ΕΚΔΟΣΕΙΣ
160 × 180 SPINE: 0 FLAPS: 0
8/27/2019 11:50:34 AM
ο σ ε λ ότ ο ς
της Ασπασίας Παπαναστασίου
σε 12 + 1 εικόνες ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ του 2020
Ο κόσμος της κυρίας Μποβαρύ 12+1 εικόνες από την καθημερινή ζωή της Έμμας Μποβαρύ μετουσιώνονται σε ζωγραφική πράξη! Καθημερινά αντικείμενα της ηρωίδας του Γουσταύου Φλωμπέρ, στον τύπο της «νεκράς φύσης» συνδυάζονται με αποσπάσματα από το κορυφαίο μυθιστόρημα και μας συντροφεύουν ημερολογιακά όλο το 2020!
ISBN 978-960-564-823-7 0_cover_katheto_madam.indd 1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
0_soma_katheto_madam.indd 2
Εικόνα εξωφύλλου: Έμμα Μποβαρύ, 2018. Ακρυλικά σε καμβά 280 γρ., 45 × 60 εκ. Αθήνα, Ιδιωτική Συλλογή ©Ασπασία Παπαναστασίου
«…απευθυνόμενος στην Έμμα, που φορούσε ένα μεταξωτό γαλάζιο φόρεμα με τέσσερις φραμπαλάδες…». ΜΈΡΟΣ ΔΕΎΤΕΡΟ, ΚΕΦ. 14, σ. 289
8/27/2019 11:53:22 AM
0_soma_katheto_madam.indd 3
Ο κόσμος της κυρίας Μποβαρύ σε 12 + 1 εικόνες ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ του 2020 της Ασπασίας Παπαναστασίου
8/27/2019 11:53:22 AM
0_soma_katheto_madam.indd 4
ΤΙΤΛΟΣ
Ο κόσμος της κυρίας Μποβαρύ σε 12 +1 εικόνες Ημερολόγιο του 2020 της Ασπασίας Παπαναστασίου ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΡΓΩΝ
Βαλεντίνα Studio Foto Spot Μεσογείων 248, Χολαργός
LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2019 Ασπασία Παπαναστασίου ΠΡΏΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Σεπτέμβριος 2019 ISBN 978-960-564-823-7
8/27/2019 11:53:22 AM
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
0_soma_katheto_madam.indd 5
Εισαγωγή
Η
κυρία Μποβαρύ, το κορυφαίο μυθιστόρημα του Γουσταύου Φλωμπέρ (Gustave Flaubert, 1821-1880), που ξεκινά σαν άσκηση δεξιοτεχνίας από τον δημιουργό του και κατορθώνει να επικυρώσει τη ρεαλιστική γραφή,1 δημοσιεύεται σε έξι συνέχειες στο λογοτεχνικό περιοδικό Επιθεώρηση των Παρισίων (Revue de Paris) το 1856 (1η Οκτωβρίου - 15 Δεκεμβρίου). Ορισμένες τολμηρές σκηνές του έργου αυτού οδηγούν τον δημιουργό και τον εκδότη του ενώπιον του ανακριτή για προσβολή της δημοσίας αιδούς και της θρησκείας. Την αθώωση τους ακολουθεί η δημοσίευση του βιβλίου που γνωρίζει σκανδαλώδη επιτυχία.2 Η ομώνυμη ηρωίδα του, η Έμμα Μποβαρύ είναι μια γυναίκα νέα, όμορφη, κομψή, ευφάνταστη, καλλιεργημένη,η οποία έχοντας παντρευτεί έναν άβουλο υγειονόμο, δυσφορεί με τη μονότονη ζωή της στην επαρχία και αναζητά άπληστα την ευτυχία στα λούσα και στις αδιέξοδες σχέσεις. Όταν, όμως, γεύεται την προδοσία των ινδαλμάτων της, κόβει η ίδια το νήμα της σύντομης ζωής της με αργό και βασανιστικό τρόπο.
