Ασκήσεις συνεργασίας από απόσταση

Ιωάννα Μανάφη

Ασκήσεις συνεργασίας από απόσταση

ΕΞΩ

ΦΥΛΛ

Α Ελισ άβετ Τοπούζη

Ιωάννα Μανάφη

Ασκήσεις συνεργασίας από απόσταση

ΤΙΤΛΟΣ Ασκήσεις συνεργασίας από απόσταση ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Ιωάννα Μανάφη ΣΕΙΡΑ Εκπαίδευση ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΩΝ Ελισάβετ Τοπούζη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Μανάφη ΓΡΑΦΙΚΑ ΣΕΛΙΔΩΝ Canva - Free Media License COPYRIGHT 2021 Ιωάννα Μανάφη ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ Αθήνα, Ιανουάριος 2021 ISBN 978-618-205-040-8

Άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές

Με τη σύμφωνη γνώμη του συγγραφέα και του εκδότη, επιτρέπεται σε οποιονδήποτε αναγνώστη η αναπαραγωγή του έργου (ολική, μερική ή περιληπτική, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο), η διανομή και η παρουσίαση στο κοινό υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις: αναφορά της πηγής προέλευσης, μη εμπορική χρήση του έργου. Επίσης, δεν μπορείτε να αλλοιώσετε, να τροποποιήσετε ή να δημιουργήσετε πάνω στο έργο αυτό. Αναλυτικές πληροφορίες για τη συγκεκριμένη άδεια cc, διαβάστε στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.el

Εκδόσεις Οσελότος Βατάτζη 55, 114 73, Αθήνα Τηλ.: 210 6431108 e-mail:ekdoseis.ocelotos@gmail.com www.ocelotos.gr

Αφιερώνεται Στους συνοδοιπόρους μου εκπαιδευτικούς του Έβρου και Στην υπομονή μιας μικρής μαθήτριας

5

Περιεχόμενα Πρόλογος ................................................................................................................... 9 Εισαγωγή .................................................................................................................. 13 1η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 18 Λευκοπίνακας Whiteboard Fox 2η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 20 Λευκοπίνακας Google Jamboard 3η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 22 Λευκοπίνακας AWW App 4η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 24 Ψηφιακός τοίχος Padlet 5η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 26 Ψηφιακός τοίχος Lino 6η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 28 Ψηφιακά Διαγράμματα Cacoo 7η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 30 Ψηφιακά Γραφήματα Slatebox 8η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 32 Ψηφιακά Διαγράμματα με Σχέδια Google 9η Συνεργατική Δραστηριότητα .............................................................................. 34 Ψηφιακό Σημειωματάριο Meeting Words 10η Συνεργατική Δραστηριότητα ............................................................................ 36 Συνεργατική Ζωγραφική με Draw.Chat 11η Συνεργατική Δραστηριότητα ............................................................................ 38 Συνεργατική Ζωγραφική με Aggie.io 12η Συνεργατική Δραστηριότητα ............................................................................ 40 Ψηφοφορίες με Tricider Επίλογος .................................................................................................................. 42 Βιβλιογραφία ........................................................................................................... 43

7

Πρόλογος Η πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία στην καθημερινότητα όλων μας! Είδαμε τη ζωή μας να αλλάζει δραματικά μέρα με τη μέρα σε όλα τα επίπεδα: προσωπικό, κοινωνικό, επαγγελματικό. Βιώσαμε την απόσταση, την απομάκρυνση, την απομόνωση, την απογοήτευση… Το σχολείο δεν αποτέλεσε εξαίρεση! Δάσκαλοι και μαθητές έχασαν ξαφνικά μέσα σε ένα απόγευμα την ασφαλή καθημερινότητά τους με την επιβολή του μέτρου της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας των σχολικών μονάδων για προληπτικούς λόγους δημόσιας υγείας (ΦΕΚ 783/Β/10-3-2020). Η αρχική απορία όλων έγινε αγωνία για το πώς θα αντεπεξέλθουν στη νέα συνθήκη. Και η αγωνία έγινε αγώνας, συχνά άνισος, για να συνεχιστεί η «σχολική ζωή» με κάθε δυνατό τρόπο και μέσο. Τη σχολική καθημερινότητα περιέγραφαν πλέον νέοι όροι, όπως «εξ αποστάσεως εκπαίδευση» και «επείγουσα απομακρυσμένη διδασκαλία» (Τσινάκος, 2020), ενώ μικροί και μεγάλοι υιοθέτησαν μια νέα διάλεκτο στην καθημερινότητά τους μιλώντας για τηλεδιασκέψεις, πλατφόρμες, δίκτυα, εργαλεία, σύγχρονη και ασύγχρονη (τηλεκπαίδευση), εικονική τάξη, chat, διαμοιρασμό οθόνης, κά. Οι εκπαιδευτικοί, ανέτοιμοι για μια τέτοια διαδικασία, αναζητούσαν τρόπους και μέσα για τη συνέχιση των «μαθημάτων» τους. Αναρωτιόνταν πώς να κρατήσουν ζωντανή την επαφή και την επικοινωνία με τους μαθητές τους και πώς να τους εμπλέξουν σε δραστηριότητες αλληλεπίδρασης και συνεργασίας με τους συμμαθητές τους. Και όλα αυτά από απόσταση! Το βιβλίο αυτό γεννήθηκε ακριβώς από αυτήν την ανάγκη. Σε μια προσπάθεια να προτείνει «διδακτικές» διεξόδους στις αγωνίες των εκπαιδευτικών, παρουσιάζει δώδεκα «μελέτες περίπτωσης»-«παραδείγματα» συνεργατικών δραστηριοτήτων που μπορεί να σχεδιάσει και να υλοποιήσει ένας εκπαιδευτικός με τους μαθητές του σε συνθήκες εξ αποστάσεως εκπαίδευσης αξιοποιώντας τα κατάλληλα ψηφιακά εργαλεία. Παράλληλα, προσφέρει σύντομες πληροφορίες για τα διαδικτυακά εργαλεία που προτείνονται προς αξιοποίηση στις συγκεκριμένες διδακτικές προτάσεις εφαρμογής. Πρωταρχικός στόχος του βιβλίου, βέβαια, δεν είναι να παρουσιάσει τα εργαλεία και τις δυνατότητές τους, γιατί αυτά αλλάζουν συχνά, αλλά να θέσει το παιδαγωγικό και διδακτικό πλαίσιο για την αξιοποίηση οποιουδήποτε εν τέλει ψηφιακού περιβάλλοντος, που κρίνεται κατάλληλο από τον εκπαιδευτικό, με στόχο την εμπλοκή των μαθητών σε συνεργατικές δραστηριότητες από απόσταση. 9

Το υλικό άρχισε να διαμορφώνεται τις πρώτες ημέρες της πανδημίας ως μέρος ενός διαδικτυακού σεμιναρίου (online course) που προσφέρθηκε στους/στις εκπαιδευτικούς των Δημοτικών Σχολείων του κεντρικού και βόρειου Έβρου με στόχο να τους/τις υποστηρίξει στις άοκνες προσπάθειες που κατέβαλλαν για να σταθούν κοντά στους μαθητές και τις μαθήτριές τους. Η ανταπόκρισή τους, ο ενθουσιασμός τους και τα θετικά τους σχόλια με οδήγησαν στο παρόν εγχείρημα και τους/τις ευχαριστώ γι’ αυτό. Ευχαριστίες οφείλω, επίσης, στην Ελισάβετ Τοπούζη, φοιτήτρια της Σχολής Δασολογίας Δ.Π.Θ. και κόρη μιας εξαίρετης εκπαιδευτικού από το Σουφλί, που φιλοτέχνησε τα εξώφυλλα του βιβλίου με πολλή φροντίδα και μεράκι.

10

Εισαγωγή Η εκπαίδευση από απόσταση στην Ελλάδα ήταν σχεδόν άγνωστη και ξένη μέχρι πρότινος για τους μαθητές σχολικής ηλικίας και τους εκπαιδευτικούς τους, αν εξαιρέσουμε κάποιες πιλοτικές εφαρμογές και ερευνητικά προγράμματα ελληνικών Πανεπιστημίων (Αναστασιάδης, 2017). Δεν είναι, όμως, τόσο άγνωστη ούτε τόσο καινούρια για την εκπαίδευση μαθητών, αλλά και ενηλίκων, σε άλλες χώρες, όπως η Νέα Ζηλανδία, η Αυστραλία, ο Καναδάς και οι Η.Π.Α., όπου πραγματοποιείται από το τέλος του 19ου αιώνα για να καλύψει ανάγκες στην εκπαίδευση παιδιών που ζούσαν σε απομακρυσμένες και απομονωμένες αγροτικές περιοχές με δύσκολες συνθήκες μετακίνησης, ατόμων που απουσίαζαν από το σχολείο λόγω ασθένειας ή συνεχών μετακινήσεων, και ενηλίκων που δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν τη σχολική τους εκπαίδευση (ΕΑΠ, 2020, Μανούσου & Λιοναράκης, 2007, Αναστασιάδης, 2014). Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση (εξΑΕ) ξεκίνησε με την αλληλογραφία και την παράδοση έντυπου υλικού μέσω ταχυδρομείου, χρησιμοποίησε αργότερα το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, τις κασέτες ήχου και εικόνας και τον ηλεκτρονικό υπολογιστή με την παραγωγή ειδικού οπτικοακουστικού υλικού, και τα τελευταία χρόνια υιοθέτησε πολλές μορφές της σύγχρονης τεχνολογίας, από το διαδίκτυο ως τις έξυπνες φορητές συσκευές (Ντιγκμπασάνης, 2011, Πασιόπουλος, 2012). Παρατηρείται μία εξελικτική πορεία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση που επηρεάζεται εμφανώς από την εξέλιξη της τεχνολογίας και τα μέσα που προσφέρει. Σε βαθμό που ίσως να μην είχε αυτή την οντότητα ή την εφαρμογή η εξΑΕ, αν δεν αναπτυσσόταν τόσο πολύ η τεχνολογία τα τελευταία τριάντα χρόνια (Λιοναράκης, 2006). Ο Nipper (1989) (όπως αναφέρεται στο Anderson & Dron, 2011), θεωρητικός της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, περιγράφει την εξέλιξη αυτή με το μοντέλο των τριών γενεών της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης: α) τα μαθήματα δι’ αλληλογραφίας, β) τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (τηλεόραση, ραδιόφωνο, ταινίες) και γ) τις διαδραστικές τεχνολογίες (ήχο, κείμενο, βίντεο, διαδίκτυο, τηλεδιάσκεψη). Σήμερα, αναφέρεται ως τέταρτη γενιά της εξΑΕ η online εκπαίδευση και το ευρυζωνικό διαδίκτυο (Σοφός, Νταραντούμης & Κώστας, 2020). Ο βαθμός αλληλεπίδρασης μεταξύ των εμπλεκομένων στην πορεία εξέλιξης της εξΑΕ είναι διαφορετικός. Στην πρώτη γενιά, με τα μαθήματα δι’ αλληλογραφίας, ο βαθμός αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτή και εκπαιδευόμενου ήταν μικρός, αφού περιοριζόταν στην αραιή ανταλλαγή εγγράφων. Στη δεύτερη γενιά, με τη χρήση οπτικοακουστικού υλικού, η επικοινωνία δασκάλου-μαθητή γίνεται με εξειδικευμένα κανάλια τηλεπικοινωνιών και επιτρέπει μεγαλύτερου βαθμού αλληλε13

