160 × 230 SPINE: 4.1 FLAPS: 80
Ε
ίναι αλήθεια ότι πολλές φορές στη διάρκεια του εργασιακού βίου τους οι εκπαιδευτικοί διασταυρώνουν τα βήματά τους με εκείνα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ. Η εργασία αυτή αποτυπώνει ξεκάθαρα μέσα από τη μελέτη περίπτωσης που πραγματεύεται, αυτή την πραγματικότητα. Οι εκδηλώσεις της συμπεριφοράς που αποκαλύπτονται, προβληματίζουν τους δασκάλους και τους υποψιάζουν δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην πρώιμη παρέμβαση, όσο και στην εκπαιδευτική πρακτική.
Ο στόχος επομένως του βιβλίου χαρακτηρίζεται πολλαπλός, αφού αφενός προσπαθεί να παρουσιάσει τις ιδιαίτερες εκείνες συμπεριφορές που καθρεφτίζουν τη διαταραχή και κάνουν αντιληπτή την ύπαρξή της, και αφετέρου επιχειρεί να θέσει τις βάσεις της εφαρμογής μιας ευέλικτης διαχείρισης που βασίζεται στην αποδοχή και στον σεβασμό της διαφορετικότητας. Το βιβλίο αυτό λοιπόν απευθύνεται αρχικά σε εκπαιδευτικούς κυρίως της Προσχολικής και της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και σε γονείς, προκειμένου να προχωρήσουν σε βαθύτερη κατανόηση της ΔΕΠ-Υ και του τρόπου αντιμετώπισής της τόσο στα ακαδημαϊκά πλαίσια, όσο και στην οικογένεια.
•
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | Τηλ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Ο ΧΑΡΗΣ ΚΑΙ Η ΔΕΠ-Υ
ISBN 978-960-564-916-6
cover_xaris_depy.indd 1
Η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΕΛΤΣΩΝΙΑ
τη της οργανωμένη συγγραφική προσπάθεια που, με τη στήριξη του συνοδοιπόρου της ζωής της, αποτυπώνει με σαφή τρόπο την εργασία αρκετών ετών, προβαίνοντας ταυτόχρονα σε μια ολιστική προσέγγιση της ΔΕΠ-Υ. Ως εκπαιδευτικός παραθέτει εδώ την πνευματική της αναφορά, όσο το επιτρέπουν οι παρούσες συνθήκες, μετατρέποντας την παρουσία μαθητών με ΔΕΠ-Υ από ένα πεδίο φόβου και ρήξης, σε πεδίο εξέλιξης και συναίνεσης στις ακαδημαϊκές τάξεις. Στο συγκεκριμένο βιβλίο αναφέρονται πρακτικές συμβουλές αντιμετώπισης της διαταραχής μέσα από προσωπικά βιώματα από την πολυετή εμπειρία της ως εκπαιδευτικός.
Κωνσταντίνα Μπελτσώνια γεννήθηκε στην Ανδραβίδα του νομού Ηλείας, όπου πέρασε τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια. Είναι απόφοιτος της Σχολής Νηπιαγωγών Αθηνών και ολοκλήρωσε τις βασικές της σπουδές με εξομοίωση του πτυχίου της στο τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Επιπλέον, κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Ειδική Εκπαίδευση από το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, ενώ διανύει το δεύτερο μεταπτυχιακό της στη Σχολική Συμβουλευτική και Καθοδήγηση στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάζεται αρκετά χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση ως νηπιαγωγός και έχει δημοσιεύσει εργασίες της στα περιοδικά ΝΕΟΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ, I–Teacher και ΠΑΡΑΘΥΡΟ. Το ενδιαφέρον της για την παιδαγωγική επιστήμη εκδηλώνεται εξειδικεύοντας τις γνώσεις της στην Ενταξιακή Εκπαίδευση, στη γνώση του συστήματος γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille, καθώς επίσης συμμετέχοντας σε πλήθος σεμιναρίων, όπως η διαχείριση διαζυγίου και η διοίκηση σχολικών μονάδων. Το βιβλίο αυτό αποτελεί την πρώ-
26/3/2020 3:45:38 μμ
ΤΙΤΛΟΣ
Ο Χάρης και η ΔΕΠ-Υ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Κωνσταντίνα Μπελτσώνια ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Όλγα Παλαμήδη LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2020 Κωνσταντίνα Μπελτσώνια ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Απρίλιος 2020 ISBN 978-960-564-916-6
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ:
Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 6431108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr
Στον σύζυγό μου Δημήτρη
