Οδηγητής #1129 - Μάιος 2025

#ÎÎÏÖíbí}r íÏÍÏÒíbíÏOÒÍí §£¶

æ í ¯åXí ¶í¤¢¡£¬í¦ ¥í¦³© ¥ ¡í¢ ¤¦¡§£ ²¥í¦ ¥í ¥í «®¥R v ¶íWå í¦­ ¡í¦ ¥í ¬ ¥ í¶£ å¡í¦­ ¡í¦ ¥í¡£ ®¥ {Rís¬£ ¥

Îí 2 4 7 8 9 10 12 14 16 17 18 20 38 40

q Ò Òm Òd | 6ÒÒ Í Ò Ò[ z ~ Ò Òbj j z

¤ ¤

_ÒÐ(($ Ò z Ò ÒË Ò Ò } ÒIÒÒ o z Ò Òz Ò Ò ~Ë Ò}z Ë

dz Òm~ { Ò Òbe]Ò¶´¶¹Ò Β. Ι. ΛΕΝΙΝ

m Ò] | Ò¶´¶¹ÒIÒÒ k zÒË Ë~Ò~Ë~ <ÒkzÒ } Ò Ò Ò Ò ÒËz Ò

ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

·Ò zÒhz }z ÒbjÒµ Ò} zË <Ò

¤¿Ý ÉûËÃÌ¿Ý ÎÍ×Ý ÂÆËÍÑÇþÍÌÒ¿ÇÝ ÑÒÆÌÝ Î¿ ÐÍ¾Ñ¿Ý ×ÊÊÍźݹÖÍ×ÌÝÅпÄÒûÝÒÆÝÖÐÍÌÇÉºÝ ÎÃлÍÂÍÝ ÝÂÆʿºÝÑÒ¿ÝÖмÌÇ¿ÝÒÍ×Ý jÝ ¿ÅɼÑËÇÍ×Ý ÍʹËÍ× Ý ÎÍÒ×ÎÏÌÍ×ÌÝÒÆÝ ËÃÅ ÊÆÝÑÆË¿Ñ»¿ÝÒÆÕÝÒ¿ÈÇɺÕÝ ÝÃÎÇÑÒÆËÍÌÇ ÉºÕÝÎÐÍѹÅÅÇÑÆÕÝÑÒÍÝغÒÆË¿ÝÒÍ×ÝÎÍʹËÍ× Ý ÎÐ ÅË¿ÝÎÍ×ݹÂÔÑÃÝÑÒÍÝ ¼ËË¿ÝÒÔÌÝ ÎÍÊ ÑÃÀ»ÉÔÌÝÒÆÌÝÇɿ̼ÒÆÒ¿ÝÌ¿ÝÉ¿ÓÍÂÆźÑÃÇÝÒÆÌÝ ÃÐÅ¿ÒÇɺÝÒ ÈÆÝÒÆÕÝ¢ÔÑ»¿ÕÝÑÒÆÝÌ»ÉÆÝÒÆÕÝÃο Ì ÑÒ¿ÑÆÕÝÃÌ ÌÒÇ¿ÝÑÒÆÝÂÇɺÝÒÆÕÝ¿ÑÒÇɺÝÒ ÈÆ

g Ò Ò ÒË ËzÒ z z} ÒÒ Ò {~ Ò Ò z Ò Ò Ò < kz }~ Ë~Ò Òa zÒIÒ[z z6Òµ½ Òz z hz| Ë zÒ_Ë zÒh~ { ÒIÒY Ò Òh Ò /Ò $Ò ÒD *!$$6Ò 16Ò *!$$EÒ Ò | ËzÒ ~ ~ z : g Ò }z Ò ÒjY]bÒ Ò Ò} Ò Ò | Ò | zÒ Ò } Ò z Ò Ò Ò g Ò }z Ò ÒY]eÒY | Òz z 8Ò ^ z Ò3ÒËz Òj | Ò k Ò ~ ÒIÒi~ Ò ~ } Ò z Ò:~ Ë~ ~ Ò IÒj ~ ÒË~Ò ÒZz|| Òj 6ÒÍ Ò ÒË9j9Ò Òhz ~ z ÒgÍ } z Ò] |z Í Ò Ò ] Í Kk Í Ò z Ò ~ Ò Òbb]

NTOKOYMENTA

Συµµαχικών ∆ιασκέψεων του Β΄ Παγκόσµιου Πολέµου ΓΙΑΛΤΑ-ΜΟΣΧΑ-ΤΕΧΕΡΑΝΗ-

Y Ëz8ÒÒ ¼´Ò zÒz Ò ÒY z Òe Ò Ò z Ò

ΠΟΤΣΝΤΑΜ

nz z Òm ÒIÒ¶´Ò zÒz Ò Ò z Ò

ÒÆÌÝ ¹ÉÂÍÑÆÝ ÂÆËÍÑÇþÍÌÒ¿ÇÝ Ò¿Ý ÎпÉÒÇÉ Ý ÒÔÌÝ Ñ×Ì¿ÌÒºÑÃÔÌÝ ÒÆÕÝ Ç ÊÒ¿ÕÝ ÊÃÀ ÐÆÕÝ Ý ÒÆÕÝ ¤¹Ò¿ÐÒÆÕÝ ×Ì ÌÒÆÑÆÕÝ ÒÆÕÝ ¼ ÑÖ¿ÕÝ ¡ÉÒÏÀÐÆÕÝ ÝÅÇ¿ÝÎÐÏÒÆÝÄÍÐ ÝÑÒ¿Ý ÃÊÊÆÌÇÉ ÝÒÆÕݤÃÖÃÐ ÌÆÕÝ ÃɹËÀÐÆÕÝ Ý É¿ÇÝÒÍ×Ý ¼ÒÑÌÒ¿ËÝ Í¾ÊÆÕ ¾ÅÍ×ÑÒÍÕÝ

h Ë~Ò[ Ë ÒIÒgÒZ?Òhz| Ë Òh ~Ë Ò z Ò Ò Y z Òe Ò Ò z 9Òh 7Òh 7Òh ~7Ò[ z 7

} í¦¡í©¬¤ ¥U e Ëz Ò Òb]Ò Òbb]

ísXí ²¤å ¡¥í ² å¡¥íbíÕÍí©£² íå ¦¬

ΡΑΤΖΑΝΙ ΠΑΛΜΕ ΝΤΑΤ

Ò Ëz Ò Ò~ Ë~ ~Ò Òb]Ò Òbb]Ò| zÒ Ò Ë Ò ¼´Ò Òz Ò Ò Ò ÒZ?Òhz| Ë Òh Ë 6Ò ~ ~Ò Ò z } Ò ÒË~Ò { Ò ~Ò Ò Ò zÒ z Ò Ò ~ Ò Ò~ ~ 9 k Ò Ëz Ò ~ Òz ~ Ë~ Ò Ò z z zÒ ÒZ?Òhz| Ë Ò h Ë 6Ò zÒ } z {~ Ëz Ò Ò z Ò Ò ~ Ò z | Ò Ò Ì ~; Òb ËË Òb Ëz 9ÒZz ~ z Ò Ò | ~ Ò~ ~ ~ ; |z ~ Ò Òb ËËz Ò| zÒ Ò | ~ Ë Ò ~ } 6Ò ~ÒË zÒ~ Ò Ò zÒ~ ~ z Ò Òz z ~ Ò Òa z Ò ÒZ?Òhz| Ë Ò h Ë Ò z Ò Ò~| z ~ Òz ~ Ò Ò z Ò Ò~ Ë ÒË~; } | z Òz Òz | Ò Ò z z Ë Ò z Ò Ò Ë 9 Y Ëz zÒz | z Ò Ò Ëz Ò Ò ÒÌz Òbz; zË Ò z Ò` Ë Òh 9ÒgË Ò~ z Ò Ò[ | Òdz |z 6Ò z | Òj | Òa z 6Ò zÒË Ò ÒkË Ëz Òa z Ò Òb]Ò Òbb]ÒOY z Ò[ z 6Òj z ÒÌ 6ÒZz Òd PÒ z Ò Ò ~ | ~ H ~ Ò ÒkË Ëz ÒOm Òk z6Òn Òiz P9

ΦΑΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ý¿Â×Ì¿Ë»¿ÝÒÆÕÝÑÍÑÇ¿ÊÂÆËÍÉпÒÇɺÕÝÎÍÊÇ ÒÇɺÕÝÑÃÝÑÖ¹ÑÆÝËÃݼѿÝ×μÑÖÃÒ¿Ç Ý¼Ò¿ÌÝÂÃÌÝ ËÎÍÐûÝÑÒ¹ÐÿÝÌ¿ÝÃο̹ÊÓÃÇÝÆÝÄÇÊÃÊþÓÃÐÆÝ ÂÇ¿ÖûÐÇÑÆ ÝĹÐÌÃÇÝÎÇÍÝÉÍÌÒ ÝÒÍÝÄ¿ÑÇÑË¼Ý ÑÒÆÝ ÂÇ¿É×À¹ÐÌÆÑÆ Ý Ì¿ÂÃÇÉ̾ÃÒ¿ÇÝ ¼ÊÆÝ ÆÝ Î¿Ð¿Î ÌÔÝÉ»ÌÆÑÆ ÝËÃÝÎÇÍÝֿпÉÒÆÐÇÑÒÇÉºÝ ÒÆÌÝÃȹÊÇȺÝÒÆÕÝÑÒÆÝ ÃÐË¿Ì»¿Ý¿Î¼ÝÒÍÝ Ý ¹ÔÕÝÒÍÝ Ý¿ÊÊ ÝÉ¿ÇÝÑÒÆÌÝ Ò¿Ê»¿

sep.gr *× ª : £ ¡í ¦¡§í { í ¦ ¥í {~vOí 333R+ %#%0%/R#.Oí !T) %(Qí ) %( + %#%0%/R#.í ¼ÁÆÃËÀʵ¹ à t ~xív xív{æ z{xírvsvOÒ Ã¼¶ËÉÁ¹à à×Á½Ð̸ÅËÉÁ¹ r ¤¦ ¤¯ í }¡¤©² ¡§Oí ×Á½¸ÌÐÅÊÀ à | «¨²£¡¥í x£ ¯¡§í ÎÑÒOí ~­ í z« ¯ Oí {Qí ÎÑÏÐÎOí ͼÁöΠíÐÖÖÒOí íÎÔÖÎTÐÒÖÑOíªÀÄ àÏÎÍTÏÒÖÏÒÎÑOíÏÎÍTÏÒÖÏÒÎÔ

BIBΛIOΠΩΛEIA: Aθήνα, Mαυροκορδάτου 3, τηλ.: 2103829835 Θεσσαλονίκη, Πλάτωνος 7, τηλ.: 2310 283810 Πάτρα, Κανακάρη 159, τηλ.: 2610 222804

Η οργή

σύστημα γίνεται δύναμη

απέναντι στο

με την

οργάνωση στην ΚΝΕ

Ε

μπορικός, οικονομικός, τεχνολογικός, πολιτικός, ασύμμετρος, πυρηνικός. Είναι λίγα μόνο από τα επίθετα που έχουμε ακούσει τα τελευταία χρόνια δίπλα από τη λέξη “πόλεμος”. Η μάχη για την κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας έχει ανακατώσει την τράπουλα σε όλο τον κόσμο, φέρνοντας νέους πολέμους κάθε είδους, δολοφονώντας λαούς, παίζοντας με τις τύχες ολόκληρων χωρών για τα συμφέροντα των μονοπωλιακών ομίλων. Σε αυτό το παιχνίδι του αίματος, η κυβέρνηση της ΝΔ και τα υπόλοιπα αστικά κόμματα στη χώρα μας, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Πλεύση, η Ελληνική Λύση συμφωνούν πως πρέπει να “παίξουν” για να βγουν κερδισμένες οι μεγάλες επιχειρήσεις που κατέχουν σήμερα τον πλούτο, που εκμεταλλεύονται εκατομμύρια εργαζόμενους και στη χώρα μας.

Μ

ε τι όμως τζογάρουν; Φυσικά, όχι με τα κέρδη των καπιταλιστών. Αυτά όχι μόνο πρέπει να μείνουν άθικτα, αλλά πρέπει να αναπτυχθούν. Γι’ αυτό η κυβέρνηση πανηγυρίζει μαζί τους, όταν μεγαλώνουν οι ρυθμοί ανάπτυξης (των κερδών τους), όταν βελτιώνεται η αξιολόγηση της οικονομίας, δηλαδή μας αξιολογούν ως Α’ ποιότητας εργατικό δυναμικό προς εκμετάλλευση στη δοσμένη στιγμή. Στο παιχνίδι του αίματος τζογάρουν με τις ζωές μας. Γι’ αυτό οι δασμοί μεταφράζονται σε αύξηση των τιμών για όλα τα εμπορεύματα γύρω μας. Η «αναβάθμιση του ρόλου της ΕΕ και η αυτονομία της» -όπως λένε- μεταφράζεται σε δις ευρώ για βόμβες και κανόνια που κόβονται από τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τις παροχές στην Υγεία, την ασφάλιση, με μια λέξη, τις ζωές μας. Το έγκλημα στα Τέμπη, λοιπόν, ήταν η “κορυφή του παγόβουνου” αυτής της βάρβαρης πολιτικής του αστικού κράτους, των κυβερνήσεων, του καπιταλιστικού συστήματος. Ανέδειξε το έδαφος πάνω στο οποίο το εκμεταλλευτικό σύστημα χτίζει τις “επιτυχίες” του: το εχθρικό αστικό κράτος με όλους τους μηχανισμούς του, την εκμετάλλευση στους χώρους δουλειάς. Αν κάποιος προσπαθήσει να ενημερωθεί γι’ αυτές και τόσες άλλες εξελίξεις που γίνονται καθημερινά, θα παρατηρήσει κάτι. Πίσω από τις ερμηνείες για τις κινήσεις του Τραμπ, της ΕΕ, την εξέλιξη της υπόθεσης των Τεμπών, τα διάφορα “στιγμιότυπα” της εγκληματικής πολιτικής, όλοι, από οπορτουνιστικές και “αντιεξουσιαστικές” ομάδες μέχρι τα επίσημα αστικά κόμματα κρύβουν το κύριο: ότι ο λαός μας, με την οργανωμένη του πάλη, έχει τη δύναμη να φέρει τα πάνω-κάτω. Να μην παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις, αλλά να παρεμβαίνει σε αυτές αποφασιστικά και καθοριστικά—αρκεί να θέσει στο στόχαστρο συνολικά το σύστημα της εκμετάλλευσης και της αδικίας.

Το μέλλον δεν θα ‘ρθει από μονάχο του αν δεν πάρουμε μέτρα κι εμείς!

Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι, “Ξελασπώστε το μέλλον”

Η

πρόταση του ΚΚΕ, ο σοσιαλισμός–κομμουνισμός, είναι αναγκαία και επίκαιρη και μπορεί να γίνει πράξη όταν το αποφασίσει ο ίδιος ο λαός, τα παιδιά του, η εργατική τάξη. Είναι η μόνη πρόταση που τώρα μπορεί να δώσει τη διέξοδο από το εκμεταλλευτικό σύστημα. Η μόνη πρόταση που θέτει τις ανάγκες της νέας γενιάς και την πάλη της στο επίκεντρο, ως πρωταγωνιστή των εξελίξεων κι όχι ως κομπάρσο που παθητικά θα σκρολάρει το μέλλον που της ετοιμάζουν. Η ΚΝΕ, η επαναστατική νεολαία του ΚΚΕ, υπάρχει σε κάθε χώρο που ζουν οι αγωνίες και ορθώνονται οι ανάγκες της νέας γενιάς απέναντι στα κέρδη των μονοπωλιακών ομίλων. Τα μέλη της ΚΝΕ κρίνονται στην πράξη. Όπως κρίθηκαν στις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις των Τεμπών, στα σχολεία που εμπιστεύτηκαν τους πρωτοπόρους μαθητές και μαθήτριες για την οργάνωση των κινητοποιήσεων και το «τι θα γράφουμε στο πανό;», στους χώρους δουλειάς που νέοι εργαζόμενοι ρωτούσαν τον κομμουνιστή συνάδελφο «πώς μπορώ να απεργήσω κι εγώ;», στα Πανεπιστήμια που μετά την απεργία στις 28 Φλεβάρη η πιο συχνή ερώτηση στους νέους κομμουνιστές και κομμουνίστριες ήταν «και τώρα πώς συνεχίζουμε;». Αυτό που πρέπει να δυναμώσει, είναι να πληθύνουν οι αποφασισμένοι, οργανωμένοι νέοι φοιτητές, μαθητές, εργαζόμενοι που παλεύουν μαζί με την ΚΝΕ και το ΚΚΕ. Απέναντι στα οργανωμένα τους εγκλήματα για τα συμφέροντα των λίγων εκμεταλλευτών, να αντιπαραθέσουμε την οργανωμένη μαχητική πάλη για τις ανάγκες των πολλών. Με αυτούς τους νέους και τις νέες μπορούμε να συναντηθούμε το επόμενο διάστημα: ‣ Στις φοιτητικές εκλογές στις 14 Μαΐου που κρίνεται η απάντηση στο δίλημμα «καταδίκη ή αποδοχή της κυβερνητικής πολιτικής;». Το μήνυμα των εκλογών με την ισχυροποίηση της Πανσπουδαστικής ΚΣ, μπορεί να δώσει ένα γερό “χαστούκι” στην κυβέρνηση. ‣ Στα Μαθητικά Φεστιβάλ των οργανώσεων με σύνθημα «Να αλλάξουμε τον κόσμο δεν είναι τρέλα, ούτε ουτοπία… είναι δικαιοσύνη!» που χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες θα βρουν απαντήσεις στους προβληματισμούς που τους συνόδευσαν σε κάθε τους αγώνα το προηγούμενο διάστημα. ‣ Στο 51ο Φεστιβάλ ΚΝΕ–Οδηγητή που ξεκινά το ταξίδι του τον Ιούνιο σε όλη τη χώρα με σύνθημα «Ανατρέπουμε το παλιό, ανοίγουμε τον δρόμο στο νέο. Σοσιαλισμός, για να νικήσει το δίκιο». Όλη αυτή η δραστηριότητα μπορεί να θέσει τις βάσεις για ένα μεγάλο πολιτικό άνοιγμα της ΚΝΕ στη νεολαία, να δυναμώσουν οι οργανώσεις της ΚΝΕ στο ύψος των δυνατοτήτων που έχει δημιουργήσει η πρωτοπόρα δράση μας όλο το προηγούμενο διάστημα. Φρίξος Μπρούζγος, μέλος του Γραφείου του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

1

ΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧ ΤΟ ΔΙΚΌ ΜΑΣ ΤΟ ΣΠΊΤΙ ΣΕ ΆΛΛΟΥΣ ΝΟΙΚΙΆΣΤΗΚΕ Στεγαστικό πρόβλημα και εξωφρενικά ενοίκια. Ο κ. Μητσοτάκης έφτασε για ακόμα μια φορά σαν από μηχανής θεός κι έδωσε την απάντηση στα λαϊκά προβλήματα κάνοντας την ενοικίαση ακινήτων να μοιάζει πλέον παιχνιδάκι. Θα αναρωτηθεί κανείς, πώς το κατάφερε αυτό; Ένα ολόκληρο ενοίκιο θα δίνει κάθε Νοέμβριο από εδώ και πέρα η κυβέρνηση, βάζοντας τέλος στο άγχος για την εξόφληση των ενοικίων. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να βάλει τέλος στις γκρίνιες των λαϊκών νοικοκυριών που δήθεν επηρεάστηκαν σοβαρά από την ελάχιστη —κατά 49%— αύξηση στο κόστος στέγασης τα τελευταία έξι χρόνια. Δηλαδή, η κυβέρνηση τα προηγούμενα χρόνια με την πολιτική της, αύξησε τόσο τις τιμές, που πληρώνουμε άλλα 6 ενοίκια επιπλέον. Τώρα διαφημίζει ότι κάνει “δώρο” το ένα…

Θείε, δεν έχω ρέστα να σας δώσω...

Η ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΉ ΟΛΛΑΝΔΊΑ Τι κοινό έχει ένα παιδί στην παλαιολιθική εποχή με ένα παιδί στην Ολλανδία το 2025; Μάλλον έχουν κάτι παραπάνω από 25 αδέρφια χωρίς καν να ξέρουν ποιος είναι ο πατέρας τους. Η διαφορά είναι ότι στην πρώτη περίπτωση αυτός ο τρόπος αναπαραγωγής ήταν τρόπος για να συνεχίζεται η ύπαρξη της φυλής, ενώ στη δεύτερη το κέρδος. Πρόσφατη έρευνα αποκάλυψε ότι πολλές κλινικές χρησιμοποίησαν επανειλημμένα σπέρμα από τους ίδιους δότες ή αντάλλαξαν σπέρμα χωρίς τις προβλεπόμενες διαδικασίες, με αποτέλεσμα να παραβιαστούν τα ιατρικώς αποδεκτά όρια (12 παιδιά ανά δότη) και να προκληθεί πραγματικός κίνδυνος στον πληθυσμό. Η έρευνα αποκάλυψε ότι από τους 85 δότες πολλοί έχουν αποκτήσει από 50 έως 75 παιδιά. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν σήμερα στη χώρα τουλάχιστον 3000 παιδιά με 25 ή περισσότερα ετεροθαλή αδέρφια αυξάνοντας τον κίνδυνο ακούσιας αιμομιξίας. Μέχρι εκεί φτάνει η πρόοδος αυτού του συστήματος, κάπου περίπου στο 200.000 π.Χ.. Να αναμένουμε το επόμενο διάστημα το κυνήγι με δόρια, την ανταλλαγή αιχμαλώτων και τη μεταφορά πληθυσμών σε σπηλιές; Καλύτερα όχι.

ΈΝΑ (ΌΧΙ ΚΑΙ ΤΌΣΟ) ΜΑΚΡΙΝΌ ΤΑΞΊΔΙ Στα μέσα του Απριλίου, πραγματοποιήθηκε το πρώτο τουριστικό ταξίδι στο διάστημα με αμιγώς γυναικείο πλήρωμα. Δίνουμε έμφαση στο “τουριστικό”, καθώς το πρώτο επιστημονικό ταξίδι στο διάστημα με αμιγώς γυναικείο πλήρωμα έγινε πριν από περίπου 60 χρόνια όταν η σοβιετική κοσμοναύτης Βαλεντίνα Βλαντιμίροβνα Τερεσκόβα έγινε η πρώτη γυναίκα στην Ιστορία που ταξίδεψε στο Διάστημα, μεταξύ 16 και 19 Ιούνη 1963. Πίσω στα δικά μας όμως… Το πλήρωμα του πύραυλου της Blue Origin απαρτιζόταν από την αρραβωνιαστικιά του Jeff Bezos, Lauren Sánchez, την Katy Perry και άλλες τέσσερεις προσεκτικά επιλεγμένες διάσημες Αμερικανίδες. Η πτήση τους κράτησε 11 λεπτά και έφτασε 100 χλμ πάνω από την επιφάνεια της γης. Aς κάνουμε κάποια γρήγορα μαθηματικά τώρα. Η περιουσία του Jeff Bezos υπολογίζεται στα 191,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Αν τη μετατρέψουμε σε χαρτονομίσματα του ενός δολαρίου και τα τοποθετήσουμε το ένα πάνω στο άλλο, το ύψος της στοίβας θα είναι διακοσιαπλάσιο της απόστασης του ταξιδιού φτάνοντας τα 21.054 χλμ(!). Φαίνεται πιο ξεκάθαρα από ποτέ πως υπάρχουν δυο διαμετρικά αντίθετοι “κόσμοι” σε αυτόν τον πλανήτη. Μπορεί η Katy Perry να μην το παρατήρησε αυτό από ψηλά, όσοι όμως είμαστε “προσγειωμένοι” το βλέπουμε καθημερινά. Όταν παίρνουμε τα σάπια τρένα ενώ κάποιοι ταξιδεύουν με διαστημόπλοια, όταν οι περισσότεροι δεν έχουν να πάνε διακοπές έστω για λίγες μέρες και κάποιοι κάνουν “βόλτες στο διάστημα”.

ΜΑΧΑΊΡΙΑ ΑΚΟΝΊΖΟΥΝ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΙΝΔΌ ΠΟΤΑΜΌ Μία νέα αιματοχυσία, αυτή τη φορά στο διεκδικούμενο Κασμίρ ανάμεσα σε δύο πυρηνικές δυνάμεις, την Ινδία και το Πακιστάν, ήρθε να προστεθεί στους σφοδρούς ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς σε όλο τον κόσμο. Απ’ όλη αυτή την κατάσταση, φυσικά δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι ΗΠΑ που διά στόματος Τραμπ, δηλώνουν αφενός, team Ινδία, αφετέρου, όμως, μέσω της εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, επιλέγουν να κινηθούν πιο διπλωματικά, έχοντας το βλέμμα στις σχέσεις με το Πακιστάν. Αν αναρωτιέται, τώρα, κανείς γιατί οι ΗΠΑ ασχολούνται με ένα διαφιλονικούμενο κομμάτι του παγκόσμιου χάρτη, ορίστε λίγη τροφή για σκέψη: η περιοχή του Κασμίρ εντάσσεται στα κινεζικά σχέδια για τους “Δρόμους του Μεταξιού”. Πάντως, δεν θα μπορούσε να μην γίνει αναφορά και στη φοβερή διορατικότητα της κυβέρνησης της ΝΔ, που δήλωνε πως «Η ελληνική Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό θα βρίσκονται σύντομα στον Ινδο-Ειρηνικό». Μη μείνει και κανένας πόλεμος που δεν θα εμπλέξουν τον λαό μας κάπου στη γη για τα κέρδη του κεφαλαίου.

ΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧ 2

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

ΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΜΟΥ ΡΕ; «Ήταν σαν δύο μεσήλικες δισεκατομμυριούχοι που νόμιζαν ότι βρίσκονται στο WWE», δήλωσε μάρτυρας που είδε το περιστατικό. Ο λόγος γίνεται για τον άγριο καβγά που ξέσπασε ανάμεσα στον Ίλον Μασκ και τον υπουργό οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ. Αιτία του επεισοδίου αποτέλεσε η σύνθεση στη στελέχωση του υπουργείου οικονομικών, με τους δύο παραλίγο παλαιστές, να κάνουν ισχυρή προσπάθεια για την προάσπιση των προσωπικών τους συμφερόντων. Όσο κι αν προσπαθούν να μας πείσουν για το αντίθετο, τα δύο αυτά κυβερνητικά στελέχη των ΗΠΑ, απέδειξαν για ακόμα μια φορά πως υπάρχουν αντιθέσεις ακόμα και μέσα στην ίδια την αστική τάξη. Όταν όμως οι αντιθέσεις αυτές δεν μπορούν να λυθούν με διπλωματίες και συμφωνίες, τότε είναι που λύνονται με άλλα μέσα, με δασμούς, ιμπεριαλιστικούς πολέμους και μερικές φορές… γάντια του μποξ.

ΤΙ ΚΆΝΕΙ ΝΙΆΟΥ ΝΙΆΟΥ ΣΤΑ ΚΕΡΑΜΊΔΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΆΡΟΥ ΜΑΞΊΜΟΥ Πολλοί συμπολίτες σοκαρίστηκαν με τα νέα αποκαλυπτικά στοιχεία που βγήκαν στη φόρα, τα οποία δείχνουν τη διασύνδεση της “Ομάδας Αλήθειας” και διάφορων ιντερνετικών προφίλ (τρόλ της ΝΔ) με το μέγαρο Μαξίμου, διάφορα κυβερνητικά στελέχη και κρατικά χρηματοδοτούμενα επικοινωνιακά προγράμματα και καμπάνιες. Η αλήθεια είναι πως κι εμείς όταν το ακούσαμε πέσαμε από τα σύννεφα , δεν περιμέναμε ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της κυβέρνησης να παίρνει λεφτά από την κυβέρνηση, ούτε να απαρτίζεται από στελέχη του κυβερνητικού κόμματος. Πρόσφατα επίσης μάθαμε ότι ο ουρανός είναι μπλε, η φωτιά καίει, η σοκολάτα έχει ωραία γεύση.

ΖΈΧΝΕΙ ΕΛΕΥΘΕΡΊΑ Διανύουμε τα χρόνια της “απόλυτης ελευθερίας”. Τα χρόνια που οι άνθρωποι έχουν την ελευθερία να κάνουν ό,τι θέλουν με το σώμα τους. Τα χρόνια που οι άνθρωποι έχουν την ελευθερία να γίνουν μέχρι και ανθρώπινες τουαλέτες για να βγάλουν λεφτά. Διανύουμε τα χρόνια στα οποία πραγματοποιούνται πάρτυ, τα λεγόμενα Porta Potty Party, στα οποία νεαρές γυναίκες φέρονται να εκτελούν φρικιαστικές σεξουαλικες πράξεις -και όχι μόνο- έναντι χρημάτων. Είναι πραγματικά σύγχρονο και προοδευτικό να μπορείς να τα κάνεις όλα αυτά, να μπορείς να κάνεις εμπόρευμα ακόμα και το ίδιο σου το σώμα. Ευτυχώς, που διανύουμε αυτά τα χρόνια, τα χρόνια που όλα πουλιούνται και αγοράζονται: τα χρόνια του καπιταλισμού.

ΌΤΑΝ Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΑΛΉΘΕΙΑ ΕΝΟΧΛΕΊ... Σε μια μέρα, σημειώθηκαν ταυτόχρονα τρία περιστατικά λογοκρισίας υλικών της ΚΝΕ. Στο TikTok ενάντια στον λογαριασμό του Οδηγητή, με αφορμή δύο αποσπάσματα του νέου ντοκιμαντέρ της ΚΕ του ΚΚΕ “Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος - 80 χρόνια μετά”, με τη δικαιολογία ότι το βίντεο έδειχνε “Γυμνά πλάνα και σεξουαλική δραστηριότητα με συμμετοχή ανηλίκων” (!). Το δεύτερο, που αφορούσε σε απόσπασμα του ντοκιμαντέρ με ανάλυση των λόγων που οι αστικές τάξεις προκρίνουν τον φασισμό-ναζισμό σε συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους, αφαιρέθηκε με τη δικαιολογία ότι το βίντεο έδειχνε “Βίαιο εξτρεμισμό”! Επιπλέον, το επίσημο σποτ της ΚΝΕ για τις φοιτητικές εκλογές αφαιρέθηκε με την αιτιολογία ότι παραβίαζε την πολιτική “Επικίνδυνες δραστηριότητες και προκλήσεις”. Οποιαδήποτε εικόνα δείχνει το σάπιο και απάνθρωπο πρόσωπο του καπιταλισμού ή τη δύναμη του λαού και της νεολαίας είναι για τα social εν δυνάμει επικίνδυνη. Oι πολιτικές περιεχομένου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης λογοκρίνουν εικόνες και ιδέες που δείχνουν τα αδιέξοδα αυτού του συστήματος και ωθούν στην ανατροπή του, εκπαιδεύοντας τους χρήστες τους σε ένα όλο και πιο “αποστειρωμένο” περιβάλλον πλήρους αποχαύνωσης.

ΕΠΊΣΗΜΗ ΕΠΙΣΤΟΛΉ Προς: Το Μέγαρο Μαξίμου Αγαπητέ κύριε Μητσοτάκη Δεν έπρεπε να είστε τόσο απλόχερος με τα λεφτά που μας επιστρέφετε. Κόψτε και τίποτα για να δώσετε στους μεγαλοβιομήχανους. Μέσα στο 2024 τα φορολογικά έσοδα ήταν μόνο 70 δισεκατομμύρια. Τα μέτρα που προαναγγείλατε αγγίζουν σχεδόν το 1 δισ. Τι να τα κάνουμε μωρέ τόσα πολλά λεφτά; Δεν είναι κιόλας πως ο μέσος πραγματικός μισθός είναι κατά 9% μικρότερος απ’ ότι ήταν το 2011, ενώ ο πληθωρισμός της ίδιας περιόδου φτάνει το 18% (άρα η πραγματική μείωση των μισθών φτάνει το 27%) ή πως τα ενοίκια τα τελευταία 6 χρόνια ανέβηκαν σχεδόν 50%. Μην αγχώνεστε όμως. Σας έχουμε τη λύση. Μία πρωτοποριακή πρόταση με την οποία θα μπορέσουμε σαν λαός να επιστρέψουμε αυτά τα λεφτά, εκεί που πραγματικά ανήκουν, στο εφοπλιστικό κεφαλαίο. Σας παρουσιάζουμε το νέο πρόγραμμα «Σώσε έναν εφοπλιστή, υιοθέτησε ένα φορτηγό πλοίο». Με μόλις 30€ τον μήνα, οι ανάδοχοι γονείς θα λαμβάνουν έναν φάκελο, ο οποίος θα περιέχει μια φωτογραφία του πλοίου τους και πληροφορίες για τη ζωή του, όπως το όνομά του, την ηλικία του και στοιχεία της εμπορικής του δραστηριότητας. Με εκτίμηση, “Οδηγητής”

ΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛΙΑΣΧΟΛ ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

3

Η Apple

και το μήλο της έριδος Ψάχνοντας πίσω από τους πολεμικούς δασμούς

Τ

ο τελευταίο διάστημα έχει ανοίξει πολύ έντονα η συζήτηση γύρω από την κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου, όπως αποτυπώθηκε και από την επιβολή των δασμών που έφερε η κυβέρνηση Τραμπ. Η επιβολή των δασμών αποτελεί ακόμα μια στρατηγική επιλογή των ΗΠΑ, σε περίοδο πολεμική προετοιμασίας, για να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, η οποία αμφισβητείται από την Κίνα. «Το διεθνές εμπορικό σύστημα αποτελείται από ένα πλέγμα σχέσεων - στρατιωτικών, οικονομικών, πολιτικών. Δεν μπορεί κανείς να πάρει πλευρές του μεμονωμένα. Έτσι βλέπει ο Πρόεδρος Τραμπ τον κόσμο» δήλωσε ο Υπ. Οικονομικών των ΗΠΑ, δίνοντας το παραπάνω στίγμα. Είναι εύκολο, μπροστά στις δεκάδες ειδήσεις για δασμούς, διαπραγματεύσεις, κράτη και συμφωνίες, νομίσματα και “άγνωστες” λέξεις, κάποιος να μην καταλαβαίνει και πολλά. Πάμε να βγάλουμε μια άκρη, για να μπορούμε να καταλάβουμε τι παίζει πίσω από τις πολλές σκόρπιες ειδήσεις.

