140 × 210 SPINE: 14.8 FLAPS: 80
Η
ΔΙΚΗ ΤΗΣ
ΥΠΑΤΙΑΣ
ISBN 978-960-564-880-0
Η
Υπατία η Αλεξανδρινή ήταν σπουδαία μαθηματικός και φιλόσοφος. Έζησε στο τέλος του 4ου μ.Χ. αιώνα. Το έξοχο πνεύμα της και η ευθύτητα του χαρακτήρα της αποτέλεσαν πρόκληση για τον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία της εποχής της. Ήταν το σύμβολο της κλασικής παιδείας και της ελεύθερης σκέψης και, όπως ήταν φυσικό ήρθε σε σύγκρουση με τη θρησκευτική εξουσία. Συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο από τον πατριάρχη Αλεξανδρείας Κύριλλο, για τις φιλελεύθερες ιδέες της. Αφού την κακοποίησαν, διαμέλισαν το σώμα της με θραύσματα από πήλινα αγγεία (ὀστράκοις ἀνεῖλον) και το έριξαν ύστερα στην πυρά το 415 μ.Χ. Πλάι στην Αντιγόνη, που καταδικάστηκε σε θάνατο από τον Κρέοντα για την άρνησή της να υπακούσει στους γραπτούς νόμους, στέκει η γενναία και ανυποχώρητη Υπατία. Με αφορμή το φριχτό της θάνατο από τη θρησκευτική εξουσία της Αλεξάνδρειας ο συγγραφέας του βιβλίου Θεοδόσης Μοσχόπουλος εξεικονίζει με καλειδοσκοπική ροή τη μισαλλοδοξία της ιεροσύνης στην ταραγμένη εκείνη εποχή της ιστορίας. Παράλληλα στηλιτεύει με υπαινικτικό λόγο την υποκρισία και την απληστία του χριστιανικού ιερατείου βγάζοντας στην επιφάνεια με απόλυτη τεκμηρίωση όλη του τη νοσηρότητα.
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
Έργα: • Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, εκδ. Gutenberg, σελ. 276. • Λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (συνεργασία), εκδ. Gutenberg, σελ. 472. • Λεξικό λατινοελληνικο και ελληνολατινικό, εκδ. Πελεκάνος, σελ. 855. • Χειραψίες με την τρέλα, διηγήματα, εκδ. Ελπήνωρ, σελ. 153. • Η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 313. • Γκαλίνα, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 317. • Δώρο γενεθλίων, εκδ. Οσελότος, σελ. 144. • Φόνος στην οδό Ζακύνθου, εκδ. Οσελότος, σελ. 198.
Ο Θεοδόσης Μοσχόπουλος γεννήθηκε το 1937 στα Χαβριάτα της Κεφαλονιάς. Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και, όταν τελείωσε τις σπουδές του, διορίστηκε καθηγητής στη δημόσια εκπαίδευση. Υπηρέτησε επί μία δεκαετία ως Σχολικός Σύμβουλος στην Ευρυτανία. Το 1992 αποσπάστηκε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, όπου με άλλους συναδέλφους του έγραψε το διδακτικό βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου Η Ελληνική γλώσσα μέσα από κείμενα αρχαία, βυζαντινά και λόγια, εγκαινιάζοντας έτσι συλλογικά την επαναφορά των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
cover_ypatia.indd 1
12/9/2019 5:18:53 PM
ΤΙΤΛΟΣ
Η δίκη της Υπατίας ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ
Θεοδόσης Μοσχόπουλος ΣΕΙΡΑ
Ελληνική λογοτεχνία [1358]1219/29 ΕΠΙMΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Πόλυ Μοσχοπούλου Βραβείο Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας 2017 LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2019 Θεοδόσης Μοσχόπουλος ΠΡΏΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Δεκέμβριος 2019 ISBN 978-960-564-880-0
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108
ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
Η
ΔΙΚΗ ΤΗΣ
ΥΠΑΤΙΑΣ Πρόλογος: ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΑΝ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΤΟΣ
ΑΘΗΝΑ 2019
Audiatur et altera pars
Στους κατά καιρούς μαθητές μου. Θέλω να τους ζητήσω συγγνώμη για τα ατελείωτα ψέματα που άκουσαν από μένα στο μάθημα της ιστορίας, όταν με είχαν δάσκαλο. Δεν γινόταν όμως αλλιώς. Ψέματα μας έλεγαν στα πανεπιστήμια για το Βυζάντιο. Ψέματα έπρεπε να λέμε κι εμείς στα Λύκεια. Αυτό επέβαλλαν τότε οι καιροί· η ελληνική ιστορία ως δοξαστικό του έθνους και των εκπροσώπων του. Αυτό μόνο και τίποτ’ άλλο. Τώρα που γέρασα είπα να γράψω ένα βιβλίο για τον αντιδραστικό ρόλο που έπαιξε το χριστιανικό ιερατείο στη μακραίωνη βυζαντινή αυτοκρατορία. Να πω, έστω και αργοπορημένα, την αλήθεια. Και μόνο την αλήθεια.