πίδραση. Ενώ από την τρίτη γενιά και έπειτα, αξιοποιούνται πλήρως τα συστήματα επικοινωνίας με τη μεσολάβηση των υπολογιστών, διαμορφώνονται εικονικές κοινότητες και εφαρμόζονται συνεργατικές στρατηγικές μάθησης, πράγμα που επιτρέπει όχι μόνο την επικοινωνία δασκάλου-μαθητή, αλλά και των εκπαιδευομένων μεταξύ τους (Wright, Jeffs & Wood, 1995). Η έννοια της αλληλεπίδρασης είναι θεμελιώδης για την εκπαιδευτική διαδικασία, πόσο δε μάλλον για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων εκπαίδευσης από απόσταση, τα οποία χαρακτηρίζει η φυσική, γεωγραφική και χρονική απόσταση μεταξύ των εμπλεκομένων. Το 1995 στο διαδικτυακό συνέδριο του Διεθνούς Συμβουλίου Εξ αποστάσεως Εκπαίδευσης (ICDE) παρουσιάστηκε το θέμα της αλληλεπίδρασης στην εκπαίδευση με τη μορφή συζήτησης με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Όπου δεν υπάρχει αλληλεπίδραση, δεν υπάρχει εκπαίδευση» (Wright et al., 1995). Ο Moore (1989) (όπως αναφέρεται στο Μαυροειδής, Γκιόσος & Κουτσούμπα, 2014) διακρίνει τρεις μορφές αλληλεπίδρασης στην εκπαίδευση από απόσταση: α) αλληλεπίδραση μαθητή-περιεχομένου, β) αλληλεπίδραση μαθητήδιδάσκοντα και γ) αλληλεπίδραση μαθητή-μαθητή. Το περιεχόμενο, ως εκπαιδευτικό υλικό αυτο-μάθησης, θα πρέπει να δημιουργεί συνθήκες αλληλεπίδρασης, αφού υποκαθιστά την πραγματική επικοινωνία με τον δάσκαλο, ο δάσκαλος με τη σειρά του θα πρέπει να διασφαλίζει κίνητρα, ανάδραση και διάλογο με τον μαθητή, ενώ, τέλος, στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης μαθητή-μαθητή, θα πρέπει να ενθαρρύνεται η ανταλλαγή πληροφοριών, ιδεών και διαλόγου με στόχο τη δημιουργία διαδικτυακών μαθησιακών κοινοτήτων που θα δίνουν την ευκαιρία για κοινωνική διαπραγμάτευση του νοήματος και της κατασκευής της γνώσης μεταξύ μαθητών, οι οποίοι θα συνδέονται μεταξύ τους (Μαυροειδής κ.ά., 2014, Λιοναράκης, 2009). Η διασύνδεση των εκπαιδευομένων είναι κομβικό σημείο όχι μόνο στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, αλλά και στη συμβατική εκπαίδευση. Στην περίπτωση της εξΑΕ η επικοινωνία δασκάλου-μαθητή και η δικτύωση μαθητών μεταξύ τους διαμεσολαβείται από τα τεχνολογικά μέσα που δίνουν τη δυνατότητα υπέρβασης γεωγραφικών και χρονικών περιορισμών (Σαρακατσάνου & Βασάλα, 2016), επιτρέπουν την αμφίδρομη επικοινωνία, επιτυγχάνουν την κοινωνικοποίηση μέσα και έξω από τις τάξεις, καλλιεργούν τη συνεργασία, τον διάλογο και την αλληλεπίδραση (Anderson & Dron, 2011). Λόγω της ισχυρής παρουσίας των τεχνολογικών μέσων στην εξΑΕ, οι Hillman, Willis and Gunawardena (1994) (όπως αναφέρεται στο Μαυροειδής κ.ά., 2014) συμπληρώνουν τη θεωρία του Moore με μια τέταρτη μορφή αλληλεπίδρασης, αυτήν 14

του μαθητή με τη διεπιφάνεια των ψηφιακών περιβαλλόντων. Έκριναν απαραίτητο να λαμβάνεται υπόψη και αυτή η παράμετρος στον σχεδιασμό προγραμμάτων εξΑΕ, αφού οι δεξιότητες των μαθητών στη χρήση των τεχνολογικών μέσων επηρεάζουν τη μάθησή τους. Από τη συζήτηση γίνεται φανερό ότι, ενώ στη συμβατική διά ζώσης εκπαίδευση τον κεντρικό ρόλο έχει η δυαδική σχέση δασκάλου-μαθητή με το εκπαιδευτικό υλικό να υποστηρίζει το έργο του δασκάλου, στην εξΑΕ κυριαρχεί η τετραδική σχέση, όπου τον κεντρικό ρόλο έχει το ειδικά σχεδιασμένο εκπαιδευτικό υλικό από το οποίο μαθαίνει ο μαθητής με τον δάσκαλο να λειτουργεί συμβουλευτικά και καθοδηγητικά, και τα τεχνολογικά μέσα, τα οποία καθορίζουν πλήρως τον χαρακτήρα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. (Σοφός κ.ά., 2020, Λιοναράκης, 2001). Παρά την έμφαση που δίνεται στα τεχνολογικά μέσα, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσουν την παιδαγωγική και κοινωνική διάσταση της μάθησης (Αναστασιάδης, 2014). Η αξιοποίηση της τεχνολογίας θα πρέπει να γίνεται με παιδαγωγικούς όρους (Λιοναράκης, 2006, Anderson & Dron, 2011), να δημιουργούνται, δηλαδή, οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη συνεργατικών περιβαλλόντων οικοδόμησης της γνώσης από απόσταση, τα οποία θα ενθαρρύνουν τη διερευνητική και κριτική σκέψη. Παράλληλα, να διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για μια ευέλικτη, ποιοτική και πολυδιάστατη εξ αποστάσεως εκπαίδευση που θα ενεργοποιεί τον μαθητή πώς να μαθαίνει μόνος του και πώς να λειτουργεί αυτόνομα σε μια πορεία αυτο-μάθησης (Λιοναράκης, 2001). Στη βάση αυτή διαμορφώθηκαν δώδεκα «παραδείγματα» εξ αποστάσεως συνεργατικών δραστηριοτήτων και παρουσιάζονται σε δώδεκα δισέλιδα. Στην πρώτη σελίδα κάθε «παραδείγματος», περιγράφεται η δραστηριότητα που προτίθεται ο εκπαιδευτικός να οργανώσει για τους μαθητές του σε κάποιο μάθημα και διατυπώνεται μια ιδέα-πρόταση υλοποίησής της με τη βοήθεια συγκεκριμένου ψηφιακού εργαλείου, ενώ στη δεύτερη σελίδα παρουσιάζεται εν συντομία το προτεινόμενο διαδικτυακό εργαλείο και οι δυνατότητές του. Καταιγισμοί ιδεών, εννοιολογικοί χάρτες, πίνακες Know-Want-Learned (Ogle, 1986), χρονογραμμές, διαγράμματα (Eddy, 2020), ψηφοφορίες, κείμενα, σχέδια, σχόλια και ζωγραφιές είναι ενδεικτικές δραστηριότητες που προτείνονται στα παραδείγματα που ακολουθούν. Με αφετηρία τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών, και όχι την χωρίς νόημα χρήση της τεχνολογίας, προτείνεται η παιδαγωγική αξιοποίηση συγκεκριμένων εργαλείων. Τα ψηφιακά εργαλεία που παρουσιάζονται επιλέχτηκαν με βάση τρία κριτήρια: α) τη δυνατότητα για ισότιμη εξ αποστάσεως συνεργασία των μαθητών, β) τη χρήση 15

από τους μαθητές χωρίς καμία εγγραφή τους ή δήλωση προσωπικών τους στοιχείων, και γ) τη δυνατότητα δωρεάν χρήσης από εκπαιδευτικούς και μαθητές. Χωρίς να αγνοούνται οι κίνδυνοι της πολύωρης επαφής των μαθητών με την οθόνη και συναινώντας απόλυτα σε τεχνικές απομάκρυνσης των μαθητών από αυτήν (Gewertz, 2020), τα παραδείγματα που ακολουθούν έχουν κύριο στόχο να μυήσουν τους εκπαιδευτικούς στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να μετασχηματίσουν συμβατικές διά ζώσης δραστηριότητες σε online δραστηριότητες με στοιχεία αλληλεπίδρασης και συνεργασίας μεταξύ των μαθητών.