Περιεχόμενα Πρόλογος...................................................................................................................7 Εισαγωγή....................................................................................................................9 ΔΕΠ-Υ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΩΣ ΙΣΧΥΡΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΗΣ Ο Χάρης στην τάξη…...........................................................................................13 Κανόνες – Σύνταξη συμβολαίου .....................................................................14 Ο Χάρης στο διάλειμμα…................................................................................. 16 Ο Χάρης και το πρόγραμμα….......................................................................... 18 Εξάρσεις συμπεριφοράς ................................................................................... 20 Όταν διασπάται η προσοχή…......................................................................... 22 Ανάγκη για κίνηση............................................................................................... 24 Απόρριψη από συμμαθητές ............................................................................ 25 Τα παράπονα του Χάρη...................................................................................... 26 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ – ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΙΑΣ ΕΥΚΡΙΝΕΣΤΕΡΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΕΠ-Υ ΣΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Σχηματισμός ομάδων εργασίας – Βιωματική μάθηση ........................... 29 Το κουκλοθέατρο με ταξιδεύει…................................................................... 31 Ας παίξουμε ρόλους…........................................................................................ 33 Αφήγηση ιστοριών............................................................................................... 35 Παρουσίαση του μαθήματος «Σας αρέσει η ποικιλία;»........................... 37 Αλληλοδιδασκαλία και ηλεκτρονικός υπολογιστής ................................ 38 Διαδραστικός πίνακας: Άλλη μια πρόκληση.............................................. 40 Ψηφιακή αφήγηση: Μια ψηφιακή προσέγγιση της διαφορετικότητας ....................................................................................... 42 Κίνηση και δημιουργικότητα…....................................................................... 44 Εκπαίδευση στον προσανατολισμό και στη λεπτή κινητικότητα – Κατάκτηση εννοιών «δεξί-αριστερό» ....................................................... 46 Διαφοροποιημένη διδασκαλία ....................................................................... 48 Αξιολόγηση............................................................................................................. 51 —5—
ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤA ΠΛΑIΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ – ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ – ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗ ΄H ΕΙΔΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ; Ανοιχτή συνεργασία σχολείου-οικογένειας................................................ 55 Συνεργασία σχολείου-ειδικών ........................................................................ 57 Ο Χάρης, η ενταξιακή εκπαίδευση και οι ειδικές τάξεις ......................... 59 Ο Χάρης και η δασκάλα του: Μια αληθινή σχέση αγάπης .................... 62 Επίλογος.................................................................................................................. 63 Βιβλιογραφία.......................................................................................................... 65
Πρόλογος «Μια φορά και έναν καιρό…», έτσι ξεκινούν συνήθως τα παραμύθια. Σε τούτη όμως την ιστορία δεν θα διαβάσετε ένα παραμύθι. Αντίθετα μάλιστα, εδώ περιγράφεται μια πραγματικότητα χωρίς καμιά αμφιβολία. Σύμφωνα με τον Barkley (2012 third edition), «Attention-deficit/hyperactivity disorder, or ADHD, is a developmental disorder, of self-control. It consists of obvious problems with attention span, impulse control, and a activity level…It is not just a temporary state that will be outgrown in most cases, a trying but normal phase of childhood. It is not caused by parental failure to properly discipline of raise the child, and it is not a sign of some sort of inherent “badness” or moral