140 × 210 SPINE: 12 FLAPS: 80
Έργα: • Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, εκδ. Gutenberg, σελ. 276. • Λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (συνεργασία), εκδ. Gutenberg, σελ. 472. • Λεξικό λατινοελληνικο και ελληνολατινικό, εκδ. Πελεκάνος, σελ. 855. • Χειραψίες με την τρέλα, διηγήματα, εκδ. Ελπήνωρ, σελ. 153. • Η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 313. • Γκαλίνα, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 317. • Δώρο γενεθλίων, εκδ. Οσελότος, σελ. 144.
«Ενώ παρατηρούσα τον κήπο από το τζάμι του παραθύρου, μου ήρθε η ιδέα ν’ ανοίξω το πλαϊνό ντουλάπι της βιβλιοθήκης. Ήταν κι αυτό τίγκα στο χαρτομάνι. Ανάμεσα σε διάφορα χαρτιά πήρε το μάτι μου ένα τετράδιο πενηντάφυλλο που έγραφε απέξω: ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Το πήρα στα χέρια μου, κάθισα στο γραφείο και άρχισα να διαβάζω το περιεχόμενό του. Ανάμεσα στις σελίδες κατά διαστήματα υπήρχαν αποξηραμένα λουλούδια. Διαπίστωσα διαβάζοντας ότι το τετράδιο περιείχε τον κωδικό που μου άνοιξε τον δρόμο για τον ηδονικό βίο του Ευγένιου Κουμάντου. Ήταν μια νωπογραφία της ερωτικής καθημερινότητας του συγγραφέα, τον οποίο δεν είχα γνωρίσει προσωπικά, αλλά είχα διαβάσει τα βιβλία του και τον θαύμαζα βαθύτατα. Η αριστουργηματική του γραφή και η απαρασάλευτη οξυδέρκειά του με συγκινούσαν ως τα τρίσβαθα της ψυχής».
Ο Θεοδόσης Μοσχόπουλος γεννήθηκε το 1937 στα Χαβριάτα της Κεφαλονιάς. Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και, όταν τελείωσε τις σπουδές του, διορίστηκε καθηγητής στη δημόσια εκπαίδευση. Υπηρέτησε επί μία δεκαετία ως Σχολικός Σύμβουλος στην Ευρυτανία. Το 1992 αποσπάστηκε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, όπου με άλλους συναδέλφους του έγραψε το διδακτικό βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου Η Ελληνική γλώσσα μέσα από κείμενα αρχαία, βυζαντινά και λόγια, εγκαινιάζοντας έτσι συλλογικά την επαναφορά των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο.
Το παράξενο αυτό βιβλίο του Θεοδόση Μοσχόπουλου είναι ένα μείγμα ποίησης, μυθοπλασίας και δοκιμίου. Μια κρυφή γοητεία είναι διάχυτη στις σελίδες του. Ο οίστρος της επινόησης και ο θαυμαστός πλούτος της γλώσσας συντελούν, ώστε το ενδιαφέρον του αναγνώστη να βρίσκεται διαρκώς σε κορύφωση.
ISBN 978-960-564-784-1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
0_cover_fonos stin odo.indd 1
ΕΚΔΟΣΕΙΣ
ο σ ε λ ότ ο ς
5/28/2019 11:28:15 AM
ΤΙΤΛΟΣ
Φόνος στην οδό Ζακύνθου ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ
Θεοδόσης Μοσχόπουλος ΣΕΙΡΑ
Ελληνική λογοτεχνία [1358]0619/13 ΕΠΙMΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Πόλυ Μοσχοπούλου LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2019 Θεοδόσης Μοσχόπουλος ΠΡΏΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Ιούνιος 2019 ISBN 978-960-564-784-1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108
ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
0_soma_fonos stin odo�indd 2
5/28/2019 12:44:45 PM
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
Φόνος στην οδό
Ζακύνθου
Βραβείο Ελληνικής Εταιρίας Μεταφραστών Λογοτεχνίας 2017
0_soma_fonos stin odo�indd 3
5/28/2019 12:44:45 PM
0_soma_fonos stin odo�indd 4
5/28/2019 12:44:45 PM
Στην Πολύμνια για μία ακόμη φορά
0_soma_fonos stin odo�indd 5
5/28/2019 12:44:45 PM
0_soma_fonos stin odo�indd 6
5/28/2019 12:44:45 PM
Περιεχόμενα
Φόνος στην οδό Ζακύνθου ��������������������������������������������� 9 Γλυκέρα ����������������������������������������������������������������������������93 Δωμάτιο 7 ����������������������������������������������������������������������108 Απαγορευμένος καρπός ����������������������������������������������150 Η πατερίτσα ������������������������������������������������������������������162 Η γέφυρα �����������������������������������������������������������������������173 Η κάππαρη ��������������������������������������������������������������������183
0_soma_fonos stin odo�indd 7
5/28/2019 12:44:45 PM
0_soma_fonos stin odo�indd 8
5/28/2019 12:44:45 PM
Φόνος στην οδό Ζακύνθου
Ή
μουν φοιτητής στο τέταρτο έτος της νομικής και παράλληλα δούλευα ως ωρομίσθιος υπάλληλος σε αστυνομικό τμήμα, στην ειδική υπηρεσία διαλεύκανσης εγκλήματος. Μια παγερή μέρα του Νοέμβρη έφτασε στο τμήμα η είδηση ότι δολοφονήθηκε στο σπίτι του ο συγγραφέας Ευγένιος Κουμάντος. Η φρικιαστική είδηση με συγκλόνισε, γιατί ήμουν μανιώδης αναγνώστης του χαρισματικού συγγραφέα. Ήταν τότε που είχε κυκλοφορήσει το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο: Ύποπτη γνωριμία. Εκείνο το Σαββατοκύριακο το πήρα στα χέρια μου και το διάβασα μονορούφι. Ήταν μια δυνατή γραφή με ειλικρίνεια και πικρή ειρωνεία που έμοιαζε μ’ ένα στενό ανηφορικό μονοπάτι που περνάει ξυστά από το χείλος ενός γκρεμού. Ο Ευγένιος Κουμάντος είχε δημιουργήσει ένα αφοσιωμένο αναγνωστικό κοινό που αναζητούσε στα έργα του τη ζεστασιά και την ανθρωπιά της φωνής του. Δεν ήταν απλά άλλη μια διασημότητα. Ήταν κάτι παραπάνω. Η καταγωγή του πήγαζε από μια αστική γενιά φημισμένη για τη δημιουργική φαντασία και τα ευγενικά της αισθήματα. Μαζί με τον αστυνομικό διευθυντή Ανδρόνικο Σουρμελή κι έναν αστυφύλακα φτάσαμε με το περιπολικό της άμεσης δράσης στο τριώροφο αρχοντικό του συγγραφέα, στην οδό Ζακύνθου. Στην καγκελό—9—
0_soma_fonos stin odo�indd 9
5/28/2019 12:44:45 PM
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
πορτα μας περίμενε ο γιος του Νεκτάριος Κουμάντος, ένας άντρας γύρω στα πενήντα μετρίου αναστήματος, ωχρός και αδύνατος με σκούρα μάτια χωμένα στις κόγχες τους. «Είμαι ο γιος του Ευγένιου Κουμάντου», είπε με τρεμάμενη ξεψυχισμένη φωνή. «Τι ακριβώς συνέβη;», ρώτησε ο Σουρμελής. «Ο πατέρας μου βρέθηκε δολοφονημένος σήμερα το πρωί στο υπνοδωμάτιό του. Είναι τρομερό». «Πάμε να δούμε», είπε ο αστυνομικός διευθυντής. Ανεβήκαμε στον πρώτο όροφο, όπου έμενε ο συγγραφέας. Η πόρτα του υπνοδωματίου ήταν ανοιχτή. Μπήκαμε μέσα και βρεθήκαμε μπροστά σ’ ένα αποκρουστικό και μακάβριο θέαμα. Ο Ευγένιος Κουμάντος κοιτόταν νεκρός, ολόγυμνος σ’ ένα διπλό κρεβάτι με τα πόδια τεντωμένα και ανοιχτά. Αίμα δεν υπήρχε πουθενά. Γύρω από τον λαιμό του θύματος φάνταζε ένα πλήθος από κόκκινες εκχυμώσεις όμοιες με αμέτρητες αιμάτινες σταγόνες. Οι βολβοί των ματιών ήταν πεταμένοι έξω από τις κόγχες τους και η γλώσσα ήταν σφηνωμένη ανάμεσα στα τόξα των δοντιών. Ένα αφόρητο ψύχος ξεχυνόταν παντού. Μια απερίγραπτη φρίκη φτερούγιζε ολόγυρα. Ανατρίχιασα σύγκορμος κι ένιωσα το αίμα να παγώνει στις φλέβες μου. Ο Ανδρόνικος Σουρμελής κοίταξε προσεκτικά ολόγυρα και κάτω στο πάτωμα. Το μάτι του έπεσε σ’ ένα μπλε μαντίλι δίπλα στο μαξιλάρι του θύματος. Αποδείχθηκε ότι το χρησιμοποίησε ο δολοφόνος για να φιμώσει το θύμα του και για να μην αφήσει δακτυλικά αποτυπώματα. Πάνω σ’ ένα στρογγυλό τραπεζάκι υπήρχε ένα κρυστάλλινο σταχτοδοχείο γεμάτο απο— 10 —
0_soma_fonos stin odo�indd 10
5/28/2019 12:44:45 PM
ΦΌΝΟΣ ΣΤΗΝ ΟΔΌ ΖΑΚΎΝΘΟΥ
τσίγαρα. Δίπλα στο σταχτοδοχείο υπήρχαν δυο κουτιά τσιγάρα ανοικτά που το καθένα είχε μέσα τρία ή τέσσερα τσιγάρα. Το ένα κουτί ήταν μάρκας Μάρλμπορο και το άλλο Ρόθμανς. Η κρεβατοκάμαρα μύριζε καπνό. Κάτω από το αριστερό κομοδίνο που ήταν δίπλα στο κρεβάτι βρέθηκε ένα λεπτό καλώδιο πεταμένο στο πάτωμα. Ήταν το καλώδιο που συνέδεε το στερεοφωνικό που υπήρχε μέσα στην κρεβατοκάμαρα με τη πρίζα. Ο Σουρμελής εξέτασε τον λαιμό του θύματος και είδε το αποτύπωμα του καλωδίου. Ο συγγραφέας είχε στραγγαλιστεί. Χρήματα και τιμαλφή ήταν στη θέση τους. Πράγμα που σήμαινε ότι ο δράστης δεν μπήκε μέσα στο σπίτι για να κλέψει. «Τι ώρα ήταν, όταν ανοίξατε την πόρτα της κρεβατοκάμαρας και είδατε τον πατέρα σας σκοτωμένο;», ρώτησε ο αστυνομικός διευθυντής τον Νεκτάριο Κουμάντο. «Οκτώ και τέταρτο». Ο αστυνομικός διευθυντής κοίταξε με προσοχή για αρκετή ώρα το πτώμα. Ύστερα είπε: «Ο θάνατος πρέπει να επήλθε πριν από τρεις ώρες από τη στιγμή που ανοίξατε την πόρτα. Μπορεί βέβαια να μην είναι ακριβής ο υπολογισμός μου». «Θέλετε να πείτε, κύριε διευθυντά ότι ο πατέρας μου δολοφονήθηκε στις πέντε και τέταρτο;» Ο αστυνομικός διευθυντής κοίταξε με βλοσυρό ύφος τον Νεκτάριο Κουμάντο. «Αν μπορούσα να προσδιορίσω επακριβώς», είπε, «τον χρόνο, θα έλεγα ότι ο θάνατος του πατέρα σας επήλθε την ώρα αυτή. Δεν είμαι όμως απόλυτα βέβαιος, γιατί πρέπει να ξέρετε ότι είναι εξαιρετικά δύ— 11 —
0_soma_fonos stin odo�indd 11
5/28/2019 12:44:45 PM
ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
σκολο να καθορίσει κανείς με ακρίβεια την ώρα του θανάτου ενός ανθρώπου». Ο Ανδρόνικος Σουρμελής ήταν εξαιρετικά ικανός αξιωματικός. Είχε μια διακριτική επιμονή, ερευνούσε με μεθοδικότητα το κίνητρο του εγκλήματος και έδινε μεγάλη σημασία στις λεπτομέρειες. Ήταν πολύ προσεκτικός στις εκτιμήσεις του και δεν έλεγε ποτέ περισσότερα από όσα ήταν αναγκαία. Πήρε τηλέφωνο και ειδοποίησε την ιατροδικαστική υπηρεσία. Σε λιγότερο από μισή ώρα ένα νοσοκομειακό σταμάτησε μπροστά στην καγκελόπορτα του σπιτιού και το πτώμα του άτυχου συγγραφέα μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο για νεκροψία. Ο Νεκτάριος Κουμάντος μάς είπε να περάσουμε στο σαλόνι. Εκεί υπήρχε μια συμπαθητική ατμόσφαιρα ανάμικτη με αέρα περασμένων μεγαλείων. Στη μέση του σαλονιού υπήρχε ένα στρογγυλό τραπέζι. Τριγύρω του καρέκλες και πάνω του ένα κρυστάλλινο βάζο με χρυσάνθεμα. Καθίσαμε στις καρέκλες γύρω από το τραπέζι. «Έμενε μόνος του ο πατέρας σας στον πρώτο όροφο του σπιτιού;», ρώτησε ο αστυνομικός διευθυντής τον Νεκτάριο Κουμάντο. «Με τη δεύτερη γυναίκα του», απάντησε ο Κουμάντος, βαρύθυμος από την απρόοπτη και ανεξήγητη οικογενειακή τραγωδία. «Τη μητριά σας, δηλαδή». «Ναι». «Και πού είναι τώρα αυτή;» «Είναι στο νοσοκομείο. Έκανε προχθές εγχείρηση αφαίρεσης χολής και θα βγει μεθαύριο». — 12 —
0_soma_fonos stin odo�indd 12
5/28/2019 12:44:45 PM
ΦΌΝΟΣ ΣΤΗΝ ΟΔΌ ΖΑΚΎΝΘΟΥ
«Εσείς πού μένετε;» «Στον δεύτερο όροφο με τη γυναίκα μου και τις δυο μου κόρες». «Στο ισόγειο μένει κανείς;» «Η οικονόμος του σπιτιού». «Ακούσατε τίποτα φωνές τη νύχτα από το υπνοδωμάτιο του πατέρα σας;» «Τίποτα απολύτως. Άνοιξα το πρωί την πόρτα για να ρωτήσω τον πατέρα μου μήπως θέλει τίποτα και βρέθηκα μπροστά σ’ αυτό το φρικιαστικό θέαμα που είδατε κι εσείς». «Η μητέρα σας πόσα χρόνια είναι που έχει πεθάνει;» «Δώδεκα». «Από τι αρρώστια πέθανε;» «Έπαθε ανακοπή. Είχε κάνει δύο εγχειρήσεις ανοιχτής καρδιάς και πέθανε ένα βράδυ καθισμένη στον καναπέ βλέποντας τηλεόραση». «Έκανε ο πατέρας σας παιδιά με τη δεύτερή του γυναίκα;» «Όχι. Είχαν μεγάλη διαφορά ηλικίας». «Πόση;» «Όταν παντρεύτηκαν, πριν από δέκα χρόνια, ο πατέρας μου ήταν εβδομηντατεσσάρων χρονών κι εκείνη τριάντα οκτώ». «Ήταν δηλαδή κατά τριάντα έξι χρόνια μικρότερη». «Ναι». «Πώς είναι τ’ όνομά της;» «Νάντια, το γένος Βαλμά». «Ξέρει ότι ο άντρας της δολοφονήθηκε τη νύχτα στο κρεβάτι του;» «Όχι, δεν της είπαμε τίποτα ακόμη». — 13 —
