Το κράτος των αδυνάτων στη χώρα των λιπόσαρκων

140 × 210  SPINE: 6.7  FLAPS: 80

Το κράτος των αδυνάτων στη χώρα των λιπόσαρκων

ISBN 978-960-564-908-1

Ιωάννης Β. Βέλλης

[…] Όπου και αν περνούσα έβλεπα απώλειες. Άνθρωποι που από παιδιά γυρίζαμε μαζί, σήμερα δεν υπήρχαν εκεί. Οι περισσότερες πόρτες κλειστές, κρατούσαν παγιδευμένο τον πόνο στα στενά παράθυρα που μετά βίας ο ήλιος πάλευε να περάσει λίγο από το φως του. Μανάδες με παγωμένα πρόσωπα, μετά βίας χαιρετούσαν κάποιον πριν χαθούν πάλι στο ταξίδι τους στο κενό. Ίσως στο κενό να κλείνουν πιο εύκολα οι πληγές. Οι εικόνες που επιστρέφουν είναι παγίδες, παγίδες γλυκές. «Που τον έχετε; Που είναι ο γιός μου; Τι του κάνατε;» φώναξε, πίσω μου, μια νέα γυναίκα. Tην είχα δει ξανά στην αγορά, να φωνάζει, να κλαίει. Είχε τρελαθεί όταν βρήκε το μωρό της νεκρό στο κρεβάτι, με τα μάτια ανοικτά να την κοιτούν. Δεν άντεξε. Για δύο ημέρες με το παιδί στα χέρια είχε φύγει στην πλαγιά και του μιλούσε. Οι φωνές της έφτασαν μέχρι την άλλη πλευρά του λόφου, όταν της το στέρησαν για να μη κολλήσει από την αρρώστια. Σαν το αγρίμι, έψαχνε το παιδί της. «Μου το κλέψανε. Ήταν καλά και μου το κλέψανε. Ο γιός μου, θα γινόταν στρατηγός! Σε ξέρω εσένα. Ήσουν στο κάστρο. Θα είδες το παιδί μου». Την πήγα σε ένα ίσκιο. Δεν άντεχα να της πω την αλήθεια. Πώς να πεις την αλήθεια για ένα παιδί;… «Θα στο φέρουν, στο γιατρό είναι με άλλα παιδιά και παίζει, είναι καλά. Σύντομα θα στο φέρουν στο σπίτι». Μια αγωνία στο βλέμμα της, μου έσκισε την καρδιά. Έσκυψε και έφυγε. Δεν την ξαναείδα. Έμαθα ότι ανέβηκε στο ναό του Συμπαντικού Ήλιου, κρεμάστηκε με τη ζώνη που έφερε στη μέση της. Ίσως ξύπνησε από τον λήθαργο της τρέλας και είδε την πληγή της ζωής της… κρίμα να χάνονται νέοι άνθρωποι, κρίμα. Έπρεπε να συνεχίσουμε. […]

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ο σ ε λ ότ ο ς

Γεννήθηκε, το 1967. Ηπειρώτης στην καταγωγή. Δημοσιογράφος, φωτογράφος, συγγραφέας, ποιητής. Πρώην Ειδικός Γραμματέας και Γενικός Γραμματέας της «Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών», κριτής πολλών πανελλήνιων διαγωνισμών της. Τακτικό μέλος της «Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών». Ιδρυτής της «Πρωτοβουλίας καλών προθέσεων με σεβασμό στον Κώστα Καρυωτάκη και το έργο του», η οποία συνέδραμε στον προγραμματισμό των εκδηλώσεων του Δήμου Πρέβεζας για τα 90 χρόνια από το θάνατο του Κώστα Καρυωτάκη, ομιλητής στις εκδηλώσεις αυτές. Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, Γενικός Γραμματέας, Ειδικός Γραμματέας τοπικών και πανελλήνιων Συλλόγων. Για πολλά χρόνια εκδότης εφημερίδων και περιοδικών, με κυκλοφορία σε Ελλάδα και Κύπρο. Βραβευμένος για το δημοσιογραφικό και φωτογραφικό του έργο.

ΤΙΤΛΟΣ

Το κράτος των αδυνάτων στη χώρα των λιπόσαρκων ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ιωάννης Β. Βέλλης ΣΕΙΡΑ

Λογοτεχνία [1358]0320/04 LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Ιωάννης Β. Βέλλης COPYRIGHT© 2020 Ιωάννης Β. Βέλλης ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αθήνα, Μάρτιος 2020 ISBN 978-960-564-908-1

Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ:

Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 6431108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr

«Τη στιγμή που ο σκλάβος αποφασίζει να μην είναι πια σκλάβος, οι αλυσίδες του σπάνε».