16

1η συνεργατική δραστηριότητα Η δασκάλα της Β' τάξης, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας στις 20 Μαΐου, θέλει να συζητήσει με τους μαθητές της για τις μέλισσες και τη μελισσοκομία. Σχεδιάζει, αρχικά, να οργανώσει μία εισαγωγική δραστηριότητα για να προετοιμάσει ψυχολογικά και γνωστικά τα παιδιά, αλλά παράλληλα να ανιχνεύσει και τι γνωρίζουν ήδη για το θέμα αυτό. Θεωρεί ως καταλληλότερη για τον σκοπό αυτόν μια δραστηριότητα καταιγισμού ιδεών στην οποία θα κληθούν όλα τα παιδιά να συνεργαστούν πάνω στην ίδια επιφάνεια! Πώς μπορεί να το κάνει αυτό εξ αποστάσεως;

Σε έναν ψηφιακό λευκοπίνακα Whiteboard Fox, ο οποίος προσφέρει μια ψηφιακή επιφάνεια ελεύθερης σχεδίασης, η δασκάλα ξεκινά τη δραστηριότητα βάζοντας μία λέξη ή μία εικόνα και καλεί μέσω ενός συνδέσμου (link) όλους τους μαθητές της να γράψουν ασύγχρονα, όποτε θέλει ο καθένας, πάνω στην ίδια επιφάνεια. Ο σύνδεσμος μπορεί να αποσταλεί στους μαθητές μέσω της πλατφόρμας e-class/e-me. Στο τέλος, μπορεί να πάρει φωτογραφία της τελικής μορφής του πίνακα και να την κοινοποιήσει σε όλους τους μαθητές για να κουβεντιάσουν σχετικά μ’ αυτήν σε μια τηλεδιάσκεψη.

18

Λευκοπίνακας

Λευκοπίνακας Whiteboard Fox

Ο λευκοπίνακας Whiteboard Fox προσφέρει, χωρίς καμία εγγραφή, μία απλή επιφάνεια για κοινή χρήση, στην οποία μπορεί κανείς να σχεδιάσει, να γράψει και να αναρτήσει εικόνες χρησιμοποιώντας οποιονδήποτε σύγχρονο φυλλομετρητή. Ένας εκπαιδευτικός μπορεί, μέσω ενός συνδέσμου, να μοιραστεί έναν λευκοπίνακα Whiteboard Fox με τους μαθητές του για συνεργασία, χωρίς δική τους εγγραφή. Έχει, επιπλέον, τη δυνατότητα να προεπιλέξει αν οι μαθητές θα έχουν δικαίωμα να επεξεργάζονται τις αναρτήσεις των συμμαθητών τους ή μόνο τις δικές τους. Στο τέλος της εργασίας τους, μπορούν να πάρουν στιγμιότυπο του περιεχομένου του πίνακα ως αρχείο εικόνας. Ο λευκοπίνακας δεν αποθηκεύεται σε κάποιον λογαριασμό, αφού δεν υπάρχει εγγραφή, αλλά εάν οι χρήστες διατηρούν τον σύνδεσμο, μπορούν να τον επισκέπτονται για τις επόμενες 14 μέρες από τη δημιουργία του. https://whiteboardfox.com

19

Λευκοπίνακας

2η συνεργατική δραστηριότητα

Ο δάσκαλος της Γ' τάξης, στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος (Ενότητα 4 - Κεφάλαιο 3), θα ήθελε να συζητήσει με τους μαθητές του για τα μέρη του φυτού. Αν ήταν στη φυσική τους τάξη, θα μπορούσαν όλοι μαζί να δουν εικόνες ή και πραγματικά φυτά και να κουβεντιάσουν γι' αυτά! Πώς μπορούν, όμως, από απόσταση, να εργαστούν όλα τα παιδιά ταυτόχρονα στην ίδια επιφάνεια;

Σε έναν ψηφιακό λευκοπίνακα Google Jamboard, ο δάσκαλος τοποθετεί την εικόνα ενός φυτού και ζωγραφίζει βέλη που δείχνουν τα μέρη του. Κατόπιν καλεί μέσω ενός συνδέσμου τους μαθητές του να γράψουν πάνω στην ίδια επιφάνεια. Τον σύνδεσμο μπορεί να τον κοινοποιήσει μέσω της πλατφόρμας e-class/e-me. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερους του ενός λευκοπίνακες, διαφορετικά πλαίσια εργασίας με κοινό θέμα, ώστε να εργαστούν οι μαθητές σε μικρές ομάδες. Τα αποτελέσματα της εργασίας των μαθητών μπορούν να συζητηθούν σε μια τηλεδιάσκεψη.

20

Λευκοπίνακας

Λευκοπίνακας Google Jamboard Όποιος διαθέτει έναν λογαριασμό Google, έχει ταυτόχρονα πρόσβαση στην υπηρεσία Google Drive, που του επιτρέπει να αποθηκεύει αρχεία online και, επιπλέον, του δίνει πρόσβαση σε εφαρμογές για τη δημιουργία συνεργατικών εγγράφων, υπολογιστικών φύλλων, παρουσιάσεων κά. Μία ακόμη δυνατότητα που προσφέρει το Google Drive είναι ο συνεργατικός ψηφιακός λευκοπίνακας Jamboard, μία επιφάνεια ελεύθερης σχεδίασης, όπου μπορεί κανείς να γράψει, να ζωγραφίσει, να αναρτήσει εικόνες και σημειώσεις. Το πιο σημαντικό είναι ότι ένας εκπαιδευτικός μπορεί να μοιραστεί τον πίνακα αυτόν με τους μαθητές του επιλέγοντας «Κοινή χρήση» και δίνοντάς τους δικαιώματα επεξεργασίας («Συντάκτης»). Οι μαθητές μπορούν να συνεργαστούν στην ίδια επιφάνεια ταυτόχρονα χωρίς να απαιτείται να έχουν λογαριασμό Google. Στο τέλος της εργασίας, μπορούν να εξαγάγουν το περιεχόμενο του πίνακα σε αρχείο εικόνας ή pdf. Ο πίνακας παραμένει αποθηκευμένος στο Google Drive του εκπαιδευτικού για μεταγενέστερη χρήση. https://jamboard.google.com

21

Λευκοπίνακας

3η συνεργατική δραστηριότητα Η δασκάλα της Γ' τάξης, στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος (Ενότητα 4 - Κεφάλαιο 7), θα συζητήσει με τους μαθητές της για τα ζώα του δάσους. Προσπαθώντας να εμπλέξει τους μαθητές της πιο ενεργά στη διαδικασία της μάθησής τους, αποφασίζει να εισαγάγει το KWL διάγραμμα στη διδασκαλία. Το διάγραμμα αυτό, που τα αρχικά του σημαίνουν Know-Want-Learned, βοηθά τους μαθητές στην αρχή της διδασκαλίας να σκεφτούν τι Ξέρουν ήδη για τα ζώα και τι άλλο Θέλουν να μάθουν, ενώ στο τέλος της διδασκαλίας να διαπιστώσουν τι έχουν Μάθει τελικά. Αυτή η διαδικασία των 3 βημάτων βοηθά τους μαθητές να ενεργοποιήσουν τις βασικές τους γνώσεις, να αναπτύξουν έναν σκοπό για τη μάθηση και να συνοψίσουν στο τέλος. Πώς θα μπορούσε να ενσωματώσει μια τέτοια δραστηριότητα στην διδασκαλία της από απόσταση;

Στο εργαλείο ψηφιακού λευκοπίνακα AWW App, θα μπορούσε να αξιοποιήσει το έτοιμο πρότυπο διαγράμματος KWL που προσφέρεται και να καλέσει με έναν σύνδεσμο τους μαθητές της να συμπληρώσουν τα χαρτάκια σημειώσεων (post-it) διαφορετικού χρώματος για κάθε στήλη. Τον σύνδεσμο του λευκοπίνακα θα μπορούσε να τον στείλει στους μαθητές μέσω της πλατφόρμας eclass/e-me. Οι εγγραφές των μαθητών θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης σε μια τηλεδιάσκεψη.

