140 × 210 SPINE: 4.9 FLAPS: 80
Επικοινωνία: Σταμέλος Ιωάννης Εμμ. Σκυβάλου 1 72100 Άγιος Νικόλαος – Κρήτη Kιν: 697 719 2004 E-mail: stamelosioa@gmail.com
0_cover_aristofanis.indd 1
Δ.: Αρίστο, αν έγραφες σήμερα για το θέατρο, ποιο θέμα θα διάλεγες; Α.: Τα μέσα ενημέρωσης. Γιατί συντελούν εξαιτίας της επιρροής τους στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και εξ αυτού στην ανάδειξη ανίκανων ηγετών. Δ.: Θα έγραφες τραγωδίες; Α.: Όχι. Θα έκανα αυτό που ξέρω καλά. Θα έγραφα κωμωδίες για τη συμπεριφορά των σύγχρονων Ελλήνων, που δημιουργήθηκε από τον εύκολο πλουτισμό, τον αγροίκο πλούτο, και την κακή παιδεία που σας δίνει η κοινωνία και τα σχολεία σας. Και για τη λειψανδρία ηγετών θα έγραφα. Διάλεξα (λέει στη συνέχεια) να παρουσιάσω τον «Πλούτο» σε ένα φανταστικό σύγχρονο ΚΑΠΗ γιατί είναι πάντα επίκαιρος, δεν θέλει πολλή κινητικότητα και θέλει λίγους ηθοποιούς. Στην τρίτη ηλικία η απομνημόνευση είναι πιο δύσκολη, γι’ αυτό κόντυνα και λίγο τους αρχικούς ρόλους.
ISBN 978-960-564-755-1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Ο Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος γεννήθηκε στην Κερατέα, το 1956, όπου τελείωσε το Δημοτικό και το εξατάξιο Γυμνάσιο. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Σπουδές στην Εκπαίδευση του Ε.Α.Π. Είναι πτυχιούχος της ΣΕΛΜΕ Ηρακλείου και επιμορφωτής Α΄ και Β΄ Επιπέδου του Υπουργείου Παιδείας. Έχει διατελέσει τρεις φορές Πρόεδρος του Παραρτήματος Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Είναι επίσης Πρόεδρος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και διευθυντής συντάξεως του περιοδικού «Αμάλθεια». Έχει κάνει αρκετές ανακοινώσεις σε συνέδρια, ενώ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Διδάσκει Μαθηματικά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το βιβλίο του αυτό είναι το δέκατο έβδομο.
Αριστοφάνης συνεντευξιαζόμενος και ο «Πλούτος» στο ΚΑΠΗ
• «Excel εφαρμογές κι ασκήσεις» • «Μαθηματικά, στρατηγικές μελέτης και εξετάσεων» • «Κερατέα, έγραψαν γι’ αυτήν. Συμβολή στην βιβλιογραφία της Κερατέας» • «Ο χρόνος και ο προγραμματισμός στην εφαρμογή του αναλυτικού προγράμματος από τον μαθηματικό στο Γυμνάσιο» • «Χιούμορ και Μαθηματικά» • «Λεύκωμα Προσωπικοτήτων που συνέβαλαν στην Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα από τον Ν. Λασιθίου» • «Φαντασία και Μαθηματικά» • «Λασίθι, ο τόπος και οι άνθρωποι» • «Αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών στα Μαθηματικά» • «Η αυτοβιογραφία της αλεπούς» • «Συντάκτης επικηδείων» • «Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ» • «Μαθημύθεια» • «Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής» • «Μαύρα μούρα και άσπρα μούρα» • «ΤΕΡΠΝΑ KAI ΩΦΕΛΙΜΑ»
Σε μια φανταστική «επιπεδοποίηση» του χρόνου ο Αριστοφάνης δίνει σε έναν σύγχρονο δημοσιογράφο μια συνέντευξη για το έργο, την εποχή και τη θεματολογία των διασωθεισών κωμωδιών του.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓ. ΣΤΑΜΕΛΟΣ
Άλλα βιβλία του συγγραφέα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ
ο σ ε λ ότ ο ς
4/18/2019 3:33:32 PM
