Ondernemend Friesland editie 3, 2026

SNAKEWARE

Nieuwe directeur uit eigen gelederen

FRIESLAND LEASE

Geeft mobiliteit een thuis aan de A7

EMPATEC MAAKWERK

Maatschappelijke impact en technische kwaliteit

Afvalmanagement voor ondernemers

Minder restafval, minder kosten

U kunt erop rekenen dat uw afvalinzameling bij ons altijd goed geregeld is. Maar we doen meer. Met slimme oplossingen helpen we ondernemers besparen én verduurzamen.

Door het afval binnen uw bedrijf goed te scheiden kunt u kosten besparen. Denk aan de verschillende stromen zoals glas, papier, gft maar ook bouw- en sloopafval en chemisch afval.

Doet u met ons mee?

Van chauffeur tot klantenservicemedewerker. We staan voor u klaar. En ontzorgen u volledig met het inzamelen van uw afvalstromen. Afval kan zo opnieuw worden ingezet als grondstof voor nieuwe producten en materialen. Zo werken we samen aan 1 duidelijk doel: 100% recycling.

Crisis

Never waste a good crisis. De uitspraak wordt vaak toegeschreven aan Winston Churchill, al is dat historisch gezien twijfelachtig. Het is zo’n uitspraak die altijd in ondernemerskringen opduikt zodra het écht misgaat met de economie. Wanneer banken omvallen, supply chains vastlopen, pandemieën uitbreken of – iets minder wereldschokkend – je eigen lijf besluit dat het nu wel mooi is geweest.

Jarenlang vond ik het overigens nogal een irritant zinnetje. Vooral iets voor jonge managers om te roepen; de alfa aapjes op kantoor die zo nodig aan de groep moeten laten zien hoe gedreven ze wel niet zijn en hoe goed ze met tegenslag om kunnen gaan.

Maar eind 2022 kreeg ik een burn out; een soort crisis dus. Ik had het geluk dat ik het serieus nam en direct maatregelen nam, waardoor ik de meeste van mijn werkzaamheden gewoon kon doorzetten. Mijn klanten kon ik nog gewoon bedienen. Maar het grote geluk zat hem in wat ik daarna allemaal leerde. Achteraf gezien was het inderdaad een crisis die ik niet heb verspild. Omdat ik noodgedwongen moest vertragen. En ik leerde dat ademen iets anders is dan lucht happen. Dat bewust uitademen geen zweverige hobby is, maar pure fysiologie. Het leerde me ook hoe gezond het is om meer lanterfant-tijd te nemen voor jezélf. Zeker voor creatieve mensen creëert lanterfanten de noodzakelijke ruimte waarbinnen iets kan ontstaan.

Ik kan me voorstellen dat velen van u bij het woord ‘crisis’ toch nog steeds denken aan ellende. Een groot project dat door omstandigheden in de soep loopt, stakingen, een enorme order die

naar de concurrentie gaat. Het roept angstbeelden op. En tja, een heel klein percentage van u zal dit jaar daadwerkelijk failliet gaan. Dat mag je inderdaad een crisis noemen.

Maar weet dan dat het woord crisis komt uit het Grieks. Krisis betekent oorspronkelijk ‘keerpunt’ of ‘beslissend moment’. Een moment waarop iets een andere kant op gaat.

Die ‘andere kant’, daar kunt u zich op dit moment nog geen voorstelling van maken. Maar dat is het mooie van een crisis; wanneer u hem helemaal voor de volle honderd procent durft te erkennen en durft te voelen zullen zich bijna automatisch nieuwe deuren openen. En dat is een heerlijk gevoel.

Menno Bakker

Meer lezen of reageren? linkedin.com/in/bakkermenno of op https://x .com/OF_nl

Uitgeverij

Brouwer Business

Media BV

Coverfoto

Ed Klijnman

Advertentie exploitatie en administratie

Ondernemend

Friesland BV

Tussendiepen 21

9206 AA Drachten

Telefoon 0512-366326

Jasper van der Sluis

06-46033589

Gerrit Landman

06-18882116

Sharif Sharafeddine

06-45565861

Schrijfteam

Erik Riensema, Jelle Teitsma, Danique Hoekstra

nieuwsberichten@of.nl

Vormgeving VDS Crossmedia

Drukker

Scholma Druk

ISSN 1383-9314

© De uitgever kan op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van informatie. Uitgever aanvaardt dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor de schade, van welk aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op informatie uit deze uitgave. Uit deze uitgave mag na toestemming van de uitgever met bronvermelding geciteerd worden.

www.of.nl

Porsche Centrum Groningen gelooft in duurzaamheid die generaties meegaat

Duurzaamheid gaat niet alleen over elektrisch rijden, uitstoot of nieuwe technologie. Bij Porsche Centrum Groningen zit duurzaamheid ook in levensduur, vakmanschap en blijvende waarde. Vestigingsdirecteur Tiemen Tijsseling ziet de Porsche 911 als hét voorbeeld daarvan. “Die auto rijdt over honderd jaar nog steeds rond”, zegt hij. “Dat tijdloze karakter is voor mij misschien wel de mooiste vorm van duurzaamheid.”

Twee ondernemers, één platform: “Ondernemend Friesland opent deuren”

Lucia van Oene van Rondreiskenner uit Drachten en Ymkje de Vries van Kies Koers uit Burgum staan regelmatig in Ondernemend Friesland. Wat levert hen dat op? “Mensen kennen je al voordat je elkaar ontmoet.”

NeuroRC biedt weer perspectief in leven en werk

In de gangen van NeuroRC in Leeuwarden klinkt gelach. Henk de Jong, tot voor kort hoofdtrainer van SC Cambuur en inmiddels assistent-trainer, loopt binnen alsof hij oude bekenden bezoekt. Hij groet het team hartelijk. Als hij Oefentherapeut Mensendieck Berber Langendijk-Korte ziet, verschijnt er een brede lach op zijn gezicht. “Daar heb je de beul,” zegt hij, terwijl hij haar een hand geeft. “Zo noem ik haar omdat ik hier altijd hard moest werken.”

Wierenga & De Graaf: aannemen

zonder aannames als sleutel tot de juiste match

Een goede match begint niet met een stapel cv’s of een paar standaardvragen. Bij Wierenga & De Graaf, het werving- en selectiebureau in Friesland, draait het om oprechte nieuwsgierigheid. Naar wat een organisatie bijzonder maakt en wat kandidaten drijft. Zorgvuldig, onderbouwd en persoonlijk. Dat is hun visie op werving en selectie. Of, zoals zij het zelf noemen, aannemen zonder aannames.

Leiderschap als

Koersbepaler: De Kracht van Overstag

Toen Hans Heres en Peter Scherjon als compagnons in 2020 eigenaar werden van Hartman & Hartman, viel hen één ding direct op: hoewel leiderschap de meest kritische succesfactor is in het bedrijfsleven, is het nog niet vanzelfsprekend om daar bewust tijd voor vrij te maken. Vanuit die gedachte ontstond Overstag: een jaarlijks leiderschap-event waar inmiddels 200 tot 300 CEO’s, directeuren en leiders uit het Noordelijke bedrijfsleven samenkomen.

De Bios Drachten viert 25-jarig jubileum

Op 21 juni bestaat De Bios Drachten 25 jaar. Eigenaren Sander Hakbijl en Griet Jonkman hebben van de bioscoop aan de Noorderdwarsvaart veel meer gemaakt dan een filmtempel: ook ondernemers vinden er steeds vaker hun weg naartoe.

De Harmonie zoekt Fries creatief talent voor gigantisch nieuw kunstwerk

Stadsschouwburg De Harmonie vernieuwbouwt. Naast verduurzaming van het hele gebouw, een nieuwe entree en een extra zaal krijgt ook de garderobe een nieuwe indeling. De Harmonie roept creatieve Friezen op om mee te ontwerpen aan de nieuwe garderobe. Met de open call ‘This Wall is Also Yours’ krijgt de winnaar de kans om de garderobewand van de schouwburg te transformeren tot een enorm, uniek lokaal kunstwerk van 14 bij 3 meter.

De open call is een samenwerking met Writer’s block en het Fries museum, waar de expositie The Wall is Yours: graffiti & street art takeover nog tot 12 juli te zien is. Een dynamische expositie, die er wekelijks anders uitziet. Siart Smit, directeur van De Harmonie: “We hopen op heel veel verschillende inzenders. En echt iedereen kan meedoen: graffitikunstenaars, aanstormend talent en nog onbekende creatievelingen.”

Wat houdt de prijsvraag in?  De Harmonie verbouwt en krijgt een hele nieuwe garderobe. Een van de muren is bijna meter hoog en 14 meter lang, en nog leeg. De Harmonie is op zoek naar een ontwerp en iedereen mag een ontwerp insturen: bekende artiesten, aanstormend talent én onbekende creatievelingen. Als je geen ervaring hebt met het aanbrengen van werk wordt dat vanuit de organisatie opgelost. De deadline is 20 juni 12:00

uur.  Meer informatie over het aanleveren van een ontwerp is te vinden op  harmonie.nl/prijsvraag.

Wat kan je winnen?

Met het winnende ontwerp win je € 500,én (bijna) eeuwige roem: het kunstwerk komt permanent voor de komende vijf jaar op de muur van de garderobe te staan, inclusief een naambordje. Voor de aanbrengen van het ontwerp op de muur is een aparte vergoeding beschikbaar, ofwel voor de winnaar (afhankelijk van ervaring), ofwel voor een professionele kunstenaar die het ontwerp tot leven brengt. In dat laatste geval is de winnaar natuurlijk welkom om aanwezig te zijn bij de uitvoering.

De komende jaren is het kunstwerk dus voor alle bezoekers van De Harmonie te bewonderen. De vakjury onder leiding van Eelco van der Lingen (directeur Fries Museum) kiest een top 3, waarna het

publiek de winnaar kiest. De winnaar wordt op 3 juli bekend gemaakt.

Kijk voor meer informatie op  harmonie.nl/prijsvraag

Uw partner voor al uw projecten op het gebied van grond en water.

Lytse Sûdein 8 8624 TT Uitwellingerga Tel.: 0515 - 55 95 89 E-mail: info@atsmabv.nl www.atsmabv.nl

W ilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied?

Download via de app store onze app. W ilt u persoonlijk contact?

Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur. Meesterlijk in persoonlijk advies.

Wilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied?

Download via de app store onze app.

Wilt u persoonlijk contact?

Telefoon 0515 - 42 98 88 E-mail info@notarisellemers nl Website notarisellemers.nl Bezoekadres Oude Koemarkt 79, Sneek

Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur.

W ilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied?

Download via de app store onze app.

W ilt u persoonlijk contact?

Meesterlijk in persoonlijk advies.

Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur Meesterlijk in persoonlijk advies.

NOTARISKANTOOR ELLEMERS

Telefoon 0515 - 42 98 88 E-mail info@notarisellemers nl Website notarisellemers.nl Bezoekadres Oude Koemarkt 79, Sneek

Van Wieren & Vellinga Adviseurs en Accountants sluit zich aan bij SRA

Van Wieren & Vellinga Adviseurs en Accountants uit Dokkum is sinds kort aangesloten bij SRA, het netwerk van zelfstandige accountantskantoren in Nederland. Voor ons een mooie stap die past bij de manier waarop wij werken: persoonlijk, betrokken en gericht op kwaliteit en ontwikkeling.

Sinds de oprichting in 2001 door Frans van Wieren en Douwe Vellinga zijn we uitgegroeid tot een vertrouwd aanspreekpunt voor ondernemers in de regio en daarbuiten. Met een team van 23 collega’s ondersteunen we ondernemers op het gebied van accountancy, belastingadvies en bedrijfsvoering. Daarbij geloven we sterk in vaste relaties, korte lijnen en persoonlijke aandacht.

Niet alleen richting klanten, maar ook binnen ons team staat de mens centraal. We vinden

het belangrijk dat collega’s zich kunnen ontwikkelen in een prettige werkomgeving waarin samenwerking en kwaliteit hand in hand gaan. Juist die combinatie zorgt voor continuïteit en vertrouwen.

We werken voor klanten in uiteenlopende branches, met een sterke vertegenwoordiging in de voedingssector en de medische zorg. Daarnaast kijken we steeds nadrukkelijker naar toekomstbestendig ondernemen. Samen

met kennispartner Synnovem besteden we aandacht aan duurzame ontwikkelingen en innovatie binnen bedrijven. Ook in onze eigen organisatie nemen we hierin verantwoordelijkheid, onder andere vanuit ons energieneutrale kantoor in Dokkum. De aansluiting bij SRA helpt ons om verder te bouwen aan kwaliteit en vakinhoudelijke ontwikkeling. Via het netwerk kunnen we snel schakelen bij complexe vraagstukken, gebruikmaken van actuele kennis en ervaringen uitwisselen met collega-kantoren door heel Nederland.

“Wij geloven in samenwerken en blijven ontwikkelen. Binnen SRA vinden we een netwerk dat ons scherp houdt, inspireert en helpt om onze klanten nog beter van dienst te zijn.” Met deze stap investeren we niet alleen in onze eigen organisatie, maar vooral ook in de kwaliteit en toekomstbestendigheid van onze dienstverlening.

Technisch allrounders gespecialiseerd in duurzame oplossingen!

Als technisch installatiebedrijf zijn wij voortdurend op zoek naar technische vernieuwingen. Hierdoor kunnen wij perfect inspelen op de vraag naar duurzame installatietechnieken en energiebesparingen op welk gebied dan ook. Middels onze vakkennis leveren wij altijd advies en oplossingen op maat!

Florynwei 5 Burgum, Tel. 0511 - 461 378 bouma-installatie.nl

ONTWERPER & STORYTELLER

voor jouw identiteit, merkbeleving en scherpe branding in tekst & beeld.

BEDENKER & CREATOR

van visuele online en offline campagnes voor merken, ondernemers en bedrijven.

Van BHV tot volledige bedrijfsveiligheid

cannedrainbow.nl

+ Veiligheidsmiddelen

+ VCA Cursussen

+ Onderhoud & Keuringen

+ BedrijfsHulpVerlening (BHV)

+ Brand- en Veiligheidspersoneel

Training en Advies op het gebied van:

+ RI&E, ontruimingsplannen en plattegronden

Wij leveren maatwerk op elk gebied!

BHV Centrum Friesland B.V. Zwettestraat 3 - 3A | 8912 AH Leeuwarden | (058) 30 30 155 info@bhvcentrumfriesland.nl | www.bhvcentrumfriesland.nl

De Bakkers van Verloop

viert 100 jaar: een eeuw vakmanschap en aandacht

Op 6 mei 2026 is het precies 100 jaar geleden dat het begon met een kleine bakkerij aan de Brouwerswal in Gorredijk. Nu, een eeuw later, is De Bakkers van Verloop uitgegroeid tot een familiebedrijf met tien winkels op meerdere plekken in de regio. Vier generaties later draait het nog altijd om dezelfde basis: goed brood, goed banket en aandacht voor de klant.

