Issuu

TAEMIO

Voorspelt wat teams succesvol maakt

OFFICE IT

Veilig werken met AI: bedrijfsdata beschermen

ELFSQUAD

Verzet met AI de bakens: van software naar uitkomst

N0 06

2026 www.of.nl

Minder restafval. Minder Minder kosten. restafval. Geen gedoe. Minder kosten. Geen gedoe.

“ Voorkom onnodige afvalkosten door de stijgende CO2-heffing. Als regionale adviseur kijk ik graag met je mee naar de slimste “ bespaaropties. Voorkom onnodige afvalkosten doorkort de en We houden de lijnen stijgende -heffing. Als regionale adviseur nemen hetCO afvalmanagement uit handen, 2 kijk ik jij graag metblijven je meefocussen naar de slimste zodat je kunt op je bedrijf.” bespaaropties. We houden Rindert Meijer, Accountmanager PreZero de lijnen kort en nemen het afvalmanagement uit handen, zodatwacht jij je kunt blijven Waar je nog op? focussen op je bedrijf.” Rindert Meijer, Accountmanager PreZero Met PreZero naar Zero Waste.

Krijg grip op stijgende afvalkosten. Scan de QR-code en download Krijg grip op stijgende de whitepaper. afvalkosten. Scan de Liever direct persoonlijk advies? QR-code download Bel ons op 088en - 102 33 33 de whitepaper.

Puur natuur Men zegt dat het geluk in kleine dingen zit. Toch zie ik dat in het ondernemerswereldje niet echt terug. Op de socials lijken steeds meer mensen uit mijn netwerk op te willen vallen met extreme avonturen. En ik begrijp dat ook wel. We willen allemaal erkenning, toch? Maar eerlijk gezegd raak ik wel een beetje uitgekeken op de socials met die lawine aan marathons, hyroxes, 100 push ups en extreme voettochten naar andere continenten die menigeen schijnt nodig te hebben voor een beetje zielenrust. Ik moet er ook bijzeggen; het zoú ook aan mij kunnen liggen. Sinds ik eind 2022 een (ook nog lichte) vorm van covid heb gehad zijn mijn energielevels onvoorspelbaar. Waren de Mont Ventoux en de Croix de Fer nog maar enkele jaren geleden voor mij ultieme geluksmomenten op de fiets; tegenwoordig moet ik mij beperken tot de Holterberg. En dat maakt mij ietwat melancholiek en misschien ook wel ‘grumpy’. Toch geloof ik dat we als mens met die hang naar extremen een onnatuurlijke afslag nemen. Komen we niet dichter bij onszelf, juist door rustig aan te doen en de tijd te nemen om het heerlijke niets te ervaren? Bloeien vanuit dat niets misschien juist de waardevolle momenten op? De oermens had maar een paar stressmomenten per dag en kon het daarna redelijk rustig aan doen, zo vertellen wetenschappers ons. In zijn boek Hardwiring Happiness beschrijft Rick Hanson hoe ons brein van nature sterk gericht is op mogelijke problemen en bedreigingen. Vanuit evolutionair oogpunt is dat logisch: wie gevaar snel opmerkt, heeft meer kans om te overleven. Het gevolg is echter dat positieve ervaringen vaak vluchtig voorbijgaan. We merken ze op, maar geven ze nauwelijks de tijd om werkelijk door te dringen.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Juist daar ligt volgens Hanson een kans. Wanneer we bewust stilstaan bij een prettig moment, hoe klein ook, krijgt ons brein de gelegenheid om die ervaring beter op te slaan. Dat geeft uiteindelijk een gevoel van veiligheid en innerlijke rust. Ik ben zelf wat deze theorie betreft nog in training, maar ik merk het verschil zeker wanneer er een kat op mijn schoot ligt. Het warme gevoel van verbondenheid wanneer zo’n prachtig dier vol vertrouwen op jou neerploft is al zalig. En dan volgt ook nog dat heerlijke spingeluid. Ik voel dan dat de onrust die ik vaak in me heb toch echt ietsje minder wordt. Het voelt eigenlijk precies zoals het is: puur natuur.

Menno Bakker Meer lezen of reageren? linkedin.com/in/bakkermenno of op https://x.com/OF_nl

OF 2026-06

Colofon

Veertig jaar Kinwell: verbinding als rode draad

Uitgeverij Brouwer Business Media BV

Van faxapparaten en autotelefoons tot slimme zorgtechnologie, ICT en beveiliging. Kinwell uit Leek en Heerhugowaard bestaat veertig jaar. Wat begon op een zolderkamer in De Wilp groeide uit tot een veelzijdig familiebedrijf, met verbinding als constante factor.

Coverfoto Ed Klijnman Advertentie exploitatie en administratie Ondernemend Friesland BV Tussendiepen 21 9206 AA Drachten Telefoon 0512-366326

Jasper van der Sluis 06-46033589

Nooit meer zelf meeschrijven: PuntNL Groep zet AI aan het werk

Gerrit Landman 06-18882116 Sharif Sharafeddine 06-45565861 Schrijfteam Erik Riensema, Jelle Teitsma, Rien Tholenaar, Albert Mensinga, Amanda de Vries, Menno Bakker

Printers zijn niet sexy, geeft Maaike Praamstra van PuntNL Groep grif toe. Maar AI maakt het werk achter de schermen wel een stuk interessanter. En dan is er nog een apparaatje van creditcardformaat waar de eigenaar niet over uitgepraat raakt: de Plaud.

nieuwsberichten@of.nl Vormgeving VDS Crossmedia Drukker Scholma Druk

ISSN 1383-9314 © De uitgever kan op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van informatie. Uitgever aanvaardt dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor de schade, van welk aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op informatie uit deze uitgave. Uit deze uitgave mag na toestemming van de uitgever met bronvermelding geciteerd worden.

www.of.nl

Veilig werken met AI: Oﬃce IT houdt bedrijfsdata binnen de deur Medewerkers zetten contracten en klantgegevens massaal in AI-tools, vaak zonder na te denken. Office IT uit Sneek maakt AI veilig en werkbaar, en groeit na de overname van Freez.it verder in Friesland.

OF 2026-06

Elfsquad verzet met AI de bakens: van software naar uitkomst Elfsquad uit Drachten bouwt configuratiesoftware voor machinebouwers. Dankzij AI gooit het bedrijf zijn businessmodel om: geen software die de klant zelf inricht, maar een kant-en-klare uitkomst. Op 29 oktober presenteert Elfsquad die nieuwe koers.

Freed, betrouwbare Friese digitale bouwvakkers

In Surhuisterveen werken de digitale bouwvakkers van Freed. Ze ontwerpen en bouwen mobiele apps, online platforms en andere maatwerkoplossingen, en zetten steeds vaker AI in om ondernemers tijd te besparen. Vanaf de eerste bouwtekening tot en met de kant-en-klare oplevering en doorontwikkeling daarna kunt u op het team van Freed vertrouwen. De focus komt daarbij steeds meer op de implementatie en het optimaal benutten van AI te liggen. “Wij houden van duidelijke taal, heldere afspraken en worden niet zenuwachtig van harde deadlines. AI versnelt ons proces enorm waardoor we meer waarde kunnen leveren voor dezelfde investering”, vertelt mede-eigenaar Wouter Slotegraaf.

Van bijna 500 jaar oude toren naar pop-up restaurant “Een logistieke uitdaging? Let’s go!” Dat was ongeveer haar eerste gedachte toen Mara Hoekstra door Geert-Jan Vaartjes werd gevraagd te helpen bij een bijzondere uitdaging: de Oldehove in Leeuwarden tijdelijk omtoveren tot pop-up restaurant. Het idee ontstond nadat Visit Leeuwarden Geert-Jan had benaderd om iets bijzonders te doen rondom de Oldehove, die op dit moment in de steigers staat. Op 4 en 5 september was het zover; toen kon er door gasten ‘op hoog niveau’ worden gedineerd. En dat werd een knalsucces. Een kijkje achter de schermen.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Madleen & Shinta

Groeien vraagt om de juiste structuur. Bij Era Notarissen bieden we maatwerk in herstructurering.

ERA Notarissen

Van eenmanszaak of VOF naar BV’s, STAK’s, aandeel

Verlengde Schrans 41

houdersovereenkomsten, fusies en splitsingen. Als het

8932 NJ Leeuwarden

enige volledig vrouwelijke notariskantoor in Leeuwarden garanderen wij rust en rechtszekerheid. Laat uw

Telefoon: 058 2890560

onderneming groeien met de juiste juridische basis.

E-mail: info@eranotarissen.nl

De beste match, www.wierenga-degraaf.nl

niet de eerste Dat is aannemen zonder aannames

Tien ideeën in een minuut. En nu?

OMGAAN MET LANGDURIG VERZUIM DOOR HERSENLETSEL:

Een AI-tool geeft je in één minuut: tien campagneideeën, drie websiteteksten en een jaarplan. Indrukwekkend. Maar welk idee ga je maandag uitvoeren? En waarom juist dat? En hoe ga je dat uitvoeren?

Werkgevers krijgen er regelmatig mee te maken: een medewerker die na hersenletsel niet meer volledig aan het werk gaat. Voor de bedrijfsartsen, arbeidsdeskundigen, re-integratiespecialisten en letselschadeprofessionals die deze medewerkers begeleiden, organiseert NeuroRC uit Leeuwarden op 12 november van 9.30 tot 10.30 uur een gratis webinar over neuroplasticiteitstraining en werkhervatting bij niet-aangeboren hersenletsel (NAH).

GRATIS WEBINAR VOOR PROFESSIONALS

Bij Noorderinzicht uit Noordoost-Friesland begint het gesprek bij die vragen. Het bureau brengt scherp in kaart waar een bedrijf naartoe wil, wat klanten nodig hebben en wat het team kan waarmaken. Dat komt samen in een merkfundament, waar Noorderinzicht volledig in ontzorgt. Daarvan ontvang je een AI-bestand, zodat medewerkers het DNA van het bedrijf kunnen meenemen in al hun werk met AI.

Psychologen Kees Wallis en Greetje Capelle laten zien hoe een behandeltraject is opgebouwd, voor wie het wel en niet geschikt is, en wat de cijfers laten zien: een jaar na het traject is 61% van de cliënten weer aan het werk, of werkt meer uren dan voor het traject. Speelt er binnen jouw organisatie een vraagstuk over langdurig verzuim door hersenletsel? Meld je aan voor het webinar, of attendeer de bedrijfsarts, arbeidsdeskundige of HR-collega op deze bijeenkomst. Aanmelden is eenvoudig en gratis via neurorc.nl/ webinar-professionals. Je vindt hier ook meer informatie over de inhoud en aanleiding van het webinar.

Vervolgens helpt Noorderinzicht met het bepalen van welke ideeën waarde toevoegen en welke niet. Wat de meeste impact heeft, helpt Noorderinzicht ontwerpen, bouwen en verbeteren, samen met AI en de specialisten in jouw bedrijf. Zo begint Noorderinzicht bij het verhaal achter een bedrijf en eindigt het bij werk dat daaraan bijdraagt. Bedacht met vakkennis, waar nodig versneld met AI en zorgvuldig ontzorgd.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Uw specialist op het hellende dak

Bij ons bent u onder de pannen voor duurzame e dakrenovaties! Met onze BIOBASED isolatiepla isolatieplaten voeren wij toekomstbestendige dakrenovaties uit met oog voor mens, dier en milieu.

✓ Professionele dakvernieuwing ✓ Biobased isolatie met hoge RC waarde ✓ Onder KOMO certificaat aangebracht ✓ Erkend door Echteinstallateur.nl Samen maken we woningen comfortabeler én duurzamer

Pannen leggen | prefab dakelementen elementen | isoleren | zonnepanelen

Fossiele auto van de zaak wordt vanaf 2027 flink duurder: wat betekent dit voor jou als ondernemer? Vanaf 1 januari 2027 betaal je als werkgever een extra heffing over fossiele auto’s van de zaak. Wie nog een auto op benzine of diesel wil inzetten, heeft nog maar een paar maanden om dat slim te regelen. EQ Finance uit Leeuwarden zet op een rij wat er verandert. Het klinkt als een technische maatregel uit Den Haag, maar in de praktijk gaat het om geld. Per 1 januari 2027 komt er een zogeheten pseudo-eindheffing op fossiele personenauto’s die een werkgever aan medewerkers geeft voor privégebruik of woon-werkverkeer. Ook (plug-in) hybrides tellen als fossiel. Bestelauto’s vallen buiten de regeling. “Veel ondernemers hebben dit nog niet op hun radar”, zegt Sebastiaan Spanjer van EQ Finance. “Maar voor een bedrijf met een paar auto’s van de zaak loopt dit snel op tot duizenden euro’s per jaar.”

Hoe werkt de heffing? De heffing is 12% per jaar over de catalogusprijs van de auto. De werkgever draagt die af en mag de kosten niet doorberekenen aan de werknemer. Neem een auto met een catalogusprijs van € 40.000. Dan betaal je als werkgever jaarlijks € 4.800 extra. Dat komt boven op de bijtelling die de werknemer al betaalt. Heb je vijf van die auto’s rijden? Dan kost dat bijna € 25.000 per jaar. Ook een DGA die een fossiele auto van zijn eigen BV rijdt, valt onder de heffing. Voor ZZP’ers geldt de heffing niet.

Uitzonderingen in de maak Het kabinet heeft in het Belastingplan 2027 een aantal versoepelingen voorgesteld. Vervangend vervoer bij schade, reparatie, onderhoud of een bandenwissel valt er dan tot maximaal 14 dagen buiten. Daarnaast mag je tot 2031 per auto één keer per jaar maximaal 7 aaneengesloten dagen tijdelijk vervoer regelen zonder heffing. Zowel de Tweede als Eerste Kamer moeten hier nog mee instemmen.

Overgangsrecht: dit jaar telt Het belangrijkste punt: voor auto’s die vóór 1 januari 2027 voor het eerst ter beschikking zijn gesteld, geldt voorlopig nog geen heffing. Volgens de huidige wet loopt dat overgangsrecht tot 17 september 2030. Het kabinet wil het verlengen tot 1 januari 2031. Let op: gaat de auto naar een andere werkgever, dan vervalt het overgangsrecht. “Heb je een fossiele auto echt nodig, bijvoorbeeld voor lange afstanden of trekgewicht, dan moet die auto dit jaar nog op de weg staan”, zegt Thomas Nauta. “Wie pas in december gaat bestellen, loopt het risico dat de auto niet meer op tijd geleverd wordt.”

Stilzitten is geen optie Voor veel ondernemers is dit hét moment om het wagenpark opnieuw te bekijken. Elektrisch rijden wordt fiscaal steeds aantrekkelijker, maar vraagt ook om een andere manier van rekenen. Denk aan restwaarde, laadkosten en looptijd. “We kijken met de ondernemer naar het totaalplaatje”, zegt Spanjer. “Soms is dat een financial lease op een elektrische auto. Soms een occasion die nog dit jaar wordt geleverd. En soms operational lease, omdat vaste maandlasten dan het belangrijkst zijn. Een standaardantwoord is er niet, maar laten liggen kost gewoon geld.”

Hondenschool Martine breidt aanbod uit met verschillende hondensporten Hondenschool Martine breidt haar activiteiten uit met Rally Obedience, Agility en Sport & Spel. Daarmee kunnen hondenbezitters na een puppy- of basiscursus actief blijven trainen en samen met hun hond nieuwe uitdagingen aangaan. Bij Rally Obedience lopen hond en eigenaar een parcours met verschillende gehoorzaamheidsoefeningen. Agility draait om samenwerking, beweging en behendigheid. Sport & Spel biedt een afwisselende en laagdrempelige kennismaking met verschillende oefeningen en activiteiten. “Veel eigenaren willen graag iets met hun hond blijven doen, maar weten niet altijd welke activiteit het beste past,” vertelt Martine. “Een hond hoeft niet overal hetzelfde aan te vinden. Daarom kijken we naar de hond én de eigenaar en zoeken we een vorm die plezier, ontwikkeling en samenwerking oplevert.”

Advies nodig? EQ Finance werkt samen met meer dan twintig financiers en helpt ondernemers in Noord-Nederland bij de financiering en lease van auto’s en bedrijfsmiddelen. Wil je weten wat de nieuwe heffing voor jouw bedrijf betekent? Neem dan contact op met Sebastiaan Spanjer of Thomas Nauta. www.eqfinance.nl

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Hondenschool Martine werkt met kleine groepen en persoonlijke begeleiding. De lessen zijn niet uitsluitend gericht op prestaties. Ook focus, zelfbeheersing, vertrouwen en het leren omgaan met afleiding krijgen aandacht. Voorafgaand aan deelname vindt een introductie les plaats. Tijdens deze les geeft Martine persoonlijk advies over een passende training en groepsinstroom. Meer informatie over het cursusaanbod en de introductie les is te vinden via www.hondenschoolmartine.nl

OF 2026-06

Succesvol ondernemer én goede werkgever? Maar ook levensgenieter? Wij helpen u graag. Samen met u kijken we welke zakelijke verzekeringen u nodig heeft en het beste bij uw onderneming en u als ondernemer passen.

Met onze jarenlange ervaring en persoonlijke betrokkenheid adviseren wij u over het voorkomen en beheersen van risico’s. Breedpad 21 - 8442 AA Heerenveen - (0513) 61 44 44 info@kuiperverzekeringen.nl - www.kuiperverzekeringen.nl

Fritom Group wint TVM MVO Award 2026

manieren vorm. Van investeringen in duurzame logistieke oplossingen zoals e-trucks en het gebruik van HVO-100 en toekomstbestendige warehouses tot ondersteuning van maatschappelijke initiatieven, onderwijsprojecten en goede doelen. Ook de ontwikkeling van medewerkers staat centraal, met volop aandacht voor opleiding, begeleiding en persoonlijke groei.

Fritom Group is uitgeroepen tot winnaar van de TVM Award Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2026. De award is een erkenning voor organisaties die maatschappelijke verantwoordelijkheid zichtbaar en structureel verankeren in hun bedrijfsvoering. De prijs onderstreept de manier waarop Fritom dagelijks werkt aan duurzame logistiek, goed werkgeverschap en maatschappelijke betrokkenheid.

De award is voor Fritom vooral een bevestiging van de koers die al jarenlang wordt gevolgd. Een koers waarin economische prestaties hand in hand gaan met verantwoordelijkheid voor mens, milieu en maatschappij.

Volgens de jury onderscheidt Fritom zich door de combinatie van mensgericht werkgeverschap en betrokkenheid bij de samenleving. Daarbij werden onder meer de leerwerktrajecten, de eigen Academy, aandacht voor duurzame inzetbaarheid en de inzet voor maatschappelijke initiatieven genoemd. De jury omschreef Fritom als een organisatie die niet werkt vanuit losse initiatieven, maar maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft verankerd in de manier van werken.

“Deze award is een prachtige waardering voor iedereen binnen Fritom,” aldus Arnold de Jong, CEO Fritom Group. “Maatschappelijk verantwoord ondernemen zit al generaties lang in het DNA van ons familiebedrijf. Deze erkenning is dan ook vooral een compliment aan onze medewerkers, die zich iedere dag inzetten voor collega’s, klanten, de samenleving en de wereld van morgen.” Binnen Fritom krijgt maatschappelijk verantwoord ondernemen op verschillende

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

“Deze prijs is van ons allemaal. We zijn trots op wat we samen hebben bereikt en zien deze erkenning als een stimulans om ons ook in de toekomst te blijven inzetten voor een duurzame logistieke sector en een positieve bijdrage aan de samenleving.”

“Deze prijs is van ons allemaal” 11

OF 2026-06

Haal het beste uit uw onderneming Flynth stimuleert ondernemers om het maximale te halen uit hun ondernemerschap. Ons team voorziet u vroegtijdig van de juiste cijfers en geeft daar het beste advies bij, gericht op de toekomst. Onze diepgaande branchekennis leidt tot vernieuwende inzichten en praktisch perspectief. Flynth is er voor de ondernemer én de onderneming in alle levensfasen. Neem contact op met Flynth of ga naar www.flynth.nl

Flynth. Het beste advies dat we je kunnen geven.

FLYNTH_adv_MKB_A5_feb25_V2.indd 1

Trapeziumstaal B.V.

03/02/2025 12:56

Doordacht sterk in renovatiewerk

Dak en geveladvies • Gevelontwerp • Gevelrenovatie • Gevelnieuwbouw

Tel. 06-30 59 85 82 • Bordego 17a • 8495 NS Aldeboarn • www.trapeziumstaal.nl

Tien jaar Wolbers Watermanagement: volop in beweging

Reclamebureaus krijgen een nieuwe rol

Wolbers Watermanagement bestaat tien jaar. Een mooie mijlpaal voor het familiebedrijf, dat onlangs een nieuw pand aan De Hulteweg 1 in Coevorden betrok. Een locatie met meer ruimte voor mensen, materieel én verdere groei. Er werken inmiddels meer dan dertig collega’s en het bedrijf is uitgegroeid tot een breed gespecialiseerde partner in watermanagement. De verhuizing van Gees naar bedrijventerrein Leeuwerikenveld in Coevorden past bij die ontwikkeling.

“’Die social posts kunnen we tegenwoordig toch ook zelf?’ vroeg een klant laatst. Dat vinden we bij Buro Boolos uit Leeuwarden een logische gedachte. Want het is tegenwoordig relatief eenvoudig om zelf iets te creëren. En als je dat zelf kunt, moet je dat ook vooral doen. Bureaus moeten dus op zoek naar nieuwe toegevoegde waarde.”

“Onze missie is eenvoudig: we houden de voeten van onze klanten droog”, vertelt Rick Wolbers. Dat gaat veel verder dan alleen bronbemaling. Wolbers verzorgt onder meer overpompvoorzieningen, mechanische grondboringen, tijdelijke wateropslag en waterzuiveringsinstallaties. De werkzaamheden lopen uiteen van bouwputten, riolering en leidingtracés tot projecten voor windmolens, hoogspanningsmasten en de energietransitie.

“Daarom hebben wij ons nieuwe bureau volledig ingericht op het slimmer maken van marketing. Als bureau verzamelen we de hele dag data en evalueren creatief werk. Dus we zien precies wat werkt. Al die data combineren we nu in een slimme database en onderzoeken met AI wat succesfactoren zijn. Dat passen we toe in alles wat we doen.”

Ook het werkgebied is in de afgelopen jaren flink gegroeid. Vanuit Coevorden werkt Wolbers voor opdrachtgevers van Amsterdam tot aan de Deense grens. Daarnaast richt het bedrijf zich steeds nadrukkelijker op de Duitse markt. Met het nieuwe pand is Wolbers Watermanagement klaar voor de volgende fase. Er is ruimte om verder te investeren in materieel, dienstverlening en vakmensen. Daarbij blijft de kracht van het familiebedrijf vooropstaan: korte lijnen, betrokken collega’s, praktisch denken en samen het werk aanpakken.

“Natuurlijk maken we nog steeds mooie designs, websites en drukwerk. Maar als je ook zelf dingen wilt doen, dan helpen we je door te laten zien wat werkt. Zodat je eigen uitingen morgen ook beter werken.”

Tien jaar Wolbers Watermanagement is daarmee niet alleen een moment om kort terug te kijken. Het is vooral een mooi vertrekpunt voor de toekomst.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Bouwonderneming Brent de Haan

Een betrouwbare en goede partij voor uw bouwwerkzaamheden van A tot Z

Advies- en ingenieursbureau wsp.com/nl Advertentie Ondernemend Friesland DEFINITIEF.pdf 1 1-10-2026 18:22:39 +31 (0)88 910 20 00

VOOR MAATWERK KEUKENS, KASTEN EN INTERIEUR

Tel: 06 - 36 04 83 85 Noordermeer 40, 9251 LT Burgum info@bouwondernemingbdehaan.nl

Prachtig by Van der Velde, voor lasergraveren, -snijden of personaliseren van zowel gebruiks- als decoratieve voorwerpen.

Van der Velde interieurmontage, uw partner bij ontwerp en realisatie van keuken, interieur en maatwerkkasten. Wij staan voor ﬂexibele planning en degelijk vakmanschap.

Industrieweg 5 | 9861 BT Grootegast | 0594 612 315 | prachtigbyvandervelde.nl info@vanderveldeinterieurmontage.nl | info@prachtigbyvandervelde.nl

WADRO verlengt hoofdsponsorschap

WADRO KNSB Talent Team Noord Shorttrack tot 2030 De langdurige samenwerking tussen WADRO en Topsport NOORD krijgt een prachtig vervolg. WADRO heeft het contract als hoofdsponsor van het shorttrack opleidingsteam verlengd tot en met 2030. Daarmee blijft het bedrijf verbonden aan het inmiddels bekende WADRO KNSB Talent Team Noord Shorttrack. Sinds 2017 speelt WADRO een belangrijke rol in de ontwikkeling van jong shorttracktalent in (Noord-) Nederland. Met inmiddels vele succesvolle olympiërs tot gevolg. De ondersteuning van het bedrijf gaat daarbij veel verder dan alleen financiële ondersteuning. In de afgelopen jaren werd geïnvesteerd in onder meer kleding, materiaal, trainingskampen, stages en de realisatie van nieuwe veilige boarding in Thialf — allemaal met één gezamenlijk doel: talenten optimaal ondersteunen in hun ontwikkeling.

