143 × 210 SPINE: 3.9 FLAPS: 80
Μ
ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΟ ΓΙΑΤΙ
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
•
ISBN 978-618-205-003-3
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Πέρασε αρκετός καιρός γράφοντας το Αναπάντητο γιατί. Είναι το πρώτο επίσημο κείμενο. ΕΜΥ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ
ια ιστορία που ξετυλίγεται σαν παραμύθι. Δεκαοχτώ χρόνια μετά αναρωτιέμαι: Πώς είναι δυνατόν η μητρότητα να αγγίζει ακόμα και τα ζώα, τα οποία δεν έχουν την ανθρώπινη νοημοσύνη, ενώ τη γυναίκα αυτήν την έχει μεταμορφώσει σε θηρίο που θέλει να κατασπαράξει, να πληγώσει, να ισοπεδώσει το «κομμάτι του εαυτού της». Την κοιτάς και προσπαθείς να μπεις στην καρδιά της. Μα δεν μπορείς. Μπορείς να εισχωρήσεις σε μια πέτρα; Όχι φυσικά. Την κοιτάζεις στα μάτια που θεωρούνται ο καθρέπτης της ψυχής. Ποια ψυχή; Έχει ψυχή; Το μόνο που μπορώ να πω στον εαυτό μου είναι: Δεν αξίζει ούτε ένα δάκρυ γι’ αυτήν, μόνο συμπόνια και προσευχή. Γύρνα σελίδα και προχώρα. Πες πως δεν γεννήθηκες από άνθρωπο αλλά μέσα από ένα παραμύθι. Θα νιώσεις όμορφα, γαλήνια. Θα πάψεις να βασανίζεσαι από αυτό το «Αναπάντητο γιατί».
Αναπάντητο γιατί
ΤΙΤΛΟΣ
Αναπάντητο γιατί ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ
Έμυ Κοντογιάννη ΣΕΙΡΑ
Λογοτεχνία [1358]1020/15 ΕΠΙMΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Μαίρη Πίζγα LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2020
Έμυ Κοντογιάννη ΠΡΏΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Οκτώβριος 2020 ISBN 978-618-205-003-3
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108
ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
ΈΜΥ ΚΟΝΤΟΓΙΆΝΝΗ
Αναπάντητο γιατί
Ένα αφιέρωμα σε μια μεγάλη, σπάνια γυναίκα που καλλιέργησε σε σημαντικό βαθμό την ψυχή μου και το πνεύμα μου. Μια ικανοποίηση στο ανεκπλήρωτο όνειρό μου, αυτό που σήμερα μπορώ να το βλέπω στα χέρια κάποιου να το διαβάζει.
5
Περιεχόμενα
Η βάφτιση......................................................................... 9 Ο πατέρας....................................................................... 11 Η αρρώστια και ο θάνατος του πατέρα..................... 14 Τα σχολικά χρόνια......................................................... 17 Η εισβολή........................................................................ 19 Η γνωριμία...................................................................... 21 Η νονά μου...................................................................... 29 Το ταξίδι.......................................................................... 33 Ο αποχαιρετισμός.......................................................... 35 Η φυγή............................................................................. 39 Κοζάνη - Κιλκίς - Θεσσαλονίκη................................... 43 Ο γάμος........................................................................... 48 Ο ερχομός του παιδιού και το τελευταίο γιατί........... 54
7
Η βάφτιση
1
968. Τότε λοιπόν ξεκινά η ιστορία. Κάπου στο κέντρο της γραφικής τότε Θεσσαλονίκης, σε ένα νεοκλασικό κτίριο, σε ένα από τα πολλά δικηγορικά γραφεία, στεγαζόταν δικηγόρος αρκετά γνωστής οικογένειας στην υψηλή κοινωνία της πόλης. Ένα πρωί λοιπόν ένας ηλικιωμένος άνδρας ανέβηκε αργά τα σκαλοπάτια του κτιρίου και χτύπησε το κουδούνι. Η πόρτα άνοιξε, και τα βήματα έτριζαν πάνω στα ξύλινα πατώματα. Η χειραψία ήταν θερμή και μετά από λίγα λεπτά ακολούθησε το παραδοσιακό καφεδάκι, που το έφερνε ο καφετζής του διπλανού κτιρίου με την άσπρη ποδιά και τον μπακιρένιο δίσκο. «Στην υγειά σας», και η κουβέντα ξεκίνησε. «Έχω μια κόρη νιόπαντρη, όπως γνωρίζετε. Πριν από λίγους μήνες έφερε στον κόσμο ένα κοριτσάκι. Επειδή σας εκτιμώ πολύ, θα ήθελα να σας προτείνω να βαφτίσετε αυτό το παιδί». Πριν ακόμη λάβει την απάντηση, ένιωσε μέσα στην ψυχή του ότι η επιμονή του δεν θα πήγαινε χαμένη και το κατάλαβε από το πλατύ χαμόγελο που αμέσως εισέπραξε. «Θα ήθελα να μεταφέρω την πρόταση αυτή στη σύζυγό μου, γιατί τη θεωρώ το κατάλληλο πρόσωπο, και θα σας απαντήσω αύριο-μεθαύριο». Κατεβαίνοντας τα σκαλοπάτια, ένιωσε πιο ανάλαφρος γιατί διέκρινε ότι στο μέλλον αυτή η επιλογή θα φαινόταν αντάξια.