Het eeuwfeest is voor De Bakkers van Verloop meer dan een bijzonder jubileum. Het is ook een moment om stil te staan bij wat de bakkerij al zo lang betekent voor mensen in Zuidoost-Friesland: een vaste plek in het dagelijks leven. Voor een vers brood op tafel, een gebakje bij iets te vieren of gewoon voor het vertrouwde gevoel van een winkel waar aandacht vanzelfsprekend is. Die combinatie van kwaliteit, aandacht en gastvrijheid maakt De Bakkers van Verloop al generaties lang herkenbaar voor veel klanten.

In het kort | Over De Bakkers van Verloop De Bakkers van Verloop is een Fries familiebedrijf voor brood en banket dat in 1926 werd opgericht in Gorredijk. Inmiddels staat de vierde generatie aan het roer en is het bedrijf uitgegroeid tot een vertrouwde naam in de regio. De Bakkers van Verloop heeft tien locaties in Fryslân, waaronder winkels in Gorredijk, Beetsterzwaag, Drachten (twee winkels), Heerenveen (twee winkels), Noordwolde, Oldeberkoop, Oosterwolde en Appelscha. Vijf daarvan hebben ook een café.

Specialist Hondengedrag, Training en Welzijn

Martine is het gezicht achter Hondenschool Martine en staat bekend om haar persoonlijke, betrokken en resultaatgerichte aanpak. Met jarenlange ervaring in hondentraining en gedragsbegeleiding helpt zij honden en hun eigenaren om elkaar écht te begrijpen. Haar werkwijze is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, duidelijke communicatie en respect voor het karakter van iedere hond.

Als specialist richt Martine zich niet alleen op gehoorzaamheidstraining, maar juist ook op het achterliggende gedrag. Waarom reageert een hond op een bepaalde manier? En hoe kun je dat als eigenaar op de juiste manier begeleiden? Door deze vragen centraal te stellen, zorgt Martine voor duurzame oplossingen in plaats van tijdelijke resultaten. Haar trainingen zijn geschikt voor zowel pups als volwassen honden. Van een goede basisopvoeding tot het aanpakken van probleemgedrag zoals trekken aan de lijn, uitvallen of onzekerheid: Martine biedt maatwerk voor elke situatie. Daarbij kijkt ze altijd naar de combinatie van hond én eigenaar, omdat een sterke samenwerking de sleutel is tot succes.

Wat Martine onderscheidt, is haar heldere en praktische manier van coachen. Geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare technieken waar je als eigenaar meteen mee aan de slag kunt. Ze creëert een veilige en positieve leeromgeving waarin zowel hond als eigenaar zich op hun gemak voelen. Naast groepslessen biedt Hondenschool Martine ook privébegeleiding, zodat er gericht gewerkt kan worden aan specifieke hulpvragen. Hierdoor krijgen klanten de aandacht en begeleiding die ze nodig hebben om echte stappen te zetten.

Met haar passie voor honden en haar toewijding aan kwaliteit is Martine een betrouwbare specialist voor iedereen die wil investeren in een sterke band met zijn of haar hond. Haar doel is simpel: gelukkige honden en zelfverzekerde eigenaren die samen in balans zijn.

Boerfinne 12

Aldtsjerk

(Ver)bouwen is meer dan het uitvoeren van een opdracht.

058 256 10 71 info@hooghiemsterbouw.nl hooghiemsterbouw.nl

• Belastingzaken voor ondernemer en particulier

• Samenstellen jaarstukken

• Salarisadministraties

• Bedrijfsadvisering

Ds. Feitsmawei 1a • 9108 NE Broeksterwâld

Tel (0511) 421297

Ontzorgend bouwen

Werken in de wereld van vastgoed en makelaardij

Korte cursus of volledig erkende opleiding tot (gecertificeerd) makelaar, taxateur en rentmeester

Studiedagen voor PE VastgoedCert en NRVT

www.rosieradministraties.nl info@rosieradministraties.nl

Opleidings-, toets, en studiecentrum voor vastgoed, wonen en groen

T (0513) 63 60 90  www.ots.nl opleidingen, trainingen, cursussen, zelfstudies, studiereizen, excursies, studieboeken, naslagwerken, ideeënboeken, educatieve media, examens, zaal-/busverhuur en meer…

Uw partner in magazijninrichting

Bouma Technisch

Installatiebedrijf bestaat 90 jaar en werkt vanuit Burgum in drie provincies

Wat in 1936 aan de Achterwei in Sumar begon als een eenmansbedrijf voor het onderhoud van haarden en kachels, is uitgegroeid tot een allround installatiebedrijf met ruim 70 medewerkers en een werkgebied dat Friesland, Groningen en Drenthe omvat. Bouma Technisch Installatiebedrijf staat dit jaar stil bij haar 90-jarig bestaan.

Daarmee is Bouma een van de oudste zelfstandige installatiebedrijven in NoordNederland. Het werk veranderde in negentig jaar tijd ingrijpend: van kachelonderhoud naar het aanleggen en onderhouden van technische installaties in woningen, bedrijven

en utiliteitsbouw. Door ruimtegebrek verhuisde het bedrijf in 2022 vanuit het vertrouwde Sumar naar een duurzaam nieuw pand in Burgum, waar ruimte werd gevonden voor verdere groei en ontwikkeling.”

Drie generaties Bouma, daarna nieuwe directie

In 1966 namen de zonen Bob en Bauke Bouma het bedrijf over van hun vader. Onder hun leiding groeide Bouma uit tot een breed installatiebedrijf voor de regio. In 2005 droegen zij de zaak over aan een directie van buiten de familie. Vandaag wordt Bouma geleid door Bernard de Vries, Dieta Holwerda, Jacob Mulder en Lourens Koster.

“De vraag van klanten is in negentig jaar volledig veranderd, van kachels naar cvinstallaties en nu naar warmtepompen, airconditioning en zonnepanelen met thuisbatterijen”, zegt Jacob Mulder, calculator en relatiebeheerder. “Wat hetzelfde is gebleven, is dat we het werk vanuit kantoor voorbereiden en in de regio uitvoeren. Onze monteurs kennen onze klanten en dat willen we graag zo houden.”

Jubileumjaar met activiteiten voor medewerkers

Een mijlpaal van negentig jaar gaat bij Bouma niet stilletjes voorbij. Het bedrijf koppelt er dit jaar verschillende activiteiten aan voor medewerkers en hun familie. Het jubileumjaar werd onlangs feestelijk geopend met een reünie voor oud-medewerkers.

Onder het genot van een hapje en drankje werd teruggeblikt op negen decennia Bouma en bijgepraat met collega’s van weleer.

HAVIQ METAALZETTERIJ

Jouw partner in zetwerk en gevelbekleding

Met geavanceerde machines, zoals een automatische dubbelbuiger, lasersnijder, CNC kantbank en knipscharen, leveren wij snel en nauwkeurig zetwerk, lasersnijwerk, kantwerk en knipwerk. Van grote series tot unieke projecten: wij zijn scherp op kwaliteit, betrouwbaar in leveren en snel in resultaat.

Uit een goed nest Als trotse dochteronderneming van Havinga Staalbouw mogen we bouwen op meer dan 20 jaar ervaring. Die ervaring zie je terug in alles wat we doen. HAVIQ: vakmanschap dat verder gaat.

Verdient jouw project het beste?

Ga vliegensvlug naar haviqmetaalzetterij.nl.

Drukwerk? Ons werk.

• Restauratie

Verbouw

Nieuwbouw

Onderhoud • Projectontwikkeling • Renovatie

Grote Hornstweg 19D | 9261 VW Eastermar | 0512 47 13 00 info@bouwbedrijfswart.nl | www.bouwbedrijfswart.nl

branding ✦ impact ✦ stijl

www.marcella.nl I 06-511 95 158

HOE HOOG SCOOR JIJ?

ALS HET GAAT OM IMPACT, VERBINDING EN PRESENTATIE?

We barsten van de inhoud en ervaring Maar écht succes vraagt meer dan expertise. Het vraagt inzicht in mensen, in jezelf én je omgeving Hoe goed ken jij jezelf? Weet je hoe anderen jou ervaren? Komt jouw impact overeen met jouw capaciteiten?

jezelf je omgev Hoe ken jezelf? Weet e hoe j ervaren? Komt impac act e capaciteiten?

versterk emot o ionele presentat a ie en verbindingskracht manag a e a groei

Ik versterk emotionele intelligentie (EQ), presentatie en verbindingskracht bij managers en ondernemers Met als resultaat groei als ondernemer, energie, effectieve samenwerking met je team, klanten en opdrachtgevers

energie, effect c ieve samenwerki je opdrac a htg t evers

Direct meer impact en verbinding? Investeer in jezelf en in je bedrijf. Zullen we kennismaken?

Direct c impact verbinding? Invest s e en je f Zullen we w kennism k

FCARRIÈRE CHOREOGRAAF MARCELLA

TIP Boek de succesvolle en inspirerende talk ‘De Kracht van verbinding en ambassadeurschap’. Een energieboost voor jou en je team #metMarcella

IP I succesvo v lle l in i sp s irerende d l ‘D ‘ e Kr Kracht va van ve v rb r in i di ding n am ambas a sad adeur urschap a ’ . energ r ieboost j te t am #metMarcell l a aken?

Syplon en Noordwijzer samen verder als sterk bouwadviesbureau in Noord-Nederland

Per 1 mei 2026 is Syplon B.V. Bouwmanagement & Huisvestingsadvies overgenomen door Noordwijzer B.V. uit Heerenveen. Hiermee vormen zij een sterk regionaal bouwmanagement- en adviesbureau met een brede dekking in NoordNederland en een compleet aanbod voor opdrachtgevers.

Syplon blijft gevestigd in Groningen en Noordwijzer blijft opereren vanuit Heerenveen. Beide organisaties blijven in de eerste periode zelfstandig werken, met behoud van hun eigen identiteit en vertrouwde werkwijze. Door intensiever samen te werken ontstaat meer slagkracht, kennisdeling en continuïteit.

Sterker door samenwerking

Syplon en Noordwijzer vonden elkaar door een gedeelde visie op kwaliteit, samenwerking en duurzaamheid. In de dagelijkse praktijk ligt bij Syplon de focus iets meer op beheer en

onderhoud, meerjarenonderhoudsplannen en energiemonitoring. Noordwijzer richt zich sterker op bouwadvies, projectmanagement en verduurzaming van vastgoed. Omdat beide partijen het volledige werkveld beheersen, maar met een andere nadruk, versterken zij elkaar inhoudelijk en praktisch.

Voor opdrachtgevers betekent dit één samenhangend team dat ondersteunt van initiatief en advies tot realisatie, beheer en duurzame exploitatie. Met korte lijnen, regionale nabijheid en oog voor de lange termijn.

Samen bouwen aan de toekomst Voor klanten van Syplon verandert er voorlopig niets: alle lopende afspraken blijven ongewijzigd en zij kunnen blijven rekenen op de vertrouwde dienstverlening. Ook voor het personeel blijft de situatie in eerste instantie ongewijzigd.

Voormalig eigenaren, Alexander en Claudia Bleker, blijven de komende periode betrokken

om de overdracht zorgvuldig en persoonlijk te laten verlopen. Op termijn zullen zij hun werkzaamheden volledig afronden.

Alexander Bleker van Syplon: “In Noordwijzer hebben we een partner gevonden die past bij onze manier van werken. We zien de toekomst van Syplon met vertrouwen tegemoet.”

Vanuit Noordwijzer zullen Johan Gielstra en Jans Popken gezamenlijk voor de aansturing van beide vestigingen zorgen. De komende periode staat in het teken van verbinden en kennismaken.

“Wij zijn erg blij met deze stap. Door de toevoeging van de kennis en ervaring van Syplon versterken we onze positie in NoordNederland en kunnen we opdrachtgevers nog beter ondersteunen”, aldus Johan Gielstra, eigenaar van Noordwijzer.

Beide partijen kijken met vertrouwen uit naar de samenwerking.

Succesvol ondernemer én goede werkgever? Maar ook levensgenieter? Wij helpen u graag. Samen met u kijken we welke zakelijke verzekeringen u nodig heeft en het beste bij uw onderneming en u als ondernemer passen.

Met onze jarenlange ervaring en persoonlijke betrokkenheid adviseren wij u over het voorkomen en beheersen van risico’s.

Breedpad 21 - 8442 AA Heerenveen - (0513) 61 44 44 info@kuiper ver zekeringen.nl - www.kuiper ver zekeringen.nl

Ondertekening: vierjarig onderzoek naar vezelhennep als

kans voor landbouw en bouw

Een nieuwe stap in toekomstbestendige landbouw én biobased bouwen: in Noord-Friesland start een vierjarig onderzoeksproject naar vezelhennep als zoutbestendig gewas én grondstof voor isolatiemateriaal. Op vrijdag 8 mei ondertekenden Akkerbouwbedrijf Van Kuiken, Van Kuiken Development B.V., Bouwgroep Dijkstra Draisma, Dun Agro en Van Hall Larenstein de samenwerkingsovereenkomst voor dit project.

Verzilting als uitdaging

Door zeespiegelstijging, droge zomers en een toenemende druk op de beschikbaarheid van zoetwater wordt de bodem langs de Waddenkust steeds zouter. Voor traditionele gewassen zoals graan, aardappelen en vollegrondsgroenten betekent dit dat teelt steeds moeilijker wordt. Als aardappelregio staat Noord-Friesland voor een grote uitdaging.

Binnen dit project wordt onderzocht of vezelhennep een kansrijk alternatief kan zijn voor agrariërs in de regio. Daarbij wordt gekeken in hoeverre vezelhennep kan

omgaan met verziltende omstandigheden en of het gewas geschikt is voor opname in de wisselteelt. Ook wordt onderzocht of het diepe wortelgestel van vezelhennep kan bijdragen aan een betere bodeminfiltratie en daarmee mogelijk een rol kan spelen in het beperken van verziltingseffecten. Via nauwkeurige metingen met peilbuizen wordt de bijdrage van hennepteelt aan een duurzame landbouw in kaart gebracht.

Van Friese landbouw tot warme woningen De sterke vezels van de hennepplant zijn geschikt voor de productie van hennepwol

en-scheven. Deze wol is een goede isolator en is toe te passen als isolatiedeken, en de hennepscheven heeft veel potentie als los gestort isolatiemateriaal. Daarnaast slaat vezelhennep CO₂ op en verbetert de bodemstructuur en waterhuishouding. Daarom richt het onderzoek zich onder andere op de verwerking van vezelhennep tot biobased isolatiemateriaal voor de woning- en utiliteitsbouw.

