Toång Quaûn Trò Steve Jobs cuûa coâng ty maùy vi tính Apple hoâm 6/6 ñoïc dieãn vaên taïi moät cuoäc hoäi thaûo cuûa haõng ôû San Francisco, CA. Hoâm Thöù Hai Apple loan baùo töø nay seõ duøng boä xöû lyù (processor) cuûa haõng Intel cho maùy vi tính cuûa hoï thay vì duøng boä phaän naøy cuûa IBM. (Reuters)
TUESDAY, JUNE 7, 2005
NGUOI VIET CÔ QUAN TRANH ÑAÁU THÔØI SÖÏ VAÊN NGHEÄ GIAÙO DUÏC
Toång Thoáng Bashar al-Assad cuûa Syria hoâm 6/6 ñoïc dieãn vaên ôû Damascus taïi ñaïi hoäi thöù 10 cuûa Ñaûng Baath ñang caàm quyeàn. Assad höùa heïn vôùi khoaûng 1,200 ñaïi bieåu tham döï ñaïi hoäi raèng oâng seõ thi haønh nhöõng caûi toå vaø dieät tröø tham nhuõng. (AFP)
THÖÙ BA 7 thaùng 6-2005 - NAÊM THÖÙ 27 - SOÁ 7122 - 25xu
Online: www.nguoi-viet.com
TT Bush ñeà nghò maäu dòch töï do toaøn Myõ Chaâu
Ñoïc Trong Soá Naøy - Vieät Nam (A7): Haøng traêm ngöôøi taïi vuøng Ñoàng Baèng Soâng Cöûu Long uoáng thuoác tröø saâu raày töï töû haøng naêm. - Dieãn Ñaøn (A11): Vieät Nam gaëp nhieàu khoù khaên vaø chöa saün saøng gia nhaäp WTO vaøo naêm 2005? - Theå Thao (A16): Giaûi voâ ñòch NBA 2005: San Antonio phaûi chôø keát quaû giöõa Miami vaø Detroit. - Ñòa Phöông (B1): Daáu veát ngö daân Vieät Nam taïi laøng chaøi Port Arthur-Kyø 11: Ngö daân Vieät vieát trang cuoái cuøng cho lòch söû cuûa “Ba K.” - Ca Nhaïc Ñieän AÛnh haøng ngaøy (B10): Ca só Anh Khoa trôû laïi vôùi CD “Khuùc Thuïy Du”- Lòch söû 72 naêm cuûa caùc raïp chieáu phim Drive-In vaø Fly-In. - Ñôøi Soáng (B11): Giöõ gìn veä sinh nhaø beáp. - Ñaát Nöôùc vaø Con Ngöôøi (C1): Tuoåi Treû Hieán Daâng. - Rao Vaët (C3): Thoâng tin thöông maïi, mua baùn, quaûng caùo.
Pakistan giao cho Hoa Kyø moät nghi can al-Qaida cao caáp ISLAMABAD, Pakistan Hoâm Thöù Hai caùc vieân chöùc Pakistan cho bieát Pakistan ñaõ chuyeån giao cho Hoa Kyø moät ngöôøi bò tình nghi laø laõnh tuï cao caáp cuûa al-Qaida, Abu Farraj al-Libbi, ngöôøi bò truy naõ vì hai aâm möu aùm saùt nhaém vaøo Toång Thoáng Pervez Musharraf cuûa Pakistan. Tieáp trang A4
NEPAL:
Mìn noå döôùi xe buyùt gieát cheát 38 ngöôøi KATMANDU, Nepal Moät traùi mìn ñaõ noå tung beân döôùi moät chieác xe buyùt chaät cöùng ngöôøi ôû mieàn nam Nepal hoâm Thöù Hai, gieát cheát 38 haønh khaùch vaø laøm bò thöông 72 ngöôøi khaùc. Ñaây laø moät trong nhöõng vuï Tieáp trang A4
Israel kyû nieäm Ngaøy Jerusalem