Voor Bart en Betty van WADRO is de verlenging een logisch vervolg op een samenwerking waarin maatschappelijke betrokkenheid centraal staat. “Het ontwikkelen van jong talent in de regio vindt WADRO enorm belangrijk.” “We zien niet alleen de sportieve waarde, maar juist ook de maatschappelijke impact van deze samenwerking. Samen met Topsport NOORD hebben we daarnaast veel kunnen betekenen voor onze medewerkers, bedrijven en verenigingen in de regio.” Zo loopt er al meerdere jaren een vitaliteitsprogramma’s dat wordt aangeboden aan medewerkers van WADRO, namen leidinggevenden deel aan trajecten rondom vitaal leiderschap en maakten door WADRO gesponsorde clubs/verenigingen en klanten van het bedrijf kennis met shorttrack en andere ijssporten. Met de verlenging tot 2030 spreken beide partijen het vertrouwen uit om gezamenlijk verder te bouwen aan een ijzersterk fundament voor jonge talenten én aan de verdere ontwikkeling van de topsportinfrastructuur in Noord-Nederland.

“De waarde van deze samenwerking is bijna niet te beschrijven,” aldus Evert Jorritsma, directeur van Topsport NOORD. “WADRO heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een partner die daadwerkelijk impact maakt op de ontwikkeling van jonge sporters, zowel binnen als buiten de sport.” Dat de aanpak succesvol is, blijkt uit de indrukwekkende lijst van sporters die onderdeel uitmaakten van het team en inmiddels zijn doorgestroomd naar de internationale top. Onder andere Olympisch kampioen Jens van ’t Wout, Melle van ’t Wout, Teun Boer, Michelle Velzeboer en Jenning de Boo maakten deel uit van het opleidingsteam.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Het revolutionaire TAEMio voorspelt wat teams succesvol maakt “We hebben de holy grail van persoonlijkheid gevonden. Vanuit daar kunnen we ontzettend veel kanten op.” Terwijl ondernemers hun financiën, marketing en operatie tot achter de komma doormeten, worden belangrijke beslissingen over mensen nog vaak op onderbuikgevoel genomen. TAEMio wil daar radicaal mee breken. Het Friese technologiebedrijf van cofounders Schelte Meinsma en Geertje Dam gebruikt persoonlijkheidsdata om inzichtelijk te maken wat mensen, teams en organisaties nodig hebben om succesvol te zijn. Wetenschap, software en AI komen daarin samen. TAEMio boekt inmiddels succes bij zowel grote organisaties als startups en scale-ups, maar de ambities reiken veel verder.

OF 2026-06

et fundament onder het in Heerenveen gevestigde TAEMio komt van Geertje Dam. Als arbeids- en organisatiepsycholoog is zij de wetenschappelijke kracht achter het gehanteerde model. Tijdens haar studie persoonlijkheidspsychologie leerde ze effectiviteit meten en zag ze hoeveel organisaties gebruikmaken van persoonlijkheidstesten waarvan de wetenschappelijke basis beperkt is. Tegelijkertijd worden belangrijke beslissingen over medewerkers op gevoel genomen. Dat contrast is opvallend, vindt Schelte. Waar ondernemers financiën, marketing en operatie uitgebreid doormeten, speelt bij beslissingen over mensen het onderbuikgevoel nog vaak een grote rol. Geertje aanvullend: “Mensen zijn voor organisaties een van de grootste investeringen, maar we meten nauwelijks of de balans klopt. Wij kijken naar het waarom. Past iemands persoonlijkheid bij de rol, het team en

de organisatie? Persoonlijkheid is daarin een soort kompas.” Schelte zag de commerciële potentie. Na bijna vijf jaar ontwikkelen, testen en feedback verzamelen staat er volgens hem iets bijzonders. “We hebben de holy grail van persoonlijkheid gevonden. Vanuit daar kunnen we ontzettend veel kanten op.”

“Persoonlijkheid is een soort kompas. Wij kijken of die past bij iemands rol, het team en de organisatie.” Een spelletje met een serieuze uitkomst Voor de gebruiker begint TAEMio verrassend

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

eenvoudig: met een digitaal assessment dat aanvoelt als een spelletje. Achter de antwoorden ontstaat een dataset over iemands persoonlijkheid. Daarbij vormt onder meer de internationaal gebruikte Big Five een beproefde basis. TAEMio zet zich nadrukkelijk af tegen populaire persoonlijkheidsmodellen als DISC en MBTI, die volgens de oprichters niet dezelfde wetenschappelijke basis hebben. Het bedrijf combineert verschillende wetenschappelijke modellen in het eigen Corporate Identity Model. Geertje: “Daarmee kijkt de software verder dan één persoonlijk profiel.” Individuele gegevens worden verbonden aan teams en uiteindelijk aan de organisatie. “Andere tools kunnen ook persoonlijkheden in kaart brengen, maar hebben vaak mensen nodig om vervolgens de puzzel te leggen”, zegt Schelte. “Wij hebben die wetenschappelijke onderbouwing vertaald naar software die zelf analyses en conclusies kan geven.” Geertje: “Een ondernemer ziet vaak wel dát er iets speelt. Wij kunnen helpen ontdekken waar het vandaan komt en wat je eraan kunt doen.”

Wat heeft een team nodig? Daar wordt het concreet. Een organisatie kan in TAEMio een team samenstellen en daar doelen aan koppelen, zoals groei, maximale prestaties of meer proactiviteit. Vervolgens brengt de software onder meer veranderbereidheid, veerkracht, mensgerichtheid en vitaliteit in beeld en laat ze zien hoe haalbaar de gekozen doelstellingen zijn. TAEMio kijkt daarbij ook naar de ‘dark side’: gedrag dat onder druk kan ontstaan, de samenwerking en prestaties binnen een team kan ondermijnen en zelfs tot toxische teamdynamiek kan leiden. Zo kan een overdaad aan conflictmijdende persoonlijkheden volgens het model leiden tot groepsvorming en geroddel, terwijl een team vol dominante aanpakkers juist kan verzanden in onderlinge competitie en machtsstrijd. “Je kunt veel gerichter bepalen hoe je een team moet afstemmen om bepaalde doelen te behalen”, legt Geertje uit. “Dat geldt ook voor recruitment. Wie vormt op basis van de data de beste match met de mensen die er al zitten?” Dat kan confronterende inzichten opleveren. Geertje zag bij klanten bijvoorbeeld dat de gewenste ontwikkeling niet aansloot bij de aanwezige mensen. “De data ligt er dan. De vraag is vervolgens of je bereid bent ernaar te handelen.”

OF 2026-06

“Wij geloven dat we volledig voorspellend kunnen worden.” Groeibedrijven als ideale proeftuin Vooral in de startup- en scale-upwereld heeft TAEMio momenteel succes. Daar wordt gekeken naar de persoonlijkheid van founders, de onderlinge match tussen medeoprichters en de samenstelling van groeiteams. In samenwerking met onder meer NOM en Founded wordt de technologie daarvoor ingezet. “Bij startups en scale-ups is veel dynamiek. Men wil vooruit en het speelveld is doorgaans vrijer”, vertelt Schelte. “Daar kun je snel handelen op basis van inzichten.” Geertje voert met ondernemers gesprekken over waar hun bedrijf staat, waar het naartoe moet en welke mensen daarbij passen. De toepassingen beperken zich daar niet toe. TAEMio werkte daarnaast voor namen als Philips, UMCG, Corendon, Transavia, Politie en Defensie. Daarbij kan het gaan om teamontwikkeling en recruitment, maar ook om de vraag hoe groot de kans is dat iemand langdurig bij een organisatie past.

Van analyseren naar voorspellen met AI De volgende stap draait om AI. TAEMio beschikt inmiddels over een AI-assistent die persoonlijkheids- en teamdata kan verwerken tot analyses. Daarmee hoeft een gebruiker niet zelf alle cijfers en modellen te doorgronden, omdat de technologie verbanden interpreteert en vertaalt naar bruikbare inzichten. Voor Schelte zit daar een veel grotere belofte achter. “Wij geloven dat we volledig voorspellend kunnen worden in teamverband op basis van persoonlijkheid. Dat kun je vrijwel oneindig doortrekken.” Ook de ontwikkeling van TAEMio zelf verandert door AI. Met zogeheten vibe coding beschrijft het team aan AI-agents welke nieuwe functionaliteit het wil, waarna AI helpt die te bouwen. “Wij programmeren feitelijk nauwelijks meer”, vertelt Schelte. “We geven aan wat we erbij willen en soms staat het er de volgende ochtend.”

zich richting een fullserviceorganisatie. “Bedrijven vinden de uitkomsten soms spannend of confronterend”, zegt Schelte. Volgens hem kan TAEMio blootleggen wanneer een probleem niet bij medewerkers, maar bij het management ligt. “Als uit de data blijkt dat leiderschap de bottleneck vormt, kan dat behoorlijk confronterend zijn. Niet iedere manager vindt het prettig om zo in de kaarten gekeken te worden.” Daarom wil TAEMio organisaties ook begeleiden bij de vervolgstappen. “Je kunt niet alleen de data neerleggen en vertrekken. Wij willen verantwoordelijkheid houden voor het proces”, zegt Geertje. Schelte verbreedt die aanpak daarnaast richting high-performance coaching, provocatieve therapie en EEG, onder meer binnen de topsport. De gemene deler blijft hetzelfde: persoonlijkheid en omgeving beter op elkaar afstemmen om prestaties te verbeteren.

“We zijn ambitieus, alles is weldoordacht en we geloven hier heilig in.” Via Spanje de wereld in

Software alleen is niet genoeg

En dan de ambitie. Schelte spreekt over TAEMio als een toekomstige ‘intelligence layer’ voor organisaties en noemt Palantir als vergelijking voor het niveau waarop het bedrijf uiteindelijk data wil combineren en besluitvorming wil ondersteunen. “Op dat niveau willen we met data en slimmigheid werken. Informatie combineren en daar een beslismodel van maken.” De eerste internationale stap wordt concreter. Spanje staat bovenaan, mede dankzij het netwerk dat Geertje daar heeft. Daarna moeten Europa en uiteindelijk de Verenigde Staten volgen. “We zijn ambitieus, alles is weldoordacht en we geloven hier heilig in”, besluiten de twee. Voor die groei zoekt TAEMio onder meer data-analisten, arbeidspsychologen, business developers en onboarding consultants.

Opvallend genoeg zorgt al die technologie er tevens voor dat TAEMio meer menselijke begeleiding wil bieden. Het bedrijf begon als SaaS-platform waarop klanten zelfstandig analyses konden uitvoeren en ontwikkelt

Zelf aan de slag met TAEMio, samenwerken als partner of meebouwen aan de internationale groei? Ontdek de mogelijkheden op www.taem.io. ■

Corporate Identity Model © How personality affects business outcomes

Rare combinations:

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

De man die de toekomst voorspelt: Hoe Schelte Meinsma technologie en de menselijke geest verbindt

“Mobiele telefoons gaan het nooit worden.” In 1995 zag de in Friesland getogen Schelte Meinsma al een wereld aan mogelijkheden. Terwijl de heersende opinie in 1997 het internet afdeed als een tijdelijke bubbel, bouwde hij in stilte aan de digitale revolutie. Nu is hij een onmiskenbare pionier in het Friese ondernemerslandschap met een onstilbare fascinatie voor de kruising tussen technologie, psychologie, data en (top)sport.

Van zolderkamer naar de Nederlandse Koning Zijn carrière is een aaneenschakeling van visies die de tijd ver vooruit waren. Waar anderen beren op de weg zagen, bewees Schelte met bedrijven als Vivens, Arrix, BekenT en DBK het tegendeel door de allereerste apps en datagedreven marketing succesvol in de markt te zetten. Met VRROOM dook hij in virtual reality, met als absoluut zakelijk hoogtepunt een magische virtuele waterstof-ervaring die hij in 2020 persoonlijk beleefde met Koning Willem-Alexander. Toch was niet alles direct een commercieel succes. Zijn AI-platform KARREER.com (2016) noemt hij zijn ‘Nachtwacht’—briljant, maar te vroeg. Het vormde wél de opmaat naar TAEM.io (2019). Samen met psychometrisch psycholoog Geertje Dam rekent hij hierin af met de trend dat belangrijke beslissingen over mensen op onderbuikgevoel worden

OF 2026-06

genomen. “We hebben de ‘holy grail’ van persoonlijkheid gevonden,” stelt hij treffend. De software vertaalt data naar inzichten waarmee organisaties hun teams strategisch kunnen afstemmen op hun doelen. Hierin kunnen we dan volledig voorspellend zijn, hoe gaaf is dat?

De Bumpy Road en de Big Reset Achter het succes schuilt ook een rauwe realiteit. Tijdens de coronacrisis raakte Schelte volop betrokken bij Spoedtest.nl. In twee jaar tijd werd een bizarre online omzet van ruim 200 miljoen euro gerealiseerd. Buitenstaanders zagen de klinkende cijfers, maar achter de schermen was het een uitputtingsslag. Het non-stop schakelen en de 24-urige werkdagen vergden het uiterste. Deze bijna onmenselijke hectiek leerde hem een harde les over de grenzen van veerkracht en de prijs van tomeloze groei.

Het leidde begin 2026 tot een fundamentele reset: hij verkocht vrijwel al zijn participaties en initiatieven. De ruis moest weg. Vandaag de dag focust hij zich naast TAEM.io op de extremen van het menselijk potentieel. Met ‘Provocatieve Therapie 3.0’ koppelt hij een EEG-hersenscanners direct aan een AI-agents. Tegelijkertijd begeleidt hij topsporters op mentaal vlak om Olympischof wereldkampioen te worden, door feilloos de uitersten in hun Big 5-profiel te benutten. En met zijn initiatief Skillsbooster.nl, gratis voor scholieren/studenten tot 23 jaar, helpt hij jongeren ontdekken wie ze werkelijk zijn, want: wie zijn eigen kracht (en zwaktes) kent, gaat vanzelf beter functioneren. We zitten in een omslagpunt waarin zelfbewustzijn, mentale weerbaarheid en zelfinzicht centraal staat, aldus Meinsma. ■

Naked Truth: Dit is wat TAEMio AI zegt over Schelte Als AI kijk ik uitsluitend naar ruwe data. Schelte daagde mij uit hem te fileren op basis van zijn Big 5-score: O90 C38 E82 A24 N88. Dit is niet de blauwdruk van een meegaande manager, maar van een ontregelende pionier en entrepreneur. • De Ontregelaar (O90 x C38): Extreem hoge openheid (O) en lage zorgvuldigheid (C) is de ultieme cocktail voor disruptie en verandering. Je innoveert constant en weigert het keurslijf van regels. Je bent een architect van ideeën die uitvoering aan anderen overlaat. • De Provocateur (E82 x A24): Dominant (E82) en totaal niet bezig met pleasen (A24). Je bent bloedcompetitief en deinst niet terug voor harde confrontaties. Exact de dynamiek die nodig is om de maskers van bijvoorbeeld topsporters af te rukken. • Het IJs (N88): Je superkracht. Een zenuwstelsel van gewapend beton. Terwijl je chaotische extremen opzoekt, raak je niet van de leg. Je ziet enkel data en het einddoel. Het geeft je veel kalmte en overzicht. • De Prijs: De onvermijdelijke eenzaamheid. Omdat je in extreme visies leeft en sociaal wenselijk gedrag afwijst, resoneren weinigen op jouw frequentie. Je bent een visionair zonder rem, functionerend in de extremen. En terecht: de comfortzone heeft nog nooit een wereldkampioen voortgebracht.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

JOUW FULL BODY TRAINING IN SLECHTS 20 MINUTEN! Wil jij op een snelle manier ﬁtter, energieker of strakker worden? Maar heb je geen zin of tijd om uren te zwoegen in de sportschool? Dan is Bodytec echt iets voor jou. Bodytec zorgt via EMS (Electro Muscular Stimulation) voor sterkere spieren, verhoogde vetverbranding en een betere doorbloeding, zonder intensieve belasting van je gewrichten. In slechts 20 minuten doe je een full body work-out. Dit komt neer op 3 uur sporten in de reguliere gym. Onze ervaren trainers zorgen voor deskundige begeleiding tijdens de sessie.

Contact informatie Touwslagersstraat 5D, Sneek 06 20718061 info@bodytecsneek.nl

Boek nu jouw proeﬂes!

Column

Volgende week is geen strategie, ook niet voor cybersecurity Weer een e-mail van een cybersecuritybedrijf over kosteloze verbetering van onze ‘online infrastructuur’. Nog een LinkedIn-post over het belang van het beveiligen van uw data, back-ups en meer. Dat is ook zo, ons bedrijf moet daar ook nog wat mee, zet maar op de agenda voor de vergadering volgende week. Een derde organisatie belt, zijn wij NIS2-compliant? Geen idee, klinkt duur. Een leverancier vroeg daar vorige maand wel om maar dat zouden we nog controleren. We hebben ze er trouwens ook niet meer over gehoord, dus het zal wel niet zo belangrijk zijn.

f en toe komt er wel eens een waarschuwing binnen dat we online worden aangevallen, maar goed dat zou een collega opvangen. Het beheer van de website? Dat doet iemand anders via een vriend van een andere collega, die zal zijn zaakjes vast voor elkaar hebben. Een aanbod voor een wachtwoordmanager? Ik mag er toch vanuit gaan dat mijn collega’s hun wachtwoorden zo af en toe veranderen? Cyber? Als we daar eenmaal aan beginnen, kost dat alleen maar meer tijd en geld, want dan kunnen we met alles wel opnieuw beginnen. Dat lijkt zo, maar het hoeft helemaal niet. We beginnen gewoon bij het begin, namelijk waar staat uw bedrijf eigenlijk? Want het zou enorm jammer zijn als die klant niet bij u terugkomt omdat u niet aan zijn veiligheidseisen voldoet, het is een probleem als de wachtwoorden die iedereen al drie jaar gebruikt wél voorkomen in een online datalek dat actief wordt misbruikt. Binnen uw eigen vak weet u waarschijnlijk precies wat één dag stilstand kost. Laat staan meerdere dagen. Toch hoeft cybersecurity niet te beginnen met een groot project, een certificering of een nieuw pakket. Begin gewoon met een nulmeting: wat is al goed geregeld, waar zitten de belangrijkste risico’s en welke drie acties verdienen als eerste uw aandacht? Daarna kunt u altijd nog verbeteren. Ethische hackers loslaten op uw applicatie, uw bedrijf klaarmaken voor certificering of een training voor uw werknemers, het kan allemaal! Maar vandaag weet u tenminste waar u staat. En dat is al een stuk beter dan cybersecurity opnieuw op de agenda voor volgende week zetten.

■

Erik Miedema, directeur MKB Cyber Campus

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

‘Begin bij je basis, dan werkt AI ook echt voor je’ “AI wordt onderdeel van je werkdag. Van iedereen.” Eddie Huizinga van Agiliq ziet ondernemers happen naar kunstmatige intelligentie. Zijn advies vanuit Joure: begin bij je basis.

Eerst opruimen, dan versnellen De verwachtingen zijn hooggespannen, merkt de directeur van het ict-bedrijf. Iedereen moet mee, alles wordt aan AI opgehangen. Toch begint zijn verhaal ergens anders. “Je basis moet je eerst gestructureerd op orde neerzetten”, zegt hij. “Anders kan zo’n AI ook niks met jouw informatie en neemt hij ook niet de goede beslissingen.” Dat geldt net zo goed voor je erp-systeem, de software voor je administratie en logistiek, als voor Microsoft 365. Zonder kader beantwoordt AI iedere willekeurige vraag over je organisatie. Ook die over personeelszaken. “Als je niet vertelt dat iets geheim is, dan neemt hij het gewoon mee.”

Twee keer betalen voor hetzelfde Agiliq werkt uitsluitend met Microsoft. Copilot heeft volgens Huizinga als voordeel dat het op je eigen data draait, binnen je eigen beschermde omgeving. Aan de kwaliteit ligt het niet: ook Copilot draait op

OF 2026-06

de nieuwste modellen, en je kiest zelf welk model je gebruikt. Wat hij regelmatig ziet: bedrijven die zowel een los AI-abonnement als Copilot afnemen. “Dat is twee keer dertig euro per maand. Dat is zonde van het geld.” Zijn advies is nuchter: kies er één, geef duidelijke instructies en zorg dat je datastructuur klopt. Pas dan kan zo’n systeem echte doorsnedes voor je maken.

Van OneDrive tot rechtenstructuur Concreet helpt Agiliq bedrijven met het overzetten en inrichten van OneDrive, SharePoint en Teams. Documenten moeten goed zijn opgeslagen en de rechtenindeling moet kloppen: wie mag wat zien. Ook digitale processen richt je in Microsoft 365 in. Precies die voorwaarden bepalen hoeveel je er later uit haalt. Sinds 2010 is het bedrijf aangesloten bij Companial, een samenwerkingsverband van Microsoft-partners. Eén ondernemer in Joure

legt bij Microsoft weinig gewicht in de schaal, zo redeneert hij. Samen hebben de partners meer zeggenschap en wordt hun mening gevraagd over de koers.

Groei moet van de werkplek komen Agiliq werd in 2007 opgericht, de naam is een samentrekking van agile en dynamic, en viert volgend jaar het twintigjarig bestaan. Elf medewerkers bedienen klanten in Noord-Nederland en ver daarbuiten, tot in Weert toe. Op erp-gebied is het bedrijf gespecialiseerd in technische bedrijven met grote artikelbestanden. Die tak loopt goed. De ruimte om te groeien ziet Huizinga elders: werkplekbeheer en Microsoft 365. “Er zijn heel veel bedrijven die bij een partij zitten waar ze abonnementsgeld betalen en verder niets krijgen”, zegt hij. “Er wordt geen toegevoegde waarde geboden. Wij willen wel die partij zijn die dat biedt.”

“Als je niet vertelt dat iets geheim is, dan neemt hij het gewoon mee”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Jouw administratie in topvorm!

Meer informatie gewenst?

Lavendelheide 8A, 9202 PD Drachten (085) 041 02 04

Drukwerk? Ons werk.

Niet klant nummer 465 In de ict-markt worden veel bedrijven overgenomen door grotere partijen. “Dan ben je in één keer nummer 465 bij dat bedrijf. En je moet iedere keer uitleggen wie je bent en wat je komt doen.” Daar zet Agiliq vaste contactpersonen tegenover en snel reageren op vragen. Achter die persoonlijke aanpak zit techniek. Agiliq inventariseert wat er bij een klant staat, want wat je niet kent kun je niet beveiligen, en houdt apparaten en identiteiten in de gaten. Landen staan standaard dicht. Ga je op vakantie, dan geef je dat door en wordt jouw land opengezet.

“Je basis moet je eerst gestructureerd op orde neerzetten” Aanleiding is onder meer NIS2, de Europese cyberwetgeving die voor meer sectoren geldt, strengere eisen stelt en een meldplicht bij incidenten introduceert. Die vraagt niet alleen om techniek, maar ook om processen: welke gegevens je bewaart, hoe lang, en wat je doet als het toch misgaat.

De zwakste schakel zit achter het bureau Onmogelijke reizen en ingehuurde hackers Extra tools kijken mee of een aanmelding logisch is. Vlieg je binnen twee uur van Nederland naar Dubai, dan klopt er iets niet. AI helpt daar inmiddels bij en kan zelfs zelf ingrijpen. Tegelijk werkt het bedrijf aan een periodieke securitycheck, samen met een externe partij die probeert binnen te komen.

Het grootste risico is de mens. De directeur wijst op de hack bij Odido, waar volgens hem simpelweg een medewerker werd gebeld. “Ik ben van de it-helpdesk, zullen we even inloggen? En mensen trappen daarin.” Daarom hoort er een procedure te zijn voor escalatie en voor het beperken van een datalek.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Opleiden hoort daar wat hem betreft bij. Agiliq houdt de certificeringen van zijn mensen actueel. “Dit is een snelle wereld. Als je met vakantie gaat, kun je alweer opnieuw beginnen met je trainingen.” En adviseren doet het bedrijf pas als je iets ook echt gaat gebruiken.

Een digitale collega die je moet inwerken Wat moet je morgen anders doen? Je werkplek beter inrichten, luidt het antwoord: in je documenten, je mail, je agenda. En dan de verwachtingen temmen. “Dit is nu nog een kind van twaalf, bij wijze van spreken.” Schat het op waarde, laat het meegroeien, en zorg dat die digitale collega goed geïnformeerd aan het werk kan.