Het project verbindt landbouw en bouw in een gezamenlijke zoektocht naar een toekomstbestendig verdienmodel voor agrariërs langs de Waddenkust. Het onderzoek wordt uitgevoerd bij het akkerbouwbedrijf in Wierum en wordt mede mogelijk gemaakt door het Waddenfonds.

Twee ondernemers, één platform:

“Ondernemend

Friesland opent deuren”

Lucia van Oene van Rondreiskenner uit Drachten en Ymkje de Vries van Kies Koers uit Burgum staan regelmatig in Ondernemend Friesland. Wat levert hen dat op? “Mensen kennen je al voordat je elkaar ontmoet.”

Reizen op maat vanuit Drachten

Lucia van Oene runt Rondreiskenner, een reisbureau dat zowel particulieren als bedrijven volledig ontzorgt bij reizen naar binnen- en buitenland. Van bedrijfsincentives en congresreizen tot fabrieksbezoeken in Dubai: zij regelt het.

“Wij ontzorgen de klant volledig", vertelt Van Oene. Juist voor ondernemers is dat aantrekkelijk. “Als bedrijfsleider geef je je reis uit handen en weet je zeker dat het geregeld wordt, wat er ook gebeurt in de wereld. Je hebt één aanspreekpunt die precies weet waar jouw reis over gaat. Niet tien verschillende mensen bellen en niets opschieten.”

Patronen doorbreken bij Kies Koers Ymkje de Vries begeleidt met Kies Koers ondernemers en leidinggevenden via opleidingen en trainingen in communicatie en NLP, neuro linguïstisch programmeren. “Alles wat je doet, doe je voor een groot deel onbewust", legt De Vries uit. “Wij helpen mensen om inzicht te krijgen in hun eigen patronen en daar veranderingen in aan te brengen. Zodat leiderschap en werken gemakkelijker wordt.” Vaste gewoontes leveren niet altijd het gewenste resultaat op, ziet ze in haar praktijk. “Je hoort mensen wel eens zeggen: zo ben ik nou eenmaal. Dat is geen steekhoudend argument, want je kunt het ook veranderen.”

De kracht van herhaling

Beide ondernemers werken al jaren samen met OF. De Vries begon in 2015 na een ontmoeting op de bedrijvencontactdagen in Leeuwarden. “Eén advertentie zet geen zoden aan de dijk. Het gaat om de kracht van herhaling.” Na een paar jaar kreeg ze de vraag om voor de specialistenpagina te schrijven. “Dat is mooi om te doen, omdat je dan ook kennis deelt. Niet alleen laten

“Ondernemend Friesland heeft mij een groot platform geboden voor een tak van bedrijven die mij nog niet kende.”

“Alles wat je doet, doe je voor een groot deel onbewust”

zien wat je doet, maar vooral ervaringen en voorbeelden delen.”

Van Oene werkt sinds tweeënhalf jaar intensief samen met OF. Het eerste ‘Friese in den vreemde'-artikel leverde direct veel reacties op, ook vanuit het bedrijfsleven. “Bedrijven zeiden: we wisten helemaal niet dat dit bestond. Daar is zoveel uitgekomen. Ondernemend Friesland heeft mij een groot platform geboden voor een tak van bedrijven die mij nog niet kende.”

Herkenning op netwerkbijeenkomsten

Beide ondernemers merken dat zichtbaarheid in OF deuren opent. “Ik kom op een netwerkbijeenkomst en mensen kennen mij al", zegt De Vries. “Ze zeggen: jij bent van Kies Koers. Daardoor maak je sneller contact en dat praat makkelijker.”

Van Oene herkent dat. “Toen mijn vorige artikel over Fins Lapland uitkwam, vierde ik vakantie op Bonaire. Er kwamen allemaal appjes binnen. Zelfs van mensen die een reis bij mij wilden boeken.”

Driehoeksverhouding

Toepasselijk genoeg leerden de twee ondernemers elkaar kennen via De Friese

Zaken, een netwerkgroep verbonden aan OF. De Vries boekte vervolgens een reis bij Van Oene. “Een mooie driehoeksverhouding", noemt Van Oene het. De Vries: “Ik zou dat nooit hebben gedaan als ik haar niet kende. Als je de mogelijkheden niet kent, kun je ze ook niet vinden. Het is gewoon handig om zichtbaar te zijn als ondernemer.” ■

Snakeware krijgt nieuwe directeur uit eigen gelederen

“Data toegankelijk maken voor mens, machine en AI"

Snakeware, het Sneker tech en performance marketing bedrijf, heeft een nieuwe directeur. Henk Douwe van der Vaart, drie jaar geleden binnengekomen als product owner, staat sinds 27 maart als operationeel directeur aan het roer. De oprichtende eigenaren Hans Hoomans, Johan Nieuwenhuis en Ate van der Meer richten zich sindsdien op specifieke strategische domeinen, in samenwerking met mede-eigenaar Toine Dinkelberg. Het bedrijf zet daarmee vol in op een toekomst waarin AI een steeds grotere rol speelt.

Doorgroeien binnen het bedrijf

Van der Vaart (34) kwam ruim drie jaar geleden bij Snakeware binnen. “Ik kwam van een partij waar ik ook al een digitale rol vervulde, maar een beetje aan het plafond van mijn kunnen zat", vertelt hij. “Ik kwam binnen als product owner, maar gaf direct

al aan: ik heb meer in mijn mars, ik wil meer de ondernemende kant op." Die ambitie kreeg ruimte. Eind maart, toen het bedrijf 31 jaar bestond, werd de nieuwe rol intern bekendgemaakt. Van der Meer ziet er een kenmerk van het bedrijf in: “Het mooie en het krachtige van ons bedrijf is dat je hier

de kansen en mogelijkheden hebt om door te groeien. Meerdere collega's van mij werken hier al meer dan tien jaar en zijn door alle lagen van de organisatie heen gegaan."

Digitale fundamenten voor grote namen

Snakeware positioneert zich nadrukkelijk als techbedrijf met focus op data- en AI-architectuur. “Wij staan ervoor dat het digitale fundament van een partner goed staat", legt Van der Vaart uit. “Dat is vandaag de dag belangrijker dan ooit." Het werk loopt uiteen van websites en webshops tot complexe backendsystemen en marketingactiviteiten. De partnerlijst leest als een opsomming van bekende namen. Voor Rederij Doeksen ontwikkelde het bedrijf de website waarmee reizigers hun tocht naar de Waddeneilanden boeken. Voor Poiesz Supermarkten bouwde het de webshop, de formulewebsite én het nieuwe merk Poiesz Maaltijdgemak. Ook supermarktketens DekaMarkt, Dirk en Vomar behoren tot de vaste partners, net als vele zoek- en boekwebsites zoals RCN Vakantieparken, Logeren bij de Boswachter, Dormio en Summio Parks. Vanuit Sneek werkt het team zo met organisaties door heel Nederland samen.

Achter de schermen

De meeste mensen zien alleen het eindresultaat: een aansprekend beeld, een knop, een betaling, een ticket. “Aan de achterkant is het bijzonder ingewikkeld, met soms wel tot 70 verschillende bronnen en processen van de bedrijven waar we voor werken", zegt Van der Meer. “Wij moeten dat heel veilig, betrouwbaar en gebruiksvriendelijk realiseren." De manier waarop het bedrijf zichzelf positioneert vat hij in één zin samen: “Wij maken data toegankelijk voor mens, machine en AI.” Die laatste toevoeging is geen modeterm. Het is de richting waarin Snakeware zijn partners wil meenemen. Snakeware behoort daarmee tot de voorlopers op het gebied

van AI-ready architectuur en Generative Engine Optimization (GEO).

Van hype naar uitgangspunt

Bedrijven die AI afdoen als een wel weer overwaaiende hype krijgen bij Snakeware een duidelijke boodschap. “Het is geen hype, het is een totale verandering van hoe we met technologie met elkaar gaan leven", aldus Van der Meer. Hij vergelijkt het met eerdere kantelmomenten. “We hebben dat met het computertijdperk gehad, daarna met het internettijdperk, vervolgens met het mobiele telefoontijdperk. Nu hebben we het AI-tijdperk." Er groeit een nieuwe generatie op die directe interactie met technologie als vanzelfsprekend ziet. “Voor wie dit het

vertrekpunt is. Als je daar als bedrijf niet op anticipeert, ga je niet vandaag, maar zeker morgen heel veel markt missen."

AI is niet altijd het antwoord

Toch presenteert Snakeware zichzelf nadrukkelijk niet als een bureau dat AI inzet om AI. Van der Vaart vindt juist de gesprekken interessant met partners die er weinig mee hebben. “Persoonlijk vind ik dat de allerleukste gesprekken om aan tafel te gaan. Om met elkaar te kijken: waar liggen de kansen, waar kunnen we versnellen, versimpelen, verbeteren?" Dat begint volgens hem niet bij de techniek, maar bij de situatie. “Je wil eerst met elkaar ontdekken hoe doe je het nu, wat is de huidige situatie, waar

liggen de kansen. AI is niet per definitie de oplossing voor een probleem." Snakeware organiseert daarvoor sessies met partners waarin de kansen op het gebied van AI en automatisering samen worden verkend.

Brugfunctie tussen generaties

Naast de strategische en technologische kant heeft Van der Vaart binnen de in Sneek gevestigde onderneming nog een belangrijke rol: bruggenbouwer. “Ik ben echt de teamspeler, de verbinder. Ik kan me inleven in andere mensen en weet daarom altijd de juiste mensen aan tafel te zetten."

Die kwaliteit benut Snakeware bewust intern. “Henk kan met jonge mensen goed stappen zetten, maar ook met een wat oudere generatie goed overweg", zegt Van der Meer. “We hebben nu één persoon die wij intern de go-to person noemen. Waar mensen een vraag kunnen stellen en snel antwoord krijgen, met de juiste energie."

Zijn achtergrond helpt daarbij. Van der Vaart werkte jaren in het onderwijs bij het Friesland College, waar hij onder meer de fusie met Friese Poort tot het huidige Firda van dichtbij meemaakte en als product owner werkte aan de nieuwe merkidentiteit en website.

Van groot tot klein

Hoewel grote namen het meest in het oog springen, is Snakeware beschikbaar voor iedere organisatie met een serieuze digitale uitdaging. “Wij werken met iedereen die wil vernieuwen", aldus Van der Vaart. “We stoppen in elk partnerschap net zoveel energie, want we vinden het leuk om met betrokken mensen iets goeds te maken. Zo werken wij met veel plezier samen met Friese local heroes zoals Fiftysix, VipShop en Skips Maritiem. Dat is eigenlijk de essentie geweest van hoe wij ooit gestart zijn." Met Van der Vaart als directeur wil het bedrijf die koers doortrekken, met de blik nadrukkelijk vooruit. “Dat zul je steeds meer gaan zien rondom Snakeware. Met een sterke focus op AI-ready platformen en vindbaarheid voor mens, machine én AI.” ■

www.snakeware.nl

Porsche Centrum Groningen gelooft in duurzaamheid die generaties meegaat

“Een Porsche wordt gebouwd voor generaties”

Duurzaamheid gaat niet alleen over elektrisch rijden, uitstoot of nieuwe technologie. Bij Porsche Centrum Groningen zit duurzaamheid ook in levensduur, vakmanschap en blijvende waarde. Vestigingsdirecteur Tiemen Tijsseling ziet de Porsche 911 als hét voorbeeld daarvan.

“Die auto rijdt over honderd jaar nog steeds rond”, zegt hij. “Dat tijdloze karakter is voor mij misschien wel de mooiste vorm van duurzaamheid.”

Sinds de opening van Porsche Centrum Groningen op de Bornholmstraat in Groningen groeide de Porschedealer naar een organisatie met dertig medewerkers en fors meer verkochte auto’s. Tiemen Tijsseling (40) werkt er inmiddels bijna zeven jaar en is als vestigingsdirecteur verantwoordelijk voor alle processen binnen het bedrijf. Vanuit Groningen bedient Porsche Centrum Groningen klanten uit met name de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, terwijl de verkoop inmiddels door heel Europa plaatsvindt. Die noordelijke mentaliteit

speelt volgens Tiemen een belangrijke rol binnen het bedrijf. Het contact is laagdrempelig en oprecht. “We zijn ouderwets bereikbaar”, vertelt hij. “Geen chatbots, hier neemt altijd iemand de telefoon op.”

het merk Porsche.”

“Uiteindelijk draait het om beleving en een gedeelde passie voor het merk Porsche.”

Het clubhuisgevoel

Tiemen wil met Porsche Centrum Groningen veel meer dan een showroom of verkooppunt zijn. Hij omschrijft de vestiging als een clubhuis. “We zijn een ontmoetingsplek voor liefhebbers”, zegt hij. “Mensen moeten hier graag binnenlopen, ook zonder afspraak of concrete aanleiding.” Dat gevoel zit volgens Tiemen in de details. Een persoonlijke begroeting, iemand herkennen of moeiteloos inspelen op de achtergrond van een klant. “Als ik merk dat iemand Fries is en ik schakel over naar het Fries, dan doet dat iets. Die benadering past bij het noorden.” Waar Porsche in sommige grote steden vooral wordt geassocieerd met status en zichtbaarheid, ervaart Tiemen

de noordelijke klantenkring als nuchter en betrokken. Klanten worden daardoor vaak ambassadeurs van het merk en nemen anderen mee in hun enthousiasme. “Een klant fan maken is het beste dat ons kan overkomen.”

Duurzaamheid voorbij techniek Elektrisch rijden, hybride aandrijflijnen en strengere regelgeving spelen ook binnen Porsche een belangrijke rol. “Modellen als de Taycan, Macan en Cayenne laten zien dat we volop meebewegen met technologische ontwikkelingen”, zegt Tiemen. Tegelijkertijd wil Porsche trouw blijven aan zijn identiteit. Daarom kiest het merk bewust voor zowel benzineauto’s als hybride en volledig elektrische modellen. Voor Tiemen gaat duurzaamheid bovendien

verder dan alleen techniek of uitstoot. Hij kijkt ook naar de levensduur van producten én naar langdurige relaties met klanten, medewerkers en partners. In de showroom staat bijvoorbeeld een Porsche 911 van 45 jaar oud, afkomstig van de eerste eigenaar. “Die auto is gebouwd voor generaties”, zegt hij. “In de hedendaagse vervangingsmarkt is dat vrij uniek.”

Groeien zonder het persoonlijke te verliezen

“Ik ben trots op onze mensen. Zij maken het verschil voor de klant.”

