Issuu

NUMMER 9 | jAArgAng 2 | 2026

25 JAAR DORMIO Bouwen, buffelen en blijven bewegen

HOPPENBROUWERS Samenbouwen aan techniek in de regio

DUTCHPLANNERS Niet op de voorgrond, maar wel bepalend

Teambuilding tussen 2000 jaar bouwhistorie aan de Waal. Bezoek het historische hart van Nijmegen. Daal af naar de rijke geschiedenis. En ontdek het verhaal van de stad aan de Waal. Bij Museum De Bastei geven we jouw teamdag of bedrijfsuitje die extra beleving, verwondering en diepgang.

VOORWOORD

BOUWEN AAN DE TOEKOMST Voor u ligt een nieuwe editie van Kijk op Arnhem Nijmegen, een uitgave vol met verhalen over mensen en organisaties die onze regio iedere dag in beweging houden. Want bouwen aan de toekomst, dat doen ze in de regio zeker. Achter die groei en ontwikkeling schuilt een enorme hoeveelheid ondernemerschap, vakmanschap en ambitie. Op de cover van dit nummer straalt Don van Schaik, medeoprichter van Dormio Group dat dit jaar haar 25-jarig bestaan viert. Wij gingen met Don in gesprek over het verhaal achter het succes. Het leest soms als een avontuurlijk jongensboek, maar het was lang niet

Bouwopgave

alleen rozengeur en maneschijn. Maar het was lang niet alleen rozengeur

De bouwopgave in Nederland is groot, zo ook in deze regio. Het huidige

en maneschijn. Don terugdenkend aan de tijd waarin hij als jurist

bouwtempo zorgt ervoor dat gestelde doelen niet behaald worden, dus

betrokken werd bij een project in Tsjechië: “Toen de constructie was

moet het sneller, betaalbaarder en duurzamer. Daarom is het Platform

bedacht, zat mijn taak erop. Maar ja, ik was er nu toch, dus ik ben van

Industrieel Bouwen gestart. Op 30 september vond de oﬃciële lancering

alles – en nog wat gaan doen voor dat bedrijf. Samen met collega Pim

plaats. Jan Pieter van Dalen, expert industrieel bouwen van de HAN:

Bosman heb ik uiteindelijk het hele project in Tsjechië gerealiseerd.” Het

“Industrieel bouwen vraagt om nieuwe kennis, nieuwe vaardigheden en

smaakt naar meer. Don wil voor zichzelf beginnen en vraagt Pim Bosman

een nauwe samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Binnen het

en Anton Schouten, eigenaar van een ingenieursbureau, om mee te

platform brengen HAN en Saxion studenten, onderzoekers en

doen. Lees hun volledige verhaal verderop in het magazine.

professionals samen rond actuele praktijkvraagstukken. Daarmee leiden we niet alleen de professionals van morgen op, maar helpen we ook mee

Het best bewaarde geheim

aan de innovatie van de sector.”

Het planologisch adviesbureau Dutchplanners is misschien wel het best bewaarde geheim uit de regio. En dat past eigenlijk ook wel bij oprichter

Verschillende verhalen, maar met een duidelijke overeenkomst:

Maarten Bosman, die zelf ook niet zo nodig op de voorgrond hoeft te

vooruitgang begint bij mensen die kansen zien, verantwoordelijkheid

staan. Dit jaar zet zijn adviesbureau achttien kaarsjes op de taart.

nemen en samen de schouders eronder zetten. Soms vraagt dat om lef,

Maarten: “Wij adviseren aan de voorkant om inzichtelijk te maken wat een

soms om geduld en soms simpelweg om de bereidheid om opnieuw te

ontwikkelaar kan tegenkomen. We brengen de risico’s in kaart, zodat op

beginnen. Juist dat is wat ondernemerschap zo interessant maakt.

basis daarvan een goed plan kan worden gemaakt. We weten binnen een

Met veel genoegen presenteren we u deze editie, vol verhalen van

week welke aspecten belangrijk zijn om rekening mee te houden, zodat

ondernemers die naar de toekomst kijken. Veel leesplezier! <

we eindeloze doorlooptijden van projecten kunnen beperken.”

JOHANNES SWIERINGA ONZE PARTNERS:

media-adviseur Wilt u als ondernemer in the picture staan? Neem contact met mij op en wees verzekerd van exposure van kwaliteit.

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Duurzame en betrouwbare mobiele energieoplossingen Schoner en stiller werken wordt steeds vanzelfsprekender op bijvoorbeeld de bouwplaats, in de infra en op evenementen. Bij Bredenoord zien we de vraag naar duurzame mobiele stroomoplossingen enorm toenemen. Onze klanten willen uitstoot en geluidsoverlast voorkomen, maar wel flexibel, wendbaar en rendabel kunnen werken. Stage V generatoren zijn een goede, betrouwbare en schaalbare oplossing om NOx emissies te beperken. Maar onze R&D afdeling werkt ook aan andere duurzamere oplossingen zoals batterijsystemen en aggregaten op alternatieve brandstoffen. Denk aan bijvoorbeeld HVO en biogas. Onze experts vertellen u graag welke oplossing het beste bij uw behoefte past. Bel of mail voor vrijblijvend advies met ons Rental team.

www.bredenoord.com www.bredenoord.com

+31 (0)55 301 85 01 • rental@bredenoord.com

PAGINA 20 RIJNPARK BIEDT VOLOP KANSEN VOOR ARNHEMSE BEDRIJVEN Aan de oostkant van Arnhem verrijst de komende jaren een nieuw stadsdeel: Rijnpark. ‘Deze nieuwe wijk wordt veel meer dan een woonwijk’, aldus wethouder economie Nermina Kundić, samen met wethouder wonen Paul Smeulders verantwoordelijk voor het project. ‘Vanaf het eerste ontwerp is er bewust ruimte gemaakt voor bedrijven, werkgelegenheid en innovatie. Zo ontstaat een stadswijk waar wonen en werken hand in hand gaan.’ <

DE GROOTSTE BOUWOPGAVE? BETER BENUTTEN WAT ER AL STAAT "Wie naar de woningbouwopgave kijkt, ziet indrukwekkende aantallen. Alleen al in de regio Arnhem-Nijmegen moeten tot en met 2030 tienduizenden woningen worden toegevoegd. Logisch dus dat veel aandacht uitgaat naar nieuwbouw. Maar daarmee kijken we wat mij betreft maar naar een deel van de oplossing,” aldus Simon Ruijs algemeen directeur van Hagemans. <

PAGINA 28 VIJF JAAR HOPPENBROUWERS ARNHEM Hoppenbrouwers Arnhem bestaat vijf jaar. Als lokale partner voor technische vraagstukken timmert de vestiging flink aan de weg in de regio. Met Burgers’ Zoo als nieuwe klant én steeds meer samenwerking tussen verschillende disciplines kijkt vestigingsleider Rutger Hermans met trots terug op de eerste vijf jaar. <

PAGINA 32

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

INHOUD

KIJK OP INHOUD DUTCHPLANNERS: NIET OP DE VOORGROND, WEL BEPALEND Dutchplanners, het planologisch adviesbureau uit Arnhem, is misschien wel het beste bewaarde geheim uit de regio. En dat past eigenlijk wel bij oprichter Maarten Bosman, die zelf ook niet zo nodig op de voorgrond hoeft te staan. Dit jaar mag zijn adviesbureau achttien kaarsjes op de taart zetten. <

PAGINA 46 BRILLIANT WORK HELPT MKB VOORUIT MET (GESUBSIDIEERDE) COACHING, ADVIES EN TRAINING Met een team van twintig bedrijfscoaches, adviseurs en trainers ondersteunt en coacht Lizanne Jakobs al tien jaar lang ondernemers die meer omzet willen halen, hun interne organisatie beter willen organiseren of diensten willen uitbreiden naar het buitenland. <

PAGINA 52 WATER: VANZELFSPREKEND, TOTDAT HET ER NIET MEER IS Dagelijks gaat het over netcongestie en de druk op het elektriciteitsnet. Maar volgens coöperatief directeur Barry van de Lagemaat van Rabobank in regio Gelderland-Zuid verdient ook een ander onderwerp nadrukkelijk aandacht: water! <

PAGINA 60 Kijk op Arnhem-Nijmegen is een uitgave van: Brouwer Business Media BV, Tussendiepen 21, 9206 AA Drachten, 0512-366326, www.kijkoparnhem-nijmegen.nl Aanleveren nieuwsberichten: nieuws@kijkoparnhem-nijmegen.nl Schrijfteam: Freddy Radstaak, Jessica Schutten, Ellen van Leeuwen Fotograﬁe: Ed Klijnman, Jacques Kok en anderen. Advertentie-exploitatie: Johannes Swieringa, 06 37 44 48 59, j.swieringa@kijkopuitgevers.nl Vormgeving: VDS Crossmedia, Emmen Druk en afwerking: Veldhuis Media, Meppel Aan de inhoud van de artikelen is veel aandacht besteed. De redactie en de uitgever aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onvolledigheden of onjuistheden in de tekst. Overname van artikelen uit deze uitgave is uitsluitend toegestaan met bronvermelding en na schriftelijke toestemming van de uitgever.

www.kijkoparnhem-nijmegen.nl |

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

20 NOV. ondernemers event arnhem Thema

VEERKRACHT Kumpulan | Park Bronbeek ondernemerseventarnhem.nl

NIEUWS

KIJK OP NIEUWS

Zes bedrijven genomineerd voor Arnhems Compliment 2026 Bedrijven die zich vrijwillig inzetten voor Arnhemse maatschappelijke initiatieven maken kans op het Arnhems Compliment. Met deze jaarlijkse waarderingsprijs zet de Arnhemse Uitdaging bedrijven in het zonnetje die hun kennis, tijd, materialen of faciliteiten delen met lokale stichtingen en goede doelen.

De zes kanshebbers voor het Arnhems Compliment 2026 zijn

Rijnstate doneert spullen en materialen aan tientallen stichtingen.

bekend. Brasserie De Boerderij, Inspiring Concepts, Lioncards,

Ook zetten medewerkers zich actief in door hun expertise te delen

Rabobank Arnhem en Omstreken, Rijnstate en WeAreTellers zijn

en te helpen bij inzamelingsacties en activiteiten.

door de jury genomineerd. Deze bedrijven laten met concrete acties zien dat zij naast hun commerciële doelstellingen ook

WeAreTellers maakt kennis, mensen en verhalen zichtbaar via

maatschappelijk betrokken ondernemen belangrijk vinden en

videopodcasts en biedt bewust ook Arnhemse maatschappelijke

bijdragen aan een sterkere lokale samenleving.

initiatieven op die manier een groter podium. Stemmen op de genomineerden kan via:

Tot en met 25 oktober kan iedereen stemmen op zijn of haar

https://arnhemseuitdaging.nl/publieksprijs-arnhems-

favoriet voor de publieksprijs. Op 20 november worden tijdens het

compliment-2026

Ondernemers Event Arnhem zowel de publiekswinnaar als de jurywinnaar bekendgemaakt. De winnaars ontvangen de GoudenKei-Trofee.

Toelichting op de nominaties: Brasserie De Boerderij ondersteunt al jarenlang diverse maatschappelijke organisaties, onder meer door kosteloos diners te verzorgen voor speciale doelgroepen en benefietdiners te organiseren. Inspiring Concepts heeft de afgelopen jaren meerdere keren haar vakkennis ingezet voor lokale stichtingen met omvangrijke interieurvraagstukken, zoals herinrichtings- en vernieuwingsplannen. Lioncards zet haar expertise en netwerk regelmatig in om maatschappelijke initiatieven te ondersteunen, onder meer met posters, giftcards en identificatiepasjes. Rabobank Arnhem en Omstreken ondersteunt initiatieven met financiële middelen, kennis en een waardevol netwerk. Daarnaast zetten medewerkers zich actief in door gastlessen te geven en expertise te delen met organisaties.

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

WEGEN S SUCCE VERLE S NGD

Op avontuur langs de Hollandse Waterlinies watermuseum.nl

NIEUWS

KIJK OP NIEUWS Hoge Veluwe Winterterras

Boek nu je eindejaarsborrel midden in de natuur! Heb jij al nagedacht over een feestelijke eindejaarsof nieuwjaarsbijeenkomst? Boek nu het Hoge Veluwe Winterterras in Het Nationale Park De Hoge Veluwe! Kom helemaal in winterse sferen op ons gezellige Winterterras. Het terras is sfeervol versierd met lampjes, houten kramen en vuurkorven waarbij je lekker warm kunt zitten. Vanuit de houten kraampjes worden winterse versnaperingen geserveerd, zoals erwtensoep, minikroketjes met wild uit eigen Park en apfelstrudel. Van 29 oktober 2026 tot en met 31 januari 2027 kun je samen met je collega’s midden in de natuur genieten van een compleet verzorgd arrangement. Tip: Breid je arrangement uit met een uniek kerstpakket of cadeaukaart van De Hoge Veluwe.

Wist je dat… …Het Nationale Park De Hoge Veluwe een stichting is zonder winstoogmerk. Alle inkomsten worden gebruik voor het

De duurzaamheidsambitie van jongeren verdient ruimte Het meest opvallend tijdens het Duurzaamheidsfestival in Burgers’ Zoo? De grote betrokkenheid van jongeren die zich zorgen maken over duurzaamheid én daar zelf iets aan willen doen. “Zij willen op hun eigen scholen meer aandacht voor het onderwerp en stellen terecht vast dat er nog te weinig gebeurt”, blikt Monique Verstraten, directeur van Natuurcentrum Arnhem, terug op het festival dat leerlingen en onderwijsprofessionals samenbracht rond duurzaam onderwijs.

instandhouden van (de biodiversiteit van) het Park. Met jouw boeking draag je hier direct aan bij. De Hoge Veluwe is een

“Die behoefte leefde ook bij veel onderwijsprofessionals. Zij willen

goed doel met een ANBI-keurmerk.

duurzaamheid steviger verankeren, maar ervaren soms te weinig medestanders. Juist daarom draaide de dag ook om ontmoeting:

Voor meer informatie of boekingen:

ervaren dat je niet alleen staat, ideeën uitwisselen en zien wat elders

reserveringen@hogeveluwe.nl / 055-8330833

al mogelijk is.”

hogeveluwe.nl/winterterras Binnen het programma ‘de wereld is ons klaslokaal’ deelde Verstraten samen met Jutta Groosman positieve ervaringen uit Arnhem. Ze spraken over hoe duurzaamheid onderdeel kan worden van het DNA van een school, door visie, beleid, onderwijs en dagelijkse praktijk te verbinden. Verstraten: “Juist nu Arnhem Onderwijsstad van het jaar is, laat zo’n dag zien wat er ontstaat wanneer onderwijs, organisaties en stad elkaar weten te vinden.” Over Natuurcentrum Arnhem: naast het duurzaam beheren van stadsboerderijen en groene locaties bereikt Natuurcentrum Arnhem jaarlijks circa 23.000 leerlingen met natuur- en duurzaamheidseducatie. www.natuurcentrumarnhem.nl

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

50 50 jaarDichtbij. kwaliteit in Bouw en Onderhoud Gewoon. De Smidse 2, 6931 KJ Westervoort T 026 741 0 741 www.bume.nl

Bij Hagemans bouwen we al jaren met vakmanschap en trots aan projecten in de regio. Voor woningcorporaties, zorginstellingen, scholen en gemeenten. Gewoon goed werk, met alles onder één dak: Planmatig onderhoud Groot onderhoud/verduurzaming Transformatie Service en Onderhoud Gebruikers- of bewonerscommunicatie

Bij interesse neem contact op met: Ellen Mollen | emollen@hagemans.nl | 06-53 15 05 34 www.hagemans.nl

NIEUWS

KIJK OP NIEUWS Lynk & Co breidt retailnetwerk uit met oﬃciële opening in Arnhem Lynk & Co breidt zijn retailnetwerk uit met de officiële opening van de locatie in Arnhem, in samenwerking met Henk Scholten.

Vernieuwde Athenezaal op Papendal klaar voor evenementen die indruk maken Groot hoeft niet altijd groots te voelen. De Athenezaal op Papendal, de grootste congreszaal van regio Arnhem, onderging deze zomer een complete metamorfose. Waar de zaal voorheen vooral tot zijn recht kwam bij imposante evenementen, biedt de nieuwe indeling nu ook ruimte aan intiemere gezelschappen.

De locatie in Arnhem biedt klanten uit de regio een vaste plek om kennis te maken met Lynk & Co, de modellen te ontdekken en gebruik te maken van de verkoop- en aftersalesservice. Henk Scholten biedt als officiële Lynk & Co-retailer voor Arnhem en omgeving merkspecifieke expertise gedurende de hele klantreis: van de aankoop van een voertuig tot onderhoud, garantie en technische ondersteuning. De officiële opening in Arnhem markeert een volgende stap in de verdere ontwikkeling van Lynk & Co’s aanwezigheid in Nederland. Door samen te werken met lokale retailpartners brengt Lynk & Co het merk dichter bij klanten. Zo ontstaan

Met ruim 1.500 vierkante meter en plek voor 2.500 gasten blijft de

vaste locaties waar zij de modellen kunnen ontdekken, het

Athenezaal indrukwekkend in omvang. Nieuwe verplaatsbare

merk kunnen ervaren en gedurende de volledige

paneelwanden brengen diezelfde ruimte terug tot een intiemere

gebruiksperiode van hun voertuig terechtkunnen voor

setting die past bij elk gezelschap en programma. Ook beeld en licht

ondersteuning.

en geluid kregen een complete upgrade. Techniek én zaalaankleding kunnen nu volledig worden afgestemd op het programma en zorgen

De showroom in Arnhem combineert de merkbeleving van

voor de juiste sfeer bij zowel zakelijke congressen en presentaties

Lynk & Co met de lokale aanwezigheid en klantenservice van

als sfeervolle avondprogramma’s.