Λ

έγεται, ότι το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Μάρτη πέντε αεροπλάνα απογειώθηκαν από την Ινδία και προσγειώθηκαν στις ΗΠΑ, μεταφέροντας περίπου 1,5 εκατομμύρια… iPhones. Το εσπευσμένο της επιχείρησης μεταφοράς 600 τόνων εμπορευμάτων της Apple προέκυψε από την ανακοίνωση της κυβέρνησης Τραμπ, λίγες μέρες αργότερα, για επιβολή δασμών σε δεκάδες κράτη σε όλο τον κόσμο. Πάμε να ακολουθήσουμε, λοιπόν, ένα “απλό” iPhone που ίσως μας βοηθήσει να καταλάβουμε πέντε βασικά πράγματα για τον λεγόμενο “εμπορικό” πόλεμο, μια από τις πλευρές της κονταρομαχίας. Τι σημαίνουν οι δασμοί; Το iPhone μας παράγεται στην Κίνα και στην Ινδία. Αν πριν τους δασμούς υποθέσουμε ότι πωλούνταν στις ΗΠΑ στην τιμή των 1000$, με έναν δασμό 10% της κυβέρνησης Τραμπ στην Κίνα ή την Ινδία, θα 4

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

πωλείται πλέον στα 1100$. Οι δασμοί λοιπόν, αφορούν έξτρα “καπέλο” που θέτει μια κυβέρνηση για τα εμπορεύματα που εισάγονται από άλλες χώρες. Εύκολα, τώρα, μπορούμε να σκεφτούμε γιατί η Apple φόρτωσε ό,τι μπορούσε στα αεροπλάνα, πριν την εφαρμογή των δασμών. Ένα μεγαλύτερο στοκ από iPhones που θα πωλείται αφού τεθούν οι δασμοί σε ισχύ, χωρίς να έχει στην πραγματικότητα δεχθεί κάποιον δασμό, την βοηθάει ή για ένα διάστημα να κρατήσει πιο χαμηλά την τιμή αν θέλει ή να τα πουλάει στην νέα αυξημένη τιμή αυξάνοντας κι άλλο τα κέρδη της. Γιατί, όμως, μια κυβέρνηση να θέλει να φορτώνει δασμούς σε άλλες χώρες; Εδώ οι απαντήσεις είναι πολλές, αλλά ας ακολουθήσουμε πάλι το iPhone. Αν θέλει να πωλείται στην αγορά των ΗΠΑ σε όσο πιο χαμηλή τιμή γίνεται –και άρα ανταγωνιστική σε σχέση με άλλες

εταιρείες– πρέπει να παράγεται σε κάποια χώρα που δεν της έχουν φορτώσει δασμούς οι ΗΠΑ, ή στις ίδιες τις ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση πιέζεται να βγάλει τα εργοστάσιά της από την Κίνα που παράγουν το 85% των iPhones. Και να, λοιπόν, που δεν πέσαμε κι έξω, αφού τις τελευταίες εβδομάδες ανακοινώθηκε πως η Apple θα κάνει την μεγαλύτερη επένδυσή της στις ΗΠΑ - 500 δις δολάρια - και θα μεταφέρει την παραγωγή iPhone στην Ινδία. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος, λοιπόν, πως ο στόχος επετεύχθη για το αστικό κράτος των ΗΠΑ: ενισχύεται η παραγωγή στο έδαφός τους, ενισχύονται οι επενδύσεις, παίρνουν προβάδισμα στην τεχνολογία και τη βιομηχανία. Είναι, όμως, τόσο απλό; Οι υπόλοιποι καπιταλιστές, φυσικά δεν είναι ηλίθιοι. Θέτουν επίσης δασμούς. «Μου βάζεις εμπόδια να πουλήσω τα εμπορεύματά μου στην χώρα σου; Το ίδιο θα γίνει και για σένα». Ας μη ξεχνάμε, ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων και η εκμετάλλευση των εργατών είναι το “οξυγόνο” αυτού του συστήματος. Έτσι, το iPhone μας, αν παράγεται στις ΗΠΑ και θέλει να πωληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση για παράδειγμα, θα δεχθεί άλλους δασμούς της ΕΕ, θα ανέβει η τιμή του, δεν θα είναι το ίδιο ανταγωνιστικό όπως άλλων εταιρειών. Πάλι δεν πέσαμε έξω, εφόσον πριν λίγες μέρες η ΕΕ φόρτωσε με πρόστιμο 700 εκατ. ευρώ την Apple και την Meta, κάτι που οι ίδιες οι εταιρείες χαρακτήρισαν ένα είδος δασμού. Τι παρατηρούμε, λοιπόν; Ότι η πολιτική των ΗΠΑ προσπαθεί να έχει και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο. Από τη μία προσπαθεί να ενισχύσει την “παραγωγική βάση” και τις επενδύσεις στις ίδιες τις ΗΠΑ. Από την άλλη προσπαθεί να διατηρήσει και να επεκτείνει τις βασικές αγορές, στις οποίες εξάγει διάφορα “μηλαράκια”, αλλά και τις βασικές συμμαχίες της απέναντι στην Κίνα. Ωστόσο, δεν γίνονται και τα δύο.

Α

ς γυρίσουμε όμως στο iPhone μας, για να δούμε και ποιος πληρώνει τις υπογραφές δασμών των καπιταλιστών. Είναι προφανές πως το +10% των δασμών θα το πληρώσει ο εργαζόμενος, αφού θα σκάσει επιπλέον 100$ για να πάρει ακριβώς το ίδιο κινητό. Φυσικά, αυτό δεν αφορά μόνο το iPhone αλλά εκατομμύρια εμπορεύματα από δεκάδες χώρες, των οποίων τις τιμές οι λαοί του κόσμου θα δουν να ανεβαίνουν. Ο εργάτης των ΗΠΑ λοιπόν, θα αγοράζει λιγότερα εμπορεύματα με τον ίδιο μισθό, η λεγόμενη “αγοραστική δύναμή” του θα μειωθεί. Ποιος όμως θα πάρει αυτά τα έξτρα 100$ που θα πληρώσει ο εργαζόμενος; Το αστικό κράτος των ΗΠΑ, για να δώσει ακόμα περισσότερα χρήματα σε μεγάλους ομίλους, στην πολεμική οικονομία, στην παραγωγή νέων τεχνολογιών, είτε με επιδοτήσεις είτε με φοροαπαλλαγές. Οι καπιταλιστές όμως, δεν επενδύουν τα κεφάλαιά τους για να παράγονται γενικά εμπορεύματα. Τα επενδύουν για να βγάλουν κέρδη - και για να γίνει αυτό, χρειάζεται τα εμπορεύματα να πωληθούν, όχι να μείνουν στα ράφια. Για να πωληθούν όμως, πρέπει να μπορεί να τα αγοράσει ο λαός. Πώς όμως να μπορεί ο εργαζόμενος να τα αγοράσει, αν του μειώνουν τον μισθό για να ανταγωνιστεί τον εργαζόμενο στην Κίνα και αν ανεβαίνουν οι τιμές συνεχώς; Παρατηρούμε, λοιπόν, άλλη μια αντίφαση. Η πολιτική των ΗΠΑ, όπως και άλλων αστικών κρατών, προσπαθεί και να αυξήσει την “αγοραστική δύναμη” των εργαζομένων για να πωλούνται κερδοφόρα εμπορεύματα και να αυξήσει τα κρατικά έσοδα. Δεν γίνονται όμως και τα δύο. Προσπαθούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα, άρα την εκμετάλλευση της

εργατικής τάξης, και ταυτόχρονα να πωλούνται όσο περισσότερα εμπορεύματα γίνεται. Ούτε αυτά γίνονται και τα δύο. Οι παραπάνω αντιθέσεις δεν οφείλονται στην ανικανότητα κάποιας κυβέρνησης, ούτε είναι η πρώτη φορά που συναντώνται στην Ιστορία - και φυσικά δεν εμπεριέχονται σε κάποιο εξάρτημα του… iPhone. Ταλαιπωρούν το καπιταλιστικό σύστημα, σχεδόν από τότε που υπάρχει. Όλα μπλέκονται. Έτσι, όταν πάνε να λύσουν τον έναν πόλο της αντίθεσης, προκύπτει πρόβλημα στον άλλο πόλο. Ούτε λύθηκαν ούτε θα λυθούν ποτέ αυτές οι αντιφάσεις. Σκάνε με κρότο μέσω των καπιταλιστικών κρίσεων και των ιμπεριαλιστικών πολέμων που δίνουν νέες “ανάσες” για να συνεχίσουν την ανάπτυξη των κερδών τους πάνω στην εκμετάλλευση και το αίμα των εργατών. Από πού προκύπτουν όμως όλες αυτές οι αντιθέσεις; Πηγή τους, είναι η βασική αντίθεση της εποχής μας, ανάμεσα στη μεγαλύτερη κοινωνικοποίηση της παραγωγής, της εργασίας και στην ατομική ιδιοποίηση των αποτελεσμάτων αυτής της εργασίας. Τι σημαίνει αυτό; Αρκεί να σκεφτούμε πως για την παραγωγή του iPhone “συνενώνονται” οι εργασίες εκατομμυρίων εργαζομένων. Κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι καθετί που παράγεται είναι “δικό του”, δηλαδή το έφτιαξε αποκλειστικά με προσωπική εργασία. Κι όμως, το κάθε εμπόρευμα έχει πάνω του την “σφραγίδα” του μονοπωλίου, το γνωστό μηλαράκι. Τα μονοπώλια και αντίστοιχα οι μεγαλομέτοχοι καπιταλιστές μπορούν να πουν “αυτό είναι δικό μου” κι ας μην έχουν κουνήσει το χεράκι τους για να φτιαχτεί, γιατί τους ανήκουν όλα τα μέσα παραγωγής που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή του.

Πόσοι χρειάζονται για να κατασκευαστεί ένα iPhone™;

Νότια Κορέα

Μνήμη Flash

2.029.427. Οι 2.029.426 εργαζόμενοι για να το φτιάξουν και λίγοι μεγαλομέτοχοι για να καρπωθούν τα κέρδη.

Εταιρεία:

Samsung

267.860 εργαζόμενοι

Οθόνη LCD Εταιρεία:

LG

222.000 εργαζόμενοι ΗΠΑ

Audio Chip Εταιρεία:

Cirrus Logic

Γερμανία

Κατασκευή

Accelerometer

Εταιρεία:

1.667 εργαζόμενοι

Εταιρεία:

Modem Chip

357 εργαζόμενοι

Bosch Sensortech

Εταιρεία:

Qualcomm

49.000 εργαζόμενοι

Οθόνη Εταιρεία:

Corning

56.300 εργαζόμενοι

Ελβετία

Gyroscope Εταιρεία:

STMicroelectronics 49.602 εργαζόμενοι

Επεξεργαστές A-Series

Μνήμη Flash

Εταιρεία:

Εταιρεία:

37.000 εργαζόμενοι

15.300 εργαζόμενοι

Broadcom

Ιαπωνία

Ινδία

Kioxia

Apple

150.000 εργαζόμενοι

Camera Εταιρεία:

Ταϊβάν

Sony

Αισθητήρας Touch ID

Οθόνη LCD

113.000 εργαζόμενοι

Κίνα

Εταιρείες:

Εταιρεία:

Μπαταρία

65.152 εργαζόμενοι

43.445 εργαζόμενοι

Εταιρεία:

Sunwoda Electronic

54.292 εργαζόμενοι

Κατασκευή Εταιρεία:

iphonecity, Foxconn

200.000 εργαζόμενοι

TSMC

Sharp

XINTEC

1.503 εργαζόμενοι

Συναρμολόγηση Εταιρείες:

Foxconn

525.000 εργαζόμενοι

Pegatron

177.948 εργαζόμενοι

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

5

Εμπορικός και τεχνολογικός πόλεμος, προετοιμάζουν τον στρατιωτικό Ε

ίθισται "το Made in China" να σημαίνει για κάποιους μια άμεση χαμηλή ποιότητα στο εμπόρευμα, ωστόσο κάτι τέτοιο θα έκρυβε την αλήθεια που μας ενδιαφέρει. Ο Tim Cook, CEO της Apple όμως εξηγεί «Το εργατικό κόστος στην Κίνα δεν είναι χαμηλό εδώ και χρόνια. Αντίθετα, οι κατασκευαστές μας παράγουν εκεί γιατί έχει μια ασυναγώνιστη συγκέντρωση υψηλά ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα στην μηχανική ακριβείας. Τα προϊόντα που εμείς παράγουμε απαιτούν πραγματικά προηγμένες εργαλειομηχανές, και η ακρίβεια που πρέπει να έχεις στη χρήση τους και στη χρήση των υλικών που χρησιμοποιούμε πρέπει να είναι κορυφαία. Η ικανότητα αυτή είναι πολύ μεγάλη στη Κίνα. Στις ΗΠΑ, μπορεί να μαζέψουμε τέτοιες εργαλειομηχανές και δεν είμαι σίγουρος ότι θα γεμίσουμε το δωμάτιο. Στην Κίνα μπορούν να γεμίσουν γήπεδα επί γηπέδων ποδοσφαίρου». Ακολουθώντας το iPhone, μπορούμε να ανιχνεύσουμε άλλη μια ανησυχία των αστικών επιτελείων, όπως το Foreign Affairs. Εδώ και καιρό ανησυχούν πως στην Κίνα δημιουργείται ένας συνδυασμός έμπειρου και υψηλά ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, νέων τεχνολογιών, εταιρειών με τεράστια παραγωγική ικανότητα και “know how”, την ώρα που η “αποβιομηχάνιση” στις ΗΠΑ δημιουργεί τεράστια “κενά εθνικής ασφαλείας”. Γιατί δεν αρκεί το προβάδισμα και οι πατέντες στις σύγχρονες τεχνολογίες. Χρειάζεται και η ικανότητα αυτές να εντάσσονται μαζικά στην παραγωγή και να στηρίζονται σε μια ολόκληρη παραγωγική αλυσίδα, αφού σε διαφορετική περίπτωση και αυτό το προβάδισμα σε μια πορεία χάνεται. Όπως δηλαδή συμβαίνει τώρα με την αμφισβήτηση της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ και σε μια σειρά κρίσιμες νέες τεχνολογί-

Τ

Ετήσιες εγκαταστάσεις ρομπότ στην παραγωγή (2023) Μεξικό 1,1% Γαλλία 1,2% Ινδία 1,6% Ιταλία 1,9%

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Κίνα 51,1%

Γερμανία 5,2% Ν. Κορέα 5,8% ΗΠΑ 7%

Πηγές: World Robotics, IFR

Ιαπωνία 8,5%

ες, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη (το πρόσφατο παράδειγμα του DeepSeek είναι ενδεικτικό), οι κβαντικοί υπολογιστές, το cloud κ.λπ. Τώρα, ίσως καταλαβαίνουμε καλύτερα την φράση με την οποία ξεκίνησε το άρθρο, το πώς όλο και δεν ξεμπλέκεται το «πλέγμα σχέσεων στρατιωτικών, οικονομικών, πολιτικών». Οι παραπάνω εξελίξεις επιδρούν περιπλέκοντας παραπέρα και οξύνοντας τους ανταγωνισμούς με τα άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, τις αντιθέσεις που βρίσκονται στο ίδιο το DNA του καπιταλιστικού συστήματος. Γι’ αυτό παντού και πάντα, όσο πιο πολύ “μπλέκεται το κουβάρι” τόσο δεν λύνεται και πρέπει να κοπεί, να μιλήσουν τα

ο σύστημα αυτό, δεν μπορεί να γιατρευτεί από τις αντιθέσεις του, γι’ αυτό και πρέπει να ανατραπεί. «19 οικογένειες στις ΗΠΑ απέκτησαν μια Ελβετία μέσα σε έναν χρόνο», λένε δημοσιεύματα, καταγράφοντας αύξηση πλούτου 1 τρισ. δολάρια, τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση πλούτου στην Ιστορία. Ο πλούτος που παράγεται σήμερα από τους εργαζόμενους σε όλο τον κόσμο, μπορεί να αξιοποιηθεί και να αναπτύσσεται με κριτήριο την κάλυψη των αναγκών μας αντί για τα κέρδη των καπιταλιστών. Το ΚΚΕ έχει την πρόταση για το πώς μπορεί να γίνει πράξη μια

6

Υπόλοιπες χώρες 16,7%

όπλα. Οι εμπορικοί και λοιποί “πόλεμοι” των καπιταλιστών ήταν το προανάκρουσμα της “σάλπιγγας” στα πεδία των ιμπεριαλιστικών πολέμων. Σε ένα τέτοιο μαύρο μέλλον τραβάνε ξανά τους λαούς οι ανταγωνισμοί των ιμπεριαλιστών, καλώντας τους μέχρι τότε να πληρώσουν με ένα μαύρο παρόν τους “εμπορικούς πολέμους” τους, με τσακισμένους μισθούς, εκτόξευση του πληθωρισμού και της ενεργειακής φτώχειας, αποταμιεύσεις και ασφαλιστικές εισφορές που θα γίνονται κανόνια και αεροπλάνα για να σκοτωθούν ξανά οι ίδιοι στους πολέμους «για τ’ αφέντη το φαΐ».

τέτοια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, ο σοσιαλισμός-κομμουνισμός. Σε αυτήν την κατεύθυνση παλεύουν κάθε μέρα τα μέλη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Η Apple και ο Τραμπ δεν ξέρουμε τι αποφάσεις θα πάρουν για τα μηλαράκια ή το μήλο της έριδος, την πρωτοκαθεδρία στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα, όμως οι νέοι και οι νέες έχουν να αποφασίσουν: αν θα τους παρακολουθούμε να ορίζουν τις ζωές μας, αν θα συνεχίσουν οι λαοί να τους χαρίζουν “Ελβετίες” κάθε χρόνο με τον ιδρώτα και το αίμα τους, ή αν θα τους ανατρέψουμε και θα οικοδομήσουμε την νέα κοινωνία.

Γ

ια σένα που παίρνεις μέρος για πρώτη φορά αλλά και για σένα που είσαι σταθερός φίλος τους, να ξέρεις, πως τα περισσότερα από 100 Μαθητικά Φεστιβάλ της ΚΝΕ είναι μια μικρογραφία της ζωής και της δράσης των Μαθητικών Οργανώσεων της ΚΝΕ! Γι’ αυτό και πραγματοποιούνται κάθε άνοιξη σε κάθε γωνιά αυτής της χώρας, όπου δηλαδή υπάρχουν και δρουν πρωτοπόρα μέσα στα σχολεία τους μαθητές μέλη και φίλοι της ΚΝΕ. Στα Μαθητικά Φεστιβάλ “κλείνει” κάθε χρόνο η σχολική χρονιά. Είναι “ζωγραφισμένα” με τις εικόνες που σφράγισαν τους μήνες που πέρασαν, αλλά και με τον καθένα και την κάθε μία από εμάς. Γι’ αυτό φέτος, στα Μαθητικά Φεστιβάλ της ΚΝΕ, θα βρεις μουσικό αφιέρωμα με τίτλο «Αν δεν βρω το τέρμα δεν θα ησυχάσω, δεν θα σταματήσω, δεν θα ξαποστάσω», για τον αγώνα μας ενάντια στο έγκλημα στα Τέμπη. Γι’ αυτό θα βρεις video και εκθέσεις από τον αγώνα μας για ένα «σχολείο να μορφώνει και όχι να εξοντώνει». Θα έχεις τη δυνατότητα να κάνεις μια στάση στην έκθεση με τίτλο «Στην “ασφυξία” του συστήματος του κέρδους… “Οξυγόνο” ο αγώνας για την ανατροπή του!», που περιγράφει με απλά λόγια, εικόνες και γραφήματα, γιατί πρέπει αλλά και πώς θα καταφέρουμε να αλλάξουμε τον κόσμο! Αλλά και να πάρεις μέρος σε συζητήσεις, διαδραστικά παιχνίδια και quiz για κάθε θέμα που μπορεί να απασχολεί τη σκέψη σου, από την επίδραση των social media, την ενδοσχολική βία, τη διακίνηση ναρκωτικών, τις διακρίσεις που βιώνουν οι γυναίκες.

Φτιαγμένα με τα υλικά της ΚΝΕ, τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη Είναι φτιαγμένα από μαθητές για μαθητές. Αυτοί τα έχουν στήσει, τραγουδούν, χορεύουν, παρουσιάζουν project. Ό,τι βλέπεις γύρω σου το έχουν φτιάξει μαθητές με έμπνευση τα όνειρά μας και το πείσμα μας να ανατρέψουμε τον κόσμο της εκμετάλλευσης. Δίνουν βήμα και χώρο σε μαθητικές μπάντες, σχήματα, σε κάθε μαθητή να ξεδιπλώσει τα ταλέντα του και να εκφραστεί. Τα Μαθητικά μας Φεστιβάλ είναι μία ζωντανή απόδειξη για το τι μπορεί να καταφέρει η οργάνωσή μας με τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη. Στην ΚΝΕ πάμε κόντρα στη σαπίλα αυτού του συστήματος που προβάλλει ως τρόπο σκέψης και στάσης τον ανταγωνισμό και τον ατομισμό. “Χτίζονται” και λειτουργούν µε την εθελοντική σχεδιασμένη δουλειά και προσφορά, την ανιδιοτέλεια και τον ενθουσιασμό των µελών και φίλων της ΚΝΕ. Δεν έχουν χορηγούς, εταιρείες πίσω τους. Αυτά είναι τα υλικά τους. Ό,τι δηλαδή έχει και κάθε Οργάνωση Βάσης (ΟΒ) της ΚΝΕ. Γιατί κάθε ΟΒ της ΚΝΕ είναι μια ομάδα αποφασισμένων εθελοντών επαναστατών που οργανωμένα συζητούν, σχεδιάζουν, δρουν συλλογικά για να αλλάξουν τον κόσμο. Το Φεστιβάλ µας είναι

µία εικόνα από το όμορφο μέλλον για το οποίο παλεύουμε, τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό! Στην ΚΝΕ είμαστε οργανωμένοι γιατί το να αλλάξουμε τον κόσμο δεν είναι “προσωπική υπόθεση” και γιατί ξέρουμε πως δεν αρκεί να λες “δεν μου αρέσει αυτό που ζω, η αδικία και η σαπίλα”. Το κρίσιμο είναι όλοι αυτοί, οι πολλοί, να οργανωθούν, να παλέψουν ενάντια στην αιτία που γεννά την αδικία: Το σύστημα του κέρδους των λίγων που γεννά Τέμπη ξανά και ξανά. Μέσα στην ΚΝΕ αποκτάμε την αποφασιστικότητα, τη γνώση και εμπειρία που κατακτιέται μόνο μέσα από τον οργανωμένο αγώνα. Απέναντι σε έναν ισχυρό αντίπαλο, που σχεδιάζει με λεπτομέρεια κάθε χτύπημα στον λαό, που διαθέτει άπειρα “τεχνάσματα” για να παραπλανεί, μόνο η οργανωμένη ζωή και πάλη μπορεί να νικήσει. Σε αυτό μας βοηθάει ότι μελετάμε την επαναστατική ιδεολογία, συμμετέχοντας στην καθημερινή πάλη, μαθαίνοντας την πείρα και τα συμπεράσματα από την ιστορία μας. Μέσα από τη συζήτηση στην Οργάνωσή μας, από τη μελέτη του περιοδικού μας, του “Οδηγητή”, με ιδεολο-

γικά μαθήματα που οργανώνουμε, αλλά και με το ατομικό μας διάβασμα. Γι’ αυτό και στο Φεστιβάλ μας θα βρεις βιβλιοπωλείο με πολλές ενδιαφέρουσες εκδόσεις, θα μπορείς να προμηθευτείς τον “Οδηγητή”, να κάνεις ερωτήσεις και να λύσεις απορίες. Την ΚΝΕ την ονομάζουμε επαναστατικό σχολείο, γιατί σε αυτή συζητάμε, αποφασίζουμε, με τη γνώμη του καθενός να έχει την ίδια βαρύτητα κι αυτό που αποφασίζουμε το κάνουμε πράξη σαν μια γροθιά. Κανείς ποτέ δεν είναι μόνος όταν είναι κομμάτι ενός τέτοιου σχεδίου. Έτσι, έγινε και το Φεστιβάλ που βλέπεις και έτσι γίνεται και το κάθε τι που κάνουμε. Ο καθένας με τον τρόπο του, μπορεί να συμβάλει. Οι ξεχωριστές πλευρές της προσωπικότητας του καθενός, εντάσσονται στην οργανωμένη επαναστατική προσπάθεια. Έτσι, και στο Φεστιβάλ μας, άλλος ανέλαβε την προπαγάνδισή του, άλλος θα τραγουδήσει και άλλος θα είναι ομιλητής. Αυτό είναι το Μαθητικό Φεστιβάλ μας. Και αυτή είναι η Οργάνωσή μας. Η Μαθητική Επιτροπή του ΚΣ της ΚΝΕ

Πειραιάς

Νάουσα

Σεπόλια

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

7

Τι κρίνεται σε αυτές τις φοιτητικές εκλογές; Με την ψήφο μας, η οποία καταμετράται στο πανελλαδικό αποτέλεσμα, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές παίρνουμε θέση στο δίλημμα αυτών των εκλογών: καταδίκη ή έγκριση της κυρίαρχης πολιτικής; Αυτή είναι η πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ και όλων των κομμάτων που στηρίζουν την πολιτική του κέρδους, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, που οδηγεί συνεχώς σε νέα “Τέμπη”, υψώνει εμπόδια στις σπουδές και τη ζωή μας. Ιδιαίτερα φέτος αυτό το μήνυμα έχει άλλη δυναμική και η στάση του καθένα μετράει περισσότερο. Γιατί μια νέα μαζική νεανική καταδίκη της πολιτικής της κυβέρνησης της ΝΔ, θα τη στριμώξει ακόμα περισσότερο, αφού θα έρθει σε συνέχεια των μεγάλων διαδηλώσεων και της ιστορικής απεργίας, για να μην συγκαλυφθεί το έγκλημα στα Τέμπη και να μη ζήσουμε άλλα εγκλήματα στον βωμό του κέρδους. Γιατί η κυβέρνηση φοβάται και “μετράει” τη στάση των φοιτητών. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πίεση που έχει ασκήσει ο συντονισμένος αγώνας των φοιτητών ενάντια στις διαγραφές έχει αναγκάσει την κυβέρνηση να δυσκολεύεται να προχωρήσει στην “άμεση εφαρμογή του νόμου” και να μεταθέτει τις ανακοινώσεις για “μετά τις φοιτητικές εκλογές”. Έτσι, ομολογεί ότι το αποτέλεσμά τους θα δώσει είτε μήνυμα προώθησης, είτε μήνυμα υποχώρησης για την εφαρμογή του κυβερνητικού σχεδίου. Γιατί με πιο δυνατούς φοιτητικούς συλλόγους, θα τεθούν νέα εμπόδια στην εφαρμογή αντιδραστικών νόμων, που σχεδιάζονται για την επόμενη μέρα των εκλογών στα Πανεπιστήμια. Πέρα από τις διαγραφές, το επόμενο διάστημα θα προχωρήσει η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, οι συγχωνεύσεις και το κλείσιμο τμημάτων καθώς και εξελίξεις που αφορούν τη λειτουργία και τη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, τις φοιτητικές εστίες, που ετοιμάζει το Υπουργείο Παιδείας. Γιατί, επίσης, το μήνυμα των εκλογών θα έχει ευρύτερο αντίκτυπο και μπορεί να “ταράξει ξανά τα νερά”, αφού θα προστεθεί σε αυτά των δασκάλων όλης της χώρας και των νοσοκομειακών γιατρών της Αττικής, που έδωσαν αγωνιστική τροχιά στα σωματεία τους στέλνοντας μήνυμα καταδίκης της κυβερνητικής πολιτικής και γκρεμίζοντας τις κυβερνητικές-εργοδοτικές παρατάξεις. Αυτό το πανελλαδικό μήνυμα καταδίκης, αλλα και τις διεκδικήσεις των φοιτητών μπορεί να εκφράσει μόνο η Πανσπουδαστική ΚΣ που αποτελεί το αντίπαλο δέος της πολιτικής της ΝΔ, όλων των κυβερνήσεων, της ΕΕ και των επιχειρηματικών ομίλων στις σχολές.

Καταδικάζουμε

την πολιτική που οδηγεί σε εγκλήματα! Η πολιτική του κέρδους, της εμπορευματοποίησης-ιδιωτικοποίησης της ΕΕ που εφαρμόζεται και στα Πανεπιστήμια, με τις γνωστές συνέπειες στις σπουδές, τα πτυχία, τη φοιτητική μέριμνα, την εργασιακή μας προοπτική.

Διεκδικούμε

σύγχρονες, αποκλειστικά δημόσιες και δωρεάν σπουδές! Αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για καθηγητές, υποδομές και όχι για τις επιχειρηματικές μπίζνες των ΑΕΙ. Δωρεάν φοιτητική μέριμνα και μέτρα στήριξης από την ακρίβεια. Πτυχία με αξία και δουλειά με δικαιώματα.

8

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Καταγγέλλουμε

τον πόλεμο και την εμπλοκή της χώρας μας! Δεν ανεχόμαστε να πληρώνουμε εμείς τους ανταγωνισμούς για τα κέρδη τους, τους εμπορικούς πολέμους και τους πολυδάπανους στρατιωτικούς εξοπλισμούς της πολεμικής οικονομίας της ΕΕ, που δεν έχουν καμία σχέση με την άμυνα της χώρας. Γι’ αυτό στεκόμαστε στη σωστή πλευρά της ιστορίας, δείχνοντας την αλληλεγγύη μας στον λαό της Παλαιστίνης, στους φοιτητές φαντάρους που εκφράζονται ενάντια στην εμπλοκή της χώρας και εμποδίζοντας κάθε υποταγή-αξιοποίηση των πανεπιστημίων μας για τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.

Δημιουργούμε

συλλόγους συλλογικής οργάνωσης και δράσης! Με αγωνιστές εκπροσώπους, που θα ενημερώνουν, θα οργανώνουν τη διεκδίκηση για όλα τα προβλήματα, που θα εξασφαλίζουν συλλογικές διαδικασίες πραγματικής συζήτησης και πολύμορφη δράση.

Υποσχόμαστε

να “πάμε ως το τέρμα”, χτίζοντας ένα πανελλαδικά συντονισμένο φοιτητικό κίνημα που θα διεκδικεί τις σύγχρονες ανάγκες μας, αμφισβητώντας την πολιτική των κυβερνήσεων, της ΕΕ και των επιχειρηματικών ομίλων. Οι φοιτητικές εκλογές δεν είναι το τέρμα αλλά ακόμη ένας σημαντικός σταθμός, για να δυναμώσει η δική μας πλευρά απέναντι σε αυτήν την πολιτική του κέρδους. Είναι υπόθεση όλων!

3 χρόνια η Πανσπουδαστική ΚΣ 1 δύναμη! Μαζί συνεχίζουμε μέχρι το τέρμα!

Τ

ο 2022, μετά από 36 χρόνια, η μαζική συμμετοχή των φοιτητών γκρέμισε την παράταξη της ΝΔ, τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και ανέδειξε πρώτη δύναμη πανελλαδικά στις φοιτητικές εκλογές την Πανσπουδαστική ΚΣ. Η πρωτιά της Πανσπουδαστικής έδωσε νέα πνοή στους αγώνες μας. Με την αλλαγή των συσχετισμών, πήραμε τους συλλόγους στα χέρια μας. Έτσι, πέρα από δίκαια αιτήματα, έχουμε και δυνατά όπλα για να διεκδικούμε.

Φυσικά, δεν άλλαξαν όλα, δεν βγήκαν από τη μέση τα εμπόδια που συναντάμε στις σπουδές μας, δεν ανατράπηκε η πολιτική που συνθλίβει τα δικαιώματά μας. Όμως, “κάτι άλλαξε” και — όπως λένε τα συνθήματά μας— μαζί “μάθαμε να παλεύουμε” και πλέον “ξέρουμε να νικάμε”, όταν είμαστε “όλοι μας” στον αγώνα και “μόνοι τους” οι κυβερνήσεις, η ΕΕ και οι επιχειρηματικοί όμιλοι. Έτσι, βρεθήκαμε σε καλύτερες θέσεις στην πορεία για την αγωνιστική αναζωογόνηση του φοιτητικού κινήματος. Με φοιτητικούς συλλόγους στηρίγματα και οργανωτές της συλλογικής διεκδίκησης. Εκεί βασίστηκαν σημαντικές κατακτήσεις που δεν ήταν δεδομένες. Αφήσαμε στα χαρτιά άδικους νόμους, όπως η πανεπιστημιακή αστυνομία, η απόσπαση της παιδαγωγικής επάρκειας, η πληρωμή των συγγραμμάτων. Πετύχαμε να αναγνωριστούν επαγγελματικά τα πτυχία των σχολών που ήταν στον αέρα. Να εξασφαλιστεί η πληρωμή της πρακτικής άσκησης. Nα παρθούν ορισμένα μέτρα ανακούφισης από το κόστος σπουδών, όπως η μείωση του κόστους μεταφοράς στα ΜΜΜ σε κάποια περιφερειακά πανεπιστήμια. Με τις μεγαλύτερες φοιτητικές κινητοποιήσεις των τελευταίων δεκαετιών. Έτσι, δείξαμε την αστείρευτη δύναμή μας! Δεν επιτρέψαμε να συγκαλυφθεί η πολιτική του κέρδους που οδήγησε στο έγκλημα στα Τέμπη, με αποκορύφωμα τη μεγαλειώδη απεργία στις 28 Φλεβάρη. Έτσι, “η πλειοψηφία μίλησε” στις πολύμηνες φοιτητικές κινητοποιήσεις ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια και, αμφισβητώντας την πολιτική της ΕΕ, διατρανώσαμε ότι η Παιδεία είναι δικαίωμα και όχι εμπόρευμα.