Ondanks de sterke groei probeert Porsche Centrum Groningen vast te houden aan dezelfde cultuur als in de beginjaren. Verschillende collega’s van het eerste uur werken nog altijd binnen het bedrijf. Voor Tiemen zit de kracht van de organisatie vooral in de mensen op de werkvloer. “Je kunt als organisatie wel groeien in aantallen en volume, maar uiteindelijk maken de mensen hier het verschil”, vertelt hij. Langdurige relaties met collega’s, klanten en partners ziet hij als een essentiële vorm van duurzaamheid. Het meest trots is hij op de hechte club collega’s die samen hebben bijgedragen aan de groei die Porsche Centrum Groningen de afgelopen jaren heeft doorgemaakt.

Meer ruimte, dezelfde noordelijke mentaliteit

Na de zomer start een verbouwing van de vestiging in Groningen. Daarmee ontstaat meer ruimte voor de showroom, presentatie van auto’s en de totale merkbeleving. Toch verandert volgens Tiemen de basis niet. “We willen vooruit, maar wel op een manier die bij ons past”, zegt hij. “Mensen moeten hier straks nog steeds hetzelfde gevoel hebben als nu.” Daarmee wil Porsche Centrum Groningen ook de komende jaren vooral een plek blijven waar liefhebbers zich thuis voelen en graag terugkomen

.Meer weten over Porsche Centrum Groningen? Kijk op www.porschecentrumgroningen.nl of bezoek de vestiging aan de Bornholmstraat 25 in Groningen. ■

Tiemen Tijsseling

“Die auto rijdt over honderd jaar nog steeds rond. Dat tijdloze karakter is voor mij misschien wel de mooiste vorm van duurzaamheid.”

Friesland Lease geeft mobiliteit een thuis aan de A7

“Ons Huis van Mobiliteit is een centrale ontmoetingsplek voor klanten, partners en collega’s”

Friesland Lease is verhuisd naar de Lavendelheide in Drachten. De locatie langs de A7 is een plek waar mobiliteit, vitaliteit en persoonlijk contact samenkomen. Algemeen directeur Bart Janssen en commercieel directeur Mirjam Marinus vertellen over het nieuwe onderkomen, hun kijk op mobiliteit en ‘Gewoon thuiskomen’ als passende slogan.

Friesland Lease ondersteunt organisaties met onder meer leaseauto’s, fietsregelingen, dagverhuur, laadoplossingen, flexlease en vlootbeheer. Vanuit Drachten werken ruim 110 collega’s voor klanten in heel Nederland. Voor Bart Janssen, sinds 1 december algemeen directeur, vielen zijn eerste maanden samen met de verhuizing. Mirjam Marinus maakte de ontwikkeling van dichtbij mee en werkt dit jaar maar liefst 25 jaar bij de organisatie. In die periode veranderde Friesland Lease van traditionele leasemaatschappij naar een partij die veel breder naar mobiliteit kijkt. “We willen klanten helpen om vooruit te gaan op een manier die past bij deze tijd en bij wie ze zijn”, vertelt Mirjam.

“Het gevoel van samen vinden we heel belangrijk.”

Van knus kantoor naar plek voor ontmoeting

Het vorige kantoor begon te knellen. “Het was gezellig en compact, maar we groeiden eruit”, zegt Bart. De stap naar de locatie aan de A7 geeft Friesland Lease de ruimte om door te groeien, met meer werkplekken en betere bereikbaarheid voor klanten, partners en collega’s. Toch draait het niet alleen om extra vierkante meters. Ondanks de omvang van het pand zijn de lijnen kort gebleven. Collega’s werken in

open ruimtes en tijdens de lunch schuiven regelmatig zeventig mensen tegelijk aan tafel. “Het gevoel van samen vinden we heel belangrijk”, zegt Mirjam.

Gewoon thuiskomen

Die gedachte sluit aan op de slogan ‘Gewoon thuiskomen’. Friesland Lease noemt de locatie niet voor niets het Huis van Mobiliteit: een centrale ontmoetingsplek waar mobiliteit, vitaliteit en persoonlijk contact samenkomen. “Voor ons gaat mobiliteit verder dan een auto of leasecontract”, vertelt Mirjam. “Het gaat over hoe mensen onderweg zijn en hoe je bewegen aantrekkelijker maakt.” Bart vult aan: “Wet- en regelgeving verandert voortdurend en klanten krijgen met steeds meer mobiliteitsvraagstukken te maken. Van elektrificatie en laadoplossingen tot flexlease: wij helpen organisaties daarin mee te bewegen. Dit pand geeft ons ook de ruimte om klanten daarin mee te nemen en te laten zien wat er allemaal mogelijk is.” Volgens Mirjam zit het onderscheid vooral in de persoonlijke benadering. “We kennen onze klanten echt.”

Meer dan mobiliteit

De betrokkenheid van Friesland Lease stopt niet bij mobiliteitsoplossingen. Via het concept Scoor Lokaal, Profiteer Optimaal ondersteunt het bedrijf lokale verenigingen. Wanneer een lid via Friesland Lease een auto of fiets afneemt, ontvangt de club een bijdrage. “Zo kunnen we iets terugdoen voor verenigingen in de regio”, zegt Mirjam. “Dat wordt enorm gewaardeerd.” Ook buiten het werk zetten medewerkers zich actief in voor de omgeving, onder meer via

Stichting Present. Daarnaast speelt vitaliteit een belangrijke rol binnen Friesland Lease. Mirjam ziet dat werkgevers de fietsregeling budgetneutraal inzetten om beweging te stimuleren. “Het belastingvoordeel is mooi meegenomen, maar het gaat vooral om de vitaliteit van werknemers en goed werkgeverschap.”

“Mobiliteit draait om mensen, bij ons moet het altijd voelen als gewoon thuiskomen.”

Vooruitkijken vanuit Drachten

Met een drukbezochte open dag en officiële opening op 10 juni liet Friesland Lease direct zien welke rol het nieuwe Huis van Mobiliteit wil spelen. Bezoekers kregen sessies voorgeschoteld over onder meer AI en de toekomst van mobiliteit, in aanwezigheid van onder andere de burgemeester, klanten, partners en collega’s. Daarmee werd het pand meteen meer dan een kantoor. “Uiteindelijk draait mobiliteit om mensen”, zegt Mirjam. “En bij ons moet het altijd voelen als gewoon thuiskomen.”

Bekijk het aanbod van Friesland Lease op www.frieslandlease.nl. ■

Digitalisering en AI: slimmer zorgen in Drachten

Bij Heelkunde Friesland zet AI de zorg op zijn kop. Algemeen chirurg Martijn Möllers, werkzaam in Nij Smellinghe Drachten, vertelt hoe slimme technologie hem tijd teruggeeft. “Een uur extra typewerk per dag verdwijnt, dat is tijd voor de patiënt.”

Heelkunde Friesland

Heelkunde Friesland is de overkoepelende organisatie van chirurgen in de vier Friese ziekenhuizen, waaronder Nij Smellinghe in Drachten. Möllers is algemeen chirurg met specifieke aandacht voor buikwandaandoeningen, zoals buikwandbreuken, liesbreuken en buikwand- en liespijn. Daarnaast is er bij Heelkunde Friesland aandacht voor prehabilitatie, het programma ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) en de menselijke kant van de zorg. Met die laatste kant heeft de nieuwe stap richting AI alles te maken.

Digitale collega in de spreekkamer

Heelkunde Friesland is betrokken bij OurMind, een AI-start-up van oudorthopedisch chirurg Paul Koning en

collega's. Tien chirurgen investeerden zelf in het bedrijf, dat volledig door dokters wordt gefinancierd. Inmiddels is OurMind actief in zo'n veertien ziekenhuizen en veel huisartsenpraktijken. In Nij Smellinghe is de toepassing na een geslaagde pilot ziekenhuisbreed uitgerold. “Wij zien het echt als een digitale collega die met ons samenwerkt", aldus Möllers. “Een kunstmatige assistent die werk van ons overneemt, zodat wij meer tijd hebben voor de patiënt en voor het werk waarvoor we zijn opgeleid.”

Speech-to-summary

De eerste toepassing is een speech-tosummary-applicatie. Een microfoon op de spreekkamertafel of de iPhone-microfoon luistert mee, en direct na het consult ligt er een medische samenvatting in het

dossier. “Die neemt zelfs de vorm aan van jouw schrijfstijl", vertelt de chirurg. Dit gebeurt nu nog met handmatige instructies schrijven maar het systeem leert straks door correcties mee te nemen. Het tijdvoordeel is nu al fors. Möllers heeft ongeveer een kwartier per nieuwe patiënt, met dertig contacten per dag. “Het niet

“Wij zien het echt als een digitale collega die met ons samenwerkt"

hoeven typen scheelt enkele minuten per patiënt. Bij dertig contacten is dat een enorme tijdwinst, tijd die we weer kunnen steken in meer aandacht voor de patiënt die voor ons zit.”

Privacy geborgd

De ICT-afdeling van Nij Smellinghe heeft het systeem grondig onderzocht. “OurMind slaat samenvattingen niet op. Wij kopiëren ze nu nog en plakken die in ons ziekenhuisinformatiesysteem, op termijn wordt dat gekoppeld. Daarna worden de samenvattingen gewist, ook van de servers.” De AI-servers staan in Europa, niet in de Verenigde Staten. Een keerzijde is dat het systeem zo niet kan leren van duizenden samenvattingen. Anonimiseren biedt mogelijk een oplossing om dat in de toekomst alsnog mogelijk te maken.

Begrijpelijk voor de patiënt

De applicatie maakt naast een medisch verslag ook direct een samenvatting in begrijpelijke taal. “Die sturen we ook digitaal door naar de patiënt, of we vermelden beide versies in de brief naar de huisarts.” Eén van de cardiologen werkt al zo: eerst de medische tekst, dan dezelfde inhoud in normale mensentaal. “Patiënten zijn er super tevreden over.” Op termijn voorziet Möllers nog meer: een poli-voorbereiding waarbij AI de stapel ingescande dossiers uit andere ziekenhuizen voor de chirurg samenvat. “Daar ben ik vaak uren mee bezig aan de eettafel thuis. Dat gaat de volgende tijdwinst boeken.”

Werkplezier en vergrijzing

Möllers maakt zich geen zorgen dat AI

zijn werk overneemt. Integendeel. “De zorgvraag neemt toe door de vergrijzing, terwijl er minder mensen in de zorg werken. We moeten meer doen met minder mensen.” De administratieve last is volgens hem een grote reden waarom het vak als zwaar wordt ervaren. “Het hart van zorgmedewerkers ligt bij de patiënten en bij het vak. Sinds ik hiermee werk, is mijn werkplezier significant toegenomen. Tijd die ik aan de patiënt kan besteden én aan mijn gezin. Die balans is tegenwoordig belangrijker dan ooit.” Structurele financiering vanuit de overheid is volgens de chirurg de volgende stap. “De kosten gaan voor de baten uit. Hier moet in geïnvesteerd worden.” ■

www.heelkundefriesland.nl

NeuroRC biedt weer perspectief in leven en werk

In de gangen van NeuroRC in Leeuwarden klinkt gelach. Henk de Jong, tot voor kort hoofdtrainer van SC Cambuur en inmiddels assistent-trainer, loopt binnen alsof hij oude bekenden bezoekt. Hij groet het team hartelijk. Als hij Oefentherapeut Mensendieck Berber Langendijk-Korte ziet, verschijnt er een brede lach op zijn gezicht. “Daar heb je de beul,” zegt hij, terwijl hij haar een hand geeft. “Zo noem ik haar omdat ik hier altijd hard moest werken.”

Dat harde werken was nodig. Henk kwam in december 2024 bij NeuroRC terecht. Niet omdat hij zijn vak niet meer verstond, maar omdat zijn hoofd niet meer deed wat hij wilde. Na jaren van onverklaarbare klachten werd eind 2021 een pinealiscyste in zijn hoofd ontdekt. In maart 2023 werd hij uiteindelijk geopereerd in het Radboudumc. En vijf maanden later stond hij alweer langs de lijn als hoofdtrainer van Cambuur.

“Ik deed mijn werk wel, maar eigenlijk ging het helemaal niet,” vertelt hij. De energie was weg. Concentreren kostte moeite. Er zat mist in zijn hoofd. Stress en prestatiedruk kwamen harder binnen dan voorheen. “Ik was mijn positieve zelf niet meer.”

Voor het team van NeuroRC zijn het herkenbare klachten. Het gespecialiseerde behandelcentrum helpt mensen met niet-aangeboren hersenletsel, zoals een hersenschudding, hersenkneuzing of CVA, én mensen met langdurige post-COVID klachten. De gevolgen zijn vaak onzichtbaar, maar kunnen het dagelijks leven volledig

"Wij geloven ook dat er vaak nog herstel mogelijk is."

ontregelen: vermoeidheid, overprikkeling, concentratieproblemen, hoofdpijn, stemmingsklachten en moeite om werk, gezin en sociale activiteiten vol te houden.

“Veel mensen krijgen ergens in hun traject te horen dat ze ermee moeten leren leven,” zegt Kees Wallis, mede-eigenaar van NeuroRC en sportpsycholoog bij SC Cambuur. “Natuurlijk is acceptatie soms belangrijk. Maar wij geloven ook dat er vaak nog herstel mogelijk is. Het brein is plastisch. Het kan zich aanpassen, nieuwe verbindingen maken en functies anders organiseren. Daar richten wij ons programma op.”

Brein en lichaam tegelijk trainen

De behandeling van NeuroRC bestaat uit een intensief programma van twaalf weken, gericht op herstel, vitaliteit en perspectief.

De kern is een combinatie van fysieke training, cognitieve breintraining, rust, leefstijlinterventies en begeleiding bij de vertaalslag naar werk en dagelijks leven.

De trainingsdagen volgen een vast ritme: activeren, breintraining en consolideren. Deelnemers beginnen met een korte, intensieve fysieke prikkel. Geen lange duurtraining, maar korte piekmomenten die het brein als het ware wakker schudden.

“Je gaat bijvoorbeeld op de fiets zitten en geeft tien tot dertig seconden alles wat je hebt,” legt Berber uit. “Daarna doen we gerichte ademhalingsoefeningen. Daarmee trainen we deelnemers om weer grip te krijgen op hun autonome zenuwstelsel. Wat we vaak zien, is dat mensen met hersenletsel of post-COVID voortdurend ‘aan’ blijven staan. Daardoor herstellen ze onvoldoende.”

Volgens Adriaan Doornbos, bewegingswetenschapper en fysiotherapeut bij NeuroRC, helpt die combinatie om het brein in de leerstand te brengen, om zo optimaal te profiteren van de trainingsprikkel.

"Ik vond die intensieve training heerlijk. Ik had er gewoon zin in, omdat ik wist: straks komt de rust en daarna voel ik me weer beter."