failure in the child. ADHD is real: areal disorder, a real problem, and often a real obstacle. It can be heartbreaking and nervewracking when not treated properly».1 Η Διάσπαση Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) είναι μια υπαρκτή διαταραχή που επηρεάζει τη ζωή πολλών παιδιών στη χώρα μας και παγκοσμίως. Όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Δ. Στασινού Η ειδική εκπαίδευση 2020, «η συχνότητα των περιπτώσεων παιδιών σχολικής ηλικίας με ΔΕΠ-Υ, σύμφωνα με την Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία (American Psychiatry Association 2000), κυμαίνεται στο 3-7%, παρόλο που νεότερα επιδημιολογικά στοιχεία υποδεικνύουν μια αυξητική τάση της διακύμανσης του οικείου φαινομένου (Pliszka et al., 2007)».2 Από τους πρώτους που μελέτησαν τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ είναι ο Γάλλος νευρολόγος Desiré Magloire Bourneville, το 1897, και περιγράφει με ακριβείς όρους (χωρίς ωστόσο να διακρίνει τη διαφορά της ΔΕΠ-Υ από τη νοητική υστέρηση): «Η κινητικότητά τους είναι υπερβολική, μετακινούνται διαρκώς, σηκώνονται από το τραπέζι συνεχώς χωρίς αιτιολογία. Αν
1 Barkley (2012). Taking charge of ADHD, page 19. (Μετάφραση: Η διαταραχή έλλειψης προσοχής/ υπερκινητικότητας ή η ADHD είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή αυτοελέγχου. Χαρακτηρίζεται από προφανή προβλήματα που αφορούν την προσοχή, τον έλεγχο των παρορμήσεων και το επίπεδο δραστηριότητας... Δεν είναι μόνο μια προσωρινή κατάσταση που θα ξεπεραστεί στις περισσότερες περιπτώσεις, μια δοκιμαστική αλλά φυσιολογική φάση της παιδικής ηλικίας. Δεν προκαλείται από την αποτυχία του γονέα να πειθαρχήσει σωστά στο μεγάλωμα του παιδιού και δεν αποτελεί ένδειξη κάποιας εγγενούς «κακίας» ή ηθικής αποτυχίας στο παιδί. Η ADHD είναι πραγματική: μια πραγματική διαταραχή, ένα πραγματικό πρόβλημα και συχνά ένα πραγματικό εμπόδιο. Μπορεί να είναι σπαραξικάρδιο και σπάσιμο νεύρων όταν δεν αντιμετωπίζεται σωστά.) 2
Στασινός, Δ. (2013). Η ειδική εκπαίδευση 2020, σελ. 382.
—7—
παίζουν, περνούν από το ένα παιχνίδι στο άλλο, διακρίνονται για την αδιαφορία στις παρατηρήσεις, την ανυπακοή και την απειθαρχία. Είναι ευερέθιστοι, αντιτίθενται, εκδηλώνουν κλίσεις για καταστροφή επειδή λείπει η αρμονία μεταξύ βιαιότητας και περιορισμού. Αν θέλουμε να τα απασχολήσουμε, πρέπει να ποικίλλουμε τις ασχολίες, με το που αρχίζουν να διαβάζουν θέλουν και να γράψουν».3 Με το βιβλίο αυτό, ωστόσο, επιδιώκεται να ανοιχτεί ένα παράθυρο στον κόσμο των παιδιών με ΔΕΠ-Υ και ταυτόχρονα να εξοικειωθούν με τη συγκεκριμένη διαταραχή όσοι εμπλέκονται με αυτήν –γονείς και εκπαιδευτικοί–, όπου μέσω κατάλληλων παρεμβάσεων για την ολόπλευρη αντιμετώπισή της, σε ενιαίο επίπεδο, τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι, ο μικρός μαθητής και εν δυνάμει ενήλικας να διαμορφώσει την καθημερινή του ζωή και την πραγματικότητά του τόσο στις ακαδημαϊκές αίθουσες, όσο και στον στίβο της κοινωνίας, προκειμένου να είναι αποτελεσματική. Το βιβλίο απευθύνεται λοιπόν σε αναγνώστες που θέλουν να γνωρίσουν τα σημεία εκείνα που ξεχωρίζουν τη συνηθισμένη υπερκινητικότητα των παιδιών από εκείνη της ΔΕΠ-Υ, και ένας από τους επιδιωκόμενους σκοπούς είναι να μάθουμε όλοι να βάζουμε «ΤΕΛΟΣ» σε ταμπέλες και να δημιουργήσουμε τις συνθήκες εκείνες που βοηθούν τα παιδιά στην καθημερινή τους ζωή ώστε να αποτελέσουν ζωντανά μέλη της κοινότητας και όχι μεμονωμένα στοιχεία μιας ανάλγητης κοινωνίας που αποβάλλει οτιδήποτε το διαφορετικό. Ένα βιβλίο για τη ΔΕΠ-Υ μπορεί να θεωρηθεί «πολυδιάστατο», αφού τα μηνύματα που μεταδίδει απαντούν σε διαφορετικά επίπεδα. Ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ, ωστόσο, αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα για τους εκπαιδευτικούς, αναφερόμενοι στον βαθμό αναγνώρισης της δικής μας ευθύνης για την οικοδόμηση της σχέσης με το παιδί, βάζοντας ως προτεραιότητα τον πλούτο της δικής μας αγάπης, που τόσο έχει ανάγκη για να ισορροπήσει σε έναν χαοτικό κόσμο στον οποίο ζει, σε έναν κόσμο με όρια, προκειμένου να οδηγηθεί σταδιακά στην ολοκλήρωση της προσωπικότητάς του ως ένα υγιές κύτταρο της κοινωνίας που το περιβάλλει.