Τιτλος Αριστοφάνης συνεντευξιαζόμενος και ο «Πλούτος» στο ΚΑΠΗ Συγγραφεας Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος Σειρα Θέατρο [1061] 0319/02 Eπιμελεια - Διορθωση Όλγα Παλαμήδη Layout - Design Myrtilo, Λένα Παντοπούλου Copyright© 2019 Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος Πρωτη Εκδοση Αθήνα, Μάρτιος 2019
ISBN 978-960-564-755-1
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ:
Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα Τηλ. : 210 6431108 e-mail: ekdoseis.ocelotos@gmail.com www. ocelotos. gr
0_soma_aristofanis.indd 2
19/3/2019 5:28:06 μμ
Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος
Αριστοφάνης συνεντευξιαζόμενος και ο «Πλούτος» στο ΚΑΠΗ ΘΕΑΤΡΟ
0_soma_aristofanis.indd 3
19/3/2019 5:28:07 μμ
0_soma_aristofanis.indd 4
19/3/2019 5:28:07 ΟΟ
ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ
0_soma_aristofanis.indd 5
19/3/2019 5:28:41 μμ
ΣΚΗΝΗ 1
[Δημοσιογράφος-Αριστοφάνης-Άλκηστη, γυναίκα Αριστοφάνη-Αραρότας, γιος Αριστοφάνη.] [Ένα μικρό καθιστικό με δύο καρέκλες και ένα τραπεζάκι στο κέντρο της σκηνής. Στη μια καρέκλα κάθεται ο Αριστοφάνης. Η άλλη είναι του δημοσιογράφου, που είναι όρθιος με μια βιντεοκάμερα στο χέρι και ένα κλειστό τρίποδο.] Δ.: Ευχαριστώ πολύ, Αριστοφάνη, που δέχτηκες να μου
παραχωρήσεις τη συνέντευξη. Α.: Κάτσε. Δ.: Να στήσω την κάμερα… Α.: Κάνε ό,τι νομίζεις. [Στήνει την κάμερα στο τρίποδο και καδράρει τις θέσεις όπου θα καθίσει με τον Αριστοφάνη για τη συνέντευξη.] Δ.: Να βγάλουμε και καμιά φωτογραφία; Α.: Κάνε ό,τι θέλεις.
[Ο δημοσιογράφος τραβάει με το κινητό του φωτογραφίες. Η σύζυγος του Αριστοφάνη μπαίνει στη σκηνή.] ΑΛ.: Πριν ξεκινήσετε, να φτιάξω καφέ; Α.: Εμένα ένα φλισκούνι με μέντα. Δ.: Έναν καφέ, αν είναι εύκολο. ΑΛ.: Τι καφέ; Δ.: Φραπέ με ολίγη. ΑΛ.: Ευχαρίστως. Γάλα θέλετε; Δ.: Όχι ευχαριστώ. ΑΛ.: Εντάξει. Δ.: Κύριε Αριστοφάνη…
6
ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓ. ΣΤΑΜΕΛΟΣ
0_soma_aristofanis.indd 6
19/3/2019 5:28:41 μμ
Α.: Κεριά και λιβάνια. Αρίστο! Δ.: Ωραία. Αρίστο, αν έγραφες σήμερα για το θέατρο, ποιο
θέμα θα διάλεγες; Α.: Τα μέσα ενημέρωσης. Δ.: Γιατί; Α.: Γιατί συντελούν εξαιτίας της επιρροής τους στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και εξ αυτού στην ανάδειξη ανίκανων ηγετών. Δ.: Θα έγραφες τραγωδίες; Α.: Όχι. Θα έκανα αυτό που ξέρω καλά. Θα έγραφα κωμωδίες για τη συμπεριφορά των σύγχρονων Ελλήνων, που δημιουργήθηκε από τον εύκολο πλουτισμό και την κακή παιδεία που σας δίνει η κοινωνία και τα σχολεία σας. Και για τη λειψανδρία ηγετών θα έγραφα. Δ.: Να βάλουμε λίγο τα πράγματα στη σειρά. Για πες μου, Αρίστο, πού γεννήθηκες; Α.: Μη με ζαλίζεις με τέτοια. Βρες τα σε καμιά εγκυκλοπαίδεια. Αν είναι να κάνουμε κουβέντα χωρίς ενδιαφέρον, ας τη σταματήσουμε εδώ. Θα πρέπει να ξέρεις ότι έχω εξασκηθεί πολύ στο μπινελίκωμα και θ’ ακούσεις τα εξ αμάξης αν τα όσα με ρωτάς δεν έχουν και για μένα ενδιαφέρον. Θέλω έξυπνες ερωτήσεις. Αλλιώς παράτα με. Δ.: Δέχομαι την πρόκληση. Λοιπόν, ένα μεγάλο μέρος από τα έργα σου αναφέρονται στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Πολύ φυσικό, γιατί ήταν ένας πόλεμος που… Α.: Κράτησε είκοσι εφτά ολόκληρα χρόνια και το τέλος του σήμανε και το τέλος του Χρυσού Αιώνα των Αθηνών. Ειδικά από το 413 μέχρι το 404 π.Χ., που πάθαμε την πανωλεθρία στους Αιγός Ποταμούς. Αυτή ήταν η χειρότερη περίοδος. Φτάσαμε στο σημείο να εμπλέξουμε και τους Πέρσες στις δικές μας υποθέσεις. ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΙΑΖΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ Ο «ΠΛΟΥΤΟΣ» ΣΤΟ ΚΑΠΗ