Με πανελλαδικό συντονισμό. Με τις πανελλαδικές συναντήσεις του ΜΑΣ με περισσότερους από 100 φοιτητικούς συλλόγους. Τις αγωνιστικές πρωτοβουλίες των 150 συλλόγων ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, των 120 συλλόγων ενάντια στις διαγραφές, των σχολών που διεκδικούσαν την επαγγελματική αναγνώριση των πτυχίων τους, των συλλόγων οικότροφων σε όλη τη χώρα. Με κοινούς στόχους και διεκδικήσεις, όπως οι καμπάνιες διεκδίκησης για τη φοιτητική στέγη, που πίεσαν την κυβέρνηση και πέτυχαν: την αύξηση του στεγαστικού επιδόματος και των προσφερόμενων δωρεάν δωματίων σε ορισμένα περιφερειακά ιδρύματα, την έναρξη της ανακαίνισης εστιών χωρίς Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και ενοίκια, καθώς και την ακύρωση των χαρατσιών. Με συμπόρευση με το εργατικό κίνημα. Οργανώσαμε για πρώτη φορά πανελλαδική συνάντηση Φοιτητικών Συλλόγων με εργατικά σωματεία αντίστοιχων κλάδων για την εργασιακή μας προοπτική, τον κοινό αγώνα για

δουλειά με σύγχρονα δικαιώματα. Βρεθήκαμε μαζί σε απεργίες και διαδηλώσεις για αυξήσεις στους μισθούς, για προσλήψεις νέων επιστημόνων, ενάντια στους πλειστηριασμούς, ενάντια στους άδικους ταξικούς προϋπολογισμούς. Με συλλογική δημοκρατική λειτουργία των συλλόγων. Προσπαθήσαμε περισσότεροι σύλλογοι να ενημερώνουν τους φοιτητές για τα δικαιώματα τους και τις εξελίξεις. Να σταματήσει ο εκφυλισμός, να διεξάγονται συλλογικές διαδικασίες πραγματικής συζήτησης στις ΓΣ και τα έτη. Να διοργανωθούν ημερίδες για το επιστημονικό αντικείμενο ή άλλα σημαντικά θέματα. Να δυναμώσει η αλληλεγγύη, χτίζοντας ασπίδα προστασίας απέναντι σε κάθε αδικία, στη βία κατά των γυναικών, απομονώνοντας αντιδραστικές, ρατσιστικές φωνές. Με πολύμορφη δραστηριότητα για όλες τις πλευρές της ζωής μας. Όπως με βήματα που έγιναν για τη συγκρότηση πολιτιστικών και άλλων ομάδων, για την πραγματοποίηση φεστιβάλ, εκδρομών και άλλων δραστηριοτήτων. Με θέση στη “σωστή πλευρά της Ιστορίας”. Ήμασταν κομμάτι του παγκόσμιου φοιτητικού ξεσηκωμού αλληλεγγύης στον παλαιστινιακό λαό. Με τις διαδηλώσεις, τις παλαιστινιακές σημαίες να κυματίζουν στα Πανεπιστήμια, τις κινητοποιήσεις για να ακυρωθεί η συνεργασία του ΕΚΠΑ με την οπλοβιομηχανία Lockheed Martin, την αλληλεγγύη στους φαντάρους που διώχθηκαν επειδή είπαν “όχι στην εμπλοκή της χώρας στον πόλεμο” των ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Έχουμε επίγνωση ότι είμαστε ακόμα μακριά από όσα χρειάζονται. Έχουμε αποφασιστικότητα και συνεχίζουμε για να μεγαλώσει η εμπιστοσύνη και η συμμετοχή στη συλλογική δράση. Έχουμε δύναμη να χτίσουμε ένα ισχυρό φοιτητικό κίνημα που θα περάσει στην αντεπίθεση! Αμφισβητώντας τη στρατηγική του κεφαλαίου και τις κατευθύνσεις της ΕΕ που υπηρετούν οι κυβερνήσεις. Διεκδικώντας το πανεπιστήμιο, την εργασιακή προοπτική και τη ζωή των σύγχρονων αναγκών και δυνατοτήτων της εποχής μας. Σε αυτή τη γραμμή πάλης μπορούν να μεγαλώνουν τα εμπόδια στην εφαρμογή της πολιτικής τους, να πετυχαίνουμε νέες κατακτήσεις για τις ανάγκες μας.

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

9

Οι φοιτητές στέλνουν μήνυμα καταδίκης της κυβερνητικής πολιτικής και όσων τη στηρίζουν!

Η

αηδία και η οργή, που νιώθουμε για την κυβέρνηση και τα κόμματα του συστήματος, μπορεί να εκφραστεί και στις φοιτητικές εκλογές, με ένα ηχηρό μήνυμα καταδίκης και τιμωρίας όσων κυβέρνησαν και κυβερνούν τη χώρα έχοντας ευθύνες για το έγκλημα στα Τέμπη και τα συνεχή εγκλήματα στις σπουδές μας. Προϋπόθεση για να δυναμώσουμε τη συλλογική διεκδίκηση και να ακουστεί η φωνή μας, είναι να απο-

δυναμώσουμε τις παρατάξεις που στηρίζουν την κυρίαρχη πολιτική, που μπαίνουν εμπόδιο στην οργάνωση της πάλης απέναντί της. Με ψήφο στην Πανσπουδαστικής ΚΣ, στις 14 Μαΐου, στέλνουμε μήνυμα καταδίκης της κυβερνητικής πολιτικής και υπεράσπισης των σπουδών μας. Εκλέγουμε αγωνιστές εκπροσώπους, που θα αποτελούν στηρίγματα για τις ανάγκες μας κι όχι στηρίγματα στην πολιτική που τα διαλύει.

Η κυβερνητική ΔΑΠ-ΝΔΦΚ να φτάσει στον “πάτο”

Η

ΔΑΠ επιδιώκει να αξιοποιήσει το αποτέλεσμα των εκλογών για να το μεταφράσει σε στήριξη της κυβέρνησης της ΝΔ. Για αυτό τα στελέχη της κρύβουν το πραγματικό δίλλημα των εκλογών και ισχυρίζονται ότι «δεν ψηφίζουμε για Τέμπη, ούτε για την κυβερνητική πολιτική». Όμως στις φοιτητικές εκλογές οι φοιτητές και οι φοιτήτριες ψηφίζουμε για τις σπουδές και τη ζωή μας. Και γι’ αυτό το λόγο, καταδικάζουμε την κυβερνητική πολιτική διεκδικώντας σύγχρονες σπουδές και όχι υποβάθμιση και διαγραφές. Παίρνουμε θέση, κάνοντας κριτήριο την πολιτική που οδήγησε στα Τέμπη, αφού είναι η ίδια πολιτική που οδηγεί στα εγκλήματα στις σπουδές μας. Απέναντι στην προσπάθεια ξεπλύματος της κυβέρνησης, κάθε φοιτητής και φοιτήτρια έχει ευθύνη. Είτε με ψήφο στη ΔΑΠ είτε με την αποχή του, θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να εμφανίσει το αποτέλεσμα ως στήριξη και ανοχή στην πολιτική της, είτε με μαζική συμμετοχή και ψήφο στην ΠΚΣ θα της χαλάσει τα σχέδια και θα την καταδικάσει. Ξέρουμε τι σημαίνει ΔΑΠ και πρέπει να τιμωρηθεί! Είναι η παράταξη που υπερασπίζεται την πολιτική του κέρδους, που οδήγησε στο έγκλημα των Τεμπών. Που κατηγορεί για εργαλειοποίηση όσους αγωνιστήκαμε ενάντια 10

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Ο Κ. Μητσοτάκης στην Εθνική Συνδιάσκεψη της ΔΑΠ, το 2024, δεν έκρυψε ότι η ψήφος στη ΔΑΠ είναι ψήφος στον ίδιο. «ΔΑΠίτισσες και ΔΑΠίτες, σας ευχαριστώ για την αγάπη και τη στήριξη στη μεγάλη μας παράταξη, τη ΝΔ».

στη συγκάλυψη του εγκλήματος -ακόμα και τις οικογένειες των θυμάτων- και συκοφαντεί την ιστορική απεργία στις 28/2. Ακόμα και τώρα, χαρακτηρίζει “ατύχημα” το έγκλημα στα Τέμπη, καλύπτοντας τις πολιτικές και ποινικές ευθύνες των υπουργών του κόμματός της. Είναι η παράταξη που διαφημίζει ότι «η ΝΔ εφαρμόζει τις προτάσεις της». Με την καμπάνια της ΔΑΠ «Σχέδιο-Δράση-Αποτέλεσμα» οι ΔΑΠίτες ζητάνε: ιδιωτικά πανεπιστήμια, διαγραφές

φοιτητών, υποβάθμιση των πτυχίων, υποχρηματοδότηση, ενοίκια στις εστίες μέσω ιδιωτικών επενδύσεων, γενίκευση των διδάκτρων σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα. Είναι η παράταξη που έχει αναλάβει να αντιμετωπίσει όποιον αγωνίζεται. Έτσι, αφού οι φοιτητές της γύρισαν την πλάτη στις εκλογές, δεν αναγνωρίζει τα αποτελέσματα των εκλογών, επιδιώκει να τις ανατρέψει με ηλεκτρονικές εκλογές, προωθεί πειθαρχικά για όποιον αγωνίζεται και καλεί την αστυνομία να σουλατσάρει μέσα στις σχολές και να τρομοκρατεί. Την ίδια ώρα, είναι η παράταξη της διαφθοράς, της ρεμούλας, των κυκλωμάτων αντιγραφής και της νοθείας. Η ΔΑΠ υπερασπίζεται με πάθος την εμπλοκή της χώρας μας στους πολέμους του ΝΑΤΟ κι έφτασε στο σημείο να ζητήσει την τιμωρία των φοιτητών φαντάρων που εκφράστηκαν ενάντια στον πόλεμο. Γι’ αυτό θεωρεί “φίλο” τον εγκληματία πολέμου Νετανιάχου ο οποίος διεξάγει την γενοκτονία του λαού της Παλαιστίνης, δηλώνοντας ότι «μας πρήξατε με τα νεκρά παιδιά». Για αυτό στηρίζει τις υπέρογκες πολεμικές δαπάνες οι οποίες καμία σχέση δεν έχουν με την άμυνα της χώρας, αφού η κυβέρνηση την θέτει σε κίνδυνο στέλνοντας πολεμικό υλικό εκτός συνόρων, προωθώντας τις επικίνδυνες διευθετήσεις στο Αιγαίο και στην Κύπρο.

Η ΠΑΣΠ σε ρόλο συνενόχου της ΔΑΠ στην υπεράσπιση της εγκληματικής πολιτικής Π ρόκειται για τον καλύτερο σύμμαχο της κυβερνητικής πολιτικής στις σχολές αφού υπερασπίζεται την ίδια πολιτική. Αυτό τα εξηγεί όλα… Επειδή στηρίζει την πολιτική του κέρδους, για αυτό μαζί με την ΝΔ ιδιωτικοποίησε τον σιδηρόδρομο, εφάρμοσε την πολιτική που οδήγησε στα Τέμπη, γι’ αυτό και σήμερα στήριξε το 70% των νόμων της ΝΔ. Φυσικά αυτά δεν θέλει να συζητιούνται στις σχολές για να το παίζει… “ανεξάρτητη”. Επειδή συμφωνεί με την πολιτική της ΕΕ για την ανώτατη εκπαίδευση, στηρίζει την ιδιωτικοποίηση της Παιδείας με την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, ψήφισε την κύρωση της Σύμβασης της Λισσαβόνας που εξισώνει τα πτυχία των ιδιωτικών κολεγίων με των ΑΕΙ, ψήφισε τον νόμο Κεραμέως και τώρα προτείνει την εφαρμογή των διαγραφών φοιτητών που πρώτο το ΠΑΣΟΚ νομοθέτησε (ν. Διαμαντοπούλου 2011). Επειδή ξεπλένει τη δολοφονική μηχανή του ΝΑΤΟ, στηρίζει την εμπλοκή της χώρας στα πολεμικά σχέδια, ψήφισε μαζί με την ΝΔ τις

πολεμικές δαπάνες στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ υπερασπίστηκε στα ΔΣ των φοιτητικών συλλόγων το ευρωπαϊκό πρόγραμμα "ReArm Europe" που δίνει 800 δισ. € σε πολεμικές δαπάνες, περιορίζοντας την κρατική χρηματοδότηση στην παιδεία και την υγεία! Τελικά, γίνεται το καλύτερο στήριγμα της ΝΔ όλη αυτή την περίοδο που είναι στριμωγμένη. Είναι ενδεικτικό ότι οι μόνοι σύλλογοι που δεν στήριξαν τις ιστορικές διαδηλώσεις στις 28/2, ήταν όσοι είναι πρώτη δύναμη η ΔΑΠ και η ΠΑΣΠ. Οι εκλεγμένοι της ΠΑΣΠ βάζουν συνεχώς εμπόδια σε κάθε προσπάθεια οργάνωσης της πάλης, καταψηφίζοντας ΓΣ, συλλαλητήρια, απεργίες, κινητοποιήσεις. Καταψηφίζουν δίκαιες διεκδικήσεις στο όνομα του “ρεαλισμού” που αποτελεί την σταθερή τους δικαιολογία για να μην κουνιέται φύλλο. Διαμορφώνουν κοινά πλαίσια με την ΔΑΠ σε πολλούς φοιτητικούς συλλόγους ενώ καλύπτουν και τις νοθείες της. Δεν μας κάνει εντύπωση αφού τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ συμμετέχουν σε κοινά ψηφοδέλτια και σε εργατικά κέντρα σε όλη τη χώρα.

ΠΑΣΠ σημαίνει

70% ΝΔ

Οι φοιτητές να μην σκορπίσουν την ψήφο τους σε παρατάξεις εκφυλισμού και εκτόνωσης του αγώνα

Ι

διαίτερα φέτος, η στάση των παρατάξεων ΕΑΑΚ, ΑΡΕΝ και Attack έδειξε ότι ούτε θέλουν, ούτε μπορούν να τα βάλουν με την κυρίαρχη πολιτική και να φτάσουν τον αγώνα μέχρι το τέλος, στοχεύοντας στην ανατροπή της. Με τη γραμμή τους, θυμίζουν την γνωστή λαϊκή ρύση, μιας και “γαυγίζουν” αντικυβερνητικά ενώ στην πράξη “δεν δαγκώνουν” την ουσία της πολιτικής της κυβέρνησης, δηλαδή το κέρδος, τις κατευθύνσεις της ΕΕ και τις στρατηγικές τους επιλογές. Τώρα που ο λαός ξεχειλίζει από οργή, βάζει στο κάδρο των ευθυνών την πολιτική του κέρδους και αναγνωρίζει τις ευθύνες όλων των κομμάτων του συστήματος, αυτές οι δυνάμεις επιδιώκουν να εκτονώσουν τους αγώνες σε δοκιμασμένες και αδιέξοδες “λύσεις” που περιορίζονται σε σενάρια εναλλαγής κομμάτων ή προσώπων στη διακυβέρνηση. Γι’ αυτό και ξεπλένουν τις ευθύνες των κομμάτων που κυβέρνησαν τη χώρα, την πολιτική της ΕΕ, παρουσιάζοντας ως μόνο πρόβλημα το πρόσωπο του Μητσοτάκη. Κάπως έτσι γίνονται το καλύτερο συμπλήρωμα στα σενάρια του συστήματος για την εκτόνωσης της λαϊκής δυσαρέσκειας. Μάλιστα, η παράταξη

που στηρίζει το ΜέΡΑ25 σε ανακοίνωσή της για τις μεγάλες κινητοποιήσεις, αγωνιά για την έλλειψη «πολιτικού πόλου αντιπολίτευσης στη Βουλή». Ομολογούν, δηλαδή, ότι θέλουν να καταθέσουν τις λαϊκές κινητοποιήσεις σε νέες αυταπάτες και κόμματα κυβερνητικής διαχείρισης, χρήσιμα για το σύστημα. Βέβαια, τον Γ. Βαρουφάκη, που ως Υπουργός Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ έλεγε ότι «θα πουλούσα τον ΟΣΕ και για 1€», δεν τον λες και “νέα” αυταπάτη… αλλά πολύ παλιά και εκτεθειμένη. Παράλληλα, τη στιγμή που κλονίζεται η

εμπιστοσύνη της νεολαίας σε αυτό το σάπιο και διεφθαρμένο κράτος που υπηρετεί την πολιτική του κέρδους, τρέχουν να το ξεπλύνουν! Παρουσιάζουν ως δήθεν “άμεση λύση” και ως εγγυητή των “κοινωνικών αγαθών” την κρατική διαχείρισή τους. Λες και δεν είναι αυτό το κράτος συνυπεύθυνο για το έγκλημα στα Τέμπη, λες και δεν λειτουργεί με κριτήριο το κέρδος, λες και δεν είναι το ίδιο κράτος της κάλυψης των υπουργικών ευθυνών και της καταστολής. Κάπως έτσι πάνε περίπατο οι δήθεν αντικαπιταλιστικές και δήθεν συγκρουσιακές κορώνες…

Η γραμμή τους μετατρέπει το κίνημα, από πρωταγωνιστή σε βολικό κομπάρσο στα παιχνίδια του αστικού πολιτικού συστήματος. Γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο ότι, παρά τα μεγάλα λόγια για αγώνες, στην πράξη υπονομεύουν την πανελλαδική συγκρότησή του φοιτητικού κινήματος και τη συμπόρευσή του με το εργατικό κίνημα. Έτσι, καταψήφισαν όλες τις κοινές πανελλαδικές πρωτοβουλίες εκατοντάδων φοιτητικών συλλόγων για κρίσιμα μέτωπα (ιδιωτικά ΑΕΙ, διαγραφές, στέγη, επαγγελματικά δικαιώματα) καθώς και τα διάφορα συλλαλητήρια εργατικών σωματείων χαρακτηρίζοντάς τα ως “κομματικά”, υιοθετώντας όλη την προπαγάνδα της κυβέρνησης. Γι’ αυτό είναι πρωταγωνιστές στον εκφυλισμό των φοιτητικών συλλόγων με τις γνωστές τακτικές διάλυσης και τις τραμπούκικες συμπεριφορές που απωθούν τους φοιτητές από τους συλλόγους, κάνοντας το καλύτερο δώρο στην ΝΔ. Τέλος, το γεγονός ότι όλοι μαζί έχουν επιλέξει ως βασικό τους αντίπαλο την ΚΝΕ με χυδαία ψέματα και αντικομουνισμό που θα ζήλευε και η ΔΑΠ… δείχνει πολλά. ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

11

Ταξιδεύουμε στην Ιστορία! ΓΑΛΛΙΑ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ:.................................................

ΕΠΟΧΗ:..........................................

19ος ΑΙΩΝΑΣ

περίΑυτόν τον μήνα ταξιδεύουμε στην καρδιά της Ευρώπης, εποχή την που α Γαλλί η είναι που το 1870. Προορισμός μας ραεκείνη διανύει την περίοδο της Δεύτερης Γαλλικής Αυτοκ θα ζήσουμε και μαχών πεδία τορίας. Στο ταξίδι μας θα περάσουμε από του φωτός”, το “πόλη η εξεγέρσεις, ενώ τελικός προορισμός μας θα είναι ι από τις φωβγαίνε Παρίσι. Την εποχή που ταξιδεύουμε, το όνομα αυτό δεν τις φωτιές που από τισμένες λεωφόρους της ιστορικής πρωτεύουσας, αλλά κανονιών των ξεχύνονται από τα ηρωικά οδοφράγματα, τις λάμψεις των λαμπερό φως εργατών που υπερασπίζον ται την πόλη. Για 72 μέρες, το εί στο του Παρισιού, πηγάζει από την κόκκινη σημαία που έχει υψωθ σαν ει στολίζ α, ιστορί στην φορά Δημαρχείο, και που για πρώτη ας. πότητ ανθρω της ό λαμπερός αστερισμός τον ουραν

Πώς θα φτάσουμε;

Ξεχωριστοί προορισμοί!

MEΣΩ ΣΤΕΡΙΑΣ

Η διαδρομή διασχίζει περιοχές, όπου τα κανόνια δεν έχουν σιγήσει και τα σύνορα αλλάζουν με αίμα. Αρχές του 1800, τα εδάφη της Γαλλικής Αυτοκρατορίας στην Ευρώπη ξεκινούσαν από τον Ατλαντικό ωκεανό και έφταναν μέχρι τη Ρωσία. Πλέον, μετά από δεκαετίες μαχών, έχουν περιοριστεί, ενώ ισχυρές δυνάμεις την ανταγωνίζονται οικονομικά και στρατιωτικά. Όμως δεν είναι μόνο τα σύνορα που αλλάζουν. Όσο απομακρυνόμαστε από τα πεδία των μαχών, έχουμε την ευκαιρία να δούμε τις τεράστιες αγροτικές εκτάσεις, τις πόλεις και τα χωριά, που σε τίποτα δεν θυμίζουν τον προηγούμενο αιώνα. Οι μικρές πόλεις μεταμορφώνονται σε βιομηχανικά κέντρα. Μεγάλα πανεπιστήμια και τεχνικές σχολές που έχουν ιδρυθεί, δίνουν πνοή στη βιομηχανική παραγωγή. Το κράτος, έχει εκσυγχρονιστεί με νόμους και “κώδικες” που διαμορφώνουν ευνοϊκό περιβάλλον για να προχωρούν αυτές οι μεγάλες αλλαγές.

ΚΟΣΤΟΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ:................ ΥΨΗΛΟ

Την εποχή που ταξιδεύουμε, η “Άνοιξη των Λαών” σαρώνει την Ευρώπη! Δεκάδες χώρες κλονίζονται από αστικές επαναστάσεις! Τις δεκαετίες πριν φτάσουμε, στη Γαλλία ξεσπούν ιστορικοί ταξικοί αγώνες. Οι αστοί πλημμυρίζουν τους δρόμους με σημαίες και συνθήματα, αλλά και με όπλα. Πίσω τους, όλο και πιο έντονα, ακούγονται τα βήματα της εργατικής τάξης. Ακόμα μπορεί να τη συνεπαίρνει το επαναστατικό ρεύμα των αστών και να “μάχεται με το ένστικτο” της, όμως ωριμάζει, ενώ σύντομα βλέπει πως η αστική κυριαρχία, αμέσως μετατρέπεται σε τρομοκρατία απέναντί της. Έτσι, συγκροτείται στις δικές της οργανώσεις, που ξεκινούν από τις φάμπρικες και αγκαλιάζουν ολόκληρο τον κόσμο. Έχει αποκτήσει τη δική της επαναστατική θεωρία και έχει καταθέσει το δικό της Μανιφέστο, αυτό του Κομμουνιστικού Κόμματος, των Μαρξ και Ένγκελς.

*****************************

*****************************

********************************************

********************************************

12

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

ΣΕΝΤΑΝ Μικρή πόλη στα βορειοανατολικά σύνορα. Εδώ, τον Σεπτέμβριο του 1870, θα τελειώσει ο Γαλλοπρωσικός πόλεμος, με τη συντριβή των Γάλλων. Ο αυτοκράτορας αιχμαλωτίζεται, ενώ ο πρωσικός στρατός είναι πλέον ελεύθερος να βαδίσει προς το Παρίσι.

ΠΑΡΙΣΙ Η καρδιά της Γαλλίας. Όταν φτάσουμε, θα το βρούμε να πολιορκείται από τους Πρώσους. Ο λαός υποφέρει από την πείνα, όμως δεν παραδίνεται. Οι οπλισμένοι εργάτες, οργανωμένοι στο ένοπλο σώμα της Εθνοφρουράς, κρατάνε την άμυνα της πόλης στα χέρια τους.

ΒΕΡΣΑΛΛΙΕΣ Το παλάτι των βασιλιάδων. Οι αστοί αμέσως μετά την “πτώση” του αυτοκράτορα, συγκροτούν κυβέρνηση “Εθνικής Άμυνας”. Αυτή προσπαθεί να αφοπλίσει το προλεταριάτο. Θα αποτύχει και θα αναγκαστεί να καταφύγει στις Βερσαλλίες.

ΓΑΛΛΟΠΡΩΣΙΚΌΣ ΠΌΛΕΜΟΣ! Η ορμητική ανάπτυξη του καπιταλισμού παρόλο που είναι ακόμα νέα, βασανίζεται από οικονομικές κρίσεις, που οδηγούν σε νέο γύρο ανταγωνισμών μεταξύ των κρατών και σε νέα ανάφλεξη στα πολεμικά μέτωπα. Οι αστοί προσπαθούν να επεκτείνουν την κυριαρχία τους, ενώ η εργατική τάξη πληρώνει τόσο τα κέρδη, όσο και τις κρίσεις, ενώ ματώνει από τους πολέμους. Μέσα σε επτά χρόνια, το Γερμανικό βασίλειο της Πρωσίας, ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της Γαλλίας σε ευρωπαϊκό έδαφος, έχει νικήσει δύο πολέμους, κερδίζοντας κρίσιμα εδάφη. Πλέον βρίσκεται στα σύνορα της αυτοκρατορίας. Τελικά, τον Ιούλιο του 1870, ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο αστικών τάξεων δεν θα αργήσει να ξεσπάσει με πόλεμο.

VIVE LA COMMUNE! Φτάνουμε στο Παρίσι τον Μάρτιο του 1871. Ο πόλεμος έχει οδηγήσει σε ακραίες συνθήκες κακουχίας. Οι αστοί το έχουν άτακτα εγκαταλείψει. Η κυβέρνηση “Εθνικής Άμυνας” συνθηκολογεί, όμως η οπλισμένη εργατική τάξη, αυτή τη φορά δεν την ακολουθεί. Από τον λόφο της Μονμάρτης κραυγάζει πως “τα κανόνια δεν επιστρέφονται”. Αποφασίζουν όχι μόνο να υπερασπιστούν την πόλη με τα δικά τους όπλα, αλλά και «να πάρουν στα χέρια τους την κυβερνητική εξουσία». Η κυβέρνηση εγκαταλείπει την πόλη, η εργατική τάξη επαναστατεί, το Παρίσι γιορτάζει! Φτάνουμε στην πλατεία του Δημαρχείου, εκεί το πλήθος φωνάζει «Ζήτω η Κομμούνα!». Η εργατική τάξη, για πρώτη φορά στην ιστορία, θα σηκώσει τη κόκκινη σημαία. Μέσα στις φλόγες των οδοφραγμάτων θα γεννηθεί ένας νέος τύπος κράτους, με αντιπροσώπους που υπηρετούν τον λαό ακόμα και με την ίδια τους τη ζωή. Μέσα σε λίγες μόλις μέρες ο λαός του Παρισιού κατακτά περισσότερα, απ’ όσα θα μπορούσε να ονειρευτεί. Η κόκκινη σημαία θα τρομάξει τους Γάλλους καπιταλιστές περισσότερο κι από τα γερμανικά κανονιά. Οι δύο εχθροί θα συμμαχήσουν και μαζί θα οργανώσουν να πνίξουν στο αίμα το Παρίσι των εργατών. Η Κομμούνα θα πληρώσει την ατολμία της να τσακίσει το αστικό κράτος, όταν αυτό ακόμα υποχωρούσε. Θα πληρώσει την “καλοσύνη” που έδειξε προς την Κεντρική Τράπεζα και δεν δέσμευσε έγκαιρα τον κλεμμένο πλούτο που οι αστοί έκρυβαν στο θησαυροφυλάκιο τους. Η αστική κυβέρνηση θα ανασυγκροτήσει τον στρατό και μαζί με τους Πρώσους θα επιτεθούν στο Παρίσι. Πλέον, η ήττα των περικυκλωμένων Κομμουνάρων θα είναι αναπότρεπτη...

****************************************************************************

__ -

__ -

_ __ __ _ _ - - -Η!_ ΞΕΣΠΆ Ο __ _ __ ΣΟΧ _ΠΡΟ - - --

Γνωρίζοντας τους ανθρώπους! ΑΣΤΟΙ Σε αυτούς ανήκουν τα μεγάλα εργοστάσια και οι τράπεζες που συναντήσαμε στο ταξίδι μας. Αποτελούν τη νέα “αριστοκρατία του χρήματος”. Αυτοί είναι που χρηματοδοτούν στρατούς, πλουτίζουν από την οικονομία του πολέμου και φυσικά ορίζουν τους δικούς τους εκπροσώπους στις κυβερνήσεις. Στη Γαλλία, ο πιο ορκισμένος υπηρέτης τους είναι ο Θιέρσος.

ΕΥΓΕΝΕΙΣ Είναι τα “απολιθώματα” του γερασμένου κόσμου των τσιφλικάδων, της φεουδαρχίας. Το ξεπερασμένο καθεστώς που εκπροσωπούν, αναγκάζεται να συμβιβαστεί απέναντι στη δύναμη των αστών, ενώ παράλληλα παρασιτεί, μέσω της κερδοσκοπίας και της διαφθοράς. Όταν θα φτάσουμε στη Γαλλία, θα ακούσουμε τους παπάδες να δοξάζουν τον Λουδοβίκο Ναπολέοντα τον Γ’, λίγο πριν οδηγήσει προς τον θάνατο χιλιάδες στρατιώτες.

ΕΡΓΑΤΕΣ Συγκεντρώνονται στις μεγάλες πόλεις. Μέσα σε λίγα χρόνια, περισσότεροι από 100 χιλιάδες εργάτες θα φτάσουν στο Παρίσι για να εργαστούν. Άντρες, γυναίκες, ακόμα και παιδιά, δουλεύουν από 16 έως και 18 ώρες τη μέρα, ενώ πληρώνονται ελάχιστα. Ζουν σε άθλιες συνθήκες, πεθαίνουν από την πείνα αλλά και από τις ασθένειες που εξαπλώνονται στις εργατικές συνοικίες της πόλης.

***************************************************

Επιστρέφοντας στο σήμερα... Το ταξίδι μας θα ολοκληρωθεί, λίγο πριν σιγήσουν τα πολυβόλα που εκτελούν κατά χιλιάδες τους ηρωικούς Κομμουνάρους. Μετά από 72 μέρες, στις 28 Μαΐου 1871, η κόκκινη σημαία της Κομμούνας έπαψε να φωτίζει τον ουρανό του Παρισιού. Ο Θιέρσος μετά τις καταδίκες και εκτελέσεις των Κομμουνάρων καυχιόταν πως με Μέχρι το επόμενο ταξίδι μας, ας χτίτον «σοσιαλισμό ξοφλήσαμε». σουμε τις εικόνες και τις γνώσεις μας! Ωστόσο, η αστική τάξη γνώριζε ******************** πως θα είναι πλέον υποχρεωμένη να ζει για πάντα με τον εφιάλτη • Ντοκιμαντέρ της ΚΝΕ: 72 μέρες… | Παρισινή Κομμούνα – ο προάγγελος της της ανατροπής της εξουσίας της. νέας κοινωνίας Η Κομμούνα του Παρισιού μπορεί να μην ολοκλήρωσε το έργο • Βιβλίο: “Η Κομμούνα του Παρισιού. Η μεγάλη σύγκρουση της εργατικής της, όμως κατάφερε να τραβήξει τάξης με τους εκμεταλλευτές της το 19ο «της γης τους κολασμένους» στο αιώνα”, Ιδεολογική Επιτροπή του ΚΣ της προσκήνιο της ιστορίας, ενώ από ΚΝΕ, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή” τις στάχτες της γεννήθηκαν οι • Τραγούδι: “La danse des bombes” (Ο στίχοι του ύμνου της Διεθνούς, χορός των βομβών) που θα τους καθοδηγεί σε κάθε νέα έφοδο στον ουρανό.

ΨΑΞ'ΤΟ ΠΑΡΑΠΑΝΩ

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

13

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

Από το Πράσινο New Deal στο «Drill, baby, drill», το έγκλημα συνεχίζεται

H

5η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Για μία ακόμα φορά, οι κυβερνήσεις, οι συμμαχίες των ιμπεριαλιστών, όπως η ΕΕ, οι διάφοροι εκπρόσωποί τους, θα στήσουν φιέστες για τη δήθεν φιλοπεριβαλλοντική πολιτική τους, θα χύσουν κροκοδείλια δάκρυα για το μέλλον του πλανήτη από τη ρύπανση και την περιβαλλοντική καταστροφή που φέρει την υπογραφή τους. Όλοι αυτοί που ευθύνονται για την πολιτική που εγκληματεί σε βάρος των αναγκών και της ζωής του λαού, που καταστρέφει το περιβάλλον, θα παρουσιαστούν ξανά ως προστάτες του. Κρύβουν ότι ο μεγάλος ένοχος είναι το σύστημα των κερδών, που αντιμετωπίζει ακόμα και τον φυσικό πλούτο ως εμπόρευμα, δε διστάζει να διαπράξει ανυπολόγιστες καταστροφές στον βωμό του ανταγωνισμού και της κερδοφορίας.

Ο μύθος της “πράσινης μετάβασης” Μέχρι πρότινος, η ΕΕ, τα ιμπεριαλιστικά κέντρα, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Μπάιντεν, έδιναν όρκους πίστης στην πράσινη μετάβαση και την ανάγκη να προχωρήσουν αποφασιστικά οι πράσινες επενδύσεις βαφτίζοντάς τες “οικολογικές”. Αρκετούς μήνες μετά, εύκολα απορεί κανείς γιατί τα μεγάλα λόγια πήγαν περίπατο, δίνοντας τη θέση τους στα καλέσματα για εντατικοποίηση των εξορύξεων και την ακύρωση μιας σειράς “πράσινων” νόμων σε σχέση με βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής, διυλιστήρια πετρελαίου, χαλυβουργεία, χημικά εργοστάσια και άλλα. Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Η πολιτική της πράσινης μετάβασης, το λεγόμενο Green New Deal, παρουσιάστηκε τα προηγούμενα χρόνια ως ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και γενικότερα της υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Στην πραγματικότητα, πίσω από τα εύηχα λόγια και τις υποσχέσεις, η πολιτική αυτή στόχευε στη διαμόρφωση μίας προσωρινής κερδοφόρου διεξόδου επενδύσεων για το υπερσυσσωρευμένο κεφάλαιο, αφού βασική ανησυχία των καπιταλιστών είναι πώς θα αυξάνουν συνεχώς τα κέρδη τους.