Henk Scholten. Daarmee ontstaat een vast aanspreekpunt voor klanten in Arnhem en de bredere regio.

“We merken dat organisatoren bewuster kijken naar de ruimte die ze écht nodig hebben. Een zaal moet niet alleen capaciteit bieden, maar ook passen bij de sfeer en opzet van een evenement. We kunnen daar nu veel beter op inspelen, zonder het grootse karakter van de ruimte te verliezen,” aldus Tim Huisman, Commercieel Manager Papendal. Midden in het groen én in het hart van de Nederlandse topsport biedt Papendal meer dan alleen een zaal. Een evenement kan hier eenvoudig worden uitgebreid met inspirerende sportsprekers, sportieve clinics, een luxe diner of overnachting. Zo komen inhoud, sport en de bijzondere omgeving van Papendal samen in één programma. Papendal.nl

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

25 jaar Dormio:

bouwen, buﬀelen en blijven bewegen

Het verhaal van Don van Schaik, medeoprichter van Dormio Group in Arnhem, leest soms als een avontuurlijk jongensboek. Maar het was lang niet alleen rozengeur en maneschijn. “In gouden tijden kan iedereen overleven. Maar degenen die volhouden in slechte tijden én daar weer uitkomen, dat zijn de echte ondernemers.”

‘Gezocht: fiscaal jurist voor een

constructie was bedacht, zat mijn taak

vastgoedproject in het buitenland’, leest

erop. Maar ja, ik was er nu toch, dus ik

Don van Schaik in 1998 in de krant. Hij

ben van alles - en nog wat gaan doen

solliciteert en wordt aangenomen. Als

voor dat bedrijf. Samen met collega Pim

jurist wordt hij betrokken bij een project

Bosman heb ik uiteindelijk het hele

in Tsjechië. Prachtige vakantiewoningen,

project in Tsjechië gerealiseerd.”

maar onverkoopbaar in Nederland. In die tijd mochten Nederlanders geen

Andere tijden

vastgoed kopen in Tsjechië.

Het was pionieren, herinnert hij zich. Je kon in Tsjechië nog geen normale

Samen met een Tsjechische advocaat

keuken kopen en mensen vertrouwden

bedenkt hij een coöperatieve structuur

banken niet, het was negen jaar na de

waardoor de verkoop wel mogelijk is.

val van de Berlijnse muur. “Als we een

Binnen een jaar verkopen ze alle

leverancier wilden betalen, gingen we

vakantiewoningen. Via internet, dat is er

naar de bank om contant geld op te

net én booming.

nemen. De leverancier bracht dat vervolgens weer naar zijn eigen bank.”

Als hij terugdenkt aan die tijd verschijnt er een twinkeling in z’n ogen. “Toen de

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Het smaakt naar meer. Don wil voor zichzelf beginnen en vraagt Pim Bosman - en Anton Schouten, eigenaar van een ingenieursbureau, om mee te doen. Onder de naam Dormio realiseren ze met z’n drieën een recreatiepark in België en er volgen parken in Nederland en Oostenrijk. “We kochten de grond en maakten een plan. We bouwden het park, verkochten de accommodaties en droegen het vervolgens over aan Landal GreenParks, die de exploitatie en verhuur op zich nam.” hoe los je het financieel op? Hoe voer je je

“We realiseerden al jaren prachtige parken,

Zeven jaar later gaat Anton met pensioen en

marketing? Je moet heel gericht nadenken of

helemaal passend bij de omgeving. Voor

nemen Pim en Don zijn aandelen over. ‘Bijna

jouw product past bij de wensen en

Eifeler Tor hebben we bijvoorbeeld een oude

letterlijk de dag daarna’ breek de grootste

mogelijkheden van de klanten. En

burcht nagebouwd. Vervolgens droegen we

financiële crisis sinds de jaren 30 uit. Don

ondertussen hoop je dat de tijd een keer

zo’n park over aan Landal GreenParks en die

herinnert zich een loodzware tijd. De wereld

omdraait.”

adverteerden met: ‘Ga met Landal naar

van het vastgoed lag stil. De omzet van

Duitsland.’ Dan dachten wij: vérkoop nou óns

Dormio zakte naar twintig procent. Het

Don ziet al een aantal jaar kansen in het

park! Dat wilden we zelf gaan doen. Wij

ingenieursbureau Boiten, dat inmiddels van

uitbreiden naar exploitatie van de

vinden dat de kwaliteit van de horeca en de

Pim en Don was, gaat failliet. Ook Dormio

vakantieparken. Wanneer Pim in 2014 met

voorzieningen bijdragen aan de kwaliteit van

balanceert op het randje van de afgrond.

pensioen gaat, vraagt hij Ben Suers, Roel de

je vakantie en wilden dat die parkspecifieke

Boer en Herber Blokland, die alle drie al bij

zaken meer in de marketing naar voren

Buﬀelen en gaan

Dormio werken, of ze willen instappen. De

zouden komen.”

Maar midden in crisistijd ondernemen vraagt

nieuwe zakenpartners hebben er zin in.

om een behoorlijke dosis lef en

“Even buffelen en dan gaan!”

Passend maken In 2019 stapt Herber Blokland uit het bedrijf,

doorzettingsvermogen, zeker als het om vastgoed gaat. “Mensen die zeggen dat ze in

Ze realiseren onder meer hun ‘oerproject’

vanwege verschil in inzicht over de

die tijd geen last hebben gehad van de crisis,

Resort Obertraun, direct aan de

bedrijfsvoering. Dormio is de crisis te boven

die kan ik met moeite geloven. De crisis heeft

Hallstättersee en midden in UNESCO-

en het bedrijf groeit. In 2023 neemt Dormio

ontzettend veel effect gehad op alles wat ik

werelderfgoedgebied. Ook Eifeler Tor in

dertig vakantieparken over van Roompot en

had opgebouwd.”

Duitsland en Hotel Modez in Arnhem volgen.

Landal GreenParks. Daarmee groeit het

Bij deze drie projecten bouwen en verkopen

bedrijf in één klap van twaalf naar 42 parken,

“Maar je wordt er ook sterker van”, gaat Don

ze niet alleen, maar nemen ze ook zelf de

resorts en hotels.

verder. “Creatiever. Je gaat anders denken:

verhuur exploitatie op zich. Voor een groot deel van de nieuwe parken richt Dormio een nieuw merk op: Summio Parcs. “Dat richt zich op woningen in het middensegment. Als je het zou vergelijken met de hotelmarkt de 3 sterren kwalificatie. Leuke en nette woningen, maar minder luxe dan het ‘4 sterren’ premium merk Dormio. Wij vinden dat het merk moet passen bij het budget van de gast.” Met de overname behoort Dormio Group ineens tot de drie grootste aanbieders van vakantiewoningen in Nederland. Inmiddels opereert de groep met vier merken: Summio Parcs, Dormio Resorts & Hotels, Duna Parque Resorts & Hotels in Portugal en

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

PODS Curaçao by Dormio. Dat laatste is een luxe campingproduct met chique chalets. “Dit willen we uitrollen op zonovergoten strandlocaties.” En daarmee staat Dormio Group inmiddels als een huis, met nog altijd Don, Roel en Ben aan het roer. “Vastgoed, hoe moeilijk kan het zijn, wordt weleens gedacht. Maar het gaat om veel meer dan huizen bouwen. Onze grootste kracht is dat we projecten maken die passen bij de plek waar ze gebouwd worden. Bij de architectuur én de omgeving. Je moet geen vijfsterrenhotel bouwen op een locatie waar geen vijfsterrenwinkels zijn.”

Nieuwe generatie Het meest trots is Don misschien wel op de

“Er werken veel jonge mensen bij ons en we

Proeftijd. We proberen aantrekkelijk te

cultuur binnen het bedrijf. Mensen werken

zijn inmiddels heel zichtbaar in de stad.

blijven voor jonge mensen. De nieuwe

graag bij Dormio Group, merkt hij. En

Architecten, techneuten en financiële

generatie moet nieuwe ideeën aandragen.

medewerkers die een uitstapje maken naar

mensen werken hier samen met collega’s

De wereld verandert en wij willen mee blijven

een andere werkgever komen zelfs wel weer

van HR, marketing en sales – allemaal door

doen.”

eens terug. Never a dull moment is een

elkaar. We organiseren veel activiteiten en

veelgebruikte uitspraak op de werkvloer.

borrelen elke vrijdagmiddag in café De

Vijfentwintig jaar Dormio, en nog altijd vindt hij het geen dag ‘niet leuk’. Hij wijst naar de foto’s van projecten die aan de muur van zijn kantoor hangen. “Hoe mooi is het als ik over twintig jaar met mijn kleinkinderen door Europa reis en kan zeggen: dat hebben we gebouwd. En dat ook.” “Maar misschien nog belangrijker: veel dorpen en steden zijn blij met wat we bouwen. Een project doet vaak veel voor een dorp. Alles bloeit ervan op. Gezinnen, de jeugd, de werkgelegenheid. Dat vind ik het mooiste: zien dat je echt iets toevoegt.” < www.dormio.nl

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Kun je morgen een vrĳe dag nemen?

am amala mal ala a l

Of word je al onrustig bĳ het idee. Er wordt op je gerekend. Je regelt, beslist, draagt. Al jaren. Maar je slaapt korter. Je bent sneller geïrriteerd. Echt uitrusten lukt eigenlĳk niet meer, ook niet op vakantie. Ik ken dat punt. Ik ben er zelf geweest, tot mĳn lichaam de beslissing voor mĳ nam. Omdat praten niet altĳd werkt, werk ik lichaamsgericht. Ruimte waarin jouw systeem mag ontladen.

Benieuwd of het bĳ je past? Scan de QR-code. Kelly Voorn | www.kamalabykelly.nl

Bedrijfsyoga: vitaliteit, ontspanning en energie voor jouw team Breng beweging en energie in je bedrijfsevent, teamuitje of bijeenkomst met een actieve energizer, ontspanningssessie of bedrijfsyoga op maat. Laagdrempelig en geschikt voor iedereen. Werk samen aan vitaliteit, een betere werkhouding, ontspanning en balans.

Yoga met Maartje www.maartjezegers.nl/bedrijfsyoga

Vakmanschap Sinds 1890

Voor al uw bouwprojecten! Wij denken graag met u mee! Elke opdracht

Eigen werkplaats Groot netwerk

wordt bij ons even professioneel ingevuld. Een ervaren voorman is uw aanspreekpunt en eindverantwoordelijk voor het werk.

Bouwgarant

Het jaar 2026 is een bijzonder jaar voor Driestroom. Onze franchiseketen ‘Driestroom Onderneemt’ bestaat namelijk 18 jaar. Wat in 2008 begon vanuit een droom voor kleinschalige en passende zorg binnen het gezinshuizenlandschap, is in 18 jaar tijd uitgegroeid tot een landelijk netwerk van ongeveer 130 unieke zorgondernemingen. Een ontwikkeling waar we trots op zijn. Want juist in die kleinschaligheid zit een belangrijke kracht: ruimte om echt te kijken naar de persoon, naar wat iemand nodig heeft en naar wat past bij zijn of haar leven.

COLUMN

18 jaar Driestroom Onderneemt Al geruime tijd zijn we met Driestroom Onderneemt vertegenwoordigd in alle regio’s van Nederland. Een groot deel van onze ondernemers is actief in regio ArnhemNijmegen, met mooie initiatieven zoals Hul le Kes, De Beken, De Schalm, ’t Lingeveld, Houtgenoten en TriUnity. De komende jaren blijven we investeren in ondernemerschap, Die kracht is in de afgelopen jaren steeds

Daarmee laat Driestroom Onderneemt zien

kwaliteit en verbinding. Samen met onze

verder verbreed. Driestroom Onderneemt

wat er kan ontstaan wanneer zorg en

zorgondernemers bouwen we verder aan

gaat allang niet meer alleen over

ondernemerschap elkaar versterken.

zorg die werkt: mensgericht, kleinschalig,

gezinshuizen. Onze zorgondernemers

Zorgondernemers zijn zeer verbonden met

ondernemend en van maatschappelijke

ontwikkelen en runnen uiteenlopende

de omgeving waarin ze zijn gevestigd, zien

waarde. Zo blijven we vernieuwen en houden

initiatieven die aansluiten bij verschillende

kansen en durven nieuwe wegen te

we zorg dichtbij de mensen om wie het gaat.

levensfasen en ondersteuningsvragen. Van

bewandelen. Ze creëren plekken waar

18+ woonvormen en moeder-kindhuizen tot

mensen zich thuis voelen, kunnen groeien en

Ben jij een zorgprofessional en wil je meer

werkinitiatieven en kleinschalige alternatieven

betekenisvol kunnen meedoen. Tegelijkertijd

weten over het starten van een eigen

voor residentiële jeugdzorg. Achttien jaar

biedt de samenwerking met Driestroom hen

zorgonderneming? Neem dan contact met

ondernemerschap laat zien dat goede zorg

een stevige basis: kennis, ondersteuning,

ons op via info@driestroomonderneemt.nl.

verschillende vormen kent. Wat de vorm ook

kwaliteit en de zekerheid van een stabiele

We gaan graag met je in gesprek. <

is, de kern blijft hetzelfde: aandacht voor de

organisatie.

mens en ruimte voor wat wel kan. Lisette Tijs en Bas Jansen raad van bestuur Driestroom

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Rijnpark biedt volop kansen

voor Arnhemse bedrijven Aan de oostkant van Arnhem verrijst de komende jaren een nieuw stadsdeel: Rijnpark. ‘Deze nieuwe wijk wordt veel meer dan een woonwijk’, aldus wethouder economie Nermina Kundić, samen met wethouder wonen Paul Smeulders verantwoordelijk voor het project. ‘Vanaf het eerste ontwerp is er bewust ruimte gemaakt voor bedrijven, werkgelegenheid en innovatie. Zo ontstaat een stadswijk waar wonen en werken hand in hand gaan.’

Een stadswijk voor wonen én werken

bedrijvigheid bij die past in een stedelijke

Rijnpark krijgt ongeveer 7.000 woningen en

omgeving,’ zegt Kundić. ‘Denk aan creatieve

biedt ruimte aan zo'n 5.000 arbeidsplaatsen.

ondernemers, lokale mkb-bedrijven, ateliers,

Het wordt een groene en duurzame wijk, met

horeca, winkels en maatschappelijke

het Spoorpark als centrale ontmoetingsplek.

voorzieningen.’ Bestaande bedrijven uit het

Het wordt een groene wijk met veel bomen,

gebied kunnen terugkeren, als zij aansluiten

Van plannen naar uitvoering

planten en dieren. Voetgangers, fietsers en

bij de plannen voor Rijnpark. ‘We willen een

De ontwikkeling van Rijnpark is inmiddels

openbaar vervoer krijgen veel ruimte. De

toekomstbestendige plek creëren waar

een nieuwe fase ingegaan. Voor grote

auto speelt een minder dominante rol dan in

bedrijven kunnen groeien en bijdragen aan

delen van het gebied geldt een

traditionele woonwijken. Nieuwe fiets- en

een levendige wijk.’

voorkeursrecht. Dat betekent dat eigenaren die hun grond of pand willen

wandelroutes, mobiliteitshubs en verbeterde verbindingen zorgen ervoor dat de wijk goed bereikbaar wordt.

Ruimte voor bedrijven die passen bij de stad van morgen Rijnpark moet een levendige wijk worden waar mensen niet alleen wonen, maar ook werken en elkaar ontmoeten. ‘Daar hoort ook

‘Rijnpark is één van de grootste gebiedsontwikkelingen uit de geschiedenis van Arnhem.’

verkopen, dit eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Hierdoor kan de gemeente beter sturen op de ontwikkeling van het gebied en ervoor zorgen dat plannen voor wonen, werken, groen en mobiliteit goed op elkaar aansluiten. ‘Tegelijkertijd blijven we voortdurend in gesprek met ondernemers en

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Innovatief Maakdistrict Arnhem Aan de oostkant van Arnhem ligt een aantal belangrijke bedrijventerreinen:

Impressie van het toekomstige Rijnpark

Het Broek, Cleantech Park Arnhem en de Nieuwe Haven. Deze grondeigenaren. We kunnen dit alleen

‘Arnhem heeft een sterke positie in de

bedrijventerreinen vormen samen

samen realiseren,’ aldus Kundić.

energiesector. Hier werken dagelijks

met de Westervoortsedijk en de

Eerder dit jaar deed de gemeente een

duizenden mensen aan innovaties voor de

Oude Veerweg het Innovatief

belangrijke aankoop: het PostNL-complex en

energietransitie, circulaire oplossingen en

Maakdistrict Arnhem. Deze ‘buurman’

de omliggende gronden. Deze locatie wordt

slimme energiesystemen. Die kennis en

van het toekomstige Rijnpark is dé

onderdeel van de toekomstige Postbuurt.

ervaring zijn voor Rijnpark van grote waarde.’

plek voor bedrijven die werken aan

Het karakteristieke expeditieknooppunt van

innovatie, techniek en duurzaamheid.

PostNL blijft behouden en krijgt een

Een wijk voor de toekomst

Hier vind je maakbedrijven, startups,

prominente plek in de nieuwe wijk.