22

Λευκοπίνακας

Λευκοπίνακας AWW App

Ο λευκοπίνακας AWW App, στη βασική δωρεάν έκδοσή του, επιτρέπει στον εκπαιδευτικό να ξεκινήσει την εργασία του χωρίς καμία εγγραφή. Μπορεί να σχεδιάσει, να γράψει, να αναρτήσει εικόνες και σημειώσεις. Με έναν σύνδεσμο μοιράζεται τον πίνακα με τους μαθητές του και συνεργάζονται όλοι μαζί. Επιτρέπει, επίσης, τη σύγχρονη επικοινωνία δασκάλου και μαθητών μέσω σύντομων γραπτών μηνυμάτων (chat). Το περιεχόμενο του πίνακα μπορεί να εξαχθεί σε αρχείο εικόνας και pdf. Στη δωρεάν βασική έκδοση, οι πίνακες δεν αποθηκεύονται σε κάποιον λογαριασμό και διαγράφονται μόλις ο χρήστης κλείσει το πρόγραμμα περιήγησης. Επίσης, δε δίνεται η δυνατότητα για εισαγωγή αρχείων pdf και για δημιουργία πολλαπλών φύλλων εργασίας ανά πίνακα. Η χρήση, ωστόσο, του εργαλείου, τον τελευταίο καιρό, έδειξε ότι διατηρώντας τον σύνδεσμο υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης σε έναν δωρεάν πίνακα και, ειδικότερα, όταν αυτός έχει δημιουργηθεί με κάποιο πρότυπο (template), αποκτά premium χαρακτηριστικά και επιτρέπεται τόσο η εισαγωγή αρχείων pdf όσο και η δημιουργία πολλαπλών φύλλων ανά πίνακα. https://awwapp.com

23

Λευκοπίνακας

4η συνεργατική δραστηριότητα Στο μάθημα των Θρησκευτικών, εκπαιδευτικός και μαθητές της Ε΄ τάξης συζητούν για τη ζωή και τη δράση του Αποστόλου Παύλου (Ενότητα 7 - Κεφάλαιο 2). Ο δάσκαλος θα ήθελε να εμπλέξει τους μαθητές του στη δημιουργία μιας χρονογραμμής που θα παρουσιάζει τους σημαντικότερους σταθμούς από τη ζωή, τη δράση και τις περιοδείες του Αποστόλου Παύλου με χρονολογική σειρά. Πώς μπορεί να οργανώσει μια τέτοια δραστηριότητα για τους μαθητές του από απόσταση;

Με τη βοήθεια του εργαλείου Padlet, το οποίο μέσω της επιλογής "Timeline" δίνει τη δυνατότητα ανάρτησης περιεχομένου κατά μήκος μιας οριζόντιας γραμμής, ο δάσκαλος ξεκινά τη χρονογραμμή και καλεί με έναν σύνδεσμο τους μαθητές του να συνεισφέρουν και να τη συμπληρώσουν. Τον σύνδεσμο μπορεί να τον στείλει μέσω της πλατφόρμας e-class/e-me. Το συγκεκριμένο εργαλείο δίνει τη δυνατότητα και για σχολιασμό των αναρτήσεων είτε από τον εκπαιδευτικό είτε από τους μαθητές. Θα μπορούσαν, βεβαίως, να σχολιάσουν «ζωντανά» τη χρονογραμμή που δημιούργησαν σε μια τηλεδιάσκεψη.

24

Τοίχος

Ψηφιακός Τοίχος Padlet Το Padlet είναι ένα διαδικτυακό εργαλείο για πολλά διαφορετικά είδη δραστηριοτήτων. Ο εκπαιδευτικός, αφού κάνει ο ίδιος εγγραφή, μπορεί να δημιουργήσει ψηφιακούς τοίχους, στους οποίους μπορεί να καλέσει τους μαθητές του να γράψουν χωρίς να πρέπει εκείνοι να κάνουν κάποια εγγραφή. Το Padlet προσφέρει στη δωρεάν έκδοσή του μόνο 3 ψηφιακούς τοίχους, οι οποίοι μένουν αποθηκευμένοι στον λογαριασμό του εκπαιδευτικού. Μπορεί, βεβαίως, ο εκπαιδευτικός να διαγράφει τους παλαιούς, όταν δεν τους χρειάζεται, και να δημιουργεί νέους. Μπορεί, εναλλακτικά, κανείς να κάνει την εγγραφή του μέσω ενός συνδέσμου που θα του κοινοποιήσει ένας παλαιός χρήστης για να κερδίσει έναν ακόμα δωρεάν τοίχο. Αρχικά, λοιπόν, ο εκπαιδευτικός δημιουργεί τον τοίχο του ξεκινώντας από ένα έτοιμο πρότυπο. Μπορεί να διαλέξει ανάμεσα σε 8 διαφορετικά είδη εμφάνισης: Τοίχος (περιεχόμενο σε διάταξη που μοιάζει με τούβλα) Καμβάς (περιεχόμενο οργανωμένο σε μορφή εννοιολογικού χάρτη) Ροή (περιεχόμενο οργανωμένο σε ροή από πάνω προς κάτω) Πλέγμα (περιεχόμενο σε σειρές από κουτιά) Ράφι (περιεχόμενο σε στήλες) Backchannel (περιεχόμενο σε διάταξη μηνυμάτων chat) Map (περιεχόμενο σε σημεία πάνω σε χάρτη) Timeline (περιεχόμενο κατά μήκος μιας οριζόντιας γραμμής) Κατόπιν, δίνει έναν τίτλο και μια περιγραφή και καλεί τους μαθητές του μέσω ενός συνδέσμου να δουν τον τοίχο και να γράψουν και εκείνοι, αφού βέβαια θα έχει ρυθμίσει κατάλληλα το επίπεδο ιδιωτικότητας του τοίχου (Κοινοποίηση – Ιδιωτικότητα – Μυστικό – Visitors permissions: Μπορεί να γράψει). Οι μαθητές μπορούν να προσθέσουν περιεχόμενο (εικόνες, κείμενο, συνδέσμους, έγγραφα, μουσική, βίντεο, ηχογράφηση φωνής, τοποθεσία, κά.), να σχολιάσουν, να ψηφίσουν ή να βαθμολογήσουν άλλες αναρτήσεις. Δημιουργίες όπως ψηφιακοί φελλοπίνακες ανακοινώσεων, ημερολόγια με αναρτήσεις σε κάθετη ροή, υλικά τακτοποιημένα σε στήλες ή σε πλέγμα, επισημάνσεις πάνω σε έναν χάρτη, μια χρονογραμμή με σημαντικά γεγονότα, είναι κάποιες από τις χρήσεις ενός Padlet.

https://el.padlet.com

25

Τοίχος

5η συνεργατική δραστηριότητα

Η δασκάλα της Δ' τάξης έχει ξεκινήσει από την αρχή της σχολικής χρονιάς ένα πρόγραμμα στην Ευέλικτη Ζώνη για τις Παγκόσμιες, Διεθνείς, Ευρωπαϊκές και άλλες Ημέρες που έχουν καθιερωθεί και εορτάζονται όλο τον χρόνο. Κάθε μήνα συνήθιζαν να συζητούν για τις σημαντικότερες ημέρες και αναρτούσαν στην τάξη φωτογραφίες, κείμενα και ζωγραφιές των μαθητών. Πώς θα μπορούσε να συνεχίσει αυτή τη δραστηριότητα από απόσταση με τους μαθητές της;

Με τη βοήθεια του εργαλείου Lino μπορεί να δημιουργήσει έναν ψηφιακό πίνακα ανακοινώσεων για έναν μήνα του χρόνου, πχ. για τον μήνα Απρίλιο, στον οποίο θα κάνει την πρώτη ανάρτηση η ίδια και κατόπιν θα καλέσει μέσω ενός συνδέσμου τους μαθητές της να συνεισφέρουν γράφοντας ο καθένας για μία ή και περισσότερες Ημέρες που έχουν καθιερωθεί να εορτάζονται τον μήνα αυτόν. Τον σύνδεσμο μπορεί να τον στείλει στους μαθητές της μέσω της πλατφόρμας e-class/e-me. Αργότερα, σε μια τηλεδιάσκεψη, η δασκάλα διαμοιράζει τον πίνακα και συζητούν όλοι μαζί για τις αναρτήσεις τους.

26

Τοίχος

Ψηφιακός Τοίχος Lino

Το Lino είναι ένα διαδικτυακό εργαλείο για τη δημιουργία ψηφιακού πίνακα ανακοινώσεων που θυμίζει πάρα πολύ τους πίνακες με χαρτάκια post-it. Ο εκπαιδευτικός, αφού κάνει ο ίδιος εγγραφή στο εργαλείο, δημιουργεί έναν πίνακα ανακοινώσεων και καλεί τους μαθητές του μέσω ενός συνδέσμου ώστε να κάνουν τις δικές τους αναρτήσεις χωρίς καμία εγγραφή. Οι αναρτήσεις στο Lino μπορεί να είναι κείμενο, φωτογραφία και βίντεο. Δίνεται, επιπλέον, η δυνατότητα και για επισύναψη αρχείου, αλλά μόνο σε εγγεγραμμένους χρήστες. Ο σύνδεσμος που στέλνει ο εκπαιδευτικός είναι αυτός που φαίνεται στη γραμμή διευθύνσεων, αφού δεν υπάρχει ξεχωριστή επιλογή Share. Αυτό που πρέπει να προσέξει ο εκπαιδευτικός, όμως, όταν δημιουργεί τον πίνακα είναι να καθορίσει κατάλληλα τα δικαιώματα πρόσβασης στον πίνακα ώστε να μπορούν οι μαθητές να κάνουν αναρτήσεις (My canvases – ο τοίχος σας – Preferences - Everyone may post stickies). Τέλος, για το συγκεκριμένο εργαλείο, οι πίνακες αποθηκεύονται στον λογαριασμό του εκπαιδευτικού και δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό των πινάκων που μπορούμε να δημιουργήσουμε στη δωρεάν έκδοση. https://en.linoit.com

27

Τοίχος

6η συνεργατική δραστηριότητα

Στο μάθημα της Γλώσσας της Στ΄ τάξης, ως επέκταση σχετικής εργασίας του Τετραδίου Εργασιών στην Ενότητα 11 «Συγγενικές σχέσεις», ο δάσκαλος θα ήθελε να ασχοληθούν οι μαθητές του με τη δομή ενός βιογραφικού σημειώματος και να συζητήσουν για τη χρησιμότητά του. Για να κατανοήσουν καλύτερα οι μαθητές πώς δημιουργείται και τι περιλαμβάνει, θα ήθελε να τους εμπλέξει στη συνεργατική συγγραφή του βιογραφικού σημειώματος ενός ανθρώπου που αναζητά εργασία. Πώς μπορεί να το κάνει αυτό από απόσταση;

Με τη βοήθεια του διαδικτυακού εργαλείου δημιουργίας διαγραμμάτων Cacoo, το οποίο προσφέρει ένα έτοιμο πρότυπο βιογραφικού σημειώματος, ο δάσκαλος, αφού κάνει τις απαραίτητες παρεμβάσεις, όπως μετάφραση τυχόν ξενόγλωσσου κειμένου, προσθήκη ή αφαίρεση πεδίων κ.ά., μοιράζεται το διάγραμμα με τους μαθητές του μέσω ενός συνδέσμου. Οι μαθητές γράφουν από κοινού και, στο τέλος, όταν ολοκληρωθεί η επεξεργασία του βιογραφικού σημειώματος, ο εκπαιδευτικός μπορεί να το εξαγάγει σε αρχείο εικόνας. Κατά τη διάρκεια μιας τηλεδιάσκεψης, θα δοθεί η ευκαιρία στον εκπαιδευτικό και τους μαθητές να σχολιάσουν το τελικό προϊόν της δουλειάς τους.