14

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Στην πράξη, η υλοποίηση της “πράσινης μετάβασης” έχει πολλαπλό αρνητικό αποτύπωμα στο περιβάλλον. Η λίστα με τα παραδείγματα που αποδεικνύουν την περιβαλλοντική καταστροφή που φέρνει η “πράσινη ανάπτυξη” του καπιταλιστικού κέρδους, είναι ατελείωτη. Δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Νatura, σε ολόκληρη τη χώρα, καταστρέφονται προκειμένου να κατασκευαστούν γιγαντιαία αιολικά πάρκα, επιβαρύνοντας, έτσι, και τον υδροφόρο ορίζοντα. Με γνώμονα το συμφέρον των “πράσινων” επενδυτών, το φυσικό αέριο προσανατολίστηκε στην ηλεκτροπαραγωγή και όχι στη θέρμανση, με αποτέλεσμα τη σπατάλη αντί την εξοικονόμηση ενέργειας. Για τον ίδιο λόγο, δεν προτάχθηκαν για υλοποίηση μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα χρήσιμα για την άρδευση και την ύδρευση των πόλεων. Για τον ίδιο λόγο, εμφανίστηκαν ως βασική απειλή δημόσιας υγείας οι εξορύξεις υδρογονανθράκων, ενώ εξωραΐστηκαν οι συνέπειες απ’ την αύξηση της ανεργίας, της φτώχειας, της ρυπογόνου καύσης αποβλήτων, της εξόρυξης “σπάνιων γαιών” (αναγκαίων για την “ψηφιακή μετάβαση”). Στον αντίποδα της θεαματικής κερδοφορίας των ομίλων, τα μεγάλα θύματα της “πράσινης μετάβασης” ήταν και είναι οι λαοί που πλη-

ρώνουν το πανάκριβο “πράσινο” ρεύμα και τους “πράσινους” φόρους, που διασφαλίζουν τα κέρδη των επενδυτών. Αυτή η πολιτική σήμερα δίνει τη θέση της στις “γενναίες” κρατικές επενδύσεις στην πολεμική βιομηχανία, σε επενδύσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της θέσης των ιμπεριαλιστικών κρατών και ενώσεων στον διεθνή ανταγωνισμό για τους ενεργειακούς πόρους και τους δρόμους μεταφοράς ο οποίος οξύνεται διαρκώς. Η πολιτική του Green New Deal δεν κατάφερε να αποδώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα για τους καπιταλιστές και το πρόβλημα της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων παραμένει και οξύνεται.

Ελλάδα: Ενεργότερη εμπλοκή στους ενεργειακούς ανταγωνισμούς Αναβαθμισμένο ρόλο στον ενεργειακό πόλεμο αναλαμβάνει και η Ελλάδα για χάρη της εγχώριας αστικής τάξης. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση της ΝΔ ανακοίνωσε πρόσφατα ότι έδωσε το “πράσινο φως” σε δύο επιχειρηματικούς ομίλους των ΗΠΑ, για εξερεύνηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο. Οι συμφωνίες αυτές, γίνονται σε μία περίοδο που οι επενδύσεις στις έρευνες υδρογονανθράκων έχουν αυξηθεί σημαντικά, καθώς οι ενεργειακοί πόροι κι οι ανταγωνισμοί γύρω από αυτούς παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντιπαράθεση για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα ανάμεσα σε ΗΠΑ - Κίνα και στους συμμάχους τους. Καθόλου άσχετο δεν είναι το ενδιαφέρον των αμερικανικών μονοπωλίων για τον θαλάσσιο χώρο της Ελλάδας και τις ενεργειακές πηγές που διαθέτει, από τη συνολικότερη στροφή των ενεργειακών ομίλων στις εξορύξεις υδρογονανθράκων, αφήνοντας σταδιακά στην άκρη τα “πράσινα” χαρτοφυλάκια. Αυτοί οι σχεδιασμοί, που έχουν μεγάλο αρνητικό αποτύπωμα στο περιβάλλον, αποτελούν ταυτόχρονα έναν από τους βασικούς “τροφοδότες” των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών στην περιοχή και παγκόσμια.

Μάλιστα, για τις παραπάνω συμφωνίες η κυβέρνηση πανηγυρίζει, κάνοντας λόγο για σημαντικές επενδύσεις που φέρνουν “σταθερότητα” και “ασφάλεια” στην περιοχή. Βέβαια, αυτό που προσπαθούν να κρύψουν είναι ότι οι εξελίξεις αυτές, καμία σχέση δεν έχουν με τις ανάγκες του ελληνικού λαού. Άλλωστε, το επιχείρημα ότι η εκμετάλλευση υδρογονανθράκων θα φέρει δημοσιονομική ελάφρυνση στον λαό και φθηνότερη ενέργεια, παίρνει απάντηση από τα μεγάλα ενεργειακά έργα που έχουν ολοκληρωθεί στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, από τα οποία κανένα πραγματικό όφελος δεν είδε ο ελληνικός λαός. Έργα, όπως η επέκταση του τερματικού LNG της Ρεβυθούσας, το FSRU στην Αλεξανδρούπολη, οι αγωγοί TAP και IGB, έγιναν με κριτήριο την κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων, ενώ ο λαός βυθίζεται ολοένα και πιο βαθιά στην ενεργειακή φτώχεια, με την τιμή του ρεύματος να έχει αυξηθεί κατά 107% από το 2005.

Επενδύσεις σε εξορύξεις παγκοσμίως 2020 300.000.000.000 $ 2024 425.000.000.000 $

Οι αιτίες είναι εδώ και ενισχύονται Κάθε νέος που αγωνιά για την καταστροφή του περιβάλλοντος, πρέπει να βρει τη θέση του στον αγώνα, για να καταδικαστούν όλοι οι ένοχοι για την πολιτική που καταστρέφει και εμπορευματοποιεί το περιβάλλον με πρωταγωνιστές την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, τα επιτελεία του συστήματος και τους πολιτικούς εκπροσώπους τους. Όσους παρουσιάζονται υποκριτικά ως προστάτες του περιβάλλοντος, ενώ είναι οι ίδιοι που πυροδοτούν τη συνέχιση, κλιμάκωση και επέκταση των ιμπεριαλιστικών πολέμων που ματώνουν τους λαούς, λεηλατούν τους φυσικούς πόρους, καταστρέφουν το περιβάλλον, τα δάση, τη γη. Μολύνουν το έδαφος και τον αέρα, ενώ ο πόλεμος επιφέρει την πιο μεγάλη καταστροφή του περιβάλλοντος στις περιοχές των πολεμικών συγκρούσεων, αλλά και σε άλλες γειτονικές περιοχές. Μάλιστα, δε διστάζουν να εκτοξεύουν απειλές, ακόμα και για χρήση πυρηνικών όπλων, γνωστών για τις ολέθριες συνέπειες στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Είναι οι ίδιοι μεγάλοι ένοχοι που εντείνουν τη ληστρική εκμετάλλευση του περιβάλλοντος από τους επιχειρηματικούς ομίλους. Αυτή η πολιτική, μετατρέπει την ενέργεια και το νερό σε πανάκριβα εμπορεύματα. Αυτή η πολιτική, αντιμετωπίζει την πολιτική προστασία, την πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών με κριτήριο το κέρδος, αφήνοντας τον λαό, την περιουσία του, τα δάση απροστάτευτα μπροστά στον κίνδυνο πυρκαγιάς.

Αντίθετα με τις υποσχέσεις περί ασφάλειας, οι μπίζνες των καπιταλιστών φέρνουν τον λαό αντιμέτωπο ξανά με τεράστιους κινδύνους, κι αυτό γιατί βασική προϋπόθεση των σχεδίων αυτών, είναι οι διευθετήσεις και στα ελληνοτουρκικά που περιέχουν τον κίνδυνο ενός νέου γύρου συγκρούσεων και ανταγωνισμών, ακόμα πιο ισχυρών. Ταυτόχρονα, η ελληνική κυβέρνηση προχωρά τα “παζάρια” για τις μπίζνες των επιχειρηματικών ομίλων που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ενέργειας, της ναυτιλίας, του τουρισμού, της “γαλάζιας” και “πράσινης ανάπτυξης”, θέτοντας σε κίνδυνο τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, μπλέκοντας τον λαό στη δίνη του σφοδρού ανταγωνισμού. Απόδειξη, ο πρόσφατος χάρτης που ανακοίνωσε η κυβέρνηση με τυμπανοκρουσίες για δήθεν “ασπίδα” απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, στον οποίο αποτυπώνονται οι συμφωνίες της Ελλάδας με την Αίγυπτο και την Ιταλία. Σε αυτές τις συμφωνίες, τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας δεν έγιναν με βάση τον κανόνα της μέσης γραμμής και απέδωσαν μειωμένη επήρεια σε ελληνικά νησιά, δίνοντας στίγμα για το τι μπορεί να ακολουθήσει στα παζάρια και με άλλες χώρες, όπως η Τουρκία.

Απάντηση ο σοσιαλισμός Το ΚΚΕ έχει πρόταση που μπορεί να δώσει λύση στα μεγάλα προβλήματα της εποχής, να απαντήσει στην ανησυχία και την ανασφάλεια της νεολαίας για όσα συμβαίνουν γύρω της. Η ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος απαιτεί ανάπτυξη με γνώμονα το σύνολο των κοινωνικών αναγκών και όχι το καπιταλιστικό κέρδος. Η πραγματική διέξοδος είναι ο επιστημονικός κεντρικός σχεδιασμός της κοινωνικοποιημένης παραγωγής για τη διασφάλιση της λαϊκής ευημερίας και του περιβάλλοντος, ο σοσιαλισμός. Είναι το σύστημα που θα μπορεί να κινητοποιεί το σύνολο των μέσων παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της γης, με κριτήριο την ικανοποίηση των διευρυνόμενων κοινωνικών αναγκών. Η γη σταματά να είναι εμπόρευμα και αποτελεί κοινωνική ιδιοκτησία. Και η εργατική τάξη, η κοινωνία, μέσω της εργατικής-λαϊκής συμμετοχής και του κεντρικού επιστημονικού σχεδιασμού, αποφασίζει για την κοινωνικά βέλτιστη αξιοποίηση με γνώμονα το σύνολο των εργατικών-λαϊκών αναγκών, δηλαδή τη διασφάλιση της υγείας των κατοίκων και των εργαζομένων, την εξάλειψη της ανεργίας και της ενεργειακής φτώχειας, τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας, την προστασία του περιβάλλοντος. Τα εργοστάσια θα παράγουν όχι για το κέρδος κάποιου καπιταλιστή ιδιοκτήτη, εκμεταλλευτή της δουλειάς των εργαζομένων, αλλά για την ικανοποίηση των αναγκών όλης της κοινωνίας. Αυτή ακριβώς η σχέση είναι που επιτρέπει την ελαχιστοποίηση της αρνητικής επίδρασης στο περιβάλλον από κάθε παραγωγική δραστηριότητα, από κάθε κοινωνική δραστηριότητα γενικά.

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

15

Οι Σπουδαστές των ΣΑΕΚ χτίζουν τη δική τους οργάνωση για τις σπουδές, τη ζωή τους

Ε

δώ και αρκετούς μήνες συζητιέται μέσα στις σχολές ότι η κατάσταση δεν πάει άλλο, ότι κάτι πρέπει να γίνει με τις σπουδές και τα επαγγελματικά δικαιώματα που από χρόνο σε χρόνο έχουν σταθερά φθίνουσα πορεία. Στις Δημόσιες ΣΑΕΚ, τα μέλη της ΚΝΕ δίνουν όλες τις δυνάμεις τους, για να μετατραπεί η οργή σε δύναμη, όπως έγινε και στις 28 Φεβρουαρίου για τα Τέμπη, για να δημιουργηθούν εστίες αντίστασης παντού. Απέναντι στην προσπάθεια διευθύνσεων και διάφορων παπαγάλων της κυβέρνησης εντός των ΣΑΕΚ, που θέλουν με διάφορους τρόπους να εκτονώσουν την οργή, τα μέλη της ΚΝΕ και δεκάδες σπουδαστές πρωτοστατούν ώστε να ενισχυθεί η συλλογική διεκδίκηση, να μετατραπεί η οργή σε οργάνωση και αγώνα.

Η δημιουργία συλλόγων σε Πάτρα και Ηράκλειο Κρήτης αποτελούν αποφασιστικό βήμα για την οργάνωση των σπουδαστών! Τις προηγούμενες μέρες, με την ορμή των συγκλονιστικών απεργιακών συγκεντρώσεων για τα δύο χρόνια από το έγκλημα στα Τέμπη, οι σπουδαστές των Δημοσίων ΣΑΕΚ σε Πάτρα και Ηράκλειο έκαναν το πρώτο βήμα. Με πρωτοβουλία τους, τα μέλη της ΚΝΕ μαζί με πρωτοπόρους αγωνιστές και συνδικαλιστές

από σωματεία και φορείς, πρωτοστάτησαν στη δημιουργία συλλόγων Σπουδαστών Δημοσίων ΣΑΕΚ. Απέναντι στην επίθεση και το θράσος της κυβέρνησης και των διοικήσεων, οι σπουδαστές στο Ηράκλειο της Κρήτης μάζεψαν εκατοντάδες υπογραφές για την έναρξη εκλογών του Συλλόγου.

Οι σπουδαστές, με τη συμμετοχή τους στις εκλογές, έστειλαν μήνυμα αγώνα και διεκδίκησης απέναντι στην κυβέρνηση και το υπουργείο, που ευθύνονται για τα εκρηκτικά προβλήματα στις σχολές και στη ζωή μας. Έστειλαν μήνυμα ότι δεν ανέχονται τα κτίρια που κάνουν μαθήματα να είναι ετοιμόρροπα, τα άδεια από εξοπλισμό εργαστήρια, τα εκατοντάδες ευρώ που τους ζητούνται για αναλώσιμα και μετακίνηση, την πρακτική χωρίς δικαιώματα. Από καλύτερες θέσεις πλέον, οι σπουδαστές των Δημοσίων ΣΑΕΚ πανελλαδικά μέσα από τους συλλόγους τους μπορούν να συντονίσουν τον αγώνα τους, όλο και περισσότεροι σπουδαστές να κάνουν υπόθεσή τους την οργάνωση και τον αγώνα, να δυναμώσουν τη συλλογική διεκδίκηση.

Συμμετέχοντες στις εκλογές Συλλόγων Δημοσίων ΣΑΕΚ Αττική Θεσσαλονίκη Ηράκλειο Κρήτης Πάτρα

4083 1150 228 102

Το παράδειγμα του αγώνα των σπουδαστών των ΣΑΕΚ του Υπ. Υγείας δείχνει τον δρόμο: Εστίες αντίστασης παντού! Εκατοντάδες σπουδαστές των Δημοσίων ΣΑΕΚ του Υπουργείου Υγείας, εδώ και μήνες, με τον αγώνα τους, αναδεικνύουν το ζήτημα της απλήρωτης πρακτικής μέσα από τη μαζικοποίηση των συλλόγων τους, τη συλλογή υπογραφών, τις Γενικές τους Συνελεύσεις, τις κινητοποιήσεις και τον πανελλαδικό τους συντονισμό, τη στήριξη από τα σωματεία των υγειονομικών! Ύστερα από συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης που κατέθεσε το ΚΚΕ στη Βουλή, σχετικά με το ζήτημα της απλήρωτης πρακτικής των σπουδαστών των Δημοσίων ΣΑΕΚ του Υπουργείου Υγείας, το Υπουργείο δεσμεύτηκε πως στο αμέσως επόμενο διάστημα η πρακτική άσκηση των σπουδαστών θα ενταχθεί στο πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2021-2027 και θα είναι αμειβόμενη. Αυτό που τους στρίμωξε και τους ανάγκασε να δεσμευτούν για την πληρωμή της πρακτικής άσκησης ήταν ο οργανωμένος αγώνας. Γι’ αυτό, δεν πρέπει να υπάρξει κανένας εφησυχασμός, μέχρι η δέσμευση να γίνει πράξη. Βασικό αίτημα των σπουδαστών είναι η πρακτική να πληρώνεται κάθε μήνα, από τον κρατικό προϋπολογισμό, στο 100% του μισθού των νεοδιόριστων στο Ε.Σ.Υ. ανά ειδικότητα.

16

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Αντίστοιχη μαζικότητα στις εκλογές υπάρχει και στους Συλλόγους στα Ιδιωτικά ΙΕΚ που είναι σε εξέλιξη κι έχουν ήδη ξεπεράσει την περσινή συμμετοχή σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Τα βήματα που πραγματοποιήθηκαν στην αγωνιστική διαπαιδαγώγηση σπουδαστών, που για πρώτη φορά συμμετείχαν σε συλλογικές διαδικασίες, πήραν τον λόγο στις Γενικές Συνελεύσεις, κινητοποιήθηκαν, προβληματίστηκαν, ψήφισαν στις εκλογές των συλλόγων τους, είναι σημαντική παρακαταθήκη. Μέσα από αυτές τις μάχες, εκατοντάδες νέοι βγάζουν συμπεράσματα, συνειδητοποιούν ότι μόνο μέσα από τον αγώνα και τη συλλογική διεκδίκηση μπορούν να καταφέρουν νίκες, να γίνεται κατανοητό προς πάσα κατεύθυνση ότι οι σπουδαστές στα ΣΑΕΚ δεν είναι ούτε ανοργάνωτοι ούτε μόνοι τους. Σε αυτή την προσπάθεια κάθε μέλος της ΚΝΕ πρωτοστατεί στην κοινή δράση με κάθε σπουδαστή που οργίζεται, δίνει αποφασιστικά όλες του τις δυνάμεις για να φτάσει ο αγώνας αυτός μέχρι την ανατροπή του συστήματος που γεμίζει πλούτη τους λίγους και φτώχεια, ανασφάλεια και πολέμους τους πολλούς.

Οι σπουδαστές της ΑΕΝ Ασπροπύργου αποφάσισαν:

Ζωντανός & μαχητικός

Σύλλογος

για τις σπουδές & τις ανάγκες τους

Π

ρώτη και αυτοδύναμη, αναδείχθηκε η Αγωνιστική Ενότητα (ΑΓ.ΕΝ) Πλοιάρχων-Μηχανικών στις πρόσφατες εκλογές του συλλόγου σπουδαστών της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ) Ασπροπύργου. Οι σπουδαστές με την ψήφο τους στήριξαν το ψηφοδέλτιο που απαρτίζουν μέλη και φίλοι της ΚΝΕ μαζί με άλλους αγωνιστές στη σχολή, στέλνοντας ταυτόχρονα το μήνυμα της οργάνωσης του αγώνα ενάντια στην υποβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης από την επόμενη κιόλας μέρα.

Στις ΑΕΝ φοιτούν οι μελλοντικοί πλοίαρχοι και μηχανικοί που θα επανδρώσουν τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο διεθνώς, τον οποίο κατέχουν οι έλληνες εφοπλιστές όμως, δεν ισχύει ό,τι ισχύει και στις σχολές, όπου η εισαγωγή γίνεται μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων. Η αυριανή βάρδια των ναυτικών: ‣ Δεν έχει πανεπιστημιακού επιπέδου πτυχίο με κατοχυρωμένα επαγγελματικά και μορφωτικά δικαιώματα. ‣ Δεν έχει πρόσβαση σε εστίες στέγασης και λέσχες σίτισης. ‣ Δεν έχει εξασφαλισμένο εκπαιδευτικό ταξίδι για την ολοκλήρωση των σπουδών της. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη διαχρονική υποβάθμιση των σπουδών τόσο σε υλικοτεχνικές υποδομές όσο και στη διδακτική ύλη, έχουν δημιουργήσει τους ευνοϊκότερους όρους για διάφορους επενδυτές–εφοπλιστές που θησαυρίζουν ιδρύοντας ιδιωτικές ναυτικές Ακαδημίες. Τέτοιο είναι και το παράδειγμα της ιδιωτικής σχολής TEΕNS του εφοπλιστή Τσάκου. Δηλαδή, σχολές που παράγουν νέους μηχανικούς και πλοίαρχους με επιλεκτικές

γνώσεις διαμορφωμένες σύμφωνα με τα μέτρα και τα σταθμά των αναγκών του στόλου του εκάστοτε εφοπλιστή, κατακερματίζοντας έτσι τη γνώση. Οι σπουδαστές, όμως, με την ψήφο τους, διάλεξαν να μη συμβιβαστούν με τα παραπάνω, να μη δώσουν λευκή επιταγή στην πολιτική που υποβαθμίζει τις σπουδές τους, σε όσους τους λένε να δουλεύουν ήλιο με ήλιο για 500 ευρώ στο εκπαιδευτικό τους ταξίδι, όπως έκανε και η ναυτιλιακή εταιρία του ομίλου Ωνάση. Να μη συμβιβαστούν με το απαράδεκτο καθεστώς της ανισοτιμίας μεταξύ των δύο φύλων στην εύρεση εκπαιδευτικού ταξιδιού, που αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι, μέχρι και σήμερα, υπάρχουν ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίες δεν προσλαμβάνουν σπουδάστριες των ΑΕΝ. Αντ’ αυτού, εμπιστεύτηκαν τους νέους αγωνιστές που σταθερά πάλευαν στο πλευρό τους για σπουδές και εργασία με αξία. Αυτούς που πρωτοστάτησαν οργανώνοντας τον αγώνα, τόσο τοπικά όσο και πανελλαδικά, για να μην περάσει η πρόταση του Ιδρύματος Ευγενίδη, η οποία προέβλεπε την ισοτιμία των πτυχίων τους με ΙΕΚ. ‘Ετσι, συλλογικά κατάφεραν να την μπλοκάρουν, θέτοντας στο στόχαστρο τον

πραγματικό υπεύθυνο, τα κέρδη των εφοπλιστών, που θέλουν τους νέους ναυτικούς να δουλεύουν στα πλοία τους χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να συνεχίζουν τις σπουδές τους με ένα μεταπτυχιακό ή να μεταπηδούν σε άλλο συναφή κλάδο, όπως ισχύει για όλους τους φοιτητές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Εμπιστεύτηκαν τους σπουδαστές που πρωτοστάτησαν μέσα και έξω από τη σχολή για να μη συγκαλυφθεί το έγκλημα στα Τέμπη, κόντρα στην απερχόμενη πλειοψηφία του ΔΣ, που δεν πήρε απόφαση για συμμετοχή στα μεγαλειώδη συλλαλητήρια. Εμπιστεύτηκαν αυτούς που δεν διαλέγουν τον ατομικό δρόμο αλλά οργάνωσαν βοηθητικά μαθήματα, για να μην χρειαστεί κανείς να πληρώσει φροντιστήριο. Μια προσπάθεια που ξεκίνησαν τα μέλη της ΑΓ.ΕΝ του 1ου έτους μηχανικών αξιοποιώντας συναδέλφους τους από την ΠΕΜΕΝ, για να μεταφέρεται η γνώση από γενιά σε γενιά, και νέους φοιτητές. Εμπιστευτήκαν αυτούς που ενώνουν τον αγώνα τους με τον αγώνα των εργαζόμενων του κλάδου, με τη συμμετοχή πάνω από 140 σπουδαστών στις Γ.Σ της ΠΕΜΕΝ. Εμπιστεύτηκαν αυτούς που αναδεικνύουν την ανάγκη τους για καλύτερες σπουδές. Εμπιστεύτηκαν αυτούς που από την επόμενη κιόλας μέρα των εκλογών έκαναν πράξη όσα έλεγαν και με αγωνιστική παρέμβαση στις 9 Απριλίου, ημέρα πανελλαδικής απεργίας, κατέθεσαν στο υπουργείο τα αιτήματά τους. Εμπιστεύτηκαν αυτούς που μαζί τους θα χαράξουν πορεία αυτή τη χρονιά, οργανώνοντας τον αγώνα για: ‣ Σύλλογο ενεργό και πρωταγωνιστή των εξελίξεων. ‣ Ουσιαστική αναβάθμιση των σπουδών τους, για πτυχίο πανεπιστημιακού επιπέδου και ύλη αντίστοιχη της τεχνολογικής εξέλιξης. Για συνολικότερη αναβάθμιση στη ναυτική εκπαίδευση. ‣ Να μην μείνει κανένας σπουδαστής στο εκπαιδευτικό ταξίδι χωρίς να διασφαλίζονται τα δικαιώματά του σε μισθό και συνθήκες εργασίας.

Η προσέλευση των σπουδαστών την ημέρα των εκλογών ήταν μαζική.

Μανώλης Κουτάντες, Μέλος Εργατικής Επιτροπής του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

17

Ρεκόρ κερδών και

Τουριστική σεζόν

ς η σ υ ε λ λ ά τ ε μ …εκ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Λ

ίγο μετά την έναρξη της τουριστικής σεζόν, ο “Ο” συζήτησε με τον Βαγγέλη Σοφίου, μέλος του Δ.Σ. της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στον Επισιτισμό–Τουρισμό και στέλεχος του ΚΚΕ, για την κατάσταση που βιώνουν οι εργαζόμενοι πίσω από τη βιτρίνα του “τουριστικού θαύματος” αλλά και τον μοναδικό τρόπο να αντιπαλέψουν τα τεράστια προβλήματα στους χώρους δουλειάς, δυναμώνοντας τη συλλογική οργάνωση και διεκδίκηση.

“Οδηγητής”: Συχνά ακούμε για το λεγόμενο “τουριστικό θαύμα” και τα ρεκόρ κερδών στον τομέα του τουρισμού την περίοδο του καλοκαιριού. Γιατί πανηγυρίζουν η κυβέρνηση και οι επιχειρηματικοί όμιλοι; Βαγγέλης Σοφίου: Άλλη μια τουριστική σεζόν ξεκίνησε, πολλά υποσχόμενη για τους μεγαλοξενοδόχους και τους μεγαλοεπιχειρηματίες της εστίασης. Το 2024 έκλεισε με ρεκόρ τουριστικών εσόδων 21,7 δις ευρώ, αυξημένα κατά 5,4% σε σχέση με το 2023, ενώ σημειώθηκε και ρεκόρ αφίξεων με 36 εκατομμύρια, 9,8% παραπάνω από την προηγούμενη χρονιά. Οι μεγάλοι ξενοδοχειακοί όμιλοι δίνουν εκατομμύρια σε επενδύσεις για εξαγορές, επεκτάσεις και ανακαινίσεις των μονάδων τους, ενώ παίρνουν τσάμπα, “ζεστό” χρήμα από το Ταμείο Ανάκαμψης, τις φοροαπαλλαγές και τα “αναπτυξιακά” προγράμματα. Αυτό είναι το “τουριστικό θαύμα” που διαφημίζουν και γι’ αυτό πανηγυρίζουν.

18

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

“Ο”: Ποια είναι η πραγματικότητα που βιώνουν οι εργαζόμενοι κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν; Β.Σ.: Οι εργαζόμενοι του κλάδου ζουν και δουλεύουν σε άθλιες συνθήκες, με εισόδημα που πολλές φορές δε φτάνει να καλύψει ούτε τις βασικές τους ανάγκες. Παρά τα απανωτά ρεκόρ των επιχειρήσεων, οι μισθοί των ξενοδοχοϋπαλλήλων με το ζόρι ξεπερνούν τους αντίστοιχους του 2011! Οι λεγόμενες “συμφωνίες” μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων, που καταστρατηγούν ακόμα και τις υπάρχουσες -και μακριά από τις πραγματικές ανάγκες- συλλογικές συμβάσεις, θεωρούνται συνηθισμένες στις τουριστικές περιοχές. Τα ευέλικτα ωράρια έχουν αυξήσει τον εργάσιμο χρόνο, με τα 10ωρα και τα 12ωρα να γενικεύονται. Η έλλειψη προσωπικού (ήδη η σεζόν ξεκινάει με γύρω στις 80.000 κενές θέσεις εργασίας) συμβάλλει στην εντατικοποίηση που σπάει κόκκαλα. Καμαριέρες που καθαρίζουν 30-35 δωμάτια στη βάρδια, λαντζέρηδες και μάγειρες που

δουλεύουν σε θερμοκρασίες 45 βαθμών, σερβιτόροι που βγάζουν τη δουλειά για 2 και 3 άτομα χωρίς κανένα ρεπό όλη τη σεζόν, και αυτά είναι μόνο λίγα παραδείγματα. Οι σπουδαστές των τουριστικών σχολών που κάνουν την πρακτική τους, βγάζουν τη “βρώμικη” δουλειά “για ένα κομμάτι ψωμί”. Παίρνουν μισθούς των 500€, δουλεύουν με ωράρια–λάστιχο, αναλαμβάνουν καθήκοντα που καμία σχέση δεν έχουν με την εκπαίδευσή τους, γιατί το σημαντικό είναι να “βγει” η δουλειά. Όσο για τους νέους και τους φοιτητές που αναγκάζονται να δουλέψουν σεζόν στα νησιά και τις τουριστικές περιοχές, έχουν να αντιμετωπίσουν επιπλέον τις επαίσχυντες συνθήκες διαμονής, σε δωμάτια–ερείπια, με άθλιες συνθήκες υγιεινής και χωρίς κλιματισμό. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες γαλέρας, οι εργαζόμενοι στον κλάδο του τουρισμού βιώνουν τα δικά τους “Τέμπη”. Τα εργατικά ατυχήματα λόγω της εντατικοποίησης και της έλλειψης μέτρων ασφαλείας είναι καθημερινότητα. Μόνο τον προηγούμενο μήνα μετρήσαμε δύο νεκρούς ξενοδοχοϋπαλλήλους, μέσα σε δύο μέρες. Στη Ρόδο, εργαζόμενος 65 χρονών, αντί να έχει βγει στη σύνταξη όπως θα έπρεπε, πήγε για με ρ οκάματο, εγκλω-

βίστηκε σε πρέσα πλυντηρίου και έχασε τη ζωή του. Στη Σαντορίνη, καμαριέρα που εργαζόταν σε τουριστικό κατάλυμα, ενώ δεν είχε καμιά δουλειά να σηκώνει ολόκληρα κρεβάτια, τραυματίστηκε θανάσιμα όταν την καταπλάκωσε αιωρούμενο κρεβάτι και της έσπασε τον αυχένα! Κι αν μέσα στην τουριστική σεζόν οι εποχικοί εργαζόμενοι στον τουρισμό έχουν να αντιμετωπίσουν τη σωματική και πνευματική εξάντληση, τον χειμώνα δεν μπορούν να επιβιώσουν, αφού μένουν χωρίς εισόδημα. Μάλιστα, η κυβέρνηση βάζει χέρι ακόμα και στο πενιχρό ταμείο ανεργίας που θα πληρώνεται πλέον κατά 50% με προπληρωμένη κάρτα, καθορίζοντας μέχρι και το πού και πώς θα ξοδευτεί.

“Ο”: Τι μπορεί να κάνει ένας νέος εργαζόμενος απέναντι σε όλα αυτά; Β.Σ.: Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό έχουν συγκεντρώσει πολύτιμη πείρα όλα αυτά τα χρόνια. Κλήθηκαν να βάλουν πλάτη όχι μόνο σε περιόδους ύφεσης και κρίσης, αλλά και σε περιόδους μεγάλης κερδοφορίας του κεφαλαίου, όπως σήμερα. Είτε έτσι είτε αλλιώς, πάντα έβγαιναν χαμένοι. Το παραμύθι της “ανάπτυξης για όλους” γκρεμίστηκε μέσα στις γαλέρες των ξενοδοχείων. Τα συμφέροντα των εργαζομένων δεν μπορούν να συνα-

ντηθούν με τα συμφέροντα των εργοδοτών, πράγμα που αποδεικνύεται καθημερινά. Από τη μια δισεκατομμύρια στις τσέπες των μεγαλοξενοδόχων, από την άλλη μισθοί–ψίχουλα, εντατικοποίηση, εργατικά ατυχήματα, μισή ζωή. Αυτή η τεράστια αντίθεση, που συνεχώς οξύνεται, δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί με κανέναν τρόπο, όσο και να προσπαθούν κυβερνήσεις και εργοδότες να διαφυλάξουν τα κέρδη της “λαμπερής” τους βιομηχανίας, όσο κι αν διαφημίζουν το “θαύμα του τουρισμού”. Ο μόνος τρόπος να διεκδικήσουμε σήμερα συνθήκες που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες μας, είναι ο συλλογικός αγώνας, γιατί συλλογική είναι και η επίθεση που δεχόμαστε. Τα όπλα μας είναι η οργάνωση σε κάθε χώρο δουλειάς, σε κάθε ξενοδοχείο, σε κάθε πόστο. Είναι η ενεργή συμμετοχή στα σωματεία, στις συλλογικές διαδικασίες τους, η μαχητική διεκδίκηση αιτημάτων που βάζουν μπροστά τις ανάγκες των εργαζομένων. Είναι η συναδελφικότητα και η αλληλεγγύη! Κανένας νέος εργαζόμενος δεν μπορεί να είναι μόνος του. Έχουμε τόσα παραδείγματα εργαζομένων που διάλεξαν τον δρόμο της οργάνωσης και του αγώνα και κατάφεραν να βγουν πιο δυνατοί. Κόντρα στον συμβιβασμό με τα λίγα, στη

λογική “έτσι είναι η σεζόν”. Κόντρα στην υποταγή, τις απειλές και την τρομοκρατία των εργοδοτών απέναντι σε όποιον σηκώνει κεφάλι. Κόντρα στις συνδικαλιστικές πλειοψηφίες στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό–Τουρισμό και σε μια σειρά σωματεία, που βάζουν πλάτη στους μεγαλοξενοδόχους και τις κυβερνήσεις διαχρονικά. Μαζί με τα μέλη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, με τους συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ, με τους πρωτοπόρους συναδέλφους μέσα σε κάθε χώρο, που μπαίνουν μπροστά για κάθε μεγάλο και μικρό ζήτημα που αντιμετωπίζουμε. Οι εργαζόμενοι, μέσα σε αυτόν τον κόσμο αδικίας και εκμετάλλευσης, έχουν την ανεξάντλητη δύναμη του δίκιου τους. Αυτή είναι η κινητήρια δύναμη των μεγάλων και μικρών αγώνων που οργανώθηκαν και συνεχίζουν να οργανώνονται στην Αθήνα, στην Κέρκυρα, στην Κρήτη, στη Ζάκυνθο, στη Ρόδο, στη Σαντορίνη, στην Κω και αλλού, με αγώνες που βάζουν στο επίκεντρο τις ζωές μας απέναντι στα κέρδη τους. Με απεργίες και κινητοποιήσεις μέσα στη σεζόν που απαιτούν συλλογικές συμβάσεις, καλύτερους μισθούς και συνθήκες δουλειάς, μέτρα για την υγεία και τη ζωή μας. Με νέα σωματεία να δημιουργούνται μέσα σε μεγάλα ξενοδοχεία και χώρους δουλειάς.