De eerste woningen in Rijnpark worden naar

kennisinstellingen en gevestigde

verwachting na 2040 opgeleverd. Dan heeft

ondernemingen die samenwerken

Innovatie biedt kansen

Arnhem er een compleet nieuw stadsdeel bij:

aan oplossingen voor de

Eén van de uitdagingen voor Rijnpark is de

groen, stedelijk en goed bereikbaar. Een wijk

energietransitie en circulaire

energievoorziening. De wijk wordt ontwikkeld

met ruimte voor duizenden woningen, banen

economie. Ook bedrijven in de

in een periode waarin het elektriciteitsnet

en voorzieningen. ‘Dit is niet zomaar een

maritieme sector, duurzame

steeds voller raakt. Daarom zijn slimme en

nieuwe wijk,’ besluit Kundić. ‘Met duizenden

binnenvaart en lokale

innovatieve oplossingen nodig om woningen,

woningen, een groot stadspark en volop

dienstverleners, zoals

voorzieningen en bedrijven van voldoende

voorzieningen is Rijnpark één van de grootste

installatiebedrijven, krijgen hier

energie te voorzien. ‘Dat biedt dus óók kansen

gebiedsontwikkelingen uit de geschiedenis van

ruimte om te groeien.

voor Arnhemse bedrijven’, stelt Kundić vast.

Arnhem.’ <

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

COLUMN

Vanaf maandag doen we het anders Het staat in de mail. Er is een besluit genomen, een nieuwe werkwijze afgesproken en vanaf maandag gaan we het anders doen. Je leest het, kijkt naar je volle agenda en denkt: hoe dan? Die twee woorden houden mij bezig. Want tussen een besluit en daadwerkelijk anders handelen zit een wereld. Daar zitten gewoontes, twijfels, eerdere ervaringen. En mensen die hun werk goed willen doen. Mensen willen wel veranderen, maar niet veranderd worden. Ik herken dat. Zodra iemand anders bepaalt wat jij anders moet doen, zonder te vragen wat je weet, kunt of nodig hebt, verdwijnt er iets wezenlijks: je eigen aandeel. Tegelijkertijd hebben we lang niet iedere verandering voor het kiezen. De wereld wacht niet tot wij eraan toe zijn. We moeten ermee leren omgaan. En daar staat het al: leren. Daarom gaan leren en veranderen bij Verschilmakers altijd samen. Of we nu adviseren, trainingen verzorgen of impact onderzoeken: we willen dat mensen zelf verder kunnen. Dat begint met vragen. Wie ben je? Wat wil je? Wat kun je zelf? En wat heb je nodig? De antwoorden krijgen betekenis in de praktijk. Bijvoorbeeld wanneer je merkt dat je in een gesprek alweer de oplossing aandraagt, terwijl je de ander juist meer ruimte wilde geven. Kun je dan even wachten? Een vraag stellen? En achteraf samen onderzoeken wat dat opleverde? Zo krijgt leren vorm in onze trainingen en leergangen. Je brengt je eigen ervaringen mee, oefent, probeert iets uit op je werk en komt erop terug. Soms lukt het. Soms ontdek je vooral waarom het lastig is. Ook daarmee kun je verder, mits er ruimte is om te oefenen en collega’s en leidinggevenden meedoen. Daar zit voor mij de duurzaamheid van leren: samen het vermogen ontwikkelen om ook een volgende verandering tegemoet te treden. Met meer zelfinzicht, vertrouwen en handelingsmogelijkheden. We noemen onszelf weleens de ‘hoe dan-organisatie’. We helpen mensen de stap van praten naar doen te zetten. Leren loopt daarin steeds mee: proberen, terugkijken, bijstellen en opnieuw doen. Dus als er maandag iets anders moet, laten we dan vandaag beginnen met die vraag: wat hebben we samen te leren? < Marieke van Baars is directeur van Verschilmakers, gevestigd op het NYMA-terrein. Sinds 2025, het jaar waarin ze hun 10-jarig bestaan vierden, gaat ze met een eigen column in op diverse belangrijke thema’s. Meer weten: www.verschilmakers.nu Marieke van Baars Directeur Verschilmakers

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Jan Pieter van Dalen, Egbert Stolk, Jack van Hoof & Hans Hilbrands

HAN ZET KENNIS EN TALENT IN VOOR INDUSTRIEEL BOUWEN

‘met het Platform

Industrieel Bouwen gaan we van individueel belang

naar gezamenlijke waardecreatie’ 24

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Studenten van vandaag, professionals van morgen

e provincie Gelderland heeft, bij

Jan Pieter van Dalen: “Industrieel

monde van gedeputeerde Dirk

bouwen vraagt om nieuwe kennis,

Vreugdenhil, een consortium van

nieuwe vaardigheden en een nauwe

HAN University of Applied Sciences, Stichting

samenwerking tussen onderwijs en

Pioneering en Hogeschool Saxion de

bedrijfsleven. Binnen het platform

opdracht gegeven het Platform Industrieel

brengen HAN en Saxion studenten,

Bouwen op te zetten. Dit kennis- en

onderzoekers en professionals

actieplatform draagt bij aan het versnellen

samen rond actuele

en opschalen van industrieel bouwen in

praktijkvraagstukken. Daarmee

Gelderland. De komende jaren werkt dit consortium aan de opbouw en verdere

leiden we niet alleen de professionals van morgen

ontwikkeling van een kenniscentrum waarin

op, maar helpen we ook

praktijk, innovatie, onderwijs en

mee aan de innovatie

gebiedsontwikkeling samenkomen.

van de sector.”

Woningzoekende centraal Platform Industrieel Bouwen wordt geleid

De bouwopgave in Gelderland is, net als in de rest van het land, groot. Tot 2035 moeten er 140.000 nieuwe woningen worden gebouwd. Met het huidige bouwtempo gaan we dat niet halen, dus moet het sneller, betaalbaarder en duurzamer. Een grote kans in dat opzicht? Industrieel bouwen. Maar dat zit nog niet in het hoofd en het hart van iedereen. Daarom is het Platform Industrieel Bouwen gestart. Op 30 september vond de officiële lancering plaats.

door Jack van Hoof als onafhankelijk kopman

niet kan. En hoe het eventueel

samen met Hans Hilbrands, directeur van

sneller, slimmer en betaalbaarder kan.” Nu is

Stichting Pioneering, Jan Pieter van Dalen,

het uitvoeren van een groot

expert industrieel bouwen van de HAN en

woningbouwproject nog een soort estafette:

Egbert Stolk, expert gebiedsontwikkeling van

als belanghebbende één klaar is, kan

Saxion. Aan hen de taak het platform

belanghebbende twee aan de slag, en

bekendheid te geven. En dat begint met de

daarna nummer drie. Van Hoof: “Maar als ze

hoofddoelen duidelijk maken. Hilbrands: “De

alle drie tegelijk aan tafel zitten, kunnen ze

woningzoekende staat bij ons centraal. We

co-creëren. Met als gevolg dat ze meer

hebben een tekort aan woningen in

begrip krijgen voor elkaars positie en

Gelderland en dat moet opgelost worden.

iedereen zich daarmee beter kan inzetten

Daar gaat het om. Nu gaat dat allemaal vrij

voor de woningzoekende die we centraal

langzaam, maar door het opbouwen van

stellen. Zo gaan we van individueel belang

kennis en ervaring zorgen we dat we daar

naar gezamenlijke waardecreatie.”

met industrieel bouwen grote stappen in kunnen zetten.” Van Hoof vult aan: “We willen

Positie in de voorhoede

de aanlooptijd voor grote bouwprojecten

Met de oprichting van dit platform steekt de

verkorten van tien naar circa vier jaar, 50%

provincie Gelderland echt haar nek uit, zegt

meer rendement per vakmens realiseren en

Hilbrands. Ze laat zien dat ze voorop wil

zorgen dat minimaal de helft van de

lopen en toont een meerjarige ambitie. Van

nieuwbouw in de toekomst wordt

Hoof: “De drie partners – HAN, Saxion en

gerealiseerd via industrieel bouwen.”

Pioneering – nemen een positie in de voorhoede in. De HAN schaalt bijvoorbeeld

Gezamenlijke waardecreatie

de leerontwikkeling van haar studenten

Op dit moment wordt deze manier van

Bouwkunde op, Saxion die van haar

bouwen al met succes toegepast, maar nog

studenten Stedenbouwkundig Ontwerpen

lang niet voldoende als het aan de leden van

en Pioneering brengt haar kennis en

het platform ligt. Vaak worden industriële

ervaring in bij het opzetten van een

bouwers te laat bij het proces betrokken.

ecosysteem waarin het netwerk en de

Hilbrands: “Als je deze bedrijven eerder

samenwerking centraal staan.” <

betrekt, bijvoorbeeld in het stadium waarin de eisen worden opgesteld, kunnen ze

Meer informatie? Kijk op

daarover meedenken en zeggen wat wel en

platformindustrieelbouwen.nl

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Zorgtechnologie werkt pas als mensen ermee kunnen en willen werken Aan zorgtechnologie is geen gebrek. Van slimme hulpmiddelen tot digitale toepassingen: er wordt volop ontwikkeld. Maar hoe zorg je ervoor dat die technologie ook écht terechtkomt bij studenten, docenten en professionals in zorg en welzijn? Met die vraag houdt Helma Kaptein zich als nieuwe practor en inhoudelijk kartrekker van Tech@doptie dagelijks bezig. Binnen deze samenwerking van Rijn IJssel en ROC Nijmegen brengt ze onderwijs, zorgpraktijk, onderzoek en technologie bij elkaar.

e druk op zorg en welzijn neemt toe. Personeelstekorten en een groeiende zorgvraag vragen om andere

manieren van werken. Technologie kan daarbij helpen, maar een goede technische oplossing betekent nog niet automatisch dat deze ook goed wordt gebruikt.

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Voor Rijn IJssel is dat een belangrijk onderwerp.

de praktijk van zorgen welzijnsorganisaties.

Helma wil daarbij nadrukkelijk in deze regio het

Veel studenten die hier worden opgeleid, gaan

Hoe maken we beeldzorg onderdeel van de

mbo meer aan tafel krijgen. Veel mensen die

straks aan het werk in zorg en welzijn. Zij

opleidingen, is bijvoorbeeld zo’n vraag van

dagelijks met zorgtechnologie werken, zijn

krijgen in hun beroep steeds vaker met

STMG thuiszorg, waar studenten mee aan de

immers mbo-opgeleid. “Universiteiten hebben

technologie te maken. Het is daarom belangrijk

slag gingen. En ouderenzorgorganisatie Vilente

vaak al een duidelijke plek in regionale

dat ze tijdens hun opleiding al leren wat

onderzoekt samen met de ROC-studenten de

kennisnetwerken en hogescholen steeds

technologie kan betekenen, maar ook hoe je

vraag hoe zij ervoor kunnen zorgen dat de

meer. Maar mbo-instellingen ontbreken naar

bepaalt of een toepassing daadwerkelijk bij

ouderen die zij helpen de regie blijven houden

mijn idee nog te vaak.”

een cliënt, situatie of organisatie past.

over hun eigen leven. Helma vertelt: “En we organiseren XR-praktijksessies voor docenten

Kennis terug naar het onderwijs

Van ontwikkelen naar gebruiken

en ontwikkelen bijvoorbeeld hulpmiddelen die

Voor Helma is het belangrijk dat de

Dat is precies het terrein waarop Helma als

zorgen welzijnsteams helpen het gesprek

samenwerking ook zichtbaar wordt in het

kartrekker van Tech@doptie actief is. Dit

over technologie en de benodigde

onderwijs zelf. Kennis die ontstaat in

kennis- en onderzoeksprogramma is een

vaardigheden te voeren.”

onderzoeksprojecten en bij zorgorganisaties

samenwerking tussen mbo-instellingen Rijn

moet uiteindelijk terechtkomen bij docenten

IJssel, ROC Nijmegen en diverse organisaties in

Volgens Helma zit daar precies de kracht van

onder andere zorgen welzijn en, onderwijs.

deze regionale samenwerking: technologie niet

en studenten van onder andere Rijn IJssel.

alleen bespreken, maar ermee aan de slag

De komende jaren wil ze daarom verder

Tech@doptie richt zich op de implementatie

gaan. “Uitproberen, onderzoeken wat werkt en

onderzoeken hoe nieuwe inzichten een vaste

van technologie in zorg en welzijn en brengt

die kennis vervolgens meenemen naar het

plek kunnen krijgen in opleidingen.

onderwijs, onderzoek en praktijk bij elkaar.

onderwijs en de praktijk.”

Tegelijkertijd wil ze verbinding zoeken met

“Het doel is niet om zoveel mogelijk

andere regio's en landelijke netwerken. Goede

technologie de zorg in te krijgen. Professionals

Verschillende werelden verbinden

ideeën die ergens anders al werken, hoeven in

moeten vooral leren herkennen wanneer

Met die opgave gaat Helma zich komende

Arnhem-Nijmegen immers niet opnieuw te

technologie van meerwaarde is en hoe ze die

jaren bezighouden. “Mijn belangrijkste focus is

worden bedacht.

goed kunnen inzetten”, vertelt Helma.

altijd geweest: hoe krijg je partijen die niet vanzelfsprekend samenwerken toch samen

Zo wil Helma Tech@doptie verder uitbouwen

Slimme zorgwoning en XR

aan het werk? Daar wil ik me bij Tech@doptie

als schakel tussen onderwijs, onderzoek en

Hoe dat er in de praktijk uitziet? De docent-

ook nog sterker voor gaan maken.” Juist bij

praktijk. Met uiteindelijk één doel: studenten

onderzoekers en partners van Tech@doptie

zorgtechnologie is die samenwerking

en zorgprofessionals voorbereiden op een

werken langs drie lijnen: praktijkonderzoek, het

belangrijk. Technologen, zorgprofessionals,

werkveld waarin technologie een steeds

ontwikkelen van tools en werkvormen voor

onderzoekers en onderwijsinstellingen

grotere rol speelt.

onderwijs en praktijk en X-lab: experimenteren

brengen allemaal andere kennis mee.

met innovatieve leeromgevingen.

“Iedereen vormt een ander deel van de puzzel.

Wil je meer weten over Tech@doptie? Neem

Zo werken studenten van Rijn IJssel en ROC

We hebben elkaar dus echt nodig.”

een kijkje op www.techadoptie.nl <

Nijmegen bijvoorbeeld met vraagstukken uit

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

"Wie naar de woningbouwopgave kijkt, ziet indrukwekkende aantallen. Alleen al in de regio Arnhem-Nijmegen moeten tot en met 2030 tienduizenden woningen worden toegevoegd. Logisch dus dat veel aandacht uitgaat naar nieuwbouw. Maar daarmee kijken we wat mij betreft maar naar een deel van de oplossing,” aldus Simon Ruijs algemeen directeur van Hagemans.

De grootste bouwopgave? Beter benutten wat er al staat 28

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

en groot deel van de woningen waarin

Die expertise zetten we ook in voor andere

we in 2050 wonen, staat er namelijk al.

maatschappelijke vastgoedopgaven.

De vraag is daarom niet alleen: wat

gaan we nog bouwen? Minstens zo belangrijk

Daarbij moeten we verder kijken dan

is: hoe zorgen we voor meer voordeuren in

afzonderlijke gebouwen. Een woning staat in

bestaand vastgoed zodat we de ruimte die

een straat, buurt en wijk. Verdichten heeft

er is beter benutten. Daar ligt een enorme

gevolgen voor parkeren, groen en

opgave én kans.

voorzieningen. Verduurzaming raakt het elektriciteitsnet. Toekomstbestendig vastgoed

Van woning naar vastgoed

vraagt daarom om samenhang.

Jarenlang was onderhoud relatief overzichtelijk. Een woning had onderhoud

Onze rol verandert mee

nodig, werd gerenoveerd of verduurzaamd

Natuurlijk blijven we een bedrijf van

en daarna gingen we door naar de volgende

doeners. Uiteindelijk moet buiten het werk

opgave. Die werkelijkheid verandert.

worden gemaakt. Maar vóórdat onze

Als je vandaag onderhoud uitvoert aan

vakmensen aan de slag gaan, voegen we

vastgoed, moet je eigenlijk al weten wat die

steeds vaker waarde toe door kennis eerder

woning of dat gebouw over vijf, tien of twintig

aan tafel te brengen. Door opdrachtgevers

jaar nodig heeft. En begrijpen wat de

kritische vragen te stellen. Door scenario's

werkzaamheden betekenen voor de mensen

door te rekenen en technische kennis te

die er wonen, werken, leren of verblijven.

combineren met wat we dagelijks in woningen en wijken zien.

Kunnen werkzaamheden worden gecombineerd? Welke materialen kunnen we

Dat betekent ook dat we niet alles zelf

behouden? Kan het gebouw anders worden

hoeven te kunnen. Integendeel. De opgaven

gebruikt? En wat vertellen gebruikers en data

zijn daarvoor te groot en te complex.

ons over het gebouw en de wijk? Zo

Corporaties, gemeenten, bouwers,

verschuift onderhoud steeds meer van

installateurs, kennispartners en gebruikers

uitvoeren naar vooruitkijken.

hebben elkaar nodig. De kunst is om die kennis bij elkaar te brengen en vervolgens

Meer woningen zonder overal nieuw te bouwen

ook daadwerkelijk te doen.

Vooruitkijken biedt ook kansen voor het

Groot denken, dichtbij beginnen

woningtekort. Soms zit extra woonruimte

Over tien jaar hoop ik daarom niet alleen dat

letterlijk in wat er al staat. Denk aan het delen

we veel woningen hebben verduurzaamd,

of splitsen van grotere woningen, het

maar vooral dat we anders naar bestaand

optoppen van gebouwen of transformeren

vastgoed kijken. Niet afwachten, maar

van leegstaande kantoorpanden. Niet iedere

vooruitkijken. Werkzaamheden en ambities

oplossing past overal. Maar door eerder en

met elkaar verbinden. En niet alleen kijken

breder naar vastgoed te kijken, ontstaan

naar wat technisch mogelijk is, maar naar

mogelijkheden die anders buiten beeld blijven.

wat mensen en buurten nodig hebben.