28

Διάγραμμα

Ψηφιακά Διαγράμματα Cacoo Το Cacoo είναι ένα διαδικτυακό εργαλείο δημιουργίας διαγραμμάτων και οπτικοποίησης των ιδεών. Ο εκπαιδευτικός, αφού κάνει ο ίδιος εγγραφή στο εργαλείο, μπορεί να ξεκινήσει τη δημιουργία ενός διαγράμματος είτε από κάποιο έτοιμο πρότυπο που προσφέρει το εργαλείο είτε από ένα εντελώς κενό ώστε να το δημιουργήσει από την αρχή με σχήματα και εικόνες από τη βιβλιοθήκη του εργαλείου ή και δικές του. Στη συνέχεια καλεί τους μαθητές του μέσω ενός συνδέσμου να συνεργαστούν στο διάγραμμα χωρίς δική τους εγγραφή. Τον σωστό σύνδεσμο θα τον πάρει ακολουθώντας τα βήματα: Share – καρτέλα Diagram link - επιλέγει Anyone with access to this link can edit - Copy link. Το Cacoo στη δωρεάν έκδοσή του προσφέρει 6 διαγράμματα και τη δυνατότητα συνεργασίας 15 ατόμων στο ίδιο διάγραμμα. Διαθέτει πολλά έτοιμα πρότυπα, αν και κάποια είναι αρκετά περίπλοκα για τα μικρότερα παιδιά. Έχει μία πλούσια βιβλιοθήκη σχημάτων και εικόνων (που εμφανίζονται μετά από τσεκάρισμα όλων των υπομενού στην επιλογή +Shapes), αλλά μπορεί ο χρήστης να ανεβάσει και δικές του εικόνες (έως 500ΚΒ ανά εικόνα). Δίνει, επίσης, τη δυνατότητα και για γραπτά σχόλια των συνεργατών καθώς εργάζονται. Το τελικό αποτέλεσμα της εργασίας μπορεί να εξαχθεί σε αρχείο εικόνας, ενώ τα διαγράμματα αποθηκεύονται στον λογαριασμό του εκπαιδευτικού. https://cacoo.com

29

Διάγραμμα

7η συνεργατική δραστηριότητα

Στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ' τάξης (Ενότητα 3 Κεφάλαιο 8), συζητώντας για το νερό, η δασκάλα θα ήθελε να εμπλέξει τους μαθητές της στη δημιουργία ενός διαγράμματος ή ενός εννοιολογικού χάρτη, όσο το δυνατόν πιο εμπεριστατωμένου, με όλες τις χρήσεις του νερού στη ζωή του ανθρώπου. Πώς μπορεί να οργανώσει μια τέτοια δραστηριότητα από απόσταση;

Στο διαδικτυακό εργαλείο Slatebox, που προσφέρεται για τη δημιουργία εννοιολογικών χαρτών με τη βοήθεια γραφικών, η δασκάλα ξεκινά έναν εννοιολογικό χάρτη εμπλουτισμένο με εικόνες με θέμα το «ΝΕΡΟ». Στη συνέχεια στέλνει τον σύνδεσμο του χάρτη στους μαθητές της μέσω της πλατφόρμας e-class/e-me και τους καλεί να συνεισφέρουν και εκείνοι χωρίς καμία εγγραφή. Για το τελικό αποτέλεσμα μπορούν να κουβεντιάσουν σε μια τηλεδιάσκεψη όλοι μαζί.

30

Διάγραμμα

Ψηφιακά Γραφήματα Slatebox Το Slatebox είναι ένα συνεργατικό διαδικτυακό εργαλείο που επιτρέπει τη δημιουργία εννοιολογικών χαρτών, πληροφοριακών γραφημάτων (infographics) ή πόστερ με τη βοήθεια γραφικών. Η σχεδίασή του βασίζεται στα πλακίδια (slates), τα οποία διαμορφώνει κατάλληλα ένας χρήστης μόνος του ή καλεί και άλλους χρήστες να συνεισφέρουν χωρίς καμία εγγραφή. Στη σελίδα του εργαλείου, ο εκπαιδευτικός ξεκινά από το σημείο «Are you an individual? Free. No registration required. Go.», δωρεάν, χωρίς εγγραφή, αλλά με δημόσιες δημιουργίες. Δημιουργεί τον πρώτο καμβά πατώντας New Slate και αμέσως εμφανίζεται το πρώτο πλακίδιο (Slate) με 3 κουμπιά ελέγχου για περιστροφή, μορφοποίηση και προσθήκη νέου πλακιδίου. Το κουμπί με το γρανάζι προσφέρει τις εξής δυνατότητες μορφοποίησης: προσθήκη γραμμής συσχέτισης με άλλο πλακίδιο (Connect to node), διαγραφή πλακιδίου (Delete), επεξεργασία κειμένου (Edit text), ενσωμάτωση εικόνας (Embed image), προσθήκη συνδέσμου προς εξωτερική πηγή (Add link) και αλλαγή χρώματος πλακιδίου (Change color). Οι σύνδεσμοι (βελάκια) που ενώνουν τα πλακίδια μπορούν να αλλάξουν φορά συσχέτισης ή να διαγραφούν εντελώς με ένα κλικ επάνω τους. Τέλος, από την πλαϊνή αριστερή μπάρα δίνεται η δυνατότητα για μεγέθυνση-σμίκρυνση του καμβά (zoom in-zoom out). Επάνω δεξιά, υπάρχει ένα βελάκι από όπου ο χρήστης βλέπει τους καμβάδες του (My slates) και μπορεί να δώσει όνομα και περιγραφή σε αυτούς. Δεν υπάρχει πουθενά κουμπί αποθήκευσης. Όλα αποθηκεύονται αυτόματα για όση ώρα εργάζεται κανείς. Αν ένας εκπαιδευτικός δεν κάνει εγγραφή, παραμένει ανώνυμος και δεν μπορούν να αποθηκευτούν τα έργα του σε κάποιον λογαριασμό. Τα ξαναβρίσκει εφόσον έχει κρατήσει τον σύνδεσμο κάθε καμβά, τον οποίο παίρνει από το εικονίδιο με την «αστραπή» (Collaboration), επάνω αριστερά. Αυτόν τον σύνδεσμο στέλνει στους μαθητές του ώστε να συνεισφέρουν και αυτοί στον καμβά που ξεκίνησε. Αν πάλι κάνει εγγραφή με ένα email και έναν κωδικό, θα έχει επιπλέον τη δυνατότητα να πάρει τον καμβά του σε εικόνα ή να τον ενσωματώσει σε ιστοσελίδα.

https://slatebox.com

31

Διάγραμμα

8η συνεργατική δραστηριότητα

Η δασκάλα της Β΄ τάξης, στο μάθημα των Μαθηματικών (Ενότητα 1 – Κεφάλαιο 3, «Λύνω προβλήματα με ζωγραφική και παιχνίδι»), θα ήθελε να καλέσει τους μαθητές της να συνεργαστούν ανά δύο για να λύσουν μία παιγνιώδη άσκηση λαβύρινθου ακολουθώντας συγκεκριμένες οδηγίες. Πώς μπορεί να εμπλέξει τους μαθητές της σε μια τέτοια δραστηριότητα από απόσταση;

Στο περιβάλλον των Σχεδίων Google, που προσφέρει μία επιφάνεια συνεργατικής σχεδίασης με όλα τα απαραίτητα εργαλεία, η δασκάλα «σχεδιάζει» τον λαβύρινθο και καλεί τους μαθητές μέσω ενός συνδέσμου να συνεργαστούν και να λύσουν την άσκηση. Προκειμένου να εργαστούν οι μαθητές σε μικρές ομάδες και όχι όλοι μαζί, η δασκάλα ετοιμάζει τόσες ασκήσεις, όσες και οι ομάδες των μαθητών. Στα μέλη κάθε ομάδας θα σταλεί ο σύνδεσμος για τη δική τους άσκηση μέσω της πλατφόρμας e-class/e-me. Η εργασία κάθε ομάδας μπορεί να εξαχθεί σε αρχείο εικόνας και να συζητηθούν οι λύσεις που πρότειναν οι μαθητές σε μια τηλεδιάσκεψη.