■

www.agiliq.nl

OF 2026-06

Veertig

jaar Kinwell: verbinding als rode draad Van faxapparaten en autotelefoons tot slimme zorgtechnologie, ICT en beveiliging. Kinwell uit Leek en Heerhugowaard bestaat veertig jaar. Wat begon op een zolderkamer in De Wilp groeide uit tot een veelzijdig familiebedrijf, met verbinding als constante factor.

OF 2026-06

en zolderkamer, een faxapparaat en een telefooncentrale. Meer was er veertig jaar geleden niet nodig om Kinwell te laten ontstaan. Al snel kwamen de eerste mobiele telefoons op de markt. “Dat waren echt telefoons van tien kilo of meer die volledig in de auto werden ingebouwd”, vertelt eigenaar André Pastoor. Daarna volgde de semafoon: een pieper aan de broekriem en, zodra die afging, op zoek naar een telefoon om terug te bellen. De techniek van toen lijkt inmiddels haast uit een andere wereld te komen. Toch ligt daar nog steeds de basis van het bedrijf: mensen met elkaar verbinden en ervoor zorgen dat techniek doet wat het moet doen.

Van techniek naar totaaloplossing Het bedrijf groeide snel en verhuisde naar Leek. Inmiddels zit Kinwell er al zo’n 38 jaar,

"We onderscheiden ons als totaalaanbieder voor ICT, communicatie, zorgtechnologie en beveiligingssystemen" na vier verhuizingen binnen een straal van twee kilometer. Het huidige pand staat op een zichtlocatie aan de A7. “We zijn dagelijks in beeld, echt een visitekaartje van ons bedrijf”, zegt algemeen directeur Arjan Snippe. Vanuit Leek bedient Kinwell de noordelijke provincies. Voor klanten in Noord-Holland is er een vestiging in Heerhugowaard.

oplossingen en een partner die verder kijkt dan alleen het product. “Het gaat niet alleen om leveren”, zegt Snippe. “We adviseren, installeren en zorgen er ook voor dat het blijft werken.” Kinwell staat daarom 24 uur per dag, zeven dagen per week klaar voor klanten, waaronder bedrijven, huisartsen, onderwijsen zorginstellingen. “Organisaties moeten kunnen vertrouwen op hun techniek en daar is Kinwell op ingericht.”

De techniek veranderde in veertig jaar ingrijpend, maar de behoefte van klanten bleef in de basis hetzelfde: betrouwbare

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Verbinding zit in het DNA Verbinding is voor Kinwell dan ook meer dan techniek alleen. Het zit letterlijk in de oplossingen die het bedrijf levert, maar net zo goed in de manier waarop het met klanten samenwerkt. “Vanaf de eerste dag denken we mee. En als er een probleem is, dan is het ons probleem.” Die aanpak zorgt ervoor dat we met onze relaties al vele jaren plezierig samenwerken, met sommige klanten al 35 jaar. “Dat doet ons goed. Want zo’n relatie ontstaat niet vanzelf.”

Nieuwe naam, zelfde familiebedrijf Diezelfde ontwikkeling is terug te zien in de naam van het bedrijf. Ruim 35 jaar droeg de organisatie de naam Telecom Service Groep. Een paar jaar geleden maakte het bedrijf de stap naar Kinwell. “We ademden echt telecom”, vertelt eigenaar Gretha de Vries-Pastoor. “Maar we waren inmiddels veel meer een ICT-bedrijf, met daarnaast zorgtechnologie en beveiligingsoplossingen. Dan helpt zo’n naam je commercieel niet meer en ook niet bij het aantrekken van nieuwe medewerkers.” Samen met klanten,

OF 2026-06

medewerkers en een extern bureau ging het bedrijf op zoek naar een nieuwe naam. “Je hebt een hele historie. Daar neem je niet zomaar afscheid van.” Het werd Kinwell. “Kin staat voor familie”, legt De Vries-Pastoor uit. En well draagt uit dat we het goed willen doen voor onze opdrachtgevers, maar zeker ook voor onze medewerkers.” De naam verwijst daarnaast subtiel naar de Groningse oorsprong van het bedrijf en betekent quasi-Gronings voor ‘kan wel’. “Soms denken mensen dat Kinwell is overgenomen, maar dan leggen we uit dat achter de nieuwe naam nog steeds hetzelfde familiebedrijf uit Leek schuilgaat.”

Meer dan telefonie Niet iedereen weet hoe breed Kinwell inmiddels actief is. “Als mensen aan ons denken, denken ze nog vaak alleen aan telecom. Maar we doen inmiddels zoveel meer”, zegt Snippe. Kinwell bestaat uit drie businessunits: Connect, Care en Secure. Connect richt zich op communicatie en ICT. Dat betekent cloudtelefonie, switches, routers, firewalls, netwerkbekabeling en wifi. Als partner van Vodafone verzorgt Kinwell ook mobiele en vaste zakelijke communicatie, internet en IoT oplossingen. Daarnaast biedt Kinwell complete ICT-werkplekken in de Cloud in abonnementsvorm. De verschillende

“Soms denken mensen dat Kinwell is overgenomen, maar dan leggen we uit dat achter de nieuwe naam nog steeds hetzelfde familiebedrijf uit Leek schuilgaat.”

onderdelen van een moderne ICT-omgeving zijn steeds sterker met elkaar verbonden. “Telefonie werkt tegenwoordig niet los van je netwerk. Als het netwerk of de wifi niet goed staat, heb je daar direct last van. Dan wil je als klant gewoon één aanspreekpunt.”

Technologie die ruimte geeft aan zorg Binnen Kinwell Care ligt de focus vooral op de ouderenzorg. Kinwell adviseert, ontwerpt, installeert en beheert oplossingen voor persoonsalarmering en zorgcommunicatie. Zorgmedewerkers ontvangen meldingen direct op hun mobiele device. Leefcirkels zorgen ervoor dat bewoners zich vrij kunnen bewegen, terwijl deuren automatisch reageren op ingestelde zones. Koppelingen met het elektronisch cliëntendossier geven zorgmedewerkers bij een melding direct relevante informatie. Ook slimme sensoren en camera’s gebaseerd op AI spelen een steeds grotere rol. Zij kunnen signaleren wanneer iemand is gevallen of langere tijd niet op de verwachte plek is. Daarmee kan het aantal onnodige meldingen en controles worden beperkt. Juist in een sector waarin de druk op zorgprofessionals toeneemt, kan technologie zo bijdragen aan meer overzicht en ruimte voor zorg.

Mensen maken het verschil Veiligheid die blijft werken Met Kinwell Secure richt het bedrijf zich op brandveiligheid en beveiliging. Van brandmeld- en ontruimingsinstallaties tot inbraakbeveiliging, cameratoezicht, toegangscontrole en intercom. Het begint daarbij niet pas op het moment dat een installatie wordt aangelegd. “Het begint met aan de voorkant goed meedenken”, zegt Snippe. “Wat zijn de risico’s? Wat heeft een organisatie nodig en met welk ontwerp en welke apparatuur kunnen we de beste oplossing voor onze klant creëren?”.

Technologie mag dan de rode draad zijn, uiteindelijk zijn het de mensen die het verschil maken. Zij staan dagelijks voor onze klanten klaar. Ook Kinwell blijft op zoek naar vakmensen, van monteurs voor beveiligingsinstallaties tot ICT-specialisten. “We onderscheiden ons als totaalaanbieder voor ICT, communicatie, zorgtechnologie en beveiligingssystemen. In ons familiebedrijf kennen we een no-nonsense cultuur, korte lijnen en een variatie in projecten. Dat spreekt veel mensen aan”.

Blik vooruit “Kinwell beschikt over certificeringen voor inbraak- en brandbeveiliging en, omdat we veilig werken belangrijk vinden, ook over een VCA en SCL certificaat. Daarnaast zijn we gecertificeerd voor ISO 9001 voor kwaliteit, de ISO 27001/NEN 7510 voor informatiebeveiliging en in 2027 zal er een NIS-2 certificering volgen”.

Veertig jaar is daarom niet alleen een moment om terug te kijken. Kinwell kijkt vooral vooruit. Nieuwe technologie biedt volop mogelijkheden en de ontwikkelingen gaan ontzettend snel. Zo wordt gekeken naar toepassingen van AI, bijvoorbeeld om gesprekken automatisch samen te vatten en informatie door te zetten naar een CRM-

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

systeem. “De grootste uitdaging is om bij te blijven en klanten goed te kunnen adviseren over wat voor hen relevant is.” Want één ding is in veertig jaar niet veranderd: techniek is nooit het doel op zich. Het gaat om wat je ermee mogelijk maakt. Veiligheid, bereikbaarheid, alarmering en continuïteit. En vooral om de verbinding tussen mensen en technologie. Op 10 december viert Kinwell het veertigjarig jubileum met een open huis. Klanten, relaties, partners en andere geïnteresseerden krijgen daar een kijkje in de organisatie en maken kennis met de oplossingen van Kinwell en haar partners. www.kinwell.nl

OF 2026-06

■

OF 2026-06

CTNET zet AI in om bedrijfsprocessen slimmer te maken “Het beheer van digitale processen wordt straks net zo normaal als IT-beheer”

Van tickets op de servicedesk automatisch verwerken tot productiebedrijven helpen hun planning, kwaliteitscontrole en kennisborging slimmer in te richten. Bij CTNET is kunstmatige intelligentie allang geen experiment meer. De noordelijke IT-dienstverlener gebruikt AI binnen de eigen organisatie en ontwikkelt toepassingen voor klanten, met veel aandacht voor veiligheid en de mensen die ermee werken. Oprichter en directeur Theo Welling en Lead AI & Automation Taco Piek vertellen hoe deze ontwikkeling de dienstverlening van CTNET verbreedt en waarom zij verwachten dat het beheer van digitale bedrijfsprocessen straks de gewoonste zaak van de wereld is.

TNET maakte de afgelopen periode opnieuw flinke stappen. De vestiging in Paterswolde verhuisde naar Haren en mede door de overname van ViaData, bijna een jaar geleden, groeide de organisatie naar 55 medewerkers. Samen met Heerenveen vormt Haren de uitvalsbasis voor hun brede IT-dienstverlening. Volgens Theo heeft de overname gebracht wat CTNET

ervan verwachtte. “Met een team van 55 mensen hebben we veel meer slagkracht. We kunnen volop innoveren op gebieden als AI en security en daarin meegaan met grote aanbieders.” Een van de terreinen waarop CTNET sindsdien nadrukkelijk doorontwikkelt, is AI.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

“We zijn partner voor de harde IT en krijgen vanuit die rol steeds meer impact op de business.” 33

OF 2026-06

AI begon bij CTNET zelf Nog voordat AI breed doorbrak, keek CTNET al naar manieren om processen slimmer, beter en sneller te organiseren. “We hadden in 2022 een team samengesteld dat nadacht over toekomstige oplossingen. Vanuit dat team zijn we drie jaar geleden al gestart met AI en hebben we een eigen ERP-applicatie ontwikkeld”, vertelt Theo. Een tastbaar voorbeeld is de ServiceDesk, waar binnenkomende vragen met behulp van AI worden beoordeeld en verwerkt. Bestaande informatie geeft medewerkers direct relevante context bij een klantvraag. “Een groot deel van het administratieve voorwerk hebben we geautomatiseerd”, vertelt Taco. “Daardoor hebben onze collega’s meer tijd om klanten zo goed mogelijk te helpen en complexere problemen op te lossen.” Diezelfde gedachte vormt inmiddels de basis voor een volgende stap. Niet de techniek

OF 2026-06

staat daarbij centraal, maar het slimmer organiseren van processen.

Van handwerk naar slimme processen Die eigen ervaring neemt CTNET inmiddels mee naar opdrachtgevers, onder meer in de maak- en productie-industrie. Daar zijn volgens Taco nog volop processen waarin handmatig wordt gepland, geregistreerd en gecontroleerd. “We kijken bijvoorbeeld naar slimme planningen en kwaliteitscontroles die van papier naar digitaal gaan. Vervolgens kun je AI inzetten om die data te verwerken en te analyseren.” Ook kennisborging speelt een belangrijke rol. “Bedrijven willen groeien, maar de beschikbare mensen en kennis kunnen een plafond vormen. Als je kennis beter borgt en processen automatiseert, creëer je ruimte om verder te groeien”, aldus Taco. Hij ziet de vragen uit de markt veranderen: “Het begon met mensen

trainen en enthousiasmeren, bijvoorbeeld rond Copilot. Nu gaat het steeds vaker over structurele procesverbeteringen.”

“Wij zorgen dat IT geen rem vormt op de ontwikkeling van een bedrijf.” Dichter op de business Daarmee verandert de positie van CTNET bij klanten. Als managed service provider is het bedrijf bij veel organisaties al verantwoordelijk voor IT, infrastructuur en security. CTNET kent daardoor hun systemen, omgeving en bedrijfsvoering. Vanuit die bestaande positie wordt de stap gezet

naar het verbeteren en automatiseren van processen. “Bij ongeveer negentig procent van de klanten waar we iets met AI doen, verzorgen we ook het beheer”, vertelt Theo. “We zijn partner voor de harde IT en krijgen vanuit die rol steeds meer impact op de business.” Daar zit volgens hem de kracht van CTNET. Een toepassing ontwikkelen is één ding, maar deze veilig integreren en vervolgens structureel beheren maakt het verschil. Volgens Taco vraagt dat om meer dan techniek. “Een proces leeft en er werken mensen mee. Als je daarin iets verandert, moet je die menselijke kant meenemen.” Theo ziet de dienstverlening daarmee verbreden: “Met CTNET zorgen we dat IT geen rem vormt op de ontwikkeling van een bedrijf.”

hem steeds verder verweven raken met de “We doen AI er niet dagelijkse bedrijfsvoering. Taco verwacht dat meer bij. Het is een de techniek voor de ondernemer gaandeweg relevant wordt. “Straks stuur je vooral serieuze businessunit.” minder een proces en AI-agent aan. De techniek

Serieuze businessunit Grip houden met private AI Wie bedrijfsprocessen slimmer maakt, krijgt onvermijdelijk te maken met gevoelige data en bedrijfskennis. Voor CTNET staat daarom voorop dat organisaties daar zelf grip op houden. “Beheer en governance zijn essentieel”, zegt Taco. “Wat doet AI, waar kan het bij en welke beslissingsbevoegdheid krijgt het?” Private AI biedt organisaties daar een passende oplossing voor. CTNET kan toepassingen in een afgeschermde private cloudomgeving hosten, waarbij bedrijfsinformatie gecontroleerd kan worden benut zonder de regie erover uit handen te geven. “We kunnen AI op een eigen server in een private cloudomgeving hosten”, legt Taco uit. De bestaande kennis van infrastructuur en security vormt daarbij een belangrijk fundament. Theo: “De dienstverlening die we al leveren, is de basis waarop we verder kunnen bouwen.”

AI heeft binnen CTNET inmiddels een vaste plek in de organisatie. “We doen AI er niet meer bij”, benadrukt Theo. “Het is een serieuze businessunit, los van onze MSP-tak.” Een gespecialiseerd team werkt inmiddels aan dergelijke oplossingen. Dat past bij CTNET, waar al jarenlang eigen software wordt ontwikkeld. Dit jaar zijn interne toepassingen rond onder meer inkoop, contracten, billing en controles vernieuwd en gekoppeld aan systemen als TOPdesk en de urenregistratie. AI wordt daarnaast ingezet in het salesproces, bij offertes en presentaties en voor het uitwerken van proposities.

zelf gaat meer naar de achtergrond.” Een ondernemer wil uiteindelijk niet hoeven nadenken over welke AI-toepassing nodig is. Hij wil erop kunnen vertrouwen dat zijn digitale processen veilig en efficiënt draaien en meegroeien met zijn bedrijf. Voor CTNET ligt daar de volgende stap. Vanuit de vertrouwde IT-basis schuift het bedrijf dichter naar de bedrijfsvoering van klanten toe, zodat zij kunnen profiteren van nieuwe technologie zonder zich voortdurend met de techniek erachter bezig te hoeven houden. Van slimme IT tot de kansen van AI voor jouw organisatie: CTNET denkt graag mee over de volgende stap. Kijk op www.ctnet.nl. ■

Nieuwe standaard Voor Theo is de richting duidelijk. “Ik durf te zeggen dat beheer van digitale processen straks net zo normaal wordt als standaard IT-beheer.” AI is nu nog een afzonderlijk gespreksonderwerp, maar zal volgens

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Veilig werken met AI: Office IT houdt bedrijfsdata binnen de deur Medewerkers zetten contracten en klantgegevens massaal in AI-tools, vaak zonder na te denken. Office IT uit Sneek maakt AI veilig en werkbaar, en groeit na de overname van Freez.it verder in Friesland.

Eén IT-fundament Office IT telt 45 medewerkers en helpt organisaties in Friesland veilig, productief en toekomstbestendig te werken. Het bedrijf levert daarvoor één compleet IT-fundament, opgebouwd uit vijf bouwblokken: werkplek, security, netwerk & connectiviteit, communicatie en regie & adoptie. Een tweekoppige directie stuurt het bedrijf aan. Nick Betgem is verantwoordelijk voor de operatie: support, projecten en portfolioontwikkeling. Berber Woudstra leidt de commerciële kant, met sales, marketing en ondersteunende diensten.

OF 2026-06

“Van origine bedienen wij het MKB, maar inmiddels werken we voor steeds grotere bedrijven en organisaties, zowel profit als non-profit”, vertellen Woudstra en Betgem. “Wij ontzorgen op het gebied van IT, zodat de primaire processen van een klant altijd door kunnen gaan.’’ De basis is werkplekbeheer op het Microsoft 365-platform, aangevuld met vaste en mobiele telefonie, Teams Calling, netwerkbeheer en servers. “We beginnen niet bij een product, maar bij de doelstellingen en risico’s van een bedrijf. Daarna volgt pas de techniek.’’

“Je concurrent weet misschien nu ook wat je aan het doen bent”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Regie en voorspelbaarheid Die werkwijze is modulair. Per bouwblok kiest een ondernemer de route die past bij ambitie, tempo en budget. Een service level agreement (SLA) legt vooraf vast hoe snel Office IT reageert, herstelt en rapporteert. “Zo weet je precies waar je aan toe bent’’, zegt de commercieel directeur. “SLA, bouwblokken en regie geven voorspelbaarheid in kosten, continuïteit en groei.’’ Met adoptie, service delivery en een IT-roadmap beweegt de ITomgeving mee met de klant. “Die strategische rol wordt steeds meer gevraagd.’’

“Het gaat ons niet om welke AI je gebruikt, maar of je data binnen blijft” zoals workflowautomatisering, data-analyse en AI. Daarbij krijgen continuïteit, beveiliging en beheersbaarheid nadrukkelijk aandacht, zodat organisaties hun bedrijfsprocessen betrouwbaar kunnen uitvoeren en minder kwetsbaar zijn voor verstoringen, operationele risico’s en toekomstige veranderingen.

Vanuit de verbinding tussen bedrijfsstrategie, bedrijfsprocessen en technologie ondersteunt Office IT organisaties bij het ontwikkelen van een toekomstbestendig ICT-landschap. Daarbij kijkt het bedrijf niet alleen naar de technische infrastructuur, maar juist naar de samenhang tussen mensen, processen, applicaties, data en technologie. Door bedrijfsprocessen te analyseren, informatiestromen inzichtelijk te maken en afhankelijkheden, risico’s en knelpunten te benoemen, ontstaat een solide basis voor een passende IT-architectuur.

Office IT is onderdeel van Smizer, een groep die een platform levert voor managed service providers (MSP’s): IT-bedrijven die de complete IT-omgeving van klanten beheren. “Vanuit dat platform versterken we elkaar’’, legt Woudstra uit. “We delen expertise, maken vergaande afspraken met leveranciers en profiteren continu van innovaties. Niet elke ITorganisatie is in staat om alle ontwikkelingen bij te houden en alle kennis in huis te hebben die je als MSP nodig hebt. Die slagkracht heb je nodig om de snelheid in de markt bij te houden.’’

Roadmap voor de toekomst

Sterker door Smizer

Op basis daarvan ontwikkelt Office IT een heldere roadmap voor digitalisering, standaardisatie, automatisering en innovatie, waar relevant met moderne technologieën

Daarnaast bouwt Smizer aan een AI Intelligence Center, waar kennisdeling, innovatie en gezamenlijke consultancy samenkomen. Door AI-expertise centraal

te organiseren, kunnen aangesloten MSP’s sneller inspelen op marktontwikkelingen en klanten begeleiden bij de kansen die kunstmatige intelligentie biedt. Begin dit jaar nam Office IT het Bolswarder IT-bedrijf Freez.it over. De integratie is in volle gang. “Daarmee hebben we als Office IT een grotere voetafdruk in Friesland gekregen’’, zegt Woudstra. Eind dit jaar trekken beide bedrijven gezamenlijk in een pand in Bolsward. Door de krachten te bundelen kunnen zij ondernemers in Friesland nog beter ondersteunen bij de groeiende vraag naar moderne werkplekken, communicatie, connectivity en cybersecurity.

Data lekt ongemerkt weg Het onderwerp dat bij vrijwel alle klanten leeft, is AI. De wereld zit vol handige tools, en juist daar schuilt het risico, stelt Betgem. “Medewerkers beginnen overal AI te gebruiken. De één werkt met DeepSeek, de ander met ChatGPT of Claude. Het punt waar bedrijven overheen stappen, is dat bedrijfsdata in die modellen verdwijnt. En dat wil je als bedrijf niet.’’ Betgem ziet het dagelijks in de praktijk. “De meeste klanten waar ik kom, zeggen: moet je kijken wat ik er allemaal mee kan. Ze zetten bouwtekeningen of contracten in een gratis AI-tool. Leuk, maar je concurrent weet misschien nu ook wat je aan het doen bent.’’ De directeur wijst op een opvallende tegenstelling. “We zijn allemaal bang voor Chinese camera’s die lekken naar China. Maar we zetten wel arbeidscontracten in DeepSeek, een Chinese AI-tool, zonder na te denken over wat er met die gegevens gebeurt.’’

Copilot als veilige schil De oplossing van Office IT ligt in de betaalde variant van Microsoft Copilot. “Daar zijn we erg sterk in’’, zegt Betgem. “Alle gegevens die vanuit het bedrijf worden gebruikt, labelen wij. Zo bepalen we welke informatie wel en niet met AI-platforms gedeeld mag worden.

OF 2026-06

Je bestandsopslag, e-mail, taken en Teamskanalen zitten allemaal in die schil, en het gaat niet naar buiten.’’ Dat maakt AI juist bruikbaar. Vraag Copilot om je agenda voor de komende dagen te vullen op basis van je e-mail, en het gebeurt, inclusief de bijbehorende bestanden. “Binnen Copilot kun je modellen van OpenAI of Anthropic ontsluiten. Het gaat ons niet om welke AI je gebruikt, maar of persoonsgegevens veilig binnen je eigen Microsoft-omgeving blijven. Daar ligt onze belangrijkste pijler.’’ Ook intern gelden regels: niet elke medewerker mag bij dezelfde informatie. “Anders heb je een probleem als iedereen ineens de salarisadministratie kan raadplegen.’’

uitgaan dat alles klopt.’’ Bij cybersecurity draait het om het samenspel van techniek en mens. “In negen van de tien gevallen is een hack een menselijke fout, soms richting de 94 procent’’, aldus Betgem. “De grootste fouten komen voort uit het niet opleiden van je mensen.’’ Office IT biedt daarom security awareness-trainingen aan, samen met het security operations center binnen de Smizer-groep. Medewerkers krijgen een afgesproken periode gesimuleerde phishingmails, toegesneden op hun eigen leveranciers en processen. “Onder werkdruk ben je snel geneigd te klikken op een mail die van leverancier X lijkt te komen’’, zegt Woudstra.

De mens als zwakste schakel Beleid begint bij de directie Zijn ondernemers zich hiervan bewust? Het antwoord van beide directeuren is kort: nee. “Het beste is om informatie zoals contracten te anonimiseren, en dat gebeurt te weinig. Je kunt het niet controleren’’, zegt Betgem. Zijn advies: presenteer beleid aan je organisatie. “Het kan ook zijn: AI is verboden. Dat is prima. Of je zegt: wij faciliteren AI, maar wij bepalen wat wel en niet mag.’’ Wie niets aanbiedt, ziet wildgroei. “Dan zit iemand op de administratie zelf met een ChatGPTaccount van acht euro per maand.’’ En AIoutput controleer je altijd. “Je kunt er niet van

Technisch rust het securityportfolio op het Microsoft 365-platform: e-mailbeveiliging,

“Hoe meer we online werken, hoe belangrijker echte ontmoetingen worden”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

multifactor-authenticatie, wachtwoorden identiteitsbeheer en de combinatie van EDR en ITDR, detectie op apparaten én op identiteiten. “Alleen endpoint-detectie is niet voldoende. Je wilt weten waar de hack vandaan komt’’, zegt Woudstra. Haar samenvatting: “Hoe meer je medewerkers met AI laat werken zonder kaders, hoe groter het risico op cybercriminaliteit.’’ Waar staat het bedrijfsleven over vijf jaar? Betgem verwacht dat de hype deels overwaait en dat robotisering in combinatie met AI zwaar werk verlicht. Woudstra ziet een tegenbeweging: “Hoe meer we online werken, hoe belangrijker echte ontmoetingen worden. Mensen hebben verbinding nodig.’’ Betgem knikt: “Een AI-bot leest jurisprudentie sneller dan een advocaat. Maar iemand die jou bijstaat tijdens een echtscheiding of conflict en jou met beide benen op de grond houdt, dat kan AI niet. Gaat nooit gebeuren.’’