De vraag is niet alleen wat een gebouw

De woningbouwopgave vraagt om nieuwe

technisch nodig heeft, maar ook wat nodig is

woningen. Absoluut. Maar

om het op lange termijn goed te laten

toekomstbestendig bouwen begint wat mij

functioneren voor de mensen die het

betreft óók bij de miljoenen woningen die

gebruiken. Door onze ervaring met werken in

er al staan. Daar valt nog een wereld te

een omgeving die gewoon doordraait, weten

winnen. <

we hoe belangrijk communicatie, planning, veiligheid en aandacht voor gebruikers zijn.

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

www.hagemans.nl

REA College Arnhem en Nijmegen:

Leren wat nodig is om aan het werk te gaan Het vinden van goede medewerkers kan een flinke uitdaging zijn. Tegelijk is er in onze regio een groep die kán werken en dat ook graag doet, maar die via de reguliere routes niet bij u aan de sollicitatietafel komt. Ze redden het niet in het reguliere onderwijs en verdwijnen daardoor uit beeld. Jammer, want deze mensen zijn vaak juist enorm gemotiveerd om aan de slag te gaan. Ze hebben alleen wat extra hulp nodig bij de start. REA College werkt samen met onderwijsinstellingen, gemeenten en werkgevers om precies die mensen alsnog aan het werk te krijgen. Zij blij, u blij!

werken, bijvoorbeeld ICT, groenbeheer of boekhouding. Naast vakkennis is er veel aandacht voor werknemersvaardigheden, zoals op tijd komen, communiceren, zelfstandig werken en grenzen aangeven. “Studenten komen hier vaak binnen met een enorme motivatie; ze willen echt graag werken”, weet Ingrid. “Maar ze hebben ook meer aandacht nodig op bepaalde levensgebieden. Dat proberen we zo goed

“Wij leiden jongeren op die vanwege een

redenen waarom jongeren tussen wal en

mogelijk voor ze in beeld te krijgen en ze

beperking, bijvoorbeeld een diagnose

schip kunnen raken. Zij kunnen bij REA

daarin te begeleiden.”

binnen het autistisch spectrum, andere

College terecht via ESB-trajecten (Ernstige

psychosociale problematiek of een fysieke

Scholingsbelemmeringen) die worden

“Als iemand boekhouder wil worden, dan

beperking niet meekomen in het regulier

gefinancierd door het Ministerie van

kijken we eerst wat iemand al kan en welke

onderwijs”, legt Ingrid Scheurink uit,

Sociale Zaken en Werkgelegenheid. REA

kennis er al is. En dan maken we een plan

locatiemanager in Arnhem en Nijmegen.

College mag binnen deze regeling

voor wat diegene nog nodig heeft.”

REA College telt negen locaties in

jongeren opleiden die ouder zijn dan 18

Studenten mogen ongeveer anderhalf jaar

Nederland.

jaar, beschikken over arbeidsvermogen en

over hun opleiding doen. Wie meer

geen beroepsopleiding op niveau 2 of

aankan, krijgt extra mogelijkheden; wie

Grote klassen, een te hoog tempo, te

hoger hebben.

meer tijd nodig heeft, werkt in een lager

weinig individuele begeleiding of moeite

Jongeren krijgen een maatwerkprogramma

tempo.

met prikkels en structuur. Er zijn allerlei

voor de branche waar hij of zij in wil

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Een leuke baan vinden

zo goed mogelijk begeleiden om daar hun

Als werkgever kunt u bij REA College

Ingrid vertelt over een jonge vrouw dat bij

plek te vinden.”

aankloppen voor advies en begeleiding

REA College binnenkwam en graag DTP’er

wanneer een werknemer vastloopt.

wilde worden. Een ontzettend creatieve

Uit het meest recente onderzoek van REA

“Mensen denken soms dat we er alleen

dame, die veel moeite had met

College blijkt dat tachtig procent van de

zijn voor mensen met een vastgestelde

communiceren en dit in het begin vooral

mensen die op een werkplek geplaatst is

beperking. Maar ook als iemand binnen

deed met tekeningetjes. “Gedurende het

daar na vijf jaar nog werkt. Jongeren zijn in

een bedrijf vastloopt, kunnen we

traject heeft ze steeds kleine stapjes

de meeste gevallen ook heel tevreden over

meekijken: wat heeft iemand nodig om

gemaakt in haar communicatie. Door de

hun opleidingstraject. “Ze zien dat ze hier

duurzaam aan het werk te blijven?”

begeleiding is haar zelfvertrouwen

de kans krijgen om een certificaat of

gegroeid en heeft ze ook de keuze

diploma te halen, ondanks hun eigen

Ingrid is zichtbaar trots op de resultaten

gemaakt om zelfstandig te gaan wonen. Ze

uitdagingen.”

die de studenten bij REA College behalen. “Bij ons leren ze echt om het zelf te doen.

heeft bovendien een hele leuke baan

Advies en begeleiding

Het is mooi om een stukje mee te kunnen

REA College biedt ook een ontwikkeltraject

lopen met mensen en ze hun eigen plekje

Onderdeel van het traject is begeleiding

aan voor jongeren van 16 en 17 jaar die na

te laten vinden in de maatschappij.” <

naar een duurzame arbeidsplaats: voor

de middelbare school nog niet goed weten

minimaal twaalf uur in de week, met de

welke richting ze graag op willen, of nog niet

intentie om daar komende jaren te blijven

helemaal klaar zijn voor een

werken. “Daarvoor brengen we goed in

vervolgopleiding. Tijdens dit traject van tien

kaart wat iemand nodig heeft op een

maanden ontdekken jongeren hun talenten

werkplek. We kunnen de werkplek niet

en werken ze aan schoolse vaardigheden

altijd aanpassen, maar wel de studenten

en werknemersvaardigheden.

gevonden!”

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

www.reacollege.nl

Vijf jaar Hoppenbrouwers Arnhem Samenbouwen Hoppenbrouwers Arnhem bestaat vijf jaar. Als lokale partner voor technische vraagstukken timmert de vestiging flink aan de weg in de regio. Met Burgers’ Zoo als nieuwe klant én steeds meer samenwerking tussen verschillende disciplines kijkt vestigingsleider Rutger Hermans met trots terug op de eerste vijf jaar.

aan techniek in de regio. KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

echnisch dienstverlener

het leuk en uitdagend werk. We ontzorgen de

De eerste vijf jaar zitten erop en de doelen die

Hoppenbrouwers heeft 22 zelfstandig

klant en onze monteurs realiseren er

in 2021 werden gesteld, zijn behaald. “Als je

werkende vestigingen verspreid over

zelfstandig verschillende technische

vanuit een duidelijke visie een goed plan maakt,

Nederland. In 2021 kreeg Rutger Hermans de

oplossingen. Dat maakt het werk afwisselend

biedt dat duidelijkheid voor medewerkers: wat

kans om de vestiging in Arnhem op te zetten.

en uitdagend.”

doen we en waarom doen we dat?”

en inmiddels werken we met zestig mensen in

Rutger vertelt hoe belangrijk hij het vindt dat

En zo kan de vestiging toewerken naar het

vijf goed draaiende teams.”

medewerkers het naar hun zin hebben. Zij

volgende doel: “Tot 2030 willen we

“We zijn begonnen met zeven medewerkers

vormen volgens hem de basis van de

doorgroeien naar honderd medewerkers. De

Als kersverse vestigingsleider maakt Rutger vijf

vestiging. “We vinden het heel belangrijk dat

opgaven in de regio zijn groot: van nieuwe

jaar geleden een plan. Een belangrijke stip op

onze medewerkers leuk en uitdagend werk

drinkwaterstations en ziekenhuizen tot

de horizon is de samenwerking tussen de

hebben. De teams bepalen zelf welk werk ze

gezondere scholen en verdere

verschillende ‘takken van sport’ binnen de

uitdagend vinden en waarmee ze hun eigen

verduurzaming. Uitdagingen genoeg waar

installatietechniek. “Er is vaak een duidelijke

doelen kunnen halen, zowel financieel als

we vanuit onze vestigingen graag aan

scheiding tussen elektrotechniek en

technisch. Zo doen ze samen het werk dat bij

bijdragen.” <

werktuigbouwkunde. Mijn doel was om die

ze past.” www.hoppenbrouwerstechniek.nl

zoveel mogelijk te combineren, waardoor de bouwsnelheid flink omhooggaat.”

“We zijn een groot bedrijf, maar voor medewerkers voelt het als een klein bedrijf

Die samenwerking opent ook deuren naar

waarin ze veel zeggenschap hebben. Ook voor

Techniek in een dierentuin is soms nét

nieuwe klanten. Zo kwam Hoppenbrouwers bij

opdrachtgevers werkt dat prettig: als ze

even anders. Bij Burgers’ Zoo werkt

Burgers’ Zoo binnen met een opdracht voor

contact hebben met medewerkers, weten die

Hoppenbrouwers aan uiteenlopende

het automatiseringsteam. Inmiddels denken

altijd waar het over gaat.”

technische vraagstukken in het park. Dat varieert van het optimaliseren van

ook collega’s vanuit de elektrotechniek en werktuigbouwkunde mee over

Duurzame doelen

zo’n 350 verdeelkasten tot het

nieuwbouwplannen op het terrein van de

Duurzaamheid speelt inmiddels op meerdere

meedenken over de vergrendeling van

dierentuin.

manieren een rol in de vestiging. Zo

de olifantenhekken. Voor die hekken

elektrificeren we ons eigen wagenpark en

zijn nieuwe panelen gebouwd,

Mooi werk

denken we met klanten mee over

waarmee dierenverzorgers direct

Rutger is duidelijk enthousiast over de

vraagstukken als netcongestie en het

kunnen zien of een hek goed

samenwerking. “We zijn er trots op dat we

verduurzamen van hun woning. Voor dat

vergrendeld is. Timothy Cornelissen,

voor zo’n mooie en bekende organisatie in

laatste heeft Arnhem sinds anderhalf jaar een

teamleider elektra/installatietechniek

onze regio de techniek mogen leveren. “En het

speciaal team voor particulieren. “Dat team

bij Burgers’ Zoo: “Omdat we kwaliteit

is natuurlijk ook een mooie werkomgeving.

bestond vijf jaar geleden nog niet.”

vinden bij Hoppenbrouwers én omdat

Zowel qua omgeving als technisch gezien is

ze alles zelf kunnen ontwerpen, engineeren en installeren gaan we elkaar nog regelmatig horen en zien.”

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

THE M ASPE C I AL T R E ND S E N O N TW I KKE L I N G E N I N D E B O U W

Trends en ontwikkelingen in de bouw VAN BOUWOPGAVE NAAR NIEUWE MOGELIJKHEDEN

De bouwsector in Arnhem–Nijmegen staat voor grote opgaven: woningbouw, verduurzaming, herstructurering en circulaire gebiedsontwikkeling. Tegelijkertijd biedt de regio unieke kansen dankzij sterke samenwerkingen, innovatieve projecten en een groeiende aandacht voor duurzaam bouwen. Deze themaspecial onderzoekt waar de regionale bouwsector staat en waar die naartoe beweegt. Vijf organisaties die ieder vanuit hun eigen rol betrokken zijn bij de regionale bouwopgave, delen hun visie op de ontwikkelingen, kansen en uitdagingen in ArnhemNijmegen. Wat doet uw organisatie en wat maakt deze bijzonder?

Utrechtseweg in Arnhem en een tweede Zinkprijs voor een circulair kantoorgebouw voor Phoenix Contact in Zevenaar.”

Jurrien de Mik, architect/eigenaar van D&M Architecten Adviseurs BV: “D&M

Debora Citgez, directeur klant en markt

Architecten Adviseurs is een lokaal

bij Hemink Groep: “Hemink is een landelijke

architectenbureau in Rozendaal. We

integraal vastgoedpartner voor

ontwerpen klantgericht binnen alle

woningcorporaties, vastgoedbeheerders en

disciplines: van nieuwbouw en verbouw tot

overheden. Wij combineren onderhoud,

transformatie, restauratie, hergebruik en

renovatie, verduurzaming en specialistische

verduurzaming. Vaak zijn we betrokken van

diensten binnen één organisatie. Wat ons

initiatief tot oplevering. Onze professionele

bijzonder maakt is onze one-stop-shop-

nieuwsgierigheid leidde al in 2002 tot een voorbeeldproject voor CO2-reductie.

aanpak: één aanspreekpunt, korte lijnen en

Daarnaast wonnen we een International

betaalbaar, comfortabel en

Property Award voor het ontwerpen en

toekomstbestendig vastgoed. Daarbij kijken

bouwen van woningen in Zwitserland, een

we verder dan een afzonderlijke woning of

tweede prijs voor de Hoogvliet aan de

gebouw. Met onze wijkaanpak brengen we

integrale oplossingen die bijdragen aan Jurrien de Mik, architect/eigenaar van D&M Architecten Adviseurs BV:

via een wijkscan de technische, sociale en duurzame opgaven binnen een wijk integraal in beeld. Zo herkennen we kansen

D&M Architecten Adviseurs:

“We ontwerpen vanuit de wensen van de opdrachtgever: van nieuwbouw en verbouw tot transformatie, restauratie, hergebruik en verduurzaming. Daarbij zijn we vaak betrokken van het eerste initiatief tot en met de oplevering.”

om werkzaamheden slim te combineren, projecten met elkaar te verbinden en samen te werken aan een toekomstbestendige wijk.” Joost Wools, directeur vastgoed bij Vivare: “Vivare is een woningcorporatie met

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

THE M ASPE C I AL T R E N D S E N O N TW I KKE L I N G E N I N D E B O U W

bijna 25.000 woningen in de gemeenten

ontwikkelen en mee te denken met

Arnhem, Duiven, Westervoort, Overbetuwe,

opdrachtgevers. Hagemans is bovendien

Renkum, Rheden en Rozendaal. Samen met

een sociale werkgever met oprechte

bewoners en partners werken wij aan

aandacht voor medewerkers en

betaalbare woningen, leefbare buurten en

samenwerking. Die combinatie maakt dat ik

een thuis voor onze huurders, nu en in de

hier al achttien jaar met veel plezier werk.”

toekomst. Naast het onderhouden en verduurzamen van onze woningen en nieuwbouwprojecten kijken we naar de ruimte in onze bestaande voorraad. Voorbeelden zijn drie kleine appartementen naast of in plaats van een hoekwoning

Welke trends ziet u momenteel in de bouwsector binnen de regio Arnhem– Nijmegen? (Denk aan bijvoorbeeld woningbouwopgaven, verduurzaming, materiaalinnovatie)

(Vivare Hoekwoningaanpak), het plaatsen van een extra woonlaag op een bestaand

Citgez (Hemink Groep): “Naast de

wooncomplex of het opsplitsen van een

woningbouwambities zien we een enorme

woning.”

verduurzamingsopgave binnen de

Debora Citgez, directeur klant en markt bij Hemink Groep

bestaande woningvoorraad. Wat opvalt, is Jan van der Meer, voorzitter van VIA-T:

dat corporaties deze opgaven steeds

“VIA-T is de regionale ontwikkelen

vaker integraal benaderen. Onderhoud,

uitvoeringshub voor de bouwen

verduurzaming, leefbaarheid en

techniektransities in Arnhem-Nijmegen. We

betaalbaarheid worden in samenhang

verbinden kennis, innovatie en praktijk om

bekeken. De tegenhanger is dat de

de transitie naar een gezonde, klimaat- en

opgave ook steeds complexer is en de

toekomstbestendige leefomgeving te

betaalbaarheid onder druk staat.

versnellen. Daarbij bouwen we voort op

Daarnaast groeit de aandacht voor

bestaande publiek-private samenwerkingen

circulaire materialen, biobased

rond onder meer onderwijs en

toepassingen en het toekomstbestendig

arbeidsmarkt. VIA-T verbindt de zes O’s:

maken van bestaande wijken, omdat

ondernemers, onderwijs, overheid,

nieuwbouw alleen het woningtekort niet

onderzoek, omgeving en opdrachtgevers. In

oplost.”

Hemink Groep:

“Door langdurige relaties met opdrachtgevers, ketenpartners en regionale partijen kunnen we sneller leren, continu verbeteren en gezamenlijk werken aan toekomstbestendige wijken en gebouwen.”

Brinkerink (Hagemans): “De druk op de

onze techhub op de Radboud Campus komen deze werelden samen om te leren,

Van der Meer (VIA-T): “De bouwopgave is

woningmarkt is groot. Tegelijk moeten we

experimenteren en innovaties in de praktijk

groot, terwijl ruimte, mensen, grondstoffen

veel bestaande woningen verduurzamen en

te brengen, van circulair en biobased

en tijd schaars zijn. Tegelijk zien we een

toekomstbestendig maken. Daarom kijken

bouwen tot nieuwe manieren van werken.”

sterke beweging naar circulair, biobased en

we steeds vaker hoe we bestaande

energiezuinig bouwen en naar industriële,

gebouwen beter kunnen benutten.

Jeroen Brinkerink, regiomanager Arnhem

conceptuele bouw. Opdrachtgevers

Bijvoorbeeld door woningdelen, splitsen,

bij Hagemans Vastgoedonderhoud:

beseffen steeds meer dat zij met hun

optoppen of transformeren van gebouwen.