3
Gabriel Wahl. (2009). Les enfants hyperactifs (TDAH), page 9.
—8—
Εισαγωγή Με κεντρικό ήρωα τον Χάρη, στη μελέτη περίπτωσης που αναλύεται στο παρόν βιβλίο, αποτυπώνεται με έναν αρκετά σαφή τρόπο η ΔΕΠ-Υ, και αφορά κυρίως την προσχολική ηλικία, όσο και τις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Ο Χάρης λειτουργεί ως καθρέφτης της διαταραχής και συνοδεύεται από τα βασικά συμπτώματά της, που τα εκφράζει με όλο τον δυναμισμό που διακρίνει μια τέτοια προσωπικότητα, όπως ασταθή εικόνα του εαυτού, ευαίσθητη σύνθεση του εγώ, βίωμα αυτοϋποτίμησης και έλλειψης βεβαιότητας για το αν οι εσωτερικές του ποιότητες μπορούν να ανταποκριθούν με επάρκεια στην αποτελεσματική έκφραση του εαυτού του σε όλα τα επίπεδα της σχολικής δράσης του. Τα βαθύτερα εξάλλου αισθήματα μειωμένης αυτοεκτίμησης συγκρούονται ως αλληλεπιδραστικές δυνάμεις, με την επαγόμενη δυσκολία σε επίπεδο σχολικής επιτυχίας και κοινωνικοποίησης. Δεν υπάρχει εδώ σαφής αναφορά στην ύπαρξη διάγνωσης. Θα μπορούσε να έχει διάγνωση ή και να μην έχει. Οι παρεμβάσεις που αναφέρονται θα βοηθούσαν αποτελεσματικά τον μαθητή με ΔΕΠ-Υ και θα συμπλήρωναν την εκπαίδευση του μαθητή χωρίς ΔΕΠ-Υ. Οπωσδήποτε οι εκπαιδευτικοί παραπέμπουν σε διαδικασία διάγνωσης τον μαθητή στον οποίο θα εντοπίσουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που αναφέρονται εδώ. Επιπροσθέτως, αποφεύγεται η παράθεση συνοδών διαταραχών, με απώτερο σκοπό την παρουσίαση των χαρακτηριστικών της συγκεκριμένης διαταραχής και την αντιμετώπισή της σε σχολικά πλαίσια μέσα από εκπαιδευτικές στρατηγικές, δηλαδή πρόκειται για μια εργασία προσηλωμένη αποκλειστικά στην παρουσίαση της ΔΕΠ-Υ. Στο σημείο αυτό, η πρώιμη παρέμβαση θα μπορούσε να έχει χαρακτήρα θεμελιώδους σημασίας στην έναρξη της διαδικασίας αυτοπροσδιορισμού και διαχείρισης των συναισθηματικών εκείνων συνθέσεων που θα οδηγήσουν στην αποφυγή της ματαίωσης και της απογοήτευσης στη δημιουργία σχέσεων στη σχολική κοινότητα, και θα συντελούσε στο να σπάσει ο κύκλος της σχολικής αποτυχίας, αλλά επιπλέον και στην ενεργοποίηση της επιτευτικότητας στο σχολείο. Ως προς τη δομή της, η εργασία στο πρώτο της μέρος παρουσιάζει την ενότητα με τις συμπεριφορές στα σχολικά πλαίσια, καθώς και τα βασικά χαρακτηριστικά της διαταραχής, συνοδευόμενα πάντα από τις ανάλογες —9—
διδακτικές παρεμβάσεις. Διανύοντας το δεύτερο μέρος του βιβλίου, παρατηρούμε την αναφορά σε ενδεικτικές εκπαιδευτικές στρατηγικές αντιμετώπισης της ΔΕΠ-Υ, και στο τρίτο και τελευταίο μέρος, ακολουθούν οι συνεργατικές πρακτικές σε επίπεδο σχολείου, οικογένειας και φορέων. Ενώ η αναφορά στην ενταξιακή και συμπεριληπτική πρακτική αντισταθμίζει τα ειδικά εκπαιδευτικά πλαίσια. Στο σημείο αυτό είναι χρήσιμο να υπογραμμιστεί ότι