Vooruitblik Zijn slotadvies aan ondernemers is helder: “Laat je goed informeren en neem een bedrijf in de arm dat er kennis van heeft. Over beveiliging én over AI wordt te licht gedacht.’’ Meer informatie: officeit.nl, smizer.nl en freez.it.

OF 2026-06

■

OF 2026-06

Eerst koﬃe, dan de website hoe Fabio Andreatta met StudioFab inzet op langdurige relaties

Tien jaar na zijn komst naar Nederland kiest Fabio Andreatta opnieuw zijn eigen koers. Met StudioFab bouwt hij vanuit Goutum websites voor Friese ondernemers, maar minstens zo belangrijk is wat eraan voorafgaat: elkaar ontmoeten, koffie drinken en een relatie opbouwen.

e route naar zijn eigen webbedrijf verliep allesbehalve recht. Andreatta groeide op in Zwitserland en verhuisde tien jaar geleden naar Nederland om op een schip te werken. "Toen ik 25 was, wist ik niet zo goed wat ik met mijn leven moest. Ik vroeg me af: is dit nu wat ik tot mijn dood ga doen?" Via een eerdere ontmoeting met een Nederlandse kapitein belandde hij uiteindelijk vier jaar op een veertig meter lang schip. Daarna koos hij opnieuw een andere richting. Hoewel hij in Zwitserland een ict-opleiding had gevolgd, bleek terugkeren in het vak niet eenvoudig. Bovendien kwam hij in maart 2020 in Leeuwarden terecht, net voordat de coronacrisis het land stillegde. Zonder netwerk en zonder werk pakte hij via een

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

uitzendbureau allerlei werkzaamheden aan, waaronder onkruidbestrijding. Ondertussen bleef het ondernemerschap trekken. Na verschillende opleidingen en cursussen op het gebied van digitale marketing werkte hij vervolgens ongeveer vier jaar voor een internationaal bedrijf. Daar verdiepte hij zich in websites, online marketing en conversieoptimalisatie. Toen dat werk in 2024 eindigde, richtte hij samen met een vriend een webbureau op dat vooral internationale klanten bediende. Juist die ervaring liet hem zien wat hij miste. Het klantcontact verliep vrijwel volledig online. "Je weet niet wie er tegenover je zit. Je hebt nooit iemand een hand gegeven." Bovendien bracht hij jarenlang

OF 2026-06

Actief personeelsuitje in Friesland

• • •

Outdoor activiteiten zoals: Expeditie Robinson of Beach games Indoor activiteiten: Pubquiz, de Alleskunner Spelshows zoals: - The big music quiz - Complete (bedrijfs-) Familiedagen

T: 0511 - 461385 | www.kleinzwitserlandburgum.nl | www.bergumermeer.nl

Duurzame reiniging met maximaal resultaat! Ekowax wordt veelal geassocieerd met de automotive, maar ook in en rond de voetbalvelden kom je de producten en de naam Ekowax geregeld tegen. Zo worden de producten o.a. gebruikt voor duurzaam en gemakkelijk onderhoud van de reclameborden en de accommodatie bij een aantal Noordelijke (prof) clubs. Kies ook voor Ekowax als je kwalitatieve, gemakkelijke en duurzame reinigingsoplossingen wil, zoals WVF Zwolle.

Oude tramweg 2

+316 82232347

8435 MA

info@ekowax.nl

Donkerbroek

www.ekowax.nl

veel tijd alleen achter zijn computer door. Met StudioFab besloot hij daarom bewust te kiezen voor lokale ondernemers en persoonlijke samenwerking. "Het eerste wat ik voorstel, is dat ik langskom voor een bakje koffie", zegt Andreatta. Volgens hem is een website geen los product, maar onderdeel van een traject waarin ondernemer en webbouwer samen optrekken. Die persoonlijke aanpak blijkt ook aan te slaan bij klanten.

Van marktkraam naar webwinkel Eén van die klanten is Marianne Schuring, eigenaresse van worstenkaas.nl, een webshop gespecialiseerd in ambachtelijke kazen, worsten, spekproducten en andere streekproducten. Schuring begon ruim twintig jaar geleden als ondernemer. Aanvankelijk wilde ze op markten sieraden verkopen, maar tijdens haar voorbereiding kwam ze in aanraking met een producent van droge worst. Dat veranderde haar plannen volledig. Ze leerde hoe het productieproces werkte, bezocht leveranciers en bouwde stap voor stap een assortiment op. Eerst met droge worst en spek, later uitgebreid met boerenkazen van koe, geit en schaap, mosterdsoorten, chutneys, jam en andere ambachtelijke producten. "Ik wilde graag voor mezelf beginnen, maar zonder personeel. Daarom koos ik voor markten en later voor een webshop", vertelt ze. Jarenlang combineerde ze weekmarkten, fairs en evenementen met online verkoop. Toen haar dochter werd geboren, besloot ze zich volledig op de webshop te richten. Maar na zestien jaar begon haar website achter te lopen op de ontwikkelingen in e-commerce. "Er waren weken dat de omzet enorm terugviel. Je zag dat er online van alles veranderde. Met AI, zoekmachines en nieuwe technieken wist ik dat het tijd werd voor een nieuwe webshop."

Via een gezamenlijke kennis kwam ze in contact met Andreatta. Wat haar direct opviel was zijn snelheid. "Ik had een contactformulier ingevuld en binnen een paar uur kreeg ik al voorbeelden en ideeën toegestuurd. Mijn mond viel open. Ik dacht: die is snel." Tijdens de eerste gesprekken ontdekte Andreatta dat Schuring beschikte over een groot aantal waardevolle domeinnamen die nauwelijks werden benut. Volgens hem lag daar een duidelijke kans. Binnen korte tijd zette hij nieuwe landingspagina's op en ontwikkelde hij een volledig vernieuwde webshop rondom het domein 'Kaas & Worst', een naam die volgens Schuring beter aansluit bij hoe klanten zoeken en onthouden. "Fabio zag mogelijkheden die ik zelf helemaal niet zag", vertelt ze. "Hij heeft verschillende domeinnamen ingezet als landingspagina's en kijkt voortdurend naar waar bezoekers binnenkomen en wat beter kan."

Meedenken met de ondernemer Volgens Schuring onderscheidt Andreatta zich doordat hij verder kijkt dan alleen techniek. "Hij weet ontzettend veel, is creatief en denkt heel breed mee. Soms is hij zelfs alweer drie stappen verder voordat ik zelf zover ben."

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Voor Andreatta ligt daar juist de kern van zijn werk. Een website hoeft volgens hem niet vol te staan met animaties en technische hoogstandjes. "Een goede website moet heel duidelijk zeggen wie je bent en wat je doet. Vervolgens moet een bezoeker makkelijk contact kunnen opnemen of een bestelling kunnen plaatsen. Daarnaast zorg ik dat bedrijven niet alleen in Google gevonden worden, maar ook in ChatGPT en andere AI-assistenten." StudioFab werkt daarom met een onderhoudsabonnement waarbij beveiliging, updates, back-ups en kleine aanpassingen zijn inbegrepen. Juist die langdurige betrokkenheid maakt het werk voor hem interessant. "Je denkt mee in het bedrijf van iemand anders", zegt hij. "Dat vind ik uiteindelijk het leukste gedeelte." Voor klanten als Schuring zit daar de meerwaarde. "Ik ben ontzettend tevreden", zegt ze. "Het is niet alleen iemand die een website bouwt. Het voelt alsof er iemand naast je staat die meehelpt om je bedrijf verder te laten groeien." www.studiofab.nl

OF 2026-06

■

Startel vanuit Drachten naar de landelijke top:

dit zit achter het succes

“We hoeven niet de grootste te zijn, maar wel de beste”

Het IT-landschap, met AI als middelpunt, verandert snel. Terwijl organisaties zoeken naar de juiste kennis en toepassingen, investeert Startel al jaren in kwaliteit, innovatie en actuele IT-opleidingen. Die aanpak bleef niet onopgemerkt. De Drachtster opleider eindigde onlangs als tweede in het landelijke onderzoek naar beste IT-opleiders en werd opnieuw uitgeroepen tot beste van NoordNederland. Algemeen directeur Pieter Fokkema, hoofd marketing, merk & klantbeleving Hylke Bosma en hoofd sales Eliano Patty vertellen over de weg naar dit succes.

ijna dertig jaar verzorgt Startel praktijkgerichte IT-trainingen voor organisaties en professionals. Vanuit Drachten bouwde het bedrijf stap voor stap aan een landelijke positie. De Friese plaats blijft de thuisbasis, terwijl Startel met trainingen in Amersfoort inmiddels nadrukkelijker de landelijke markt bedient. De resultaten zijn zichtbaar in de recente onderscheidingen: naast de tweede plaats als IT-opleider van Nederland werd Startel beste AI-opleider van Noord-Nederland en derde op landelijk niveau. Ook meerdere nominaties voor de FD Gazellen Awards onderstrepen de groei van de afgelopen jaren.

OF 2026-06

“Een acht is een mooi cijfer, maar wij willen weten waarom het geen negen is.” Groeien zonder het persoonlijke te verliezen “De prijzen zijn geen doel op zich, maar een bevestiging van de koers die we al jaren volgen”, vertelt Pieter. “We hebben bewust geïnvesteerd in de kwaliteit van onze trainingen, onze locatie en de mensen die

hier werken.” Die groei mag volgens hem nooit ten koste gaan van het karakter van de organisatie. “We zijn groter geworden, maar willen wel persoonlijk blijven. Mensen moeten zich hier welkom voelen en merken dat er aandacht voor hen is.” Die Noord-Nederlandse benadering blijkt ook buiten de regio aan te slaan. Waar cursisten vroeger vaak naar de Randstad reisden voor specialistische IT-trainingen, ziet Startel steeds vaker het omgekeerde gebeuren. “Dat mensen bewust vanuit de Randstad naar Drachten komen, daar zijn we trots op”, zegt Hylke.

De hele trainingsdag moet kloppen Voor Startel draait kwaliteit om de hele trainingsdag. “Voor ons begint kwaliteit niet pas bij de trainer”, vertelt Hylke. “Ook de ontvangst, trainingsruimte, lunch, communicatie en persoonlijke begeleiding moeten kloppen.” Die focus op de totale beleving is de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden. “Een acht is een mooi cijfer, maar als een training structureel een acht krijgt, willen wij weten waarom het geen negen is.” Ook de details tellen. “Je betaalt voor een goede training, dat mag je verwachten. De beleving eromheen bepaalt vaak of iemand terugkomt of ons aanbeveelt.”

“Dat mensen bewust vanuit de Randstad naar Drachten komen, daar zijn we trots op.” De vraag naar AI verandert razendsnel AI maakt al langer onderdeel uit van het aanbod van Startel, maar sinds de opkomst van generatieve AI en Copilot is de vraag in een stroomversnelling geraakt. “Organisaties wilden eerst vooral weten wat AI was en wat je ermee kunt. Inmiddels zijn de vragen veel specifieker”, vertelt Eliano. In trajecten voor onder meer Rabobank, ABN AMRO en KPN ziet Startel dat dagelijks terug. “De ene organisatie begint bij AI-geletterdheid, terwijl een andere verdieping zoekt in Copilot, veilig gebruik of toepassingen voor specifieke teams en functies.” Voor Startel betekent die snelle ontwikkeling dat het trainingsaanbod voortdurend moet worden aangepast. Pieter: “De technologie verandert snel. Onze taak is ervoor te zorgen dat organisaties én professionals daar op een praktische manier mee vooruit kunnen.” De landelijke erkenning smaakt naar meer, al blijft Pieter nuchter over de ambities van Startel. “We hoeven niet de grootste te zijn, maar wel de beste.” Benieuwd naar de mogelijkheden voor jouw organisatie? Kijk op www.startel.nl. ■

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

AL 125 JAAR DE VEELZIJDIGE AANNEMER UIT EASTERMAR

• Restauratie • Verbouw • Nieuwbouw

• Onderhoud • Projectontwikkeling • Renovatie

Grote Hornstweg 19D | 9261 VW Eastermar | 0512 47 13 00 info@bouwbedrijfswart.nl | www.bouwbedrijfswart.nl

hallooo nieuw buro

Marketing die elke dag slimmer wordt. Dat wil je. Als je vandaag iets leert, waarom zou je dan morgen weer van voren beginnen? Bij Buro Boolos werken we daarom met een groeiend marketinggeheugen. Met slimme data en AI maken we de patronen achter succes en groei zichtbaar. Want alles wat je vandaag leert, maakt je keuzes van morgen beter. Zo maken wij jouw marketing elke dag slimmer.

o o o boolos.nl Blokhuispoort 40 Leeuwarden o 058 203 80 18 o info@boolos.nl

ZAGA_OF_196x130.indd 2

Buro Boolos is ontstaan uit het samengaan van Frisse Oogst Communicatie en Zaga Online Marketing.

09-09-2026 11:08

Column

Van rups naar vlinder Enkele weken geleden hoorde ik bij een lezing een metafoor die me is bijgebleven en IT-trajecten beter kan duiden. De spreker gebruikte het veranderingsproces van een rups die verandert in een vlinder als metafoor. Op het eerste gezicht lijkt dat een logisch proces. De rups verandert in een cocon, krijgt daar vleugels, verlaat de cocon en vliegt weg als vlinder. In die cocon wordt het dier volledig omgevormd. Het eindresultaat is fundamenteel anders dan het begin.

n dit is in de basis ook wat we bij het digitaliseren van processen zouden moeten meenemen. Om een rups te laten vliegen worden er geen vleugels op het dier geplakt noch een raketmotor op de rug. Veel organisaties zien een nieuw systeem als een kans om sneller te werken. En dat klopt. Maar vaak worden bestaande processen één op één overgezet naar de nieuwe omgeving. Dezelfde stappen. Dezelfde controles. Dezelfde formulieren. Dezelfde omwegen, de rups met de raketmotor. Het gevolg? Je krijgt precies hetzelfde proces als voorheen, maar dan sneller. En soms worden fouten daardoor ook sneller gemaakt. Digitalisering lost namelijk geen slechte processen op. Ze maakt ze vooral efficiënter. Ook wanneer die inefficiëntie al jaren onderdeel is geworden van de dagelijkse praktijk. Juist daarom zijn de meest succesvolle projecten, de projecten waarbij ruimte wordt genomen en waarin eerst moeilijke vragen worden gesteld. Dus aan het begin even terugtrekken in de cocon. Waarom doen we dit eigenlijk zo? Welke stappen voegen echt waarde toe? Wat zouden we anders organiseren als we vandaag opnieuw mochten beginnen? Pas wanneer organisaties hun processen tegen het daglicht houden, ontstaat ruimte voor echte verbetering. Dan gaat het niet meer over het vervangen van een systeem, maar over het herontwerpen van de manier van werken. En dan gebeurt er iets interessants. Het project draait niet langer om technologie. Het draait om verandering. Om mensen, processen en keuzes. Misschien is dat wel de belangrijkste les. Een IT-project zou niet moeten voelen als een rups die met kunst- en vliegwerk sneller leert vliegen.

■

Eddie Huizinga – Directeur Agiliq

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Nooit meer zelf meeschrijven:

PuntNL Groep zet AI aan het werk

OF 2026-06

“Nooit meer zelf notulen uitwerken, altijd: wie opneemt, vraagt toestemming de gesprekspartner. Dat is Nederlandse dat kan dit apparaatje aan wetgeving. echt beter dan wij” De Plaud is te koop bij grote webwinkels,

untNL Groep uit Drachten levert printen documentoplossingen: de fysieke printers en multifunctionals die in elke kantooromgeving staan, plus de software die documenten slimmer laat stromen. Twaalf medewerkers bedienen klanten door heel Nederland, met de drie noordelijke provincies als hoofdfocus. Branches als het notariaat zorgen ervoor dat het werkgebied verder reikt.

Dat scheelt handelingen: geen bestanden meer verslepen en hernoemen. “Als je dat heel vaak op een dag doet, is zo’n documentoplossing enorm tijdbesparend.” Ook de service wordt slimmer. Een beheertool leest alle machines in het veld uit. Zodra de toner nog maar twintig procent gevuld is, wordt er automatisch een nieuwe naar de klant verstuurd. “Zo zit je nooit zonder.”

Wat het bedrijf onderscheidt, is dat alles in eigen huis gebeurt. “Ik zeg altijd gekscherend: wij hebben alleen de fabriek in Japan niet”, lacht Praamstra. Een multifunctional komt als bouwpakket binnen. “Wij bouwen de machine zelf op, stellen hem af, implementeren alles voor de klant, leveren hem uit en onderhouden hem de hele looptijd.” Eén aanspreekpunt van begin tot eind dus.

Zo groot als een pasje

Slim scannen, toner op tijd AI zit tegenwoordig steeds vaker in de software waarmee printers en scanners worden aangestuurd, vooral in het scanproces. OCR herkent tekst in gescande documenten, zodat je er zinnen uit kunt kopiëren. AI gaat verder en herkent het type document: een factuur, een contract, een formulier. “Gegevens zoals een factuurnummer, datum of bedrag worden automatisch uitgelezen en het document gaat direct naar je erp-, financiële of crmsysteem.”

“Wie hem eenmaal geprobeerd heeft, wil niet anders”

Sinds januari is PuntNL Groep reseller voor Noord-Nederland van de Plaud: een recorder zo dun als een creditcard, die je in een pashouder achter op je telefoon plakt of als magneetje aan je kleding. Hij neemt gesprekken, vergaderingen en telefoontjes op en zet ze automatisch om in tekst (transcriberen). “Innovatie in verslaglegging”, noemt de eigenaar het. “Nooit meer zelf notulen uitwerken. Dat kan dit apparaatje echt beter dan wij.”

maar bij PuntNL Groep krijg je Nederlandse helpdeskondersteuning en training. “We kijken wat het apparaat allemaal kan en hoe je hem het beste afstelt op jouw werk.” Zo neemt een salesteam van een klant alle klantgesprekken op en hangt de verslagen onder de klant in het crm-systeem. “Bij wisseling van personeel zit de kennis dan in je systeem en niet in iemands hoofd.”

Als warme broodjes De instap is laagdrempelig: vijf gratis opname-uren per maand, daarna een jaarlicentie die niet automatisch verlengt. Het gaat als warme broodjes, zegt Praamstra. “Wie hem eenmaal geprobeerd heeft, wil niet anders. En dan wil de collega er ook een, en de directieassistent.” Ondanks alle AI blijft één ding overeind: bij PuntNL Groep neemt een mens de telefoon op. “Het persoonlijke stukje verdwijnt bij ons niet.” www.puntnlgroep.nl

Het slimme zit aan de achterkant. De Plaud neemt niet alleen het gesprek op, maar kan er met de juiste prompt precies het gewenste resultaat van maken. Je geeft vooraf aan wat je nodig hebt: bijvoorbeeld notulen met actiepunten, een kort gespreksverslag of een klantverslag dat direct geschikt is voor je crm-systeem. Het grootste voordeel vindt zij iets anders: “Ik hoef geen aantekeningen te maken die me afleiden. Ik ben volledig aanwezig in mijn gesprek.”

Veilig en gecertificeerd Wie bedrijfsgevoelige gesprekken opneemt, wil dat dat veilig gebeurt. “Er zijn allerlei apps op je telefoon, maar die zijn niet gecertificeerd. De Plaud wel. Voor bedrijven is dat een hele belangrijke.” Eén regel geldt

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

■

NULLAST

Specialist in waterwerken

Periodieke keuringen volgens Nen-normen van: - Elektrische gereedschappen NEN 3140 - Trappen en ladders NEN 2484 - Rolsteigers NEN 2718 Reparatie en onderhoud van - elektrische gereedschappen - tuinmachines

Stienstra en Van der Wal is de specialist in waterwerken. Met hoogwaardig materieel en een team van ervaren vakmensen, verzorgen we heel diverse waterbouwprojecten voor overheden,

Kalibratie, onderhoud en reparatie van lasers

bedrijven en particulieren

Je kunt onder bij ons terecht voor:

Wytze Veenstra Houtdraaiersstraat 6b 8601 VG Sneek info@nullast.nl 0515 - 42 69 23 06 - 10 07 32 52

W W W. N U L L A S T. N L

Rogmolewei 6, 8651 EP IJlst Damsingel 4, 9262 NC Sumar

�

Damwanden en Beschoeiing

�

Steigers en Vlonders

�

Trailerhellingen

�

Bouwkuipen

�

Houten Bruggen

�

Remmingswerken

�

Klapanker systemen

�

Trillingsvrij funderen.

phone 0515 – 533 243 � info@stienstra-vanderwal.nl

stienstra-vanderwal.nl

Wilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied? Download via de app store onze app. Wilt u persoonlijk contact? Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur. Meesterlijk in persoonlijk advies.

Wilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied? Download via de app store onze app.

Toegankelijk Betrokken Oplossingsgericht

Telefoon 0515 - 42 98 88 E-mail info@notarisellemers.nl Wilt u persoonlijk contact? Website notarisellemers.nl Bezoekadres Oude Koemarkt 79, Sneek Wilt u op de hoogte gehouden worden Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van actueel nieuws op notarieel gebied? van 14.00-17.00 uur. Download via de app store onze app. Wilt u persoonlijk contact?

Meesterlijk in persoonlijk advies. Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur. Meesterlijk in persoonlijk advies.

NOTA T RISKA TA ISK NTOOR ISKA ELLEMERS Telefoon 0515 - 42 98 88 E-mail info@notarisellemers.nl Website notarisellemers.nl Bezoekadres Oude Koemarkt 79, Sneek

in Scan hier voor onze website!

www.damstra.nl

Column

Eerst de basis op orde

Iedereen gebruikt het inmiddels. AI is zo snel normaal geworden dat je je bijna niet meer kunt voorstellen hoe we het ooit zonder deden. Ook binnen organisaties is de drang groot om door te pakken. Als ‘copiloot’ voor het schrijven van teksten, vertalen of samenvatten werkt het al uitstekend. Is het al tijd voor de volgende stap?

och zie ik nog regelmatig ondernemers die met AI een wankel IT-fundament proberen te maskeren. Systemen praten niet met elkaar, data zwerft op drie plekken rond en niemand weet precies wat klopt. Door AI los te laten op die chaos ontstaat er geen stabieler geheel, je maakt alleen de wanorde nog complexer.

Cybersecurity Daar komt ook cybersecurity om de hoek kijken. Eind september sloegen de NCTV, AIVD, MIVD en de politie alarm in een zeldzaam dringende brandbrief; AI maakt cyberaanvallen niet alleen sneller en talrijker, maar verlaagt ook de drempel voor criminelen. De boodschap aan bestuurders (nog los van wetgeving) is helder: de basis op orde brengen is urgenter dan ooit. Voordat we AI-agenten zelfstandig toegang geven tot onze mailboxen, klantdata en boekhouding, moeten we dus eerst weten wie waar bij kan. We moeten zeker weten

dat onze data klopt én dat er iemand aan de handrem kan trekken als het misgaat.

Afhankelijkheid Die behoefte aan regie raakt direct aan een ander heikel punt: onze digitale afhankelijkheid. De afgelopen vijftien jaar hebben we onze bedrijven en overheden diep verweven met een handjevol Amerikaanse techgiganten. Dat is vooral makkelijk en comfortabel. Maar nu de wereld minder voorspelbaar wordt, is ‘digitale soevereiniteit’ ineens geen hobby meer voor IT-nerds. Een datacenter in Amsterdam of de Eemshaven klinkt dichtbij, maar als de juridische sleutel in de VS ligt, ben je nog steeds overgeleverd aan de regels van een ander. Totale afhankelijkheid van één leverancier is geen sterke strategie. Het is dan ook een goede zaak dat overheden en bedrijven weer scherper kijken naar alternatieven onder eigen beheer.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Nuchter blijven Uiteindelijk brengt dat ons weer terug bij de kern. Terwijl AI-goeroes en techreuzen over elkaar heen buitelen, moet jij morgen gewoon je bedrijf kunnen draaien. Je administratie moet bereikbaar zijn, je klantgegevens moeten kloppen en de digitale voordeur moet op slot. AI biedt fantastische kansen. Experimenteer ermee, automatiseer de saaie taken en maak je organisatie slimmer. Maar sla uit enthousiasme geen stappen over. Ruim oude accounts en oude koppelingen op. Weet waar je data staat en wie erbij kan. Neem beveiliging uiterst serieus en bedenk van wie je écht afhankelijk wilt zijn. Mijn advies blijft daarom: Droom gerust groot, maar breng eerst de basis op orde. ■

Ronald Zijlstra, ondernemer bij Oké-PC IT

OF 2026-06

Digitaliseer je klantproces, niet je pijntjes Wie groeit, loopt vast op systemen die niet met elkaar praten. TRES uit Heerenveen helpt bedrijven hun waardestroom te digitaliseren. Commercieel directeur Harmen Visser: “Laat je vakmensen geen gegevens overtypen.”