“Hagemans ondersteunt woningcorporaties,

keuzes de markt kunnen sturen. De vraag

Ook zien we dat vakmensen schaars zijn.

zorginstellingen en andere

bepaalt mede wat en hoe er gebouwd

Dat vraagt om vooruitkijken,

vastgoedeigenaren bij onderhoud, renovatie

wordt. Ook collectief bouwen neemt toe.

werkzaamheden slim combineren en goed

en verduurzaming. Door planontwikkeling,

Een voorbeeld is de bouwstroom van

samenwerken met opdrachtgevers en

onderhoud en uitvoering te verbinden,

corporaties in de regio Arnhem Nijmegen,

partners om de mensen die we hebben

helpen we opdrachtgevers vandaag en met

die gezamenlijk 1250 woningen

eﬃciënt in te zetten.”

toekomstige uitdagingen in duurzaamheid,

aanbesteden, met eisen voor circulair en

leefbaarheid en betaalbaarheid. Bij

biobased bouwen. Dat creëert volume en

Wools (Vivare): “Het woningtekort is de

Hagemans krijg je veel vertrouwen,

daagt aanbiedende partijen uit.”

grootste uitdaging. Een goede ontwikkeling is

verantwoordelijkheid en alle ruimte om je te

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

dat bij nieuwbouw minimaal 30% sociale huur

FINE ART PRINT

OP ECHT GLAS EXCLUSIEF VERKRIJGBAAR BIJ BOZER.NL Fotoprint op echt gehard glas is extreem helder, geeft een kristalheldere glans en is rijk aan briljante kleuren. Daarnaast zijn de randen van het glas gepolijst voor een sublieme afwerking van uw foto en het is krasvast. EIGEN PRODUCTIE

BLANCO VERZENDING

IRIS FOTOGRAFIE OP GLAS

'IN MEMORY' OP GLAS

SNEL GELEVERD

GLASFOTO

info@bozer.nl | www.bozer.nl |

Malburgse Sluis 22A, 6836 WJ Arnhem

Freezing good memories

IBIS STYLES ARNHEM

Boek nu e verbli f bedri fsborrel of event!

ROOFTOP BAR FLOOR SIX www.all.accor.com

jurre.kruijsbergen@accor.com 26 204 0700

Willemsplein 25, 6811KB Arnhem

THE M ASPE C I AL T R E N D S E N O N TW I KKE L I N G E N I N D E B O U W

de norm is. We werken aan buurten met

kom sporadisch mogelijk. Daarnaast is de

De Mik (D&M Architecten Adviseurs): “Wij

verschillende soorten huishoudens en

uitstoot door de Natura 2000-gebieden

ontwikkelen in onze eigen projecten

woningtypen, met ruimte voor ontmoeten,

tijdens en na de bouw noodzakelijkerwijs

bouwmethodieken waardoor we in kunnen

voorzieningen en sociale samenhang. Naast

zeer beperkt of nul. Dat vraagt om elektrisch

spelen op alle facetten in de bouw en op de

nieuwbouw is het beter benutten van

materieel, materieel en energiezuinige

uitdagingen zoals hierboven genoemd. Maar

bestaande woningen en buurten een

technieken. Zoals altijd stimuleert beperking

belangrijker dan deze urgente

belangrijke ontwikkeling, denk aan splitsen,

innovaties: van energiebewust ontwerpen tot

kortetermijnuitdagingen, is dat we de

optoppen en aanplakken. Daarnaast zijn er

gebouwen en materialen die zo worden

bouwketen moeten inrichten op de circulaire

investeringen nodig om onze woningen in

ontworpen dat ze in de toekomst opnieuw

economie in 2050. Wat er nu gebouwd wordt,

2050 CO2-neutraal te maken. We zien de

gebruikt kunnen worden.”

moet vanaf 2050 herbruikbaar zijn in of

krapte in de arbeidsmarkt waardoor slimme innovatie nodig is. We zien een groeiende behoefte aan steeds meer en betere samenwerking om al deze uitdagingen waar te maken.”

buiten het bouwproces.”

Hoe speelt uw organisatie in op regionale uitdagingen zoals stikstof, versneld bouwen of energieneutrale projecten?

Brinkerink (Hagemans): “De regio Arnhem–Nijmegen vraagt om versnellen zonder duurzaamheidsambities los te laten. Wij spelen daarop in met integrale

De Mik (D&M architecten adviseurs): “De

Wools (Vivare): “Samen met gemeente,

planontwikkeling: onderhoud, renovatie en

belangrijkste trend in Arnhem en omgeving

provincie, andere corporaties en

verduurzaming worden zoveel mogelijk

is de verschuiving naar binnenstedelijke

bouwpartners zoeken we naar innovatieve

gecombineerd. Stikstof, flora en fauna,

ontwikkelingen. De stad is ingekapseld door

manieren om (snel) woningen toe te voegen.

energie, ventilatie en netcongestie nemen

landelijk gebied en Natura 2000-gebieden.

Zo realiseerden we met de Hoekwoningaanpak

we vroeg in het proces mee. We

Hierdoor is uitbreiding buiten de bebouwde

in Elst drie prefab appartementen naast een

onderzoeken emissiearm materieel, slimme

bestaande hoekwoning, een aanpak die we

bouwlogistiek en circulaire of biobased

breder willen inzetten. Ook in MerWijde in

alternatieven. Daarbij sluiten we aan bij

Via-T:

Arnhem en Overdal in Oosterbeek bouwden

regionale ontwikkelingen en werken we

“We gaan voor innovaties die niet alleen worden ontwikkeld, maar vooral toepasbaar zijn en daadwerkelijk worden toegepast en opgeschaald.”

we tijdelijke, prefab woningen. En in Presikhaaf

intensief samen met opdrachtgevers,

onderzoeken we ‘optoppen’, waarbij we

leveranciers en specialisten.”

woningen toevoegen op bestaande complexen. We willen stappen zetten naar

Citgez (Hemink Groep): “Vanuit de

woningen die weinig energie verbruiken, zelf

wijkgerichte aanpak richten wij ons

opwekken of op termijn misschien wel zelfs

nadrukkelijk op het verduurzamen en beter

zelfvoorzienend zijn.”

benutten van de bestaande woningvoorraad. Door onderhoud,

Van der Meer (VIA-T): “VIA-T brengt partijen

renovatie, verduurzaming en

bij elkaar om deze vraagstukken samen aan

installatietechniek integraal aan te pakken,

te pakken. We verbinden kennis uit

kunnen corporaties sneller stappen zetten

onderzoek en onderwijs met de praktijk van

richting energieneutrale woningen. Dit

ondernemers, overheden, opdrachtgevers

voordeel zit vooral bij opdrachtgevers die

en de omgeving. In concrete projecten willen

langdurig samenwerken. Daar is het mogelijk

we nieuwe materialen, technieken en

om te kijken hoe bestaande woningen en

werkwijzen niet alleen onderzoeken, maar

wijken slimmer kunnen worden benut,

vooral ook in de praktijk testen. Tegelijk

bijvoorbeeld door verdichting,

werken we aan voldoende vakmensen voor

woningsplitsing of optoppen. Zo voegen we

de toekomst. Zo verkleinen we de afstand

woonruimte toe en verduurzamen we

tussen innovatie en toepassing en dragen

gelijktijdig, zonder volledig afhankelijk te zijn

we bij aan sneller, slimmer en

van nieuwe bouwlocaties.”

toekomstbestendig bouwen.” Jan van der Meer, voorzitter van VIA-T

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

THE M ASPE C I AL T R E ND S E N O N TW I KKE L I N G E N I N D E B O U W

Hagemans:

“Door planontwikkeling, onderhoud en uitvoering te verbinden, helpen we opdrachtgevers vandaag, maar ook met toekomstige uitdagingen in duurzaamheid, leefbaarheid en betaalbaarheid.” Welke rol spelen samenwerking, kennisdeling of regionale initiatieven in uw aanpak?

kennen en zien we koppelkansen niet meer op complex, maar op wijkniveau. Het resultaat naar de toekomst is voorspelbaarheid en betrouwbare data.”

Van der Meer (VIA-T): “De grote opgaven

Jeroen Brinkerink, regiomanager Arnhem bij

vragen om samenwerking over traditionele

De Mik (D&M Architecten Adviseurs): “Met

grenzen heen. VIA-T brengt daarom de zes

complexe vraagstukken zoals toekomstgericht

O’s bij elkaar: ondernemers, onderwijs,

bouwen is samenwerking essentieel. Door

worden. Dat is tevens de grootste uitdaging.

overheid, onderzoek, omgeving en

kennis en expertise van verschillende partijen

Op dit moment en de komende jaren, willen

opdrachtgevers. Iedereen kijkt vanuit een

bij elkaar te brengen, kunnen we

we uitstootvrij gebouwen realiseren, maar

ander perspectief. Juist door die

opdrachtgevers beter adviseren en bedienen.

de netcongestie zorgt voor een grote

perspectieven te verbinden, kunnen we

Bovendien komen we samen tot oplossingen

uitdaging. De aansluitwaarden zijn beperkt

innovatie sneller naar de praktijk brengen.

die niet alleen vandaag werken, maar ook op

waardoor diverse projecten moeilijk

We willen voorkomen dat goede ideeën

de langere termijn waarde houden.”

uitvoerbaar zijn. De gebouwen zijn te bouwen en te beheren, de

blijven hangen in pilots of rapporten, maar ervoor zorgen dat ze daadwerkelijk worden

Wools (Vivare): “De woonopgave is te groot

bedrijfsprocessen zijn vaak niet meer te

toegepast en opgeschaald.”

om alleen op te pakken. Daarom werken we

realiseren. En zonder bedrijfseconomische

al vroeg in een project samen met

basis zijn investeringen in gebouwen niet

Brinkerink (Hagemans): “Samenwerking

gemeenten, onderhoudspartners,

haalbaar. De circulaire economie [vanaf

begint voor mij met vertrouwen en kennis

projectontwikkelaars en andere corporaties.

2050] is wellicht de uitdaging van de eeuw.”

delen. Wij zien dagelijks wat er achter de

Zo zijn we met vijf vaste

voordeur en in wijken speelt. De

onderhoudspartners (een per regio)

Wools (Vivare): “Door vroeg samen te

gebouweigenaar heeft weer andere

gezamenlijk verantwoordelijk voor

werken bij gebiedsontwikkeling kunnen we

informatie over haar vastgoed en bewoners.

onderhoud en verduurzaming van onze

een continue stroom van woningbouw op

Door die kennis bij elkaar te brengen,

woningen. Het doel is hogere

gang brengen en goede afspraken maken.

kunnen we eerder signaleren wat nodig is

huurderstevredenheid, betere woningen en

Dat biedt kansen bij grote ontwikkelingen als

en betere keuzes maken. Dat vraagt om

verlaging van de onderhoudskosten. Ook

Rijnpark, maar ook bij inbreiding en

openheid van beide kanten en de

kijken we over onze eigen regio heen. De

sloop-nieuwbouw. De hindernissen zijn

bereidheid om samen verantwoordelijkheid

nieuwbouwopgave vraagt om samenwerking

netcongestie, stikstof, schaarse

te nemen.”

en solidariteit tussen corporaties. Zo

bouwlocaties, beperkte capaciteit voor

bouwen we woningen in Zevenaar en zetten

vergunningverlening en stijgende

Citgez (Hemink Groep): “De basis van onze

we onze investeringsruimte in waar die op

bouwkosten. En specifiek voor corporaties

aanpak is samenwerken. RGS-

korte en lange termijn het meest oplevert.”

de onrendabele top: het verschil tussen de

samenwerkingen maken het verschil. Door langdurige relaties met opdrachtgevers, ketenpartners en regionale partijen kunnen we sneller leren, continu verbeteren en

bouwkosten en wat een sociale huurwoning

Wat ziet u als de grootste kans en de grootste hindernis voor de bouwsector in deze regio de komende jaren?

financieel oplevert.” Citgez (Hemink Groep): “Er liggen verschillende opgaves waar actie voor nodig

gezamenlijk werken aan

Hagemans Vastgoedonderhoud

toekomstbestendige wijken en gebouwen.

De Mik (D&M Architecten Adviseurs): “De

is. De grootste kans ligt in het verbinden van

Daarnaast leren we de wijken steeds beter

grootste kansen zijn dat er gebouwd MOET

technische en maatschappelijke opgaven.

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

THE M ASPE C I AL T R E N D S E N O N TW I KKE L I N G E N I N D E B O U W

Door onderhoud, verduurzaming en

woningcorporaties, zorginstellingen en

woningverbetering te combineren met

overheden. We worden minder gezien als

thema's als leefbaarheid, zorg,

uitvoerende aannemer en meer als adviseur

klimaatadaptatie en sociale cohesie ontstaat

en regisseur van onderhoud, verduurzaming

een integrale wijkaanpak. Daarbij zoeken we

en vastgoedontwikkeling. Data,

nadrukkelijk naar koppelkansen tussen de

duurzaamheid, circulariteit en

verschillende belangen en ambities van

ketensamenwerking spelen daarbij een

corporaties, gemeenten, bewoners en andere

steeds grotere rol. Door onderhoud,

stakeholders in de wijk. De grootste uitdaging

renovatie, energieverbetering en

is om deze opgaven, partijen en investeringen

bewonersparticipatie integraal aan te

op het juiste moment samen te brengen.”

pakken, kunnen we opdrachtgevers helpen om hun vastgoed toekomstbestendig en

Brinkerink (Hagemans): “Voor de komende

betaalbaar te houden.”

jaren zie ik vooral kansen in het slimmer

Joost Wools, directeur vastgoed bij Vivare

omgaan met de bestaande woningvoorraad.

Wools (Vivare): “Over 5 of 10 jaar is Vivare

Daar ligt wat mij betreft de grootste kans.

een woningcorporatie die zelf ontwikkelt

Door informatie en werkzaamheden beter

waar dat nodig is en sterk samenwerkt met

Vivare:

te verbinden, kunnen we eerder zien wat

marktpartijen. Op deze manier kunnen we

nodig is en onderhoud, renovatie en

flexibel inspelen op veranderingen en

verduurzaming combineren. De grootste

voldoende betaalbare woningen realiseren.

hindernis is dat we nog te vaak in losse

We zijn verder gegroeid in het slim en

opgaven denken. Terwijl juist samenhang

eﬃciënt onderhouden, beheren en

nodig is om gebouwen betaalbaar,

verduurzamen van onze woningen. Dat

duurzaam en van goede kwaliteit te

merken huurders aan betaalbare en

houden.”

energiezuinige woningen. Uiteraard doen

“Naast nieuwbouw is het beter benutten van bestaande woningen en buurten een belangrijke ontwikkeling. Denk aan splitsen, optoppen en aanplakken.

we dat samen met onze partners!”

FOTOGRAAF: Karin Keesmaat

Van der Meer (VIA-T): “Onze regio heeft veel kennis, innovatiekracht en

Van der Meer (VIA-T): “VIA-T is in de

ondernemerschap en partijen die willen

toekomst een stevig regionaal ecosysteem

signaleren, scenario's kunnen doorrekenen

samenwerken. Daar ligt de grootste kans.

waarin de zes O’s elkaar vanzelfsprekend

en nog beter kunnen sturen op prestaties.

Waar we vooral voor staan, is dat kennis,

weten te vinden. Innovaties worden hier niet

Daarmee verschuift onze rol van

initiatieven en partijen nog te vaak

alleen ontwikkeld, maar vooral toegepast en

uitvoerende partij naar een partner die

versnipperd zijn en dat de stap van ambitie

opgeschaald. We willen eraan bijdragen dat

samen met corporaties en gemeenten werkt

naar uitvoering te langzaam gaat. We

toekomstbestendig bouwen de norm wordt.

aan toekomstbestendige wijken.”

moeten elkaar niet alleen vinden, maar ook

Als dat lukt, heeft VIA-T precies gedaan

samen keuzes durven maken.

waarvoor het is opgericht: versnellen,

De Mik (D&M Architecten Adviseurs): “Wij

Opdrachtgevers kunnen daarin een

verbinden en uiteindelijk zichzelf minder

zijn dan nog meer dan nu gericht op het

doorbraak forceren door

nodig maken.”

creëren van oplossingen op het gebied van

toekomstbestendigheid daadwerkelijk mee te nemen in hun uitvraag.”

Hoe ziet uw organisatie eruit over 5 of 10 jaar, in het licht van deze trends en ontwikkelingen in de bouw?

functionaliteit van gebouwen, het gebruik en Citgez (Hemink Groep): “Dan is Hemink

hergebruik van materialen, duurzaam

Groep ontwikkeld tot een integrale

energiegebruik en duurzaam

vastgoedpartner die opdrachtgevers

materiaalgebruik. Kortom, innovatief

ondersteunt bij opgaven die verder gaan

samenwerkend met de hele bouwkolom.” <

dan techniek alleen. Naast onderhoud, renovatie en verduurzaming spelen data,

Brinkerink (Hagemans): “Over 5 tot 10 jaar

leefbaarheid en gebiedsontwikkeling een

zie ik Hagemans als een nog sterkere

steeds grotere rol. We werken meer

strategische partner voor

datagedreven, waardoor we opgaven eerder

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Magazines en boeken drukken, dat kunnen wij als geen ander

Eekhorstweg 1, 7942 JC Meppel info@veldhuis.nl www.veldhuis.nl

I m p re ss i e

D a a r k r i j g j e e e n k l e u r va n !

085 - 082 45 00

COLUMN

We willen bouwen, verduurzamen en groeien.