“We willen het systeem activeren, maar daarna ook weer leren terugschakelen. Juist die afwisseling is belangrijk.”

Daarna volgt de breintraining. Deelnemers worden blootgesteld aan verschillende prikkels en krijgen opdrachten waarbij fysieke en cognitieve taken tegelijk worden uitgevoerd. Denk aan staan op een balansbal, een balletje overgooien en ondertussen woorden achterstevoren spellen, terwijl er licht- en geluidsprikkels aanwezig zijn.

“We zoeken de grenzen op,” zegt Berber. “Maar wel gecontroleerd en onder begeleiding. Het doel is om het brein opnieuw te leren schakelen.”

Na de training volgt rust. Soms een uur lang. Want leren gebeurt niet alleen tijdens inspanning, maar ook in herstel. Henk herkent dat: “Ik vond die intensieve training heerlijk. Ik had er gewoon zin in, omdat ik wist: straks komt de rust en daarna voel ik me weer beter.”

Al na enkele dagen merkte hij verandering. “Meer energie. Meer scherpte. Een helderder hoofd. En ik merkte dat ik de dingen die ik hier leerde ook op de werkvloer kon toepassen.”

Van behandeling naar dagelijks leven NeuroRC ziet herstel niet als iets dat alleen in de behandelruimte plaatsvindt. Na de intensieve fase blijven deelnemers

thuis trainen en werken ze aan duurzame gewoonten. Slaap, voeding, beweging, ademhaling, stressregulatie en prikkelmanagement krijgen allemaal aandacht. Ook wordt gekeken naar werk, gezin en sociale omgeving.

“Het gaat uiteindelijk om meedoen,” zegt Kees. “Voor de één betekent dat terugkeren naar werk. Voor de ander betekent het weer boodschappen kunnen doen, oppassen op de kleinkinderen, sporten, muziek luisteren of een verjaardag bijwonen zonder volledig uitgeput te raken.”

Dat geldt ook voor Jeanne Gambon uit Den Haag. Zij werkte als bedrijfsarts, maar kon haar functie vanaf januari 2025 niet meer uitoefenen door blijvende klachten na een corona-infectie. Ze was veelal vermoeid, had cognitieve klachten en last van inspanningsintolerantie. Via haar werkgever hoorde ze tijdens een presentatie over NeuroRC. In november 2025 startte ze met het traject.

“Er wordt veel van je gevraagd,” vertelt Jeanne. “Zowel fysiek als cognitief. Maar NeuroRC heeft inmiddels veel ervaring met post-COVID. Via biofeedback wordt gevolgd hoe je lichaam reageert, zodat de interventies op maat kunnen worden ingezet.” Daarnaast heb ik ook ontzettend veel gelachen. Tegelijk is de begeleiding heel betrokken en professioneel. ”

Sinds januari gaat het beter. “Ik heb weer tachtig procent van mijn leven terug. Ik kan weer koffiedrinken in de stad, tennissen, koken, boodschappen doen. En ik oriënteer me inmiddels op re-integratie in het werkveld.”

Haar eigen herstel werkt inmiddels ook door in haar omgeving. “De ervaringen die ik deel, zowel privé als zakelijk, leiden ertoe dat lotgenoten nieuwsgierig worden naar NeuroRC,” vertelt Jeanne. “Sommigen nemen vervolgens zelf contact op en besluiten uiteindelijk ook de training te gaan volgen.”

"Hoe langer iemand uitvalt, hoe groter de afstand tot het werk wordt. "

Voor NeuroRC is dat precies waar het om draait: mensen helpen om weer perspectief te ervaren. Niet alleen medisch, maar ook maatschappelijk. Want langdurige uitval heeft grote gevolgen. Voor de werknemer zelf, maar ook voor werkgevers, collega’s en organisaties.

Investeren in herstel én inzetbaarheid Hoe langer iemand uitvalt, hoe groter de afstand tot het werk wordt. Werkritme, vertrouwen, belastbaarheid en verbinding met de werkplek nemen af. Juist daarom kan het waardevol zijn om vroegtijdig te investeren in gespecialiseerde begeleiding, zeker wanneer iemand nog mogelijkheden heeft om terug te keren in de eigen functie of organisatie.

“Werkgevers zien vaak vooral de kosten van een traject,” zegt Kees. “En die zijn er ook. De behandeling kost bijna tienduizend euro en wordt op dit moment nog niet vergoed door zorgverzekeraars. Dat is een fors bedrag. Maar langdurige uitval is óók kostbaar: financieel, organisatorisch en voor de betrokkene zelf.”

Een zieke werknemer kost een werkgever al snel honderden euro’s per dag door loondoorbetaling, vervanging, productiviteitsverlies en extra druk op collega’s en leidinggevenden. Maar achter die cijfers zit ook een mens die graag weer mee wil doen.

NeuroRC verzamelt daarom veel data over de effecten van de behandeling. “We willen zorgvuldig meten wat er verandert,” zegt Adriaan. “Niet alleen op klachtniveau, maar ook op functioneren en arbeidsparticipatie. We zien dat 62% van de mensen die vooraf niet meer werkten, binnen een jaar weer aan het

werk gaat. En bij deelnemers die nog wel werkten, neemt het aantal werkuren gemiddeld met 8 uur toe.”

Voor werkgevers, arbeidsdeskundigen en bedrijfsartsen kan NeuroRC daarmee een belangrijke schakel zijn tussen zorg, herstel en duurzame re-integratie. Niet door mensen simpelweg sneller terug te duwen naar werk, maar door belastbaarheid, vertrouwen en regie stap voor stap opnieuw op te bouwen.

Henk de Jong noemt zichzelf inmiddels “een ware ambassadeur” voor NeuroRC. “Maar dat meen ik echt,” zegt hij. “Meer mensen zouden dit moeten weten. Ze kunnen hier echt profijt van hebben, zoals ik dat ook heb gehad. NeuroRC kan mensen hun leven teruggeven. En dat is prachtig.”

Jeanne zegt het eenvoudiger, maar minstens zo krachtig: “Als je deze kans krijgt, moet je hem grijpen.”

www.neurorc.nl

Wierenga & De Graaf: aannemen zonder aannames als sleutel tot de juiste match

Een goede match begint niet met een stapel cv’s of een paar standaardvragen. Bij Wierenga & De Graaf, het werving- en selectiebureau in Friesland, draait het om oprechte nieuwsgierigheid. Naar wat een organisatie bijzonder maakt en wat kandidaten drijft. Zorgvuldig, onderbouwd en persoonlijk. Dat is hun visie op werving en selectie. Of, zoals zij het zelf noemen, aannemen zonder aannames.

De kracht van Wierenga & De Graaf zit in het maken van duurzame matches. Niet de eerste de beste kandidaat, maar de juiste persoon op de juiste plek. Van een echte match is pas sprake als het voor alle betrokkenen klopt. De kandidaat wordt er gelukkig van, de organisatie wordt er sterker van en iedereen staat er volledig achter. Alleen dan ontstaat een samenwerking die op lange termijn werkt.

“De juiste match begint met het juiste gesprek.”

Een goed gesprek als vertrekpunt

Alles begint met het juiste gesprek. Geen oppervlakkige intake, maar diepgaand begrijpen wat er speelt. Wat maakt een organisatie uniek? Wat vraagt de rol specifiek? Wie past hier écht bij? Door die vragen scherp te stellen en verder te kijken dan diploma’s, ontstaat een helder beeld van de ideale kandidaat.

Specialisten die de markt kennen

De consultants van Wierenga & De Graaf zijn TMA-gecertificeerd en gespecialiseerd in hun vakgebied, met een bewezen trackrecord in functies op het niveau van onder meer

directie, management, finance, ICT, marketing en supply chain. Ze kennen de arbeidsmarkt, spreken de taal van de sector en weten waar talent zich bevindt. Dat maakt dat zij sneller begrijpen, beter beoordelen en gerichter zoeken.

Slimmer werven en selecteren

In de zoektocht naar kandidaten wordt niet harder geroepen, maar slimmer gezocht. Met een doordachte mix van campagnes, netwerk, headhunting, AI en data bereiken zij tevens latent werkzoekenden. Vervolgens volgen diepgaande gesprekken waarin wordt gekeken naar ervaring, talenten, drijfveren en intrinsieke motivatie. Niet overtuigd? Dan zoeken ze verder.

Eerlijk advies en een zorgvuldig proces Het proces wordt begeleid van eerste gesprek tot en met de arbeidsvoorwaarden. Met objectieve tools zoals assessments en een eerlijke blik. Ook als dat betekent dat het advies is om het proces nog even voort te zetten. Het doel blijft hetzelfde: een match waar iedereen achter staat.

“Zorgvuldig, onderbouwd en persoonlijk.”

Sterke regio, sterke bedrijven Wierenga & De Graaf kijkt verder dan de individuele match. Demografische ontwikkelingen vragen om nieuwe antwoorden op de arbeidsmarkt. In regionale netwerken denken zij actief mee over vraagstukken als het behouden van talent, aantrekkelijk werkgeverschap en de toekomst van werk. Zo dragen zij bij aan een sterke arbeidsmarkt waarin mens en organisatie tot hun recht komen.

Verbinden, ontwikkelen en vooruitkijken

Die betrokkenheid zie je ook terug in de aandacht voor sport en talentontwikkeling. Sport verbindt, brengt energie en creëert trots – net als een goede samenwerking. Tegelijk investeert Wierenga & De Graaf in de toekomst door samen te werken met onderwijs en jongeren te begeleiden richting de arbeidsmarkt. Met stages, coaching en praktische ondersteuning helpen zij talenten hun weg te vinden en bouwen ze mee aan een regio waarin mensen willen blijven en groeien.

Kennismaken?

Of je nu op zoek bent naar de juiste versterking of klaar bent voor een volgende stap: ga in gesprek en ontdek wat aannemen zonder aannames voor jou oplevert. Kijk voor meer informatie op www.wierenga-degraaf.nl. ■

Specialist in waterwerken

Column

Bruggen bouwen tussen generaties op de werkvloer

Veel werkgevers herkennen het spanningsveld op de werkvloer: ervaren medewerkers die waarde hechten aan structuur, loyaliteit en vakmanschap tegenover jonge werknemers die flexibiliteit, snelheid en zingeving belangrijk vinden. Al snel ontstaat het beeld van ‘de oudere generatie’ versus ‘de nieuwe generatie’. Maar die tegenstelling helpt niemand vooruit.

De realiteit is dat beide groepen iets missen zonder elkaar. Oudere werknemers beschikken over ervaring, klantkennis en rust in complexe situaties. Jongere collega’s brengen nieuwe ideeën, digitale vaardigheden en een frisse blik mee. Het probleem ontstaat pas wanneer er te weinig contact en begrip is tussen beide groepen.

Ik merk dat veel werkgevers de oplossing zoeken in trainingen, processen of strengere regels. Maar de meest effectieve oplossing is verrassend eenvoudig: laat medewerkers écht met elkaar samenwerken én luister naar wat zij nodig hebben.

Een buddy-systeem kan daarin een krachtig hulpmiddel zijn: Koppel een nieuwe jonge werknemer aan een ervaren collega, niet alleen om taken uit te leggen, maar juist om kennis en perspectieven uit te wisselen. De oudere medewerker voelt zich gewaardeerd om zijn of haar ervaring, terwijl de jongere werknemer sneller verbinding krijgt met het bedrijf en de cultuur. Tegelijkertijd leren oudere werknemers ook van de nieuwe generatie: andere manieren van communiceren, digitale tools en nieuwe verwachtingen rondom werk-privébalans.

Informeer goed naar at mensen nodig hebben om goed samen te werken

Belangrijk is wel dat zo’n systeem geen verplicht nummer wordt. Het werkt alleen wanneer werkgevers actief luisteren naar medewerkers. Vraag niet alleen wat er fout gaat, maar vooral wat mensen nodig hebben om goed samen te werken. Vaak blijken kleine aanpassingen al een groot verschil te maken: meer ruimte voor feedback, duidelijke communicatie of simpelweg tijd om elkaar te leren kennen.

De generatiekloof is uiteindelijk geen probleem van leeftijd, maar van afstand. En afstand verdwijnt wanneer mensen zich gehoord voelen.

De sterkste organisaties van de toekomst zijn daarom mijns inziens niet de bedrijven met de jongste teams of de meeste ervaring, maar de bedrijven die beide generaties met elkaar weten te verbinden ■

Heerenveen – Annette Stevens, eigenaar van WEERWERK, runt al 10 jaar een werving & selectie- en uitzendbureau, en sinds 2025 ook van WIN Uitzendgroep, maar ze is meer dan dat. Ze is de schakel tussen werkgevers en werknemers, met een unieke aanpak: persoonlijk contact, duurzame matches en maatschappelijk betrokken ondernemen. Na tien jaar succes in de Randstad en Flevoland, bouwt ze nu in Friesland aan een nieuw netwerk – met dezelfde passie, maar een “friesche” frisse blik. Klaar om jouw vacatures duurzaam in te vullen.

www.weerwerk036.nl | www.winwerk.nl

Fotografie: Frouk Fotografie Heerenveen

Vanaf het water genieten van Sail Harlingen:

“Vanaf de kade zie je nooit hoe groots zo'n tall ship écht is”

Van 3 tot en met 6 juli is Harlingen voor de vierde keer gasthaven van Sail Harlingen, het grootste publieksevenement van NoordNederland deze zomer. Rederij Vooruit vaart met twee schepen mee en biedt arrangementen om de tall ships vanaf het water te beleven.

ruim 350.000 bezoekers; in 2018 waren dat er zo'n 335.000.

Eens in de vier jaar

Tientallen tall ships in Harlingen Tijdens het eerste weekend van juli verandert Harlingen in één groot zeildecor. Zo'n veertig tall ships meren aan in de historische havenstad voor de Tall Ships Races, de grootste internationale oceaanraces voor traditionele zeilschepen. “Heel Harlingen is gewoon één grote zeilboot", vertelt directeur Joost Bakker van Rederij Vooruit uit Harlingen enthousiast. “Overal liggen boten, overal schepen. Je ziet overal zeilen, je ziet overal mensen.” De organisatie verwacht ongeveer 300.000 bezoekers. Vier dagen lang is er muziek, straattheater, markten, foodtrucks en natuurlijk de tall ships als middelpunt. De eerdere editie van 2022 trok

Voor Bakker is het evenement een hoogtepunt. “Het is één keer in de vier jaar. Het is niet zo dat het een jaarlijks feestje is. Dat maakt het natuurlijk extra speciaal.” De rederij vaart met twee schepen mee tijdens Sail Harlingen: de Emmalis (30 daggasten) en de Mermaid (zelfs 45 daggasten). Beide zijn traditionele zeilschepen onder de blauwe vlag van de bruine vloot. “We kunnen op een gegeven moment ook nog opschalen naar meer", licht de directeur toe. Vanaf het dek krijgen gasten een uitzicht dat geen plekje op de kade kan evenaren. “Zelfs voor ons zijn dat nog grote joekels. De grootheid van zo'n tall ship, die bekijk je het beste vanaf het water.”