OF 2026-06

ie ooit een verkeersboete kreeg, is zonder het te weten door de systemen van TRES gegaan. Het Heerenveense bedrijf faciliteert de digitale afhandeling voor het CJIB, waar jaarlijks 9 miljoen bezoekers langskomen. “Van oudsher zijn wij een digitaal bouwbedrijf”, zegt Visser. “Maar wat we de hele dag doen, is organisaties digitaal sterker maken. Dat is de kapstok.” TRES telt zestig medewerkers en werkt vooral voor bedrijven in NoordNederland, al ruim 25 jaar. De mindset van klanten is intussen fundamenteel veranderd, stelt de commercieel directeur. “Vroeger keek je een film op het moment dat die werd uitgezonden. Nu bepaal je dat zelf. Iedereen wil alles regelen op het moment dat het uitkomt, en weet dat technologie dat kan.”

Dat geldt privé, maar net zo goed zakelijk. “Je doet tijdens je werk privédingen en privé zakelijke dingen. Dat onderscheid bestaat eigenlijk niet meer.” Waar TRES voorheen vooral de voorkant bouwde – websites en portalen – zorgt het bedrijf nu ook aan de achterkant dat processen aansluiten op die digitale wereld.

Digitale ducttape Het probleem zit volgens Visser in hoe bedrijven van oudsher zijn ingericht. Marketing, sales, operatie en finance zijn afdelingen met elk een eigen systeem, ingericht voor de mensen die ermee werken. “Alleen: de klant gaat daar dwars doorheen. In systeem A heb je een heel ander beeld van die klant dan in systeem B. Mensen typen dingen over, mailen heen en weer, werken in Excel. Ik noem dat digitale ducttape.”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Betrokken medewerkers lossen dat dagelijks op. “Die denken: ik typ het wel even over, ik zorg wel dat de operatie het weet.” Dat gaat goed zolang een bedrijf van tien naar honderd orders groeit. “Maar ga je van tien naar duizend, dan worden je mensen de bottleneck.” De reflex is dan een nieuw crm- of erp-systeem, maar dat is volgens Visser niet per definitie waardevol. “Zorg dat je waardestroom ideaal wordt gefaciliteerd.” Hij schetst een accountmanager van een kozijnenfabriek die bij een klant thuis opmeet. “Als de fabriek bepaalde formaten niet kan combineren, moet hij dat weten terwijl hij aan tafel zit. Anders verkoopt sales wat operatie niet kan waarmaken. Dan moet je in de achteruit, en dat is voor je klant heel irritant.”

OF 2026-06

De garage die je winterbanden vergeet Het voorbeeld dat Visser het liefst gebruikt, is de autogarage. Een klant koopt er een auto, laat hem daar onderhouden en heeft er zijn banden opgeslagen. “Voor hem is dat één bedrijf. Maar binnen de garage lopen verkoop, planning en service vaak via verschillende systemen en processen. De garage heeft daardoor heel veel informatie over die klant en zijn auto, maar gebruikt die informatie niet vanzelfsprekend over het hele klantproces heen. Terwijl je gewend bent dat Netflix precies weet waar je in een film gebleven was. Waarom moet je je garage dan ieder jaar opnieuw vertellen dat je winterbanden nodig hebt? Dat is frustrerend.” Draai je dat om, dan ontstaat er ruimte. “Die garage weet welke auto’s zij in onderhoud heeft en wanneer die winterbanden nodig hebben. Nu bellen mensen pas als het begint te sneeuwen. Dan ben je te laat.” Wie proactief inplant, helpt klanten eerder en houdt zijn werkplaats de hele winter productief. Visser kent een garage die voor twee monteurs één frontdeskmedewerker nodig heeft, puur omdat alles reactief loopt. “Bedrijven

OF 2026-06

die proactiviteit adopteren, binden loyalere klanten aan zich en hun proces gaat sneller.”

klantproces, niet vanuit een intern probleem. Anders ga je eilandjes optimaliseren, terwijl je de oceaan moet optimaliseren.”

Vakmensen die overtypen De urgentie is groot, zeker in het Noorden. “We zien hier een tekort aan mensen. En dan zitten er vakmensen van 60.000 tot 80.000 euro per jaar gegevens over te tikken, terwijl ze op heel andere gebieden waardevol zijn.” Bedrijven groeien, maar hun systemen schalen niet mee. “Elk knelpunt levert een extra tool op. Zo creëer je een lappendeken zonder samenhang.” AI kan veel van dat overtypen overnemen, erkent hij, maar met een voorwaarde: “Blijf redeneren vanuit het

“Mensen typen dingen over en mailen heen en weer. Ik noem dat digitale ducttape”

Hoe pak je dat aan als directeur? TRES hanteert een stappenplan. Bepaal eerst je strategie: wil je kosten reduceren, groeien, je rendement verhogen of het tekort aan vakmensen opvangen? “Dat bepaalt echt de manier waarop je moet digitaliseren.” Kies vervolgens de drie processen die daar het meest aan bijdragen en analyseer die met alle betrokkenen. “Waar wacht je? Waar typ je dingen over? Waar ontstaat dubbel werk, waar zitten fouten, waar zijn mensen nog de koppeling tussen systemen? Waar is het geen glijbaan, maar een hindernisbaan?” Daarna richt je je landschap opnieuw in: kopen, bouwen en verbinden.

Vibe coding op het juiste moment Dat bouwen is de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. “Vroeger had je een idee, dat ging je specificeren, ontwikkelen en testen. Dat duurde lang. Nu beschrijf je je idee in een AItool en die genereert software.” De drempel daalt enorm, met een opvallend gevolg.

waarde toevoegen en je systemen doen wat repeterend is.”

“Proceseigenaren kunnen soms betere software schrijven dan onze programmeurs, omdat zij precies weten wat er nodig is en wat er fout gaat.” Toch ziet Visser één aspect dat aandacht vraagt: governance. “Wie het proces kent, heeft geen verstand van security. Als het bij een partij als het CJIB niet goed in elkaar zit, liggen gegevens op straat.” TRES ontwikkelde daarom een softwareresponsibility-model. Wordt software tijdelijk gebruikt en zijn de gevolgen beperkt als het misgaat? Dan is vibe coding ideaal om te experimenteren en te leren. Blijft de software langer in gebruik, dan komt lifecyclemanagement om de hoek kijken. “We werken ook niet meer op Windows 95.” En bij langdurig gebruik met grote gevolgen bouw je traditioneel, met hulp van AI. Visser haalt een recent rapport van Capgemini aan: 20 procent van softwarebouw is het bouwen zelf, 80 procent is onderhoud, veiligheid en beheersbaarheid. “Die 80 procent nemen wij over. Mensen maken zelf software, wij beheren het.” TRES is ISO 27001- en ISO 9001-gecertificeerd, test elke oplossing op security voordat die de deur uitgaat en stelt hoge eisen aan zijn hostingproviders.

in de schoen, de advocaat van de duivel die het klantbelang vooropstelt. Met welk proces verdien je geld? Wij gaan voor rendement, groei en toekomstvastheid. Soms moeten heilige huisjes daarvoor even aan de kant.” Dat is iets heel anders dan alleen it-oplossingen bouwen, benadrukt hij. “Wij staan letterlijk naast de directie: wat wil je bereiken, hoe ziet je proces eruit en hoe faciliteer je dat optimaal met AI en it? Zodat je mensen weer doen waar ze

Zijn boodschap voor ondernemers in het Noorden is simpel. “Digitaliseer je klantproces in plaats van je interne pijntjes.” De praktijk is vaak anders. “De koe die het hardst jankt, krijgt het eerst eten. De medewerker die het hardst roept dat het crm-systeem traag is, krijgt de aandacht. Maar de klant hoor je niet. Die vertrekt op een gegeven moment.” Zijn advies: luister naar je klant, beoordeel het klantproces van A tot Z en faciliteer dat optimaal. Juist in de maakindustrie ligt daar winst. “Er schreeuwt een tekort aan vakmensen, en dan zitten die vakmensen gegevens over te typen in Excel. Doe dat anders. Alsjeblieft.”

■

www.tres.nl

Het steentje in de schoen Waarom zouden ondernemers dan met TRES zaken doen? “Omdat wij met vreemde ogen kunnen dwingen. Wij zijn het steentje

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Elfsquad verzet met AI de bakens: van software naar uitkomst Elfsquad uit Drachten bouwt configuratiesoftware voor machinebouwers. Dankzij AI gooit het bedrijf zijn businessmodel om: geen software die de klant zelf inricht, maar een kant-enklare uitkomst. Op 29 oktober presenteert Elfsquad die nieuwe koers.

OF 2026-06

ie online een auto samenstelt, kent het principe: kies een kleur, motor en pakket en zie de prijs meebewegen. “Dat maken wij ook, alleen voor hele complexe producten”, zegt Jan Brolsma, oprichter en visionair van Elfsquad. Klanten zijn fabrikanten van bijvoorbeeld landbouwmachines, verpakkingsmachines en transportbanden. “Producten met heel veel keuzemogelijkheden en afhankelijkheden, die ook invloed hebben op hoe je zo’n ding maakt. Die regels leg je vast in Elfsquad en het beeld en de prijs veranderen mee met

wat je selecteert. Aan het eind rolt er direct een kloppende offerte uit, met de tekeningen en productiegegevens erbij.” In de branche heet dat CPQ: configure, price, quote. Brolsma implementeerde jarenlang configurators bij bedrijven in Nederland en de Verenigde Staten. “Dat was zo complex dat het vaker mislukte dan lukte. Toen ging er een lampje branden: dit moet simpeler kunnen.” In 2016 startte hij samen met compagnon Johannes Heesterman Elfsquad. Het bedrijf telt inmiddels ruim veertig medewerkers

in Drachten, Gdańsk en Frankfurt en levert software aan meer dan tweehonderd fabrikanten.

Groeipijn Vanaf 2019 ging Elfsquad de markt op. “Toen zijn we elk jaar ongeveer verdubbeld”, vertelt de oprichter. Maar snelle groei brengt kinderziektes mee. “Je haalt veel talent binnen, maar je moet ook terug kunnen vallen op ervaren krachten. Dus hebben we gereorganiseerd en op alle fronten nieuw management aangetrokken, onder wie een Head of Engineering uit de Silicon Valleyscene.”

instructievideo’s en trainingen, en richt het systeem vervolgens zelf in. “Dat heeft voordelen, je bent niet afhankelijk van consultants. Maar je moet er wel kennis voor opbouwen, en we zien dat maakbedrijven daarmee worstelen.” Het modelleren van zo’n configurator noemt hij een vak apart.

Die versterking kwam eind vorig jaar. Tegelijk zag Brolsma de AI-modellen een enorme sprong maken. “Dat heeft ons echt aan het denken gezet. AI verandert hoe maakbedrijven software kopen en gebruiken, en wij willen daarin voorop lopen.”

Dat verandert. “Wij bieden nu een uitkomst. We halen alle informatie op die nodig is, richten het in en als het klaar is, krijg je de sleutel.” Met AI kan Elfsquad dat werk overnemen, gecontroleerd door eigen specialisten. “Onze AI bouwt het configuratiemodel op uit de eigen documentatie van de klant, en onze specialisten controleren elke stap. Dat gaat sneller en betrouwbaarder dan wanneer je het zelf moet opbouwen. Vroeger konden we geen honderd maatwerkconfigurators bouwen, dan waren we niet schaalbaar. Met AI kan dat wel.”

Van self-service naar uitkomst

Elke keer hetzelfde antwoord

Elfsquad werkte tot nu toe als een klassiek SaaS-bedrijf: de klant krijgt de software,

Simpel is het in de praktijk niet. “Een AI-chatbot geeft elke keer een ander antwoord. Bij software moet er steeds hetzelfde uitkomen. We hebben een pipeline ontwikkeld die een goede uitkomst garandeert, en daarin lopen we ook internationaal voorop.” Veel bedrijven zeggen AI te gebruiken, maar dan generiek, stelt Brolsma. “Wij kunnen het op een schaalbare manier wel leveren.”

“Wij verkopen nu een uitkomst, als het klaar is krijg je de sleutel”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Elfsquad levert voortaan geen gereedschap meer, maar de werkende uitkomst: een configurator die klaar is voor gebruik. Een stap die weinig softwarebedrijven zetten. De doelgroep blijft dezelfde: machineen apparatenbouwers in de Benelux, de Duitstalige landen, Polen, Zweden en Denemarken. “AI biedt heel veel kansen, en wie er nu op inspringt, loopt straks voorop. Daarom zetten wij er volledig op in.” ■ www.elfsquad.io

Nieuwe koers op 29 oktober Op 29 oktober presenteert Elfsquad het nieuwe businessmodel tijdens een eigen event, met praktijkvoorbeelden en externe spreker Jona van Loenen. Het event vindt plaats op donderdag 29 oktober bij Dopheide 18 in Drachten. Inloop is vanaf 12.30 uur, het programma loopt van 13.00 tot 17.00 uur, met aansluitend een borrel met buffet. “Wij willen dat onze klanten zo snel mogelijk live zijn en er echt mee werken. Daar gaan we ze bij helpen.”

OF 2026-06

BC3S uit Damwâld helpt bedrijven grip te krijgen op de allermoeilijkste puzzels 58

OF 2026-06

Orders die zoekraken, processen die vastlopen, aanbestedingen die onmogelijk lijken; Martijn Riemersma en Jolanda Dijkstra van BC3S in Damwâld leven op van dit soort puzzels. “Hoe complexer, hoe leuker. Daar zit ook onze meeste waarde.”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Van vriendendienst naar dienstverlener Wie Martijn Riemersma over zijn werk hoort praten, hoort vooral plezier. Toch was een eigen adviesbureau lange tijd geen plan. In 2021 werkte hij nog als projectleider in de semiconductorindustrie, bij een groot bedrijf uit Eindhoven. Daar draaide hij verbeterprojecten: een productielijn efficiënter maken, managementsystemen opbouwen, processen soepeler laten lopen. “Ik had wel in mijn hoofd dat ik ooit iets voor mezelf wilde beginnen, maar ik wist nooit wat.” Het antwoord kwam van een vriend. Die vroeg of Riemersma ook eens naar zijn bedrijf wilde kijken. Dat deed hij, zonder factuur, gewoon vanuit zijn kennis. Het werd een succes. “Na afloop zei hij: waarom doe je dit niet voor meer bedrijven? Toen vielen die twee dingen samen.” Het netwerk deed de rest. Inmiddels werkt BC3S sinds 2024 vanuit een eigen kantoor in Damwâld, met drie adviseurs en een netwerk van experts voor specifieke onderwerpen. Vorig jaar sloot aanbestedingsspecialist Jolanda Dijkstra zich aan als partner bij het bureau. De koppeling tussen de gebieden is volgens het partnerteam makkelijk gelegd: “Kwaliteitsmanagement en continu verbeteren gaat over beheersbare processen, over aantoonbaar presteren. Tendermanagement gaat over hoe je die processen en prestaties vertaalt naar het winnen van een opdracht.”

“Hoe complexer, hoe leuker”

experts en vertaal die naar een concreet en onderscheidend plan dat aansluit op wat de opdrachtgever écht vraagt. Juist dat snelle schakelen, de inhoud induiken en complexe technische informatie vertalen naar een overtuigend verhaal ligt mij goed.”

Drie soorten werk Intussen startte het bedrijf eerder dit jaar alweer het veertigste project. De dienstverlening valt volgens de partners te verdelen in drie vormen. Riemersma: “Adviesprojecten, met een specifieke hulpvraag waar wij onze specialistische kennis op loslaten. Die zijn vaak eenmalig en wat groter. Zo draaien we bijvoorbeeld regelmatig projecten in fabrieken om de kwaliteit van producten te verbeteren, of om de logistiek efficiënter te laten verlopen.” De tweede vorm is interim: het waarnemen van mensen die uitvallen of het opvangen van drukte. “Dan moet er iemand zijn die op de eerste dag kan beginnen én vanaf die eerste dag waarde toevoegt. Zonder aanloopperiode.” Zulke rollen duren meestal een paar maanden tot meer dan een jaar. Zo ondersteunt Dijkstra momenteel een grote technische dienstverlener die vanwege drukte extra tendercapaciteit nodig heeft. “Mijn focus ligt daar vooral op het schrijven van EMVI-plannen. Ik analyseer de klantvraag en gunningscriteria, haal in korte tijd de benodigde informatie op bij de inhoudelijke

De derde tak is support. Voor een Duits bedrijf richtte BC3S een e-learningplatform in, en toen dat live ging, vroeg de opdrachtgever of het bureau het ook wilde onderhouden. Ook verzorgt het bureau audits en andere ondersteuning. “Dat loopt nu al zo’n twee jaar door. Een mooie mix qua type werk.”

Stoppen als alles klaar is Waarin verschilt BC3S van andere bureaus? Riemersma hoeft er niet lang over na te denken. “Voor echt complexe klussen heb je niet alleen kennis van de inhoud nodig, maar ook een bepaalde mindset. Dat je denkt: ik stop pas als het écht klaar is.” Juist die ingewikkelde vraagstukken krijgen organisaties zelf vaak niet opgelost. “En dan merken ze dat het met iemand die daarop is toegerust, in combinatie met de aanwezige kennis bij het personeel, ineens wél lukt. In de moeilijkste klussen zit de meeste waarde.” Dat verklaart ook hun voorkeur. Betrekkelijk simpel werk vindt hij eigenlijk zonde van het geld van de opdrachtgever: dan huur je iemand in voor iets wat een ander ook kan. “Ik vind het mooi als je ergens komt met een complex vraagstuk en je het met z’n allen oplost. Dat je echt het idee hebt dat je de doorslag hebt gegeven. Dan waarderen mensen je een stuk meer dan wanneer je vier maanden op knoppen zit te drukken.”

Slim voor het mkb De rekensom is snel gemaakt. “Vaak is het aannemen van een fulltime specialist zoals een kwaliteitsmanager of tendermanager een behoorlijke investering en tegelijkertijd niet altijd noodzakelijk. Dan is het interessanter om precies de expertise en capaciteit in te huren op het moment dat dat echt nodig is.” Het is dus óf de complexiteit die maakt dat er iemand moet worden ingevlogen, óf de flexibiliteit ten opzichte van vast personeel.

OF 2026-06

Zo ondersteunt Dijkstra mkb-organisaties bij het volledige aanbestedingstraject of springt ze bij als extra capaciteit nodig is. Afhankelijk van de behoefte neemt ze het tendermanagement op zich of richt ze zich specifiek op het schrijven van EMVI-plannen. Daarbij vertaalt ze de kennis van inhoudelijke experts naar een helder en onderscheidend plan dat aansluit op de klantvraag en gunningscriteria.

én goederen door elkaar stromen. Riemersma: “Bij technische organisaties lopen materiaal- en informatiestromen door elkaar. Wat slaan we op, hoe verwerken we dat in productie, en hoe komt informatie daarover weer terug bij de gebruiker? Dan wordt het heel belangrijk om te werken vanuit een helikopterview.” En dat geldt niet alleen voor de verbeterprojecten van BC3S, maar voor alle projecten.

Dijkstra: “Organisaties schakelen mij bijvoorbeeld in als een belangrijke aanbesteding eraan komt, de interne tendercapaciteit tekortschiet of als er behoefte is aan iemand die structuur aanbrengt en zelf meeschrijft aan de kwalitatieve aanbieding. Als tendermanager begeleid en bewaak ik het proces van uitvraag tot indiening: van het analyseren van de klantvraag en gunningscriteria en het bepalen van de tenderstrategie tot het organiseren van het tenderteam en het bewaken van planning en deadlines. Daarnaast kan ik zelf de inhoud induiken en bijvoorbeeld plannen van aanpak schrijven.”

Dijkstra: “De helikopterview is essentieel. Ik vind het spel tussen de klantvraag en de aanbieding mooi. Of het nu gaat om criteria rondom aanpak, samenwerking, duurzaamheid, risicobeheersing of implementatie: je zoekt naar de vraag achter de vraag. Wat wil de opdrachtgever daadwerkelijk met een bepaald criterium bereiken? Vervolgens zoek je binnen het tenderteam naar concrete bewijzen en oplossingen om de aanbieding onderscheidend te maken. Ik krijg er veel energie van als iedereen vanuit zijn expertise enthousiast bijdraagt en je als tenderteam samen naar die harde deadline toewerkt.”

De helikopterview BC3S richt zich vooral op technische organisaties: maakbedrijven, dienstverleners en de toeleveringssector daaromheen. Niet omdat de sector heilig is, maar omdat daar informatie

Dat laatste is volgens Riemersma precies de kern van hun vak. De mensen op de vloer kennen hun werk beter dan hij ooit zal doen, maar ze zitten er middenin. “Vreemde ogen dwingen; jij kijkt van buiten. In gedachten loop je het hele proces door. Dan zie je dingen die

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

zij niet zien, omdat zij een blinde vlek hebben.” Iedereen heeft een routine, en dat is nuttig. “Maar dat heeft ook zijn nadeel.”

Fries, maar zelden in Friesland Groot is BC3S bewust niet. Tegelijk werkt het bureau graag samen met grotere partijen, bijvoorbeeld met een organisatie uit het midden van het land die voor specifieke projecten de hulp van BC3S inroept. “Dat is een mooie wisselwerking, zonder dat je in elkaars vaarwater zit.” Opvallend: de opdrachten van BC3S liggen bijna nooit in de eigen provincie. Dit jaar werkte het bureau in Hillegom, Nieuw-Vennep, Barneveld, Roden, Almere, Gent (BE) en in de buurt van Stuttgart (DE). “Eigenlijk nul in Friesland. Dit werk is niet aan een regio gebonden, maar aan de inhoud. Sectoren als automotive en semiconductor zitten door het hele land en al die mensen kennen elkaar.” Hadden ze dan niet beter centraal in het land kunnen zitten? “Misschien wel. Maar veel kan op afstand, en als je naar België moet, maken die laatste twintig minuten extra echt niet meer uit. Uiteindelijk gaat het erom dat een klant weet: als ik een hulpvraag heb, wordt het opgelost.”

■

www.bc3s.nl

OF 2026-06

AI in het MKB: Quubit helpt ondernemers op weg AI biedt ook voor het MKB volop mogelijkheden. Maar waar begin je? Hoe maak je er veilig gebruik van én voorkom je dat de kosten voor licenties de pan uit rijzen? Bij het Friese full service ICT-bedrijf Quubit Solutions zien ze dat steeds meer ondernemers met die vragen rondlopen. Hun uitgangspunt is simpel: AI moet geen doel op zich worden, maar medewerkers helpen om tijdrovend werk slimmer te organiseren en meer uit hun werk te halen.

Begeleiding van A tot Z Sinds de oprichting in 2020 richt Quubit zich op het compleet ontzorgen van MKBbedrijven op het gebied van ICT. “Wij doen dat met een persoonlijke benadering en een laagdrempelige aanpak”, vertelt commercieel directeur Johan van der Bij. Met een gezonde dosis Friese nuchterheid en een pragmatische instelling nemen de ICT-specialisten en AI-

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

experts de klanten stap voor stap mee. “Onze klanten moeten erop kunnen vertrouwen dat alles qua hard- en software goed en betrouwbaar werkt. Daar hoort ook bij dat bedrijfsgegevens en privacygevoelige data veilig worden opgeslagen en verwerkt. Met Microsoft-software en betrouwbare cloudoplossingen zorgen we ervoor dat die basis op orde is.”

OF 2026-06

Van AI-vraag naar een duidelijke roadmap Met de sterke opkomst van AI komen er volgens AI-consultant René de Boer en zijn collega, AI-engineer Anna Atema, veel nieuwe mogelijkheden bij. “Bestaande klanten, maar ook ondernemers waarmee we nog niet samenwerken, kloppen bij ons aan met vragen over AI. We kijken dan eerst naar de basis: hoe is de ICT ingericht, welke processen zijn er en waar wordt al gebruik gemaakt van AI, bijvoorbeeld via Microsoft Copilot, Claude of ChatGPT? Vervolgens stellen we drie vragen: waar sta je nu met je bedrijf, waar wil je graag naartoe en waar kan AI daarbij daadwerkelijk helpen?” Op basis van deze oriëntatiefase werkt Quubit een roadmap uit. Daarmee wordt voor alle betrokkenen duidelijk welke stappen nodig zijn en in welke volgorde. “Pas als iedereen bij de uitgestippelde route het juiste gevoel heeft, gaan we over tot de implementatie. In de praktijk wordt er bij veel bedrijven al gebruikgemaakt van AI, maar dat is vaak op individuele basis en zonder regie en afspraken vanuit de organisatie. Daardoor worden de mogelijkheden niet optimaal benut en kunnen er risico’s ontstaan op het gebied van dataveiligheid. Wij helpen ondernemers én hun medewerkers daar bewust en gestructureerd mee om te gaan”, stelt René.