Maar wie gaat het doen? Nieuwe woningen bouwen, het stroomnet uitbreiden, gebouwen verduurzamen en onze infrastructuur toekomstbestendig maken. De ambities in Nederland, en zeker ook in onze regio, zijn groot. Maar achter al die plannen schuilt een steeds belangrijkere vraag: wie gaat het doen? Want werk is er genoeg. In het tweede kwartaal van 2026 stonden alleen al in de Nederlandse bouw 28.600 vacatures open. Ook dichter bij huis is de uitdaging groot. In Midden-Gelderland waren er recent ruim drie keer zoveel vacatures als kortdurend werkzoekenden. Personeelstekorten raken daarmee niet alleen werkgevers, maar kunnen ook bouwprojecten en de energietransitie vertragen. En de vraag naar vakmensen blijft. Installatiebedrijven hebben gemiddeld voor twaalf maanden werk in hun orderportefeuille en activiteiten in renovatie, industrie, infra en woningnieuwbouw trekken aan. Ook tijdens Prinsjesdag stond bouwen aan Nederland nadrukkelijk op de agenda, met investeringen in woningbouw, infrastructuur en energie. Mooie ambities, maar plannen alleen zijn niet genoeg. Er zijn mensen nodig om ze uit te voeren. Alleen harder werven gaat dit probleem niet oplossen. Het vraagt om een andere blik op talent. Minder vasthouden aan het perfecte cv en meer kijken naar vaardigheden, potentieel en motivatie. Moet iemand aan ieder vinkje voldoen? Of kan iemand met de juiste basis en begeleiding uitgroeien tot de professional die een organisatie nodig heeft? Ook werkgeverschap wordt belangrijker. In een markt waarin professionals kunnen kiezen, draait het niet alleen om: past deze kandidaat bij onze vacature? Minstens zo belangrijk is: waarom zou deze professional voor óns kiezen? En misschien moeten we verder kijken. Naar de generatie die straks onze woningen bouwt, installaties ontwerpt en energievoorziening draaiende houdt. Willen we hen enthousiasmeren, dan moeten we laten zien hoe mooi en belangrijk techniek is. Vanuit die gedachte lanceerde Kracht Recruitment trotsoptechniek.nl: een initiatief dat de mensen, projecten en innovaties achter bouw en techniek een podium geeft. Want hoe meer we onze trots laten zien, hoe meer we de volgende generatie kunnen inspireren #TrotsopTechniek. Neem vooral een kijkje op de website en laat je inspireren. Bouwen aan jouw organisatie begint bij de juiste mensen. Benieuwd hoe je technisch talent kunt vinden, binden én ontwikkelen? Bij Kracht Recruitment denken we graag mee over de personele uitdagingen van vandaag én morgen. Ontdek meer op vanuitkracht.nl. Vanuit die gedachte lanceerde Kracht Recruitment trotsoptechniek.nl. Een initiatief dat de mensen, projecten en innovaties achter bouw en techniek een podium geeft. <

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Theo (60) herpakt zijn leven na een herseninfarct “KIJK NAAR WAT JE NOG WÉL KUNT”

Het leven van de Huissense facility manager Theo (60) veranderde in augustus 2021 compleet. Een zwaar herseninfarct en de daaropvolgende blindheid van zijn linkeroog zetten zijn wereld volledig op de kop. Na een intensief proces van loslaten, revalideren en rouw, heeft hij zijn draai gevonden bij zorgorganisatie Siza. Zijn belangrijkste les? Niet achteromkijken, maar ontdekken hoe je weer van betekenis kunt zijn.

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Marit Unck, communicatie Siza

Een onzichtbare grens Voor het infarct maakte Theo lange werkdagen in een hectische fabrieksomgeving. "Ik stond om vijf uur ’s ochtends op en was vaak pas rond zeven uur ’s avonds thuis," vertelt hij. Theo hield aan het infarct hemianopsie over: hij is linkszijdig blind vanaf het puntje van zijn neus. Na een half jaar intensieve revalidatie, startte hij met re-integreren bij zijn werkgever. Maar dat ging al heel snel mis. Tijdens een online Teams-meeting met collega's kreeg hij een zware epileptische aanval. Gelukkig hadden zijn collega’s door Na een reeks heftige aanvallen werd in 2023

baan, het autorijden en het moeten mijden

duidelijk dat zelfstandig thuis wonen te

van drukke prikkels zoals verjaardagen

Het bleek te gaan om een vorm van epilepsie

gevaarlijk werd; zijn hersenen raakten

voelde als een grote inbreuk. "Het is echt

die het filter in zijn brein tijdelijk uitschakelde.

overbelast en door die overbelasting was de

levend verlies, je gaat door een rouwproces

"Ik kreeg last van waanbeelden en

kans op aanvallen groot. Theo kon niet meer

heen," legt Theo uit. Het frustrerende is dat

waangeluiden. In het ziekenhuis hoorde ik ’s

alleen thuis zijn en moest op zoek naar een

de buitenwereld het niet ziet. "Mensen zien

nachts bouwvakkers en apparaten. En als

nieuwe plek.

niks aan je. Maar je moest eens weten wat ik

dat het niet goed ging en belden zij 112.

elke dag meemaak." Dankzij de steun van

mijn vrouw een bord met boterhammen neerzette, dacht ik dat zij ze pakte en opat.

Het proces van levend verlies

o.a. maatschappelijk werk leerde hij het

Gelukkig wist ik ergens in mijn achterhoofd

De 100% arbeidsongeschiktheid was een

schuldgevoel en de verantwoordelijkheid

wel dat het niet echt was."

heftige boodschap. Het opgeven van zijn

naar zijn oude werk los te laten. "Ik ging mijn week volplannen en toen zei de maatschappelijk werker: Theo, je moet niks meer, je mag ook gewoon lekker een pyjamadag hebben. Dus ik leerde dat dat ook goed is.” Theo had eerst geen behoefte aan die hulp, maar is blij dat hij het wel geaccepteerd heeft: “Mijn advies is, laat professionele hulp toe in zo'n proces, zij kunnen je echt helpen. Je kunt het niet alleen. Zij kunnen je ook helpen anders tegen zaken aan te kijken als dat je dat zelf in eerste instantie zou doen.”

Betekenisvol werk bij Siza Sinds maart 2024 woont Theo bij Siza in Arnhem. De locatie is bewust gekozen: dicht bij zijn familie, zodat ze elkaar gemakkelijk kunnen bezoeken. De rust doet hem goed; Theo is inmiddels al bijna drie jaar aanvalsvrij.

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

"Er zijn altijd mensen die het slechter hebben"

hij drie keer per week bij Fit Life (onderdeel van Siza) om zijn spieren soepel te houden. De zondag houdt hij bewust vrij voor zijn familie of om uit te rusten, de zogenoemde Hoewel zijn oude werk verleden tijd is, bleef

er weer toe. De begeleiders/vakmensen van

de behoefte om iets bij te dragen aan de

keramiek kijken naar je mogelijkheden en

maatschappij groot. Die zingeving vond hij in

passen daar het werk op aan of denken met

Ondanks de dagelijkse uitdagingen en

het keramiekatelier van SizaWerk, een

je mee hoe je iets wel zou kunnen.”

incidentele migraineaanvallen blijft Theo

onderdeel van Siza. "We maken daar

positief. Die veerkracht heeft hij van zijn

producten voor bijvoorbeeld Museum

Structuur en positiviteit

vader meegekregen. Die had zware reuma

Arnhem en het Nederlands

Theo’s week is inmiddels goed gevuld met

en zei altijd, ‘er zijn altijd mensen die het

Openluchtmuseum. Dat was voor mij een

activiteiten die hem fysiek en mentaal scherp

slechter hebben.’ Theo’s boodschap is dan

heel belangrijk punt. Je voelt je na zo'n traject

houden. Zo doet hij aan tekenen en

ook helder: "Kijk vooruit, kijk niet achteruit.

snel aan de kant gezet. Door dit werk doe ik

schilderen, werkt hij met keramiek en sport

Kijk vooral naar wat je nog wél kunt." <

ido Steeg, manager SizaWerk:

aan Social Return. Onze opdrachtgevers

productie, groenonderhoud en in

“SizaWerk is het onderdeel van

zijn gemeenten en het UWV, maar ook

verschillende ambachten. In meerdere

Siza dat zich richt op het

biedt SizaWerk haar hulp en kennis aan

ateliers maken wij producten voor het

organiseren en faciliteren van werk voor

voor tweede spoortrajecten. Mede met

bedrijfsleven en organisaties zoals het

mensen met een beperking of een

behulp van de brede kennis van onze

Nederlands Openluchtmuseum,

afstand tot de arbeidsmarkt. Vanuit de

moederorganisatie bieden wij mensen

Rijksmuseum en het Museum Arnhem.

overtuiging dat iedereen talenten heeft en

weer nieuw perspectief.

Door deze diensten af te nemen of onze

van waarde wil en kan zijn, ondersteunt

pyjamadag.

ambachtelijke producten te bestellen,

SizaWerk mensen bij het vinden van een

Voor diegenen voor wie betaald werk

zoals ons kerstpakket, dragen partners en

passende plek die aansluit bij hun

(nog) niet vanzelfsprekend is, heeft

bedrijven op een laagdrempelige manier

mogelijkheden, interesses en ambities. Zo

SizaWerk verschillende werkplaatsen waar

bij aan hun eigen Social Return-

begeleiden onze trajectbegeleiders

producten en diensten geleverd worden

doelstellingen.”

mensen vanaf de start van hun re-

in een meer beschutte omgeving. Deze

integratie naar duurzame arbeid tot en

werkplekken zijn bij Siza, maar ook bij

met coaching on the job. Hiermee bieden

sociaal ondernemers in de regio. Denk

wij een directe en waardevolle invulling

hierbij aan werk in de horeca, bakkerij,

www.siza.nl

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

COLUMN

“We zijn als regio veel te bescheiden” De helft van alle Nederlandse betalingen wordt verwerkt door het Arnhemse CCV. Ook over de landsgrenzen heen is het technologiebedrijf steeds actiever, zeker nu het onderdeel is van multinational Fiserv. Toch vindt CCO John Kolthof regionaal samenwerken onverminderd belangrijk.

Waarom hij lid is van The Economic Board? John Kolthof, de CCO (Chief Commercial Oﬃcer) van CCV, hoeft niet lang na te denken. “Ik werk en woon hier al twintig jaar en vind daarom dat ik niet alleen verantwoordelijkheid heb naar mijn bedrijf, maar ook naar de regio. In The Economic Board worden grote vraagstukken rond technologie, talent en digitalisering besproken. Die pakken we het beste samen aan.”

3 miljard transacties CCV wordt weleens het bedrijf genoemd dat Nederland in de jaren '80 en '90 aan het pinnen kreeg. Zonder dat mensen het doorhebben, hebben ze sindsdien continu met CCV te maken. “We verwerken de helft van alle Nederlandse betalingen”, zegt Kolthof met gepaste trots. “Europees gaat het om 3 miljard transacties per jaar.” Vorig jaar werd CCV overgenomen door het Amerikaanse Fiserv, een van de grootste betaalbedrijven ter wereld. Kolthof: “Zij gaan grote delen van de technologie die we in Arnhem hebben ontwikkeld, gebruiken voor een nieuwe wereldwijde oplossing. Dan spelen we dus ook een rol bij veel betalingen in bijvoorbeeld de VS of Azië.” De overname van CCV verandert volgens Kolthof niets aan de band met Arnhem en omstreken. “Fiserv kiest er bewust voor om CCV vanuit Arnhem door te ontwikkelen. Daar blijft ons hoofdkantoor zitten. We willen gebruik blijven maken van de kennis en kunde die in deze omgeving aanwezig is. Veel van onze medewerkers komen hier vandaan.”

Meer zelfvertrouwen “Samen optrekken biedt veel voordelen”, vervolgt hij. “We lobbyen bijvoorbeeld in Den Haag om bepaalde investeringen naar de regio te krijgen. Het is voor iedereen voordelig dat we interessant blijven voor allerlei stakeholders. Als mensen hier graag willen wonen en leven, profiteren we van het aanwezige talent." Kolthof is positief over wat er in de Lifeport-regio aanwezig is en gebeurt. “Maar we laten nog onvoldoende zien hoeveel kennis, technologie en ondernemerschap hier te vinden zijn. Er zijn gevestigde bedrijven en innovatieve startups, en we hebben geweldige universiteiten, hogescholen en mbo's. We mogen daarom best met wat meer zelfvertrouwen naar buiten treden. We zijn veel te bescheiden.” <

John Kolthof – CCO van CCV en Lid The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Dutchplanners: niet op de voorgrond, wel bepalend

Dutchplanners, het planologisch adviesbureau uit Arnhem, is misschien wel het beste bewaarde geheim uit de regio. En dat past eigenlijk wel bij oprichter Maarten Bosman, die zelf ook niet zo nodig op de voorgrond hoeft te staan. Dit jaar mag zijn adviesbureau achttien kaarsjes op de taart zetten.

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

inds anderhalf jaar is Dutchplanners

Daarom gaat Dutchplanners vroeg met

genomen en besparen we ontwikkelaars en

gevestigd in een voormalig

omwonenden in gesprek. „In veel gevallen

bewoners een ellenlange strijd.”

schoolgebouw aan de Jansbuitensingel

begrijpen bewoners wel dat er gebouwd

in Arnhem. De bovenverdiepingen zijn

wordt, maar zijn ze het niet eens met de

Mensen, ideeën en belangen

omgebouwd naar appartementen. Maarten

hoogte, grootte of vorm van een gebouw of

Bewonersparticipatie in combinatie met de

ontvangt ons in de grote, lichte ruimte met

worden te laat betrokken.”

technische analyse levert een sterker plan op met harde en zachte waarden: minder

hoge plafonds. De kantoortuin bevindt zich in het oude gymlokaal, waar twee gymbanken

Maarten haal enthousiast herinneringen op

verrassingen achteraf, minder kans op

nog herinneren aan vervlogen tijden.

aan een project in Elst, waar de adviseurs

vertraging en een betere juridische én

van Dutchplanners veertig

maatschappelijke basis.

Aan de muur hangen foto’s van mensen die

keukentafelgesprekken met omwonenden

bij het adviesbureau werken of er ooit

voerden. Al snel kwam daarin een rode

Dutchplanners is er voor iedereen met

gewerkt hebben. “Regelmatig zien we

draad naar voren. Het gebied waar gebouwd

bouwplannen: van één woning tot een

mensen terug, bijvoorbeeld als een student

zou worden, was voor bewoners belangrijk

project met vijfhonderd woningen, van een

die bij ons afstudeert een presentatie geeft.”

voor hun vaste wandeling met de hond: van

parkeergarage tot een windmolen. Ik vind

Het is tekenend voor het menselijke aspect

brug tot brug.

het een interessant samenspel. Maar

van Dutchplanners.

uiteindelijk zit het plezier voor Maarten in Dutchplanners ging vervolgens met

een duidelijk resultaat. „Je komt onderweg

Dutchplanners onderzoekt de haalbaarheid

bewoners, ontwerpers en andere

allerlei mensen, ideeën, belangen en

van complexe ruimtelijke vraagstukken. „Wij

betrokkenen het gebied in. Het ‘gouden

perspectieven tegen. De kunst is om goed te

adviseren aan de voorkant om inzichtelijk te

rondje’, zoals de wandeling werd genoemd,

luisteren en al die belangen met elkaar te

maken wat een ontwikkelaar kan

kreeg uiteindelijk een plek in het projectplan.

verbinden.”

tegenkomen. We brengen de risico’s in kaart,

De bouw kon doorgaan. Eenvoudig gezegd:

zodat op basis daarvan een goed plan kan

ontwikkelaar blij, bewoners blij.

worden gemaakt.”

Want inhoudelijk gelijk hebben, betekent nog niet dat je gelijk krijgt, weet hij inmiddels.

Bewonersparticipatie gaat volgens Maarten Dat kunnen heel concrete risico’s zijn: een

niet over iedereen tevreden houden. “Het

gasleiding in de grond, stikstof of

gaat erom de kwaliteit van het besluit te

archeologische waarden. Met behulp van

verbeteren. Hoe komen we sneller tot een

een grote hoeveelheid data waar

resultaat waarop een besluit kan worden

„Uiteindelijk gaat het om mensen.” < www.dutchplanners.nl

Dutchplanners over beschikt, worden die snel zichtbaar. „We weten binnen een week welke aspecten belangrijk zijn om rekening mee te houden zodat we eindeloze doorlooptijden van projecten kunnen beperken.”

Manier waarop ze leven Maar uiteindelijk zijn het vaak de bewoners die een doorslaggevende rol spelen in projecten. Zij zijn immers degenen die bezwaar kunnen maken tegen een project. „Vaak wordt bij de ontwikkeling vooral gedacht aan de eindgebruiker van een project, bijvoorbeeld de toekomstige bewoner. Maar wat zijn de zorgen en wensen van de mensen die eromheen wonen?”

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Tekst: Francien van Zetten

Er zit muziek in

innovatieve samenwerkingen in Lifeport Semicon

Over samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen is veel gesproken. Het meerjarenplan The future of chips in Lifeport Semicon en de Regiegroep Lifeport Semicon zorgen er nu voor dat innovatieve samenwerkingen in de regio op stoom komen. ‘Er zit steeds meer muziek in’, zegt Kees-Jan Leliveld, directeur van ASMPT-ALSI in Beuningen. Zijn bedrijf gaat bijvoorbeeld samenwerken met Doeko uit Weurt, specialist in fijnmechanica. ‘Zij kunnen specifieke onderdelen maken voor onze machines waarmee we chips uit dunne platen silicium, zogeheten wafers, zagen.’