Η ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ
7
ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Ἔξελθε τοῦ ἱεροῦ, βασιλεῦ, ἡ πορφύρα ποιεῖ βασιλεῖς καὶ οὐχ ἱερεῖς.
Αμβρόσιος, Επίσκοπος Μεδιολάνων προς τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α΄
Μή παρασάλευε, βασιλεῦ, κατάστασιν ἐκκλησιαστικήν. Σοὶ μὲν γὰρ ἡ τῆς πολιτείας κατάστασις καὶ ἡ τοῦ στρατοπέδου ἐπιστεύθη. Τούτων φρόντιζε, τὴν δὲ ἐκκλησίαν ἄφες. Θεόδωρος Στουδίτης
ΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Χρειάζεται επιμονή, όταν έχει να κάνει κανείς με Γερμανούς. Δύο λύσεις υπάρχουν: ή να αφήσετε τους Γερμανούς να καλλιεργούν τη γη, ακολουθώντας το παράδειγμα των αρχαίων Μεσσηνίων, οι οποίοι άφησαν τα όπλα και καλλιεργούσαν τη γη σαν σκλάβοι για λογαριασμό των Λακεδαιμονίων, ή να τους στείλετε εκεί απ’ όπου ήρθαν. Συνέσιος ο Κυρηναίος
Η ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ
9
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Σ
τις αρχές του 5ου μ. Χ. αιώνα ξέσπασαν σφοδρές κοινωνικές ταραχές και συγκρούσεις στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Την περίοδο εκείνη δέσποζε εκεί η ισχυρή προσωπικότητα του νέου πατριάρχη Κυρίλλου, που είχε διαδεχτεί στον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξανδρείας τον θείο του Θεόφιλο το 412. Ο Κύριλλος – ερειδόμενος σε αλλεπάλληλους αυτοκρατορικούς νόμους, που προέβλεπαν απηνείς διωγμούς σε όσους αρνούνταν να ασπαστούν το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα1 – με όλο το βάρος της εξαίρετης ρητορικής και θεολογικής του παιδείας, δεν στράφηκε μόνο κατά των αιρετικών Νοβατιανών και κατά της πολυπληθούς τότε εβραϊκής κοινότητας της Αλεξανδρείας, αλλά και εναντίον των σχετικά ευάριθμων εθνικών, των Ελλήνων δηλαδή που παρέμεναν ακόμη προσηλωμένοι στην πατρώα δωδεκαθεϊστική θρησκεία και κατ’ επέκταση εναντίον του ελληνικού πνεύματος και πολιτισμού2. Στην εκχριστιανισμένη ρωμαϊκή αυτοκρατορία έπρεπε να πιστεύουν όλοι στην ίδια θρησκεία. Έτσι ο Λέων ο πρώτος νομοθέτησε ρητά το 472 ότι άλλες θρησκείες πλην του
1
Πβ. Cod. Theodos. , XVI 10,21
2
Ο πιο ολέθριος νόμος για τα εναπομείναντα ιερά των αρχαίων Ελλήνων ήταν εκείνος που επέβαλλε να κατεδαφιστούν εκ θεμελίων όσοι ελληνικοί ναοί ήταν ακόμη όρθιοι με σκοπό να μη διατηρηθεί ούτε ίχνος τους στις επερχόμενες γενιές: «τῶν εἰδωλικῶν σηκῶν τὰ λειπόμενα ἐκ βάθρων ἀνασπασθῆναι προσέταξεν, ὥστε τοὺς μεθ’ ἡμᾶς ἐσομένους μηδὲ ἴχνος τῆς προτέρας ἀπάτης θεάσασθαι», Θεοδώρητος, Ἐκκλησιαστική ἱστορία, V 37. Η ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ
11