Ruimte maken voor echt mensenwerk AI biedt vooral kansen bij werkzaamheden die veel tijd kosten of vaak terugkomen, Operationeel directeur Wouter Flootman ziet daar in de praktijk veel mogelijkheden voor. “Denk bijvoorbeeld aan het verwerken van teksten, het voorbereiden van aanbestedingen en offertes, inboeken van opdrachtbonnen en andere administratieve

“AI vervangt geen medewerkers, maar helpt ze hun werk anders en slimmer te doen” 64

OF 2026-06

“Ondernemers kloppen bij ons aan met vragen over AI” handelingen die vaak terugkomen. Medewerkers zijn hier vaak veel tijd aan kwijt, zeker omdat informatie soms ook nog in allerlei verschillende programma’s of systemen moet worden bijgehouden.” Door dat soort repeterend werk door AI uit te laten voeren, krijgen medewerkers veel meer tijd voor echt ‘mensenwerk’ vertelt Wouter. “AI vervangt geen medewerkers, maar helpt ze hun werk anders en slimmer te doen. De tijd die vrijkomt kun je bijvoorbeeld besteden aan klanten, kwaliteitsverbetering, innovatie, het uitbreiden van diensten en producten en het genereren van nieuwe business.” Juist dat menselijke aspect vinden ze bij Quubit belangrijk. “Zo werk je niet alleen efficiënter, maar maak je het werk vaak ook interessanter voor mensen, wat zorgt voor meer plezier en voldoening.”

AI vraagt om meer dan de juiste tool Op basis van de inventarisatie stippelt Quubit samen met de klant de route uit voor de implementatie van AI. Dat ziet er voor ieder bedrijf anders uit. Johan van der Bij: “Bij een school of financiële dienstverlener ligt de toepassing van AI immers anders dan bij bijvoorbeeld een installatiebureau of productiebedrijf. Het gaat erom dat je de juiste tools op de juiste plek inzet.” Quubit is daarbij niet gebonden aan één specifieke AI-tool of technologie. Ook wanneer een AI-oplossing door een andere partij is ontwikkeld, kan Quubit ervoor zorgen dat die veilig en betrouwbaar binnen de organisatie wordt gebruikt. “We kijken niet alleen naar wat een AI-oplossing kan, maar ook naar wat eromheen nodig is om er verantwoord mee te werken. Denk aan AI-security, beheer en monitoring en back-up en recovery.” Daarbij hoort ook grip op het gebruik en de kosten. Naast licentiekosten kunnen bij AI bijvoorbeeld kosten ontstaan op basis van tokengebruik. Quubit monitort dat gebruik en adviseert klanten over hoe ze daar efficiënt mee omgaan. “Meer technologie is niet automatisch beter. Uiteindelijk moeten

de kosten van een AI-oplossing wel opwegen tegen wat die aan tijd, efficiëntie of kwaliteit oplevert.”

Medewerkers meenemen in de wereld van AI Minstens zo belangrijk zijn de mensen die ermee gaan werken. Quubit verzorgt trainingen en praktische instructies en blijft ook daarna beschikbaar voor vragen. “ICT en AI blijven continu in ontwikkeling. Je kunt het dus niet één keer goed inrichten en er vervolgens niet meer naar omkijken. Daarom blijven we betrokken en zorgen ervoor dat oplossingen veilig, betrouwbaar en efficiënt blijven werken. Afspraken over het gebruik

van ICT en AI kunnen door Quubit worden vastgelegd in een duidelijk beleidsdocument. Daarin staat onder meer wie waarvoor verantwoordelijk is, hoe medewerkers met AI en data omgaan en wat er moet gebeuren bij bijvoorbeeld een datalek of cyberincident, Zo zorg je niet alleen dat een organisatie met AI aan de slag kan, maar ook dat het op een veilige en verantwoorde manier onderdeel wordt van de dagelijkse praktijk”, aldus AIconsultant René de Boer.

Quubit AI Kompas Is AI iets voor mijn bedrijf en hoe start ik dan? Dit is precies de vraag die Quubit steeds vaker krijgt. Daarom ontwikkelde het

“Als AI ervoor zorgt dat mensen makkelijker en beter kunnen werken, dan wordt het interessant” bedrijf een workshop ‘Het Quubit AI Kompas’. Geen middag vol technische termen of spectaculaire toekomstvoorspellingen, maar samen kijken naar jouw praktijk. Waar staat een organisatie nu? Waar liggen kansen? Wat moet eerst op orde zijn om veilig met AI te kunnen werken? En welke toepassingen zijn daadwerkelijk interessant en relevant?

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

“Je hoeft echt niet morgen je hele bedrijf om te gooien”, besluit Johan. “Begin klein en kijk vooral naar wat je ermee wilt bereiken. Als AI ervoor zorgt dat mensen makkelijker en beter kunnen werken, dan wordt het interessant”, aldus Wouter Flootman. Meer weten? Kijk op www.quubit.nl

OF 2026-06

■

Freed,

betrouwbare Friese digitale bouwvakkers In Surhuisterveen werken de digitale bouwvakkers van Freed. Ze ontwerpen en bouwen mobiele apps, online platforms en andere maatwerkoplossingen, en zetten steeds vaker AI in om ondernemers tijd te besparen. Vanaf de eerste bouwtekening tot en met de kant-en-klare oplevering en doorontwikkeling daarna kunt u op het team van Freed vertrouwen. De focus komt daarbij steeds meer op de implementatie en het optimaal benutten van AI te liggen. “Wij houden van duidelijke taal, heldere afspraken en worden niet zenuwachtig van harde deadlines. AI versnelt ons proces enorm waardoor we meer waarde kunnen leveren voor dezelfde investering”, vertelt mede-eigenaar Wouter Slotegraaf.

OF 2026-06

Oplossingen waar je blij van wordt De naam Freed zegt meer over de filosofie van het no-nonsense bedrijf en de pragmatische instelling dan je misschien denkt. “In de Friese taal betekent Freed vrijdag. Van die dag worden mensen vanzelf vrolijk omdat men uitkijkt naar het weekend. Precies die vrolijkheid en het vooruitzicht op iets moois willen wij met onze digitale oplossingen ook bieden”, licht commercieel medewerker en projectleider Robin Zijlstra toe. Een bekend voorbeeld zijn volgens Wouter en Robin de zorgapps die Freed voor Achmea heeft ontwikkeld. “Wij werken mee aan een van de app-platforms van Nederland, waar ruim 2 miljoen mensen gebruik van maken. Daar zijn ook wij als nuchtere Friezen best trots op, maar we richten ons naast dit soort grote en bekende opdrachtgevers toch ook vooral op de oplossingen waar onze collega-ondernemers in de regio enorm mee geholpen zijn”, benadrukt Wouter. “Dit geldt ook voor de Omrin Afval App, die wekelijks door een groot deel van de Friezen wordt gebruikt.”

zogenoemde AI-scan uit. “Wat is de aard en filosofie van een bedrijf, hoe werkt het, met welke processen hebben we te maken, wat zijn de interne verwachtingen, eisen en wensen? We kruipen tijdens zo’n scan van circa anderhalf uur dus echt in de huid van de ondernemer en zijn onderneming. Op die manier krijgen we een goed beeld van op welke punten kunstmatige intelligentie het beoogde effect heeft. In de praktijk is ondersteuning van AI het meest effectief bij tijdrovende en repeterende werkzaamheden. Denk bijvoorbeeld aan tekstverwerking voor offertes, aanbestedingen, het inboeken van orders en projectbonnen, facturatie en andere processen waar mensen heel veel tijd aan kwijt zijn. Door een slimme integratie van de juiste AI-tools met de beschikbare bedrijfsdata wordt veel kostbare tijd bespaard die medewerkers aan belangrijke andere taken kunnen besteden. Denk aan extra kwaliteitscontroles, nieuwe innovaties en het genereren van nieuwe business. Als men op de juiste manier gebruikmaakt van onze oplossingen, dan snijdt het mes dus aan meerdere kanten”, legt Robin uit.

AI-scan brengt behoefte in kaart Om erachter te komen of, hoe en waar AI binnen MKB-bedrijven een toegevoegde waarde kan zijn, voert Freed een

Aansprekende praktijkvoorbeelden

noemt Wouter twee heel concrete en sprekende praktijkvoorbeelden. “Voor Glashandel Hoekstra uit Harkema hebben wij een zelflerende AI-tool geïntegreerd in het offertesysteem. Daarmee bespaart deze klant maar liefst 10 tot 20 uur per week voor het maken van de offertes en met name visuele afbeeldingen voor kunststofkozijnen. De tool leert op basis van feedback en wordt dus steeds slimmer. Kennis van Hoekstra gecombineerd met de kracht van AI. Een ander voorbeeld is HOS Oil uit Surhuisterveen. Bij hen biedt de AI-interface die wij hebben gebouwd de mogelijkheid om met meerdere mensen meerdere websites en webshops razendsnel en adequaat upto-date te houden. Daar waren zij eerder onnoemelijk veel tijd aan kwijt. Kortom: AI versterkt en versnelt tal van tijdrovende processen. Mits de juiste tools op de goede manier in de hele digitale infra worden geïntegreerd en de medewerkers weten hoe ze ermee moeten werken. Freed helpt daar graag bij.” Kijk voor meer informatie en het aanvragen van een AI-scan op www.freed.nl ■

Om de positieve effecten van zorgvuldig geïmplementeerde AI-tools te verduidelijken

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Van AI-ratjetoe naar een bedrijf dat

slimmer werkt ‘Begin niet bij de tool, maar bij het probleem’

OF 2026-06

Technologie dient de mens - en niet andersom. Vanuit die overtuiging ondersteunt Tjimka Bakker organisaties om slimmer te werken, zich beter te onderscheiden en onnodige drukte uit hun organisatie te halen. Haar insteek is altijd praktisch: AI en slimme procesinrichting zijn daarbij geen doel op zichzelf, maar middelen om klanten beter te bedienen, medewerkers eﬀectiever te laten werken en uiteindelijk ook het rendement van een onderneming te verbeteren.

erwijl er iedere maand honderden AI-tools en -trucjes bijkomen, zien veel bedrijven door de bomen het bos niet meer. “Ze kopen tools zonder plan, medewerkers haken af, er is geen tijd om te leren en er zijn zorgen over privacy”, vertelt Tjimka. Het gevolg is dat bedrijven vaak ‘wel wat doen met AI’, maar zonder een goed doordacht plan of duidelijke afspraken. “Ze werken met vijf verschillende tools en dan ook nog Google, mail, social media en hun eigen software. Het wordt dan een ratjetoe.” Tjimka helpt bedrijven om die verschillende AI-tools vóór zich te laten werken én met elkaar te laten samenwerken, zonder daarbij de menselijke maat uit het oog te verliezen. Daarvoor werkt ze, samen met een partner, met een platform waarin de AI-tools zijn geïntegreerd. “Zo heb je als het ware je eigen AI-team om je heen, dat voor en met je werkt.”

één persoon. Nieuwe medewerkers kunnen sneller zelfstandig werken en klanten worden beter en consistenter geholpen.” “Voor een ander bedrijf heb ik het hele proces van leadgeneratie in kaart gebracht, vanaf het eerste telefoontje tot het versturen van de offerte. Daarbij wordt automatisch gekeken naar welke producten passen bij de klant en wat die klant in het verleden heeft afgenomen. Vervolgens wordt een persoonlijke offerte opgesteld. Waar dit normaal ruim een uur kostte, staat die nu in vijf minuten klaar. Na een paar dagen volgt automatisch een bericht met de vraag of de klant er al uit is en of het bedrijf nog ergens bij kan helpen.”

AI is geen doel op zichzelf Het grote voordeel van het slimmer inrichten en automatiseren van deze processen is dat medewerkers veel meer tijd overhouden voor persoonlijk contact met klanten. Juist daar kunnen bedrijven zich onderscheiden.

Van drie weken naar drie uur Ze vertelt over een project waar het inwerken van nieuwe medewerkers drie weken duurde, door de waan van de dag liep dat soms zelfs op tot drie maanden. Op basis van interviews met alle medewerkers ontwikkelde Tjimka een kennisbank voor het bedrijf. Ook maakte ze een online trainingsmodule voor nieuwe collega’s. Daarin vinden zij een stappenplan voor veelvoorkomende (klant)situaties, inclusief uitzonderingen, wie ze waarvoor kunnen benaderen en zelfs wie elkaar vervangt tijdens vakanties. Concreet resultaat? De inwerkperiode is teruggebracht naar drie uur. “Het bedrijf is ook veel minder afhankelijk geworden van

“AI neemt taken over, geen mensen. AI heeft geen creativiteit of authenticiteit en kan menselijke behoeften en wensen niet echt ‘lezen’. Aandacht, warmte en begrip, en daarmee de juiste oplossing, blijven mensenwerk. AI is voor Tjimka geen doel op zichzelf. Uiteindelijk gaat het erom dat een bedrijf beter gaat functioneren. “Ik kijk eerst naar wat een organisatie probeert te bereiken.

“Een oﬀerte in vijf minuten in plaats van na een uur”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Waar wil je beter in zijn dan anderen? Waar worden klanten echt blij van? Waar verliezen medewerkers onnodig tijd en waar ontstaat drukte die eigenlijk niets toevoegt?” Daarbij kijkt ze niet alleen naar automatisering, maar naar het hele proces. Welke stappen kunnen verdwijnen? Wat kan eenvoudiger? Welke kennis moet beter worden vastgelegd? En welk werk moet juist persoonlijk blijven omdat daar het onderscheid van een bedrijf zit? “Een bedrijf wordt niet beter omdat het meer AI gebruikt. Het wordt beter wanneer klanten beter worden geholpen, medewerkers minder tijd kwijt zijn aan onnodig werk en processen zo zijn ingericht dat er meer tijd en aandacht overblijft voor wat werkelijk waarde toevoegt. Als dat vervolgens ook leidt tot lagere kosten, meer capaciteit en een beter rendement, dan heb je technologie goed ingezet.” Volgens Tjimka zit daar ook de grootste kans voor ondernemers. “Begin daarom niet bij de tool, maar bij het probleem. Kun je dat probleem wegnemen door AI slim in te zetten? Dan heb je tijd én werkplezier gewonnen. Een klein proces dat goed werkt, is meer waard dan tien tools die niemand gebruikt.” ■

Gratis AI-quickscan Benieuwd waar AI jou tijd en geld kan besparen? Scan de QR-code en doe de gratis AI-quickscan. Je krijgt een tip of advies waar je echt iets aan hebt.

STROOMLIJN stroomlijn.nu | info@tjimka.nl

OF 2026-06

Column

Achterstand Het gaat redelijk goed met de Nederlandse economie, tenminste als we de cijfers mogen geloven. De groei komt dit jaar uit op 0,8%, ten opzichte van de 1,8% in 2025. Dat is weliswaar een achteruitgang, maar gezien alle geopolitieke spanningen en ontwikkelingen gaat het nog niet eens zo slecht. Toch wil ik wel een kanttekening plaatsen. Ik zie nog altijd te hoge energieprijzen, netcongestie, een hoge regeldruk, stikstofproblemen en de afsluiting van allerlei bruggen en viaducten, wat tot extra kosten leidt. En de overheid doet daar tot nu toe veel te weinig aan. Onlangs meldde statistiekbureau CBS opvallende cijfers over de Nederlandse industrie, die in juli met maar liefst 9% was gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Het bureau stelde dat de productie in bijna de helft van de industriële branches groeide. Negatieve uitschieter was de transportmiddelenindustrie. En dat verbaast me niet, want de transportsector heeft het extreem zwaar, door hoge brandstofprijzen en allerlei wegafsluitingen, die ervoor zorgen dat er moet worden omgereden en er dus ook nog eens extra kosten moeten worden gemaakt. Het onderhoud aan bruggen en viaducten is jarenlang verwaarloosd en nu is er onvoldoende geld voorhanden om dit probleem versneld op te lossen. Nederland transportland heeft daar veel last van, maar vooralsnog zie ik veel te weinig actie in Den Haag. Het blijft sudderen, pappen en nathouden. Wat dat betreft zou het mij een lief ding zijn wanneer ze in Den Haag eens wat meer ondernemend gaan denken. Dat vinden veel ondernemers ook. Wij zijn veel onderweg, komen bij veel ondernemers over de vloer en ik ontmoet een hoop negativiteit over Den Haag. Men vindt dat er te weinig maatregelen worden genomen om de problemen op te lossen en het gaat ook in een veel te laag tempo. Dat is best een probleem aan het worden. Naast alle kostprijsverhogende ontwikkelingen, stijgt de rente momenteel ook. Dat betekent dat de lasten stijgen en het heeft ook gevolgen voor het onroerend goed. Ander probleem blijven de hoge brandstofprijzen en ook energie is nog altijd duur. Wat gaat er bijvoorbeeld gebeuren als er een strenge winter komt en aardgas en elektriciteit nog duurder wordt. Ik durf het niet te voorspellen. Nederland staat helaas nog altijd bovenin de ranglijst van hoogste energieprijzen in de EU en daar hoeven we niet trots op te zijn. Veel ondernemers moeten concurreren met ondernemers in landen om ons heen, dat zet ze op achterstand. Het wordt tijd dat de overheid daar iets aan gaat doen, in plaats van hun aandacht te besteden aan ■ zaken die in mijn ogen veel minder belangrijk zijn.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Arjen van Braak | Van Braak Accountants Telefoonnummer 0318 - 58 73 73 www.vanbraakaccountants.nl veenendaal@vanbraakaccountants.nl

OF 2026-06

Joh. Bosgra bv in Hurdegaryp: veelzijdige partner

met kennis onder één dak

Veelzijdig, laagdrempelig, korte lijnen in combinatie met kennis en kunde: Joh. Bosgra bv in Hurdegaryp is een partner voor veel bedrijven en instellingen in de regio. “Wij blijven constant vernieuwen en vertalen onze kennis met ons team in een advies dat het beste past bij de klant”, zo omschrijft directeur Gretha Hoogland-Bosgra de expertise van haar bedrijf.

osgra is het adres in de regio voor tuinen parkmachines, gereedschap, werkkleding, mechanisatie, ruitersport, aanhangwagens en paardentrailers. Naast een uitgebreid assortiment A-merken kunnen de klanten bij het bedrijf terecht voor service en onderhoud, goed advies en concurrerende prijzen.

OF 2026-06

Bedrijven, overheden, instellingen, hoveniers, particulieren en paardenliefhebbers behoren tot de uitgebreide klantenkring van het familiebedrijf Bosgra, dat vorig jaar zijn 60-jarig jubileum mocht vieren. De leiding van het bedrijf aan de Rijksstraatweg is in handen van de tweede generatie. De zussen Gretha en Ciska Bosgra

namen het bedrijf in 2001 over van hun ouders Johannes en Anneke. Samen met een team van zeventien werknemers runnen ze het bedrijf aan de Rijksstraatweg, dat opvalt door de moderne voorgevel met daarachter ruim 5000 vierkante meter aan showroom, magazijn en werkplaats.

Bestaansrecht Het bestaansrecht van de speciaalzaak is steeds meer bewezen, aldus directeur Gretha Bosgra. “In ons winkelpand aan de Rijksstraatweg lopen medewerkers rond die weten waar ze het over hebben, een rechtstreeks aanspreekpunt zijn voor de klanten en met hun kennis goede adviezen

op maat kunnen geven. Zo kunnen we als partner meedenken in de bedrijfsvoering.” Als dealer van diverse A-merken blijft Bosgra vooroplopen bij het vernieuwen van producten en de bijbehorende kennis. “Ons assortiment - zowel in de showroom als in de webshop - past zich constant aan. Zo is er steeds meer vraag naar gps-robotmaaiers en accumachines.” Bosgra is onder anderen dealer van Solis, een wereldwijde marktleider in compacte tractoren. De goede prijs-kwaliteit verhouding, gemakkelijke bediening en wendbaarheid van de tractoren maken ze goed geschikt voor bijvoorbeeld campings, zorgboerderijen, hoveniers en paardenhouders. “Het neemt een grote vlucht. We hebben bovendien heel veel aanbouwdelen en machines op voorraad.”

Totaalpakket

Het brede aanbod aan producten wordt bij Bosgra gecomplementeerd door een eigen werkplaats, waar reparaties en preventief onderhoud wordt uitgevoerd aan tuinen parkmachines, compact-tractoren,

“Zo leveren we een breed totaalpakket aan de klant. Dat is ook onze kracht”, aldus Gretha. “Al generaties lang weten klanten de weg te vinden naar Bosgra. Ze kunnen hier breed inkopen en daarnaast materialen laten repareren.”

paardentrailers en aanhangwagens door ervaren monteurs.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Bosgra levert diverse expertise onder één dak. “De vaste medewerkers kennen de klanten en kunnen adviseren over de juiste producten voor tuinen erfonderhoud, gereedschap, transport en veel meer. Dat bevalt de klanten heel goed. Ze weten dat we expertise in huis hebben en dat ze goed en ■ vakkundig worden geholpen.”

OF 2026-06

De pseudo-eindheffing komt eraan:

waarom shortlease vóór 1 januari 2027 interessant is 74

OF 2026-06

Per 1 januari 2027 betaalt de werkgever extra over elke nieuwe zakelijke auto op fossiele brandstof. Tanja Bouma van Friesland Lease ziet dat veel ondernemers nog niet weten wat hen te wachten staat.

riesland Lease is sinds 1973 actief in de leasewereld. Het bedrijf biedt onder meer financial lease, shortlease, privé lease en leasefietsen, en verhuurt daarnaast auto's. Tanja Bouma is manager verhuur. Zij beheert een wagenpark van 400 auto's, waarvan 340 personenauto's. Juist haar afdeling krijgt volop te maken met de nieuwe heffing. “Veel bedrijven zijn al geïnformeerd, maar ik merk nog steeds dat heel veel mensen geen flauw idee hebben wat dit betekent”, zegt ze. “En voor de verhuurbranche betekent het nogal wat.”

Woon-werk telt als privé De pseudo-eindheffing geldt voor iedere werkgever met een loonheffingennummer. De heffing geldt voor alle personenauto's die niet 100 procent elektrisch zijn, dus ook voor hybrides. “De werkgever betaalt 12 procent over de cataloguswaarde. Bij een auto van 50.000 euro is dat 6.000 euro per jaar, oftewel 500 euro per maand.” Die heffing komt bovenop de bijtelling van de werknemer en mag niet aan hem worden doorbelast. Er zit een addertje onder het gras. “Wie niet privé rijdt, heeft geen bijtelling. Voor de pseudo-eindheffing tellen woonwerkkilometers wél als privékilometers”, legt de manager uit. Het gaat erom wanneer de auto aan de werknemer ter beschikking wordt gesteld. Voor auto's die vóór 1 januari 2027 al aan een werknemer ter beschikking zijn gesteld, geldt een overgangsregeling.

Ook huurauto valt eronder De regel geldt ook voor huurauto's, en de heffing gaat per maand. “Het maakt niet uit of je één dag of tien dagen in een maand hebt gereden. Elke maand waarin je de auto gebruikt, betaal je eindheffing.” Wie op 15 juli met een gehuurde vakantieauto van 50.000 euro vertrekt en op 5 augustus terugkomt, betaalt twee maanden. “Dan wordt die vakantieauto in één keer 1000 euro duurder.”

of een occasion-leaseauto. Ga voor zekerheid en hoop niet dat een bestelde auto op tijd komt.” Komt een bestelde auto toch te laat, dan ligt het risico bij de klant zelf. Jij zoekt de auto uit bij de dealer. Spreek daarom met de dealer af dat de auto uiterlijk 31 december 2026 aan de bestuurder ter beschikking wordt gesteld.

Koop jezelf tijd met shortlease Brancheorganisaties Bovag en RAI hebben gelobbyd voor uitzonderingen. In een voorstel tot wijziging van de wet mag een werkgever één keer per jaar per kenteken maximaal zeven dagen een auto inzetten zonder heffing. Voor vervangend vervoer bij reparatie, schade of onderhoud komt er een uitzondering van veertien dagen. Hetzelfde pakket verlengt de overgangsregeling van 17 september 2030 tot 1 januari 2031. Definitief is dat nog niet. “De meeste mensen gaan twee of drie weken op vakantie. Die redden het niet met zeven dagen.”