«Εγώ είμαι η Κυρία Μποβαρύ», διακηρύσσει ο Γουσταύος Φλωμπέρ και εντυπωσιάζει «με την εντελώς δαγκεροτυπική πιστότητα στην αναπαραγωγή του τύπου όλων των πραγμάτων». 3 Εμείς, με τη σειρά μας, επηρεασμένοι από τη δύναμη και την ποικιλία των περιγραφών του συγγραφέα επιχειρούμε να αποδώσουμε εικόνες από τον κόσμο της κυρίας Μποβαρύ, με σχέδιο και ακρυλικά χρώματα σαν «νεκρές φύσεις».4
8/27/2019 11:53:22 AM
1 Flaubert Gustave, Madame Bovary, Mœurs de province+ Dossier réalisé par François Kerlouégan, Collection Folio plus classiques (n° 33), Gallimard, Paris 2004, p. 430ff. 2 Μπάρνες Τζούλιαν, Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ, μτφρ. Λίνα Σταματιάδη, Εκδοτική Εταιρία Aquarius, Αθήνα 1988, σ. 83. 3 Φιλιππίδη Σ. Ν., Η Μαντάμ Μποβαρύ και η κριτική. Α’ 1857-1880, Περιοδικό «Νέα Εστία», τχ. 1839, Δεκέμβριος 2010, σ. 880 κ.ε. 4 Ράλλη Ιωάννας, Νεκρή Φύση, Κύβος Εκδόσεις Τέχνης, Αθήνα 2011, σ. 5-6 ∙ Παπαναστασίου Ασπασίας, Νεκρή Φύση σε άσπρο μαύρο, 14 Cartes Postales, εκδόσεις Οσελότος, Αθήνα 2018.
0_soma_katheto_madam.indd 6
Μισανοίγοντας την πόρτα του μπουντουάρ της Έμμας στεκόμαστε δίπλα στον Ιουστίνο, τον μικρό βοηθό του γείτονα φαρμακοποιού και παρατηρούμε με περιέργεια τα τσόκαρά της, την εσάρπα της, τη βεντάλια της, την ομπρέλλα της, το χτενάκι των μαλλιών της, τις πομάδες της, τα σιρόπια της, τα βιβλία της, τα ποτηράκια του λικέρ, τα ανθοδοχεία της. Τότε, ακούμε τον Ιουστίνο να αναφωνεί έκπληκτος για το ένα ή το άλλο: «Αυτό, σε τι χρειάζεται;» 5 Στο ανά χείρας ημερολόγιο του 2020, δώδεκα (12) επεισόδια ενός ορόσημου της λογοτεχνίας μετουσιώνονται σε ζωγραφική πράξη. Απεικονίζουμε καθημερινά αντικείμενα της αρχετυπικής ηρωίδας του Γουσταύου Φλωμπέρ, συνδυάζοντάς τα με παραθέματα από την α´ μετάφραση του μυθιστορήματος στα ελληνικά, το 1924 από τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη και ξαναθυμόμαστε «τον τύπο της ερωμένης όλων των μυθιστορημάτων, την ηρωίδα όλων των δραμάτων, “εκείνη” όλων των αισθηματικών ποιημάτων»,6 την κυρία Μποβαρύ! Η άποψη του Πικάσσο (Picasso) πως «είναι περιττό να ζωγραφίζεις κάτι που μπορείς να περιγράψεις με λόγια» 7 δεν καταφέρνει να μας αποτρέψει από το εγχείρημα! Ευχαριστίες θερμές οφείλω στην ταλαντούχα εκδότριά μου Λένα Παντοπούλου, η οποία αγκάλιασε και αυτή την έκδοση με μεράκι, ζήλο, τρυφερότητα και βαθειά γνώση της τέχνης της. Ευτυχισμένος ο καινούριος χρόνος!
8/27/2019 11:53:22 AM
5 Flaubert Gustave, Μαντάμ Μποβαρύ, μτφρ. Μπάμπης Λυκούδης, Εξάντας Εκδοτική Α.Ε., Αθήνα 1989, σ. 257 κ.ε. 6 Φλομπέρ Γουστάβος, Η κυρία Μπαβαρύ, μτφρ. Κωνσταντίνος Θεοτόκης, εκδόσεις Πατάκη, 11 Αθήνα 2016, σ. 349. 7 Clay Jean, Modern Art, 1890-1918, Octopus Books, Ottawa Ontario 1978, p. 14.