0_soma_fonos stin odo�indd 13
5/28/2019 12:44:45 PM
140 × 210 SPINE: 12 FLAPS: 80
Έργα: • Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, εκδ. Gutenberg, σελ. 276. • Λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (συνεργασία), εκδ. Gutenberg, σελ. 472. • Λεξικό λατινοελληνικο και ελληνολατινικό, εκδ. Πελεκάνος, σελ. 855. • Χειραψίες με την τρέλα, διηγήματα, εκδ. Ελπήνωρ, σελ. 153. • Η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 313. • Γκαλίνα, μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανός, σελ. 317. • Δώρο γενεθλίων, εκδ. Οσελότος, σελ. 144.
«Ενώ παρατηρούσα τον κήπο από το τζάμι του παραθύρου, μου ήρθε η ιδέα ν’ ανοίξω το πλαϊνό ντουλάπι της βιβλιοθήκης. Ήταν κι αυτό τίγκα στο χαρτομάνι. Ανάμεσα σε διάφορα χαρτιά πήρε το μάτι μου ένα τετράδιο πενηντάφυλλο που έγραφε απέξω: ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Το πήρα στα χέρια μου, κάθισα στο γραφείο και άρχισα να διαβάζω το περιεχόμενό του. Ανάμεσα στις σελίδες κατά διαστήματα υπήρχαν αποξηραμένα λουλούδια. Διαπίστωσα διαβάζοντας ότι το τετράδιο περιείχε τον κωδικό που μου άνοιξε τον δρόμο για τον ηδονικό βίο του Ευγένιου Κουμάντου. Ήταν μια νωπογραφία της ερωτικής καθημερινότητας του συγγραφέα, τον οποίο δεν είχα γνωρίσει προσωπικά, αλλά είχα διαβάσει τα βιβλία του και τον θαύμαζα βαθύτατα. Η αριστουργηματική του γραφή και η απαρασάλευτη οξυδέρκειά του με συγκινούσαν ως τα τρίσβαθα της ψυχής».
Ο Θεοδόσης Μοσχόπουλος γεννήθηκε το 1937 στα Χαβριάτα της Κεφαλονιάς. Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και, όταν τελείωσε τις σπουδές του, διορίστηκε καθηγητής στη δημόσια εκπαίδευση. Υπηρέτησε επί μία δεκαετία ως Σχολικός Σύμβουλος στην Ευρυτανία. Το 1992 αποσπάστηκε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, όπου με άλλους συναδέλφους του έγραψε το διδακτικό βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου Η Ελληνική γλώσσα μέσα από κείμενα αρχαία, βυζαντινά και λόγια, εγκαινιάζοντας έτσι συλλογικά την επαναφορά των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο.
Το παράξενο αυτό βιβλίο του Θεοδόση Μοσχόπουλου είναι ένα μείγμα ποίησης, μυθοπλασίας και δοκιμίου. Μια κρυφή γοητεία είναι διάχυτη στις σελίδες του. Ο οίστρος της επινόησης και ο θαυμαστός πλούτος της γλώσσας συντελούν, ώστε το ενδιαφέρον του αναγνώστη να βρίσκεται διαρκώς σε κορύφωση.
ISBN 978-960-564-784-1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
0_cover_fonos stin odo.indd 1
ΕΚΔΟΣΕΙΣ
ο σ ε λ ότ ο ς
5/28/2019 11:28:15 AM