0_soma_aristofanis.indd 7
7
19/3/2019 5:28:41 μμ
Δ.: Ανικανότητα και έλλειψη ηγετών; Α.: Συχνά συμβαίνει στους λαούς, να μη βρίσκεται δηλα-
δή κανείς σημαντικός πολιτικός να δώσει κουράγιο και όραμα στην πόλη. Να καθησυχάσει τους πολίτες που βρίσκονται σε κατάσταση πανικού. Δ.: Στους «Αχαρνής» βάζεις τον ήρωα να συνάψει ξεχωριστή συνθήκη ειρήνης μόνο για τον εαυτό του και την οικογένειά του. Α.: Ήταν το 425 και ο Πελοποννησιακός Πόλεμος έμπαινε στον έβδομο χρόνο του. Οι Σπαρτιάτες με συνεχείς επιδρομές στην Αττική είχαν καταστρέψει τα πάντα και είχαν αναγκάσει τον αγροτικό πληθυσμό να εγκαταλείψει τις μόνιμες κατοικίες του στους διάφορους δήμους της Αττικής και να βρει καταφύγιο μέσα στα Μακρά Τείχη της Αθήνας. Δ.: Η «Ειρήνη» σου… Α.: Παίχτηκε πρώτη φορά το 421 π.Χ., στα Μεγάλα Διονύσια. Δ.: Και είναι η πιο μεγάλη αντιπολεμική σάτιρα που γράφτηκε ποτέ. Α.: Την ξέρεις την υπόθεση; Δ.: Μέσες άκρες… Α.: Οι θεοί έχουν εγκαταλείψει τον Όλυμπο εξαιτίας των όσων γινόντουσαν στις ελληνικές πόλεις. Ο Πόλεμος κρατάει φυλακισμένη την Ειρήνη και ψάχνει να βρει ένα γουδοχέρι για να λιώσει τις ελληνικές πόλεις, που τις έχει βάλει σ’ ένα μεγάλο γουδί. Δ.: Αντιπολεμική και η «Λυσιστράτη»… Α.: [Τραγουδιστά.] Λυσιστράτη, Λυσιστράτη, δεν μπορώ να κλείσω μάτι… [Γέλια.] Και οι «Όρνιθες», αντιπολεμική κι αυτή. Δ.: Με την ουτοπία. Την πολιτεία των πουλιών. Όπου δια8
ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓ. ΣΤΑΜΕΛΟΣ
0_soma_aristofanis.indd 8
19/3/2019 5:28:41 μμ
κωμωδείς τους συκοφάντες και τους κόλακες του δήμου. Α.: Σου θυμίζει τίποτα; Δ.: Και τι δεν μου θυμίζει… Διαχρονικές έννοιες! [Γέλια.] Α.: Επίσης διακωμωδώ και τις θεωρίες για τα νέα πολιτεύματα. Πρόσεξε! Αυτά μπορεί εσείς να τα βλέπετε σήμερα για αστειάκια, αλλά δεν είναι. Όποιος δεν έχει βιώσει τα δεινά του πολέμου, δεν μπορεί να καταλάβει τη σημασία της ειρήνης! Αυτό να το γράψεις όπως σου το λέω! Δ.: Όμως, Αρίστο, για να μη μασάμε τα λόγια μας και να τα λέμε όλα, δεν σου αρέσουν οι νεωτερισμοί. Τη μια στις «Νεφέλες» τα βάζεις με τον Σωκράτη και την άλλη, σε άλλα έργα σου διακωμωδείς τον Ευριπίδη. Στους «Αχαρνής», για παράδειγμα, τον κατηγορείς για μισογυνισμό και ιδιοτροπία. Τον κατηγορείς ακόμα και για τις καινοτομίες που έχει κάνει στα σκηνικά της τραγωδίας, ενώ στους «Βατράχους» τον βάζεις να διαγωνίζεται με τον Αισχύλο, από τον οποίο χάνει. Α.: Στους «Βατράχους» είναι πεθαμένοι οι τρεις μεγάλοι τραγικοί. Όμως η πόλη είχε ανάγκη από ανθρώπους μυαλωμένους, οι οποίοι θα έπρεπε να διδάξουν τους λιγόμυαλους. Ο Αισχύλος επιστρέφει από τον Άδη για το καλό των συμπολιτών του γιατί κρίθηκε μυαλωμένος. Κλήθηκε να σώσει την πατρίδα όχι με φλυαρίες, καλλιέπειες και φούμαρα, αλλά με σταράτες κουβέντες, καρπερές, να γνωστέψουν οι βλάκες που ’ναι σαν την άμμο της θαλάσσης. Αμέτρητοι. [Μπαίνει η Άλκηστη μ’ έναν δίσκο, στον οποίο έχει ένα φλιτζάνι, έναν φραπέ, ένα πιάτο με βουτήματα και ένα βαζάκι με ζάχαρη.]
ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΙΑΖΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ Ο «ΠΛΟΥΤΟΣ» ΣΤΟ ΚΑΠΗ
0_soma_aristofanis.indd 9
9
19/3/2019 5:28:41 μμ
140 × 210 SPINE: 4.9 FLAPS: 80
Επικοινωνία: Σταμέλος Ιωάννης Εμμ. Σκυβάλου 1 72100 Άγιος Νικόλαος – Κρήτη Kιν: 697 719 2004 E-mail: stamelosioa@gmail.com
0_cover_aristofanis.indd 1
Δ.: Αρίστο, αν έγραφες σήμερα για το θέατρο, ποιο θέμα θα διάλεγες; Α.: Τα μέσα ενημέρωσης. Γιατί συντελούν εξαιτίας της επιρροής τους στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και εξ αυτού στην ανάδειξη ανίκανων ηγετών. Δ.: Θα έγραφες τραγωδίες; Α.: Όχι. Θα έκανα αυτό που ξέρω καλά. Θα έγραφα κωμωδίες για τη συμπεριφορά των σύγχρονων Ελλήνων, που δημιουργήθηκε από τον εύκολο πλουτισμό, τον αγροίκο πλούτο, και την κακή παιδεία που σας δίνει η κοινωνία και τα σχολεία σας. Και για τη λειψανδρία ηγετών θα έγραφα. Διάλεξα (λέει στη συνέχεια) να παρουσιάσω τον «Πλούτο» σε ένα φανταστικό σύγχρονο ΚΑΠΗ γιατί είναι πάντα επίκαιρος, δεν θέλει πολλή κινητικότητα και θέλει λίγους ηθοποιούς. Στην τρίτη ηλικία η απομνημόνευση είναι πιο δύσκολη, γι’ αυτό κόντυνα και λίγο τους αρχικούς ρόλους.
ISBN 978-960-564-755-1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Ο Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος γεννήθηκε στην Κερατέα, το 1956, όπου τελείωσε το Δημοτικό και το εξατάξιο Γυμνάσιο. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Σπουδές στην Εκπαίδευση του Ε.Α.Π. Είναι πτυχιούχος της ΣΕΛΜΕ Ηρακλείου και επιμορφωτής Α΄ και Β΄ Επιπέδου του Υπουργείου Παιδείας. Έχει διατελέσει τρεις φορές Πρόεδρος του Παραρτήματος Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Είναι επίσης Πρόεδρος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και διευθυντής συντάξεως του περιοδικού «Αμάλθεια». Έχει κάνει αρκετές ανακοινώσεις σε συνέδρια, ενώ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Διδάσκει Μαθηματικά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το βιβλίο του αυτό είναι το δέκατο έβδομο.
Αριστοφάνης συνεντευξιαζόμενος και ο «Πλούτος» στο ΚΑΠΗ
• «Excel εφαρμογές κι ασκήσεις» • «Μαθηματικά, στρατηγικές μελέτης και εξετάσεων» • «Κερατέα, έγραψαν γι’ αυτήν. Συμβολή στην βιβλιογραφία της Κερατέας» • «Ο χρόνος και ο προγραμματισμός στην εφαρμογή του αναλυτικού προγράμματος από τον μαθηματικό στο Γυμνάσιο» • «Χιούμορ και Μαθηματικά» • «Λεύκωμα Προσωπικοτήτων που συνέβαλαν στην Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα από τον Ν. Λασιθίου» • «Φαντασία και Μαθηματικά» • «Λασίθι, ο τόπος και οι άνθρωποι» • «Αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών στα Μαθηματικά» • «Η αυτοβιογραφία της αλεπούς» • «Συντάκτης επικηδείων» • «Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ» • «Μαθημύθεια» • «Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής» • «Μαύρα μούρα και άσπρα μούρα» • «ΤΕΡΠΝΑ KAI ΩΦΕΛΙΜΑ»
Σε μια φανταστική «επιπεδοποίηση» του χρόνου ο Αριστοφάνης δίνει σε έναν σύγχρονο δημοσιογράφο μια συνέντευξη για το έργο, την εποχή και τη θεματολογία των διασωθεισών κωμωδιών του.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓ. ΣΤΑΜΕΛΟΣ
Άλλα βιβλία του συγγραφέα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ
ο σ ε λ ότ ο ς
4/18/2019 3:33:32 PM