LAS - czy go znasz?
„Szanuj las – jest nasz”
...kto zarządza lasami w Polsce? Ponad 29,5% powierzchni naszego kraju zajmują lasy. Ze względu na tak dużą ich powierzchnię – jesteśmy w czołówce Europy. W Polsce 80,8% terenów leśnych to lasy publiczne, a 19,2% – lasy prywatne. (wg Raportu o stanie lasów w Polsce 2015) Większość polskich lasów to majątek narodowy i wszyscy możemy z ich dobrodziejstw korzystać. W imieniu społeczeństwa lasami państwowymi opiekują się leśnicy. Troszczą się oni o las tak, by mogły z niego korzystać następne pokolenia. Zajmują się także lasami prywatnymi, doradzając właścicielom, jak je hodować i chronić.
Z lewej i na środku: Tablice informacyjne (fot. A.C.) Z prawej: Leśnik w mundurze galowym (fot. A.C.)
1
...las ma swoje prawa Las to naturalne środowisko, w którym panują prawa ekologiczne służące zachowaniu jego harmonijnego rozwoju.
Nad przestrzeganiem prawa czuwa straż leśna. Ma ona prawo pouczenia lub karania mandatami tych, którzy się do niego nie stosują.
Lis – mieszkaniec lasu (fot. A.S.)
Człowiek w lesie jest gościem. Nie powinien zakłócać jego równowagi, lecz pamiętać o zachowaniu go dla przyszłych pokoleń.
Turyści w lesie (fot. A.S.)
Korzystając z lasu musimy przestrzegać zasad zachowania, które reguluje Ustawa o Lasach. Jest to prawo, które określa między innymi, czego nie wolno robić w lesie. Strażnik leśny (fot. A.C.)
2
...stały zakaz wstępu do lasu
Ogrodzona uprawa leśna na tle dojrzałego drzewostanu (fot. A.S.)
Ostoja zwierzyny (rys. R.W.)
3
Stałym zakazem wstępu objęte są lasy stanowiące: P uprawy leśne do 4 m wysokości, P powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne, P ostoje zwierząt, P źródliska rzek i potoków, P obszary zagrożone erozją.
Tablica informacyjna (fot. A.C.)
...okresowy zakaz wstępu do lasu Okresowy zakaz wstępu do lasu może wprowadzić jego gospodarz, gdy: P nastąpiło zniszczenie albo znaczne uszkodzenie drzewostanów lub degradacja runa leśnego, P występuje duże zagrożenie pożarowe, P wykonywane są zabiegi gospodarcze związane z hodowlą, ochroną lasu lub pozyskaniem drewna. Lasy objęte stałym lub okresowym zakazem oznacza się tablicami z napisem „Zakaz wstępu”.
Tablica zakazu (fot. A.C.) Zagrożenie pożarowe w lesie (rys. R.W.)
4
...pojazdy w lesie Oznaczenie parkingu leśnego (fot. A.C.)
5
Ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie może odbywać się jedynie drogami publicznymi, natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane odpowiednimi znakami drogowymi. Nie dotyczy to inwalidów poruszających się pojazdami przystosowanymi do ich potrzeb. Przy wjeździe do lasu możemy zobaczyć znak zakazu wjazdu, szlaban, ale również przygotowane przez leśników parkingi dla samochodów.
Tablica informacyjna na parkingu (fot. A.S.)
Szlaban zamykający wjazd do lasu (fot. A.C.)
Droga leśna oznaczona zakazem ruchu (fot. A.C.)
...ogień w lesie Polskie lasy należą do najbardziej palnych w Europie Środkowej. Ogień to jedno z największych zagrożeń lasu. Wystarczy iskra i las płonie. Bardzo trudno jest go ugasić. Spalony las to martwy las. Podczas pożaru umierają nawet drobne zwierzęta żyjące w glebie.
Zarówno w lesie, jak i w odległości 100 m od jego granicy nie wolno używać otwartego ognia.
U góry: Tablica informacyjna (fot. A.C.) Na dole od lewej: Samochód straży leśnej używany w akcjach pożarniczych (fot. A.C.) Gaszenie pożaru z samolotu (fot. J.C.) Wyznaczone miejsce na ognisko (fot. A.C.)
Nie wolno wypalać traw, wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.
Leśnicy przygotowali specjalne miejsca biwakowe i na ogniska. Można tu odpocząć, spożyć posiłek, rozbić namiot, a nawet rozpalić ognisko. Miejsce to oznaczone jest tablicą „Tu wolno palić ogień”.
W okresie największego zagrożenia pożarowego obowiązuje zakaz wstępu do lasu. 6
...las to nie wysypisko śmieci! W lasach zabrania się śmiecenia oraz zanieczyszczania gleby i wód. Dzikie wysypiska śmieci w lesie niosą poważne zagrożenia dla środowiska naturalnego. Prowadzą one do zaburzeń funkcjonowania ekosystemów leśnych, nierzadko do zamierania występujących wokół nich drzewostanów. Składowane odpady z czasem zaczynają się rozkładać, a na dzikich wysypiskach nie ma możliwości kontrolowania tego procesu. Następuje w nich rozwój bakterii chorobotwórczych i niebezpiecznych grzybów. Powstające w dzikim wysypisku biogazy doprowadzać mogą do samozapłonu odpadów i uwolnienia do atmosfery, gleby i wody substancji trujących, także rakotwórczych. Torebki foliowe trafiające na wysypiska są połykane przez zwierzęta, co może doprowadzić do ich śmierci. Odłamki szkła czy metalu powodują okaleczenia, a linki oraz sznurki znoszone przez ptaki do gniazd oplatają nogi piskląt.
Dzikie wysypisko śmieci w lesie (fot. A.C.)
7
Śmieci zebrane przez pracownika leśnego i przygotowane do wywozu z lasu (fot. A.S.)
Nigdy nie wyrzucajmy śmieci ani odpadków w lesie. Najlepiej zabrać je ze sobą i wrzucić do kosza po powrocie do domu. Dzikie wysypiska śmieci szpecą nasz piękny krajobraz leśny, odstraszają turystów, a mieszkańcom okolicznych miejscowości wystawiają niechlubne świadectwo. Miejsce parkingowe w lesie (fot. A.C.)
Wszyscy powinniśmy dbać o to, aby las był czysty.
Tablica informacyjna (fot. A.S.)
„Leśny” kontener na śmieci (fot. A.C.)
8
...zwierzęta hodowlane w lesie W lesie nie wolno puszczać psów luzem, należy prowadzić je na smyczy. Zakaz ten wprowadzono po to, aby nie płoszyć, nie ścigać i nie zabijać zwierząt leśnych oraz aby nie niszczyć ich lęgowisk i miejsc odpoczynku.
W lesie zabrania się wypasania zwierząt gospodarskich.
Jazda konna może odbywać się tylko po wyznaczonych drogach (fot. A.S.)
Wypoczynek w lesie (fot. A.S.)
9
Jazda konna w lesie dopuszczalna jest tylko na drogach wyznaczonych przez nadleśniczego.
„Leśny” spacer z psem na smyczy (fot. A.S.)
...poprawne zachowanie w lesie Będąc na spacerze w lesie czy zbierając owoce runa leśnego pamiętajmy o tym, że nie wolno niszczyć roślin, drzew, krzewów, rozkopywać gruntu, rozgarniać i zbierać ściółki, niszczyć grzybów oraz grzybni.
Tablica informacyjna (fot. A.C.)
Przestrzegajmy zakazów i zachowujmy w lesie spokój, a będziemy mile widzianymi gośćmi.
Opracowanie: Anna Suska Ilustracje: Rafał Walendowski Ilustracje na okładce: Agata Bodlak, Weronika Starnecka Fotografie: Adam Całka, Józef Cyga, Anna Suska Skład: Joanna Zalejska-Niczyporuk Druk: FC Druk, Michał Fiec, Czermin 55, Czermin 63-304 ISBN 978-83-62335-58-9
Ośrodek Kultury Leśnej ul. Działyńskich 2, 63-322 Gołuchów Tel./faks: 62 761-50-45, 62 761-50-46 www.okl.lasy.gov.pl, e-mail: okl@okl.lasy.gov.pl Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
Las (fot. A.S.)
Ośrodek Kultury Leśnej – Gołuchów 2017 wydanie drugie
ISBN 978-83-62335-58-9