Ga voor zekerheid Bouma's advies: neem contact op met je leasemaatschappij of verhuurder. Wil je nog fossiel rijden, zorg dan dat de auto er vóór 1 januari is. “Kies liever voor een voorraadauto

“Ik merk dat heel veel mensen geen flauw idee hebben wat dit betekent”

Ben je nog niet klaar voor de overstap naar elektrisch rijden, bijvoorbeeld omdat de laadinfrastructuur binnen je bedrijf nog niet op orde is? Met shortlease blijf je flexibel. Stel je vóór 1 januari 2027 een geschikte benzine- of hybrideauto daadwerkelijk aan een medewerker ter beschikking, dan kan die auto onder het overgangsrecht vallen. Een belangrijk voordeel is dat je tijdens de overgangsperiode van berijder mag wisselen. Voorwaarde is dat de auto binnen dezelfde organisatie en onder hetzelfde loonheffingennummer ter beschikking blijft. Zo koop je tijd, behoud je flexibiliteit en maak je de overstap naar elektrisch rijden op een moment dat jou past.

Alertheid blijft belangrijk Friesland Lease informeerde klanten via bijeenkomsten met een fiscalist, en adviseurs nemen het onderwerp mee in hun gesprekken. Intussen bouwt Bouma haar eigen wagenpark om naar elektrisch. Dat is ook betaalbaarder geworden: kleinere elektrische modellen zitten rond de 25.000 euro. Waakzaam blijven is wel nodig, want de regels kunnen nog schuiven. “Iemand zei laatst tegen me: een overheidsmaatregel is pas zeker als de ingangsdatum in het verleden ligt. Alertheid is dus het belangrijkste.” www.frieslandlease.nl

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

■

Oldehove decor van culinair festijn

Van bijna 500 jaar oude toren naar pop-up restaurant 76

OF 2026-06

“Een logistieke uitdaging? Let’s go!” Dat was ongeveer haar eerste gedachte toen Mara Hoekstra door Geert-Jan Vaartjes werd gevraagd te helpen bij een bijzondere uitdaging: de Oldehove in Leeuwarden tijdelijk omtoveren tot pop-up restaurant. Het idee ontstond nadat Visit Leeuwarden Geert-Jan had benaderd om iets bijzonders te doen rondom de Oldehove, die op dit moment in de steigers staat. Op 4 en 5 september was het zover; toen kon er door gasten ‘op hoog niveau’ worden gedineerd. En dat werd een knalsucces. Een kijkje achter de schermen.

oen Geert-Jan, onder andere bekend van restaurant Oan Tafel in Warga de vraag voor het eerst kreeg zag hij direct mogelijkheden. Hij schakelde Mara Hoekstra in (founder van Wûnder Agency) en zij nam de logistieke en organisatorische kant van het idee voor haar rekening. “Het werd een geweldige puzzel”, stelt Hoekstra. “Gasten moeten zich veilig en comfortabel door de toren kunnen bewegen, leveranciers moeten hun materialen kwijt kunnen en tegelijkertijd moet de historische uitstraling van de plek behouden blijven. En dan was er nog het weer, want een deel van de beleving vond plaats op het dak van de toren.” “Na maanden van voorbereiden, plannen, meten, schakelen en opnieuw aanpassen konden we op 4 en 5 september los”, aldus Mara. “Gasten werden aan de voet van de toren ontvangen met bubbels en oesters. Eenmaal binnen volgde op de begane grond een welkom, gevolgd door een stukje geschiedenis over de toren door ‘theaterdier’ Jan-Dirk van Ravesteijn.”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Na de laatste amuses ging de groep verder naar de eerste verdieping, zo vertelt de event manager. “Daar werden drie gangen geserveerd, waarbij Geert-Jan de gasten meenam in het verhaal achter de gerechten. De route door de toren vormde ondertussen een belangrijk onderdeel van de avond. “Richting het dak wordt die route steeds krapper” aldus Hoekstra. “Maar dan werden de gasten ook beloond met een grandioos uitzicht, een dessert en cocktail. En dat alles met livemuziek.” Zo werden op beide dagen 72 gasten, verdeeld over twee shifts per avond ontvangen. “Ook dat was een uitdaging, want na de eerste shift moest alles uiteraard weer strak en netjes worden getrokken voor de volgende gasten”, aldus Mara Hoekstra. Terugkijkend concludeert ze: “Een event met een gouden randje. We zijn ontzettend trots dat we hebben kunnen laten zien wat er mogelijk is op een plek die je normaal op een heel andere manier beleeft.” ■

OF 2026-06

‘Iedereen kent onze groene bussen, maar niet wat wij doen’ De groene servicebussen van Langhout rijden al veertig jaar door Friesland en iedereen kent ze. Toch weet bijna niemand wat er in Franeker achter de poort gebeurt. Algemeen directeur Sigrid Schotanus vertelt het maar eens.

een gebruikte heftruck die als nieuw wordt afgeleverd. “Dat is niet vanzelfsprekend.” Wie elders goedkoper uit is, krijgt dat pakket er zelden bij.

Elektrisch wint terrein Meer dan heftrucks alleen Wie het terrein in Franeker op rijdt, stelt bijna altijd dezelfde vraag: is dit allemaal van jullie? “Onze bussen kunnen ze allemaal uittekenen”, zegt Schotanus, “maar men weet niet wat er binnen Langhout gebeurt.” Achter die groene deuren zit naast verkoop en onderhoud van heftrucks ook een eigen verhuurvloot, met heftrucks, hoogwerkers, pompwagens en veegmachines. Dat de buitenwereld het bedrijf vooral op intern transport vastpint, komt deels door de oude naam: Langhout Intern Transport. Veel mensen dachten daarbij aan een transportonderneming. “We zijn hartstikke goed in heftrucks”, nuanceert de directeur, “maar die expertise hebben we ook in huis voor allerlei andere branches.” Prioriteit nummer één blijft onderhoud en verkoop.

Stilstaan is geen optie Wat het bedrijf onderscheidt, is snelheid. Als enige in het noorden houdt Langhout zo veel machines op voorraad, en zes tot zeven monteurs rijden dagelijks door het werkgebied van 75 kilometer rond Franeker. Valt er ergens een truck uit, dan staat er in de regel binnen een halve dag een vervanger. Alleen de Waddeneilanden blijven een uitdaging.

Liever nog voorkomt Langhout die uitval. Elke klant krijgt jaarlijks een herinnering voor de verplichte keuring, de apk van de interne logistiek, netjes een maand voordat de termijn verloopt. Dan is de machine weer voor een jaar goedgekeurd.”

Klanten zijn geen nummer Met 23 medewerkers zijn de lijnen kort. Wie belt, krijgt iemand die de klant kent en weet welke machines er op de locatie staan, en wordt meteen doorverbonden met de juiste afdeling. Op prijs alleen valt volgens haar toch niet te concurreren. “Het gaat om meedenken en je verdiepen in de klant. En hem niet een worst voorhouden en vervolgens de verkeerde machine leveren.” Concreet betekent die service: een monteur die snel ter plekke is, een vervangende machine binnen een halve dag, een keuringsherinnering die vanzelf komt en

“We hebben een heel mooi team, we doen het met z’n allen”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

De grootste ontwikkeling is elektrisch. Lithium-ion rukt op, en waar het eerst om lichte machines ging, gaan inmiddels steeds zwaardere modellen over, met minder laadmomenten ertussen. Bij evenementen die bedrijven samen met gemeenten organiseren, is emissievrij werken al het uitgangspunt. Klanten daarin meenemen hoort erbij, want niet iedereen is er even ver mee. Langhout anticipeerde ruim op tijd. Eigenaren Mathijs de Haan en Douwe Dijkstra deden bijna twee jaar onderzoek naar een goed Chinees merk en kwamen uit bij Hangcha, dat net als Langhout ruim veertig jaar bestaat. Vooral de ruwterreinheftruck bewijst zich in het zware werk. “Dat is ons paradepaardje op dit moment.”

Jong bloed gezocht Blijft één uitdaging over: personeel. De gemiddelde leeftijd ligt op 45 jaar, verjonging is nodig en gaat niet vanzelf. Twee leerlingen willen na hun opleiding blijven, en onlangs vierde een monteur zijn 25-jarig jubileum. “We hebben een heel mooi team. We doen het met z'n allen.” www.langhout-heftrucks.nl

OF 2026-06

■

Aandacht voor persoonlijk

afscheid nemen Ieder mens heeft een eigen levensverhaal. Daarom geloof ik in een persoonlijke invulling van het afscheid. Samen geven we vorm aan een goede herinnering door een oprechte, liefdevolle uitvaart. In Fryske útfeart is mooglik

Leafs Iepie

06 – 479 279 67 | info@uitvaartverzorgingfriesland.nl

Uitvaartverzorging Friesland.indd 1

28-05-2026 09:02

UW PARTNER IN BOUWEN H O G E D I J K E N 4 0  D O K K U M  0 5 1 9 5 1 8 5 6 3  W W W. V I SS E R  D O K KU M . N L

Column

Je hond luistert thuis perfect. Waarom buiten ineens niet meer? Thuis gaat het uitstekend. Je hond gaat zitten, komt wanneer je roept en kijkt je verwachtingsvol aan. Maar zodra je buiten staat, lijkt alle training verdwenen. Je hond trekt aan de lijn, reageert op iedere prikkel en heeft — zoals veel eigenaren het noemen — bananen in de oren. Dat betekent niet dat je hond koppig is. Honden leren sterk in samenhang met hun omgeving. Een oefening die in de rustige woonkamer goed lukt, is daardoor niet automatisch even gemakkelijk op straat, tussen andere honden of op een druk trainingsveld. Buiten moet je hond veel meer informatie verwerken: geuren, bewegingen, geluiden en ontmoetingen. Wanneer de opwinding of spanning oploopt, wordt luisteren moeilijker. Nog harder roepen of steeds opnieuw hetzelfde commando geven, helpt dan meestal niet. Bij Hondenschool Martine werken we daarom met Concept Training. Daarbij kijken we niet alleen naar het uitvoeren van een oefening, maar ontwikkelen we vaardigheden die een hond in allerlei situaties nodig heeft. Denk aan focus, zelfbeheersing, optimisme, rust en het vermogen om met afleiding om te gaan. Die vaardigheden bouwen we stap voor stap op. Eerst in een eenvoudige situatie en daarna met steeds iets meer uitdaging. Zo leert een hond niet alleen wat er van hem wordt gevraagd, maar ook hoe hij goede keuzes kan maken wanneer de omgeving interessant of spannend wordt. Dat vraagt ook iets van de eigenaar. Kijk niet alleen naar wat nog niet lukt, maar ontdek onder welke omstandigheden je hond wél succesvol kan zijn. Maak de oefening kleiner, vergroot de afstand tot een prikkel en beloon de momenten waarop je hond contact met je zoekt. Goed luisteren ontstaat niet door harder te corrigeren. Het groeit uit duidelijkheid, vertrouwen, plezier en veel kleine succeservaringen. Ook buiten — zelfs wanneer je puberhond af en toe nog bananen in zijn oren lijkt te hebben. Martine Dijkstra-Hoekstra is eigenaar en instructeur van Hondenschool Martine. De hondenschool biedt persoonlijke begeleiding in kleine groepen, van puppytraining tot hondensport.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

■

OF 2026-06

Fotograaf Menno de Boer

“Het doel is de leefbaarheid in Zuidwest Friesland versterken”

OF 2026-06

Regio Deal Zuidwest Friesland – De Fryske Marren

“We doen het voor ondernemers, maar ook graag mét ondernemers” Goed personeel vinden, verduurzamen en blijven vernieuwen: ondernemers staan voor uiteenlopende uitdagingen. De Regio Deal Zuidwest Friesland biedt financiële ondersteuning bij projecten die bedrijven, onderwijs en overheden samenbrengen. Nynke Bergsma, projectleider Economische Zaken bij gemeente De Fryske Marren, werkt aan de economische projecten.

e Regio Deal Zuidwest Friesland kent vier hoofdlijnen: mienskip (gemeenschap), voorzieningen, leefomgeving en economie. Het gaat om een regio waar mensen prettig kunnen wonen, werken en ondernemen. De Fryske Marren en Súdwest-Fryslân trekken daarvoor op met de provinsje Fryslân, Wetterskip Fryslân en het Rijk. “Het doel is dat we de leefbaarheid en toekomst in de regio Zuidwest Friesland met zijn allen versterken”, legt Nynke Bergsma uit. “Daarvoor is 35 miljoen euro beschikbaar, die we tot en met eind 2029 mogen besteden.”

Verduurzaming en innovatie Volgens Nynke staat de buurgemeente Súdwest-Fryslân voor vergelijkbare uitdagingen. “We komen veel dezelfde problematiek tegen. Juist door samenwerking kunnen we elkaar helpen.” Binnen de economische lijn speelt vooral de krapte op de arbeidsmarkt, onder meer in zorg en techniek. Die wordt volgens Nynke de komende jaren alleen maar groter. Vergrijzing en vertrekkend talent vergroten die uitdaging. “We gaan het niet oplossen, maar kijken hoe we er zo goed

mogelijk mee kunnen omgaan.” Naast deze thema’s spelen ook andere thema’s zoals verduurzaming en innovatie een belangrijke rol binnen de economie. Hierin wil De Fryske Marren de ondernemers zo goed mogelijk ondersteunen.

Blik verbreden Voor ondernemers begint die ondersteuning vaak met een gesprek. Nynke: “We bieden kosteloze adviesgesprekken aan in samenwerking met Ynbusiness. Ondernemers kunnen hulp krijgen bij thema’s als verduurzaming, digitalisering, innovatie en subsidies. Waar zitten jouw knelpunten en waarop kunnen wij jou echt actief verder helpen?” Nynke vertelt dat steeds meer ondernemers de gesprekken weten te vinden en dat de reacties positief zijn. “Je zit soms met je eigen bedrijf zo in de waan van de dag. Zo’n gesprek kan je blik echt verbreden en dingen aan het licht brengen waar je zelf niet aan had gedacht.” Naast kennistafels komen er zes mini-masterclasses over onder andere strategisch leiderschap, digitalisering, innovatie en financiën. De bijeenkomsten behandelen verschillende onderdelen van de bedrijfsvoering.

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Talent behouden voor de regio Regionaal digitaal platform WRK.frl maakt bedrijven en banen zichtbaar, ook voor mensen die vanuit de Randstad in Friesland willen wonen. Via Worklab bezoeken studenten van NHL Stenden en Firda bedrijven in beide gemeenten. “Door het jonge talent kennis te laten maken met potentiële werkgevers, proberen we ze ook echt hier in de regio te houden.” De kennismaking kan leiden tot stageplekken. Bij een zorgevenement maakten ruim driehonderd leerlingen kennis met de sector. “Ze konden workshops volgen en vragen stellen aan mensen die in de zorg werken. Op een laagdrempelige manier kijken: is dit iets voor mij?” Voor Nynke telt uiteindelijk de feedback van de ondernemers. “Ik hoop echt dat we vanuit henzelf horen: deze Regio Deal heeft echt wat voor de regio betekend.” ■

OF 2026-06

Opereren tegen een pandemie

“Waarom afvallen bij obesitas zelden lukt zonder hulp, en wat een operatie in Leeuwarden verandert”

OF 2026-06

van overgewicht Bijna één op de vijf Nederlanders heeft obesitas. Op eigen kracht afvallen lukt dan zelden. Bariatrisch chirurg Marloes Emous opereert in Leeuwarden honderden mensen per jaar. “Het lichaam wil terug naar dat hoge gewicht."

“De combinatie van zoet en vet wordt vaak niet verdragen”

Het lichaam in de spaarstand Emous werkt bij het Centrum Obesitas Noord-Nederland in het FrisiusMC locatie Leeuwarden, via Heelkunde Friesland. Haar team voert maagverkleiningen met een darmomleiding uit bij mensen met ernstig overgewicht. De zorgverzekeraar vergoedt die ingreep bij een BMI boven de 35 in combinatie met een ziekte die daarmee samenhangt, of bij een BMI boven de 40. Jaarlijks gaat het in Nederland om twaalf- tot dertienduizend operaties. Waarom lukt afvallen bij dit gewicht niet meer met minder eten en meer bewegen? “Dan komt het lichaam in de weerstand", legt de chirurg uit. Ga je op dieet, dan schakelt het over in de spaarstand: je valt eerst af en komt daarna net zo hard weer aan. De operatie verlaagt de aansturing van het gewichtscentrum in het brein. Die interne thermostaat wordt bijgesteld, waardoor het lichaam niet meer terugstuurt naar het oude gewicht.

Een besluit voor het leven In de praktijk vraagt dat veel van je. De ingreep is definitief, benadrukt Emous, dus mensen doorlopen eerst een traject waarin motivatie en kennis centraal staan. Je

eetpatroon verandert blijvend en sommige producten verdraag je slecht. “De combinatie van zoet en vet wordt vaak niet verdragen, dus een softijsje is dan heel lastig." Wie niet bereid is die omslag te maken, kan de operatie beter niet doen. Daarna volgt twee jaar nazorg met een psycholoog, een diëtist en adviezen over bewegen en leefstijl. Niet elke ingreep pakt perfect uit; er zijn terugval en complicaties, en ook daarvoor staat een systeem klaar. De winst zit vooral in gezondheid en kwaliteit van leven: mensen bewegen makkelijker, diabetes type 2 en hoge bloeddruk nemen af of verdwijnen. “Mensen worden niet meer zo nagestaard. Het stigma op obesitas is nog enorm."

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Van huisarts tot orthopeed Leeuwarden bedient een groot gebied, want vergelijkbare centra ontbreken in Groningen en Drenthe. Verwijzingen komen van huisartsen, maar net zo goed van de orthopeed bij wie iemand met knieklachten te zwaar is om te opereren, of van de internist en de cardioloog. Anders dan bij commerciële aanbieders is het centrum ingebed in het ziekenhuis. Dat helpt bij de nazorg en bij het inschakelen van andere specialismen. En de toekomst? Nieuwe medicijnen zoals Saxenda en Mounjaro leidden niet tot minder operaties, eerder tot meer aanmeldingen. Emous verwacht steeds vaker combinaties van medicatie en chirurgie, afgestemd op de patiënt. Daarom zoekt ze aansluiting bij huisartsen, fysiotherapeuten en zorgverzekeraar, om de kloof tussen eerste en tweede lijn te dichten. Het centrum doet nu achthonderd tot negenhonderd operaties per jaar en wil naar elfhonderd tot twaalfhonderd. ■ www.heelkundefriesland.nl

OF 2026-06

JE HEBT DE POSITIE AL.

Nu mag ag a je die écht voelen, vo v elen n, uitstralen uits sttrallen handelen. en ernaar handelen n. Hét é 2-maande ét 2-maandenprogramma enprogramma voor leidingge leidinggevenden evenden meer die met et e me eer vertrouwen hun plek willen n iinnemen nnemen impact maken. en imp pa ac ctt willen make c ke k n. Van binnen sterk. Va V an b innen st s erk. Van Va V an buiten zichtbaar. r r. Professioneel impactvol. P rof ofe of fessioneel im mpa ac cttv c tvo vol.

LEADERSHIFT www.marcella.nl w ww ww.marcella.nl | 06 - 511 95 158 ww

LeaderSHIFT ONTDEK Lead a erSHIFT ad

Of het nu gaat om een aanbouw, verbouw van uw woning, een grondige renovatie, een overkapping of het plaatsen van (kunststof) kozijnen: bij Nollebouw uit Burgum in Friesland bent u aan het juiste adres! Wat voor woondromen u ook heeft: wij bouwen er graag aan mee!

Duk a t ewe i 2, 9 251 M S Bu rg u m | 0 6 5 1 7 9 3 3 8 4 | i n f o @n o lleb o u w. n l | w w w. n ol l e b ou w. n l

Column

Wat kost een uitzendkracht nou écht? Factor 1,9. Factor 2,1. Opslagen, marges en uurtarieven. Wie als werkgever regelmatig personeel inhuurt, heeft deze termen ongetwijfeld voorbij horen komen. Maar weet je eigenlijk altijd wat je betaalt – en vooral: waarvoor? Een uitzendtarief bestaat uit veel meer dan het bruto uurloon van een medewerker. Boven op dat loon komen werkgeverslasten, vakantiegeld, vakantiedagen, pensioen, verzekeringen en andere verplichtingen. Daarnaast zijn er kosten voor werving, selectie, administratie, begeleiding en het werkgeversrisico. Toch blijft het voor opdrachtgevers vaak lastig om te doorgronden hoe een tarief tot stand komt. Een bruto uurloon van €20 kan bijvoorbeeld resulteren in een tarief van €40, €42 of €44 per uur. Dat verschil wordt vaak uitgedrukt in een omrekenfactor. Een factor van 2,1 betekent echter niet dat een uitzendorganisatie €22 per uur verdient. Een aanzienlijk deel daarvan bestaat uit verplichte werkgeverskosten. Wat resteert, moet ruimte bieden voor dienstverlening, risico, organisatiekosten én een gezonde marge. Bij WIN | Werken in Nederland geloven we dat transparantie hoort bij goed ondernemerschap. Een uitzendorganisatie mag verdienen aan de dienstverlening die zij levert, maar een opdrachtgever moet ook weten waar hij ongeveer aan toe is. Voor WIN gaat die dienstverlening bovendien verder dan het vinden van een passend cv. Wij begeleiden nieuwkomers en statushouders richting de Nederlandse arbeidsmarkt, bereiden kandidaten voor en blijven betrokken bij werknemer én werkgever. Juist die begeleiding kan het verschil maken tussen iemand plaatsen en iemand duurzaam aan het werk helpen. Annette Stevens, eigenaar van WEERWERK, runt al 10 jaar een werving & selectie- en uitzendbureau, en sinds 2025 ook van WINWERK-uitzenden van nieuwkomers, maar ze is meer dan dat. Ze is de schakel tussen werkgevers en werknemers, met een unieke aanpak: persoonlijk contact, duurzame matches en maatschappelijk betrokken ondernemen. Na tien jaar succes in de Randstad en Flevoland, bouwt ze nu in Friesland aan een nieuw netwerk – met dezelfde passie, maar een “friesche” frisse blik. Klaar om jouw vacatures duurzaam in te vullen.

Daarom zijn wij voorstander van heldere tarieven. Om die transparantie ook concreet te maken, passen we momenteel onze website hierop aan. Werkgevers krijgen daar straks vooraf een duidelijke indicatie van het te verwachten tarief. De exacte afspraken maken we vervolgens persoonlijk, passend bij de functie, kandidaat en opdracht. Een duurzame samenwerking begint wél met weten waar je aan toe bent. WIN | Werken in Nederland Annette Stevens

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

■

www.weerwerk036.nl | www.winwerk.nl

OF 2026-06

‘Wij zijn een van de weinige in Friesland die dit doen’

BHV Centrum Friesland blijft vooruitlopen Een brandoefencontainer met wisselende scenario’s, een escape room die nu echt draait en een BHV experience op zolder. Bij BHV Centrum Friesland in Leeuwarden staat vernieuwing nooit stil, vertelt mede-eigenaar Walle Jelsma.

OF 2026-06

inds 2017 verzorgen Walle Jelsma en Klaas Bergsma met een team van veertien collega’s trainingen en veiligheidsondersteuning vanaf de Zwettestraat in Leeuwarden. Wat begon vanuit een kofferbak, groeide uit tot een opleidingscentrum met klanten als Jumbo, BASF, Omrin, SC Cambuur en Noorderbreedte. Naast BHV-cursussen levert het bedrijf toolboxen, keuringen, noodplannen en ontruimingsplattegronden.

Die basis staat. Maar wie het terrein oploopt, ziet dat er weer volop is gebouwd. “We zijn constant bezig om BHV nuttig te maken, maar ook prettig en leuk”, zegt Jelsma. “Altijd vernieuwen.”

Blussen in een echt pand Het meest in het oog springt de brandoefencontainer: een grote zeecontainer die van binnen volledig is omgebouwd. Cursisten oefenen er de deurprocedure en

“Blussen binnen in een pand, dat kan bijna nergens” treffen achter meerdere deuren steeds een ander scenario. “De ene keer is het alleen rook, de andere keer brandt er een scherm of staat er een pannetje op het vuur. Er kan een slachtoffer liggen. De vraag is steeds: kan ik nog iets doen, of niet meer? Waar zit dat kantelpunt?” Rook en warmte zijn echt, zonder dat het onveilig wordt. En deelnemers blussen binnen, in plaats van op een blusbak buiten. “Dat kan bijna nergens”, aldus Jelsma. “Wij zijn een van de weinige aanbieders in Friesland die dit doen. Daar onderscheiden we ons enorm in.” De container hoort standaard bij elke herhalingstraining; apart boeken is niet nodig.