Μαχατμα Γκαντι

Αφιερωμένο σε ό,τι αγάπησα και συνεχίζω να αγαπώ.

—5—

Η παγίδα

Τ

ι κάνει τον αφέντη να διαφέρει από τους σκλάβους; Δεν ξέρω. Απλός σκλάβος γεννήθηκα σε αυτή την μεγάλη πόλη, που την έκαναν κράτος μετά, για να μας μοιράζουν περισσότεροι. Δικαιοσύνη το λένε εδώ, στη χώρα των λιπόσαρκων. Άρα, εμείς οι σκλάβοι το θεωρούμε δίκαιο, γιατί δεν αποφασίζουμε μόνοι μας. Τουλάχιστον, έτσι μας είπαν… Ό,τι επιβάλλουν ακολουθείς εδώ. Αυτή η μεγάλη χώρα είχε πολλούς από εμάς. Ονειρουπολίτες, στην καταγωγή. Με αποτέλεσμα, για να γίνει «φιλική», να φέρει και άλλους, να ονομαστεί η «χώρα των λιπόσαρκων». Όπου λιπόσαρκος, ίσον κοκαλιάρης, τι φρίκη… Η άγνοια, έδινε στους φτωχούς και αγράμματους χωριάτες της «Ονειρούπολης» - που ζούσαν κοντά σε αυτή- την εντύπωση ότι εδώ, οι πολίτες, άφηναν τη ζωή μέσα στα πλάτη και τα μήκη του λίπους… Αλλά δυστυχώς. Το διαπίστωσε ο πατέρας μου, η μάνα μου, όταν άφησαν το χωριό της «Ονειρούπολης», με ένα όνειρο για πλούσια ζωή στη μεγάλη «χώρα των λιπόσαρκων»… Παράνομα, προσπάθησαν να περάσουν τους πασσάλους, που ήταν εκεί και σκάλωσαν στη σκλαβιά. «Όποιος μπαίνει στη χώρα, πρέπει να σέβεται τους νόμους της», τους είπαν, μόλις κατάφεραν να τους βγάλουν από τους πάσσαλους με κατεστραμμένα ρούχα. Η παράνομη είσοδος ξένων, έχει ως αποτέλεσμα τη σκλαβιά, αυτών και των παιδιών τους. Ο νόμος είναι ίσος, για όλους τους ξένους. «Ισονομία και δικαιοσύνη», οι δύο χρυσοί κανόνες για τους ξένους που προσπαθούσαν να περάσουν σε αυτή. Ο νομοθέτης δεν έδινε χάρη, ούτε απαλλαγή, για το γενικό καλό. Η «χώρα των λιπόσαρκων», ζούσε από αυτό… Δεν εργάζονταν οι πολίτες, αλλά είχαν τους σκλάβους τους. Κανένα δεν δεχόταν αυτή η χώρα, πλην των κατοίκων της. Έτσι η παράνομη είσοδος, ήταν πάντα η «αναγκαία λύση» για όλους απ’ έξω. Το χωριό μας, άδειαζε μέρα με —7—

