140 × 210 SPINE: 7.8 FLAPS: 80
Σ
ISBN 978-618-205-135-1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Από το βύθισμα στην απογείωση
κεφτείτε με πόση δύναμη «βυθιζόμαστε»! Αν καταφέρουμε όλη αυτή τη δύναμη να την αξιοποιήσουμε, αντί να την αφήσουμε να μας απορροφήσει, τότε το βύθισμα θα έχει άλλη γεύση και θα μετατραπεί σ’ ένα ιδιότυπο ταξίδι μετασχηματισμού. Τότε είναι που το βύθισμα θα είναι η έναρξη ενός ταξιδιού απογείωσης! Το βιβλίο αυτό αναφέρεται ακριβώς σ’ αυτό! Στην αξιοποίηση της δύναμης της πτώσης και στο χτίσιμο της Ανθεκτικότητας μέσα από την αποδοχή, το βίωμα και την αξιοποίηση της δυναμικής των δυσάρεστων συμβάντων. Είναι γραμμένο με τη μορφή συμβολικών ιστοριών και κρίσιμων ερωτήσεων-ασκήσεων-αναστοχασμών, που προτείνεται να κάνετε αφού διαβάσετε την κάθε ιστορία. Ο λόγος που είναι γραμμένο με συμβολική γλώσσα, είναι για να βιώσετε το νόημα των ιστοριών με έναν πιο διαδραστικό τρόπο. Αντί απλώς να σας δώσει μια σειρά από οδηγίες και προσταγές, προτιμά να σας κάνει συνοδοιπόρους σε ένα ταξίδι Θετικής Ψυχολογίας και αναπλαισίωσης, που θα ενισχύσει την αυτογνωσία σας και θα σας βοηθήσει να χτίσετε τη δική σας Ανθεκτικότητα.
Δρ. Ειρήνη Τσαχουρίδη
βιβλία, οι Ιστορίες από ένα μαγικό βασίλειο και Η μαγεία των Χριστουγέννων (και όχι μόνο) είναι… στα χέρια σου, απευθύνονται σε παιδιά και μεγάλους προσφέροντας πλούσια διδάγματα σε επίπεδο αυτοβελτίωσης. Το τρίτο της βιβλίο Συμβολικές ιστορίες από το ταξίδι μου στο «Εγώ Είμαι» αποτελεί καρπό εσωτερικής αναζήτησης και βοηθά τον αναγνώστη να κάνει ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι το τέταρτο της συγγραφέως. Πρόκειται για ένα βιβλίο συμβολικά γραμμένο, που εφαρμόζει με πρακτικό και βιωματικό τρόπο αρχές της Θετικής Ψυχολογίας και προτείνει τρόπους για το χτίσιμο της Ανθεκτικότητας και την αξιοποίηση της δυναμικής των δυσάρεστων συμβάντων. Ας δούμε λοιπόν πώς από το Βύθισμα μπορούμε να βιώσουμε την Απογείωση…
Δρ. Ειρήνη Τσαχουρίδη
Από το βύθισμα στην απογείωση
Ένα βιβλίο για την Ανθεκτικότητα και την πρακτική εφαρμογή της Θετικής Ψυχολογίας μέσα από συμβολικές ιστορίες και ασκήσεις αναστοχασμού
Η Ειρήνη Τσαχουρίδη είναι Διδάκτωρ Οργανωσιακής Συμπεριφοράς του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με ειδίκευση στη Θετική Οργανωσιακή Παιδεία. Έχει αποφοιτήσει με άριστα από το τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και έχει λάβει με άριστα Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (Master in Business Administration-MBA, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Έρευνές της έχουν δημοσιευτεί σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους και έχουν παρουσιαστεί σε διεθνή ακαδημαϊκά συνέδρια. Πέραν της ακαδημαϊκής διδασκαλίας, έρευνας και συγγραφής, ασχολείται με την αυτογνωσία, την αυτοβελτίωση, καθώς και με τη συγγραφή συμβολικών ιστοριών και παραμυθιών. Τα δύο πρώτα της
Από το βύθισμα στην απογείωση
ΤΙΤΛΟΣ
Από το βύθισμα στην απογείωση ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Δρ. Ειρήνη Τσαχουρίδη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Όλγα Παλαμήδη ΕΞΩΦΥΛΛΟ
Εμμανουέλα Κακαβιά LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2021 Δρ. Ειρήνη Τσαχουρίδη ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Ιούλιος 2021 ISBN 978-618-205-135-1
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ:
Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 6431108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr
Δρ. Ειρήνη Τσαχουρίδη
Από το βύθισμα στην απογείωση Ένα βιβλίο για την Ανθεκτικότητα και την πρακτική εφαρμογή της Θετικής Ψυχολογίας μέσα από συμβολικές ιστορίες και ασκήσεις αναστοχασμού
Το βιβλίο αυτό αφιερώνεται σε όσους προσπαθούν να μετατρέψουν τις δυσκολίες σε «κάτι άλλο»
—5—
Πρόλογος
Η ζωή είναι ένα ταξίδι προσωπικό και τόσο μοναδικό που κανείς ποτέ δεν θα μπορέσει ούτε να προβλέψει, ούτε και να προδιαγράψει σε κάθε του λεπτομέρεια. Παρά μόνο θα μπορέσει να το διηγηθεί, αφού το ζήσει. Αλλιώς θα παραμείνει απλώς ένα όνειρο. Ένα ανύπαρκτο παραμύθι μιας ουτοπίας που ποτέ δεν ειπώθηκε... Στην πορεία της ζωής μας, το όχημα που μας οδηγεί είναι ο χαρακτήρας και οι επιλογές μας, που χτίζουν και πλαισιώνουν την εμπειρία, όπως αυτή σχηματίζεται και νοηματοδοτείται σε σχέση με το εκάστοτε περιβάλλον ύπαρξής μας και τους αστάθμητους παράγοντες που ενυπάρχουν είτε ως τύχη ή πεπρωμένο, είτε πάλι ως συνειδητότητα και μη. Στο διάβα μας αυτό, λοιπόν, θα περάσουμε μέσα από το φως και το σκοτάδι. Θα ζήσουμε στη μέρα και τη νύχτα. Θα βιώσουμε τη χαρά και τη λύπη και όλη τη χρωματική διασπορά των συναισθημάτων μας, ως μια διάθλαση της αλήθειας που αποτυπώνεται στο σώμα και το μυαλό μας και συνδιαμορφώνει το μονοπάτι που βαδίζουμε. Ο Carl Jung κάποτε έγραψε ότι κανένα δέντρο δεν μπορεί να μεγαλώσει στον παράδεισο αν οι ρίζες του δεν απλώνονται στην κόλαση. Κι όμως, ειδικά τα τελευταία χρόνια, ο άνθρωπος αρέσκεται σε ένα ατέρμονο κυνήγι της χαράς και της ευτυχίας. Σε μια αναζήτηση ενός μόνιμου, επίγειου παράδεισου ευφορίας, όπου το θετικό υπερσκελίζει το αρνητικό, και ωσάν ένας άλλος θεόσταλτος βασιλιάς χτίζει παλάτια, με τη χρυσοποίκιλτη σφραγίδα του «καλού». Στην άλλη όχθη του βασιλείου το «κακό», δαιμονοποιημένο και
—7—
αφορισμένο, βρυχάται και θεριεύει από τον αποκλεισμό του και προσμένει την ανάσταση της ισορροπίας. Και θα παλέψει για αυτή. Γιατί, όπως μας θυμίζει ο Ken Wilber, κάθε σύνορο, κάθε όριο που χωρίζει τον κόσμο και τις έννοιες, είναι και μια πιθανή γραμμή σύγκρουσης και πολέμου. Και δεν υπάρχει ζωή χωρίς μάχη, χωρίς πάλη μεταξύ των αντίρροπων δυνάμεων που συγκροτούν το σύνολο, το όλον, και μετουσιώνουν το απεχθές και το δυσάρεστο σε ευκαιρία αλλαγής και εξέλιξης. Σε μια περίλαμπρη απόδειξη του «ουδέν κακόν αμιγές καλού». Η Ειρήνη σε αυτό της το βιβλίο, ως μια άλλη ειρηνοποιός, συνομιλεί με τα σκοτάδια μας. Με τις δύσκολες στιγμές της ζωής, και σαν μια σύγχρονη νεράιδα ντύνει την πραγματικότητα με τον μανδύα του παραμυθιού και τους ήρωες των ιστοριών με το πέπλο της γνησιότητας της ίδιας της ζωής. Κάθε ιστορία, και μια αλληγορία. Κάθε αλληγορία, και μια προσωπική αλήθεια. Κάθε αλήθεια, και μια μοναδική πρόκληση για προσωπική ανάπτυξη και οικοδόμηση της ανθεκτικότητάς μας. Και είναι αυτή ακριβώς η ανθεκτικότητα που θεμελιώνει την πορεία μας προς την πραγματική ευημερία, αφού μέσα από το πρόβλημα θα γεννηθεί η λύση. Μέσα από την αναμέτρηση και συνδιαλλαγή των αντίθετων θέσεων θα συντεθεί ο νέος μας εαυτός που βιώνει το παρόν και ατενίζει το μέλλον με τη δύναμη της ελπίδας, της πίστης και της αγάπης. Της αξίας του μεγαλείου της ζωής. γιάννης του μικρού Θεού
—8—
Περιεχόμενα
Πρόλογος.......................................................................................................7 Τι είναι η Ανθεκτικότητα;..........................................................................13 Τι είναι η Μετατραυματική Ανάπτυξη;....................................................13 Υπάρχουν στη ζωή αντιξοότητες;............................................................13 Η δημιουργία αυτού του βιβλίου..............................................................14 Ο σκοπός και οι στόχοι αυτού του βιβλίου.............................................16 Η δομή του βιβλίου.....................................................................................17 Το κορίτσι που έπεσε από τα σύννεφα....................................................19 Τα μαγικά δάκρυα.......................................................................................25 Γράφοντας μία ιστορία...............................................................................33 Ο άγγελος που έβγαλε τα φτερά του.......................................................40 Ο Μάγος του Δάσους.................................................................................51 Τα αόρατα τείχη..........................................................................................61 Η ιστορία της Ελπίδας και του Πόνου….................................................69 Το φάρμακο που έγινε φαρμάκι................................................................76 Η παραμυθού, το ξωτικό και το τσουκάλι..............................................85 Το δέντρο που λύγιζε, αλλά δεν έσπαγε.................................................94 Το Δέντρο της Ανθεκτικότητας.............................................................105 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Λίγες σκέψεις για τις ιστορίες….............................................................107 Κάποιες σκέψεις για «Το κορίτσι που έπεσε από τα σύννεφα».........109 Ας αναστοχαστούμε για τα «Μαγικά δάκρυα»....................................111
—9—
Γράφοντας μία ιστορία κάθε μέρα!.........................................................113 Έχει τύχει ποτέ να χρειαστεί να βγάλεις τα φτερά σου;......................114 Γνωρίζοντας λίγο καλύτερα τη Γοργόνα και τον Μάγο του Δάσους.....................................................................................117 Πετώντας πάνω από τα αόρατα τείχη – Από το βύθισμα στην απογείωση........................................................................................119 Όταν η Ελπίδα συναντά τον Πόνο, έχει την ευκαιρία να βρει τη βαθύτερη φύση της.............................................................................122 Μήπως περνάμε το φάρμακο για φαρμάκι;..........................................124 Μήπως χρειαζόμαστε και εμείς ένα τσουκάλι;.....................................125 Και να θυμάστε πως όλα ξεκινούν από τρεις σπόρους........................127 Το δικό μου Δέντρο Ανθεκτικότητας....................................................128 Ευχαριστίες................................................................................................131
— 10 —
Στη ζωή έχουμε δύο επιλογές, είτε να μπλεχτούμε σε έναν φαύλο κύκλο είτε να δημιουργήσουμε μία ελικοειδή σπείρα με ανοδική φορά… Ας επιλέξουμε το δεύτερο…
Σε αυτό το βιβλίο θα βρείτε πρακτικές οδηγίες που θα σας βοηθήσουν να μετασχηματίσετε τη δύναμη της πτώσης σε δύναμη ανόδου…
— 11 —
Τι είναι η Ανθεκτικότητα; Η ικανότητά μας να ανταποκρινόμαστε στις αντιξοότητες χωρίς να χάνουμε τους πόρους μας, χωρίς να χάνουμε τις δυνάμεις μας.
Τι είναι η Μετατραυματική Ανάπτυξη; Ο μετασχηματισμός που βιώνουμε όταν ύστερα από ένα τραύμα που μας τσακίζει, γινόμαστε μία άλλη μεταμορφωμένη εκδοχή του εαυτού μας.
Υπάρχουν στη ζωή αντιξοότητες; Είναι γεμάτη! Και το θέμα δεν είναι να τις αποφύγουμε, αλλά να τις διαχειριστούμε και ίσως να τις κάνουμε και καύσιμο για εξέλιξη και ανάπτυξη.
Η Θετική Ψυχολογία είναι ένας κλάδος που, μεταξύ άλλων, ασχολείται με αυτό και στοχεύει όχι απλώς στην επούλωση, αλλά στην άνθιση του ανθρώπου! Το βιβλίο που κρατάς στα χέρια σου είναι μία πρακτική εφαρμογή και ένα ταξίδι προς την Ανθεκτικότητα, τη Μετατραυματική Ανάπτυξη και τη Θετική Ψυχολογία. Ας ξεκινήσουμε αυτό το ταξίδι και ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή…
— 13 —
Η δημιουργία αυτού του βιβλίου
Π
ριν αρχίσετε να διαβάζετε αυτό το βιβλίο, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάποια πράγματα αναφορικά με την ιστορία του και το πώς ξεκίνησα να το γράφω! Το όνομά μου είναι Ειρήνη και είμαι διδάκτωρ Οργανωσιακής Συμπεριφοράς με ειδίκευση στη Θετική Ψυχολογία στους οργανισμούς. Τα τελευταία χρόνια της ζωής μου είναι αφιερωμένα στη διδασκαλία, την έρευνα και την αυτογνωσία. Επίσης, ασχολούμαι με τη συγγραφή βιβλίων αυτοβελτίωσης και αυτογνωσίας που χρησιμοποιούν συμβολικές ιστορίες και αφηγήσεις. Αυτόν τον τρόπο έχω βρει για να εκφράζω αποτελεσματικά αυτά που θέλω να πω στους αναγνώστες μου και πρώτα απ’ όλα σε μένα την ίδια. Η μαγεία της ζωής νιώθω να βρίσκεται στο να τη ζω και παράλληλα να την παρατηρώ με ένα βλέμμα όσο το δυνατόν πιο καθαρό και αποταυτισμένο. Απολαμβάνω να διδάσκω Θετική Ψυχολογία και να συζητώ με τους φοιτητές μου για την Ανθεκτικότητα και τη Μετατραυματική Ανάπτυξη. Απολαμβάνω, επίσης, να αλληλεπιδρώ με φίλους και γνωστούς που θεωρούν πως λόγω της ειδίκευσής μου και της εξοικείωσής μου με τη θεωρία και τα εργαλεία της Θετικής Ψυχολογίας, μπορώ να συνεισφέρω στη «διαχείριση» αντίξοων καταστάσεων και στην άνθιση. Κάθε μέρα όμως ανακαλύπτω ένα πράγμα με μεγάλη σιγουριά! Ανακαλύπτω πως η θεωρία και τα εργαλεία μπορούν να δοθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, και ακριβώς ο τρόπος που θα επιλέξουμε είναι αυτός που θα καθορίσει την αποτελεσματικότη-
— 14 —
τά τους. Ανακαλύπτω, επίσης, πως η θεωρία και τα εργαλεία μεταμορφώνονται στα χέρια σου όταν εσύ ο ίδιος αντιμετωπίζεις καταστάσεις που δοκιμάζουν την Ανθεκτικότητά σου και σε οδηγούν σε μετασχηματισμό και Μετατραυματική Ανάπτυξη. Γίνεται μία διαφορετικού είδους επώαση και χώνεψη όταν πρόκειται για εσένα τον ίδιο και όχι για τους άλλους. Και αυτή η επώαση και χώνεψη οδηγούν σε μία άλλη, βαθύτερη κατανόηση. Το βιβλίο αυτό γεννήθηκε ως καρπός της θέλησής μου να μοιραστώ όλα τα «πολύτιμα» που ανακάλυψα σε ένα δικό μου ταξίδι προς την Ανθεκτικότητα, όταν κλονίστηκαν κάποια πράγματα που θεωρούσα «σημαντικά». Κρατάτε λοιπόν στα χέρια σας ένα βιβλίο μετασχηματισμού, που συνδυάζει τρεις βασικές συνιστώσες: 1. Τις αρχές του κλάδου της Θετικής Ψυχολογίας. 2. Την πρακτική εφαρμογή των ανωτέρω αρχών. 3. Το προσωπικό μου βίωμα δοσμένο μέσα από αφηγήσεις και συμβολισμούς, που θα ζωντανέψουν στην καρδιά του αναγνώστη.
Το πιο αποτελεσματικό μονοπάτι είναι αυτό που έχει ήδη περπατηθεί και η πιο δυνατή εφαρμογή είναι αυτή που έχει ήδη βιωθεί… Αυτή θα ήταν με δύο γραμμές η ιστορία αυτού του βιβλίου, που περνάει από τη θεωρία στην πράξη και επιλέγει, αντί για οδηγίες, να δώσει βιώματα γραμμένα με αφηγήσεις, που θα κάνουν τον αναγνώστη συνοδοιπόρο σε ένα ταξίδι Ανθεκτικότητας…
— 15 —
140 × 210 SPINE: 7.8 FLAPS: 80
Σ
ISBN 978-618-205-135-1
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Από το βύθισμα στην απογείωση
κεφτείτε με πόση δύναμη «βυθιζόμαστε»! Αν καταφέρουμε όλη αυτή τη δύναμη να την αξιοποιήσουμε, αντί να την αφήσουμε να μας απορροφήσει, τότε το βύθισμα θα έχει άλλη γεύση και θα μετατραπεί σ’ ένα ιδιότυπο ταξίδι μετασχηματισμού. Τότε είναι που το βύθισμα θα είναι η έναρξη ενός ταξιδιού απογείωσης! Το βιβλίο αυτό αναφέρεται ακριβώς σ’ αυτό! Στην αξιοποίηση της δύναμης της πτώσης και στο χτίσιμο της Ανθεκτικότητας μέσα από την αποδοχή, το βίωμα και την αξιοποίηση της δυναμικής των δυσάρεστων συμβάντων. Είναι γραμμένο με τη μορφή συμβολικών ιστοριών και κρίσιμων ερωτήσεων-ασκήσεων-αναστοχασμών, που προτείνεται να κάνετε αφού διαβάσετε την κάθε ιστορία. Ο λόγος που είναι γραμμένο με συμβολική γλώσσα, είναι για να βιώσετε το νόημα των ιστοριών με έναν πιο διαδραστικό τρόπο. Αντί απλώς να σας δώσει μια σειρά από οδηγίες και προσταγές, προτιμά να σας κάνει συνοδοιπόρους σε ένα ταξίδι Θετικής Ψυχολογίας και αναπλαισίωσης, που θα ενισχύσει την αυτογνωσία σας και θα σας βοηθήσει να χτίσετε τη δική σας Ανθεκτικότητα.
Δρ. Ειρήνη Τσαχουρίδη
βιβλία, οι Ιστορίες από ένα μαγικό βασίλειο και Η μαγεία των Χριστουγέννων (και όχι μόνο) είναι… στα χέρια σου, απευθύνονται σε παιδιά και μεγάλους προσφέροντας πλούσια διδάγματα σε επίπεδο αυτοβελτίωσης. Το τρίτο της βιβλίο Συμβολικές ιστορίες από το ταξίδι μου στο «Εγώ Είμαι» αποτελεί καρπό εσωτερικής αναζήτησης και βοηθά τον αναγνώστη να κάνει ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι το τέταρτο της συγγραφέως. Πρόκειται για ένα βιβλίο συμβολικά γραμμένο, που εφαρμόζει με πρακτικό και βιωματικό τρόπο αρχές της Θετικής Ψυχολογίας και προτείνει τρόπους για το χτίσιμο της Ανθεκτικότητας και την αξιοποίηση της δυναμικής των δυσάρεστων συμβάντων. Ας δούμε λοιπόν πώς από το Βύθισμα μπορούμε να βιώσουμε την Απογείωση…
Δρ. Ειρήνη Τσαχουρίδη
Από το βύθισμα στην απογείωση
Ένα βιβλίο για την Ανθεκτικότητα και την πρακτική εφαρμογή της Θετικής Ψυχολογίας μέσα από συμβολικές ιστορίες και ασκήσεις αναστοχασμού
Η Ειρήνη Τσαχουρίδη είναι Διδάκτωρ Οργανωσιακής Συμπεριφοράς του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με ειδίκευση στη Θετική Οργανωσιακή Παιδεία. Έχει αποφοιτήσει με άριστα από το τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και έχει λάβει με άριστα Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (Master in Business Administration-MBA, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Έρευνές της έχουν δημοσιευτεί σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους και έχουν παρουσιαστεί σε διεθνή ακαδημαϊκά συνέδρια. Πέραν της ακαδημαϊκής διδασκαλίας, έρευνας και συγγραφής, ασχολείται με την αυτογνωσία, την αυτοβελτίωση, καθώς και με τη συγγραφή συμβολικών ιστοριών και παραμυθιών. Τα δύο πρώτα της