0_soma_katheto_madam.indd 7
Μικρό βιογραφικό σημείωμα Γεννήθηκα στην Αθήνα. Σπούδασα Ιστορία και Αρχαιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου περάτωσα και τις μεταπτυχιακές σπουδές μου. Εργάζομαι ως φιλόλογος στη δημόσια Μέση Εκπαίδευση, ενώ ασχολούμαι ερασιτεχνικά – με το περιεχόμενο που προσδίδει ο Ρολάν Μπαρτ 8 στη λέξη amator (αυτός που κάνει ζωγραφική κ.α. χωρίς το πνεύμα επιβολής ή συναγωνισμού) - με τη λογοτεχνική μετάφραση και τη ζωγραφική.
8/27/2019 11:53:23 AM
8 Ο Ρολάν Μπαρτ από τον Ρολάν Μπαρτ, μτφρ. Φλοράνς Πουανιάν, εκδόσεις Ράππα, Αθήνα 1983, σ. 60.
0_soma_katheto_madam.indd 8
8/27/2019 11:53:25 AM
0_soma_katheto_madam.indd 9
Το υπνοδωμάτιο της Έμμας, 2019. Ακρυλικά σε ανάγλυφο χαρτί 280 γρ. 21 × 29,7 εκ. Αθήνα, Ιδιωτική Συλλογή © Ασπασία Παπαναστασίου
«Αγόρασε για το δωμάτιό της ένα ζευγάρι κίτρινες κουρτίνες με μεγάλες σειρές που ο κύριος Λεριέ της είχε εκθειάσει τη φθήνια. Ηθέλησε ένα χαλί, αλλά εδίσταζε για την τιμή». ΜΈΡΟΣ ΤΡΊΤΟ, ΚΕΦ. 4Ο, σ. 341
Ιανουάριος 2020 Δε
Τρ
Τε
Πε
Πα
Σα
Κυ
1
2
3
4
5
8/27/2019 11:53:25 AM
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
0_soma_katheto_madam.indd 10
8/27/2019 11:53:26 AM
0_soma_katheto_madam.indd 11
Τα τσόκαρα της Έμμας , 2018. Ακρυλικά σε ανάγλυφο χαρτί 280 γρ. 21 × 29,7 εκ. Αθήνα, Ιδιωτική Συλλογή © Ασπασία Παπαναστασίου
«Του άρεσαν τα μικρά τσόκαρα της δεσποινίδος Έμμας πάνω στις πλυμένες πλάκες του μαγειρειού. Τα ψηλά τακούνια της την έκαναν να φαίνεται λίγο μεγαλύτερη και όταν επερπατούσε μπροστά του οι ξύλινες σόλες της εσηκώνονταν γοργά κι εχτυπούσαν μ’ έναν ξηρό κρότο πάνω στο πετσί των παπουτσιών της».
ΜΈΡΟΣ ΠΡΏΤΟ, ΚΕΦ. 2Ο, σ. 30
Φεβρουάριος 2020 Δε
Τρ
Τε
Πε
Πα
Σα
Κυ
1
2
8/27/2019 11:53:26 AM
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
ΕΚΔΟΣΕΙΣ
της Ασπασίας Παπαναστασίου
σε 12 + 1 εικόνες ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ του 2020
Ο κόσμος της κυρίας Μποβαρύ μετουσιώνονται σε ζωγραφική πράξη! Καθημερινά αντικείμενα της ηρωίδας του Γουσταύου Φλωμπέρ, στον τύπο της «νεκράς φύσης» συνδυάζονται με αποσπάσματα από το κορυφαίο μυθιστόρημα και μας συντροφεύουν ημερολογιακά όλο το 2020!
ISBN 978-960-564-823-7
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
0_cover_katheto_madam.indd 1
160 × 180 SPINE: 0 FLAPS: 0
8/27/2019 11:50:34 AM
ο σ ε λ ότ ο ς 12+1 εικόνες από την καθημερινή ζωή της Έμμας Μποβαρύ