Arrangementen op maat

Wie de tall ships vanaf het dek wil meemaken, kan via de website van de rederij een arrangement boeken. “Op de site staan allemaal mooie arrangementen. Het zijn voorbeeldarrangementen, die kunnen wij aanpassen zoals de klant het wil", zegt Bakker. Een typisch middagarrangement duurt vier

uur. Verzamelen om half twee, koffie en thee, korte veiligheidsinstructie van de schipper en daarna langzaam richting de schepen varen. “Ondertussen lopen de mensen van de catering rond met een lekker hapje en drankje. Zo kun je lekker vanaf het dek genieten en kijken naar die mooie schepen.” Wie wil, kan ook een rondje Waddenzee toevoegen. “Even een frisse neus halen, dat regelen we makkelijk.”

Duurzaam alternatief

Bakker wijst op nog een voordeel van varen onder zeil. “Wij gaan van A naar B zonder de CO2. Wij hoeven geen diesel te verbranden.” De aandrijving komt van de wind, niets meer dan dat. Naar Vlieland duurt de tocht ongeveer vijf uur, ongeveer dubbel zo lang

als met de veerboot. “Maar dat is niet eens een verschrikkelijk verschil voor wat je ervoor terugkrijgt", aldus de directeur.

Meer dan alleen Sail

Naast Sail Harlingen blijven de reguliere tochten van Rederij Vooruit doorgaan: dagtochten en meerdaagse reizen naar Vlieland, Terschelling en andere bestemmingen op het IJsselmeer en de Waddenzee. De rederij is sinds 2015 gevestigd aan de Rozengracht in Harlingen en beschikt inmiddels over ruim veertig schepen. De vloot is in te zetten voor groepen, bedrijven, families en scholen. Sinds 2001 vertrekken er ook tochten vanuit Zoutkamp en op de thuishaven is restaurant De Admirael te vinden, voor wie voor of na de tocht wil dineren.

Themareizen en spontane boekingen Wie geïnspireerd raakt door alle activiteit in Harlingen kan ook achteraf nog meevaren. “De reguliere tochten gaan tijdens Sail gewoon door. Bij beschikbaarheid kunnen we het op dat moment nog regelen.”

Themareizen vormen een groeiend onderdeel van het aanbod. Begin april vond bijvoorbeeld een bierproefweekend plaats met 28 deelnemers, een tocht langs Brouwdok in Harlingen, de brouwerij van Vlieland en uitleg van een bierexpert op Terschelling. “Eigenlijk komt het erop neer: ben je enthousiast over zeilen en loop je in Harlingen rond en krijg je de kriebels. Kijk dan op www.rederijvooruit.nl. We hebben voor elk wat wils.”

Dé ideale woningen voor mantelzorg.

Naast mantelzorgers is leva® ook ideaal voor

Starters

Senioren

Recreatie

Gezinnen

Met leva® woon je duurzaam, betaalbaar en compact. Gebouwd met modulaire units, dus binnen enkele weken bewoonbaar.

meer informatie op levawonen.nl

Neem contact op of bekijk en bezoek vrijblijvend onze demo leva® woning.

085 04 79 372 info@levawonen.nl

Swaerderwei 31a - 8851 EG Tzummarum

Aandacht voor persoonlijk afscheid nemen

Ieder mens heeft een eigen levensverhaal. Daarom geloof ik in een persoonlijke invulling van het afscheid. Samen geven we vorm aan een goede herinnering door een oprechte, liefdevolle uitvaart.

In Fryske útfeart is mooglik Leafs Iepie

Duurzaam doen zonder gedoe: gewoon omdat het logisch is

In gesprek met Sjirk Schepers, eigenaar van Ekowax: “Als je mij tien jaar geleden had gevraagd of ik met Ekowax onderdeel zou zijn van de duurzaamheidsbeweging, had ik daar waarschijnlijk niet zo'n groot verhaal van gemaakt. Ik ben niet zo van de grote woorden. Voor mij is het altijd vrij simpel geweest: als iets beter kan, dan moet je het gewoon doen.”

“Ekowax is ontstaan vanuit die gedachte. Geen ingewikkelde theorieën, maar een praktisch product dat doet wat het moet doen en het liefst op zoveel mogelijk verschillende oppervlakken. Reinigen, beschermen, verlengen en ondertussen zo min mogelijk belasting voor mens en milieu. Want laten we eerlijk zijn: we gebruiken met z'n allen genoeg chemische middelen die niet bepaald zacht zijn voor de wereld om ons heen en verbruiken met

z’n allen steeds meer in plaats van minder kostbaar drinkwater.”

“Wat ik in de praktijk zie, is dat gelukkig steeds meer ondernemers toch wel bewuster worden. Niet alleen omdat het 'moet', maar omdat ze zelf ook wel aanvoelen dat het anders kan. Alleen... het moet wel werkbaar blijven. Niemand zit te wachten op oplossingen die veel tijd kosten, ingewikkeld zijn of niet doen wat ze beloven.”

“Daar zit voor mij precies de kracht van wat wij doen. Ekowax Wassen Zonder Water is geen verhaal op papier, het moet gewoon kloppen in gebruik. Je brengt het aan op een willekeurig niet poreus vuil oppervlak, vuil wordt gelijk losgeweekt en ingekapseld, je veegt het krasvrij schoon, wrijft het droog en creërt in een mum van tijd een (glanzend) water- en vuilafstotend oppervlak. Dat is uiteindelijk waar ondernemers op draaien: duidelijkheid en resultaat.”

“Duurzaamheid hoeft wat mij betreft ook niet perfect te zijn. Het zit 'm juist in de stappen die je wél zet. Als je met een product de levensduur verlengt, minder onderhoud nodig hebt en minder schadelijke stoffen gebruikt en ook nog eens fors bespaard op kostbaar drinkwater, dan ben je al goed bezig. Zo kijk ik ernaar.”

“Na tien jaar bouwen staat Ekowax waar het nu staat. Nuchter opgebouwd, zonder poespas. En dat blijft ook zo. Geen grote beloftes, maar gewoon doen wat werkt. Want uiteindelijk is dat waar het om draait.”

www.ekowax.nl

De Bios Drachten viert 25-jarig jubileum

,,Wij zijn meer dan film alleen”

Op 21 juni bestaat De Bios Drachten 25 jaar. Eigenaren

Sander Hakbijl en Griet Jonkman hebben van de bioscoop aan de Noorderdwarsvaart veel meer gemaakt dan een filmtempel: ook ondernemers vinden er steeds vaker hun weg naartoe.

Van overname naar groei

De voormalige eigenaar opende de deuren in 2001. Hakbijl en zijn vrouw, kennissen van de oprichter, namen in 2011 de exploitatie over en kochten in 2016 ook het pand. ,,We wilden dingen veranderen en onszelf ontwikkelen", vertelt Hakbijl. Sindsdien werd er flink uitgebreid. ,,We hebben er 300 vierkante meter aangebouwd met een keuken, zodat we eenvoudige maaltijden kunnen bereiden en leuke avonden kunnen organiseren. De foyer is daardoor een stuk groter geworden.” Met zeven zalen en 820 stoelen is De Bios Drachten de grootste bioscoop van Friesland.

Meer dan film alleen

De slogan ‘meer dan film alleen' is geen loze kreet. De Bios Drachten faciliteert al jaren bedrijven, verenigingen en clubs die op

zoek zijn naar een bijzondere locatie. ,,Je kunt bij ons een zaal huren met technische ondersteuning. Daarnaast kunnen we een ontvangst met koffie verzorgen, een lunch, een borrel met bittergarnituur, een warme maaltijd of een buffet.” Een eigen gemaakte productie, powerpoint of laptoppresentatie op het grote, haarscherpe doek is ook geen probleem. ,,Dat is een fantastische manier om een product of verhaal onder de aandacht te brengen.” Van groepjes van 15 tot 20 mensen tot het complete vrijwilligerscorps van SC Heerenveen met 250 à 300 gasten: alles past.

Persoonlijke benadering

De Bios Drachten kiest bewust voor een andere koers dan de grote ketens. ,,Bij de meeste bioscopen zie je een supermarktconcept waar je zelf je popcorn en cola pakt. Wij vinden een persoonlijke

,,Bij de meeste bioscopen zie je een supermarktconcept waar je zelf je popcorn en cola pakt. Wij vinden een persoonlijke benadering erg belangrijk.”

benadering erg belangrijk.” Klanten worden aan het buffet geholpen, de popcorn wordt in eigen keuken gepopt en in elke film zit een pauze. ,,Mensen willen niet te lang stilzitten.” De bioscoop draait sinds 2018 zeven dagen per week vanaf tien uur 's ochtends, een unicum buiten de grote steden. Vooral senioren weten de ochtenden middagvoorstellingen te waarderen, zeker in de winterperiode.

Zoek het Golden Ticket Het 25-jarig bestaan wordt op 21 juni

groots gevierd. Een speciale jubileumkrant valt huis-aan-huis op de mat in Drachten en omgeving. Op de dag zelf geldt: het tweede ticket is gratis. ,,Mensen kunnen op die manier voor weinig iemand meenemen naar de film.” Daarnaast loopt het hele jaar een originele actie: in Drachten en omliggende dorpen worden golden tickets verstopt. ,,Net zoals bij een sportvereniging, een school of een speelveld leggen we ze neer. Via een hint, bijvoorbeeld met de kerktoren van het dorp erop, geven we aan waar ze die week liggen.” Uit alle gevonden

tickets wordt uiteindelijk een winnaar gekozen die een jaar lang gratis naar de film mag.

Maatschappelijke rol

De bioscoop wil meer zijn dan een uitgaansgelegenheid. Bij maatschappelijk gevoelige films benadert De Bios Drachten gericht zorginstellingen en scholen. Daarnaast biedt het een seniorenprogramma met lunch en kleuterbios op zondagochtend, maar ook opera en balletvoorstellingen. Met 50.000 inwoners in Drachten en bezoekers uit de wijde regio heeft het een brede functie. ,,We mogen graag mensen vermaken en willen een rol spelen in de samenleving. Het is onze passie.” ■

De IJzeren Man verhuist naar Leeuwarden: “Samen sterker en daadkrachtiger”

De IJzeren Man uit Joure pakt zijn boeltje en trekt na de bouwvak in bij zusterbedrijf Stinstra aan de Morseweg in Leeuwarden. Bedrijfsleider Arjan Veenstra en directeur Erik-Jan Wijnstra leggen uit waarom. “De markt vraagt om een totaalconcept.”

Vakmanschap in dak en gevel

De IJzeren Man is gespecialiseerd in het leveren en aanbrengen van dak- en gevelbeplating. Het bedrijf draait jaarlijks zo'n 250 projecten in voornamelijk de utiliteitsbouw, met daarnaast woningbouw. Een eigen zetterij produceert alle benodigde hoek- en afwerkprofielen. “Dat doen we voor ons eigen werk én voor een vaste klantenkring buiten de deur", licht Veenstra toe. Sinds 2022 maakt het bedrijf, samen met zusterbedrijven KIM Nederland en Roma Nederland, onderdeel uit van de Cold Care Group. Met de overname van Stinstra in Leeuwarden, gespecialiseerd in kozijnen en puien, kwam er nog een sterke noordelijke speler bij de groep.

Eén pand, één pakket

Begin dit jaar nam de directie de knoop door: De IJzeren Man verhuist van Joure naar Leeuwarden. “We vertrekken bij voorkeur na de bouwvak", vertelt Wijnstra. “September of oktober gaan we operationeel verder vanuit de Morseweg 13.” Op die plek zit

Stinstra al, en de ruimte komt vrij doordat een ander bedrijf in het pand naar Drachten verhuist. “Wij nemen dat deel over. Zowel onze montageploegen op de bouw als onze eigen zetterij gaan mee", aldus de directeur. Het is nadrukkelijk geen overname of fusie. De namen De IJzeren Man en Stinstra blijven beide bestaan.

Krachtenbundeling

De achterliggende gedachte is een krachtenbundeling. “We zijn allebei een typisch mkb-bedrijf met alles in eigen huis: eigen engineering, eigen calculatie, eigen verkoop, eigen productie", legt Veenstra uit. “Heel mooi en heel luxe, maar daardoor ook extreem kwetsbaar.” Valt er één spil ziek uit, dan komt een deel van de operatie meteen stil te liggen. Bovendien hebben beide bedrijven last van krapte op de arbeidsmarkt.

“Door krachtenbundeling, zijn we daadkrachtiger en kunnen we tegen grotere stootjes. Dat versterkt ook onze continuïteit.”

Inhoudelijk biedt de samenwerking eveneens voordeel. “Nu bieden we ons werk los aan.

Straks kunnen we van een bouwproject zowel het dak, de gevels als de kozijnen en puien aanbieden. Het complete plaatje, winddicht en waterdicht.”

Markt vraagt om totaalconcept

Wijnstra ziet dat de markt steeds meer in die richting beweegt. “Opdrachtgevers vragen steeds vaker om een totaalconcept. Dat hebben we nu niet, maar dit is een stap richting een gevelpakket dat we als geheel kunnen leveren.” Voor opdrachtgevers betekent dat één gesprekspartner voor het hele winddicht en waterdicht maken van een bedrijfspand. Daarnaast biedt de verhuizing kansen voor de zetterij. Die bedient nu lokale bouwbedrijven, zzp'ers en particulieren rond Joure. “In Leeuwarden komt er een hele nieuwe kring van potentiële afnemers binnen bereik", aldus Veenstra. “Hopelijk kunnen we daar een markt aanboren naast onze bestaande klanten.”

Bekendmaking, geen afscheid Het bedrijf is werkzaam van Midden- tot

Noord-Nederland en heeft af en toe ook projecten elders in het land. De verhuizing verandert daar niets aan, benadrukken beide heren. “Het product en het proces blijven hetzelfde. Dezelfde mensen, dezelfde stijl, dezelfde aanpak. Het is puur de locatie die verschuift.” Wel willen de directeuren de boodschap nadrukkelijk de markt insturen. “In Noord-Nederland heeft men hier en daar al wat gehoord over een verhuizing", zegt Wijnstra. “Wij willen het nu zelf letterlijk bekendmaken: vanaf het tweede deel van het jaar zitten we in Leeuwarden, samen met Stinstra in één pand.” ■

www.deijzerenman.nl www.stinstra.nl

Freonen fan Fossylfrij Fryslân –

het verhaal van ‘freonen’ en partners

Energiebank Fryslân en Etran

“Werkgevers kunnen het verschil maken voor medewerkers met energiezorgen”

Voor veel Friese huishoudens is verduurzaming geen vanzelfsprekendheid. Niet door onwil, maar door drempels als geldzorgen, complexiteit en gebrek aan overzicht. Energiebank Fryslân en Etran werken daarom samen om inwoners concreet te helpen, waarbij werkgevers nadrukkelijk worden betrokken. “Onze slogan is: meer warmte, minder geldzorgen”, zegt Nancy Kuper van Energiebank Fryslân. “Werkgevers kunnen daar een ongelooflijk belangrijke rol in spelen”, aldus Gerrit Visser (Founder en CEO van Etran). “Als vader van twee kinderen besefte ik in 2021 dat wij de generatie zijn die nog het verschil kan maken. Dat is waarom ik Etran ben gestart.”