32

Διάγραμμα

Ψηφιακά Διαγράμματα με Σχέδια Google Τα Σχέδια Google είναι μία ακόμα δυνατότητα συνεργατικής σχεδίασης που προσφέρει η Google, εκτός από τον λευκοπίνακα Google Jamboard. Στα Σχέδια Google μπορούμε να δημιουργήσουμε σχήματα, γραφήματα ή διαγράμματα, αλλά και να ζωγραφίσουμε. Ο εκπαιδευτικός που έχει λογαριασμό Google, θα βρει στο προσωπικό του Google Drive την επιλογή για δημιουργία Νέου Σχεδίου Google. Στην επιφάνεια σχεδίασης που προσφέρεται, υπάρχουν διάφορα εργαλεία για τη δημιουργία γραφημάτων και διαγραμμάτων, όπως γραμμές, βέλη, καμπύλες, σχήματα, εισαγωγή κειμένου, πίνακα και γραφήματος, καθώς και η μεταφόρτωση εικόνας. Προσφέρεται, επίσης, η επιλογή «Σκαρίφημα» για τη δημιουργία ελεύθερου σχεδίου. Δίνεται, όμως, μόνο μία επιφάνεια σχεδίασης και όχι πολλά διαφορετικά πλαίσια στο ίδιο έργο, όπως συμβαίνει στο Jamboard. Ο εκπαιδευτικός, αφού επιλέξει «Κοινή Χρήση» και δώσει τα κατάλληλα δικαιώματα επεξεργασίας («Συντάκτης»), μπορεί να μοιραστεί μέσω ενός συνδέσμου το Σχέδιο με τους μαθητές του για να εργαστούν όλοι μαζί χωρίς να απαιτείται εκείνοι να διαθέτουν λογαριασμό Google. Στο τέλος της εργασίας, μπορoύν να εξαγάγουν το περιεχόμενο του Σχεδίου σε αρχείο εικόνας ή pdf. Το Σχέδιο παραμένει αποθηκευμένο στο Google Drive του εκπαιδευτικού για μεταγενέστερη χρήση. https://docs.google.com/drawings

33

Διάγραμμα

9η συνεργατική δραστηριότητα

Στο μάθημα της Γλώσσας της Ε΄ τάξης (Ενότητα 9, «ΒιβλίαΒιβλιοθήκες»), στο πλαίσιο μιας «σκυταλοδρομίας ανάγνωσης», η δασκάλα αναμένει από τους μαθητές να γράψουν βιβλιοπαρουσιάσεις για τα βιβλία που ανέλαβαν να διαβάσουν. Κάθε βιβλιοπαρουσίαση θα είναι έργο μιας ομάδας μαθητών που διάβασαν το ίδιο βιβλίο. Πώς, όμως, θα συνεργαστούν οι μαθητές από απόσταση για τη συγγραφή του κειμένου της βιβλιοπαρουσίασης;

Στο εργαλείο ψηφιακού σημειωματάριου MeetingWords, που επιτρέπει τη συνεργασία των μαθητών, καλούνται τα μέλη μιας ομάδας να γράψουν από κοινού για το βιβλίο που διάβασαν. Το κείμενο κάθε μέλους χρωματίζεται διαφορετικά και έτσι ξεχωρίζουν αυτά που γράφει ο καθένας, αλλά όλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα για προσθήκη, διόρθωση ή διαγραφή του κειμένου. Κάθε ομάδα θα γράφει στο δικό της σημειωματάριο. Οι μαθητές θα προσκληθούν στο σημειωματάριο μέσω ενός συνδέσμου που θα στείλει η δασκάλα στην πλατφόρμα e-class/e-me. Κάθε ομάδα θα παρουσιάσει το βιβλίο της στην «ολομέλεια» της τάξης κατά τη διάρκεια μιας τηλεδιάσκεψης.

34

Σημειωματάριο

Ψηφιακό Σημειωματάριο Meeting Words Το MeetingWords είναι ένα διαδικτυακό εργαλείο ψηφιακού σημειωματάριου που επιτρέπει τη συνεργατική συγγραφή κειμένου σε πραγματικό χρόνο από πολλούς χρήστες ταυτόχρονα (έως 32 άτομα). Πολύ γρήγορα και εύκολα, χωρίς τη δημιουργία λογαριασμού, ο εκπαιδευτικός μπορεί να ξεκινήσει ένα νέο σημειωματάριο και να προσκαλέσει μέσω ενός συνδέσμου τους μαθητές του να γράψουν μαζί στο ίδιο κείμενο χωρίς καμία εγγραφή. Τον σύνδεσμο μπορεί να τον πάρει από το κουμπί Share this pad στη δεξιά στήλη του εργαλείου. Ως εργαλείο συνεργατικής γραφής δίνει ένα άλλο περιεχόμενο στη διαδικασία της γραφής, καθώς το κείμενο σχηματίζεται μπροστά στα μάτια των «συγγραφέων» με τις παρεμβάσεις όλων όσοι συμμετέχουν. Μάλιστα, το κείμενο του καθενός επισημαίνεται με διαφορετικό χρώμα για να διακρίνεται πιο εύκολα. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες μπορούν να επικοινωνούν μέσω του ενσωματωμένου chat, ενώ παρέχονται και οι τυπικές υπηρεσίες μορφοποίησης του κειμένου, όπως συμβαίνει με τους περισσότερους κειμενογράφους. Όταν ολοκληρωθεί η συγγραφή, το κείμενο μπορεί να εξαχθεί σε μορφή plain text (απλού κειμένου). Ο εκπαιδευτικός έχει επιπλέον τη δυνατότητα να παρακολουθήσει όλα τα στάδια συγγραφής του κειμένου από την επιλογή Time Slider. Το σημειωματάριο στο MeetingWords δεν αποθηκεύεται στον λογαριασμό κανενός χρήστη, αφού δεν υπάρχει εγγραφή. Διατηρώντας τον σύνδεσμο μπορούν οι χρήστες να το ξαναεπισκέπτονται. Ωστόσο, δεν προβλέπεται η αποθήκευσή του για μεγάλο χρονικό διάστημα στο διαδίκτυο και είναι πολύ πιθανό ένα σημειωματάριο να διαγραφεί μετά από 7 ημέρες μη χρήσης του.

http://meetingwords.com

35

Σημειωματάριο

10η συνεργατική δραστηριότητα

Στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Γ΄ Δημοτικού, με την ευκαιρία της ενασχόλησης των μαθητών με ετικέτες και συσκευασίες προϊόντων (Ενότητα 6 – Κεφάλαιο 6), ο δάσκαλος ζητά από τους μαθητές να συγκεντρώσουν όσες περισσότερες ετικέτες ρούχων μπορούν, ώστε να καταγράψουν όλοι μαζί τα είδη των υφασμάτων και να συζητήσουν για την προέλευσή τους. Πώς θα μπορέσουν να ανταλλάξουν πληροφορίες και ιδέες οι μαθητές από απόσταση;

Στο ψηφιακό περιβάλλον συνεργατικής ζωγραφικής Draw.Chat, ο δάσκαλος σχεδιάζει έναν εννοιολογικό χάρτη ή μεταφορτώνει την εικόνα ενός έτοιμου χάρτη και καλεί μέσω ενός συνδέσμου τους μαθητές, αρχικά, να γράψουν τα είδη των υφασμάτων που ανακάλυψαν στις ετικέτες και κατόπιν να ζωγραφίσουν από πού προέρχεται το κάθε ύφασμα. Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα, επιπλέον, να επικοινωνούν μέσω γραπτών μηνυμάτων ή φωνής στο συγκεκριμένο περιβάλλον. Ο σύνδεσμος θα αποσταλεί στους μαθητές μέσω της πλατφόρμας e-class/eme. Στο τέλος, μπορούν να εξαγάγουν την εργασία τους σε αρχείο εικόνας και να συζητήσουν γι’ αυτήν σε μια τηλεδιάσκεψη.

36

Ζωγραφική

Συνεργατική Ζωγραφική με Draw.Chat Το Draw.Chat είναι ένα δωρεάν, συνεργατικό διαδικτυακό εργαλείο ζωγραφικής που δεν απαιτεί εγγραφή. Προσφέρει μία λευκή επιφάνεια με διάφορα εργαλεία σχεδίασης (μολύβι, εργαλείο επισήμανσης, μοτίβο/mandala, γόμα, σχήματα, επιλογέα χρωμάτων, κείμενο). Εκτός από τη σχεδίαση στη λευκή επιφάνεια, προσφέρει τη δυνατότητα μεταφόρτωσης εικόνων και αρχείων pdf ή τη διαμοίραση μιας τοποθεσίας σε χάρτη, ώστε οι συμμετέχοντες μαθητές να σχεδιάσουν πάνω σε αυτά. Το επιπλέον χαρακτηριστικό του εργαλείου είναι η δυνατότητα επικοινωνίας των συμμετεχόντων μέσω γραπτών μηνυμάτων (chat), βίντεο και φωνής. O εκπαιδευτικός επιλέγοντας «Start a new whiteboard» στην αρχική σελίδα του εργαλείου, δημιουργεί μία "αίθουσα" στην οποία σχεδιάζουν και συνομιλούν όλοι όσοι προσκληθούν σε αυτήν σε πραγματικό χρόνο. Κάθε αίθουσα έχει μία μοναδική διεύθυνση url, την οποία βρίσκει ο εκπαιδευτικός στο εικονίδιο επάνω αριστερά (Share this sketchpad) και την αποστέλλει στους μαθητές του, αφού πρώτα επιλέξει να τους δώσει δικαιώματα επεξεργασίας (Anyone with the link can edit). Σε κάθε αίθουσα, επίσης, προσφέρονται πολλές σελίδες για χρήση κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, καθιστώντας πιο ευέλικτη την κοινή χρήση διαφορετικών υλικών. Με την ολοκλήρωση της εργασίας των μαθητών, το έργο τους μπορεί να αποθηκευτεί ως αρχείο σκίτσου. Τέλος, ακόμα και χωρίς εγγραφή, οι χρήστες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε προηγούμενες εργασίες τους για ένα μήνα.

https://draw.chat

37

Ζωγραφική

11η συνεργατική δραστηριότητα

Στο μάθημα της Ιστορίας της Δ΄ Δημοτικού, οι μαθητές μελετούν την τέχνη της αρχαϊκής εποχής (Κεφάλαιο 8). Η δασκάλα θα ήθελε να εμπλέξει τους μαθητές της σε μια συνεργατική καλλιτεχνική δραστηριότητα με θέμα τα ερυθρόμορφα και μελανόμορφα αγγεία. Πώς θα μπορούσε να το κάνει αυτό από απόσταση;

Στο πρόγραμμα συνεργατικής ζωγραφικής Aggie.io, η δασκάλα καλεί τους μαθητές της είτε να ζωγραφίσουν ελεύθερα τα δικά τους ερυθρόμορφα και μελανόμορφα αγγεία ή να επεξεργαστούν χρωματικά ασπρόμαυρες εικόνες αρχαϊκών αγγείων που η ίδια θα ανεβάσει στο πρόγραμμα. Οι μαθητές καλούνται να συνεργαστούν μέσω ενός συνδέσμου χωρίς καμία εγγραφή. Αν εργαστούν σε μικρές ομάδες, κάθε ομάδα θα έχει τη δική της επιφάνεια σχεδίασης. Στο τέλος, μπορούν όλες οι ζωγραφιές να εξαχθούν σε αρχεία εικόνας και να παρουσιαστούν στην «ολομέλεια» της τάξης σε μια τηλεδιάσκεψη.