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

ifeport Regio Arnhem Nijmegen heeft duidelijke ambities: de economische sectoren Energy,

Health en High Tech stimuleren door investeringen in innovaties aan te jagen. Daarnaast ligt de focus op een betere samenwerking van bedrijven en kennisinstellingen in de regio en op onderwijs voor de werknemers van de toekomst. De ontwikkelingen in de chipsector oftewel de halfgeleiderindustrie gaan wereldwijd vliegensvlug en Lifeport Semicon werkt daarom aan een internationaal toonaangevend en toekomstbestendig semicon-ecosysteem. ‘Het sterke punt is dat vrijwel de hele

geïnvesteerd. Door als Lifeport Semicon te

en innovatieve kracht van deze regio’, zegt

semiconproductieketen in onze regio is

innoveren en te groeien, verbeteren we de

Leliveld. ‘We werken hier samen met de

gevestigd. Van wereldspelers, zoals

weerbaarheid van Nederland en Europa

technische universiteiten van Eindhoven,

chipsproducenten NXP, Nexperia en

ten opzichte van China en de VS én krikken

Delft en Enschede. En natuurlijk met de

Ampleon, tot bedrijven die machines voor

we ons verdienvermogen op.’ De Europese

Radboud Universiteit Nijmegen, die

de chipindustrie maken en expertise op

Commissie wil het marktaandeel van

vooraanstaande bètafaculteiten heeft en

het gebied van advanced chips packaging

Europa in de wereldwijde chipproductie

heel goed is in onder meer AI.’

en nieuwe toepassingen van chips’, zegt

vergroten van 10 procent nu naar

Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen

minimaal 20 procent in 2030.

Innovatieve ontwikkelingen De Noviotech Campus in Nijmegen biedt

en voorzitter van de Regiegroep Lifeport Semicon. ‘Dat gebeurt samen met onder

Daadwerkelijke samenwerkingen

veel techbedrijven, maar ook beginnende

meer de Radboud Universiteit, CITC-TNO

De afgelopen twee jaar zijn veel

(start-ups) en doorgroeiende (scale-ups)

en OnePlanet.’

ondernemers, onderwijsinstellingen en

bedrijven ruimte. Daarnaast zet Lifeport

overheden met elkaar in gesprek gegaan,

Semicon in op innovatieve ontwikkelingen,

Behouden en verdubbelen

constateert Bruls. Daar ontstaan nu

zoals het onderzoekscentrum CITC-TNO,

Strategische kennis en productie van chips

daadwerkelijke samenwerkingen uit, ziet

dat zich richt op advanced chips

voor de regio behouden, de

Kees-Jan Leliveld. ASMPT is een

packaging. Dat is een vernieuwende

semiconindustrie flink laten groeien door

multinational uit Singapore, die in 2014 het

manier om chips te combineren en samen

innovaties aan te jagen, robotisering te

Beuningse bedrijf ALSI overnam. ALSI

te laten werken. Daarvoor wordt een

stimuleren en techtalenten van de

ontwerpt en produceert machines, die

productielijn opgezet. Iets anders is de

toekomst op te leiden, dat is waar Lifeport

met een driedubbele laserstraal chips uit

ontwikkeling van fabriek die helemaal

Semicon aan werkt. ‘Als één krachtig en

dunne platen silicium (wafers) zagen.

draait op robots. ‘Dat noemen ze een dark

internationaal herkenbaar ecosysteem

Volgens het bedrijf kan er met deze

factory, omdat het licht niet aan hoeft’,

denken we het huidige aantal banen te

vernieuwende techniek sneller worden

vertelt Van Dellen. ‘Daarmee bespaar je op

kunnen verdubbelen naar 13.600 banen in

gewerkt en komt er minder warmte vrij.

arbeidskrachten en kun je concurreren

2034’, meldt Jan van Dellen, directeur van

met lage lonenlanden in bijvoorbeeld Azië.’

The Economic Board Regio Arnhem

Onderzoekscentrum ASMPT

Nijmegen.

ASMPT koos enkele jaren geleden voor de

Meer weten?

regio Arnhem-Nijmegen om een nieuw

Kijk op: www.lifeport.nl <

Weerbaarheid

onderzoekscentrum te openen. ‘We

Van Dellen vervolgt: ‘Semicon is

hebben overwogen om naar Eindhoven te

internationaal de sector waarin veel wordt

gaan, maar we geloven in de economische

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Van Arnhem tot Oss:

Pharma Delta brengt de farmaregio samen

Wat gebeurt er als internationale farmaceutische bedrijven, innovatieve ondernemers en kennisinstellingen hun krachten bundelen? Dan ontstaan nieuwe verbindingen, wordt kennis gedeeld en krijgt innovatie meer ruimte. Precies dat is de ambitie van Pharma Delta. Het consortium verbindt de farmaceutische sector over de regiogrenzen heen, van Arnhem en Nijmegen tot Oss en Boxmeer en nog verder Brabant in, om samen te investeren in innovatie, talent en een toekomstbestendige industrie.

oe belangrijk die samenwerking is,

samen te brengen, versterken de partners

Van ontmoeting naar samenwerking

werd duidelijk tijdens een

de positie van de bredere farmaregio.

Wat die samenwerking in de praktijk betekent, blijkt bij GlycoMScan in Arnhem.

bijeenkomst bij de HAN, waar een

leven lang ontwikkelen centraal stond. Hoe

Met de gemeenten Nijmegen en Oss en

Het bedrijf van oprichter Monique van

zorgen we ervoor dat de farmaceutische

ondersteuning vanuit de Regio Deal en de

Scherpenzeel is gespecialiseerd in glyco-

sector ook morgen over de juiste kennis en

Groene Metropoolregio werkt het

analyse, een belangrijk onderdeel van de

voldoende talent beschikt?

consortium aan gezamenlijke ambities op

ontwikkeling en kwaliteitscontrole van

het gebied van talentontwikkeling,

medicijnen. Tijdens een bezoek van Pharma

duurzaamheid en innovatie.

Delta liet zij de consortiumleden

Samen sterker als regio Pharma Delta werd in mei 2024 gelanceerd op Pivot Park in Oss. Mede dankzij de verbindende rol van Briskr bundelen internationale farmaceutische bedrijven,

Rob Nelissen, Director Biolumnis

innovatieve mkb'ers, kennisinstellingen en overheden hun krachten. Van de

“Pharma Delta zit voelbaar in een actieve opbouwfase, echt motiverend om de vibe

kennisinstellingen en innovatieve bedrijven in

onder onze leden te zien die samenwerkingen afspreken voor vernieuwende

Arnhem en Nijmegen tot het sterke

opleidingen en initiatief om de sector onder de aandacht van jonge studenten te

farmaceutische cluster op Pivot Park in Oss:

krijgen”

door expertise, faciliteiten en netwerken

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Prof.dr. Jan Smit, decaan/vice-voorzitter Raad van Bestuur Radboudumc “De innovatieagenda van geneesmiddelenontwikkeling is gebaseerd op goede ideeën en ondernemerschap. Beiden gaan over menselijk kapitaal. Zonder goed opgeleide mensen geen innovatie. Juist kennisinstellingen dragen kennismaken met haar laboratorium en

kennis met mogelijkheden voor bij- en

daaraan bij: aan het opleiden van

specialistische expertise.

omscholing van laboratoriummedewerkers,

professionals met diverse

de nieuwe deeltijdmaster Chemistry en het

competenties. ROC, HAN en

"Samen staan we sterker en zijn we beter

onderzoek binnen het lectoraat Drug

Radboudumc en Universiteit willen

zichtbaar als regio", vertelt Van

Discovery en het HAN BioCentre.

deze bijdrage gezamenlijk leveren in

Scherpenzeel. De bedrijfsbezoeken

Pharma Delta om ons regionale

leveren volgens haar meer op dan inzicht

Jan Smit, Radboudumc trad onlangs toe tot

ecosysteem in te zetten voor

in elkaars werkzaamheden, zoals nieuwe

het bestuur, daarmee krijgt de

nationale en internationale

contacten en mogelijke samenwerkingen.

vertegenwoordiging van onderwijs en

ontwikkelingen. Heel mooi om actief

Juist voor kleinere gespecialiseerde

kennisinstellingen een nieuwe impuls. Hij

te mogen zijn in Pharma Delta!”

bedrijven biedt Pharma Delta kansen om

vertegenwoordigt de gezamenlijke belangen

te verbinden met grotere spelers in de

van het mbo, hbo en universitair onderwijs.

farmaceutische keten.

Klaar voor de volgende stap Investeren in talent en kennis

Met een vernieuwd bestuur en de komst van

die bijdragen aan een innovatieve, duurzame

Bij de bijeenkomst bij de HAN stond een

een programmamanager eind oktober gaat

en toekomstbestendige farmaceutische

andere belangrijke ambitie centraal: de

Pharma Delta een nieuwe fase in. De ambitie

sector. <

aansluiting tussen onderwijs en

is om de samenwerking verder te verdiepen

arbeidsmarkt. De deelnemers maakten

en gezamenlijke initiatieven te ontwikkelen

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

www.pharmadelta.nl

Brilliant Work helpt MKB vooruit met (gesubsidieerde) coaching, advies en training

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Met een team van twintig bedrijfscoaches, adviseurs en trainers ondersteunt en coacht Lizanne Jakobs al tien jaar lang ondernemers die meer omzet willen halen, hun interne organisatie beter willen organiseren of diensten willen uitbreiden naar het buitenland. “Als je een pennenfabriek hebt, vertellen we je niet hoe je een betere pen maakt, maar wel hoe je alle andere aspecten van je bedrijf groter, efficiënter, leuker of winstgevender kunt opzetten.”

et tientallen jaren ervaring in het

juiste mensen op de juiste plek hebt én dat

Work. De coaches en adviseurs gaan met

bedrijfsleven en de laatste jaren

zij de juiste tools krijgen om hun werk goed

ondernemers in gesprek over hun

als bedrijfscoach, verhuisde

te doen. Dat zijn precies de vraagstukken

vraagstukken en stellen samen met hen een

Lizanne twaalf jaar geleden uit Engeland

waarbij wij kunnen helpen. Als dit goed loopt,

plan op. Geen dik rapport, maar een duidelijk

terug naar Nederland. Ze koos Oosterbeek

kan het je commercieel voor de wind gaan

actieplan met concrete acties voor de

als woonlocatie. “We wonen in een prachtige

en is ondernemen hartstikke leuk!”

ondernemer zelf én acties waarmee de

omgeving, met de perfecte balans tussen

experts van Brilliant Work aan de slag gaan.

werken en leven. Ik ben trots dat ik hier mag

Lizanne noemt als voorbeeld een klant met

Welke acties dat kunnen zijn? Het opstellen

werken en wonen.”

een ‘fantastische uitvinding’ voor de

van een personeelshandboek of het trainen

zorgsector. Het bedrijf had alleen nog geen

van medewerkers. Maar ook het vinden van

Wat ze in Engeland succesvol en met veel

distributeurs, geen personeel en geen

een contact met een distributeur in

plezier had gedaan, wilde ze in Nederland

structurele investeerders. Wel was er een

Duitsland.

graag voortzetten. Ze ontdekte dat in ons

cruciale toeleverancier die voor ‘veel gedoe’

land de markt al behoorlijk verzadigd was

zorgde en daarmee de groei van het bedrijf

Voor veel ondernemers onbekend, vanuit de

met coaches en adviseurs, maar ze besloot

afremde.

overheid zijn er maar liefst zestien

er toch voor te gaan. Op haar eigen manier. Brilliant Work was geboren.

subsidieregelingen van 1.000 tot 25.000 “We hebben geholpen strategische

euro voor advies, coaching en de

beslissingen te nemen over het vinden van

ontwikkeling van bedrijven. “Zeker in

Lizanne verzamelde een team van

een betere toeleverancier. Samen hebben

Gelderland is er voor veel van onze diensten

professionals om zich heen. Ieder met een

we bepaald aan welke kennis, ervaring,

wel een regeling te vinden. Bovendien

eigen expertise. En daar ligt de kracht van

houding en vaardigheden nieuwe

mogen verschillende subsidies naast elkaar

Brilliant Work. “We coachen en adviseren

medewerkers moesten voldoen en geholpen

worden gebruikt.”

kunnen pragmatisch en in de hele breedte",

bij de werving. Ook adviseerden we over het

legt Lizanne uit. “Van strategie, sales en

vinden, inwerken en aansturen van nieuwe

En dat er juist hier veel mogelijkheden zijn,

marketing tot HR, leiderschap,

distributeurs. We zijn de stok achter de deur

sluit mooi aan bij Lizannes liefde voor de

procesoptimalisatie, AI en softskills.

om die dingen door te voeren die lastig zijn

regio. “Er gebeurt hier zoveel. Op de HAN,

Afhankelijk van de ondernemersvraag sluiten

of veel aandacht vereisen. En we zijn

WUR en de Radbouw Universiteit, maar

één of meerdere coaches aan bij het traject.”

sparringpartner van de ondernemers – door

denk ook aan de ontwikkelingen rond

dik en dun.”

medische innovatie en de energietransitie.

Commercieel voor de wind

Brilliant Work helpt ZZP en MKB

Volgens Lizanne zijn ondernemers soms

Inmiddels heeft het bedrijf een grote

ondernemers door voor iedereen een

bang dat een coachingstraject vooral veel tijd

investeerder aangetrokken, een

gratis kennismaking te bieden, waarbij we

kost. Zonde, want zij weet hoeveel het juist

distributienetwerk in meerdere landen

kijken hoe wij ze kunnen ondersteunen. En

kan opleveren. “Je moet als bedrijf goed

opgebouwd en grote stappen gezet.

uitleggen welke subsidies of andere hulp er

weten waar je naartoe wilt. Wat is je

voor je bedrijf is.” <

toegevoegde waarde? Wat is de stip op de

Aan de slag

horizon? Daarnaast is het belangrijk dat je de

De aanpak is kenmerkend voor Brilliant

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

www.brilliantwork.nl

Netwerken tussen de historie:

Padel Business Club strijkt neer in het Openluchtmuseum HONDERD ONDERNEMERS, INSPIRERENDE ONTMOETINGEN EN EEN UNIEKE ARNHEMSE LOCATIE Wat krijg je als je ondernemerschap, vitaliteit en een van de mooiste locaties van Arnhem samenbrengt? Een middag vol nieuwe verbindingen, inspirerende gesprekken en verrassende inzichten. Op vrijdag 2 oktober vond het kwartaalevent van de Padel Business Club plaats in het Nederlands Openluchtmuseum, waar ruim honderd ondernemers uit Arnhem en omgeving samenkwamen.

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Meer dan alleen een netwerk De Padel Business Club groeit hard. Wat twee jaar geleden begon als een nieuw initiatief rondom sport en ondernemen, is inmiddels uitgegroeid tot een krachtig netwerk van

generaties, laat het museum zien hoe

Met een unieke locatie, inspirerende sprekers

meer dan honderd leden. Met meer dan

geschiedenis mensen kan inspireren en

en volop ruimte voor ontmoeting kijkt de

vijftig events, talloze samenwerkingen en

bijeenbrengen.

Padel Business Club terug op een bijzonder

zakelijke vriendschappen bewijst de club dat

Juist die kracht maakte het museum tot de

geslaagd kwartaalevent. Een middag die liet

netwerken ook anders kan: actief,

perfecte gastheer voor dit kwartaalevent.

zien hoe sport, cultuur, ondernemerschap en

laagdrempelig en vooral persoonlijk.

Tussen historische gebouwen, karakteristieke

vitaliteit elkaar versterken en hoe Arnhemse

straatjes en bijzondere ontmoetingsplekken

organisaties gezamenlijk bijdragen aan een

Tijdens het kwartaalevent werden de

ontstonden gesprekken over

sterke en betrokken stad. <

aanwezigen welkom geheten door Mark

ondernemerschap, innovatie en de toekomst

Worm en Paul van Zeist. Vervolgens

van Arnhem. De kernwaarden van het

verzorgde Hayke van Valburg een korte sessie

museum, verbindend, inclusief, duurzaam en

over ademhaling en vitaliteit, waarmee de

ondernemend, sluiten bovendien naadloos

toon direct werd gezet voor een middag

aan bij de visie van de Padel Business Club.

Interesse in de Padel Business Club?

Zo was het museum niet alleen het decor van

De Padel Business Club organiseert

de middag, maar ook een bron van inspiratie.

ook de komende maanden weer

Het liet zien hoe cultuur, historie en

diverse netwerkbijeenkomsten.

ondernemerschap elkaar kunnen versterken.

Ondernemers die meer willen weten

waarin gezondheid, ontmoeting en ontwikkeling centraal stonden.

Op ontdekkingstocht door het Openluchtmuseum Wat volgde was een culinaire wandeltour

of een keer willen aansluiten, vinden

door het Nederlands Openluchtmuseum.

Samen lokaal en vitaal ondernemen

meer informatie door onderstaande

Terwijl deelnemers genoten van verschillende

Ook vitaliteit speelde een belangrijke rol. Zo

QR-code te scannen:

culinaire stops, maakten zij kennis met de

presenteerde Sportbedrijf Arnhem het

rijke geschiedenis en bijzondere verhalen die

nieuwe Vitaliteitskompas, een online platform

het museum te bieden heeft. Het leverde niet

waarmee ondernemers en medewerkers aan

alleen volop gespreksstof op, maar ook

de slag kunnen met thema's als beweging,

nieuwe ontmoetingen tussen ondernemers

mentale kracht, slaap, voeding en balans.

uit uiteenlopende sectoren. De keuze voor het museum bleek een schot

Onder het genot van een afsluitende borrel

in de roos. Het Nederlands

werd nog lang nagepraat. Over ondernemen,

Komende bijeenkomsten

Openluchtmuseum behoort tot de meest

kansen voor Arnhem, nieuwe ideeën en

23 oktober | 08.30 - 10.30 uur

bezochte musea van Nederland en brengt

toekomstige samenwerkingen. Precies waar

13 november | 15.30 - 17.30 uur

het dagelijks leven van vroeger op een

de Padel Business Club voor staat:

27 november | 08.30 - 10.30 uur

eigentijdse manier tot leven. Met een missie

ondernemers met elkaar in contact brengen

4 december | 15.30 - 17.00 uur |

die draait om het doorgeven van verhalen,

en bijdragen aan een vitaal en sterk zakelijk

Kwartaalevent

tradities en erfgoed aan toekomstige

netwerk in de regio.