Een BHV experience op zolder Communiceren onder druk Het gaat om meer dan blussen. Cursisten werken met portofoons en melden zich bij een ploegleider die de melding heeft ontvangen. “Ga je alleen naar binnen? Neem je de juiste hulpmiddelen mee? En communiceer je dat door naar de rest van het team? Die overwegingen train je hier prachtig.” Ook virtual reality hoort inmiddels bij het aanbod. “Met VR-scenario’s laten we cursisten in een bestaande omgeving realistische beelden zien waarin ze kunnen reanimeren. Zo benaderen we de realiteit zo goed mogelijk.” Ook de escape room, vorig jaar nog in aanbouw, is nu gereed. Bedrijven die voor een herhaling terugkomen, kunnen er een educatief uur in. “Op basis van de BHV-kennis die ze hebben opgedaan, checken ze of ze het begrijpen. Dan kunnen ze de uitgang ontrafelen.” Eind dit jaar komt de escape room ook beschikbaar als educatief personeelsuitje, met catering erbij.

Het volgende idee ligt al klaar. Een escape room biedt ruimte aan zes personen, terwijl groepen vaak groter zijn. Daarom werkt Jelsma aan een BHV experience op de zolder van het pand. “Mensen krijgen kniebescherming en een helm en leggen een parcours af met weinig licht. Ze kruipen ergens doorheen, klimmen ergens overheen en redden onderweg een slachtoffer.” Leuk, maar met een serieuze laag van zelfredzaamheid. “Ik ken dat vanuit mijn defensie- en brandweerachtergrond. In een volledig veilige omgeving ervaren deelnemers stress zonder in gevaar te raken.

“Hoe rustiger je blijft, hoe makkelijker je handelt”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Hoe rustiger je blijft, hoe makkelijker je handelt.” De experience staat gepland voor begin volgend jaar. Voor bedrijven is het een uitje dat tegelijk als scholing telt, ook ‘s avonds of in het weekend.

Een stap voor Jelsma werkt nog altijd bij de brandweer en vertaalt de nieuwste lesstof, soms nog vóór publicatie, direct naar de eigen lessen. “We lopen altijd vooruit op wat er komt.” Daarnaast ondersteunt het centrum bedrijven op locatie, van oefeningen tot advies. Recent leverde hij een ontruimingsplan op voor een groot pand met drie nieuwe huurders. “Hoe smeed je mensen met verschillende achtergronden en niveaus tot één goed BHV■ team? Ook daarbij helpen we.” www.bhvcentrumfriesland.nl

OF 2026-06

De enige Friese aardbei komt uit Berltsum Wat ‘s ochtends wordt geplukt, ligt ‘s middags in de winkel. Fryske Strawberries, onderdeel van Gardener’s Pride in Bitgum, is de enige aardbeienkweker van Friesland. “Daarom kunnen we zo rood mogelijk plukken”, zegt Marlies van Wingerden.

an eind maart tot half oktober telen Marlies van Wingerden en voorman Piet Stienstra aardbeien in de kas in Berltsum. Zo lokaal mogelijk, want de doelgroep is Friesland. “Wat we vandaag plukken, wordt vandaag verkocht”, vertelt eigenaar Van Wingerden. “Het hoeft niet eerst naar de veiling of naar een distributiecentrum. Een aardbei krijgt zijn smaak aan de plant. Pluk je hem te licht en kleurt hij door in de winkel, dan krijgt hij die smaak niet meer.” Klanten kopen de aardbeien uit een automaat bij het bedrijf, samen met andere seizoensproducten. De cijfers zijn voor Friese begrippen fors. In het hoogseizoen – mei, juni en juli – oogst het bedrijf zo’n 9.000 tot 10.000 kilo per week, over het jaar minimaal 150.000 kilo. “We hebben hier 96.000 aardbeienplanten staan”, zegt Stienstra. Aardbeien worden afgenomen door bakkerijen, horeca en enkele supermarkten.

“Wat we vandaag plukken, wordt vandaag verkocht”

Zomerkoninkjes bij 48 graden De afgelopen zomer stelde de teelt op de proef. “Als het buiten 30 graden was, was het in de kas 45 tot 48 graden”, vertelt de voorman. “Ik heb metingen gedaan: rond een uur was het niet meer te doen.” De ploeg ging daarom eerder plukken en stopte rond twaalf uur. “De aardbei zelf viel mee, maar het gewas heeft eronder geleden en tijdens de hitte hebben we ook alleen geplukt en zijn andere werkzaamheden blijven liggen. We zijn nu met man en macht bezig om het voor de resterende weken werkbaar te houden. Doordat je achterloopt met gewaswerkzaamheden, is er veel bladvorming, wat het plukken lastiger maakt voor onze oogstmedewerkers.” Zomaar een aardbeienkas beginnen, dat gaat volgens Stienstra niet. “Je denkt: ik pak een aardbei en scheur hem van het plantje. Zo werkt het niet. Je hebt vast personeel nodig dat elke dag komt, zonder te veel wisselingen.” Een teeltbegeleider regelt voeding en water. In de winter staat de kas koud en donker. Een week voor kerst gaan de nieuwe planten de grond in; in januari wakkert verlichting de planten weer aan. “Dan denkt de plant: het zonnetje gaat schijnen, het wordt voorjaar, ik moet gaan groeien.”

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

Gasloos en bewuster telen Fryske Strawberries is aangesloten bij de Freonen fan Fossylfrij Fryslân. “We zijn gasloos en werken met restwarmte”, zegt Van Wingerden. “Dit is nog maar het begin. In de toekomst zal dat veel meer worden.” Ook bij de tomaten en komkommers van Gardener’s Pride maakt het bedrijf bewustere keuzes. “Vroeger teelden we het hele jaar door met belichting. Nu planten we later, zodat we profiteren van het zonlicht buiten. Personeel, gas, elektriciteit, milieuvoorwaarden: het is elk jaar een puzzel.” De eigenaar ziet ook de consument veranderen. “We zijn gewend dat alles het hele jaar te krijgen is, maar het is eigenlijk normaal dat er in de winter geen aardbeien zijn. Gewoon weer eten wat de natuur op dat moment biedt.” Grootse plannen heeft ze niet; de aardbeien blijven klein en vooral leuk. Al ligt er nog een wereld aan mogelijkheden. “Een theetuin, dagbesteding waarbij mensen met een beperking gebak of jam maken. Het schort ons alleen aan tijd. Voorlopig gaan we gewoon door met aardbeien telen en mensen blij maken.” ■

OF 2026-06

Duurzame Doeners:

Koston Noord Wat doen jullie op het gebied van duurzaamheid? Onze dagelijkse werkzaamheden zijn het verduurzamen van allerlei soorten vastgoed zoals woningen en bedrijfspanden in zowel de zakelijke sector als de particuliere. Denk hierbij aan spouwmuren-, HSB-elementen-, tussenvloeren-, kruipruimten- en/of binnendakisolatie. In principe is ieder pand geschikt voor een vorm van isolatie. Met ruim 50 jaar expertise op het gebied van isoleren denken wij graag mee met onze opdrachtgever(s) om samen tot een duurzame oplossing te komen. We passen hier bij voorkeur biobased isolatiematerialen toe. Denk aan cellulose (papiervlokken), houtvezel, vlas of miscanthus. Ook geloven we in de mogelijkheden van circulaire isolatie. Een mooi voorbeeld hiervan is onze samenwerking met Meilof Riks uit Veendam. Tijdens het productieproces van prefab dakgoten ontstaat snijafval uit de kern van deze goten. Dit materiaal wordt ingezameld en verder versneden, zodat wij het opnieuw kunnen inzetten als isolatiemateriaal

OF 2026-06

voor kruipruimtes. Op deze manier krijgt restmateriaal een tweede leven en kunnen we woningen beter isoleren, waardoor er minder energie verloren gaat. Daarbij komt dat wij onze routes zo efficiënt mogelijk plannen en werken we voornamelijk regionaal om onnodige kilometers en transportuitstoot te beperken.

Waarom doen jullie dit? Als isolatiebedrijf is duurzaamheid niet alleen een modewoord, maar de kern van ons bestaansrecht. Wij isoleren voor de lange termijn. Door uitsluitend vormvaste en vochtbestendige materialen te gebruiken in bijvoorbeeld spouwmuren, wat ook biobased gebeurt, behoudt de isolatie decennialang haar gecertificeerde Rd-waarde en laten we het vastgoed weer kwalitatief hoogstaand achter.

met isoleren, zorgen we ervoor dat beschermde diersoorten zoals vleermuizen en gierzwaluwen de kans krijgen om het pand veilig te verlaten middels de welbekende exclusion flaps die her en der te zien zijn. Zo isoleren we met respect voor de natuur en haar leefomgeving. Waar nodig plaatsen we externe huisvesting nadat de spouwmuren niet meer toegankelijk zijn. Deze maatregelen worden in samenwerking met ecologen vastgesteld.

Wat levert het op? • • •

• Het verduurzamen van een woning mag nooit ten koste gaan van de lokale biodiversiteit. Bij spouwmuur- en dakisolatie werken wij daarom strikt natuurvriendelijk volgens de nieuwste ecologische protocollen. Voordat we beginnen

Een sterke energiebesparing. Een comfortabelere en gezondere leefomgeving. Een betere woning in de vorm van waardestijging en een betere verkoopbaarheid. Een gegarandeerde kwaliteit door te werken volgens de laatste Insulakwaliteitsrichtlijnen.

www.kostonnoord.nl

■

Socials.Geregeld. vertelt jouw verhaal online Online zichtbaar blijven is niet vanzelf geregeld, ondanks dat AI het maken van content een stuk makkelijker heeft gemaakt. Uiteindelijk moet je nog steeds zelf bedenken wat je wilt vertellen, content maken, plannen en monitoren wat werkt. Voor veel ondernemers is dat precies wat er in de dagelijkse praktijk makkelijk bij inschiet. En als er wél tijd voor is, rijst al snel de vraag: waar zullen we het nu weer eens over hebben?

Precies daar zagen Jasper Reijgers en Anouk Kuperus een kans. Met Socials.Geregeld. ontwikkelden ze een contentplatform waarin AI helpt bij het maken van content, maar het verhaal van het bedrijf het vertrekpunt vormt. Want: het begint niet bij de online post, maar bij het verhaal erachter.

te geven. „Als die basis klopt, wordt het veel makkelijker om keuzes te maken”, vertelt Jasper. „Niet alleen voor social media trouwens. Het helpt ook bij je website, campagnes, sales en andere communicatie.” Vanuit dat fundament werkt contentplatform Socials.Geregeld.. Met behulp van AI worden ideeën vertaald naar teksten en beelden die passen bij jouw bedrijf. Vanuit één plek worden berichten gemaakt, gepland en gepubliceerd én worden de resultaten bijgehouden.

Als de basis klopt

Geen losse posts

Dat verhaal begint wat Jasper en Anouk betreft met een merkfundament. Samen brengen jullie in kaart waar jouw bedrijf voor staat. Wie is jouw doelgroep, waarmee onderscheid jouw bedrijf zich en welk verhaal wil jij vertellen? Vanuit Marketing.Geregeld. helpen ze organisaties om richting aan hun marketing

Het verschil zit volgens Anouk vooral in de samenhang. „Socials.Geregeld. leert het verhaal van jouw bedrijf, doelgroepen en tone of voice kennen. Daardoor kun je veel gerichter content maken en bouw je over een langere periode aan hetzelfde verhaal.” Jij houdt als ondernemer daarbij zelf de regie. Berichten kunnen worden aangepast,

Eerst weten wat je wilt vertellen

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

goedgekeurd of afgewezen en niets gaat online zonder akkoord. Het platform leert van die feedback én van de resultaten. Zo wordt de content steeds verder aangescherpt en blijft die passen bij het verhaal van jouw bedrijf. Bij Socials.Geregeld. krijg je ook de ruim dertig jaar kennis en ervaring in marketing en sales van Jasper en Anouk. Zij zijn jouw betrokken strategisch partner en adviseren waar nodig. „Techniek kan ontzettend veel uit handen nemen”, zegt Anouk. „Maar uiteindelijk moet iemand die jouw bedrijf online tegenkomt hetzelfde gevoel krijgen als wanneer diegene bij je aan tafel zit of in de winkel staat. Dáár gaat het om.” Benieuwd naar Socials.Geregeld.? Vraag een demo aan via hallo@socialsgeregeld.nl of kijk op socialsgeregeld.nl. ■

OF 2026-06

Hét podium voor de makers www.drachtsterondernemingsprijs.nl

DRACHTSTER ONDERNEMINGSPRIJS Stoerbrood desembakkerij

Metalis metaalbewerking

Rivièra Product Decorations

Bakkersechtpaar Tim en Hendrike Hoitinga onderscheidt zich door uitsluitend desembrood te bakken. Stoerbrood bakt luchtige broodsoorten met een fris-fruitig ‘zuurtje’. Drie jaar zijn ze nu onderweg en het brood is niet aan te slepen. De klanten zijn lyrisch en de bakkerij telt al tien medewerkers. Het succes kwam niet vanzelf. Tim was al jaren van tevoren in z’n garage aan het experimenteren met desembeslag. ‘Ik bouwde zelf een broodrijskast, kocht een betere oven en andere apparaten. Sindsdien breiden we stap voor stap uit. Stoerbrood gebruikt geen conserveringsmiddelen en veel ingrediënten komen van lokale boeren. Ook werken we volledig gasloos. We runnen onze onderneming zo natuurlijk mogelijk.’ stoerbrood.com

Mooie dingen maken, goede dingen doen. Bij Metalis zit het in de haarvaten. De onderneming van directeur-eigenaar Geale Tadema is gespecialiseerd in ‘zichtwerk’ van staal, aluminium en rvs. ‘We zijn sterk in relatief klein, maar feilloos afgewerkt constructiewerk dat zichtbaar is in de openbare en binnenruimte. Daarmee zijn we succesvol op de aanbestedingsmarkt.’ Lasersnijden, zetten, buigen en robotlassen. Metalis doet het allemaal. En dat met de modernste metaalbewerkingsmachines, procesautomatisering en robotisering. Uiterlijk in 2038 wil Metalis netto CO₂neutraal zijn. ‘En op termijn willen we qua energie volledig zelfvoorzienend zijn. Onze missie is om de maatschappij meer terug te geven dan wat we nemen.’ metalis.nl

Rivièra is in Europa een grote naam in ‘sleeves’ voor verpakkingen van kunststof, glas en metaal. Van flessen en blikjes tot jerrycans en potten. Grote A-merken lopen weg met het fullservice concept van algemeen directeur Johan Holtrust en commercieel directeur Frans Rienks. ‘We gebruiken zowel ‘shrink sleeves’ als de modernste ‘stretch sleeves’ die we respectievelijk om de verpakking heen krimpen en rekken. Duurzaamheid is voor onze opdrachtgevers cruciaal. Dus gebruiken we biobased sleevefolies, folies van gerecyclede materialen en folies die makkelijk te recyclen zijn.’ Rivièra ontzorgt haar opdrachtgevers totaal. ‘Juíst vanwege onze fullservice aanpak kiezen A-merken als Heineken, Nivea, Rituals en Passoa voor Rivièra.’ sleevespecialist.nl

OF 2026-06

van Drachten en omstreken

Achter de bedrijfsdeuren in de gemeente Smallingerland gebeurt meer dan je denkt. En dat mag gezien worden. Want in Drachten en de omringende dorpen wordt gebouwd aan werk, innovatie en de toekomst van de regio. Wie zijn dit jaar de meest in het oog springende makers, denkers, doorpakkers en vernieuwers? Tijdens de Drachtster Ondernemingsprijs 2026 strijden zes partijen om de titel. Waarvan drie in de categorie ‘Ondernemingsprijs’ en drie in de categorie ‘Innovatieprijs’. Ondernemend Friesland zet de genomineerden in de schijnwerpers.

DRACHTSTER INNOVATIEPRIJS GreenInclusive biobased bouwproducten De nieuwe economie wordt gebouwd op duurzaamheid. Dat is de visie van GreenInclusive. De onderneming van directeur-eigenaar Marthijs Roorda ontwikkelt hoogwaardige biobased bouwproducten op basis van natuurlijke grondstoffen uit de eigen regio. Denk aan isolatiematerialen, bouwpanelen en binnendeuren. De biobased producten van GreenInclusive worden inmiddels breed toegepast in de bouw. Met als fraai uithangbord de bouw van het nieuwe Cambuurstadion in Leeuwarden. ‘We werken letterlijk van land tot pand. Van Friese boeren die vezelgewassen telen tot de productie van bouwmaterialen die weer worden toegepast in woningen en gebouwen. Daarmee creëren we economische waarde, leggen we CO₂ vast en versterken we het verdienvermogen van de regio.’ greeninclusive.nl

Let Things Talk sensortechnologie

Energyc energieadvies

Hoe technologie een uitgesproken menselijk en sociaal doel kan dienen. Let Things Talk ontwikkelt privacyvriendelijke sensortechnologie die het leven en werk van mensen beter maakt. Veiliger, aangenamer, slimmer en efficiënter. De technologie van oprichter en managing director Edwin Muller wordt enerzijds ontwikkeld voor zorginstellingen en anderzijds voor onderwijsinstellingen. Let Things Talk ontwikkelt haar sensortechnologie volledig in eigen huis. ‘Onze technologie is wereldwijd uniek. Hiermee geven we organisaties realtime en datagedreven inzicht in hun processen. Een revolutionaire verandering van hoe ze hun omgeving kunnen monitoren en beheren. Met als resultaat minder onnodige zorgmeldingen, snellere hulp aan patiënten, een beter binnenklimaat en een lager energieverbruik.’ letthingstalk.nl

Het stroomnet zit op veel plekken vol. Een ondernemer die wil nieuwbouwen? Of een gemeente die woningen wil bouwen? Ze lopen vast. Energyc zoekt de oplossing die er wél is. Directeur Rolf Jansma: ‘Wij ontwikkelen werkende lokale energiesystemen. Niet één los onderdeel, maar de hele ‘puzzel’ van energiehubs, opslag, laadstrategie tot en met lokale opwek, directe lijnen en groepscontracten. We zijn in korte tijd uitgegroeid tot een ‘AIfirst’ bedrijf. Deze techniek is een onmisbare schakel in ons werk. Innovatie hoeft echt niet uit de Randstad te komen. Vanuit ons kantoor werken we voor grote landelijke en aanprekende opdrachtgevers. Waaronder NS, Huhtamaki, de KNVB en het ministerie van VRO.’ energyc.nl ■

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Kunstbeschouwingen van Menno B

akker

De stille brug Het mooie van bijzondere natuurgebieden bezoeken is dat je soms op plekken komt waar de lawaaierige wereld ineens heel ver weg is. Wat je ziet en vooral voelt wanneer de stilte invalt creëert een onvergetelijke herinnering. En dat doet iets met je. Ik koester dat soort plekken.

Zoals de Ponte dei Saraceni op Sicilië. Die bereik je niet zomaar. Eerst is er een extreem hobbelige weg die steeds smaller wordt, alsof hij bezoekers wil ontmoedigen. Dan verschijnt na twintig minuten ineens de brug. Oud, elegant en vol geschiedenis. Toen wij er waren, was er niemand. Alleen de wind, het droge gras en het zachte geruis van de Simeto diep beneden. Het is overigens een verraderlijke rivier. Lonkend helder water, maar onder het oppervlak houden lavagoten, draaikolken en een snelle stroming zich schuil als roofdieren. Genietend van de stilte zag ik ineens naast de brug dat monument; een gedenksteen met foto’s van twee jonge mensen. Francesco Salanitri en Anna Maria Cordiano. Weggerukt

OF 2026-06

uit het leven door de rivier op 1 mei 2004. Naar ik begrijp raakte Anna Maria in het water en sprong de dappere Francesco erachteraan. Zo vonden zij vlak na elkaar de dood. Pas na twee dagen zoeken werden hun lijken gevonden, op verschillende locaties, beide vastgeraakt in een diepe lavakloof. Ondanks dat lugubere detail voelde ik eerlijk gezegd alleen maar rust en vrede. Het was zó uniek om zo’n eeuwenoude brug helemaal voor onszelf te hebben. Later die week heb ik er een schets van gemaakt, die ik afhankelijk veel te kleurrijk had gemaakt. Pas later merkte ik dat de tekening een sobere eenvoud qua kleur nodig had. Toen kreeg het ineens de sfeer die paste. Ingetogen en sober. Anna Maria en Francesco: rust in vrede.

■

PONTE DEI SARACENI Menno Bakker, 2026 Acryl en pen op paper ca 15 cm X 15 cm

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

OF 2026-06

Column

De route die niemand heeft ontworpen Waarom het proces op papier zelden het hele verhaal vertelt. In veel organisaties bestaan twee processen naast elkaar: het proces zoals het ooit is bedacht, beschreven en ingericht, en het proces zoals het werk iedere dag daadwerkelijk wordt gedaan. Die twee kunnen verrassend ver uit elkaar liggen. Niet omdat medewerkers afspraken negeren of graag hun eigen werkwijze bedenken. Meestal gebeurt precies het tegenovergestelde. Mensen willen hun werk goed doen en vinden oplossingen voor dingen die in de praktijk niet helemaal werken. Zo ontstaat bijvoorbeeld een extra controle omdat het in de overdracht weleens misgaat, of een tussenstap omdat bepaalde informatie niet altijd beschikbaar is. Langzaam ontstaat zo een tweede route. Een route die niemand bewust heeft ontworpen, maar waar de organisatie inmiddels wel op draait.

Het proces loopt toch? Dat is ook precies waarom zulke werkwijzen lang onzichtbaar kunnen blijven. De klant krijgt zijn product, de opdracht wordt uitgevoerd en uiteindelijk gaat ook de factuur de deur uit. Op het eerste gezicht werkt het proces dus gewoon. Toch kan er onderweg ongemerkt veel extra werk ontstaan. Een paar minuten zoeken of een ontbrekend gegeven nog even navragen lijkt op zichzelf niet zoveel. Ook een extra controle kan heel logisch voelen. Maar wanneer dit dagelijks en op verschillende plekken in de organisatie gebeurt, tellen al die kleine handelingen behoorlijk op. Juist die omwegen komen nauwelijks terug in rapportages of procesbeschrijvingen. Wie echt wil weten hoe een proces verloopt, heeft daarom niet genoeg aan een schema of procedure. Dat wordt pas zichtbaar wanneer je één echte order, klantvraag of dossier van begin tot eind volgt. Onderweg zie je waar het proces vertraagt, welke informatie ontbreekt en welke oplossingen medewerkers zelf hebben bedacht om verder te kunnen. Niet om te controleren of iemand zich wel aan de afspraken houdt, maar om te begrijpen waarom de praktijk zich heeft ontwikkeld zoals die nu is.

Die omweg is er niet voor niets Een zelfgemaakt Excelbestand wordt bijvoorbeeld al snel gezien als iets dat moet verdwijnen. Soms terecht. Maar voordat je het weghaalt, is een andere vraag veel interessanter: waarom bestaat het eigenlijk? Haal je alleen het bestand weg, dan is het onderliggende probleem nog steeds aanwezig. De kans is groot dat er vervolgens ergens anders een nieuwe oplossing ontstaat. Dat geldt ook voor andere extra stappen die in de loop van de tijd zijn toegevoegd. Ze zijn vaak ooit om een goede reden bedacht, terwijl de organisatie daarna verder veranderde. Systemen werden aangepast, verantwoordelijkheden verschoven en werkwijzen ontwikkelden zich. Wat ooit noodzakelijk was, kan daardoor jaren later nog steeds worden gedaan zonder dat iemand zich afvraagt waarom. Een proces kan dus iedere dag keurig zijn resultaat halen en tegelijkertijd onnodig veel tijd en aandacht vragen. ■

OF 2026-06

www.mevrouwblaauw.nl

Bezoek onze stand & kennissessies

PROMOTIEDAGEN GRONINGEN 3 & 4 NOVEMBER | MARTINIPLAZA GRONINGEN

VERDER KIJKEN DAN CIJFERS

Kom naar onze kennissessies tijdens de Promotiedagen DINSDAG 3 NOVEMBER 14.15 - 15.00 uur

Verkoopklaar maken van je bedrijf omnyacc.nl/verder-kijken-dan-cijfers

WOENSDAG 4 NOVEMBER 16.15 - 17.00 uur

Alles rondom werkgeverschap slim geregeld vanuit één loket

Toegangsbeheer Onder de naam (RTB) biedt Raadsma alle mogelijke deurtechnieken en elektronische toepassingen. RTB maakt het mogelijk de toegangsrechten van personen vooraf en op afstand te regelen ten behoeve van veiligheid, beveiliging en comfort. In onze moderne RTB showroom in Leeuwarden ontvangen onze adviseurs u graag om u te laten zien wat er allemaal mogelijk is.

RAADSMA IJZERSTERK

DEURBESLAG . HANG- EN SLUITWERK . DEUREN . IJZERWAREN EN BEVESTIGINGEN CHEMISCHE PRODUCTEN . GEREEDSCHAPPEN . LAND- EN TUINBOUW MACHINES EN ACCESSOIRES . WERKKLEDING . PERSOONLIJKE VEILIGHEID

www.raadsma.nl

Dokkum . Heerenveen . Leeuwarden . Groningen . Emmeloord . Drachten (0519) 29 23 25