38

Ζωγραφική

Συνεργατική Ζωγραφική με Aggie.io Το Aggie.io είναι ένα διαδικτυακό εργαλείο συνεργατικής ζωγραφικής για χρήση με δωρεάν λογαριασμό ή ακόμα και χωρίς εγγραφή. Στη δεύτερη περίπτωση, για να μην είναι Ανώνυμος ο χρήστης, μπορεί, πριν αρχίσει να σχεδιάζει, να ορίσει όνομα, ένα avatar και ένα χρώμα, ώστε να ξεχωρίζει από τους άλλους χρήστες. Η σχεδίαση ξεκινά με το πλήκτρο «Start drawing», αλλά δίνεται η δυνατότητα στον χρήστη, πριν ξεκινήσει, από το βέλος πλάι στο πλήκτρο, να προεπιλέξει το επιθυμητό μέγεθος του σχεδίου του ή να εισαγάγει ένα αρχείο εικόνας (png, jpg, gif) για να σχεδιάσει πάνω σ' αυτό. Το περιβάλλον του Aggie.io προσφέρει εργαλεία σχεδίασης (μολύβι, βούρτσα, γόμα, σχήματα, σταγονόμετρο, κάδο βαφής), χρωματική παλέτα και στρώματα σχεδίασης (layers), εργαλεία επιλογής, μετασχηματισμού, μετακίνησης, αναστροφής και περιστροφής των αντικειμένων, όπως και τη δυνατότητα μεγέθυνσης και σμίκρυνσης ολόκληρου του σχεδίου. Επιπλέον ρυθμίσεις της εφαρμογής γίνονται από το μενού Edit – Application settings. Τα σχέδια μπορούν να αποθηκευτούν και να κοινοποιηθούν ως αρχεία png ή να εξαχθούν ως αρχεία jpeg, psd και layer images. Η πρόσκληση άλλων χρηστών στο συνεργατικό σχέδιο γίνεται πατώντας την επιλογή Invite και αποστέλλοντας σε άλλα άτομα τον σύνδεσμο που αντιγράφηκε. Υπάρχει και η δυνατότητα για ανταλλαγή σύντομων μηνυμάτων (chat) μεταξύ των χρηστών και υποστηρίζεται η ελληνική γλώσσα. Επειδή η εφαρμογή βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης και είναι πιθανό να παρουσιαστούν δυσλειτουργίες ή απώλειες, συστήνεται η συχνή αποθήκευση των σχεδίων.

https://aggie.io

39

Ζωγραφική

12η συνεργατική δραστηριότητα

Στο μάθημα της Γλώσσας της Ε' τάξης (Ενότητα 15, «Τηλεόραση»), οι μαθητές καλούνται να εκφραστούν για τις «καλές» και «κακές» πλευρές της τηλεόρασης υποστηρίζοντας την άποψή τους με επιχειρήματα. Ο δάσκαλος θα ήθελε να εμπλέξει τους μαθητές σε μια γραπτή δραστηριότητα στην οποία να συγκεντρωθούν όλες οι απόψεις. Πώς μπορεί να γίνει αυτό από απόσταση;

Στο ψηφιακό περιβάλλον Tricider, κατάλληλο για καταιγισμούς ιδεών, ψηφοφορίες και επιχειρηματολογία, οι μαθητές καταγράφουν τις απόψεις τους για την τηλεόραση και αναπτύσσουν τα επιχειρήματά τους. Επιπλέον, έχουν τη δυνατότητα να επιχειρηματολογήσουν θετικά ή αρνητικά για τις απόψεις των συμμαθητών τους και να ψηφίσουν τις απόψεις που συμμερίζονται περισσότερο. Οι μαθητές θα κληθούν να συμμετάσχουν στο περιβάλλον μέσω ενός συνδέσμου, χωρίς καμία εγγραφή. Στο τέλος, ο δάσκαλος μπορεί να εξαγάγει όλες τις εγγραφές σε αρχείο Excel και να συζητήσουν γι΄αυτό σε μια τηλεδιάσκεψη.

40

Ψηφοφορία

Ψηφοφορίες με Tricider Το Tricider είναι ένα εργαλείο ψηφοφορίας και καταιγισμού ιδεών χωρίς καμία εγγραφή τόσο για τον δημιουργό της ψηφοφορίας όσο και για τους συμμετέχοντες. Ο δημιουργός πληκτρολογεί μία ερώτηση στο πλαίσιο που εμφανίζεται στην αρχική σελίδα του εργαλείου και πατά Go. Η νέα σελίδα που ανοίγει είναι έτοιμη να δεχτεί απαντήσεις από όσους προσκληθούν να συμμετάσχουν στη δραστηριότητα. Προκειμένου να έχουν πρόσβαση οι συμμετέχοντες, θα πρέπει ο δημιουργός να τους αποστείλει τον σύνδεσμο που θα βρει πατώντας το πλήκτρο Share and Invite, επάνω δεξιά στη σελίδα του εργαλείου. Οι συμμετέχοντες μπορούν εναλλακτικά: να δώσουν μία ή περισσότερες απαντήσεις στο ερώτημα, επιλέγοντας Add idea από τη στήλη Ideas (προαιρετικά γράφουν όνομα) να επιχειρηματολογήσουν γράφοντας τα υπέρ και τα κατά στις απαντήσεις που δόθηκαν, επιλέγοντας αρχικά Add argument και κατόπιν +/- από τη στήλη Pros and Cons (προαιρετικά γράφουν όνομα) να ψηφίσουν τις ιδέες που καταγράφηκαν, επιλέγοντας Vote από τη στήλη Votes (υποχρεωτικά γράφουν όνομα) Αν σε κάποιο στάδιο της διαδικασίας ζητηθεί από τον χρήστη να εγγραφεί, μπορεί να το αποφύγει επιλέγοντας No, thanks. Επίσης, ο δημιουργός μπορεί να ορίσει για πόσο χρονικό διάστημα θα είναι ενεργή αυτή η ψηφοφορία επιλέγοντας συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης από το πεδίο Change deadline. Τέλος, πολύ σημαντικό είναι ότι στο κάτω μέρος της σελίδας στην επιλογή More Options, το εργαλείο παρέχει έναν μοναδικό σύνδεσμο, μόνο για τον δημιουργό της ψηφοφορίας, ώστε να εισέρχεται σε αυτήν σε μεταγενέστερο χρόνο και να κάνει όποια αλλαγή θέλει, χωρίς εγγραφή στο εργαλείο! Μπορεί ακόμη να εξαγάγει και να διατηρήσει όλες τις απαντήσεις της ψηφοφορίας σε αρχείο Excel. Πρόκειται για ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια του εκπαιδευτικού προκειμένου να προ(σ)καλέσει τους μαθητές σε καταιγισμό ιδεών για ένα θέμα, να επιχειρηματολογήσουν γράφοντας τα υπέρ και τα κατά μιας άποψης, να αποφασίσουν όλοι μαζί για κάτι ή απλώς να ανταλλάξουν ιδέες!

https://www.tricider.com

41

Ψηφοφορία

Επίλογος «Είναι τελικά εφικτό να συνεργαστούν από απόσταση και σε πραγματικό χρόνο παιδιά Δημοτικού Σχολείου, απομονωμένα το καθένα στο σπίτι του, χωρίς τη φυσική επαφή με τον δάσκαλο και τους συμμαθητές τους;», ρωτούν με αγωνία οι εκπαιδευτικοί κατά την περίοδο της πανδημίας με τα σχολεία σε αναστολή λειτουργίας. Η τεχνολογία με τα μέσα που μας προσφέρει σήμερα καθιστά πολύ εύκολο τον σχεδιασμό και την υλοποίηση συνεργατικών δραστηριοτήτων που προωθούν την ενεργό συμμετοχή των μαθητών. Πλήθος διαδικτυακών εργαλείων, απλών και φιλικών για τα παιδιά-χρήστες, τα οποία προσφέρονται δωρεάν και χωρίς καμία εγγραφή, μπορούν να γίνουν οι νέοι τόποι συνάντησης και συνεργασίας των μαθητών σε πραγματικό χρόνο. Παραδεχόμαστε, βέβαια, την αναντικατάστατη κοινωνική επαφή και διαπροσωπική επικοινωνία των παιδιών με τους δασκάλους και τους συμμαθητές τους στον φυσικό χώρο του σχολείου, αλλά οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι αυτή η ξαφνική εισβολή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στη σχολική ζωή μας έδωσε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε τον εαυτό μας και τις πρακτικές μας, να προβληματιστούμε για το μέλλον της εκπαίδευσης και να συνειδητοποιήσουμε ότι η εκπαίδευση μπορεί να είναι πολυδιάστατη και πολυμορφική, αφού διαθέτει πολλαπλές δυνατότητες επιλογών και προσαρμογών σε διαφορετικές μορφές εκπαιδευτικής πρακτικής (Λιοναράκης, 2006).