χριστιανισμού δεν έχουν θέση στην επικράτειά του. Ειδικότερα ο παγανισμός αποτελούσε δημόσιο έγκλημα –pagana superstitio crimen publicum est– ενώ πρωτύτερα το 451 ο Μαρκιανός είχε θεσπίσει θανατική ποινή για όσους κρατικούς λειτουργούς δεν εφάρμοζαν πιστά την ανθελληνική νομοθεσία. Ακόμη εχθρικότερη προς το ελληνικό πνεύμα ήταν και η σχετική νομοθετική διάταξη, που όριζε να καταστρέφονται όλα εκείνα τα βιβλία που δεν συμφωνούσαν με την Καινή Διαθήκη3. Είναι γεγονός ότι στην Αλεξάνδρεια η ελληνική παιδεία και το ελληνικό πνεύμα δεν είχαν σβήσει εντελώς, ιδιαίτερα χάρη στη συνεχιζόμενη λειτουργία του Μουσείου, του σεπτού εκείνου πνευματικού ιδρύματος, στο οποίο δίδαξαν μεγάλοι σοφοί και διδάσκαλοι των ελληνικών, ανάμεσά τους ο διαπρεπής μαθηματικός και αστρονόμος Θέων, πατέρας της Υπατίας, αλλά και η ίδια η Υπατία, το «ἄχραντον ἄστρον τῆς σοφῆς παιδεύσεως»4, όπως τη χαρακτηρίζει ο σύγχρονός της Αλεξανδρινός ποιητής Παλλαδάς, η οποία όντως συνδύαζε πολύπλευρη επιστημονική και φιλοσοφική μόρφωση που είχε αποκτήσει κοντά στον πατέρα της, με σπάνιο γυναικείο κάλλος και ανεπίληπτο ήθος5. Η Υπατία ως καθηγήτρια μαθηματικών, αστρονομίας και φιλοσοφίας του Μουσείου ίδρυσε πνευματικό κύκλο μαθητών, αποτελούμενο από έγκριτους άνδρες της εποχής, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονταν ο μετέπειτα επίσκοπος Συνέσιος, ο Φλάβιος Σέλευκος Κύρος, έπαρχος της Κωνσταντινούπολης το 426, ο Σιμπλίκιος, στρατιωτικός διοικητής της Ανατολής κατά το χρονικό διάστημα 396-398 και ο
12
3
Πβ. Cod. Theodos. , ο. π. , 10,21
4
Από επίγραμμα του Παλλαδά αφιερωμένο στην Υπατία.
5
Βλ. Hypatia στο Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford 1991, σελ. 962.
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
Ορέστης, αυτοκρατορικός έπαρχος της Αιγύπτου κατά τα έτη 412-415, η εκτίμηση και η συμπάθεια του οποίου προς την «σεβασμιωτάτην και θεοφιλεστάτην φιλόσοφον», όπως την αποκαλεί κατ’ επανάληψη, ο επίσης αγαπητός μαθητής της Συνέσιος στις επιστολές του6, πυροδότησαν στην ψυχή του πατριάρχη Κυρίλλου αντιπάθεια και εχθρότητα προς την διαπρεπή νεοπλατωνική φιλόσοφο. Κανένας όμως δεν μπορούσε να βλάψει την Υπατία λόγω του υψηλού κύρους της, του αμέμπτου χαρακτήρα της και της άσπιλης διαγωγής της. Οι εχθροί της τότε – φανατισμένοι χριστιανοί, λαϊκοί και ρασοφόροι – την κατηγόρησαν «ἐπὶ μαγείᾳ καὶ παγανισμῷ» και έστρεψαν τον όχλο εναντίον της. Έτσι κάποια ημέρα του Μαρτίου του 415 μια συμμορία από παραβαλάνους7 και έξαλλους μοναχούς με αρχηγό έναν κατώτερο κληρικό, έστησαν ενέδρα έξω από το σπίτι της Υπατίας και μόλις την είδαν να ξεκινάει για το Μουσείο πάνω στην άμαξά της, όρμησαν και «ἐκ τοῦ δίφρου ἐκβαλόντες ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν, ἧ ἐπώνυμον Καισάρειον, συνέλκουσιν, ἀποδύσαντές τε τὴν ἐσθῆτα ὀστράκοις ἀνεῖλον. Καὶ μεληδόν διασπάσαντες, ἐπὶ τὸν καλούμενον Κιναρῶνα τὰ μέλη συνάραντες, πυρί κατηνάλωσαν»8. Αυτό το φρικτό τέλος είχε η Υπατία, η μεγάλη αυτή μαθηματικός, αστρονόμος και φιλόσοφος. Ηθικός αυτουργός για το αποτρόπαιο αυτό έγκλημα θε-
6
Βλ. Synesius, Epistolae (εκδ. Garzya, Rome, 1979).