τη μέρα από τους κατοίκους του, που γινόταν σκλάβοι. Έτσι έχαναν την «Ονειρούπολη», που ζήσανε παιδιά. Ποτέ δεν είδα το χωριό, αλλά μέσα από τις διηγήσεις της μάνας πρέπει να ήταν φτωχικό, πλην της νύχτας που απλώνονταν τα όνειρα και γινόταν η μεγάλη πόλη, η «Ονειρούπολη» όλων. Αλλά πώς να ζήσεις μόνο τη νύχτα; Έτσι έλεγαν και μέσα από τους πασσάλους προσπαθούσαν οι περισσότεροι να περάσουν στη μεγάλη χώρα της μέρας, που ο ήλιος την έκαιγε από άκρη σε άκρη. Εκεί όλοι θα χαίρονται το βάρος τους, τη ζωή τους, τη ζέστη, με καλοπέραση. Το μεγάλο όνειρο ήταν καλά κλεισμένο από πασσάλους που έκλειναν το δρόμο, αλλά δεν αποτελούσαν εμπόδιο για τους θαρραλέους χωριάτες. Ίσως και για αυτό να έγιναν… Για τα πουλιά είχαν τα δίχτυα και τις παγίδες, για τους ανθρώπους τους πασσάλους. Αυτά σκεφτόμουν κάτω από την πέτρινη βρύση, που γέμιζα τον πέμπτο λάκκο με νερό για πότισμα των κήπων του αφέντη. Ένας πλούσιος γέρος, πολιτικός στην αυλή, αυλικός με χαρίσματα… τα πλούσια σεντούκια του στον Χωραρχηγό όλων, στη γιορτή για την άνοιξη. Κάθε μέρα πότιζα τον κήπο, μα πάντα στέγνωνε την επομένη. Ο καυτός ήλιος, δεν άφηνε ούτε σταγόνα πάνω στο σκληρό χώμα. Μεγάλη χώρα ήταν, αλλά ζεστή και τη νύχτα. Καλό είναι, πριν δούμε τη ζωή εδώ, να γνωριστούμε. Με λένε Απίστρεφτο, γιατί οι γονείς μου μετά το σκάλωμα στον πάσσαλο και τη σύλληψή τους πίστεψαν ότι, «Ονειρούπολη τέλος»… πολύ περισσότερο για εμένα που γεννήθηκα εκεί. Και έγινα σκλάβος από την αρχή. Από τη γέννησή μου, για την ακρίβεια. Απίστρεφτος, σε ξένη πόλη και χώρα. Έτσι μεγάλωσα, έπρεπε να το δεχθώ. Και σκλάβος και Απίστρεφτος… Κρίμα!

—8—

Η Λαμπρούπολη

Σ

ίγουρα θα αναρωτιέστε τι είναι η Λαμπρούπολη ή γιατί ονομάστηκε έτσι; Είναι μια μεγάλη πόλη. Ποτέ δεν μπόρεσα να τη δω ολόκληρη- παρότι το σπίτι του αφέντη είναι αρκετά ψηλά, σε μια μικρή πλαγιά της. Όσες δουλειές κι αν έκανα δεν μπόρεσα να τη γυρίσω, ούτε φυσικά να βγω έξω από αυτήν… Η πρωτεύουσα της «χώρας των λιπόσαρκων», ήταν το καμάρι του χωραρχηγού και όλων των αυλικών του, στη διανομή του πλούτου της. Περιτριγυρίζονταν από μεγάλα τείχη, που μόνο τα δημόσια κτίρια και τα παλάτια άφηναν να φαίνονται από μακριά. Καθώς και το «χωραρχηγείο» που ξεχώριζε, σαν πυραμίδα, με πολλά λάβαρα κρεμασμένα γύρω του. Το ίδιο και ο ναός στον Συμπαντικό Ήλιο, που έσωζε την πόλη, με τη ζέστη και το φως που ζάλιζε τους ξένους και τους έστελνε εκεί, φωτίζοντας όλες τις στέγες τους. Σε σχήμα κύκλου με τέσσερις πύργους εσωτερικούς και ένα δίσκο πάνω, να συγκεντρώνει την ηλιακή ενέργεια και να την κάνει φωτιά στο πύρινο σταθμό της Νίκης. Εκεί, από την αρχαιότητα, οι κάτοικοι προσεύχονταν για την τύχη των νεκρών τους στον άλλο κόσμο. Άλλωστε σε αυτή τη ζωή, είχαν εξασφαλίσει το δικό τους παράδεισο. Στις στέγες από ασήμι, χτυπούσαν οι ακτίνες του ήλιου, αφήνοντας από μακριά την εικόνα του πλούτου της. Και φέρνοντας ελπίδες στους κατοίκους για εργάτες –σκλάβους, που θα ήθελαν να την δουν από κοντά, ζώντας τον πλούτο της… Τα ψηλά τείχη, είχαν χιλιάδες πόρτες ανοικτές. Και παντού φύλακες - φρουρούς, πάνω τους. Σε είκοσι μέτρα από αυτά οι πάσσαλοι το μόνο εμπόδιο για τον «παράδεισο»… Όταν περνάς από τα γειτονικά βουνά και βλέπεις στον κάμπο τέτοια λάμψη -γιατί μέσα σε κάμπο ήταν χτισμένη η Λαμπρούπολη- τα τείχη με τις πόρτες ανοικτές όλο το 24ωρο και κάποιους πασσάλους εμπόδιο, πώς να σταματήσεις; Αλήθεια πώς; Έτσι η Λαμπρούπολη, για όλο τον τότε —9—