11 december | 15.30 - 17.30 uur

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Sustenso: succesvolle voor

en schaalbare ecosystemen ‘IN AFVAL ZIEN WIJ ENERGIE, GRONDSTOFFEN EN NIEUWE KANSEN’ Het Alkmaarse Sustenso bouwt aan circulaire waardeketens door reststoffen, technologie, energie, afnemers, kennis en kapitaal op een duurzame manier met elkaar te verbinden. Werkmaatschappijen als Sustenso Algae en Energy Greenery Alkmaar (EGA) geven hieraan concreet uitvoering. Het afgelopen jaar is de directie van Sustenso uitgebreid waardoor het bedrijf zich nog gerichter kan doorontwikkelen. In gesprek met Hans van der Weide (oprichter en algemeen directeur) en Jena Cruysberghs (Director of Business Development van EGA) en Chata Mundell (CEO Sustenso Algae).

Hans, kun je iets meer vertellen over Sustenso en zijn ontstaansgeschiedenis?

vrij en in plaats van dit uit te stoten, startten

“Sustenso werd opgericht in 2016 om

met een buizenstelsel om algen te kweken

oplossingen te bieden voor de verwerking

met deze CO2. Inmiddels is dit uitgegroeid

van agrarische reststromen en digestaat.

tot onze hoogwaardige en schaalbare

Zodoende begonnen we in 2022 met de

circulaire algenkwekerij Sustenso Algae.

bouw van een grote biovergister op de

Daarnaast bestaat Sustenso inmiddels ook

Boekelermeer in Alkmaar om groente- en

uit twee werkmaatschappijen Sustenso

landbouwafval om te zetten in groen gas.

Energy en Energy Greenery Alkmaar,

Inmiddels is deze biovergister, die tegenover

waarmee we mensen en bedrijven bij elkaar

onze vestiging staat, succesvol verkocht aan

krijgen om een circulaire waardeketen te

energiebedrijf Engie. Het verwerkt zo’n

vormen. Hierin worden reststromen

100.000 ton groen afval tot ongeveer 8

omgezet in nieuwe grondstoffen en energie,

miljoen kubieke meter groen gas per jaar.

waarbij de energie ook opgeslagen kan

Bij de productie van het biogas kwam CO2

worden.

wij bij expertisecentrum InVesta een pilot

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

v.l.n.r. Jena Cruysberghs, Chata Mundell en Hans van der Weide.

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

v.l.n.r. Jena Cruysberghs, Hans van der Weide en Chata Mundell voor het innovatieve platform van Sustenso Algae Jena Cruysberghs met een sample fycocyanine van Sustenso Algae.

"Sustenso Algae heeft een schaalbaar, innovatief platform gebouwd om van CO2 en microalgen hoogwaardige biobased ingrediënten te maken." Wij geloven namelijk dat circulariteit niet in één fabriek ontstaat, maar juist tussen

alleen CO2 , maar creëren we ook economische waarde.

bedrijven. Een circulair idee werkt pas als de

We maken namelijk natuurlijke alternatieven

hele keten werkt. En daarin moet alles

die net zo betrouwbaar zijn als de

kloppen: van technologie en grondstoffen tot

kunstmatige producten.”

aan logistiek, afzet en partners. Het is onze missie om partijen dus bij elkaar te brengen

Kun je zo’n alternatief noemen?

om dit te realiseren.”

“Ons eerste product is fycocyanine, een stabiel, zuiver en reproduceerbaar natuurlijk

Chata, kun jij meer over vertellen over Sustenso Algae?

kobaltblauw pigment. Fycocyanine fungeert

“Sustenso Algae heeft een schaalbaar,

synthetische blauwe kleurstoffen. Het wordt

innovatief platform gebouwd om van CO2 en

toegepast in gezondheids-bevorderende

microalgen hoogwaardige biobased

frisdranken, koude voedingsproducten en

ingrediënten te maken. Hiervoor gebruiken

cosmetica. Het pigment is daarnaast rijk aan

we fotosynthese. Zo reduceren we niet

aminozuren en waardevolle voedingsstoffen.

als een veilig, natuurlijk alternatief voor

KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

"Biomethanol is een belangrijke stof, omdat het fossiele brandstoffen kan vervangen."

brandstoffen kan vervangen, zoals in de

Dus als alles meezit, hebben de twee werkmaatschappijen van Sustenso over een paar jaar twee duurzame en innovatieve fabrieken neergezet?

chemische sector en scheepvaart.”

Chata: “Jazeker, we hebben de kennis, kunde

in duurzame moleculen, zoals biomethanol en energie. Biomethanol is een belangrijke stof, omdat het fossiele

en ambitie in huis om dit binnen enkele jaren

Hoe gaan jullie dat doen?

te realiseren.”

Jena: “Om de energie en biomethanol uit

Chata Mundell

het afval te krijgen willen we in 2030 een

Hans: “De regio Alkmaar heeft de afgelopen

regionaal ecosysteem gerealiseerd

jaren al laten zien dat je met een goed idee,

hebben waarin verschillende reststromen

het juiste netwerk en een goede

worden omgezet in groene energie en

samenwerking heel ver kunt komen. Afval-

groene methanol. Dat doen we met

en reststromen vind je overal; de uitdaging is

bewezen technologieën in een nieuwe

om deze te verbinden aan nieuwe

fabriek, die naast onze vestiging komt te

toepassingen. Toepassingen die Sustenso en

staan, achter de eerder genoemde

onze partners in huis hebben.”

biovergister. Jaarlijks willen we daar

Jena: “Zo benutten we grondstoffen én

Maar ons doel is om meerdere kleurstoffen

100.000 ton afval, zoals oud hout en slib,

economische waarde zo veel mogelijk en

en producten te produceren. Met ons

door middel van extreme hitte omzetten

steeds opnieuw in de regio zelf.”

platform willen we uiteindelijk de hele

in bruikbare elektriciteit en de brandstof

algen-cel benutten en een uitgebreid

methanol.

assortiment van pigmenten, oliën, eiwitten,

Benieuwd geworden naar Sustenso? Kijk snel op www.sustenso.com.

koolhydraten commercieel op de markt

Het design van de fabriek is redelijk

brengen. Hiervoor wordt de komende jaren

flexibel. Hierdoor kunnen we in de

een grotere werkplaats gebouwd, naast ons

toekomst ook fabrieken neerzetten in

huidige vestiging. Die opstelling wordt 75 bij

andere industriële gebieden. Die noemen

24 meter: van 500 liter gaan we straks naar

we OLAH’s, naar de Hongaars-

25.000 liter voor onze algenkweek.”

Amerikaanse scheikundige George Olah

Hans van der Weide

die in 1994 de Nobelprijs voor de

Jena, jij bent sinds begin juni Director of Business Development van Energy Greenery Alkmaar (EGA) geworden. Wat doet EGA precies?

Scheikunde won voor zijn baanbrekende

“Met EGA willen we in de regio Alkmaar

en sterk netwerk ook op andere plekken in

regionale rest- en afvalstromen omzetten

het land ook onze ecosystemen bouwen.”

onderzoek naar carbokationen. Op deze manier kunnen we met bewezen techniek, een bekend vergunningstraject

"De regio Alkmaar heeft de afgelopen jaren al laten zien dat je met een goed idee, het juiste netwerk en een goede samenwerking heel ver kunt komen." KIJK OP Arnhem-Nijmegen | WWW.kijkoparnhem-nijmegen.nl

Water

vanzelfsprekend, totdat het er niet meer is

V.l.n.r. Bjorn Claus, Barry van de Lagemaat en Mark Janssen.

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Dagelijks gaat het over netcongestie en de druk op het elektriciteitsnet. Maar volgens coöperatief directeur Barry van de Lagemaat van Rabobank in regio Gelderland-Zuid verdient ook een ander onderwerp nadrukkelijk aandacht: water!

Zij volgen ontwikkelingen en kijken naar

"Een duurzame golfbaan is niet altijd

oplossingen rond waterbeschikbaarheid,

knalgroen. De natuur is dat immers ook niet.

klimaatadaptatie en eﬃciënt watergebruik.

Het gaat om een gezonde balans tussen

Hun kennis helpt ondernemers om kansen

speelkwaliteit, verantwoord natuurbeheer

te signaleren en zich voor te bereiden op

en zorgvuldig gebruik van natuurlijke

toekomstige uitdagingen.

hulpbronnen." Ik ben er trots op dat we met minder waterverbruik toch een golfbaan van

"Water. Je staat er eigenlijk niet vaak bij stil,

Een onderneming die dagelijks bezig is met

topkwaliteit kunnen aanbieden. Maar vooral

omdat het er altijd is. Maar wordt het belang

slim waterbeheer is Golfbaan Het Rijk van

dat we verder kijken dan alleen de golfbaan.

ervan niet onderschat?" zegt Van de

Nijmegen. Om voorbereid te zijn op drogere

We beheren hier een groot gebied van 150

Lagemaat. "Steeds meer klanten krijgen te

zomers investeerde de golfbaan fors in een

ha. met veel verschillende planten- en

maken met vraagstukken rondom

vernieuwd beregeningssysteem.

diersoorten. Ons waterbeheer draagt bij aan

waterbeschikbaarheid, waterkwaliteit en

Volgens Rabobank accountmanager Bjorn

het behoud van deze natuurlijke omgeving."

duurzaam gebruik. Daarom is dit een thema

Claus zijn dit precies de investeringen die

waar Rabobank mee aan de slag wil gaan

ondernemers helpen om weerbaarder te

Die bredere visie blijkt ook uit de aandacht

en waarbij we de samenwerking opzoeken

worden tegen de gevolgen van

voor biodiversiteit. Zo stimuleert de

met partners, o.a. met Lifeport MKB."

klimaatverandering. Door niet alleen

golfbaan verschillende diersoorten met

ﬁnanciering, maar ook kennis en expertise

spreeuwenkasten, een vleermuizenkelder

Dat is niet vreemd in een regio waar de

beschikbaar te stellen, ondersteunt de bank

en bloemrijke zones voor nuttige insecten.

rivieren Maas, Waal en Rijn een belangrijke

klanten bij het maken van

Het leverde de baan de GEO-certiﬁcering op,

rol spelen voor economie en leefomgeving.

toekomstbestendige keuzes. Een aanpak die

de hoogste duurzaamheidsstandaard

Tegelijkertijd nemen de uitdagingen toe.

ook bij Het Rijk Golfbanen zichtbaar is.

binnen de golfsector. "Duurzaamheid draait

Lage waterstanden raken transportbedrijven

niet om één maatregel," besluit Janssen.

die afhankelijk zijn van vervoer over water.

"We hebben alle 2.300 sproeikoppen

"Het gaat om de juiste balans tussen sport,

Agrarische ondernemers en industrie zijn

vervangen met de nieuwste technologische

plezier en verantwoord ondernemen."

afhankelijk van voldoende water en ook de

oplossingen," vertelt general manager Mark

woningbouw zorgt voor een groeiende

Janssen. "Daardoor kunnen we veel

Volgens Rabobank laten voorbeelden als

vraag. En ook de kwaliteit van het water is

gerichter beregenen. Dat levert een

Golfbaan Het Rijk van Nijmegen zien dat slim

belangrijk.

besparing op van ongeveer 100 kubieke

waterbeheer meer is dan een

meter water per nacht dat we beregenen."

duurzaamheidsmaatregel. Het is een

"We praten nu veel over netcongestie,"

investering in de toekomst. Want of het nu

vervolgt Van de Lagemaat. "Maar krijgen we

Het water komt uit twee eigen bronnen en

gaat om woningbouw, landbouw, transport,

in de toekomst niet ook te maken met een

wordt opgeslagen in een centrale

industrie of recreatie: de beschikbaarheid

vorm van watercongestie? Wat gebeurt er

beregeningsvijver die als buﬀer dient.

van water wordt steeds meer een bepalende

als de vraag naar schoon en beschikbaar

Daarnaast onderzoekt de golfbaan de

factor voor economische ontwikkeling.

water sneller groeit dan het aanbod?"

mogelijkheden om een extra reservoir aan

Daarom is dit hét moment om vooruit te

te leggen voor de opvang van regenwater.

kijken. Want water lijkt vanzelfsprekend,

Rabobank beschikt daarom over een gespecialiseerd team van waterspecialisten.

totdat het er niet meer is. < De droge zomers van de afgelopen jaren vormden direct een praktijkproef. "Door deze investering konden we de fairways langer groen houden met minder

Heb jij als ondernemer ook ideeën

waterverbruik," legt Janssen uit. "Op een

voor het besparen, hergebruik of een

gegeven moment hebben we besloten de

betere verdeling van water? Als

fairways nog maar beperkt te beregenen en

Rabobank denken we graag met je

ons alleen nog te focussen op de greens en

mee. Voor duurzame investeringen

teeboxen. Daarmee bespaarden we

zijn soms gunstigere

opnieuw veel water."

financieringsoplossingen mogelijk. Mail Barry van de Lagemaat via:

Volgens hem vraagt klimaatverandering ook

directie.kring.gez@rabobank.nl

om een andere manier van kijken.

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

COLUMN

De bouwen vastgoedsector is in beweging! 100.000 Nieuwe woningen per jaar kunnen jullie bouwen, ontwikkelen of in investeren. Dat biedt mooie kansen in onze KAN-regio.

Dit wist je natuurlijk al lang. Alleen, hoe lang is het geleden dat je hierover met jouw adviseur gesproken hebt?

Dichtbij, nuchter, tikkie eigenzinnig en 24/7 betrokken

Er zijn ook uitdagingen en nieuwe regels zoals de Wet kwaliteitsborging (Wkb) waardoor je als aannemer sneller aansprakelijk kunt zijn, de opkomst van duurzamere bouwmethoden en natuurlijk de uitdagingen rondom netcongestie.

Als lokale en onafhankelijke tussenpersoon kennen wij de regio op ons duimpje. En dat is wel zo handig. Want, wij zijn niet alleen jouw ‘verzekeringsman’ maar helpen je graag ook breder. Bijvoorbeeld door samen te kijken naar de contracten die je met leveranciers afgesloten hebt. Of een lokale partij die alles weet over netcongestie zodat jouw project wél doorgang kan vinden.

Als ondernemer weet je als geen ander dat ondernemen gelijk staat aan risico nemen. Zonder risico geen rendement of mooi project.

Goed RisicoInzicht geeft rust. Het geeft meer zekerheid dat je bij

Maar ongemerkt kunnen er door alle veranderingen in de wereld en

tegenslag niet voor verrassingen komt te staan en jij je volledig kunt

in jouw sector risico’s insluipen waar je niet altijd bij stil staat.

richten op jouw projecten en de groei van jouw bedrijf. <

Van aannames naar helder RisicoInzicht Mogelijk kreeg je eerder het advies om een Construction All Risk (CAR) - en aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten zodat je goed verzekerd bent. Alleen, zit je daar wel op te wachten? Of heb je liever inzicht in de keuzes die je hebt als het om bedrijfsrisico’s gaat? Wij denken het laatste. Het begint allemaal bij RisicoInzicht.

Je kunt risico’s 1. accepteren omdat ze klein genoeg zijn om zelf op te vangen. Als je weet wat de (financiële) impact is als het misgaat, kun je bewust besluiten om dit risico zelf te dragen. Dat bespaart premie. 2. deels verzekeren (of beperken) omdat je met praktische aanpassingen op de bouwplaats of in de planning het risico al kunt halveren. Het risico dat overblijft verzeker je met een verhoogd eigen risico of een gedeeltelijke dekking. 3. volledig overdragen omdat deze risico’s het voortbestaan van jouw bedrijf of project in gevaar kunnen brengen.

RisicoInzicht Het Dorpsplein 40 Herveld info@risicoinzicht.nl | 085 238 5000

KIJK OP Arnhem-nijmegen | WWW.kijkopArnhem-nijmegen.nl

Minder restafval. Minder restafval. Minder kosten. Minder kosten. Geen gedoe. Geen gedoe. “ Voorkom onnodige afvalkosten door de CO2-heffing. Als regionale “ stijgende Voorkom onnodige afvalkosten dooradviseur de kijk ik graag je meeAls naar de slimste stijgende COmet -heffing. regionale adviseur 2 bespaaropties. houden dede lijnen kort en kijk ik graag metWe je mee naar slimste nemen het afvalmanagement handen, bespaaropties. We houden de uit lijnen kort en zodat jijhet je kunt blijven focussen je bedrijf.” nemen afvalmanagement uitop handen, Bas Martens, PreZero zodat jij jeAccountmanager kunt blijven focussen op je bedrijf.” Bas Martens, Accountmanager PreZero

Waar wacht je nog op? Met PreZero naar Waar wacht je nogZero op? Waste. Met PreZero naar Zero Waste.

Krijg grip op stijgende afvalkosten. Scan de Krijg grip op stijgende QR-code en download afvalkosten. Scan de de whitepaper. QR-code en download de whitepaper. Liever direct persoonlijk advies? Bel ons op 088 - 102 33 33 Liever direct persoonlijk advies? Bel ons op 088 - 102 33 33

Onvergetelijke evenementen Zakelijk bijeenkomen in het Nederlands Openluchtmuseum Op zoek naar een unieke locatie voor een bedrijfsfestival, netwerkborrel, bedrijfsfamiliedag of personeelsfeest? Het Openluchtmuseum is dé plek waar het verleden tot leven komt. Maak geschiedenis met jullie bedrijf en boek een zakelijk event in ons uitgestrekte museumpark met diverse historische locaties. Bekijk de mogelijkheden op onze website: