140 × 210
Ε
BARBER SHOP
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
•
ISBN 978-618-205-227-3
ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓ. ΣΤΑΜΕΛΟΣ
ίναι άραγε μόνο οι γονείς μας; Ή μήπως και τα σπίτια, οι δρόμοι, οι πλατείες και οι αλάνες; Να είναι και οι δάσκαλοι πάσης φύσεως, οι παλιοί συμμαθητές και οι φίλοι μας, ζωντανοί και πεθαμένοι, που έρπουν μες στη νύχτα και μας ψάχνουν κάθε φορά που αργούμε να επιστρέψουμε; Μερικές επιστροφές περιγράφονται στις μικρές ιστορίες του βιβλίου αυτού. Στο χώρο, το χρόνο και τους ανθρώπους. Αργές; Ίσως. Επιλεκτικές; Δεν γινόταν αλλιώς. Ενδιαφέρουσες; Μπορεί.
SPINE: 4.7
FLAPS: 70
Ο Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος γεννήθηκε στην Κερατέα, το 1956, όπου τελείωσε το Δημοτικό και το εξατάξιο Γυμνάσιο. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Σπουδές στην Εκπαίδευση του Ε.Α.Π. Είναι πτυχιούχος της ΣΕΛΜΕ Ηρακλείου και επιμορφωτής Α΄ και Β΄ Επιπέδου του Υπουργείου Παιδείας. Δίδαξε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και διετέλεσε Αν. Διευθυντής ΙΕΚ, Γυμνασιάρχης, Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λασιθίου και τρεις φορές Πρόεδρος του Παραρτήματος Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Είναι επίσης Πρόεδρος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και διευθυντής συντάξεως του περιοδικού «Αμάλθεια». Έχει κάνει αρκετές ανακοινώσεις σε συνέδρια, ενώ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Το βιβλίο του αυτό είναι το εικοστό έκτο.
BARBER SHOP
Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος
BARBER SHOP Διηγήματα
ΤΙΤΛΟΣ
Barber shop ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ
Ιωάννης Ευάγγ. Σταμέλος ΣΕΙΡΑ
Ελληνική λογοτεχνία, Διηγήματα [1358] 0222/04 ΕΠΙMΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Ιωάννης Ευάγγ. Σταμέλος LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2022 Ιωάννης Ευάγγ. Σταμέλος ΠΡΏΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Φεβρουάριος 2022 ISBN 978-618-205-227-3
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108
ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
Στον Γιώργο ως ελαχίστη απόδοση οφειλής
Περιεχόμενα Ο Καλλιτέχνης............................................................................................9 Barber Shop.................................................................................................16 Ο µπάρµπα Μπράσος...........................................................................24 Στην εποχή του Σαµψών...................................................................33 Ο Αντώνης ο Μπατίρης....................................................................41 Απαγορεύεται η είσοδος εις τους κουτούς πελάτες......46 Η πλάκα του Πλατσάρα....................................................................54 Προχωράτε κι ερχόµαστε..................................................................60 Η γευσιγνωσία ήταν µούφα............................................................62 Γέλαγε η Μαρία........................................................................................66 Λάδι στη θάλασσα.................................................................................69 Τα λουλούδια άνθιζαν µε Παβαρότι..........................................73
—7—
Ο Καλλιτέχνης
Ε
νδιαφέρον έχουν τα χρονογραφήματα και οι άλλες μαρτυρίες σε κείμενα του μεσοπολέμου για τους κουρείς και τα κουρεία. Ο Παύλος Νιρβάνας φερ’ ειπείν στην εφημερίδα Ακρόπολη το 1929 σχολιάζει σατιρικά τον κουρέα του ο οποίος ακολουθεί την πανάρχαια παράδοση του «ξυρίζειν διττώς, δια του ξυραφίου δηλαδή και της γλώσσης». Και έχει δίκαιο γι’ αυτό το «πανάρχαια» διότι όπως αναφέρεται και από κάποιον αρχαίο συγγραφέα σχετικά με ένα ανάλογο περιστατικό του βασιλιά της Μακεδονίας Αρχέλαου, όταν ο κουρέας του τον ρώτησε «πως θα ήθελε να τον κουρέψει» είχε λάβει την απάντηση από τον βασιλιά «σιωπηλός!». Σήμερα οι κουρείς έχουν γίνει κομμωτές και τα κουρεία «Barber Shop» ή «Ανδρικές Kομμώσεις» και την τέχνη την μαθαίνουν στις σχολές του Αμάραντου. Πριν από πενήντα χρόνια και πιο πίσω όμως τα πράγματα δεν ήταν έτσι. «Διευθυνταί κουρείων» γράφει ο Νιρβάνας, γινόντουσαν οι παλιοί υπάλληλοι των κουρείων. «Σιγά-σιγά από τον μισθό τους και από τα πουρμπουάρ τους, έκαμναν με αυστηρή οικονομία ένα μικρόν κεφάλαιον. Και τι εκέρδιζαν τότε; Τιποτένια πράγματα! Και όμως έθεταν τας οικονομικάς βάσεις μιας επιχείρησης.
—9—
Με τον καιρόν αφού ετελειοποιούντο στη τέχνη τους και καλλιεργούσαν από την πελατείαν του ξένου κουρείου την μέλλουσαν πελατείαν του δικού των, αποχαιρετούσαν ένα καλό πρωί το μάστορή τους, ενοίκιαζαν ένα μαγαζάκι, το επίπλωναν όπως-όπως, επρομηθεύοντο λίγα εργαλεία και να σου τους αφεντικά!» Ο Καλλιτέχνης ξεκίνησε στα δώδεκά του. Πήγε μια χρονιά στο γυμνάσιο αλλά για άγνωστους λόγους τον έβγαλε ο πατέρας του και τον έστειλε παραγιό ή τσιράκι, όπως συνηθέστερα τον αποκαλούσαν στο μπαρμπέρικο του Μπισκότη. Με αρμοδιότητες να σκουπίζει μετά από κάθε κούρεμα το μαγαζί ώστε να είναι πάντα καθαρό το πάτωμα. Να καθαρίζει τους καθρέπτες. Να πλένει τα πινέλα και να ξεσκονίζει τα σακάκια των πελατών. Πάντα βέβαια υπό το άγρυπνο μάτι του Μπισκότη. Όταν δεν ασχολούνταν με αυτές τις δραστηριότητες παρατηρούσε προσεκτικά τις κινήσεις του μάστορα για να μάθει τη δύσκολη τέχνη του κουρέα. Οι κουρείς της εποχής δεν δίδασκαν. Μάλιστα προσπαθούσαν, κατά την κρίση του καθενός τους, να κρύψουν τα κόλπα για να «μην τους πάρουν την τέχνη» και γίνουν στην αγορά ανταγωνιστές τους τα τσιράκια και οι καλφάδες. Στη δεύτερη βαθμίδα της ιεραρχίας μετά το τσιράκι ήταν ο κάλφας. Ο κάλφας άρχιζε να κάνει σαπουνάδα στους πελάτες, να ξυρίζει και να κάνει καθαρίσματα αυχένος. Δηλαδή καθάριζε κατά την επικρατούσα συνήθεια τότε τον σβέρκο ενδιάμεσα — 10 —
από τα διαδοχικά κουρέματα. Άρχιζε ακόμα να κουρεύει παιδιά «όλα» τα μαλλιά, γουλί δηλαδή ή κουρουμπέτσι στα αρβανίτικα, ή «φούντα», αφήνοντας μια φούντα μπροστά στο κεφάλι τους. Πιο παλιά με τη χειροκίνητη μηχανή και αργότερα με την ηλεκτρική. Κατόπιν προχωρούσε στο «αμερικάνικο» και εξελισσόταν στο «α λα γκαρσόν». Στο αντρικό κούρεμα που ήταν η τελευταία εξέλιξη το πιο δύσκολο κούρεμα ήταν το «καρέ». Ομαλό σβήσιμο και στην κορυφή «καρφάκια» κοντά, όλα χειροποίητα όμως. Όχι ζελέδες και τέτοια για να κρατούν προσωρινά τα μαλλιά όρθια. Τα δύσκολα ήταν στο ξύρισμα το «κόντρα» και στο κούρεμα το ομαλό «σβήσιμο» με το ψαλιδάκι, το οποίο στα χέρι του σωστού κουρέα κελαηδούσε. Όταν δεν έκοβε μαλλί το ανοιγόκλεινε στο χέρι του με τέτοια επιδεξιότητα ώστε ακούγονταν μια σωστή μελωδία από τους χτύπους του. Ο Καλλιτέχνης ακολούθησε την πορεία που ακολουθούσαν όλοι στη θέση του εκείνη την εποχή. Σιγά-σιγά από τον μισθό του και από τα πουρμπουάρ καθώς και με τη σωστή διαχείριση από την κυρά Βαγγελιώ, τη μάνα του, δημιούργησε μια μικρή καβάτζα για το μέλλον. Με τον καιρό και αφού είχε τελειοποιηθεί στην τέχνη καλλιέργησε την πελατεία του. Ο Καλλιτέχνης απέκτησε προσωπικότητα. Είχε πελάτες που ζητούσαν αποκλειστικά αυτόν για τα σχετικά. Αυτοί θα αποτελούσαν τη μαγιά για το δικό του μαγαζί, όποτε θα το άνοιγε.
— 11 —
140 × 210
Ε
BARBER SHOP
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
•
ISBN 978-618-205-227-3
ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓ. ΣΤΑΜΕΛΟΣ
ίναι άραγε μόνο οι γονείς μας; Ή μήπως και τα σπίτια, οι δρόμοι, οι πλατείες και οι αλάνες; Να είναι και οι δάσκαλοι πάσης φύσεως, οι παλιοί συμμαθητές και οι φίλοι μας, ζωντανοί και πεθαμένοι, που έρπουν μες στη νύχτα και μας ψάχνουν κάθε φορά που αργούμε να επιστρέψουμε; Μερικές επιστροφές περιγράφονται στις μικρές ιστορίες του βιβλίου αυτού. Στο χώρο, το χρόνο και τους ανθρώπους. Αργές; Ίσως. Επιλεκτικές; Δεν γινόταν αλλιώς. Ενδιαφέρουσες; Μπορεί.
SPINE: 4.7
FLAPS: 70
Ο Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος γεννήθηκε στην Κερατέα, το 1956, όπου τελείωσε το Δημοτικό και το εξατάξιο Γυμνάσιο. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Σπουδές στην Εκπαίδευση του Ε.Α.Π. Είναι πτυχιούχος της ΣΕΛΜΕ Ηρακλείου και επιμορφωτής Α΄ και Β΄ Επιπέδου του Υπουργείου Παιδείας. Δίδαξε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και διετέλεσε Αν. Διευθυντής ΙΕΚ, Γυμνασιάρχης, Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λασιθίου και τρεις φορές Πρόεδρος του Παραρτήματος Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Είναι επίσης Πρόεδρος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και διευθυντής συντάξεως του περιοδικού «Αμάλθεια». Έχει κάνει αρκετές ανακοινώσεις σε συνέδρια, ενώ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Το βιβλίο του αυτό είναι το εικοστό έκτο.