κόσμο ήταν η μαγική πόλη, ο παράδεισος στη γη, ένας παράδεισος για λίγους. Την ίδια ώρα που απέναντι από τους μεγάλους λόφους ολόκληρα χωριά πεινούσαν- το ίδιο και η «Ονειρούπολη»- πόλεις αφανίζονταν σε χρόνιους πολέμους και μια ζούγκλα απλώνονταν παντού κρατώντας μέσα της φυλαγμένη, τη φύση της και την οργή της. Στο «στάδιο των αυλικών», γίνονταν όλες οι γιορτές. Πολλοί σκλάβοι ζούσαν στον χώρο, για να τον κρατάνε καθαρό όλο το χρόνο, να σερβίρουν τα γεύματα, τα κρασιά από μέντα και άλλες γεύσεις στους χλιδάτους ιδιοκτήτες του. Εκεί έβγαζε τους λόγους του στο λαό ο αρχηγός όλων, ο χωραρχηγός. Μερικές φορές έστελναν σκλάβους κι από αλλού, από τα αρχοντικά των αυλικών, για βοήθεια. Έψαχνα δικαιολογία να βρίσκομαι στο στάδιο. Να βλέπω τον «καλό κόσμο», τους φίλους σκλάβους δηλαδή από το χωριό και από αλλού. Η κούραση μεγάλη, αλλά και η χαρά μεγάλη όταν είσαι ανάμεσα σε φίλους. Έσπαγε η μοναξιά και η νοσταλγία για το χωριό έτσι. Ήμασταν σκλάβοι για πάντα, έτσι φαίνονταν… έπρεπε να αφήνουμε το μυαλό να κάνει και κάποια πράγματα που δεν δέχονταν εντολές. Για να μη μπλοκάρει. Αυτά λοιπόν για τη μεγάλη πρωτεύουσα και ναι μπορεί να είμαστε σκλάβοι, αλλά πρωτευουσιάνοι… Όπου φτωχός και η μοίρα του!

— 10 —

Η διοίκηση στη χώρα

Ο

ι κάτοικοι της χώρας, περνούσαν καλά. Άλλωστε ήταν παράδεισος στη γη - για αυτούς- το μέρος. Πολύ περισσότερο στην πρωτεύουσά τους, τη Λαμπρούπολη. Δεν εργάζονταν, είχαν έτοιμα σπίτια, κτήματα, αξιώματα, θέσεις στη διοίκηση. Όλα έτοιμα… Και σκλάβους, που με την εργασία τους τα έκαναν πλουσιότερα. Έτσι από τα έσοδα, ένα μέρος πήγαινε στην προσωπική εκπαίδευση, ένδυση, διασκέδαση, προβολή, ένα στους αυλικούς και το μεγαλύτερο στον Χωραρχηγό, τον μεγάλο αρχηγό όλων. Τα έσοδα ήταν όλα σε λίρα Λαμπρούπολης, από ασήμι που υπήρχε άφθονο στα υπόγειά της, από την εποχή που τα ορυχεία ήταν χιλιάδες και στόλιζαν με αυτό το υλικό τις σκεπές των σπιτιών. Μεγάλες ποσότητες ήταν στα υπόγεια του Χωραρχηγού, αλλά και των αυλικών για κάθε χρήση. Κόβονταν νομίσματα μόνο εκεί, για την ευκολία των συναλλαγών, έτσι έλεγαν. Οι σκλάβοι δεν πληρώνονταν, δεν ασχολούνταν με αυτό που λέγεται χρήμα. Απλά μετέφεραν τις λίρες, τις άλλαζαν με πράγματα, κατά τις προσταγές του κάθε αφέντη. Έφευγαν για την αγορά άδειοι με λίγες λίρες, γύριζαν γεμάτοι πράγματα, ιδρωμένοι από τη ζέστη και το περπάτημα. Η λίρα από τη μια είχε τον Συμπαντικό Ήλιο, από την άλλη τον Χωραρχηγό, στο θρόνο του. Οι δύο εξουσίες της χώρας μαζί ή καλύτερα οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος… Σκλάβος ήμουν, αξία δεν είχαν για εμένα αυτά, ακόμα και αν τα είχα εκεί. Δεν πεινούσα, έτρωγα - όπως οι σκλάβοι- για να μπορώ να δουλεύω αρκετά, ώστε να είναι ευχαριστημένοι όλοι, πρώτα ο αφέντης. Ελπίζοντας, να μη με ενοχλούν, όταν αποφάσιζα να κάνω κάτι στο δικό μου χρόνο, κρυφά δηλαδή, γιατί για τους σκλάβους δεν προβλέπεται κανένας χρόνος, ίσως μόνο αυτός του ελάχιστου ύπνου… Ο Χωραρχηγός, είχε τη διοίκηση όλων. Δεν έκανε τίποτα άλλο, από το να καλεί τους αρχηγούς των περιοχών, τους αυλικούς — 11 —