7 Παραβαλάνοι ή παραβαλανείς (που διέμεναν παρά τὰ βαλανεῖα, δηλαδή κοντά σε δημόσια λουτρά) ονομάζονταν κάποιοι φανατικοί χριστιανοί – λαϊκοί και ρασοφόροι – προερχόμενοι από κατώτερα κοινωνικά στρώματα, οι οποίοι χρησιμοποιούνταν σαν «μπράβοι» εναντίον αιρετικών, Εβραίων και εθνικών. Βλ. The Oxford Dictionary of Byzantium, ο. π. , σελ. 1582. 8 Με αυτές ακριβώς τις φράσεις περιγράφει ο εκκλησιαστικός ιστορικός Σωκράτης, ο επονομαζόμενος Σχολαστικός, τον τραγικό θάνατο της Υπατίας (Εκκλησιαστική ιστορία, VII. 15). Η ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ
13
ωρήθηκε από τους αντιφρονούντες του ο πατριάρχης Κύριλλος. Αυτό άλλωστε υπαινίσσονται κάποιοι συγγραφείς της εποχής εκείνης, όπως ο Δαμάσκιος9 και ο Μαλάλας10, και πολύ αργότερα ο συμπιλητής του λεξικού με τον τίτλο «Σούδα» (10ος αι. μ. Χ. ). Ο ίδιος ο πατριάρχης δεν παραδέχτηκε ποτέ ότι είχε κάποια εμπλοκή στη δολοφονική εκείνη ενέργεια, που συντάραξε τότε την Αλεξάνδρεια και όχι μόνον11. Για τη ζωή και το έργο αυτής της αξιοθαύμαστης γυναίκας, που έμεινε στην ιστορία του ελληνικού πολιτισμού ως η μεγαλύτερη νεοπλατωνική φιλόσοφος της ύστερης αρχαιότητας μετά τον Πλωτίνο και τον Ιάμβλιχο, και ειδικότερα για την πνευματική και ανθρώπινη σχέση της με τον μαθητή της Ορέστη, τον Αυγουστάλιο της Αιγύπτου, την περίοδο εκείνη, δηλαδή τον αυτοκρατορικό διοικητή της, μας μιλάει με ευγλωττία και λυρισμό ο Θεοδόσης Μοσχόπουλος στην παρούσα μυθιστορηματική βιογραφία της Υπατίας. Ο συγγραφέας μάς παρουσιάζει, πάνω απ’ όλα, με απαράμιλλο τρόπο την εικόνα μιας ταραχώδους εποχής και υπογραμμίζει ιδίως σε τι ολέθρια αποτελέσματα καταλήγουν τα πάθη και οι φανατισμοί κάθε φορά που κυριεύουν την ψυχή των ανθρώπων, και μάλιστα όταν συμβαίνει οι άνθρωποι αυτοί να είναι πολιτικοί, κοινωνικοί ή θρησκευτικοί ταγοί. ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΑΝ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΤΟΣ Δρ. Κλασικής φιλολογίας – Συγγραφέας
9
Δαμάσκιος, Βίος Ισιδώρου (εκδ. Zintzen, Hildesheim, 1967).
10 Ιω. Μαλάλας, χρονογραφία (εκδ. Dindorf, Bonn, 1831). 11 Για τη ζωή της Υπατίας και το τραγικό τέλος της βλ. το εμπερίστατο άρθρο του J. M. Rist, Hypatia, Phoenix 19 (1965), σελ. 214-225. 14
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΑ
Α
λεξάνδρεια, 385μ. Χ. Στο Βρούχιο, όπου ήταν τα ανάκτορα των Λαγιδών, έμενε ο Θέων με την κόρη του, την Υπατία, δεκαπέντε χρονών, και την Αγαύη, οικονόμο του σπιτιού. Η γυναίκα του είχε πεθάνει στη διάρκεια τοκετού, όταν η Υπατία ήταν οκτώ χρονών. Η μαρμάρινη όψη του σπιτιού ήταν εκτυφλωτική. Από το μεγάλο μπαλκόνι φαινόταν το Μαυσωλείο του Αλεξάνδρου και η ανατολική πύλη της πόλης, η λεγόμενη πύλη του Ήλιου, απ’ όπου άρχιζε η Κανωπία οδός. Αντίκρυ στη θάλασσα διακρινόταν το Καισάρειο και αριστερά το Πάνειο, όπου απλωνόταν το ιερό άλσος αφιερωμένο στον Πάνα. Ο Θέων ήταν διευθυντής της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας. Παράλληλα δίδασκε μαθηματικά και αστρονομία στο Μουσείο, το ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της πόλης. Ήταν ψηλός και γεροδεμένος με μακριά άσπρα μαλλιά και είχε τον αέρα της αρχοντιάς. Καθόταν στο