Van inzicht naar actie

Via het Eigen Woning Plan ondersteunt Energiebank Fryslân huishoudens stap voor stap. Dat gaat van inzicht in energieverbruik tot isolatieadvies en hulp bij subsidies. De kern van Etran is het detacheren van energieprofessionals bij gemeenten en adviesbureaus. Om over voldoende gekwalificeerde mensen te beschikken, leidt het bedrijf mensen op en schoolt het hen om. “Onze energieadviseurs zijn opgeleid bij Etran en ook vervolgtrainingen doen we gezamenlijk”, vertelt Nancy Kuper van Energiebank Fryslân. De samenwerking ontstond in 2023, toen Energiebank Fryslân op korte termijn een energieadviseur nodig had in de gemeente Achtkarspelen. “Wij konden daar direct op inspringen”, zegt Gerrit. “Dat is precies waar Etran voor staat: zorgen dat er nooit een tekort is aan kennis en capaciteit.”

“Geen ingewikkelde trajecten, maar persoonlijke hulp die direct verder helpt.”

Langs de deuren

Inmiddels werken beide partijen samen in meerdere Friese gemeenten. Een concreet voorbeeld daarvan zijn aanbelacties in Heerenveen. Etran en Energiebank Fryslân voeren daar gezamenlijk een traject uit voor huishoudens binnen de doelgroep. Van eerste kennismaking en woningadvies tot offertes en begeleiding bij subsidieaanvragen. “Door subsidies kost het huishoudens soms helemaal niets, maar dat weten mensen vaak niet”, aldus Nancy.

De werkgeversroute

Energiearmoede kan negatieve impact hebben op werkprestaties, met hoger ziekteverzuim en verminderde concentratie als mogelijke gevolgen. “Werkgevers hebben hierin dus ook een bedrijfsbelang. Je wilt je werknemers zo goed mogelijk ondersteunen, ook in de energierekening”, zegt Gerrit. “Werkgevers hebben direct contact met medewerkers en er is vaak al een vertrouwensrelatie. Daarom willen wij juist via werkgevers de doelgroep bereiken.”

Persoonlijke ondersteuning Via nieuwsbrieven, intranet of andere interne communicatie kunnen organisaties medewerkers wijzen op het Eigen Woning Plan. Een energieadviseur doet vervolgens een woningopname en stelt een persoonlijk online woningadvies op. Adviseurs signaleren vaak meer dan alleen een hoge energierekening. “Energiearmoede is niet iets om je voor te schamen, maar een situatie waarin hulp mogelijk is”, zegt Nancy. “Geen moeilijke formulieren, gewoon persoonlijk.”

Verduurzaming toegankelijk maken Werkgevers kunnen bovendien actief bijdragen aan verduurzaming. Zo kan via de werkkostenregeling (WKR) budget beschikbaar worden gesteld voor verduurzamingsadvies of energiecoaching. Dat levert naast lagere energielasten vaak meer wooncomfort, minder stress en een betere gezondheid op. Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat een beter geïsoleerde woning gezondheidsklachten, zoals astma, kan verminderen. Onder de naam Ehance biedt Etran deze werkgeversroute al langer aan als arbeidsvoorwaarde via werkgevers. Samen met Energiebank Fryslân wordt deze aanpak nu breder ingezet voor huishoudens binnen de doelgroep van energiearmoede. “Wij willen eigenlijk iedereen met een dak boven het hoofd kunnen helpen”, zegt Gerrit.

“Er zit hier een echte doenersmentaliteit.”

Samen versnellen via Freonen

Binnen Freonen fan Fossylfrij Fryslân vinden beide partijen een netwerk dat helpt om deze beweging verder te versterken. “De Freonen zijn koploper in Nederland als het gaat om samenwerken aan duurzaamheid en klimaat”, zegt Gerrit. “Er zit hier een echte doenersmentaliteit.”

Goed werkgeverschap

Werkgevers die willen ontdekken wat zij voor hun medewerkers kunnen betekenen, kunnen terecht bij Energiebank Fryslân of contact opnemen via info@energiebank.frl. Zo hopen Energiebank Fryslân en Ertan samen steeds meer Friese huishoudens in beweging te krijgen richting een duurzamere toekomst. ■

Uw specialist op het hellende dak

Bij ons bent u onder de pannen voor duurzaame dakrenovaties!

Met onze BIOBASED isolatieplaten voeren wij toekomstbestendige dakrenovaties uit met oog voor mens, dier en milieu.

✓ Professionele dakvernieuwing

✓ Biobased isolatie met hoge RC waarde

✓ Onder KOMO certificaat aangebracht

✓ Erkend door Echteinstallateur.nl

Samen maken we woningen comfortabeler én duurzamer

Pannen leggen prefab dakelementen isoleren zonnepanelen

Duurzame Doeners: Energie Service Noord

In iedere editie staat een van de Freonen fan Fossylfrij Fryslân in de schijnwerpers. Dit keer valt deze eer te beurt aan Energie Service Noord uit Zweins. Het bedrijf van eigenaar Sytze Sytsma is actief in de verduurzaming in de breedste zin van het woord.

Het bedrijf realiseert en onderhoudt onder meer zonnepaneleninstallaties voor zowel particulieren als bedrijven, variërend van woningen tot grootschalige zonneparken. Daarnaast speelt het bedrijf in op een belangrijke ontwikkeling in de energiemarkt: energieopslag. “De vraag naar batterijoplossingen neemt snel toe”, aldus Sytze. “Vooral in het midden- en kleinbedrijf is peak shaving een belangrijke reden. Daarbij worden vermogenspieken afgevlakt, zodat bedrijven niet boven hun gecontracteerde capaciteit uitkomen en geen extra kosten of boetes riskeren.” Ook in de residentiële markt groeit de interesse in batterijen, bijvoorbeeld als alternatief voor de afbouw van de salderingsregeling.

Batterijoplossingen

Energie Service Noord levert batterijoplossingen op maat. Zo wordt er gewerkt met modulaire systemen die opgebouwd kunnen worden uit stapelbare units van bijvoorbeeld 9 kWh, maar ook met grotere installaties. “Een recent project bij Jongema Logistiek in Harlingen laat zien hoe zo’n oplossing in de praktijk werkt”, vervolgt Sytze zijn verhaal. “Daar werd een batterij geplaatst om een elektrische mixer, met een vermogen van 85 ampère op een aansluiting van 50 ampère, probleemloos te laten

functioneren. De batterij vangt het verschil op, waardoor de installatie binnen de netcapaciteit blijft.”

Verduurzaming pand Frythermo

Ook bij Freon Frythermo werkte

Energie Service-Noord aan een groot verduurzamingsproject. Voor het nieuwe pand van Frythermo realiseerde onze nieuwste Freon liefst 168 zonnepanelen i.c.m. gestuurde omvormers en een accu. Deze batterij (215 kWh) is uitgerust met een AI-gestuurd energiemanagementsysteem. Dit systeem leert van het energieverbruik en past zich automatisch aan op terugkerende patronen. Zo houdt het er bijvoorbeeld rekening mee wanneer medewerkers structureel ’s ochtends of ’s avonds hun elektrische auto opladen.

“Wanneer er onvoldoende zonne-energie beschikbaar is, koopt het systeem zelfstandig elektriciteit in op basis van een dynamisch energiecontract, op momenten dat de tarieven het gunstigst zijn”, vertelt de eigenaar van Energie Service-Noord. “Hierdoor wordt de energierekening van Frythermo zo laag mogelijk gehouden. Over het gehele jaar genomen levert dit doorgaans een financieel voordeel op en opereert Frythermo vrijwel energieneutraal, zelfs in de wintermaanden.” ■

Sociale duurzaamheid: de sleutel tot de uitdagingen in de techniek

Binnen de noordelijke

maakindustrie staan technische ondernemers voor flinke uitdagingen. Personeelstekorten en veranderende markteisen vragen om creatieve oplossingen. Catharina Mulder houdt zich bezig met het binden van klanten bij Maakwerk – productieafdeling van sociaal werkleerbedrijf Empatec –, en ziet hierin juist een kans. Zij vertelt hoe sociale duurzaamheid en hoogwaardig vakmanschap samenkomen om de continuïteit in de technieksector te waarborgen, zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen.

Verschuivingen in de technische sector

De maakindustrie verandert in een hoog tempo. Technische ondernemers merken dat de druk op hun eigen capaciteit toeneemt.

“We zien dat bedrijven steeds vaker worstelen met het vinden van gekwalificeerd personeel voor repeterend werk,” legt Mulder uit. Hierdoor ontstaat er een duidelijke verschuiving in hoe ondernemers naar hun eigen productieproces kijken. Waar voorheen alles in eigen beheer werd gehouden, kiezen bedrijven er nu vaker voor om specifieke delen van het proces strategisch uit te besteden, zodat hun eigen specialisten de handen vrij hebben voor complex maatwerk.

Ruimte voor focus en continuïteit

Empatec Maakwerk biedt voor deze capaciteitsproblemen een passende en stabiele oplossing. Door repeterende productiestappen over te nemen, fungeert het vakbedrijf als het verlengstuk van de technische ondernemer. Mulder legt uit: “Dit zorgt voor rust en continuïteit op de

werkvloer van de klant. De medewerkers van Empatec, die een grotere uitdaging op de arbeidsmarkt hebben, worden intensief begeleid en opgeleid in het vak, waardoor er een hechte en ervaren groep vakmensen klaarstaat. Zo ontstaat een samenwerking waarin de druk bij de ondernemer afneemt, terwijl er bij Empatec waardevolle werkgelegenheid wordt gecreëerd.”

De strategische waarde van SROI

Naast capaciteit speelt maatschappelijke verantwoordelijkheid een steeds grotere rol bij opdrachten en aanbestedingen. Social Return on Investment (SROI) is hierbij allang geen optionele extra meer, maar een voorwaarde. Voor opdrachtgevers brengt het invullen van deze SROI-doelen en verplichtingen via Empatec grote voordelen met zich mee. Door de productie bij een sociaal werkleerbedrijf neer te leggen, voldoen bedrijven direct aan de gestelde criteria in aanbestedingen, zonder dat dit ten koste gaat van de efficiëntie of de kwaliteit van het eindproduct.

Maak een afspraak met onze lokale expert Ruurd

Maak een afspraak met onze lokale expert Ruurd

Regie over je energie.

Regie over je energie.

Actief personeelsuitje in Friesland

• Outdoor activiteiten zoals: Expeditie Robinson of Beach games

• Indoor activiteiten: Pubquiz, de Alleskunner

• Spel shows zoals: The big music quiz

• Complete (bedrijfs-) Familiedagen

T: 0511 - 461385 | www.kleinzwitserlandburgum.nl | www.bergumermeer.nl

“Het mooie is dat maatschappelijke impact en technische kwaliteit elkaar hierin juist versterken,”

Maatschappelijke impact en kwaliteit in één

“Het mooie is dat maatschappelijke impact en technische kwaliteit elkaar hierin juist versterken,” vertelt Mulder. Opdrachtgevers hoeven niet te kiezen tussen een sociale koers of een strakke planning; bij Empatec is dit volledig geïntegreerd. Dankzij heldere productiepaden en gecertificeerde processen, waaronder de ISO 9001-norm, krijgen klanten de zekerheid die zij nodig hebben. De sociale waarde die aan het product wordt meegegeven, vormt een duurzaam fundament voor langdurige relaties.

De kracht van seriematig werk

Om deze kwaliteit en continuïteit te garanderen, is er wel een belangrijke voorwaarde: het gaat idealiter om seriematig werk. Mulder: “Repeterende productie leent zich bij uitstek voor de werkwijze van Maakwerk. Denk hierbij aan de productie van halffabricaten voor sectoren zoals de machinebouw, transport, landbouw of de medische sector. Ook de fabricage van onderdelen zoals lasmateriaal voor technische opleidingen door heel Nederland is een mooi voorbeeld. Door de repeterende aard van dit werk kunnen medewerkers hun vaardigheden optimaal ontwikkelen en perfectioneren, zonder energie te hoeven steken in het regelmatig aanleren van nieuwe productie-instructies.”

Veelzijdige technische bewerkingen

De technische slagkracht van de afdeling is groot. Onder één dak beschikt Empatec over een modern uitgerust machinepark voor uiteenlopende bewerkingen. De medewerkers voeren dagelijks taken uit zoals het zetten, kanten, frezen, ponsen, boren, tappen en knippen van metaal. Ook het nauwkeurig lassen van verschillende metaalsoorten behoort tot de kernactiviteiten. Doordat metaalbewerking en montage naadloos in elkaar overlopen, kan een product van de eerste bewerking tot de volledige assemblage op dezelfde locatie worden verzorgd.

Investeren in de vakmensen van morgen

Voor Maakwerk is techniek niet alleen een productiemiddel, maar vooral een krachtig leerproces. De focus ligt op de duurzame ontwikkeling van de medewerkers. Door hen op de werkvloer te scholen in deze specifieke metaalbewerkingen, bouwen zij niet alleen aan een mooi product, maar ook aan hun eigen loopbaan en zelfvertrouwen. Sommige medewerkers stromen uiteindelijk door naar de reguliere arbeidsmarkt, waar andere vakmensen binnen Empatec blijven ontwikkelen. Het uitwisselen van dit vakmanschap zorgt ervoor dat waardevolle

Empatec biedt een breed palet aan diensten. Of het nu gaat om hout- en metaalbewerking, montage, verpakken, groenvoorziening, schilderwerk en facilitaire diensten: onze vakkrachten werken dagelijks gemotiveerd aan kwalitatieve dienstverlening voor onze opdrachtgevers én hun eigen ontwikkeling.

www.empatec.nl

kennis behouden blijft en dat de menselijke factor centraal blijft staan.

Samen bouwen aan een gezonde keten De blik van Maakwerk is dan ook altijd gericht op de toekomst en het versterken van de keten. Juist door in een vroeg stadium met technische ondernemers mee te denken over hun productie- en capaciteitsvraagstukken, ontstaan de mooiste verbindingen. Het doel is niet simpelweg het vullen van de orderportefeuille, maar het opbouwen van een gelijkwaardig partnerschap. Met een heldere combinatie van technische precisie en sociale waarde bewijst Empatec dat de oplossing voor de uitdagingen in de techniek uiteindelijk een menselijke oplossing is.

Ontzorging in kwetsbare tijden

Salve Cara biedt ondersteuning bij verlies en rouw

06-17 20 27 54 info@salvecara.nl salvecara.nl

• Verkoop

• Verhuur

• Service

• Onderhoud

• BMWT keuring

•

NIEUW bij ons: Heftruck cursus in 1 dag!

Kies duurzaam in 2026 met Hangcha Lithium-ion technologie, 0% uitstoot.

Leiderschap als Koersbepaler: De Kracht van Overstag

Toen Hans Heres en Peter Scherjon als compagnons in 2020 eigenaar werden van Hartman & Hartman, viel hen één ding direct op: hoewel leiderschap de meest kritische succesfactor is in het bedrijfsleven, is het nog niet vanzelfsprekend om daar bewust tijd voor vrij te maken. Vanuit die gedachte ontstond Overstag: een jaarlijks leiderschap-event waar inmiddels 200 tot 300 CEO’s, directeuren en leiders uit het Noordelijke bedrijfsleven samenkomen.

"Als leider moet je het immers zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen."

“Overstag gaan betekent in de zeilwereld dat je doet wat nodig is om je doel te bereiken,” leggen Hans en Peter uit. “Soms moet je de koers verleggen om wendbaar te blijven in een veranderende markt.” De noodzaak om uit de waan van de dag te stappen, vormt de kern van het event.

Cultuur als Strategisch Voordeel

Dit jaar staat het thema ‘Cultuur’ centraal. Vaak bestempeld als ‘soft’, maar de realiteit is harder: Culture eats strategy for breakfast. In de huidige dynamische arbeidsmarkt alleen al is een sterke cultuur hét strategische concurrentievoordeel. Het is de motor achter een omgeving waarin medewerkers met plezier én daadkracht hun beste bijdrage leveren.

Samen met Partners

Overstag doen we niet alleen. Hartman & Hartman organiseert dit event samen met partners die dezelfde visie delen: aaff Accountants, Rabobank, Brandmerck, Rein Advocaten & Adviseurs, OF en Bouwbedrijf Lont. Dit zijn geen platte sponsoren, maar inhoudelijke partners die hun netwerk activeren om het principe van ‘met en van elkaar leren’ tot leven te brengen.

Peter: "Als leider moet je het immers zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen. Een dag Overstag is voor ons pas écht geslaagd als de bezoekers geïnspireerd naar huis gaan met concrete handvatten om hun rol als leider nóg krachtiger in te vullen".

De Mens achter de Functionaris:

Sander Aarts op Overstag

Waar trek je de grens als de missie móét slagen? Spreker Sander Aarts, voormalig commando bij de Special Forces, brengt tijdens Overstag een uniek perspectief op het thema cultuur. Voor Sander is cultuur geen 'soft' begrip, maar een verankerd gedrag dat rust op één fundament: broederschap.

Het Ultieme Offer

Sander illustreert de kracht van deze cultuur met een indrukwekkend verhaal uit Afghanistan. Terwijl hij met slechts één buddy op verkenning was, stuitten ze op twaalf Talibanstrijders die een ander Nederlands team naderden. In een splitsecond besloten ze de strijd aan te gaan tegen de overmacht om hun collega’s te redden. " In mijn tijd bij de anti terreureenheid waren wij het ultimum remedium," legt Sander uit. "Na ons kwam er niets meer. Die mindset vraagt dat je jezelf volledig wegcijfert voor het collectief."

Selectie op Karakter

Wat kunnen wij als leiders hiervan leren? Volgens Sander begint een winnende cultuur bij de selectie. Hij kijkt verder dan de functie; hij pelt alle laagjes af om de mens achter de functionaris te vinden. Alleen op het echte, menselijke fundament kun je prestaties bouwen die standhouden onder druk.

Tijdens Overstag deelt Sander zijn belangrijkste geleerde lessen en inzichten uit de wereld van de Special Forces. Hij vertaalt deze naar de dagelijkse praktijk van de aanwezige CEO’s, directeuren en leiders waardoor ze met nieuwe, scherpe handvatten voor hun eigen organisatie naar huis gaan.

Het verhaal van Sander en andere sprekers horen, geïnspireerd raken en waardevolle andere ondernemers uit het Noorden ontmoeten? Wordt uitgenodigd door een van onze partners of koop zelf een ticket! ■

Scan de QR en ga naar de website

Vakmensen koesteren in een tijd van schaarste

Hans Bosma ziet vergrijzing toeslaan en investeert in jong talent: “Vlammetje vroeg aanwakkeren"

In een werkplaats in Leek werken vakmensen al 45 jaar aan maatwerk in roestvast staal. Directeur Hans Bosma van RVS Noord ziet de vergrijzing toeslaan en zoekt jong talent via scholen in de regio. “Mensen zijn bang om vies te worden."

RVS Noord produceert uitsluitend op order. Geen eigen product, geen voorraad, wel tekeningen van ingenieursbureaus die hun ontwerpen wereldwijd verkopen. Producten uit Leek staan in fabrieken in Canada,

Mexico, Thailand en Duitsland. “Wij leveren af fabriek, dus het maakt me eigenlijk niet uit waar het heen gaat", legt de directeur uit. De voedingsmiddelen- en farmaceutische industrie zijn belangrijke afnemers, omdat roestvast staal niet hecht en eenvoudig te reinigen is tussen productiebatches door.

Kennis in handen en hoofd

De kracht van het bedrijf zit volgens Bosma niet in machines, maar in mensen. Veel medewerkers werken al decennia mee. Een

“Mensen zijn bang om vies te worden”

collega ging onlangs met pensioen na 45 dienstjaren. “Die mensen hebben een hoop kennis in hun hoofd en in hun handen. Die schrijf je niet op in een boekje." Juist die ervaring maakt het verschil bij complex laswerk en vervorming van rvs onder warmte. Theorie leer je op school, maar het echte

vakmanschap groeit door jaren meelopen, zegt hij. Een beetje zoals autorijden: regels ken je, het gevoel bouw je op.

De komende vijf jaar verlaten naar verwachting vier tot vijf vakmensen het bedrijf vanwege pensioen. Vervangen is geen kwestie van een advertentie plaatsen. Mondtot-mondreclame en eigen netwerk leveren de meeste instromers op. Voor de jonge aanwas kijkt het bedrijf naar het onderwijs.

Investeren in de basis RVS Noord werkt samen met mboinstellingen via de bbl-route, waarbij leerlingen werken en leren combineren. Daarnaast lopen zes à zeven stagiairs van hogere opleidingen rond, onder meer van de Hanzehogeschool in Groningen. “We halen ze redelijk vroeg naar binnen en laten ze meelopen. Of het wat wordt, weet je pas na een jaar of twee." Het bedrijfshoofd vergelijkt

“Wij leveren af fabriek, het maakt me niet uit waar het heen gaat”

het met het oude meester-gezelmodel, of het Duitse systeem: ouderwets, maar effectief. Op Dagen van de Techniek mogen kinderen van tien tot veertien jaar in de werkplaats aan de slag met simpel metaalwerk. Een tipje van de sluier, noemt hij het zelf. “Dat vlammetje moet je vroeg aanwakkeren."

Een hardnekkig imagoprobleem Het maatschappelijke beeld van technisch werk noemt hij zorgelijk. Wie van de middelbare school komt, moet liefst de

universiteit in. Werken met je handen geldt nog steeds als minderwaardig, ondanks alle wervingscampagnes. “Mensen zijn bang om vies te worden, willen niet in een garage werken. Terwijl je hier gewoon een hele fatsoenlijke boterham kunt verdienen." Hij signaleert ook dat sollicitanten zich vaak willen specialiseren in alleen lassen, terwijl het werk juist veelzijdigheid vraagt.

Wat Bosma opvalt, is dat zijn eigen mensen hun kunde onderschatten. Velen hebben weinig opleiding en schamen zich daar nog voor. Onterecht, vindt hij. Daarom werkt hij hard aan waardering van het eigen vak. “Dit is bijna kunst. Daar mogen ze best wat trotser op zijn. Al is dat misschien tegen de noordelijke mentaliteit in: doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.” ■

www.rvs-noord.nl

Kunstbeschouwingen van Menno Bakker

Doodles

Wie mijn verlichtende bespiegelingen over kunst een beetje volgt weet dat ik een grote fan ben van het onderbewuste en het toeval. Althans, in kunst. Een logisch gevolg is dat ik ook verzot ben op ‘doodles’. De gedachteloze krabbels in agenda’s, notitieblokken en wat mij persoonlijk betreft, ook nog wel eens op de achterkant van rekeningen en kassabonnen.

Tekeningen zonder ambitie. Zonder plan. En juist daarom zo interessant.

Ik heb het niet onderzocht, maar ik denk dat er meer vrouwen zijn dan mannen die doodles maken. Ik zie het om mij heen; veel jonge vrouwen, die hun persoonlijke bewaarboekjes vullen met bloemen, patronen, letters, kleine figuurtjes en collages. Ik vind dit één van de hoogste vormen van kunstzinnige expressie. Het mooie aan doodles is namelijk dat ze vaak heel eerlijk zijn. Geen doel, geen ambitie; tekenen, zonder de last van betekenis.

Bij mij persoonlijk is het gestart op de MAVO. Eerst bij de wiskundeles, maar niet veel later bij ongeveer álle vakken. Toen ik na mijn schooltijd in de rockmuziek zat, hielp het me de tijd te verdrijven in het busje op weg naar een optreden en toen ik communicatie studeerde aan de RUG raakte ik helemáál op stoom; zeker toen het vak ‘interactionele sociolinguïstiek’ verplicht gevolgd moest worden.

Het leuke van veel van mijn doodles is dat ik ze veel in agenda’s heb gekrabbeld. En daarmee vertellen ze in kleine

flarden ook iets over de tijd waarin ze zijn gemaakt. Zo weet ik dat ik in 2011 met mijn bedrijf werkte voor Famed en dat ik overwoog om mijn ogen te laten laseren bij een kliniek in Groningen. En: dat ik toen al droomde van schilderen op een Mediterraan eiland.

Ongetwijfeld eindigt negentig procent van alle doodles in Nederland in plastic opbergdozen van de Action. En daar zit vast en zeker ook veel oorspronkelijk en origineel werk bij. Zonde. Haal zo’n doodle uit zijn schuilplaats, zet ’m in een mooie lijst en hang hem op in het Stedelijk Museum van Amsterdam. Plotseling gaat het brein van de beschouwer anders kijken. Dan wordt het ineens interessant. Dan zie je kwaliteit, oorspronkelijkheid, zeggingskracht. Een hoge kunstvorm. Juist omdat het niets wilde zijn op het moment dat het werd gemaakt. ■

LANDSCAPE MALLORCA

10 cm X 15 cm

Menno Bakker, 2011

Pastel & Pencil on paper

9,5 X 12,5 cm

Vinger aan de pols voor ondernemend Nederland

Ondernemers klagen steen en been over de hoge brandstofprijzen, stijgende inkoopprijzen, dure energie en zo kan ik nog wel even doorgaan. Als je te maken hebt met stijgende kosten, dan kun je niets anders doen dan je eigen prijzen te verhogen. En dus ontstaat er een situatie waarin we allemaal te maken gaan krijgen met stijgende kosten voor ondernemers, die uiteindelijk worden doorberekend aan de klant. Dat gaan we nu en in de komende maanden allemaal merken. Want, hoewel er op het moment van schrijven een staakt het vuren is afgesproken tussen aan de ene kant de Verenigde Staten en Israël en de andere kant Iran, zullen de gevolgen van deze oorlog nog lange tijd merkbaar zijn. Aan de pomp, in de winkels en uiteraard ook bij ondernemers.

Wij adviseren daarom om zo snel mogelijk de nodige maatregelen nemen. Verhoog bijvoorbeeld offertebedragen, zorg dat je leverings- en betalingsvoorwaarden op orde zijn en dat je eigendomsvoorbehoud geregeld is. Stel bijvoorbeeld dat je een bepaald product verkoopt, dat niet meteen betaald wordt, zorg er dan voor dat dit product jouw eigendom blijft. Gaat de tegenpartij onverhoopt failliet, dan kun je je spullen terugvorderen. Een andere tip is om alert te zijn als schuldeiser. Laat vorderingen niet te ver oplopen, anders ga je vroeg of laat het schip in. En indien mogelijk, laat de klant vooruitbetalen.

De overheid moet ook alle zeilen bijzetten om te zorgen dat er voldoende energie beschikbaar blijft. Ze moeten hun verstand gebruiken en alle middelen die er zijn inzetten om de energievoorziening op peil te houden. Gas, kernenergie, kolen, we moeten doorpakken, anders loopt Nederland helemaal vast. Wat dat betreft houd ik m’n hart vast, want ik mis ondernemersgeest in deze regering. Ik was laatst bij een bedrijf dat de orderportefeuille meer dan vol heeft. De eigenaar wilde zijn medewerkers laten overwerken, maar dat kon niet, want dan gebruikten ze te veel elektriciteit. Dat bestaat toch niet? We lopen wat dat betreft enorm achter de feiten aan, dat schaadt het bedrijfsleven en dat kan toch niet de bedoeling zijn.

Arjen van Braak

Van Braak Accountants

www.defryskemarren.nl samen

samen werken en samen vooruit

In de nieuwe gemeente De Fryske Marren houden we er met elkaar de vaart in.

Ondernemers hebben in deze mooie gemeente alle ruimte en helpen elkaar waar dat maar kan. Moet de koers verlegd worden? Dan doen we dat samen. Want door krachten te bundelen, komen we verder. Meer weten? www.defryskemarren.nl

Toegangsbeheer

Onder de naam (RTB) biedt Raadsma alle mogelijke deurtechnieken en elektronische toepassingen. RTB maakt het mogelijk de toegangsrechten van personen vooraf en op afstand te regelen ten behoeve van veiligheid, beveiliging en comfort. In onze moderne RTB showroom in Leeuwarden ontvangen onze adviseurs u graag om u te laten zien wat er allemaal mogelijk is.

RAADSMA

DEURBESLAG . HANG- EN SLUITWERK . DEUREN . IJZERWAREN EN BEVESTIGINGEN CHEMISCHE PRODUCTEN . GEREEDSCHAPPEN . LAND- EN TUINBOUW MACHINES EN ACCESSOIRES . WERKKLEDING . PERSOONLIJKE VEILIGHEID

IJZERSTERK