“Ο”: Ποιος είναι ο επόμενος αγωνιστικός σταθμός που έχετε μπροστά σας; Β.Σ.: Οι αρχαιρεσίες του Συνδικάτου Επισιτισμού – Τουρισμού Αττικής είναι μια μάχη που θα δώσουμε αυτόν τον μήνα. Σε κάθε ξενοδοχείο, σε κάθε εστιατόριο, καφέ, σε κάθε αλυσίδα fast food, να δυναμώσει η συμμετοχή και η οργάνωση των εργαζομένων στο Συνδικάτο τους! Μεγαλώνουμε ακόμα περισσότερο τη δύναμή μας, αυτό που φοβούνται, ενισχύοντας με την ψήφο μας το ψηφοδέλτιο της ΔΑΣ! Το ψηφοδέλτιο που συμμετέχουν αγωνιστές και πρωτοπόροι εργαζόμενοι ώστε το συνδικάτο να συνεχίσει να πρωτοστατεί στην οργάνωση του αγώνα ενάντια στην εργοδοτική ασυδοσία και για τη διεκδίκηση αιτημάτων που απαντούν στις ανάγκες των εργαζομένων. Η μαζική και αυξημένη συμμετοχή στις αρχαιρεσίες του Συνδικάτου να ακυρώσει στην πράξη τις όποιες προσπάθειες εργοδοτών και κυβέρνησης, που αποσκοπούν στο να μην κουνιέται φύλλο στους χώρους δουλειάς. Δεν συμβιβαζόμαστε! Μπορούμε να αλλάξουμε τη ζωή μας βάζοντας τη σφραγίδα μας στις εξελίξεις στον δρόμο της σύγκρουσης και της ανατροπής! Επιλέγουμε τη δύναμη του αγώνα και της οργανωμένης πάλης! Και αυτή τη σεζόν δε θα μείνει κανείς μόνος του!

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

19

80 χρόνια «Κάθε άνθρωπος που αγαπά την ελευθερία χρωστά στον

Μ

ε αυτά τα λόγια, ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς συγγραφείς του 20ού αιώνα, συμπυκνώνει την καθοριστική προσφορά του πρώτου εργατικού κράτους στην ιστορία της ανθρωπότητας, της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ), στο τσάκισμα του φασισμού–ναζισμού στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αν κάποιος σήμερα προσπαθήσει να ψάξει για την 9η Μάη, θα βρει διάφορες πληροφορίες. Για παράδειγμα, οι μαθητές και μαθήτριες διδάσκονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση πως η 9η Μάη είναι η «μέρα της Ευρώπης», φτάνοντας στο σημείο να ταυτίζουν τον θύτη με το θύμα, τον φασισμό-ναζισμό με τον κομμουνισμό, με την ανιστόρητη θεωρία των “δύο άκρων”. Όμως ό,τι έχει γραφτεί στις πιο λαμπρές σελίδες της ιστορίας με το αίμα των λαών δεν μπορεί να σβηστεί από το βρώμικο μελάνι των αστών. Η αλήθεια είναι, πως στις 9 Μάη του

Νεκροί >25.000.000 3 χρόνια

πήρε στις ΗΠΑ & στη Μ. Βρετανία να επιτεθούν στρατιωτικά στον “Άξονα”, μόνο αφού ο Κόκκινος Στρατός είχε ξεκινήσει την προέλασή του προς το Βερολίνο.

20

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

από την ΕΣΣΔ κατά των ναζί & των συμμάχων τους

1945, η ναζιστική Γερμανία συνθηκολόγησε άνευ όρων και έληξε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. 80 χρόνια από τότε που καρφώθηκε η σημαία με το σφυροδρέπανο στην “καρδιά του κτήνους”, στο Ραϊχσταγκ της Γερμανίας στο Βερολίνο, τα διδάγματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είναι ένα χρήσιμο όπλο για κάθε νέο και νέα που σήμερα προβληματίζεται για τη βαρβαρότητα του συστήματος και θέλει να παλέψει ενάντιά του.

To καθοριστικό, θανάσιμο χτύπημα στο τέρας του φασισμού-ναζισμού, το έδωσαν οι λαοί της ΕΣΣΔ. Ο αγώνας που έδωσαν συσπειρωμένοι γύρω από το Πανενωσιακό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΠΚΚ) των μπολσεβίκων που καθοδηγούσε αυτή τη μάχη, ο αξεπέραστος ηρωισμός του Κόκκινου Στρατού αποτέλεσε επίσης τον εμπνευστή και τον “φάρο” για τα εθνικοαπελευθερωτικά-αντιστασιακά κινήματα των καπιταλιστικών χωρών. Και σε αυτά, ψυχή, οργανωτής και κύριος αιμοδότης ήταν τα Κομμουνιστικά Κόμματα.

Καλοκαίρι 1944 200

500.000

γερμανικές μεραρχίες καθηλωμένες από τον Κόκκινο Στρατό στο ανατολικό μέτωπο

375.000

75

μέλη των μπολσεβίκων στους πρώτους 6 μήνες του πολέμου

από τη Μ. Βρετανία

405.000 από τις ΗΠΑ

γερμανικές μεραρχίες αντιμετώπιζαν οι ΗΠΑ & Μ. Βρετανία στη Δυτική Ευρώπη

Τμήμα της διαστρέβλωσης της συμβολής της ΕΣΣΔ στην Αντιφασιστική Νίκη των λαών, είναι η απόκρυψη της αιτίας της νίκης της. Πότε παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα των καιρικών συνθηκών, όπως του σκληρού ρωσικού χειμώνα, άλλοτε λόγω της κακής κατάστασης των δρόμων και της λάσπης κ.α.. Όλες οι αναλύσεις που εστιάζουν, δήθεν, στο τεχνικό κομμάτι της πολεμικής επιχείρησης κρύβουν επίτηδες το ουσιαστικό, την ανωτερότητα του σοσιαλισμού.

Κ

ν

από την Αντιφασιστική Νίκη των Λαών Κόκκινο Στρατό περισσότερα απ’ ό,τι μπορεί ποτέ να πληρώσει»

«Ο σοσιαλισμός που εδραιώσαμε στη μάχη»

Βλ. Μαγιακόφσκι

Γ

ια να καταλάβουμε καλύτερα τα ηρωικά γεγονότα, όπως ξετυλίχθηκαν εκείνα τα χρόνια, χρειάζεται να πάμε λίγο πίσω, στη γέννηση του πρώτου εργατικού κράτους στην ιστορία της ανθρωπότητας, τον Οκτώβρη του 1917. Η σοσιαλιστική επανάσταση του 1917 έδωσε διέξοδο υπέρ του λαού στη βαρβαρότητα του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Στη σοβιετική Ρωσία ξεκίνησε να οικοδομείται η εργατική εξουσία, μια νέα κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Αυτή η σκληρή μάχη του νέου συστήματος απέναντι στα υπολείμματα της παλιάς κοινωνίας που αντιστέκονταν στη συνέχιση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια. Συνέπεια της νίκης της εργατικής τάξης και των συμμάχων της στον εμφύλιο πόλεμο και την ιμπεριαλιστική επέμβαση που ακολούθησαν την Οκτωβριανή Επανάσταση, ήταν η συγκρότηση της Ένωσης των Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ). Οι λαοί στην ΕΣΣΔ δεν είχαν να αντιμετωπίσουν μόνο τις εγχώριες δυσκολίες, αλλά και όσους πρώην εκμεταλλευτές είχαν καταφύγει στο εξωτερικό, και φυσικά τους συμμάχους τους, τα αστικά κράτη, τα οποία δεν παραιτήθηκαν ποτέ από έναν βασικό τους στόχο: να τσακί-

σουν όσο γίνεται πιο γρήγορα το πρώτο εργατικό κράτος που έδειχνε σε όλους τους λαούς του κόσμου τον δρόμο της επαναστατικής ανατροπής. Αυτός ο στόχος υπηρετούνταν με διαφορετικό τρόπο σε κάθε “στροφή” της ιστορίας, όμως η ταξική πυξίδα τους είχε πάντα αυτόν τον προσανατολισμό. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος κορυφώθηκε όταν, στις 22 Ιουνίου του 1941, η ναζιστική Γερμανία άρχισε την επίθεση κατά της ΕΣΣΔ, με την “Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα”. Η “επιχείρηση” αυτή αποτελούσε έναν πραγματικό “πόλεμο εξόντωσης” (Vernichtungskrieg) του ναζισμού απέναντι στον σοσιαλισμό, με στόχο την ισοπέδωση του πρώτου εργατικού κράτους. Εξάλλου, ο Χίτλερ ήδη από το 1939 δήλωνε πως «Ό,τι αναλαμβάνω στρέφεται κατά της Ρωσίας». Σχεδόν 6.000.000 στρατιώτες από 6 χώρες (Γερμανία, Ιταλία, Ρουμανία, Φινλανδία, Ουγγαρία, Σλοβακία) επιτέθηκαν διαμορφώνοντας ένα μέτωπο που εκτεινόταν περίπου 3.000 χιλιόμετρα. Το μί-

σος της ναζιστικής Γερμανίας προς την ΕΣΣΔ ομολογούσε και η διακοίνωση του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών προς τη Σοβιετική Κυβέρνηση στην έναρξη της ναζιστικής εισβολής στη χώρα: «Στον ερχόμενο αγώνα γνωρίζει ο γερμανικός λαός ότι(…) έχει την αποστολή να σώσει όλο τον πολιτισμένο κόσμο από τους θανάσιμους κινδύνους του μπολσεβικισμού και να ανοίξει τον δρόμο μιας αληθινής προόδου στην Ευρώπη». Το εργατικό κράτος αντιμετώπισε για άλλη μια φορά στη σύντομη ιστορία του έναν κίνδυνο ζωής ή θανάτου. Ο σοσιαλισμός έδινε μάχη επιβίωσης. Οι εργαζόμενοι της ΕΣΣΔ, ανεξαρτήτου εθνι-

Στον πόλεμο συμμετείχαν 800.000 γυναίκες στην ΕΣΣΔ ενώ στην παραγωγή αποτελούσαν έως και το 76%.

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

21

κότητας, από τις πολλές που συμβίωναν αρμονικά στη χώρα (πχ Ρώσοι, Ουκρανοί, Γεωργιανοί κ.α.), με μπροστάρηδες τους κομμουνιστές ρίχτηκαν θαρραλέα στον αγώνα για την υπεράσπιση της εργατικής εξουσίας. Ο Κόκκινος Στρατός έδωσε ηρωικές μάχες μόνος του για σχεδόν 3 χρόνια, χωρίς τα αστικά κράτη να ανοίγουν δεύτερο στρατιωτικό μέτωπο στα δυτικά, βλέποντας θετικά το σενάριο της αποδυνάμωσης του βασικού καπιταλιστικού ανταγωνιστή τους, της Γερμανίας, αλλά και του μισητού ταξικού εχθρού τους, της ΕΣΣΔ. Μετά από κάποιους μήνες υποχώρησης του Κόκκινου Στρατού και προέλασης των φασιστικών στρατευμάτων προς τα ανατολικά, στην ενδοχώρα της ΕΣΣΔ, η φασιστική εισβολή ακινητοποιήθηκε σε τρία βασικά μέτωπα, σε κομβικές περιοχές για την οικονομική, πολιτική και διοικητική επιβίωση της χώρας που θα έκριναν την έκβαση του πολέμου: στο Λένινγκραντ (σημερινή “Αγία Πετρούπολη”), στο Στάλινγκραντ (σημερινό Βόλγκογκραντ) και λίγα χιλιόμετρα έξω από την πρωτεύουσα, τη Μόσχα. Η πολιορκία του Λένινγκραντ κράτησε 872 μέρες (Σεπτέμβριος 1941 - Ιανουάριος 1944). Στη μάχη του Στάλινγκραντ (Αύγουστος 1942 - Φεβρουάριος 1943) καταστράφηκε η 6η Γερμανική Στρατιά. Εκείνους τους μήνες, όλος ο κόσμος “κολλημένος” στα ραδιόφωνα παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα τις μάχες που διεξάγονταν στη στέπα, αλλά και για κάθε δρόμο, κάθε τετράγωνο, για κάθε σπίτι, για κάθε όροφο πολυκατοικίας, για κάθε δωμάτιο και σκαλοπάτι. Το σύνθημα του σοβιετικού λαού και στρατού «Ούτε ένα βήμα πίσω!», που

Όλη η Ρωσία τώρα φοράει χλαίνη. Είναι πολλές οι κατεστραμμένες οικογένειες, είναι μεγάλη η θλίψη των ανθρώπων. Ο πόλεμος για μας δεν είναι ανακοινωθέντα για τα καταβυθισμένα νηολογημένα πλοία μικτών τόνων, δεν είναι πολεμικές συγκρούσεις σε απομακρυσμένες αποικίες, δεν είναι η αντικατάσταση του άσπρου ψωμιού με μαύρο. Ο πόλεμος για μας είναι τραγωδία που παίζεται στο έδαφός μας. Είναι η μοίρα του Λένινγκραντ, είναι τα ερείπια του υδροηλεκτρικού σταθμού του Δνείπερου, είναι οι χιλιάδες των χωριών που κάηκαν από τους κατακτητές, είναι η δύσκολη ζωή των εκατομμυρίων των περιοχών που έχουν εκκενωθεί. Εμείς δεν ξιπαζόμαστε και δεν κλαιγόμαστε. Εμείς συγκρατημένα λέμε ότι τώρα πολεμάμε μόνοι ενάντια στον κοινό εχθρό. Μία ώρα νωρίτερα, ένας στρατιώτης μου έβαλε ακριβώς αυτό το ερώτημα, που τώρα το ακούς παντού: «Και οι σύμμαχοι..;» Ι. Ερενμπούργκ, “Χρονικό της Αντρειοσύνης”, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”

περιλαμβανόταν στη Διαταγή 227 του Ι. Β. Στάλιν, ως προέδρου της Κρατικής Επιτροπής Άμυνας της ΕΣΣΔ (28 Ιουλίου 1942), κινητοποίησε εκατομμύρια ανθρώπους στην ΕΣΣΔ, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Μετά από κάποιους μήνες, ξεκινά η αντεπίθεση, το κυνήγι των ναζιστικών στρατευμάτων έξω από την ΕΣΣΔ, η απελευθέρωση άλλων λαών από τον Κόκκινο Στρατό σε συνεργασία με τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα σε κάθε χώρα. Τελικά, με την επιχείρηση “Μπαγκρατιόν” (Ιούνιος - Αύγουστος 1944) ο Κόκκινος Στρατός συντρίβει τον γερμανικό σχηματι-

σμό “Κέντρο”, που μετράει απώλειες 350.000 στρατιωτών. Την ίδια περίοδο, αμερικανικά, αγγλικά και καναδικά στρατεύματα πραγματοποιούν την πολυδιαφημισμένη απόβαση στη Νορμανδία, αφού πλέον η προέλαση του Κόκκινου Στρατού προς τα δυτικά ήταν αδιαμφισβήτητη. Η μάχη του Βερολίνου (Απρίλιος Μάιος 1945) ολοκληρώνεται, ο Κόκκινος Στρατός εγκαθίσταται στη γερμανική πρωτεύουσα και η σημαία με το σφυροδρέπανο κυματίζει στο γερμανικό κοινοβούλιο ξημερώνοντας Πρωτομαγιά του 1945. Την 9η Μάη η γερμανική διοίκηση συνθηκολογεί άνευ όρων.

Το σοβιετικό άρμα μάχης Τ-34. Ένα επίτευγμα σχεδιασμού της σοσιαλιστικής βιομηχανίας. Η μάχη του Κουρσκ (Ιούλιος Αύγουστος 1943) αποτέλεσε τη μεγαλύτερη μάχη τεθωρακισμένων στην ιστορία της ανθρωπότητας με περίπου 6.300 άρματα κι έληξε με νίκη των Σοβιετικών.

22

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Πώς τα κατάφερε η ΕΣΣΔ; που ο λαός “πρωταγωνιστής” Εργατική εξουσία Εκεί περνά στο “προσκήνιο” της ιστορίας Έτσι η Οκτωβριανή Επανάσταση έσωσε δύο φορές τη Ρωσία. Αν δεν υπήρχε η επανάσταση, δεν θα υπήρχαν οι υπερασπιστές του Στάλινγκραντ, δε θα υπήρχαν εργάτες ικανοί να εγκαταστήσουν μέσα σε μια βδομάδα εργοστάσια στην ερημιά, δε θα υπήρχε ο Κόκκινος Στρατός που έχει καταπλήξει τον κόσμο… Ι. Ερενμπούργκ, “Χρονικό της Αντρειοσύνης”, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”

Ο

ηρωισμός του σοβιετικού λαού, η αυταπάρνηση των στρατιωτών, το απίστευτο θάρρος που απέδειξαν στη διάρκεια των μαχών, αλλά και η αποφασιστικότητα που έδειξε ο λαός στα μετόπισθεν, στη μάχη στους χώρους δουλειάς και στα χωράφια για να εξασφαλίσουν ό,τι ήταν απαραίτητο για το μέτωπο, φτάνει σε μυθικές διαστάσεις. Κομβική ήταν η δράση των σοβιετικών παρτιζάνων που έδρασαν με αυταπάρνηση πίσω από τις γραμμές του εχθρού στα κατειλημμένα σοβιετικά εδάφη. Τι μπορεί να οδήγησε εκατομμύρια ανθρώπους να δράσουν σαν μια γροθιά σε τόσο δύσκολες συνθήκες; Να μη σκεφτεί ο καθένας τον εαυτό του αλλά να πορευτούν με βάση την αρχή “όλοι για έναν και ένας για όλους”; Η αλήθεια είναι ότι οι λαοί της ΕΣΣΔ αγωνίστηκαν με τόσο πάθος και αυτοθυσία, κάτω από τις διαταγές του ΚΚ και της Σοβιετικής εξουσίας, για να υπερασπιστούν τη σοσιαλιστική πατρίδα τους, γιατί υπεράσπιζαν τις δικές τους κατακτήσεις, τη δική τους εξουσία. Η εργατική εξουσία φτιάχνεται από άλλα “υλικά” σε σχέση με τα αστικά κράτη που ζούμε σήμερα. Οι εργαζόμενοι μέσω των νέων δομών της εργατικής εξουσίας, των συνελεύσεων στους χώρους δουλειάς και των αντίστοιχων εκλεγμένων συμβουλίων τους, έχουν γνώμη για όλες τις πλευρές της ζωής τους. Στον αντίποδα της σημερινής αστικής δημοκρατίας, που τον πρώτο λόγο έχουν οι ισχυροί επιχειρηματίες και όμιλοι, στον σοσιαλισμό οι ίδιοι οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στην επεξεργασία και εκπλήρωση των στόχων ανάπτυξης της σοσιαλιστικής οικονομίας και κοινωνίας. Στόχοι που αφορούν τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών, την άνοδο των ρυθμών της επιστημονικής και τεχνικής προόδου, την ανάπτυξη συνολικότερα του εργαζόμενου λαού. Οι παραγωγοί όλου του πλούτου, απαλλαγμένοι από την εκμετάλλευση, με την ουσιαστική συμμε-

τοχή τους, μπορούν να ελέγξουν τις αποφάσεις τους, να τις εμπλουτίσουν, να τις διορθώσουν. Ο λαός που έχει “εκπαιδευτεί” στο να είναι πρωταγωνιστής στη σοσιαλιστική οικοδόμηση σε περίοδο ειρήνης, πρωταγωνιστεί και στη λήψη πρωτοβουλιών, στην αυταπάρνηση και συνειδητή ανάληψη ευθύνης για να υπερασπιστεί την εξουσία του την περίοδο του πολέμου. Αυτό ήταν το “υπερόπλο” του σοβιετικού λαού. Τι κοινό έχουν άραγε οι εικόνες που περιγράφει στην αυτοβιογραφία της η εκλεγμένη αντιπρόσωπος Πάσα Αγγελίνα, στο Ανώτατο Σοβιέτ από ένα χωριό της Ουκρανίας, με τις εικόνες που βλέπουμε σήμερα στον καπιταλιστικό κόσμο; Τι κοινό έχει ο αγώνας που έδωσε ενωμένος ο σοβιετικός λαός υπό την καθοδήγηση του εργατικού κράτους στην πρώτη γραμμή, με τις εικόνες

που βλέπουμε, για παράδειγμα, στη σημερινή, καπιταλιστική Ουκρανία; Τη χώρα στην οποία είδαμε με το ξεκίνημα του πολέμου, παιδιά της αστικής τάξης να διαφεύγουν από τη χώρα, είτε να παραμένουν στα μετόπισθεν κερδοφορώντας μέσα από τον πόλεμο και διασκεδάζοντας σε νυχτερινά κέντρα; Τι κοινό έχει η ανώτατη ηγεσία του εργατικού κράτους, που ρίχτηκε με αυταπάρνηση στη μάχη για να οδηγήσει τον λαό στη νίκη, για να υπερασπιστούν τα επιτεύγματα του σοσιαλισμού, με τις εικόνες των αστικών κυβερνήσεων να διαπραγματεύονται το ξεπούλημα του ορυκτού πλούτου σε ζωντανή μετάδοση; Ακριβώς επειδή αυτές οι εικόνες αποτελούν από μόνες τους ομολογία της αβύσσου που χωρίζει τα δύο συστήματα, τα αστικά επιτελεία προσπαθούν να ερμηνεύσουν τη στάση του σοβιετικού λαού φέρνοντάς τον στα μέτρα τους. Δεν αναγνωρίζουν τη δυνατότητα ένας λαός να δράσει με ηρωισμό για να υπερασπιστεί την εξουσία του, τη σοσιαλιστική του πατρίδα. Γι’ αυτό και προχωρούν σε χυδαιότητες, αποδίδοντας την αυτοθυσία του σοβιετικού λαού σε “καταναγκασμό” από το “δικτατορικό καθεστώς του Στάλιν” κοιτώντας το εργατικό κράτος με τα δικά τους γυαλιά, με τα γυαλιά που βλέπουν μόνο το “μαστίγιο” του δικού τους, αστικού κράτους, την καταστολή.

Κάποιο βράδυ, ένας έφιππος αγγελιοφόρος έφτασε στο Τερέκτ φέρνοντας ένα τηλεγράφημα για μένα. Το διάβασα φωναχτά. Έγραφε: “Τηλεγράφημα από τη Σοβιετική κυβέρνηση. Σύγκληση του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ στις 18 του μήνα. Άμεση αναχώρηση για τη Μόσχα. Καλίνιν”. Ακόμα και η μητέρα μου, που το προηγούμενο διάστημα υπήρξε ιδιαίτερα υπερπροστατευτική και δε με άφηνε να κουνηθώ ούτε ένα βήμα παραπάνω απ’ όσο έπρεπε, μου είπε αμέσως, χωρίς δισταγμό: “Οφείλεις να πας… έχουμε πόλεμο” (...) ήταν μια από τις πιο δύσκολες ολομέλειες του Σώματος. Πολλές από τις θέσεις της αίθουσας συνεδριάσεων ήταν κενές, οι βουλευτές ήταν στο μέτωπο, ενώ από τις συζητήσεις που είχα με τους υπόλοιπους έμαθα πως αρκετοί από αυτούς είχαν σκοτωθεί. Πάσα Αγγελίνα, “Άξιο τέκνο ενός καταξιωμένου λαού. Από το χωράφι, στα όργανα της σοβιετικής εξουσίας”, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”

Οι “μάγισσες της νύχτας” (Nachthexen), όπως τις αποκαλούσαν οι Γερμανοί, ή “Γεράκια του Στάλιν”, όπως ήταν γνωστές στην πατρίδα τους, ήταν οι πρώτες γυναίκες διεθνώς που κυβέρνησαν μαχητικά αεροσκάφη.

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

23

Κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής Το βάθρο όλων των επιτευγμάτων της σοσιαλιστικής οικονομίας

Γ

ια την αντιμετώπιση της ναζιστικής πολεμικής μηχανής που μέχρι τότε ήταν ανίκητη, πέρα από την αυταπάρνηση του Σοβιετικού λαού ήταν εξίσου απαραίτητα τα καινοτόμα άρματα μάχης Τ-34, τα καλάσνικοφ, οι ρουκέτες “Κατιούσα”, κάθε είδους όπλα και πολεμοφόδια, τα πολεμικά αεροπλάνα και πλοία, χιλιάδες οχήματα μεταφοράς, καύσιμα, πρώτες ύλες, ορυκτά, προμήθειες τροφίμων, ρούχων κτλ. Υπήρχαν μεγάλες απαιτήσεις από τη σοσιαλιστική οικονομία. Για να το καταφέρει αυτό, η εργατική εξουσία είχε να διανύσει ένα μεγάλο δρόμο. Στην αρχή του πολέμου, η ναζιστική Γερμανία, έχοντας υπό την κατοχή της ολόκληρη την ηπειρωτική Ευρώπη, αξιοποιούσε για τις πολεμικές της ανάγκες τα εργοστάσια πολλών ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών και υπερτερούσε έναντι της ΕΣΣΔ. Επιπλέον, οι πόροι της για τη βαριά βιομηχανία —τη δική της και των κατεχόμενων χωρών— ήταν δύο φορές περισσότεροι από εκείνους της Σοβιετικής Ένωσης. Η σημασία των παραπάνω πολλαπλασιάζεται, αν υπολογίσουμε την κατάσταση που παρέλαβε η εργατική εξουσία. Η απόσταση που χώριζε τη Ρωσία του 1917 από ισχυρά καπιταλιστικά κράτη, όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία, ήταν πολύ μεγάλη, αφού αυτά τα κράτη υπερείχαν σημαντικά στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, στο επίπεδο της παραγωγικότητας της εργασίας. Όταν ξεκίνησε η ναζιστική εισβολή είχαν περάσει μόνο 24 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, μόλις 8 χρόνια από την ολοκλήρωση του πρώτου πεντάχρονου πλάνου παραγωγής (1928-1933) που έθεσε τις βάσεις της σοσιαλιστικής βιομηχανίας. Πριν ακόμα πέσει η πρώτη τουφεκιά για την απόκρουση της ναζιστικής εισβολής, είχαν δοθεί και κερδηθεί ήδη σκληρές μάχες, στο στέρεο έδαφος που διαμόρφωνε το βάθεμα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Όλη η ανάπτυξη της σοσιαλιστικής οικονομίας που είχε προηγηθεί, κάθε μικρή ή μεγάλη απόφαση, έβαλε το δικό της λιθαράκι ώστε η εργατική εξουσία να είναι έτοιμη την κρίσιμη ώρα. Η αλλαγή του ρυθμού, του σκοπού, της κατεύθυνσης και του κινήτρου στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, πρωτίστως του ίδιου του εργαζομένου ανθρώπου, αποτελεί το “βάθρο” πάνω στο οποίο “πάτησαν” οι Σοβιετικοί για να τσακίσουν τον φασισμό. Αυτό το συμπέρασμα κρύβεται έντεχνα από το σύνολο των αστικών πολιτικών δυνάμεων. Γι’ αυτό διάφορες αστικές, “αναρχικές” και οπορτουνιστικές οργανώσεις, που στα λόγια υπερασπίζονται την αντιφασιστική νίκη, ρίχνουν ταυτόχρονα δηλητήριο για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ. Ο θρίαμβος του σοσιαλισμού ενάντια στον ναζισμό αποδεικνύει την ανωτερότητα του σοσιαλισμού και των κομμουνιστικών σχέσεων παρα-

Μετονομασία οδού στην Οδησσό το 1944, από “Adolf Hitler” σε “Karl Marx.

γωγής. Η κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής, ο εργατικός έλεγχος και ο Κεντρικός Σχεδιασμός της οικονομίας, δηλαδή οι κομμουνιστικές σχέσεις παραγωγής, έδωσαν νέα δυναμική στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, πρώτα και κύρια στον εργαζόμενο άνθρωπο. Ο πληθυσμός μορφώθηκε, εξαλείφθηκε ο αναλφαβητισμός, αναπτύχθηκε η βιομηχανική παραγωγή, βελτιώθηκε αισθητά το βιοτικό επίπεδο όλου του λαού. Οι ηρωικές προσπάθειες του σοβιετικού λαού πολύ πριν το ξέσπασμα του πολέμου με την καθοδήγηση του ΚΚ, είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί, σε ιστορικά σύντομο χρονικό διάστημα, η οικονομική βάση της πολεμικής αμυντικής ικανότητας της ΕΣΣΔ, η βάση για να οργανωθούν οι ένοπλες δυνάμεις και να εφοδιαστούν με πολεμικό υλικό. Στις παραμονές του πολέμου, η ΕΣΣΔ διέθετε πια μια τέτοια υλικοτεχνική βάση, η οποία επέτρεπε τη μαζική παραγωγή των περισσότερων ειδών πολεμικού υλικού και οπλισμού, ενώ ταυτόχρονα διέθετε πλούσιες πηγές ορυκτών πόρων που αξιοποιούνταν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1940 η ετήσια παραγωγή όλης της βιομηχανίας της ΕΣΣΔ ξεπερνούσε το επίπεδο της Ρωσίας του 1918 κατά 8,5 φορές. Αν αντιπαραβάλουμε αυτές τις εικόνες με τη σύγχρονη πραγματικότητα της καπιταλιστικής οικονομίας, βγαίνουν πλούσια συμπεράσματα. Σήμερα που τα κλειδιά της οικονομίας τα έχουν στα χέρια τους οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, εκείνοι αποφασίζουν το “πώς”, “πού” και “αν” θα παραχθεί το οτιδήποτε, με κριτήριο το μέγιστο ποσοστό κέρδους τους. Έτσι, επικρατεί αναρχία στην παραγωγή, και η όποια αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και του πλούτου που παράγουν οι εργαζόμενοι καταλήγει στο να γεμίζουν οι καπιταλιστές τις τσέπες τους και ο λαός να καταδικάζεται στην απόλυτη ή σχετική εξαθλίωση.

Θα πεθάνω, για να μην ξαναγίνει κάτι τέτοιο… Εμείς θέλουμε να μιλάνε τα παιδιά μας για τα τανκς σαν για προϊστορικά τέρατα. Δε φυτεύουμε κήπους και χτίζουμε εργοστάσια, για να τα καταστρέφουν κάθε είκοσι χρόνια μανιακοί επιδρομείς. Αυτά τα λέμε κοιτάζοντας τα ερείπια... Εμείς θα συντρίψουμε τους χιτλερικούς. Ι. Ερενμπούργκ, “Χρονικό της Αντρειοσύνης”, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”

Κινηματογραφιστές του Κόκκινου Στρατού το 1945 στο Βερολίνο.