42

Βιβλιογραφία Αναστασιάδης, Π. (2014). Η έρευνα για την ΕξΑΕ με τη χρήση των ΤΠΕ (elearning) στο Ελληνικό Τυπικό Εκπαιδευτικό Σύστημα. Ανασκόπηση και προοπτικές για την Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία, 10(1), 5-32. DOI: https://doi.org/10.12681/jode.9809 Αναστασιάδης, Π. (2017). «ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2000-2015»: Σχολική Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση με την χρήση των ΤΠΕ στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Μια αποτίμηση της ερευνητικής συνεισφοράς. Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία, 13(1), 88-128. DOI: https://doi.org/10.12681/jode.14057 Anderson, T. & Dron, J. (2011). Three Generations of Distance Education Pedagogy. International Review of Research in Open and Distance Learning, 12(3), 80-97. DOI: https://doi.org/10.19173/irrodl.v12i3.890 Ε.Α.Π. (2020). Σχολική εξ αποστάσεως εκπαίδευση, βασικές αρχές και εφαρμογές. Στο Μαζικό Ανοικτό Διαδικτυακό Μάθημα (MOOC): «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας & Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε θέματα εκπαίδευσης από απόσταση». (https://learn.eap.gr/enrol/index.php?id=438) Eddy, M. D. (2020). Diagrams. In Grafton, A., Blair, A. & Goeing, A. S. (Eds.), A Companion to the History of Information (pp. 397-401). Princeton: Princeton University Press. Ανακτήθηκε 29/10/2020 από https://www.academia.edu/37525375/_ Gewertz, C. (2020). Teacher Tips: How to Reduce Screen Time When School Is Online. Ανακτήθηκε 5/11/2020 από https://www.edweek.org/ew/articles/2020/10/05/teacher-tips-how-to-reduce-screentime.html Κοινή Υπουργική Απόφαση ΔΙα/ΓΠ.οικ. 16838/2020 - ΦΕΚ 783/Β/10-3-2020. Επιβολή του μέτρου της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας των βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών, νηπιαγωγείων, σχολικών μονάδων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, κέντρων ξένων γλωσσών, φροντιστηρίων και πάσης φύσεως εκπαιδευτικών δομών, φορέων και ιδρυμάτων, δημοσίων και ιδιωτικών, κάθε τύπου και βαθμού της χώρας για το χρονικό διάστημα από 11.3.2020 έως και 24.3.2020. 43

Λιοναράκης, Α. (2001). Ανοικτή και εξ αποστάσεως πολυμορφική εκπαίδευση: προβληματισμοί για μια ποιοτική προσέγγιση σχεδιασμού διδακτικού υλικού. Στο: Α. Λιοναράκης (Eπιμ.), Απόψεις και προβληματισμοί για την ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Αθήνα: Προπομπός. Ανακτήθηκε 25/10/2020 από http://ioannispadiotis.weebly.com/uploads/1/1/2/4/11242282/qualitydesignofteachin gmaterial.pdf Λιοναράκης, Α. (2006). Η θεωρία της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και η πολυπλοκότητα της πολυμορφικής της διάστασης. Στο Α. Λιοναράκης (Επιμ.) Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση – Στοιχεία Θεωρίας και Πράξης. Αθήνα: Προπομπός. Ανακτήθηκε 24/10/2020 από https://eclass.hmu.gr/modules/document/file.php/TP383/Reading%20material/Liona rakis_theoria_ex_apostasews_ekpaideusis.pdf Λιοναράκης, Α. (2009). Η εκπόνηση μεθοδολογικής προσέγγισης (Διδακτική) των προγραμμάτων Διά Βίου Εκπαίδευσης από απόσταση. Αθήνα: Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Ανακτήθηκε 23/10/2020 από https://www.slideshare.net/vservou/lionarakis-methodos Μανούσου, Ε. & Λιοναράκης, Α. (2007). ∆ιεθνείς εφαρμογές εναλλακτικών µορφών εκπαίδευσης σε µαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Open Education The Journal for Open and Distance Education and Educational Technology, 3(2), 95-104. Ανακτήθηκε 20/10/2020 από http://www.academia.edu/3408829/_ Μαυροειδής, Η., Γκιόσος, Ι. & Κουτσούμπα, Μ. (2014). Επισκόπηση θεωρητικών εννοιών στην εκπαίδευση από απόσταση. Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία, 10(1), 88100. DOI: https://doi.org/10.12681/jode.9814 Ντιγκμπασάνης, Γ. (2011). Σύγχρονη Τηλεκπαίδευση και Συναλλακτική Εγγύτητα. Μεταπτυχιακή εργασία. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Ανακτήθηκε 24/10/2020 από https://dspace.lib.uom.gr/bitstream/2159/1471/3/DinkmpasanisGeorgiosMsc2011.pd f Ogle, D. M. (1989). The know, want to know, learn strategy. Στο D. K. Muth (Ed.), Children’s comprehension of text: Research into practice (pp. 205–223). Newark, DE: International Reading Association. Ανακτήθηκε 2/11/2020 από https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED304672.pdf 44

Πασιόπουλος, Γ. (2012). Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Τρόποι διδασκαλίας και μέσα. Μια διδακτική πρόταση για τη διδασκαλία των λογοτεχνικών κειμένων. Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο, 5-7 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε 2/11/2020 από http://www.elliepek.gr/documents/6o_synedrio_eisigiseis/73_pasiopoulos.pdf Σαρακατσάνου, Ε. & Βασάλα, Π. (2016). Διαμεσολαβημένη διαπροσωπική επικοινωνία σπουδαστών και Καθηγητών-Συμβούλων στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση. 6. DOI: http://dx.doi.org/10.12681/icodl.731 Σοφός, Α., Κώστας, Α. & Παράσχου, Β. (2015). Online Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση. Από τη Θεωρία στην Πράξη. Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Ανακτήθηκε 10/10/2020 από https://www.researchgate.net/publication/311081537_Online_ex_apostaseos_ ekpaideuse_Apo_te_Theoria_sten_Praxe Σοφός, Α., Νταραντούμης, Α. & Κώστας, Α. (2020). Σχολική εξ αποστάσεως εκπαίδευση: Θεωρητική πλαισίωση και βασικές παραδοχές. Στο Ταχύρρυθμο Επιμορφωτικό Πρόγραμμα «Σχολική Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση». Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Ανακτήθηκε 15/10/2020 από https://elearn.aegean.gr Τσινάκος, Α. (2020). Τι είναι αυτό που γίνεται στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο αυτή τη στιγμή. Ανακτήθηκε 29/10/2020 από https://edu.ellak.gr/2020/04/02/exapostaseos-didaskalia-ti-ine-afto-pou-ginete-stin-ellada-ke-se-olo-ton-kosmo-afti-tistigmi/ Wright, W., Jeffs, C. & Wood, J. (1995). Distance Education: Must it be ‘Out-ofSight, Out-of- Mind’ Education? ASCILITE 1995, Melbourne Australia | University of Melbourne, ASCILITE95 Conference December 3-7, 1995. Ανακτήθηκε 24/10/2020 από https://www.ascilite.org/conferences/melbourne95/smtu/papers/wright.pdf

45

Avatar

Ελισάβετ Τοπούζη

Η Ιωάννα Μανάφη έχει σπουδές στις Επιστήμες της Αγωγής. Δίδαξε πολλά χρόνια ως δασκάλα σε Δημοτικά σχολεία, υπηρέτησε ως Σχολική Σύμβουλος και τώρα είναι Συντονίστρια Εκπαιδευτικού Έργου στα Δημοτικά Σχολεία του κεντρικού και βόρειου Έβρου. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της είναι οι ψηφιακές τεχνολογίες και οι «σχεδιασμοί» για την αποτελεσματική αξιοποίησή τους στη διδακτική πράξη. Η ξαφνική εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ήταν μια πρόκληση που πυροδότησε νέες αναζητήσεις και «ανασχεδιασμούς» με νέα εργαλεία ή και παλαιά, ιδωμένα μέσα από μια νέα οπτική.

Avatar

Ελισάβετ Τοπούζη

Η Ελισάβετ Τοπούζη είναι φοιτήτρια στο Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων του Δ.Π.Θ. της Ορεστιάδας. Από μικρή της άρεσε να ζωγραφίζει. Πολλές φορές, χωρίς να το καταλάβει, το μολύβι βρίσκεται στο χέρι της για να αποτυπώσει εικόνες, σκέψεις, αναμνήσεις και οτιδήποτε άλλο αποφασίσει εκείνο! Αυτή η αγάπη για τη ζωγραφική την οδήγησε να ασχοληθεί με την ψηφιακή τέχνη. Στο παρελθόν, για τρία συνεχόμενα χρόνια, είχε αναλάβει να δημιουργήσει αφίσες για την τοπική παιδική θεατρική ομάδα στο Σουφλί, όπου μένει μόνιμα. Οι μεγαλύτερες, όμως, σε μέγεθος εικόνες της είναι οι τοιχογραφίες που έκανε στο Γενικό Λύκειο Σουφλίου και στο Χριστουγεννιάτικο Θεματικό Πάρκο «Σαν Παραμύθι».

τείλτε σ , α ί Κυρ e link r a h s το at... h c ο τ σ

Τον καιρό της πανδημίας, οι γιατροί είχαν να λύσουν το μυστήριο του κορωνοϊού Covid-19 και οι εκπαιδευτικοί είχαμε να λύσουμε το μυστήριο της εξ αποστάσεως διδασκαλίας. Ψάχναμε κι εμείς για τις δικές μας απομακρυσμένες "θεραπευτικές" επικοινωνίες και τα δικά μας "εμβόλια" συνεργασίας από απόσταση... Εκδόσεις Οσελότος Βατάτζη 55, 114 73, Αθήνα Τηλ.: 210 6431108 e-mail:ekdoseis.ocelotos@gmail.com www.ocelotos.gr

ISBN 978-618-205-040-8