η απόφαση να μη φορτωθεί η εργασία αυτή με βιβλιογραφικές αναφορές, παρά μόνο με τις απολύτως απαραίτητες, ανήκει σε εμένα προσωπικά, προκειμένου να αποτελέσει έναν πρακτικό, προσβάσιμο οδηγό τόσο σε επαγγελματίες, όσο και σε γονείς. Το όνομα της δασκάλας της ιστορίας μας δεν είναι και τόσο τυχαίο. Αντίθετα, αποτελεί συνειδητή επιλογή μου καθώς είναι ένα όμορφο και γεμάτο νόημα αρχαίο γυναικείο όνομα, που χρησιμοποιούνταν κυρίως στη δυναστεία των Πτολεμαίων, και επιπλέον στην αττική διάλεκτο σήμαινε «εκείνη που έφερε τη νίκη» (Βερενίκη: στην αττική διάλεκτο: Φερενίκη = φέρω + νίκη). Ανακεφαλαιώνοντας, αυτή είναι η πυραμίδα στην οποία στηρίζεται η δομή της παρούσας εργασίας, που σκοπός της είναι κυρίως να λειτουργήσει ως δείκτης προσανατολισμού, δείχνοντας τον δρόμο που χρειάζεται να ακολουθήσουμε εμείς οι εκπαιδευτικοί ώστε να συμπορευτούμε με τον μαθητή μας, με απόλυτη πληρότητα, ιχνηλατώντας με ακρίβεια τον ρόλο μας. Κωνσταντίνα Μπελτσώνια Εκπαιδευτικός
— 10 —
ΔΕΠ-Υ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΩΣ ΙΣΧΥΡΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΗΣ
Ο Χάρης στην τάξη… «Αχ! Μακάρι να ήμουν εκεί έξω τώρα», σκέφτεται ο Χάρης με νοσταλγία κάθε φορά που η δασκάλα ζητάει η προσοχή του να είναι ολοκληρωτικά δοσμένη στην εργασία του. Ο Χάρης, από το ανοιχτό παράθυρο της τάξης του, δίπλα στο οποίο κάθεται, απολαμβάνει καθημερινά το μελωδικό εκείνο θρόισμα όταν ο αέρας κινεί πέρα δώθε τα φύλλα των δέντρων στην αυλή του σχολείου. Η κυρία Βερενίκη, η δασκάλα του, πλησιάζει και κοιτώντας τον στα μάτια σταθερά του λέει αποφασιστικά: «Χάρη, νομίζω ότι κάποιες θέσεις μέσα στην τάξη παρουσιάζουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Έλα λοιπόν να τις ανακαλύψουμε μαζί τώρα». Εκείνος σηκώνεται αμέσως και χωρίς να το σκεφτεί καθόλου, τρέχει να καθίσει δίπλα στον αγαπημένο του φίλο, σπρώχνοντας τους άλλους για να αποκτήσει τον χώρο που θέλει δίπλα του. Η κυρία Βερενίκη του κάνει, ωστόσο, μια πιο δελεαστική πρόταση να καθίσει δίπλα της και να παίξει τον ρόλο του βοηθού της κάθε φορά που χρειάζεται τη βοήθειά του. Εκείνος ενθουσιάζεται αμέσως στην ιδέα ότι θα γίνει βοηθός της κυρίας και κάθεται χαμογελαστός στην καινούρια του θέση.
Διδακτική παρέμβαση Ένα πρώτο βήμα αποτελεί ο μαθητής με ΔΕΠ-Υ να βρίσκεται μακριά, όσο το δυνατόν, από εστίες και ερεθίσματα που διασπούν την προσοχή, όπως είναι τα ανοιχτά παράθυρα. Πολύ σωστά η δασκάλα του Χάρη χρησιμοποιεί μια πολύ αποτελεσματική λύση και προτείνει αλλαγή θέσης, και μάλιστα δίνοντας ένα επιπλέον κίνητρο, ορίζοντάς τον βοηθό της. Με τον τρόπο αυτόν του τονώνει την ήδη χαμηλή του αυτοεκτίμηση, που τόσο έχει ανάγκη, όπως όλα τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ.