μπόρεσε να γίνει πράξη ο στίχος Κεντρικός Σχεδιασμός Πώς «Υψώσου, απέραντη πατρίδα»*; * “Ιερός Πόλεμος”, σοβιετικό στρατιωτικό εμβατήριο

Ο

Κεντρικός Σχεδιασμός αποτελεί κομμουνιστική σχέση παραγωγής προκειμένου να χρησιμοποιηθούν τα μέσα παραγωγής που πλέον δεν ανήκουν στους καπιταλιστές, από την εργατική τάξη, για να ικανοποιούνται οι ανάγκες της σε όλες τις συνθήκες. Στο έδαφος των κοινωνικοποιημένων μέσων παραγωγής, ο Κεντρικός Σχεδιασμός της οικονομίας εξασφαλίζει ότι όλες οι πλουτοπαραγωγικές δυνατότητες της χώρας, πρώτα και κύρια η ανθρώπινη εργασία, συνεργάζονται ως “ενιαίος οργανισμός”, για να επιτευχθούν οι στόχοι που διαμορφώνει η εργατική εξουσία, χωρίς την αναρχία και διάφορους αντιπαραθετικούς, αλληλοσυγκρουόμενους στόχους, τους οποίους θέτουν οι καπιταλιστές στο έδαφος της οικονομίας της καπιταλιστικής αγοράς για να μεγιστοποιεί ο καθένας το κέρδος του. Είναι φανερό ότι σε περίοδο στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ του εργατικού κράτους και αντίπαλων αστικών, οι νέες σχέσεις παραγωγής δίνουν νέα δυναμική για την αντιμετώπιση ακόμα και του πιο πάνοπλου, δυνατού αντίπαλου. Αυτό αποδεικνύει η πείρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Παρ’ ότι όπως είδαμε το εργατικό κράτος προετοιμαζόταν μήνες πριν τη ναζιστική εισβολή για την αναπόφευκτη στρατιωτική σύγκρουση, η μετατροπή της ειρηνικής βιομηχανικής παραγωγής σε πολεμική ήταν ένα απαιτητικό καθήκον που μετά την έναρξη του πολέμου χρειαζόταν να επιταχυνθεί ακόμα περισσότερο. Με τη ναζιστική εισβολή εναντίον της ΕΣΣΔ, η ναζιστική Γερμανία κατάφερε να θέσει υπό την κατοχή της ανεπτυγμένες βιομηχανικές σοβιετικές περιοχές, όπως το 71% της παρα-

Ο πόλεμος (...) μετέτρεψε τη χώρα μας σε ενιαία και συμπαγή μετόπισθεν, που εξυπηρετούν το μέτωπο, που εξυπηρετούν τον Κόκκινο Στρατό μας, το Πολεμικό Ναυτικό μας. Η περίοδος της ειρηνικής ανοικοδόμησης τελείωσε. Άρχισε η περίοδος του απελευθερωτικού πολέμου ενάντια στους Γερμανούς επιδρομείς (...) όλη η χώρα μας και όλοι οι λαοί της ΕΣΣΔ να οργανωθούν σε ένα πολεμικό στρατόπεδο, που να διεξάγει, μαζί με το στρατό και το ναυτικό μας, το μεγάλο απελευθερωτικό πόλεμο για την τιμή και την ελευθερία της πατρίδας μας, για τη συντριβή των γερμανικών στρατιών. Αυτό είναι τώρα το καθήκον μας. Μπορούμε και πρέπει να εκπληρώσουμε αυτό το καθήκον. Ι. Β. Στάλιν, 6 Νοεμβρίου 1941, Άπαντα τ. 15, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”

γωγής χυτοσιδήρου. Έτσι, στο ΚΚ και το Σοβιετικό κράτος τέθηκε ένα εντελώς ασυνήθιστο καθήκον: η ανάγκη μεταφοράς τεράστιων υλικών πόρων και ανθρώπινου δυναμικού από τις απειλούμενες περιοχές στα μετόπισθεν της χώρας. Αυτό το καθήκον εκτελέστηκε οργανωμένα κι επιτυχημένα από το εργατικό κράτος λόγω της ανωτερότητας του Κεντρικού Σχεδιασμού. Ταυτόχρονα, η πολεμική βιομηχανία συνολικά της ΕΣΣΔ ανέβαζε όλο και πιο γρήγορα ρυθμούς. Ολόκληρη η χώρα μετατρεπόταν μέρα με τη μέρα σε ένα καλά συντονισμένο, κεντρικά σχεδιασμένο πολεμικό εργοστάσιο για την απόκρουση της εισβολής και την υπεράσπιση του σοσιαλισμού. Η αναδιοργανωμένη σοβιετική βιομηχανία έδειξε τα πλεονεκτήματά της, καθώς όλα τα επιτεύγματα της σοβιετικής επιστήμης και τεχνολογίας οδηγούσαν πλέον σε μεγάλη παραγωγικότητα:

Παραγωγή πολεμικού υλικού

‣ Στο δεύτερο εξάμηνο του 1942 η ΕΣΣΔ παρήγαγε περισσότερα πολεμικά αεροπλάνα, τανκς, πυροβόλα και όλμους από τη Γερμανία. ‣ Για να καλυφθούν τα κενά στην παραγωγή που άφηναν οι στρατευμένοι εργάτες, οργανώθηκε η εκπαίδευση νέων εργατών, που μόνο το 1942 ξεπέρασαν τα 1,25 εκατομμύρια. ‣ Με πρωτοβουλία της Κομμουνιστικής Νεολαίας συγκροτήθηκαν ομάδες για την ποιοτική βελτίωση της παραγωγής. Έως τον Οκτώβριο του 1943 υπήρχαν 36.000 τέτοιες ομάδες. Το 1944 υλοποιήθηκαν περίπου 20.000 προτάσεις των ίδιων των εργαζομένων για την τελειοποίηση της τεχνικής και δυναμικότητας της παραγωγής. Έτσι δόθηκε η μάχη της παραγωγής, όπου η κεντρικά σχεδιασμένη σοσιαλιστική οικονομία και η συνειδητή εργασία του σοβιετικού εργάτη νίκησαν κατά κράτος τις συνδυασμένες παραγωγικές δυνατότητες μιας ολόκληρης ηπείρου (μεταξύ των οποίων και ορισμένων από τα πλέον ανεπτυγμένα καπιταλιστικά κράτη της εποχής, της Γερμανίας, της Γαλλίας, κ.ά.) και την καταναγκαστική εργασία εκατομμυρίων εργατών.

24.700

Σε τεμάχια

Α΄ Εξάμηνο 1941 Παιδί της ΕΣΣΔ πάνω σε λάφυρο από τους ναζί.

1.400

1.900 700

2.600 Ολμοβόλα

300 Τανκς

Μαχητικά αεροπλάνα

Α΄ Εξάμηνο 1942

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

25

Οι δυνατότητες της αμυντικής βιομηχανίας στη σοσιαλιστική Ελλάδα Σήμερα η χώρα μας έχει σημαντικές δυνατότητες να αναπτύξει την αμυντική της βιομηχανία, αν αυτές απελευθερωθούν από την εξουσία των μονοπωλιακών ομίλων και την πολιτική των κυβερνήσεων που τους εξυπηρετεί. Στη σοσιαλιστική οικονομία, η ενοποίηση όλων των παραγωγικών μονάδων κάτω από τον επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας θα πολλαπλασίαζε τις δυνατότητες αυτές. Για παράδειγμα, η διασύνδεση με την παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα από τη ΛΑΡΚΟ, η ενίσχυση της καθετοποιημένης παραγωγής αλουμινίου, η περαιτέρω ανάπτυξη των βιομηχανικών μονάδων που υπάρχουν και παράγουν μια σειρά από μηχανολογικά αντικείμενα σήμερα, η διασύνδεση με τη βιομηχανία λογισμικού και παραγωγής ηλεκτρονικού εξοπλισμού, η ενοποίηση όλων αυτών με σύγχρονα πληροφοριακά μέσα και συστήματα αισθητήρων, δείχνουν πώς η αμυντική βιομηχανία του σοσιαλισμού, του επιστημονικού κεντρικού σχεδιασμού θα μπορούσε να παράγει

έναν πολύ μεγάλο όγκο οπλικών συστημάτων για την υπεράσπιση του εργατικού κράτους. Αντίθετα, σήμερα πολλές από αυτές τις δυνατότητες μένουν αναξιοποίητες, ενώ όσες αξιοποιούνται από το κεφάλαιο, λειτουργούν με τελείως διαφορετικά κριτήρια. Αντί για την υπεράσπιση του λαού μας, η όποια βιομηχανία αναπτύσσεται παράγει οπλικά συστήματα «με σκοπό την ενίσχυση των εξαγωγών και πωλήσεων στο εξωτερικό», όπως λέει η ίδια η κυβέρνηση. Αντίστοιχα, καμία παραγωγική δραστηριότητα δεν γίνεται χωρίς την εξασφάλιση του καπιταλιστικού κέρδους. Έτσι, διάφορες δυνατότητες αξιοποιούνται από μονοπωλιακούς ομίλους άναρχα και ανταγωνιστικά μεταξύ τους, ή χρηματοδοτούνται από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, όχι για την άμυνα της χώρας όπως λένε, αλλά για την υπηρέτηση των δολοφονικών σχεδιασμών τους στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και για την καταστολή της δράσης του λαού μας, το φακέλωμα κ.α.

καρδιά, οργανωτής της μάχης Κομμουνιστικό Κόμμα Νους, για να τσακιστεί το ναζιστικό τέρας Με την καθοδήγηση του κόμματος των μπολσεβίκων οι εργάτες, οι αγρότες και η διανόηση της χώρας μας κατέκτησαν την ελευθερία τους και οικοδόμησαν τη σοσιαλιστική κοινωνία. Τις ημέρες του Πατριωτικού Πολέμου το Κόμμα παρουσιάστηκε μπροστά μας σαν ο εμπνευστής και οργανωτής της παλλαϊκής πάλης ενάντια στους φασίστες κατακτητές. Η οργανωτική δουλειά του Κόμματος συνένωσε και κατηύθυνε προς τον κοινό σκοπό όλες τις προσπάθειες των σοβιετικών ανθρώπων, υποτάσσοντας όλες τις δυνάμεις και τα μέσα μας στην υπόθεση της συντριβής του εχθρού. Στα χρόνια του πολέμου το Κόμμα δέθηκε περισσότερο με τον λαό, συνδέθηκε ακόμα πιο στενά με τις πλατιές λαϊκές μάζες των εργαζομένων. Σε αυτό βρίσκεται η πηγή δύναμης του κράτους μας. Ι. Β. Στάλιν, 6 Νοέμβρη 1943, Άπαντα τ. 15, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”

Εθελοντής μαθητής εκπαιδεύεται για να πολεμήσει τους ναζί.

26

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Με την έναρξη της γερμανικής εισβολής το Κομμουνιστικό Κόμμα της ΕΣΣΔ (ΚΚΣΕ) αποτέλεσε τον συλλογικό οργανωτή και καθοδηγητή της πολεμικής προσπάθειας, τόσο στην πρώτη γραμμή, στο στρατιωτικό μέτωπο όσο και στα μετόπισθεν, στη μάχη της παραγωγής, τον “ιστό” που τα σύνδεε και κινητοποιούσε όλα. Οι κομμουνιστές μπήκαν μπροστά στους πιο δύσκολους, σύνθετους και επικίνδυνους τομείς του αγώνα, εξηγώντας, καθοδηγώντας πολιτικά, οργανωτικά, εμψυχώνοντας και συμπαρασύροντας τις λαϊκές μάζες με το αγωνιστικό τους παράδειγμα και ήθος. Μόνο τον πρώτο χρόνο του πολέμου της ΕΣΣΔ με τη Γερμανία εντάχθηκαν στον Κόκκινο Στρατό και Ναυτικό κοντά 1 εκατομμύριο μέλη του Κόμματος και 2 εκατομμύρια μέλη της Νεολαίας του. Σχεδόν το 1/3 των μελών της Κεντρικής Επιτροπής βρισκόταν στο μέτωπο, ενώ έως το 1945 είχαν δώσει τη ζωή τους πάνω από 3 εκατομμύρια κομμουνιστές. Ταυτόχρονα, υπό τον συντονισμό του Κόμματος οργανώθηκε η συμβολή των παρτιζάνικων σοβιετικών δυνάμεων στην περιοχή της ΕΣΣΔ, που βρέθηκε υπό ναζιστική κατοχή. Ήδη, από την άνοιξη του 1942, είχαν δημιουργηθεί από τη δράση τους ελεύθερες περιοχές έκτασης πολλών τετραγωνικών χιλιομέτρων, καθηλώνοντας 22-24 Στέλεχος του ΚΚΣΕ εχθρικές μεραρχίες. Ως το τέλος του πολέμου οι Σοβιστο μέτωπο, 1943. ετικοί παρτιζάνοι συγκέντρωναν πάνω από 1 εκατομμύριο μαχητές και μαχήτριες σε 6.200 αντάρτικα σώματα και παράνομες ομάδες.

«Ε, σύντροφοι! Γιατί είστε τόσο λυπημένοι;... Να είστε τολμηρότεροι, ν' αγωνίζεστε, να χτυπάτε τους φασίστες, να τους καίτε, να τους φαρμακώνετε!... Δε φοβάμαι το θάνατο, σύντροφοι! Είναι τιμή να πεθαίνεις για το λαό σου!». Η 18χρονη, μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας (Κομσομόλ), Ζόγια Κοσμοντεμιάνσκαγια απαγχονίστηκε από τους ναζί για δολιοφθορά, το 1941. Αν κι ήταν ακόμα μαθήτρια λυκείου, είχε ενταχθεί εθελοντικά σε παρτιζάνικη ομάδα που δρούσε στα μετόπισθεν των ναζί. Ο ντόπιος συνεργάτης των ναζί που την κατέδωσε για ένα μπουκάλι βότκα, εκτελέστηκε από τον Κόκκινο Στρατό. Η ιστορία της περιγράφεται στην έκδοση “Η Ζόγια και ο Σούρα” των εκδόσεων “Σύγχρονης Εποχής”.

Το πτώμα της Ζόγια.

Ο θεσμός του πολιτικού επιτρόπου του Κόκκινου Στρατού Μια από τις πιο διάσημες φωτογραφίες του πολέμου, απεικονίζει πολιτικό επίτροπο του 222ου Συντάγματος Πεζικού σε μάχη στην Ουκρανία τον Ιούλιο του 1942. Ο στρατιωτικός πολιτικός καθοδηγητής (πολιτικός επίτροπος) ήταν θεσμός που προέκυπτε από τον χαρακτήρα του Κόκκινου Στρατού ως επαναστατικού στρατού. Οι πολιτικοί επίτροποι ήταν στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος και του Κόκκινου Στρατού, επιφορτισμένα με την επίβλεψη των δραστηριοτήτων των αξιωματικών και με τη φροντίδα της επαναστατικής διαπαιδαγώγησης, της πολιτικής καθοδήγησης, της ενίσχυσης του ηθικού και της συνειδητής πειθαρχίας του στρατεύματος. Η υλική δύναμη των επανα-

στατικών ιδεών στη φωτιά του πολέμου δεν διέφυγε της προσοχής του αντιπάλου. Στις 6 Ιουνίου 1941, πριν από την Επιχείρηση “Μπαρμπαρόσα”, η Γερμανική Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση εκδίδει διαταγή με τίτλο “Οδηγίες για τη Μεταχείριση των Πολιτικών Επιτρόπων”, σύμφωνα με την οποία όσοι πολιτικοί επίτροποι ή άλλοι στρατιώτες που είναι «φορείς της μπολσεβίκικης ιδεολογίας» εντοπίζονται ανάμεσα σε αιχμαλώτους πρέπει να χωρίζονται άμεσα από τους υπόλοιπους στρατιώτες και να εκτελούνται.

Ήταν η ΕΣΣΔ και η Γερμανία “σύμμαχοι”, όπως λέει η Ευρωπαϊκή Ένωση; Σε διάφορα άρθρα των αστικών εφημερίδων, σχολικά βιβλία και επιμορφωτικά προγράμματα της ΕΕ, υποστηρίζεται πως η Σοβιετική Ένωση ήταν σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας. Δεκάδες εκατομμύρια ευρώ έχουν δοθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση τις τελευταίες δεκαετίες για να στηριχτεί το ιδεολόγημα των “δύο άκρων”, η ταύτιση κομμουνισμού και φασισμού. Οι ευρωπαϊκές διακηρύξεις, στις οποίες στηρίζεται η ΕΕ, θεωρούν ότι η ενοποίηση της καπιταλιστικής Ευρώπης προϋποθέτει την αμοιβαία καταδίκη του φασισμού και του κομμουνισμού. Γι’ αυτό και η ΕΕ επιχειρεί να σβήσει από τη μνήμη των ευρωπαϊκών λαών την επέτειο της Αντιφασιστικής Νίκης και καθιέρωσε την 9η Μάη ως ημέρα της Ευρώπης. Στην ίδια κατεύθυνση, όρισε την 23η Αυγούστου ως ημέρα μνήμης των θυμάτων του ολοκληρωτισμού. Διόλου τυχαία αφού στις 23 Αυγούστου 1939, υπογράφτηκε ανάμεσα στην ΕΣΣΔ και τη Γερμανία το Σύμφωνο Μη Επίθεσης, που έμεινε στην ιστορία ως Σύμφωνο Μόλοτοφ-Ρίμπεντροπ, από τα ονόματα των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, του Β. Μο-

Στις 29 Σεπτεμβρίου του 1938 οι ηγέτες της Μ. Βρετανίας, Τσάμπερλεν, της Γαλλίας, Νταλαντιέ, της Ιταλίας, Μουσολίνι και της Γερμανίας, Χίτλερ, υπέγραφαν το “Σύμφωνο του Μονάχου” με το οποίο παραδόθηκε στη χιτλερική Γερμανία η Τσεχοσλοβακία.

λότοφ της ΕΣΣΔ και του Ι. Ρίμπεντροπ της ναζιστικής Γερμανίας. Η ΕΣΣΔ έβλεπε τον κίνδυνο καπιταλιστικά κράτη όπως η Αγγλία, οι ΗΠΑ και η Γαλλία, να στρέψουν τον φασιστικό Άξονα κατά της Σοβιετικής Ένωσης, ώστε να επωφεληθούν από το όποιο αποτέλεσμα και να συντρίψουν τον εξαντλημένο νικητή, είτε την ΕΣΣΔ είτε τη Γερμανία. Η προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία τον Μάρτιο του 1938 αποτέλεσε μια σημαντική δοκιμή των ναζί για το ποιες θα ήταν οι διεθνείς αντιδράσεις. Η Αγγλία και η Γαλλία δεν αντέδρασαν και δύο μήνες μετά την Αυστρία, η γερμανική αστική τάξη στράφηκε προς έναν νέο στόχο: την Τσεχοσλοβακία. Στις προτάσεις της Σοβιετικής Ένωσης για τη συγκρότηση ενός μετώπου αντιμετώπισης του φασιστικού Άξονα, η απάντηση των ΗΠΑ, της Γαλλίας και της Αγγλίας ήταν η επονομαζόμενη πολιτική του “κατευνασμού”, η οποία αποτυπώθηκε ανάγλυφα στην ιμπεριαλιστική Συμφωνία του Μονάχου. Το 1938 οι ηγέτες της Μ. Βρετανίας και της Γαλλίας υπέγραψαν με τον Μουσολίνι και τον Χίτλερ, μία από τις πιο επαίσχυντες ιμπεριαλιστικές συμφωνίες και παραδόθηκε στη χιτλερική Γερμανία η τσεχοσλοβακική περιοχή της Σουδητίας. Από τη διάσκεψη του Μονάχου, είχε αποκλειστεί η Σοβιετική Ένωση παρόλο που είχε σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας με την Τσεχοσλοβακία, όπως και η ίδια η Τσεχοσλοβακία, της οποίας το μέλλον παιζόταν κορώνα-γράμματα. Μπροστά στον ολοκάθαρο κίνδυνο γερμανικής εισβολής στην Τσεχοσλοβακία, η Σοβιετική Ένωση ενημέρωσε τη γαλλική κυβέρνηση ότι ήταν έτοιμη να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, που απορρέανε από το σοβιετικο-τσεχοσλοβάκικο σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας του 1935 και να παράσχει ένοπλη υποστήριξη στην Τσεχοσλοβακία. Οι κυβερνήσεις της Γαλλίας, αλλά και της Αγγλίας, όχι μόνο δεν απάντησαν στις σοβιετικές αυτές προτάσεις, αλλά με έμμεσους τρόπους υπονόησαν ότι η καλύτερη λύση για το τσεχοσλοβάκικο ζήτημα ήταν η παραχώρησή της στη Γερμανία. Το σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ ήταν μια συνέχεια αυτών των εξελίξεων. Ήταν μια προσπάθεια της ΕΣΣΔ να καθυστερήσει τη γερμανική επίθεση εναντίον της, την οποία θεωρούσε βέβαιη. Έτσι, εξασφάλισε 21 πολύτιμους μήνες για την πολεμική της προετοιμασία. Μήνες που τελικά έπαιξαν τεράστιο ρόλο στην Αντιφασιστική Νίκη. ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

27

B’ Παγκόσμιος Πόλεμος Το μεγάλο θέατρο της φρίκης και τα “γιατί” των ιμπεριαλιστικών πολέμων

Η

ανύψωση της κόκκινης σημαίας στο Ράιχσταγκ στο Βερολίνο, σηματοδοτεί το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σφραγίζει τη νίκη του Κόκκινου Στρατού και των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων που συγκρότησαν οι κομμουνιστές πάνω στο τέρας του φασισμού-ναζισμού. Μια νίκη που εκτυλίχθηκε μέσα στο μεγάλο θέατρο της φρίκης, σε συνθήκες γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου κι απέδειξε ότι μόνο οι λαοί με τη μαζική οργάνωση και τον εξοπλισμό τους μπορούν να ανατρέψουν και τον αρνητικότερο συσχετισμό δυνάμεων. Αν κάποιος ρίξει μια ματιά στην επίσημη ιστοριογραφία θα δει ότι ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος προκλήθηκε από «την τρέλα ή την υπεροψία του Χίτλερ», από «την αργοπορία και την απουσία ετοιμότητας των Συμμαχικών δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, ΗΠΑ)» μέχρι και από «τη στάση της ΕΣΣΔ ως προς τη ναζιστική Γερμανία». Κάποιος πονηρεμένος θα έβλε-

Δεν υπήρχε όριο στα εγκλήματα των ναζί στο έδαφος της ΕΣΣΔ. Ο Υπ. Εξωτερικών της ναζιστικής Γερμανίας Φον Ρίμπεντροπ, δήλωνε για το Αντικομιντέρν σύμφωνο του “Άξονα”: «Ιερό σύμφωνο εναντίον του κομμουνισμού, το οποίον εκφράζει την θέληση λαών να συνεργαστούν μέχρι την τελειωτική απολύτρωση των χωρών μας από τον κομμουνισμό και να μην αναπαυθούν μέχρι να παραμερισθεί και το τελευταίο υπόλοιπο της φοβερότατης αυτής πνευματικής ασθένειας της ανθρωπότητας.»

28

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

πε σε αυτά τα αφηγήματα μια αρκετά μεγάλη ομοιότητα με σημερινές αναλύσεις περί “τρελών” ηγετών που μας κυβερνούν, περί «αργοπορίας του ΝΑΤΟ να εμποδίσει τον Πούτιν» κ.ά. Αποδεικνύεται ότι οι ιμπεριαλιστές και τα επιτελεία τους δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη φαντασία στα επιχειρήματα που αξιοποιούν διαχρονικά για να εμφανιστούν ως “η σωστή πλευρά της Ιστορίας”. Ο B’ Παγκόσμιος Πόλεμος, όμως, προσφέρεται και για πιο χρήσιμα συμπεράσματα. Η βαρβαρότητα του πολέμου απέδειξε ότι ο ίδιος ο καπιταλισμός είναι μια διαρκής “τρέλα”, ένα σύστημα χρεοκοπημένο που πνίγεται μέσα στα αδιέξοδα και τις αντιφάσεις του. Εκεί που σταματάει η “κοινή λογική”, ξεκινάει το καπιταλιστικό κέρδος και η εκμετάλλευση που κυριαρχούν στις ζωές μας.

Με αυτό ήρθε αντιμέτωπη η εργατική τάξη και η νεολαία, όταν 20 χρόνια μετά από τον πιο αιματηρό πόλεμο της ιστορίας έως τότε, τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1914 (19 εκ. νεκροί), σύρθηκε στο ακόμα πιο πολύνεκρο ιμπεριαλιστικό σφαγείο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1939 (πάνω από 62 εκ. νεκροί). Θύματα οι εργατικές-λαϊκές μάζες, που μόλις είχαν γιατρέψει τις πληγές τους, είχαν συγκροτήσει ξανά το σπιτικό τους και είχαν θάψει τους νεκρούς τους, είχαν συρθεί στην ανέχεια και τη φτώχεια για να ξαναβρούν τα πατήματά τους. Τα “τρωκτικά” των χαρακωμάτων, όπως τους αποκαλούσαν, του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, που μόλις ξανάγιναν σύζυγοι, γιοι, αδέρφια, γονείς, κλήθηκαν μαζί με τα παιδιά τους να αναβιώσουν τον εφιάλτη. Πώς όμως φτάσαμε ως εκεί; Παρακάτω, ακολουθούν κάποιοι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Γιατί #1 Οι συμφωνίες των εκμεταλλευτών προετοιμάζουν τον πόλεμό τους Για να απαντήσουμε το πώς φτάσαμε στον πόλεμο, χρειάζεται να δούμε τη δράση των εκμεταλλευτών και των αστικών κρατών. Η λεγόμενη περίοδος του Μεσοπολέμου (ανάμεσα από Α’ και Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο) προετοίμασε το έδαφος για το ξέσπασμα του πολέμου, φανέρωσε τα ανειρήνευτα αδιέξοδα του καπιταλισμού. Επιβεβαιώθηκε ότι κάθε συμφωνία ανάμεσα στους ιμπεριαλιστές είναι εύθραυστη, ανατρέπεται εύκολα μόλις αλλάξει ο συσχετισμός δύναμης ανάμεσά τους. Κάθε πρόσκαιρη μοιρασιά ανάμεσα στα αρπακτικά που μοιράζουν μεταξύ τους τη λεία των πλουτοπαραγωγικών πηγών, των δρόμων μεταφοράς και των πρώτων υλών ακυρώνεται όταν αλλάζουν οι “όροι του παιχνιδιού” ανάμεσα στους παίκτες. Το πιο ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η ιμπεριαλιστική Συνθήκη των Βερσαλλιών (1919), που τερμάτισε τον ιμπεριαλιστικό Ά Παγκόσμιο

Πόλεμο. Με την υπογραφή της συνθήκης διαμορφώθηκαν εύθραυστες ισορροπίες ανάμεσα στους ιμπεριαλιστές. Η Γερμανία, όντας ανάμεσα στους ηττημένους, είδε να χάνει τον έλεγχο των αποικιών της, όπως και εδάφη στα δυτικά και ανατολικά της, να αναγνωρίζει την ύπαρξη στρατευμάτων κατοχής στα εδάφη της, να περιορίζει τα στρατεύματά της και να πληρώνει δυσβάσταχτες αποζημιώσεις παρέχοντας ταυτόχρονα τόνους άνθρακα, πλοία, ακόμα και τη διαχείριση των σιδηρόδρομων της, στους νικητές. Οι ισορροπίες της συμφωνίας έγιναν στάχτη με τη σταδιακή ανάπτυξη και την ισχυροποίηση της γερμανικής αστικής τάξης, η οποία διεκδίκησε αναθεώρηση της θέσης της στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, δίνοντας το “σύνθημα” για την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ναζιστική πολεμική μηχανή, λοιπόν, χτίστηκε πάνω στην ανάγκη της γερμανικής αστικής τάξης

να ξεμπερδέψει με τον στενό “κορσέ” που της επιβλήθηκε με τις συμφωνίες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, γεγονός που αποτελούσε ζήτημα ζωής και θανάτου για την κερδοφορία των γερμανικών μονοπωλιακών ομίλων. Κάθε συμφωνία, λοιπόν, μεταξύ των ιμπεριαλιστών, εκφράζει τον συσχετισμό δύναμης μεταξύ τους εκείνη τη στιγμή που αντικειμενικά συνεχώς μεταβάλλεται. Είναι, έτσι, καταδικασμένη να περιέχει την εύφλεκτη ύλη για τις επόμενες συγκρούσεις. Σήμερα, μπορούμε να το δούμε αυτό από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, μέχρι τις ίδιες τις αντιθέσεις εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Η σημερινή μάχη για την πρωτοκαθεδρία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα που διεξάγεται σε όλα τα επίπεδα δείχνει τι σημαίνει αλλαγή του συσχετισμού δύναμης και πώς επιλύονται οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί ανάμεσα στους ιμπεριαλιστές: με την εκμετάλλευση και το αίμα των λαών.

Γιατί #2 Οι καπιταλιστικές κρίσεις στρώνουν το πεδίο των μαχών Η λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ανέδειξε τις ΗΠΑ σε πρώτη ιμπεριαάνεργος άνθρωπος στην Ιστορία της, αποδεικνύοντας πως ο Σοσιαλιλιστική δύναμη, θέση που κρατάνε μέχρι και σήμερα. Ταυτόχρονα, όμως, σμός φέρνει τη διέξοδο από τις αγιάτρευτες αντιθέσεις του εκμεταλλευέφερε το πρώτο εργατικό κράτος στην Ιστορία, τη Σοβιετική Ρωσία, με τη τικού συστήματος. Έτσι, αποδείχθηκε πως καμία συνταγή δεν μπορεί να νικηφόρα Οκτωβριανή Επανάσταση, το 1917. Στη δεκαετία του 1930 που λύσει τις αντιθέσεις αυτές, αν δεν ανατραπεί το καπιταλιστικό σύστημα, προηγήθηκε του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αποδείχθηκε ότι ο πόλεμος είη δικτατορία του κεφαλαίου. ναι ο καπιταλισμός στην πιο “γυμνή” του μορφή, μια φυσική συνέχεια της Στις ΗΠΑ άνοιξε συζήτηση μεταξύ κορυφαίων αστών οικονομολόπολιτικής που ακολουθούν σε περίοδο ιμπεριαλιστικής ειρήνης οι αστικές γων για το πώς θα ξεπερνιόταν η κρίση, φέρνοντας στο προσκήνιο τη κυβερνήσεις, με άλλα, στρατιωτικά μέσα. μεγάλη παρέμβαση του καπιταλιστικού Στις ΗΠΑ, λοιπόν, στη μητρόπολη του κράτους στην οικονομία –τον λεγόμενο καπιταλισμού, είναι που μια νέα καπιταλικεϊνσιανισμό- δηλαδή μια “μέθοδο” που στική κρίση ξεσπά και εξαπλώνεται, λόγω πήρε το όνομά της από τον αστό επιστήμοτων αντιθέσεων του ίδιου του συστήματος, να Κέϊνς. Ακολούθησε σειρά από κρατικοτο 1929. Την ίδια στιγμή που προϊόντα καποιήσεις τομέων της οικονομίας, παρεμβάταστρέφονταν ή αφήνονταν να σαπίσουν σεις “αντιμετώπισης” της ανεργίας, στήριξη γιατί δεν μπορούσαν να πουληθούν με ικαμονοπωλιακών ομίλων, πάλι εις βάρος της νοποιητικό κέρδος, οι εργαζόμενοι πεινούεργατικής τάξης των ΗΠΑ και με το βλέμμα σαν, ενώ πουλούσαν ακόμα και τα παιδιά στραμμένο στον επερχόμενο πόλεμο. Στην τους για να επιβιώσουν. Την ίδια στιγμή πραγματικότητα η καπιταλιστική κρίση του που χιλιάδες εξώσεις έφερναν άδεια σπί1929 ξεπεράστηκε αρχικά με τις επενδύσεις τια στην καπιταλιστική αγορά, πάνω από 2 στην πολεμική βιομηχανία και στη συνέεκατομμύρια ήταν άστεγοι. Όταν οι άνεργοι χεια με τη μαζική καταστροφή πόλεων, παέφτασαν τα 17 εκατομμύρια, ο Χένρι Φορντ, ραγωγικών μονάδων καθώς και τον θάνατο Αμερικανός βιομήχανος, δήλωνε ότι η κρίση εκατομμυρίων εργαζομένων στο πεδίο του οφειλόταν δήθεν στο γεγονός πως «ο μέσος Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. άνθρωπος δεν κάθεται να κάνει τη δουλειά Σήμερα, οι ίδιες αντιφάσεις του καπιτα“4 παιδιά προς πώληση. Ζητήστε πληροφορίες εντός”. Η μίας μέρας, εκτός αν τον στριμώξεις και δεν λιστικού τρόπου παραγωγής παραμένουν εξαθλίωση που έφερε στον λαό των ΗΠΑ η καπιταλιστική μπορεί να ξεφύγει. Υπάρχει πολλή δουλειά και οξύνονται. Παράγουν νέα εγκλήματα κρίση του 1929 οδήγησε στο να πουλιούνται ακόμα και παιδιά για να επιβιώσουν. για όσους θέλουν να δουλέψουν». Λίγες και προετοιμάζουν ακόμα μεγαλύτερα. Η βδομάδες αργότερα έκλεισε βιομηχανικό υπερσυσσώρευση κεφαλαίων που δεν μποσυγκρότημα της Ford, πετώντας στον δρόμο 75.000 εργάτες. Οι αντιθέρούν να επενδυθούν και να αποφέρουν ικανοποιητικό κέρδος, δηλώσεις του καπιταλιστικού συστήματος είχαν “χτυπήσει κόκκινο”. Από τη νει παρών. Οι σημερινές εικόνες στροφής από τη λεγόμενη “πράσινη μια συσσωρεύονταν πλούτη στους καπιταλιστές και κεφάλαια που δεν ανάπτυξη” στην πολεμική οικονομία της ΕΕ, των ΗΠΑ κ.α. καθώς και έβρισκαν κερδοφόρα διέξοδο επενδύσεων, από την άλλη συσσωρεύοτα σενάρια για επερχόμενη κρίση, φανερώνουν τόσο τις δυσκολίες νταν φτώχεια, εξαθλίωση. Την ίδια στιγμή, στο έδαφος της Σοβιετικής αλλά και την προετοιμασία των ιμπεριαλιστών για μια γενικευμένη Ένωσης, όχι μόνο δεν υπήρχε κρίση, αλλά καταγραφόταν ο τελευταίος πολεμική σύγκρουση. ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

29

Γιατί #3 O σοσιαλισμός-κομμουνισμός σταθερά στο στόχαστρο των ιμπεριαλιστών Η κυρίαρχη αφήγηση μέσα στα σχολικά βιβλία, στο πανεπιστήμιο κ.α. υιοθετεί την άποψη ότι ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν αποκλειστικά έργο του Χίτλερ και των ναζί. Επομένως, ισχυρίζονται, πως αυτό που χρειαζόταν ήταν μια συμμαχία και έγκαιρη δράση των δήθεν “προοδευτικών δυνάμεων”, των κρατών με καθεστώς αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, για να τον σταματήσουν. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ διαφορετική. Οι δυνάμεις που εμφανίζονται ως σωτήρες από τον ναζισμό υπήρξαν ενεργοί υποστηρικτές και ενισχυτές του. Γιατί όμως; Ο λόγος είναι ότι οι “δημοκρατικές” ΗΠΑ, Αγγλία και Γαλλία μοιράζονταν με τη ναζιστική Γερμανία μια κοινή βάση. Αποτελούσαν δικτατορίες του κεφαλαίου, δηλαδή, αστικά κράτη όπου τα λίγα παράσιτα-καπιταλιστές είχαν στην ιδιοκτησία τους τα μέσα παραγωγής και τον πλούτο που παράγεται. Από τους καλοντυμένους κυρίους της αγγλικής Βουλής των Λόρδων μέχρι τα τάγματα με μαχαιροβγάλτες των SS στους δρόμους του Βερολίνου, ο “θεός” που υπηρετούσαν ήταν το μεγάλο κεφάλαιο. Έτσι, παρά τις μεταξύ τους αντιθέσεις και συγκρούσεις ο βασικός εχθρός τους ήταν η ΕΣΣΔ, το πρώτο εργατικό κράτος που είχε ξαποστείλει τους εκμεταλλευτές και όπου

η εργατική τάξη είχε την εξουσία και την ιδιοκτησία των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής. Όλοι τους ενδιαφέρονταν να “πνιγεί” το εργατικό κράτος καθώς στόχευαν στο άνοιγμα νέων αγορών για τις επενδύσεις τους —όπως και έγινε πολύ αργότερα, το 1991. Παράλληλα, στόχευαν στο να σταματήσει η ελπίδα και η πάλη της εργατικής τάξης για την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής πατρίδας. Στην προσπάθειά τους να αξιοποιήσουν τον φασισμό-ναζισμό ως την αιχμή του δόρατος ενάντια στο παγκόσμιο εργατικό - κομμουνιστικό κίνημα και την ΕΣΣΔ, οι ηγέτες των λεγόμενων δημοκρατικών καπιταλιστικών κρατών από τη μια εκθείασαν την καταστολή του εσωτερικού ταξικού εχθρού κι από την άλλη, στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής, επιχείρησαν να στρέψουν τις ιμπεριαλιστικές βλέψεις του φασιστικού Άξονα στην Ανατολή. Στην πραγματικότητα η Γαλλία και η Βρετανία δεν αντέδρασαν ούτε στην εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία τον Σεπτέμβριο του 1939, παρότι κήρυξαν τυπικά τον πόλεμο στη Γερμανία. Μάλιστα, τον Νοέμβριο του 1940 στήριξαν, από κοινού με τη Γερμανία και την Ιταλία, τη Φινλανδία στη διάρκεια του σοβιετοφινλανδικού πολέμου. Η Βρετανία και η Γαλλία ήρθαν σε σύγκρουση με τον φασιστικό Άξονα μόνο όταν

1941

1945 Λένινγκραντ

Μόσχα Βερολίνο

Βερολίνο Στάλινγκραντ

30

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

οι πολεμικές ενέργειες του τελευταίου απείλησαν τα γεωστρατηγικά τους συμφέροντα. Αυτό συνέβη τον Μάιο του 1940 όταν η Γερμανία εισέβαλε στις Κάτω Χώρες (Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο) και χτύπησε τη Γαλλία. Τα παραπάνω θέτουν γλαφυρά ότι ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν ιμπεριαλιστικός και άδικος, δηλαδή διεξαγόταν από τις αστικές τάξεις δυο αντιτιθέμενων στρατοπέδων (Μ. Βρετανία, ΗΠΑ, Γαλλία από τη μια και Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία από την άλλη) με σκοπό την μοιρασιά εδαφών, πλουτοπαραγωγικών πηγών, πρώτων υλών και δρόμων μεταφορών ενέργειας, ενώ είχε στο στόχαστρο την καταστροφή της εργατικής εξουσίας. Ήταν δίκαιος και προωθητικός από την ΕΣΣΔ, την πατρίδα της εργατικής τάξης, που σκοπό είχε την υπεράσπισή της από τα νύχια των ιμπεριαλιστών και την προώθηση διεθνώς της πάλης της εργατικής τάξης σε μια εποχή όπου σηματοδοτείται από τη δυνατότητα και αναγκαιότητα μετάβασης από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό. Δίκαιος ήταν και από τη σκοπιά των αντιστασιακών εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων με ηγετική δύναμη τα ΚΚ κάθε χώρας, που πάλευαν απέναντι στην ξενική κατοχή η οποία αποτελούσε, μαζί με τους εγχώριους συνεργάτες της, εξουσία της αστικής τάξης.