γραφείο του κι έντυνε ένα βιβλίο με κόκκινο χαρτί. Ήταν η Μαθηματική Σύνταξη του Κλαύδιου Πτολεμαίου. Το είχε εκδώσει ο ίδιος και είχε προσθέσει δικά του εκτενή σχόλια. Ο Θέων είχε πάθος με τα βιβλία και φρόντιζε πάντα με σχολαστικότητα την εμφάνισή τους. Του προκαλούσε ευχαρίστηση να χαϊδεύει εκείνους τους παλιούς λευκούς κυλίνδρους από πάπυρο που προστατεύονταν μέσα σε δερμάτινες θήκες. Ο πάπυρος ήταν φυτό που ευδοκιμούσε στο δέλτα του Νείλου και με κατάλληλη επεξεργασία γινόταν χαρτί. Ο Θέων χαιρόταν κατά βάθος που Η ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ
15
140 × 210 SPINE: 14.8 FLAPS: 80
Η
ΔΙΚΗ ΤΗΣ
ΥΠΑΤΙΑΣ
ISBN 978-960-564-880-0
Η
Υπατία η Αλεξανδρινή ήταν σπουδαία μαθηματικός και φιλόσοφος. Έζησε στο τέλος του 4ου μ.Χ. αιώνα. Το έξοχο πνεύμα της και η ευθύτητα του χαρακτήρα της αποτέλεσαν πρόκληση για τον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία της εποχής της. Ήταν το σύμβολο της κλασικής παιδείας και της ελεύθερης σκέψης και, όπως ήταν φυσικό ήρθε σε σύγκρουση με τη θρησκευτική εξουσία. Συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο από τον πατριάρχη Αλεξανδρείας Κύριλλο, για τις φιλελεύθερες ιδέες της. Αφού την κακοποίησαν, διαμέλισαν το σώμα της με θραύσματα από πήλινα αγγεία (ὀστράκοις ἀνεῖλον) και το έριξαν ύστερα στην πυρά το 415 μ.Χ. Πλάι στην Αντιγόνη, που καταδικάστηκε σε θάνατο από τον Κρέοντα για την άρνησή της να υπακούσει στους γραπτούς νόμους, στέκει η γενναία και ανυποχώρητη Υπατία. Με αφορμή το φριχτό της θάνατο από τη θρησκευτική εξουσία της Αλεξάνδρειας ο συγγραφέας του βιβλίου Θεοδόσης Μοσχόπουλος εξεικονίζει με καλειδοσκοπική ροή τη μισαλλοδοξία της ιεροσύνης στην ταραγμένη εκείνη εποχή της ιστορίας. Παράλληλα στηλιτεύει με υπαινικτικό λόγο την υποκρισία και την απληστία του χριστιανικού ιερατείου βγάζοντας στην επιφάνεια με απόλυτη τεκμηρίωση όλη του τη νοσηρότητα.
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
Έργα: • Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, εκδ. Gutenberg, σελ. 276. • Λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (συνεργασία), εκδ. Gutenberg, σελ. 472. • Λεξικό λατινοελληνικο και ελληνολατινικό, εκδ. Πελεκάνος, σελ. 855. • Χειραψίες με την τρέλα, διηγήματα, εκδ. Ελπήνωρ, σελ. 153. • Η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 313. • Γκαλίνα, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 317. • Δώρο γενεθλίων, εκδ. Οσελότος, σελ. 144. • Φόνος στην οδό Ζακύνθου, εκδ. Οσελότος, σελ. 198.
Ο Θεοδόσης Μοσχόπουλος γεννήθηκε το 1937 στα Χαβριάτα της Κεφαλονιάς. Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και, όταν τελείωσε τις σπουδές του, διορίστηκε καθηγητής στη δημόσια εκπαίδευση. Υπηρέτησε επί μία δεκαετία ως Σχολικός Σύμβουλος στην Ευρυτανία. Το 1992 αποσπάστηκε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, όπου με άλλους συναδέλφους του έγραψε το διδακτικό βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου Η Ελληνική γλώσσα μέσα από κείμενα αρχαία, βυζαντινά και λόγια, εγκαινιάζοντας έτσι συλλογικά την επαναφορά των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
cover_ypatia.indd 1
12/9/2019 5:18:53 PM