— 13 —
160 × 230 SPINE: 4.1 FLAPS: 80
Ε
ίναι αλήθεια ότι πολλές φορές στη διάρκεια του εργασιακού βίου τους οι εκπαιδευτικοί διασταυρώνουν τα βήματά τους με εκείνα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ. Η εργασία αυτή αποτυπώνει ξεκάθαρα μέσα από τη μελέτη περίπτωσης που πραγματεύεται, αυτή την πραγματικότητα. Οι εκδηλώσεις της συμπεριφοράς που αποκαλύπτονται, προβληματίζουν τους δασκάλους και τους υποψιάζουν δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην πρώιμη παρέμβαση, όσο και στην εκπαιδευτική πρακτική.
Ο στόχος επομένως του βιβλίου χαρακτηρίζεται πολλαπλός, αφού αφενός προσπαθεί να παρουσιάσει τις ιδιαίτερες εκείνες συμπεριφορές που καθρεφτίζουν τη διαταραχή και κάνουν αντιληπτή την ύπαρξή της, και αφετέρου επιχειρεί να θέσει τις βάσεις της εφαρμογής μιας ευέλικτης διαχείρισης που βασίζεται στην αποδοχή και στον σεβασμό της διαφορετικότητας. Το βιβλίο αυτό λοιπόν απευθύνεται αρχικά σε εκπαιδευτικούς κυρίως της Προσχολικής και της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και σε γονείς, προκειμένου να προχωρήσουν σε βαθύτερη κατανόηση της ΔΕΠ-Υ και του τρόπου αντιμετώπισής της τόσο στα ακαδημαϊκά πλαίσια, όσο και στην οικογένεια.
•
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | Τηλ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Ο ΧΑΡΗΣ ΚΑΙ Η ΔΕΠ-Υ
ISBN 978-960-564-916-6
cover_xaris_depy.indd 1
Η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΕΛΤΣΩΝΙΑ
τη της οργανωμένη συγγραφική προσπάθεια που, με τη στήριξη του συνοδοιπόρου της ζωής της, αποτυπώνει με σαφή τρόπο την εργασία αρκετών ετών, προβαίνοντας ταυτόχρονα σε μια ολιστική προσέγγιση της ΔΕΠ-Υ. Ως εκπαιδευτικός παραθέτει εδώ την πνευματική της αναφορά, όσο το επιτρέπουν οι παρούσες συνθήκες, μετατρέποντας την παρουσία μαθητών με ΔΕΠ-Υ από ένα πεδίο φόβου και ρήξης, σε πεδίο εξέλιξης και συναίνεσης στις ακαδημαϊκές τάξεις. Στο συγκεκριμένο βιβλίο αναφέρονται πρακτικές συμβουλές αντιμετώπισης της διαταραχής μέσα από προσωπικά βιώματα από την πολυετή εμπειρία της ως εκπαιδευτικός.
Κωνσταντίνα Μπελτσώνια γεννήθηκε στην Ανδραβίδα του νομού Ηλείας, όπου πέρασε τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια. Είναι απόφοιτος της Σχολής Νηπιαγωγών Αθηνών και ολοκλήρωσε τις βασικές της σπουδές με εξομοίωση του πτυχίου της στο τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Επιπλέον, κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Ειδική Εκπαίδευση από το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, ενώ διανύει το δεύτερο μεταπτυχιακό της στη Σχολική Συμβουλευτική και Καθοδήγηση στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάζεται αρκετά χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση ως νηπιαγωγός και έχει δημοσιεύσει εργασίες της στα περιοδικά ΝΕΟΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ, I–Teacher και ΠΑΡΑΘΥΡΟ. Το ενδιαφέρον της για την παιδαγωγική επιστήμη εκδηλώνεται εξειδικεύοντας τις γνώσεις της στην Ενταξιακή Εκπαίδευση, στη γνώση του συστήματος γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille, καθώς επίσης συμμετέχοντας σε πλήθος σεμιναρίων, όπως η διαχείριση διαζυγίου και η διοίκηση σχολικών μονάδων. Το βιβλίο αυτό αποτελεί την πρώ-
26/3/2020 3:45:38 μμ