Οι ρίζες του φασισμού αγκαλιάζουν το βάρβαρο εκμεταλλευτικό σύστημα Έ

χουμε ακούσει πολλά κατά καιρούς για τον φασισμό, τις συνμοκρατίας, να διορίζει τον Χίτλερ καγκελάριο της Γερμανίας τον Ιανουθήκες μέσα στις οποίες γεννιέται, τι και ποιους έρχεται να εξυάριο του 1933 και στη συνέχεια να εγκρίνει νόμους περιορισμού της πηρετήσει. Αν ρίξουμε μια ματιά στα πολιτικά “εγχειρίδια” της Ευρωελευθερίας του Τύπου αλλά και αναστολής των πολιτικών ελευθεριών. παϊκής Ένωσης, θα δούμε πως ο φασισμός παρουσιάζεται σαν κάτι Η άμεση, αλληλένδετη σχέση του φασισμού με το καπιταλιστικό σύξένο προς την αστική δημοκρατία και το καπιταλιστικό σύστημα, σαν στημα αποδεικνύεται κι από το γεγονός ότι το Ναζιστικό Κόμμα της μια άσχημη στρέβλωση, δήθεν, του συστήΓερμανίας στηρίχτηκε με κάθε δυνατό μέσο ματος. Η αλήθεια, όμως, παρά την προσπάαπό την αστική τάξη της Γερμανίας. Ο Χίτθεια που κάνουν διαχρονικά για να κρυφτεί, λερ τον Φεβρουάριο του 1933 συναντήθηκε είναι ότι ο φασισμός είναι γέννημα-θρέμμα με εκπροσώπους των 25 μεγαλύτερων βιτου ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος, ομηχανιών της Γερμανίας. Στη συνάντηση αποτελεί μορφή άσκησης της εξουσίας των συμφωνήθηκε να συσταθεί ταμείο για την μονοπωλίων, υπερασπίζεται την καπιταλιυποστήριξη του ναζιστικού κόμματος στική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, την στις εκλογές. Ο Γερμανός βιομήχανος Φ. εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Γι’ Τύσσεν έγραψε: «Προσέφερα προσωπικά ένα αυτόν τον λόγο φασισμός και αστική δημοσυνολικό ποσό ενός εκατομμυρίου μάρκων κρατία δε διαχωρίζονται με “σινικά τείχη”. στο ναζιστικό κόμμα. (…) Η βαριά γερμανική Σε τελική ανάλυση, οι διάφορες μορφές βιομηχανία έθετε στη διάθεση των εθνικοσοτης δικτατορίας του κεφαλαίου δεν είναι σιαλιστών περίπου το ποσό των δύο εκατομ“άσπρο-μαύρο”, αλλά στην πραγματικότητα μυρίων τον χρόνο». Είναι, επίσης, χαρακτηριένα φάσμα “αποχρώσεων του γκρι”, όπου στικά τα λόγια του προέδρου του Συνδέσμου το εύρος του περιορισμού των δικαιωμάτων, Γερμανών Βιομηχάνων, Γ. Κρουπ, εκείνη την της λειτουργίας των πολιτικών κομμάτων, εποχή, ο οποίος υποστήριζε ότι «Ο εθνικοτων αστικών θεσμών, των σωματείων, της σοσιαλισμός απελευθέρωσε τον Γερμανό ελευθερίας του Τύπου και άλλα, ποικίλλει εργάτη από τη μέγγενη ενός δόγματος (σ.σ. ανάλογα με τις ανάγκες της εξουσίας του του κομμουνισμού) που ήταν βασικά εχθρικό κεφαλαίου κάθε στιγμή. Αυτό αποδείχθηκε τόσο για τον εργοδότη όσο και για τον ερκαι στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. γαζόμενο. Ο Αδόλφος Χίτλερ επέστρεψε τον Το πέρασμα μάλιστα στη φασιστική διαεργάτη στο έθνος του. Τον μετέτρεψε σε πεικυβέρνηση δεν γίνεται πάντα βίαια ή με θαρχημένο στρατιώτη της εργασίας και συνεπραξικοπήματα, αλλά και με κοινοβουπώς σύντροφό μας (σ.σ. των βιομηχάνων!)». “Εκατομμύρια στέκονται πίσω μου”, κολάζ του J. λευτικές διαδικασίες, όπως έγινε με Τα εκατομμύρια που έρρεαν από τους ΓερHeartfield, 1932. Tα μονοπώλια στήριξαν την άνοδο τον Μουσολίνι στην Ιταλία το 1923 μανούς βιομήχανους προς το λεγόμενο “τατου Χίτλερ στην εξουσία. Αυτούς υπηρέτησε. ή το Εθνικοσοσιαλιστικό μείο Χίτλερ” ανταποδόθηκαν σύντομα από Κόμμα του Χίτλερ τη διακυβέρνηση του ναζιστικού κόμματος.

(NSDAP), που αναδείχτηκε σε κυβέρνηση το Το ναζιστικό καθεστώς εξασφάλισε ακόμα μεγαλύτερη κερδοφορία για 1933 μέσα από τις διαδικασίες της αστικής το γερμανικό κεφάλαιο. Απογείωσε την εκμετάλλευση ανθρώπου από κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Είναι άνθρωπο με τα στρατόπεδα εργασίας που πρακτικά σήμαιναν δουλειά χαρακτηριστική η εικόνα του δεύτερου μέχρι θανάτου, ενώ ταυτόχρονα δίωξε τους κομμουνιστές και άλλους προέδρου της Γερμανίας Πάουλ φον πρωτοπόρους των εργατικών-λαϊκών αγώνων. Μέσα από τα στρατόπεδα Χίντενμπουργκ, συμβόλου της γερσυγκέντρωσης εξασφάλιζε τζάμπα εργατικά χέρια για εταιρείες στη Γερμανικής αστικής δημανία και στις κατεχόμενες από αυτή χώρες.

Στελέχη των ναζί στο πάρκο έξω από το Ράιχσταγκ. Αυτοκτόνησαν —στο πρότυπο του Φύρερ— με δηλητήριο όταν έμπαινε ο Κόκκινος Στρατός στο Βερολίνο.

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

31

Ο φασισμός αποτελεί, λοιπόν, πολιτική μορφή της καπιταλιστικής εξουσίας. Ιδιαίτερα σε συνθήκες καπιταλιστικής κρίσης, φτώχειας και φθοράς των αστικών κοινοβουλευτικών κομμάτων, η αστική τάξη αξιοποιεί πολλαπλώς τα φασιστικά-ναζιστικά κόμματα, ως “σιδερένιο χέρι” για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της. Τα χαρακτηριστικά του φασισμού τα οποία πολλές φορές παρουσιάζονται ως ιδιαίτερα γνωρίσματα του, όπως η καταστολή του εργατικού-λαϊκού κινήματος, ο εθνικισμός, ο σοβινισμός, οι ρατσιστικές θεωρίες, η εξύμνηση της βίας ενάντια στους λαούς, αποτελούν τυπικές εκφράσεις του ιμπεριαλισμού, του σύγχρονου μονοπωλιακού καπιταλισμού. Άλλωστε αυτά τα γνωρίσματα καλλιεργούνται από τις ίδιες τις αστικές κυβερνήσεις και τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες όπως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ, σήμερα. Κύριο στοιχείο διαφοροποίησης της φασιστικής μορφής σε σχέση με τις άλλες μορφές καπιταλιστικής εξουσίας, είναι η ενεργητική και μαζική στράτευση λαϊκών δυνάμεων με όρους κινήματος πίσω από τα αντιδραστικά σχέδια της καπιταλιστικής εξουσίας. Με όχημα τον ναζισμό, το γερμανικό αστικό κράτος κατάφερε να στρατεύσει εκατομμύρια εργατικών-λαϊκών δυνάμεων κάτω από τη σημαία της αστικής τάξης, σπέρνοντας τον θάνατο και τον όλεθρο στους λαούς του κόσμου. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η ύπαρξη και δράση των ναζιστικών ταγμάτων των SS, που το 1939 απαρτίζονταν από 250.000 άνδρες καθώς και η μαζική πορεία χιλιάδων φασιστών προς τη Ρώμη για την κατάληψη της εξουσίας στην Ιταλία από τον Μουσολίνι που διήρκεσε από τις 22 ως τις 28 Οκτωβρίου του 1922. Τα κοινά χαρακτηριστικά του φασισμού με τις άλλες πολιτικές μορφές καταδεικνύουν ότι η αντιφασιστική πάλη παραμένει λειψή, όταν δε στοχεύει στην πάλη για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας.

Όσοι είναι ενάντια στο φασισμό χωρίς να είναι ενάντια και στον καπιταλισμό, όσοι θρηνούν και οδύρονται για τη βα ρβαρότητα, που πηγάζει από τη βαρβαρότητα, μοιάζουν με ανθρώπους που θέλουν να φάνε τη μερίδα τους από το μοσχάρι, χωρίς όμως να σφαχτεί το μοσχάρι. Θέλουν να φάνε το μοσχάρι, αλλά να μη δουν το αίμα του. Και θα είναι ευχαριστημένοι, αν ο χασάπης πλύνει τα χέρια του πριν τους σερβίρει το κρέας. Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι ενάντια στις σχέσεις ιδιοκτησίας, από τις οποίες γεννιέται η βαρβαρότητα, είναι μονάχα ενάντια στη βαρβαρότητα. Υψώνουν τη φωνή τους ενάντια στη βαρβαρότητα κι αυτό το κάνουν σε χώρες όπου επικρατούν οι ίδιες σχέσεις ιδιοκτησίας, αλλά οι χασάπηδες νίπτουν τας χείρας τους προτού σερβίρουν το κρέας. Μπέρτολτ Μπρεχτ, Ομιλία σε συνέδριο συγγραφέων, 1934

Ουκρανοί ιππείς στο Στάνισλαβ (πλέον ΙβάνοΦρανκίφσκ), το 1941, παρουσιάζονται στους ναζί αξιωματικούς. Η Οργάνωση Ουκρανών Εθνικιστών (OUN) και ο “Ουκρανικός Στρατός Εξέγερσης” (UPA) δρούσαν ενάντια στο σοβιετικό κράτος μαζί με τους ναζί υπό τον αρχιδοσίλογο δολοφόνο Στέπαν Μπαντέρα. “Ήρωας” του φασιστικού τάγματος Αζόφ βραχίονα του ουκρανικού στρατού, που χειροκροτούσαν στην Ελλάδα όρθιοι όλα τα αστικά κόμματα το 2022. Με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με προγράμματά της, δρόμοι στην Ουκρανία παίρνουν το όνομά του, οργανώνονται “εθνικές” εορτές και το ουκρανικό κοινοβούλιο κοσμείται με τα πορτρέτα του.

Ψάξ’ το παραπάνω

Ποιος βοήθησε τον Χίτλερ;

Ιβάν Μιχαΐλοβιτς Μάισκι

Εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”

Ναζιστική πολεμική μηχανή με την χορηγία γνώριμων μονοπωλιακών ομίλων 32

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

BMW Γερμανία Φυλακισμένοι στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Νταχάου στη Γερμανία δούλευαν ολόκληρα μερόνυχτα για τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία.

Bayer Γερμανία Συμμετέχει στην κοινοπραξία «I. G. Farben» που κατασκεύασε το τεραστίων διαστάσεων βιομηχανικό συγκρότημα «Buna», από 85.000 κρατούμενους του Άουσβιτς.

Η συμβολή της σοσιαλδημοκρατίας στην άνοδο του ναζισμού

Προεκλογική αφίσα των σοσιαλδημοκρατών, το 1932, «Κατά των Πάπεν, Χίτλερ, Τέλμαν». Τα τρία βέλη που ταυτίζουν κομμουνιστές με φασίστες, χρησιμοποιούνται ακόμα από δήθεν “αντιεξουσιαστές”.

Το κεφάλαιο στη διάρκεια του Μεσοπολέμου αξιοποίησε πολλαπλά τις υπηρεσίες των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Σε πρώτη φάση για να ενσωματώσει το εργατικό κίνημα κατά την περίοδο επαναστατικής ανόδου που ακολούθησε τη νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης το 1917 και το τέλος του πολέμου. Σε δεύτερη, μετά την καπιταλιστική οικονομική κρίση του 1929, χρησιμοποίησε τα σοσιαλδη-

Με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που παρουσίαζαν τον εαυτό τους ως εκπροσώπους του εργατικού κινήματος ουσιαστικά συντάχτηκαν με τις καπιταλιστικές κυβερνήσεις σε κάθε χώρα στο όνομα της «υπεράσπισης της πατρίδας», για να στρατεύσουν την εργατική τάξη στα συμφέροντα του κεφαλαίου. Ποδοπάτησαν τις αρχές του προλεταριακού διεθνισμού και προπαγάνδιζαν το εθνικιστικό μίσος ανάμεσα στους εργάτες, ενώ στη συνέχεια τάχθηκαν ενάντια στη Μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση στη Ρωσία. Δεν έλειψαν μάλιστα και οι περιπτώσεις που τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα στράφηκαν ενάντια στους εξεγερμένους και επαναστατημένους εργάτες, όπως συνέβη στην Γερμανία την περίοδο 1918-1923 και στην Ιταλία το διάστημα 1918-1920.

μοκρατικά κόμματα, προκειμένου να απορροφήσει τους κραδασμούς από τις αντιδράσεις των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων. Η σοσιαλδημοκρατία μπροστά στην καπιταλιστική κρίση προσαρμόζεται ανάλογα στα συμφέροντα του κεφαλαίου, διακηρύσσοντας ότι ήταν αναγκαίο να σωθεί ο καπιταλισμός από την απειλή του χάους και της προλεταριακής επανάστασης. Το συνέδριο του γερμανικού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, που έγινε στη Λειψία το 1931, έδωσε το σύνθημα: «Εμείς πρέπει να γιατρέψουμε τον καπιταλισμό που πάσχει». Ακόμα πιο χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Βαντερβέλντε, Βέλγου σοσιαλδημοκράτη το 1932: «Το καπιταλιστικό σύστημα έχει παντού ρήγματα. Μπορεί να σωθεί μόνο με σοβαρά και επείγοντα μέτρα. Μόλις που προλαβαίνουμε.» Με αυτήν τη γραμμή, η σοσιαλδημοκρατία φορτωνόταν από τη μια τα βάρη της αντιλαϊκής καπιταλιστικής διαχείρισης και από την άλλη έστρωνε τον δρόμο στον φασισμό, τα δημαγωγικά συνθήματα του οποίου προσέλκυαν εργατικές-λαϊκές δυνάμεις. Χαρακτηριστική είναι ακόμη, η απάντηση των Σοσιαλδημοκρατών του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (SPD), όταν μετά τον διορισμό του Χίτλερ στην καγκελαρία, το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας (KPD) τους κάλεσε «στην επίθεση των αιμοβόρων φασιστικών σκυλιών να απαντήσουμε αμέσως(...) με μαζική απεργία, με γενική απεργία». Η απάντηση των Σοσιαλδημοκρατών ήταν «πως ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία νόμιμα και το προλεταριάτο δεν πρέπει να σπαταλήσει πρόωρα το μπαρούτι της γενικής απεργίας». Την ίδια στιγμή, το επίσημο όργανό τους, η εφημερίδα «Φόρβερτς», καυχιόταν στις

Siemens Γερμανία Ήταν από τους κύριους χορηγούς της προεκλογικής εκστρατείας του Χίτλερ. Από το 1940 και μετά, εκμεταλλεύεται όλο και περισσότερο τους αιχμαλώτους πολέμου και κρατούμενους από τα Στρατόπεδα συγκέντρωσης.

2 Φεβρουαρίου πως «αν δεν υπήρχαν οι σοσιαλδημοκράτες ένας άνθρωπος του λαού σαν τον Χίτλερ δε θα μπορούσε ποτέ να γίνει καγκελάριος». Για όποιον δεν το γνωρίζει ήδη, το ίδιο κόμμα, το SPD, συμμετέχει στην κυβέρνηση της Γερμανίας μέχρι και σήμερα, συνεχίζοντας να υπηρετεί τη γερμανική αστική τάξη, για δεκαετίες.

Τρικάκι των σοσιαλδημοκρατών, μπροστά σε εκλογές του 1932. Μετάφραση από τα γερμανικά: Hitler - ισχυρίζεται ότι θα πολεμήσει τον μπολσεβικισμό! Αυτό είναι απάτη! Από τον Σπάρτακο* στον Χίτλερ. Η εφημερίδα Königsberger Hartungsche Zeitung γράφει: «Η πολιτική τεχνική του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος βασίζεται πλήρως στα κομμουνιστικά πρότυπα...». Γι' αυτό, γυναίκες και άντρες, ψηφίστε τους Σοσιαλδημοκράτες. * Η “Ενωση του Σπάρτακου” ήταν η κομμουνιστική ομάδα που έπαιξε ηγετικό ρόλο στην εξέγερση του 1918 στη Γερμανία. Γνωστοί ηγέτες της ήταν η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ.

Krupp Γερμανία Μεταξύ άλλων ανέπτυξε το περίφημο αντιαεροπορικό πυροβόλο των 88 χλστ. που χρησιμοποιήθηκε ως αντιαρματικό πυροβόλο. Χρησιμοποιούσε μαζικά εργαζόμενους από στρατόπεδα συγκέντρωσης καθώς και αιχμαλώτους πολέμου των ναζί. ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

33

Ένοπλη πορεία του “Κόκκινου Αγωνιστικού Μετώπου” στους δρόμους του Βερολίνου την δεκαετία του 1920.

Οι κομμουνιστές στη Γερμανία μάχονται ενάντια στους ναζί μέχρι τέλους Τα ναζιστικά τάγματα εφόδου δημιουργήθηκαν από την αστική πολιτική που υλοποιήθηκε από τη σοσιαλδημοκρατία την περίοδο πριν την άνοδο του Χίτλερ στην κυβέρνηση. Το 1918 ξεσπά επανάσταση στη Γερμανία, κάτω και από την επίδραση της Οκτωβριανής Επανάστασης. Μετά την εξέγερση στον ναύσταθμο του Κίελου, που οδήγησε στη συνθηκολόγηση της Γερμανίας στον πόλεμο, ο αυτοκράτορας απομακρύνεται και η γερμανική αστική τάξη παραδίδει την εξουσία στους σοσιαλδημοκράτες που ανακηρύσσουν τη δημοκρατία της Βαϊμάρης και σχηματίζουν κυβέρνηση. Η αναταραχή συνεχίζεται με δεκάδες χιλιάδες εργάτες να απεργούν σε μεγάλα αστικά κέντρα, στο Αμβούργο, το Βερολίνο και αλλού, ενώ ένοπλα τμήματα της εργατικής τάξης καταλαμβάνουν δημαρχεία, ανακηρύσσονται Σοβιέτ στα πρότυπα της σοβιετικής εξουσίας. Η δέυτερη φάση της γερμανικής επανάστασης (Γενάρης 1919) μένει στην ιστορία ως η επανάσταση των Σπαρτακιστών. Η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση αναλαμβάνει την καταστολή των Σπαρτακιστών. Ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης Γκ. Νόσκε, αναλαμβάνοντας ως υπουργός να χτυπήσει τη γερμανική επανάσταση, δήλωνε περήφανα ότι «δε με πειράζει, κάποιος πρέπει να βάψει τα χέρια του με αίμα». Οργανώνονται οι παραστρατιωτικές ομάδες

των Freikorps για να χτυπήσουν τους κομμουνιστές και για να καταστείλουν την εξέγερση οι οποίες στηρίζονται ανοιχτά από τους σοσιαλδημοκράτες. Από τις τάξεις των Freikorps θα βγουν στη συνέχεια διαβόητοι ναζι εγκληματίες, όπως ο Ρούντολφ Ες, διοικητής του στρατοπέδου συγκέντρωσης Άουσβιτς. Η επανάσταση καταστέλλεται ενώ οι μεγάλοι επαναστάτες κομμουνιστές ηγέτες Ρόζα Λούξεμπουργκ και Καρλ Λίμπκνεχτ δολοφονούνται. Η καταστολή δεν σταματάει εκεί, αλλά συνεχίζεται όλη τη δεκαετία του 1920. Το ΚΚ Γερμανίας παίρνει μέτρα περιφρούρησης και αντιμετώπισης των φασιστικών ορδών. Ιδρύει μαζική ένοπλη οργάνωση, την Ένωση των μαχητών του Κόκκινου Αγωνιστικού Μετώπου (RFB: Rotfront Kampferbund). Αυτή η οργάνωση (και η οργάνωση της Κόκκινης Νεολαίας), η οποία είχε πάνω από 100.000 μέλη, εξασφάλιζε την προστασία των διαδηλώσεων και των απεργιών, εμπόδιζε δυναμικά τους δικαστικούς κλητήρες να κάνουν εξώσεις εργατικών οικογενειών, συγκρουόταν στον δρόμο με τους ναζί. Η Κόκκινη

Ο ιστορικός ηγέτης του ΚΚ Γερμανίας, Έρνστ Τέλμαν σε ένοπλη συγκέντρωση. Το 1933 συλλαμβάνεται από τη χιτλερική αστυνομία και έως το 1944 βρίσκεται σε αυστηρή απομόνωση. Εκτελείται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ τον Αύγουστο του 1944.

IBM ΗΠΑ Η μηχανογραφική οργάνωση των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης - εξόντωσης έγινε με τεχνολογία της. Μηχανές της τύπωναν κάρτες για το «πόσοι Εβραίοι πρέπει να μεταφέρονται καθημερινά».

34

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Νεολαία απαγορεύτηκε το 1929 και δρούσε στη συνέχεια μέσα από την «Ένωση του Αγώνα κατά του φασισμού», γνωστή και ως «Ένωση Αντιφά», έχοντας περίπου 250.000 οπαδούς. Σε αυτή δρούσαν και σοσιαλδημοκράτες καθώς και άλλοι εργάτες που συμφωνούσαν με την ανάγκη αντιμετώπισης του φασισμού. Μέχρι το 1933, οι φασιστικές ένοπλες ομάδες πολλαπλασίασαν στις λαϊκές γειτονιές τις βάσεις τους, τις οποίες χρησιμοποιούσαν ως κέντρα προπαγάνδας. Το ΚΚ Γερμανίας αποφάσισε με μια επίθεση να εξαφανίσει αυτούς τους χώρους και εξαπέλυσε εναντίον τους τις ένοπλες ομάδες της «Ένωσης Αντιφά». Από τον Δεκέμβριο του 1930 έως τον Δεκέμβριο του 1931, αυτή η επίθεση είχε ως αποτέλεσμα 79 νεκρούς ναζί και 103 νεκρούς μεταξύ των κομμουνιστών. Από τους κομμουνιστές, οι 51 είχαν σκοτωθεί από τους ναζί και σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι από την αστυνομία της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης, η οποία στο όνομα της διατήρησης της τάξης και της νομιμότητας έτρεχε να βοηθήσει τα ναζιστικά κέντρα. Το ναζιστικό κόμμα, προετοιμάστηκε, εξοπλίστηκε και μαζικοποιήθηκε από την ίδια την αστική εξουσία και το αστικό πολιτικό σύστημα όλα τα χρόνια πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν “έπεσε από τον ουρανό”.

General Motors ΗΠΑ Κατασκεύασε χιλιάδες θωρακισμένα αυτοκίνητα, φορτηγά και τανκς για τον ναζιστικό στρατό. Έλαβε 33 εκατ. δολάρια σε φοροαπαλλαγές από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για τις ζημιές που υπέστησαν τα εργοστάσιά της σε Γερμανία και Αυστρία με την ήττα των ναζί.

Η λανθασμένη στρατηγική των αντιφασιστικών μετώπων Μετά την αναρρίχηση του ναζιστικού κόμματος στην κυβερνητική εξουσία και με δεδομένες τις αντικομμουνιστικές διακηρύξεις του φασισμού-ναζισμού, φούντωσε η συζήτηση στους κόλπους του διεθνούς κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος για τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισής του. Σε αυτές τις συνθήκες, η Κομμουνιστική Διεθνής, τμήματα της οποίας ήταν όλα τα Κομμουνιστικά Κόμματα, επεξεργάστηκε τη στρατηγική των αντιφασιστικών-λαϊκών μετώπων. Η νέα στρατηγική επικυρώθηκε από το 7ο Συνέδριο της ΚΔ (1935) και προέβλεπε τη συνεργασία με σοσιαλδημοκρατικές και άλλες αστικές δυνάμεις, ακόμα και σε κυβερνητικό επίπεδο με κάποιες προϋποθέσεις και με σκοπό την αντιμετώπιση του φασισμού. Μπροστά σε αυτό τον στόχο, θεωρήθηκε άκαιρη η επιδίωξη ανατροπής της καπιταλιστικής εξουσίας. Είναι σημαντική η εξαγωγή πείρας από τα ιστορικά παραδείγματα της δημιουργίας κυβέρνησης Λαϊκών Μετώπων κυρίως στην Ιταλία και τη Γαλλία, με τη συμμετοχή ΚΚ τόσο προπολεμικά όσο και μεταπολεμικά. Δηλαδή, σε δυο καπιταλιστικά κράτη που συγκλονίζονταν από ενδοαστικές αντιθέσεις για την εξωτερική πολιτική τους. Για παράδειγμα, το 1936 μαίνεται ο Ισπανικός Εμφύλιος μεταξύ των δυνάμεων του φασίστα Φράνκο και του Λαϊκού Μετώπου, που ηγείται το ΚΚ Ισπανίας. Οι δυνάμεις του Φράνκο στρέφονται βόρεια και χτυπούν την πόλη Ιρούν, ακριβώς στα σύνορα με τη Γαλλία. Ύστερα από άγριες μάχες, που γίνονται μπροστά στα μάτια των Γάλλων συνοριακών και τελωνειακών φρουρών, η πόλη καταλαμβάνεται. Η χώρα των Βάσκων απομονώνεται από τον έξω κόσμο. Το επεισόδιο κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση στη Γαλλία. Δείχνει καθαρά ότι, αν η Γαλλία εφαρμόσει την πολιτική που έχει αναγγείλει επισήμως («καμιά βοήθεια στην Ισπανία», δηλαδή στη δημοκρατική Ισπανία), η νίκη των φασιστών είναι ζήτημα χρόνου. Σε μαζική συγκέ-

ντρωση στο Παρίσι, ο πρωθυπουργός Λεόν Μπλουμ γίνεται δεκτός με συνθήματα υπέρ της βοήθειας στην Ισπανία. Η μόνη του αντίδραση είναι να βάλει τα κλάματα και να διαβεβαιώσει ότι κι αυτός σκέπτεται το Ιρούν. Λίγο αργότερα, μετά την υπογραφή της συμφωνίας του Μονάχου από την κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου, με την οποία η Τσεχοσλοβακία παραχωρούνταν στον Χίτλερ, το ΚΚ Γαλλίας πετάχτηκε έξω από την κυβέρνηση και κρίθηκε παράνομο, παρά το γεγονός ότι νωρίτερα είχε υπερψηφίσει τις δαπάνες για τους πολεμικούς εξοπλισμούς, μπροστά στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αντίστοιχα, στην Ιταλία, μετά τον πόλεμο, αφού αποφασίστηκε πως δεν θα διωκόταν κανείς από το φασιστικό παρελθόν, τελικά αμνηστεύτηκαν άπαντες το 1946, ενώ αποκαταστάθηκαν στα πόστα τους όλοι όσοι είχαν καθαιρεθεί για σχετικούς λόγους. Εκείνος που υπέγραψε την αμνηστία των φασιστών δεν ήταν κάποιος αστός πολιτικός αλλά ο ΓΓ του ΚΚ Π. Τολιάτι, υπουργός Δικαιοσύνης στην ιταλική κυβέρνηση “Εθνικής Ενότητας”. Η παρουσία κομμουνιστή στο υπουργείο Δικαιοσύνης δεν απέτρεψε καν περιστατικά όπως η καταδίκη σε θάνατο 3 παρτιζάνων με την κατηγορία ότι εκτέλεσαν 51 φασίστες χωρίς δίκη! Η Ιστορία, λοιπόν, επιβεβαιώνει ότι το εργατικό επαναστατικό κίνημα ακόμα κι όταν κατά περιόδους βρίσκεται αμυνόμενο σε ανάλογες επιθέσεις, εστιάζει την πάλη του στην υπεράσπιση και διεύρυνση δικαιωμάτων της εργατικής τάξης, δεν μπορεί να χάνει την αυτοτέλειά του, συμμαχώντας σε μέτωπα αντιφασιστικά με αστικές δυνάμεις. Αν αυτό συμβεί, αντικειμενικά αδυνατίζει η αναγκαία σκληρή διαπάλη με την αστική δημοκρατία και παραμονεύει ο κίνδυνος ενσωμάτωσης του εργατικού κινήματος στο αστικό κράτος. Αποσυνδέεται ο φασισμός από τη ρίζα του και την αιτία που τον γεννά, δηλαδή το καπιταλιστικό σύστημα, με αποτέλεσμα η πάλη του εργατικού κινήματος να οδηγείται σε αδιέξοδο.

Ισπανοί μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού με τις οικογένειές τους στην Γαλλική πλευρά, βλέπουν την πόλη τους, το Ιρούν να καίγεται από τους φασίστες του Φράνκο.

Exxon Mobil ΗΠΑ Τότε, με την ονομασία Standard Oil, προμήθευε με καύσιμα και τεχνολογία συνθετικού καουτσούκ τους ναζί.