9
Η συζήτηση με τη σύζυγο έγινε. Όλα ήρθαν όπως τα είχε προνοήσει ο Θεός. Η απάντηση ήταν θετική. Η βάφτιση έγινε το έτος 1968 στην εκκλησία… …και το όνομα αυτής…
10
Ο πατέρας
Τ
α χρόνια κυλούσαν, κι εγώ μεγάλωνα με μια λατρεία προς τον πατέρα μου, μια αγάπη που πλημμύριζε τα πάντα. Η αγάπη ήταν αμοιβαία. «Το κουκλάκι του», έτσι με φώναζε. Δεν ήθελε να μου λείπει τίποτε, πάντα όμως με προσοχή, χωρίς να φτάνει στα άκρα που θα οδηγούσαν στο να κακομάθω. Ο πατέρας ήταν ένας άνθρωπος γαλήνιος, ήρεμος, στοργικός, σπιτόγατος και καλός οικογενειάρχης με αρχές, χωρίς να θέλει ποτέ να σχολιάζεται από τους γύρω του. Διορατικός για το μέλλον, αυστηρός με τον εαυτό του και υπερβολικά στοργικός προς εμένα. Οι θυσίες του πολλές, τα παράπονά του λίγα. Προσπαθούσε να δώσει πάντα το καλύτερο. Αφιέρωνε πολύ χρόνο για τα μαθήματα του σχολείου ή για το παιχνίδι. Μαζί διαβάζαμε και προσπαθούσε πάντα ήρεμα να γεμίζει το μυαλουδάκι μου. Ζωγράφιζε τους χάρτες του σχολείου με κάθε λεπτομέρεια σαν να ήταν φωτογραφίες, έπαιζε μαζί μου και τρελαινόταν να μου αγοράζει παιχνίδια. Ήθελε να με βλέπει χαρούμενη και γελαστή. Ίσως ένιωθε ότι ο καιρός θα ήταν λίγος και προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί και το κάθε δευτερόλεπτο. Έτρεχε πάντα να μου φέρει τα καλύτερα. Για το πάρτι των γενεθλίων μου, δανείστηκε από τον φίλο του ένα κασετόφωνο για να μπορώ να διασκεδάσω έτσι όπως ήθελα με τους φίλους μου. Αυτό δημιουργούσε μια αντιζηλία με τη μητέρα μου, η
11
143 × 210 SPINE: 3.9 FLAPS: 80
Μ
ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΟ ΓΙΑΤΙ
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
•
ISBN 978-618-205-003-3
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Πέρασε αρκετός καιρός γράφοντας το Αναπάντητο γιατί. Είναι το πρώτο επίσημο κείμενο. ΕΜΥ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ
ια ιστορία που ξετυλίγεται σαν παραμύθι. Δεκαοχτώ χρόνια μετά αναρωτιέμαι: Πώς είναι δυνατόν η μητρότητα να αγγίζει ακόμα και τα ζώα, τα οποία δεν έχουν την ανθρώπινη νοημοσύνη, ενώ τη γυναίκα αυτήν την έχει μεταμορφώσει σε θηρίο που θέλει να κατασπαράξει, να πληγώσει, να ισοπεδώσει το «κομμάτι του εαυτού της». Την κοιτάς και προσπαθείς να μπεις στην καρδιά της. Μα δεν μπορείς. Μπορείς να εισχωρήσεις σε μια πέτρα; Όχι φυσικά. Την κοιτάζεις στα μάτια που θεωρούνται ο καθρέπτης της ψυχής. Ποια ψυχή; Έχει ψυχή; Το μόνο που μπορώ να πω στον εαυτό μου είναι: Δεν αξίζει ούτε ένα δάκρυ γι’ αυτήν, μόνο συμπόνια και προσευχή. Γύρνα σελίδα και προχώρα. Πες πως δεν γεννήθηκες από άνθρωπο αλλά μέσα από ένα παραμύθι. Θα νιώσεις όμορφα, γαλήνια. Θα πάψεις να βασανίζεσαι από αυτό το «Αναπάντητο γιατί».