140 × 210  SPINE: 6.7  FLAPS: 80

Το κράτος των αδυνάτων στη χώρα των λιπόσαρκων

ISBN 978-960-564-908-1

Ιωάννης Β. Βέλλης

[…] Όπου και αν περνούσα έβλεπα απώλειες. Άνθρωποι που από παιδιά γυρίζαμε μαζί, σήμερα δεν υπήρχαν εκεί. Οι περισσότερες πόρτες κλειστές, κρατούσαν παγιδευμένο τον πόνο στα στενά παράθυρα που μετά βίας ο ήλιος πάλευε να περάσει λίγο από το φως του. Μανάδες με παγωμένα πρόσωπα, μετά βίας χαιρετούσαν κάποιον πριν χαθούν πάλι στο ταξίδι τους στο κενό. Ίσως στο κενό να κλείνουν πιο εύκολα οι πληγές. Οι εικόνες που επιστρέφουν είναι παγίδες, παγίδες γλυκές. «Που τον έχετε; Που είναι ο γιός μου; Τι του κάνατε;» φώναξε, πίσω μου, μια νέα γυναίκα. Tην είχα δει ξανά στην αγορά, να φωνάζει, να κλαίει. Είχε τρελαθεί όταν βρήκε το μωρό της νεκρό στο κρεβάτι, με τα μάτια ανοικτά να την κοιτούν. Δεν άντεξε. Για δύο ημέρες με το παιδί στα χέρια είχε φύγει στην πλαγιά και του μιλούσε. Οι φωνές της έφτασαν μέχρι την άλλη πλευρά του λόφου, όταν της το στέρησαν για να μη κολλήσει από την αρρώστια. Σαν το αγρίμι, έψαχνε το παιδί της. «Μου το κλέψανε. Ήταν καλά και μου το κλέψανε. Ο γιός μου, θα γινόταν στρατηγός! Σε ξέρω εσένα. Ήσουν στο κάστρο. Θα είδες το παιδί μου». Την πήγα σε ένα ίσκιο. Δεν άντεχα να της πω την αλήθεια. Πώς να πεις την αλήθεια για ένα παιδί;… «Θα στο φέρουν, στο γιατρό είναι με άλλα παιδιά και παίζει, είναι καλά. Σύντομα θα στο φέρουν στο σπίτι». Μια αγωνία στο βλέμμα της, μου έσκισε την καρδιά. Έσκυψε και έφυγε. Δεν την ξαναείδα. Έμαθα ότι ανέβηκε στο ναό του Συμπαντικού Ήλιου, κρεμάστηκε με τη ζώνη που έφερε στη μέση της. Ίσως ξύπνησε από τον λήθαργο της τρέλας και είδε την πληγή της ζωής της… κρίμα να χάνονται νέοι άνθρωποι, κρίμα. Έπρεπε να συνεχίσουμε. […]

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ο σ ε λ ότ ο ς

Γεννήθηκε, το 1967. Ηπειρώτης στην καταγωγή. Δημοσιογράφος, φωτογράφος, συγγραφέας, ποιητής. Πρώην Ειδικός Γραμματέας και Γενικός Γραμματέας της «Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών», κριτής πολλών πανελλήνιων διαγωνισμών της. Τακτικό μέλος της «Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών». Ιδρυτής της «Πρωτοβουλίας καλών προθέσεων με σεβασμό στον Κώστα Καρυωτάκη και το έργο του», η οποία συνέδραμε στον προγραμματισμό των εκδηλώσεων του Δήμου Πρέβεζας για τα 90 χρόνια από το θάνατο του Κώστα Καρυωτάκη, ομιλητής στις εκδηλώσεις αυτές. Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, Γενικός Γραμματέας, Ειδικός Γραμματέας τοπικών και πανελλήνιων Συλλόγων. Για πολλά χρόνια εκδότης εφημερίδων και περιοδικών, με κυκλοφορία σε Ελλάδα και Κύπρο. Βραβευμένος για το δημοσιογραφικό και φωτογραφικό του έργο.