Ford ΗΠΑ Προμήθευε σχεδόν το 1/3 των φορτηγών της Βέρμαχτ. Οι μισοί εργαζόμενοι της εταιρείας ήταν σκλάβοι, προερχόμενοι από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η μονάδα της Ford στην Κολωνία όχι μόνο συνέχισε να λειτουργεί μετά τον πόλεμο, αλλά έλαβε και 1 εκατ. δολάρια ως αποζημίωση για τις ζημιές που υπέστη στη διάρκεια του βομβαρδισμού της πόλης από τους “Συμμάχους”. ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

35

Με το ΚΚΕ γράφουμε τον επίλογο του κόσμου των τεράτων Ο

Β’ Παγκόσμιος πόλεμος δημιούργησε κλονισμό και αναταραχές στην εξουσία των καπιταλιστών, διαμόρφωσε επαναστατικές συνθήκες, όπου με την καθοριστική παρέμβαση των εγχώριων ΚΚ και του Κόκκινου Στρατού συνέβαλε στη διεύρυνση του μπλοκ των χωρών της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Φάνηκε ότι ο πόλεμος πέρα από φρίκη αποτελεί και ευκαιρία για να τελειώσουμε μια και καλή με αυτή, ότι μπορεί να ενισχύσει τις ρωγμές της καπιταλιστικής εξουσίας για να την ανατρέψουμε. Τελικά αυτός ο δρόμος είναι ο μόνος για να ξεφύγουμε από τον φαύλο κύκλο ιμπεριαλιστικού πολέμου-ιμπεριαλιστικής ειρήνης, καπιταλιστικής κρίσης-καπιταλιστικής ανάπτυξης, θυσίας των αναγκών μας μέχρι και θυσίας των ζωών μας. Η πείρα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου φανερώνει τη δύναμη της εργατικής τάξης, στις πιο αντίξοες συνθήκες, να βάζει την υπογραφή της, τη δυνατότητα να οικοδομήσει την κοινωνία των αναγκών μας, τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό. Σήμερα, 80 χρόνια απ’ όταν ο Κόκκινος Στρατός τσάκισε τον φασισμό και σφράγισε το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όλα όσα γέννησαν τη φρίκη του είναι ακόμα εδώ. Είναι ακόμα εδώ οι σιδερένιοι νόμοι και τα αγιάτρευτα αδιέξοδα του συστήματος, η μάχη μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών και των ιμπεριαλιστικών ενώσεων για το

ποιος θα έχει μεγαλύτερο κομμάτι από τη μοιρασιά της λείας, του πλούτου που παράγουν οι εργαζόμενοι σε όλον τον κόσμο. Η μεγάλη μάχη για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα γίνεται αυτή τη φορά ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα και τους συμμάχους τους. Οι αντιθέσεις των καπιταλιστών εντείνονται ακόμα και μέσα στις ίδιες τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις αναταράσσοντας τις παλιές ισορροπίες και δημιουργώντας νέες. Αν κάτι απέδειξε η Ιστορία των δύο Παγκοσμίων Πολέμων —μεταξύ άλλων— είναι ότι οι ανταγωνισμοί που γιγαντώνονται μπροστά στα μάτια μας σήμερα, δεν λύνονται αναίμακτα αλλά με τις θυσίες των εργαζομένων και του λαού. Αυτό προβλέπουν και ομολογούν οι ίδιοι οι καπιταλιστές και οι ιμπεριαλιστικές τους ενώσεις, για αυτό και προετοιμάζονται. Η προετοιμασία τους δεν αφορά μόνο την αύξηση των πολεμικών εξοπλισμών με το νέο πακέτο 800 δις της Ε.Ε, την εκπαίδευση των λαών της Ευρώπης για να ανταπεξέλθουν αυτόνομα μέχρι και 72 ώρες από το ξέσπασμα της “πολεμικής κρίσης” και τη στροφή στην πολεμική οικονομία, που αποτελούν τα τύμπανα του πολέμου. Χρειάζονται και κάποιον για να τα χτυπήσει. Οι καπιταλιστές

καλούν σε “εθνική ενότητα” για να κρύψουν τη μοναδική διαχωριστική γραμμή που σφραγίζει και την περίοδο του πολέμου: την ανειρήνευτη πάλη μεταξύ των συμφερόντων των εργαζομένων όλου του κόσμου και των καπιταλιστών. Γι’ αυτό και επιστρατεύουν όσους χύνουν εθνικιστικό δηλητήριο, όσους προωθούν βολικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των λαών. Γι’ αυτό και προσπαθούν να πείσουν τον λαό να στρατευτεί στη σημαία του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, των συμφερόντων των ντόπιων καπιταλιστών. Αξιοποιούν διάφορα προσχήματα, όπως ότι «για να έχουμε σχολεία χρειαζόμαστε εξοπλιστικά», κρύβοντας ότι η πολεμική οικονομία θα στηριχθεί πάνω στην επίθεση στις πραγματικές ανάγκες της εργατικής τάξης και των παιδιών της και πως ο ταξικός τους πόλεμος τώρα μας στερεί τα σχολεία στο όνομα των εξοπλιστικών και αργότερα ακόμη και τις ζωές μας. Λένε ότι ο κυκεώνας εξοπλισμών της ΕΕ με στόχο την αναβάθμιση της θέσης της στον πόλεμο στην Ουκρανία και συνολικότερα στους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, γίνεται δήθεν για την “π ρ ο σ τ α -

Η συμβολή του ΚΚΕ στην πάλη ενάντια στον ναζισμό Τα ΚΚ υπήρξαν η ψυχή των απελευθερωτικών κινημάτων και στις χώρες που βρίσκονταν υπό κατοχή από τις ναζιστικές δυνάμεις (πχ. Ελλάδα, Γιουγκοσλαβία, Γαλλία) αλλά και τις χώρες στις οποίες οι κυβερνήσεις τους συμμάχησαν με τους ναζί (πχ Βουλγαρία, Ιταλία). Στη χώρα μας το ΚΚΕ πρωτοστάτησε στη συγκρότηση ενός από τα πιο μαζικά αντιστασιακά κινήματα της Ευρώπης με την ίδρυση του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ κ.α. Διέθεσε εκατοντάδες χιλιάδες μέλη στην οργάνωση της τροφοδοσίας, της σίτισης, της ρύθμισης της καθημερινής ζωής, της ένοπλης οργάνωσης του λαού. Ξεκινώντας το 1941 με μόλις 350 ελεύθερα μέλη, έθεσε έναν στόχο ανέφικτο για όποιον έβλεπε τον συσχετισμό δυνάμεων ως στάσιμο, δηλαδή τη συγκρότηση ενός εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου που θα πάλευε για την απελευθέρωση της χώρας από τα κατοχικά στρατεύματα και για την υπεράσπιση του πρώτου σοσιαλιστικού κράτους, της Σοβιετικής Ένωσης, σε μια εποχή που οι “σιδερόφραχτες” στρατιές του Χίτλερ θεωρούνταν αήττητες. Η δράση του υπήρξε καθοριστική στο να περιοριστούν οι δυνάμεις των ναζί που αξιοποιούνταν απέναντι στην ΕΣΣΔ καθώς έπρεπε να διαχειριστούν την ένοπλη αντίσταση των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων στην Ελλάδα μέσα από τον ΕΛΑΣ. Το ΚΚΕ σφυρηλάτησε γερούς δεσμούς με την εργατική τάξη και τον λαό που διαμορφώθηκαν μέσα στην φωτιά της μάχης έχοντας συσπειρώσει την πλειοψηφία των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων γύρω του κατά απελευθέρωση της Αθήνας τον Οκτώβριο του 1944.

σία” και την “άμυνα” μας, ότι η στροφή στην πολεμική οικονομία θα «ανοίξει δρόμους και θέσεις εργασίας» για τον νέο επιστήμονα, ερευνητή, εργαζόμενο. Οι εξοπλισμοί τους είναι ανασφάλεια κι όχι ασφάλεια για τις ζωές μας, προετοιμάζουν την πιο ενεργή συμμετοχή μας στο σφαγείο του ιμπεριαλιστικού πολέμου και προστατεύουν μόνο τα κέρδη των καπιταλιστών. Αυτά που εξυπηρετούνται μέσα από λεονταρισμούς για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία αλλά και μέσα από την πολιτική των “ήρεμων νερών”, των παραχωρήσεων και της ΝΑΤΟϊκής συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο. Απέναντι στην προσπάθεια των αστών “καρφί στο μάτι” τους στέκεται η δράση των μελών του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Γιατί η πρωτοπόρα δράση ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα, η πάλη για την επαναστατική ανατροπή του χτυπάει τη μήτρα του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Με όπλο τις επαναστατικές ιδέες και τον οργανωμένο αγώνα του εργατικού-λαϊκού κινήματος αντιπαλεύουμε όσους προσπαθούν να μας πείσουν για την αιωνιότητα του βάρβαρου καπιταλιστικού συστήματος, σε κάθε βήμα μας γκρεμίζουμε την εικόνα της παντοδυναμίας του. Σε αυτόν τον δρόμο παλεύουμε ενάντια στην εμπλοκή της χώρας μας στους πολεμικούς σχεδιασμούς. Οργανώνουμε την πάλη σε κάθε χώρο δουλειάς, εκπαίδευσης, σε κάθε γειτονιά για να βάζουμε εμπόδια στη στρατηγική των αστικών κομμάτων και των συμμάχων τους, της Ε.Ε και του ΝΑΤΟ, για να αποτρέψουμε το να γίνεται η χώρα μας “ορμητήριο” πολέμου. Δεν ανεχόμαστε να αξιοποιούνται οι υποδομές, τα

λιμάνια, οι σιδηρόδρομοι για να εφοδιάζονται οι πολεμικές μηχανές των ιμπεριαλιστών. Κανένας νέος επιστήμονας δεν πρέπει να δέχεται τα επιτεύγματα της ανθρώπινης γνώσης και δημιουργίας, η ερευνητική του προσπάθεια να στρατεύονται στους αντιδραστικούς σκοπούς τους. Βγαίνουμε μπροστά στη σύγκρουση με τις αστικές δυνάμεις αποκαλύπτοντας τον ρόλο τους. Απομονώσαμε τη ναζιστική Χρυσή Αυγή

τα προηγούμενα χρόνια κι άλλα φασιστικά μορφώματα από το συνδικαλιστικό κίνημα, εκεί που μετρούσε, δηλαδή στους χώρους δουλειάς και στις εργατικές-λαϊκές γειτονιές, αναδείξαμε την ίδια ώρα, την στάση των αστικών κομμάτων, που στην αρχή κάλυπταν τον ναζιστικό της χαρακτήρα και στη συνέχεια προέβησαν σε υποκριτικές διακηρύξεις για περιορισμό της μέσα από τους σάπιους θεσμούς της αστικής δημοκρατίας.

Σ

ήμερα αποδεικνύεται ότι η ισχυροποίηση του ΚΚΕ και της ΚΝΕ σε κάθε χώρο δουλειάς, σε κάθε σχολείο και πανεπιστήμιο, σε κάθε γειτονιά είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Γιατί στην πάλη για την ανατροπή του συστήματος μπορεί ο λαός και η νεολαία να πετύχει φιλολαϊκή διέξοδο από τον πόλεμο, να τσακίσει τον φασισμό και τα φρικτά εγκλήματα που γεννά ο καπιταλισμός όσο σαπίζει. Και για να το καταφέρουμε έχουμε το δικό μας οργανωμένο σχέδιο, που μπορεί να τα βάλει με την επίθεση του συστήματος που γεννά φρικτά εγκλήματα εις βάρος των λαών, που μπορεί να φωτίσει τη διέξοδο μπροστά στα σκοτάδια που μας ετοιμάζουν. Η σοσιαλιστική κοινωνία καταργεί την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και γι’ αυτό μπορεί να ξεριζώσει το “μακρύ χέρι” του καπιταλισμού: τον φασισμό, το εθνικιστικό δηλητήριο που μπολιάζει τις συνειδήσεις των εργαζομένων. Με μπροστάρηδες τους κομμουνιστές, γεννιέται η συλλογικότητα, η ενότητα μεταξύ των εργαζομένων, γιατί φεύγει από τη μέση ο ανταγωνισμός των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, τα εργαλεία που διαθέτει η αστική εξουσία για να σπέρνει το “διαίρει και βασίλευε”, τη διχόνοια στους κόλπους της εργατικής τάξης. Εμπνεόμαστε από το παράδειγμα των διαφορετικών λαών που συμβίωναν ειρηνικά στην ΕΣΣΔ, έδωσαν από κοινού τον ηρωικό αγώνα απέναντι στο τέρας του ναζισμού και σήμερα σφάζονται για να ξαναμοιράσουν οι ιμπεριαλιστές τους δρόμους μεταφοράς ενέργειας και τις σπάνιες γαίες. Εμπνεόμαστε από τους μεγαλειώδεις αγώνες των λαών όλου του κόσμου, από την ιστορία του εργατικού κινήματος, από τη σπουδαία συνεισφορά του πρώτου σοσιαλιστικού κράτους στον κόσμο, της ΕΣΣΔ, που τσάκισε τον φασισμό βγάζοντας συμπεράσματα και από τις αδυναμίες της πρώτης απόπειρας σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Ξέρουμε ότι το ολοκληρωτικό τσάκισμα του φασισμού θα γίνει πράξη με την ήττα του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος. Γι’ αυτό ο μόνος γνήσιος αντιφασισμός είναι η πάλη για την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, η πάλη για τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό. ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

37

Χαρίλαος Φλωράκης

20 χρόνια από τον θάνατό του Σταθμοί στη ζωή & δράση του 1914: Γεννιέται στο Παλιοζωγλόπι της Ραχούλας Αγράφων.

1929: Οργανώνεται στην Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας (ΟΚΝΕ), “πρόγονο” της ΚΝΕ.

1933: Ως φοιτητής στη σχολή Τηλεγραφητών, παίρνει μέρος στην απεργία των “Τριατατικών” (εργαζόμενοι στην εταιρεία Ταχυδρομεία-Τηλεγραφία-Τηλεφωνεία).

1934: Προσλαμβάνεται στην ΤΤΤ και μετατίθεται συνεχώς από πόλη σε πόλη λόγω της συνδικαλιστικής του δράσης.

Π

έρασαν 20 ολόκληρα χρόνια από τις 22 Μαΐου του 2005 που χρειάστηκε να αποχαιρετήσουμε τον σύντροφο Χαρίλαο Φλωράκη, του οποίου η ζωή συνδέθηκε με το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του ΚΚΕ, με τις πιο συγκλονιστικές στιγμές του εργατικού-λαϊκού κινήματος της χώρας μας. Κάθε μέρα της ζωής του ήταν ένας αγώνας για το δίκιο της εργατικής τάξης, είτε τον αγώνα αυτόν τον έδινε ως συνδικαλιστής, είτε ως καπετάνιος Γιώτης, είτε ως μαχητής του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, είτε ως φυλακισμένος και εξόριστος, είτε ως Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής (ΚΕ) του ΚΚΕ. Έδωσε όλη του τη ζωή στο Κόμμα. Στάθηκε όρθιος, όταν άλλοι υποχωρούσαν. Όταν κατά την περίοδο 1989-1991, οι αντεπαναστάσεις στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες κορυφώνονταν και οπορτουνιστικές δυνάμεις προσπαθούσαν να διαλύσουν το Κόμμα. 20 χρόνια μετά τον θάνατό του, τιμάμε τον σύντροφο Χαρίλαο, διδασκόμαστε και εμπνεόμαστε από τη διαδρομή του, από την προσφορά του στο Κόμμα και το κίνημα, από τον ασταμάτητο αγώνα του για την υπόθεση του Σοσιαλισμού-Κομμουνισμού.

1941: Οργανώνεται στο Κόμμα, σε συνθήκες πλήρους παρανομίας. Προσχωρεί στο ΕΑΜ και πολεμά τους κατακτητές από τις γραμμές του ΕΛΑΣ, δράση που τον κατοχυρώνει ως τον θρυλικό “Καπετάν Γιώτη”.

1944: Πολεμά στην Αθήνα στα Δεκεμβριανά, ενάντια στο ντόπιο αστικό καθεστώς και τους αγγλοαμερικανούς συμμάχους του κι έπειτα συνεχίζει τον αγώνα από τις γραμμές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ).

1949: Εκλέγεται στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ και λίγο αργότερα, καταφεύγει στην Ανατολική Ευρώπη.

1954: Επιστρέφει παράνομα στην Ελλάδα, συλλαμβάνεται, δικάζεται για "κατασκοπία" και τελικά φυλακίζεται.

1966: Αποφυλακίζεται υπό όρους.

1967: Συλλαμβάνεται ξανά και εξορίζεται μέχρι το 1971, οπότε διαφεύγει στο εξωτερικό. Συνολικά στη ζωή του γνωρίζει 216 μήνες σε φυλακές και εξορίες από το αστικό κράτος.

1972: Εκλέγεται στο Πολιτικό Γραφείο της ΚΕ του ΚΚΕ και έπειτα, Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ.

1989-1991: Συμβάλλει καθοριστικά στη διαφύλαξη του επαναστατικού χαρακτήρα του Κόμματος, υπερασπίζοντας τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στην ΕΣΣΔ και την προσφορά του σοσιαλισμού, ενάντια στις οπορτουνιστικές δυνάμεις που δρούσαν στις γραμμές του Κόμματος.

2005: Στις 22 Μαΐου φεύγει από τη ζωή σε ηλικία 91 χρονών.

38

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

«Οι ζευγάδες φεύγουν, μωρέ! Η σπορά μένει» Ο σύντροφος Χαρίλαος αποτελεί απόδειξη πως κανείς μας δεν γεννιέται έτοιμος αγωνιστής-επαναστάτης. Μπορεί να γίνει όμως, μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ. Από νεαρός ΟΚΝίτης, μέχρι τον θάνατό του, ο Χαρίλαος Φλωράκης απέδειξε πως οι πραγματικοί ήρωες φτιάχνονται μέσα στην ταξική πάλη, μέσα από την αδιάκοπη και ηρωική πάλη του λαού για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Αυτή είναι και η πηγή της δύναμής τους. Η βαθιά πίστη πως η κοινωνία αυτή θα έρθει και πως ο ίδιος ο λαός είναι που θα τη φέρει. Η πίστη αυτή έδωσε στον σ. Χαρίλαο τη δύναμη να αντέξει αυτά τα 18 χρόνια που βρέθηκε φυλακισμένος και εξόριστος. Τη δύναμη να αγωνιστεί ως μαχητής του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ ρισκάροντας και την ίδια του τη ζωή.

Φοιτητές της ΤΤΤ. Ανάμεσά τους ο Χαρίλαος Φλωράκης.

«Δεν φοβηθήκατε τον θάνατο;» τον ρωτούσαν. «Ασφαλώς και τον φοβηθήκαμε», απαντούσε. «Ποιος δε λογαριάζει τη ζωή του; Μόνο ο τρελός ή ο άδειος από συναισθήματα μπορεί να μην φοβηθεί τον θάνατο. Αλλά εκείνο, που διακρίνει τον κομμουνιστή, είναι ότι βρίσκει τη δύναμη, όταν χρειαστεί, να θυσιάσει ό,τι πιο πολύτιμο έχει, ξεπερνώντας και τον φόβο του θανάτου». Σήμερα, είναι δύσκολο για έναν νέο επαναστάτη και επαναστάτρια να φανταστεί τον εαυτό του να δρα σε τέτοιες συνθήκες, όπως δρούσαν τα μέλη του ΚΚΕ τη δεκαετία του 1940, με το όπλο στο χέρι, θυσιάζοντας ακόμα και τη ζωή τους. Ιδιαίτερα σήμερα, που οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί οξύνονται σε τέτοιο βαθμό, προκαλώντας την πιθανότητα ενός γενικευμένου πολέμου, τα ερωτήματα πολλαπλασιάζονται. Ο Χαρίλαος, αναδείκνυε: «Οι ζευγάδες φεύγουν, μωρέ! Η σπορά μένει. Και φουντώνει. Και με τους σπόρους στη γη. Και οι κύκλοι επαναλαμβάνονται. Έτσι νόμιζε και η γενιά του 1912-1913, ότι είναι η τελευταία ηρωική γενιά. Και τι θα γίνει ο τόπος μόλις φύγει. Μα ήρθε η γενιά του ’40, η νέα σπορά, και ανέβασε πιο ψηλά τη σημαία του αγώνα. Έτσι λέει κάθε γενιά - ταυτίζοντας τον εαυτό της με την ιστορία. Και λησμονά τη σπορά. Που έρχεται πολύ βαθιά από το παρελθόν και πηγαίνει πολύ βαθιά στο μέλλον. Βλέπεις, μωρέ, αυτά τα νιάτα γύρω σου, που νομίζεις πως είναι ξεστρατισμένα και συμβιβασμένα; Κούνια που σε κούναγε. Μόλις υπάρξει μια σπίθα, αυτά τα νιάτα θα γίνουν πυρκαγιά, θα γίνουν ηφαίστειο. Και θα αποδειχθούν καλύτερα από τη γενιά των πατεράδων τους και των παππούδων τους. Και θα σηκώσουν τη σημαία του αγώνα μέχρι τον ήλιο. Είναι η σπορά, σου λέω...» Αυτοί είναι και οι σύγχρονοι ήρωες. “Η σπορά που μένει. Και φουντώνει”. Εκείνοι που ακολουθώντας τον δρόμο που χάραξαν οι ηρωικές γενιές κομμουνιστών, αγωνίζονται καθημερινά, για το δίκιο της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων.

«Μελετήστε...» Αναγνώριζε τον καθοριστικό ρόλο που είχε να διατελέσει η “σπορά”, όπως συνήθιζε να λέει, στον αγώνα για μια πιο δίκαιη κοινωνία. Αναγνώριζε, επίσης, την αξία της μελέτης της μαρξιστικής-λενινιστικής θεωρίας σε συνδυασμό με την επαναστατική πράξη, σε όλες τις συνθήκες, δουλεύοντας αδιάκοπα κόντρα σε κάθε δυσκολία για την υπόθεση του Σοσιαλισμού-Κομμουνισμού. Γι’ αυτό στο 8ο Συνέδριο της ΚΝΕ σημείωνε: «Συνήθως οι νέοι είναι αυθόρμητοι, ανυπόμονοι, ελάχιστα εγκρατείς, αφάνταστα ενθουσιώδεις, ορμητικοί, κι όλα αυτά τους κάνουν να νομίζουν υποσυνείδητα ότι ο κόσμος όλος αρχίζει με αυτούς και τελειώνει με αυτούς. Δεν θέλω να πιστεύω ότι οι KNίτισσες και οι KNίτες έχουν αυτή την εντύπωση για τον εαυτό τους, αλλά επειδή και εσείς νέοι είστε, σίγουρα σας αγγίζει ορισμένες φορές αυτή η ατέρμονη αυτοπεποίθηση, με αποτέλεσμα να υποτιμάτε την πείρα των άλλων και τα διδάγματα της Ιστορίας. Μην το κάνετε αυτό το λάθος. Μελετήστε σε βάθος την ιστορία του Κόμματος, μελετήστε σε βάθος την ιστορία του εργατικού κινήματος. Να διδάσκεστε πάντοτε από τις μάζες, από τη ζωή, την εμπειρία και τη δράση τους.

Nα φυλάτε ως κόρη οφθαλμού τη θεωρία,

να τη μελετάτε σε βάθος, να την καλλιεργείτε και να την αναπτύσσετε, αλλά μην την αποσπάτε ποτέ από την πραγματικότητα. Χωρίς επαναστατική θεωρία δεν υπάρχει επαναστατική πράξη, έλεγαν οι κλασικοί, οι οποίοι επίσης πρόσθεταν ότι κριτήριο για την αλήθεια κάθε θεωρίας είναι η πράξη (…) Στην πορεία της ζωής σας και του αγώνα σας, θα ζήσετε στιγμές ανάτασης, άνοδο του κινήματος. Αλλά η κίνηση προς τα μπρος δεν είναι πάντα γρήγορη όσο θέλουμε ή πάντα ανοδική. Kαι τα “άγονα” χρόνια, τα χρόνια της μονότονης καθημερινής δουλειάς, δεν είναι ευκαταφρόνητα. H

πιο σπουδαία ικανότητα για τον κομμουνιστή είναι αυτή, να μπορεί να δουλεύει με συνέπεια και με ενθουσιασμό, θα ‘λεγα, στην καθημερινή μονότονη κατάσταση και να ξεπερνά μέρα με τη μέρα το ένα εμπόδιο ύστερα από το άλλο. H ικανότητα να διατηρεί τον ενθουσιασμό του μπροστά στα εμπόδια που η πρακτική ζωή βάζει μπροστά του κάθε μέρα, κάθε ώρα. Nα έχει πάντα στο μυαλό του και να μη χάνει από τα μάτια τους τελικούς μεγάλους σκοπούς που παλεύει να πραγματοποιήσει. Μια τέτοια στάση γενναιότητας πρέπει να φιλοδοξεί να κατακτήσει».

Αποχαιρετισμός Δεν το ονοματίζω τούτο το χαρτί διαθήκη για το λόγο ότι δεν έχω τίποτα να διαθέσω. Ό,τι βιός είχα το έδωσα στο Κόμμα, στο ΚΚΕ με τα γνωστά σύμβολα του, τη Μαρξιστική-Λενινιστική ιδεολογία του, το πρόγραμμα του και τις αρχές του. Πολιτικά δεν έχω επίσης τίποτα να αφήσω. Ό,τι είχα το έδωσα με τη συγκεκριμένη δράση μου. Να αφήσω πολιτικές ορμήνιες δεν το θεωρώ σοβαρό. Θέλω να επιστρέψω και να ταφώ στον τόπο που γεννήθηκα, στο Παλιοζογλώπι και συγκεκριμένα στον Αηλιά, για να ‘χω αγνάντιο. Ο τάφος να είναι απλός, μόνο να φραχτεί για να μη με ξεχώσουν τα αγρίμια. Δεν θέλω λόγους και στεφάνια. Αυτά να εκφραστούν με βοήθεια στο Κόμμα. Γεια σας

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

39

Πάμε Γυμνάσιο

ΓΥΜΝΑΣΙΟ!

Η

ολοκαίνουργια έκδοση με τον παραπάνω τίτλο που επιμελήθηκε η Διατμηματική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ για τις μικρότερες ηλικίες της νεολαίας βρίσκεται ήδη στα ράφια της «Σύγχρονης Εποχής», στα βιβλιοπωλεία των Μαθητικών Φεστιβάλ και στις Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ απ’ όπου μπορεί ο καθένας και η καθεμία να την προμηθευτεί! Το βιβλίο είναι γεμάτο ιστορία... αλλά και πρωτότυπη εικονογράφηση (διά χειρός του Κ. Ρουγγέρη), με ολοσέλιδα κόμικ, χάρτες και λογοτεχνικά αποσπάσματα (ποιήματα, αποσπάσματα βιβλίων, μαρτυρίες, ρεπορτάζ εφημερίδων κ.ά.). Μπορεί να σκεφτεί κανείς “εμένα δεν μου αρέσει η ιστορία”, “αυτά τα γεγονότα έγιναν 80 χρόνια πριν, τι μας νοιάζουν εμάς αυτά;”, όμως δεν θα έχει δίκιο. Γιατί;

Γιατί ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, ο φονικότερος πόλεμος όλων των εποχών, δεν ήταν ο τελευταίος που γνώρισε η ανθρωπότητα Σήμερα, όλος ο πλανήτης έχει μετατραπεί σε ένα ατελείωτο «πεδίο μάχης», με 56 ενεργές διαμάχες –αυτή τη στιγμή- και με εμπλοκή τουλάχιστον 92 χωρών. Είναι οι περισσότερες χώρες από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου! ΗΠΑ και Κίνα ξιφομαχούν για το ποιος θα βρεθεί στο ψηλότερο σκαλοπάτι στο βάθρο των ληστών. Οι λαοί πληρώνουν τους πολεμικούς εξοπλισμούς του ΝΑΤΟ και τον οικονομικό πόλεμο με τους δασμούς που ακούμε ότι επιβάλλει η μία χώρα στην άλλη. Η ΕΕ κόβει τις συντάξεις των παππούδων μας, τα χρήματα για τα σχολεία και δίνει 800 δις ευρώ σε όπλα που σφαγιάζουν λαούς! Η έκδοση απαντά στο κομβικό ερώτημα «γιατί γίνονται οι πόλεμοι τότε και σήμερα;», συνδέοντάς το με την πηγή του: Με τον τρόπο λειτουργίας του σύγχρονου κόσμου, το σύστημα αυτό της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο που ονομάζουμε καπιταλισμό. Αυτή η αλήθεια είναι όπλο σε όποιον και όποια θέλει να αγωνιστεί για έναν κόσμο χωρίς πολέμους!

Μαζί με το “γιατί”, μαθαίνουμε και το “πώς”! Πώς έληξε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος; Και κυρίως, πώς μπορούμε να σταματήσουμε τους πολέμους μια και καλή; Μαθαίνουμε τα πλούσια ιστορικά διδάγματα εκείνης της εποχής. Βλέπουμε πώς κινήθηκαν οι δύο κόσμοι -των εκμεταλλευτών και των εκμεταλλευόμενων, των αστών και των εργατών- σε καιρό ειρήνης και σε καιρό πολέμου. Κυρίως, μαθαίνουμε μια αλήθεια που δε βρίσκεται συχνά στα σχολικά βιβλία. Την ίδρυση του πρώτου εργατικού κράτους στον κόσμο, της Σοβιετικής Ένωσης, που προέκυψε από τη μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση το 1917 και ήταν το αντίπαλο δέος στη ναζιστική Γερμανία. Ανακαλύπτουμε το πραγματικό πρόσωπο του φασισμού: Τι ήταν, από πού ξεπήδησε, ποιος τον στήριξε και ποιανού τα συμφέροντα εξυπηρετούσε, ειδικά στη σημερινή εποχή που προσπαθούν για ακόμα μια φορά να μας πείσουν πως οι πόλεμοι γίνονται εξαιτίας ορισμένων τρελών, τότε του Χίτλερ, σήμερα του Τραμπ και του Πούτιν.

40

ΟΔΗΓΗΤΗΣ • ΜΑΪΟΣ 2025

Μέσα από την εξιστόρηση της Κατοχής και της Αντίστασης ανακαλύπτουμε την αστείρευτη δύναμη που έχουν οι λαοί όταν ορθώνουν ανάστημα, όταν γίνονται πρωταγωνιστές της Ιστορίας, και μαθαίνουν να διεκδικούν και να νικούν με το όπλο στο χέρι, ακόμη και τον πιο ισχυρό και πάνοπλο αντίπαλο! Μαθαίνουμε την αλήθεια για το πώς ηττήθηκε ο φασισμός, πώς παραδόθηκε η ναζιστική Γερμανία, πώς σίγησαν τα όπλα του πολέμου. Η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο, η σημαία της Σοβιετικής Ένωσης ανέμισε στην καρδιά του Βερολίνου και σήμανε το τέλος του πολέμου, τη μεγάλη αντιφασιστική νίκη των λαών! Ο κομμουνισμός τσάκισε τον φασισμό! Τελικά, μαθαίνουμε για την Ιστορία μας! Φτιάχνουμε τη δική μας Ιστορία δίκιου και αγώνα!

Προτάσεις αξιοποίησης στα Μαθητικά Φεστιβάλ της ΚΝΕ! ‣ Οι μαθητές των μικρών τάξεων του Γυμνασίου μπορούν να παίξουν ένα πρωτότυπο κυνήγι χαμένου θησαυρού με τίτλο «80 χρόνια μετά… Αναζητώντας το μυστικό της 9ης Μάη»! ‣ Μαζί με τους φίλους του Κόκκινου Αερόστατου, μπορούν να αναλάβουν να παρουσιάσουν κάποιο project με βάση το περιεχόμενο της έκδοσης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου γράφτηκαν λαμπρές σελίδες ιστορίας κατά τα χρόνια της Αντίστασης και της Κατοχής. Για να γνωρίσουμε εμείς οι ίδιοι την Ιστορία του τόπου μας αλλά να τη διαδώσουμε και σε άλλους!

h~ ~ zÒ Ò + %#%0%/R#.

{ ¦Rí} ¡ ¯ 10/5

槦Rí} ¡ ¯ 16/5

17/5

31/5

e~ Òbz

i } { 6Òbz ~ 6Ò r}~ z6Òcz| z} 6Ò j

m z

23/5

6/6

30/5

14/6

b

23/5

b z6Òj ~ 6Òe zÒ j } z 6Òg Ë z6Ò d }z 6Ò[ z c 6Òb 6Ò Í z z

24/5

14/6

kÑÐ

k z z

7/6

9/5

e ~ 6Òbz zËz

10/5

h z z

24/5

24/5 13/6

k Ë z6Ò` Ë

e z

14/6

h z ~ zÒY 6ÒÒ ] Ë

r Rí} ¡ ¯ Ty£¬

y ¤¤ ¯ c z

17/5

h nz

h ~Ëz }z

6/6

2/5

Ì z{z 6ÒZ z

q | Òbz

[ ~{~

y ¤¤ ¡ ¯ í 16/5 _

3/5

24/5

31/5

23/5

30/5

13/6

Ì Ëz f

g ~ }z Y ~ H

21/6

ÑY

c {z}~

r ¯¡

¢ £¡¥ 24/5

14/6

µº;µ»H¹

31/5

ÑY

17/5

13/6

b Ë

r Rí ¦ £ ¬Tv³ ¡

k z{ 6Ò^z| Ò h

czË z6Ònz }z

[ ~ z

bz{ z

Z

bz } z

q z6Òc~ }z

14/6

`

31/5

Zz Òj Ë

b z

i } 6Òq| Ò b Òa z z 6Ò n

c Ë ;Òd z

_| Ë~ z6Ò m }z

1/6

24/5

b

8/6

b Ë

ÑÐ

d Ò

] } Òa z z

h {~ z

7/6

j 6Òc 6Ò bz {z Ò j Ë

r¦¦ ® 3/5

[ z z

10/5

YË ~ 6Ò hz z6Ò b~ z ;Ò Ì z ~ z6Ò e zÒjË 6Ò nz } 6Ò _ 6Ò ^ | 6Ò Z z6Ò bz { z6Òm

11/5

d z Ë 6Ò c z6ÒY| zÒ Zz { z

17/5

h~ z6Ò b 6Ò bz z6Ò ] ~ z6Ò h~ 6Ò dz 6Ò bz z z 6Ò iz z6Òcz Ò

18/5

[ }z6Òe zÒ a z6Òh Ò i 6ÒY | ~

24/5

hz| 6Ò j~ z6Ò e z z;Ò b }z 6Ò h zËz6Ò h~ 6Òt 6Ò d~ } 6Ò[ {z6Ò nz } 6Òh9Ò m

31/5

h~ 6Ò e Ò_ ~ 6Ò q Ë

{£®¦

1/6

3/5

14/6

17/5

21/6

Y | 6Ò g Ë z Ò n

7/6

h~ z 6Òq| Ò Y | 6Òe zÒ h zË

8/6

jz zË z

14/6

e zÒ m z} ~ z

_ ~ 6Ònz j ~ z

槦 ®ív 10/5

YËz }z

24/5

17/5

c

^ 6Ò h | 6ÒY | 6Ò Y | 6Ò d~ ||

¬¦£

24/5

3/5

h z ~ zÒb z

h z ~ zÒY| z Ò Y ~ z

q| Òe z i Ë

13/6

a~ ~ z

14/6

Y|

ÑY

Y

14/6ÒÒ h z ~ zÒk Ò j ËË

¡¢² ¤¡¥ 23/5

14/6

24/5

21/6

bz zË z j 6Òb

ez 6Òb z z k