Moät ñaùm ñoâng ngöôøi Do Thaùi phaát quoác kyø Israel phía tröôùc Coång Damascus trong Coå Thaønh cuûa Jerusalem hoâm 6 thaùng Saùu ñeå kyû nieäm “Ngaøy Jerusalem,” ñaùnh daáu naêm thöù 38 cuûa cuoäc thoáng nhaát thaønh phoá naøy vaø ñaët döôùi quyeàn cai trò cuûa Israel theo sau Chieán Tranh Trung Ñoâng naêm 1967. (Getty Images)
FORT LAUDERDALE, Florida - Toång thoáng George Bush hoâm 6-6, ñaõ ñöa ra caùc ñeà nghò veà vieäc laäp ra moät thoûa hieäp maäu dòch töï do cho toaøn vuøng Myõ chaâu, vì töø ñoù seõ môû ra con ñöôøng hoøa bình vaø thònh vöôïng cho taát caû caùc nöôùc cuûa vuøng Myõ Chaâu vaø giaûm bôùt söùc haáp daãn cuûa caùc “yù thöùc heä laàm laïc.” Leân tieáng tröôùc cuoäc hoïp cuûa caùc ngoaïi tröôûng cuûa toå chöùc caùc nöôùc Myõ Chaâu (OAS), hoïp taïi Fort Lauderdale, Florida, Toång Thoáng Bush cuõng keâu goïi Quoác Hoäi Hoa Kyø haõy thoâng qua baûn thoûa hieäp maäu dòch töï do Trung Myõ-Coäng Hoøa Dominica, coi ñoù nhö “moät cô hoäi lòch söû ñeå ñem thònh vöôïng ñeán cho caùc ngöôøi daân chöa heà ñöôïc bieát noù laø gì caû.” Hoäi nghò caùc nöôùc Myõ Chaâu naøy, vôùi söï tham döï cuûa 34 quoác gia hoäi vieân, nhaèm thaûo luaän baèng caùch naøo, ñeå coäng ñoàng caùc nöôùc trong Tieáp trang A6
Myõ göûi Phuï taù Boä tröôûng Quoác Phoøng tôùi Haø Noäi phaùt trieån hôïp taùc quaân söï BANGKOK 6-6 (TH) - Hoa Kyø, trong nieàm hy voïng taêng cöôøng quan heä quaân söï vôùi keû cöïu thuø, seõ göûi moät vieân chöùc cao caáp Boä Quoác Phoøng ñeán Haø Noäi vaøo ngaøy Thöù Ba 7-62005 naøy ñeå thaûo luaän ôû caáp cao. Phuï taù Boä tröôûng Quoác Phoøng Myõ, Peter Rodman, ñaëc traùch caùc vaán ñeà an ninh quoác teá, seõ coù maët ôû Haø Noäi töø Thöù Ba ñeán Thöù Naêm, theo lôøi moät soá vieân chöùc Boä
Quoác phoøng. “Chuùng toâi muoán noùi ñeán söï phaùt trieån moái quan heä quaân söï”, theo lôøi moät vieân chöùc cao caáp. Chuyeán ñi ñaëc bieät naøy naøy dieãn ra tröôùc khi Phaên vaên Khaûi, thuû töôùng CSVN, ñeán Myõ khoaûng ngaøy 16-6-05 saép tôùi, seõ ñöa nhöõng ñeà nghò gì ñeán Haø noäi khoâng thaáy ñöôïc tieát loä. Trong moät soá laàn tieáp xuùc vôùi baùo chí ngöôøi Vieät ôû Hoa kyø daïo gaàn ñaây, ñaïi söù Michael Marine, noùi
raèng seõ khoâng coù chuyeän baùn voõ khí cho CSVN khi ñöôïc hoûi veà moái quan heä quaân söï giöõa hai nöôùc. Tröôùc ñaây, theo moät nhaân vaät töøng tham döï vaøo caùc cuoäc ñieàu ñình bí maät töø thôøi coøn TT Clinton thì Haø Noäi muoán mua taøu cao toác ñeå ñoái phoù vôùi caùc cuoäc tranh chaáp haûi ñaûo vôùi Trung Coäng. Tuy nhieân, chuyeän khoâng thaønh. Phaïm vaên Traø, Boä tröôûng Tieáp trang A4
NEW YORK:
Caùc giôùi chöùc Hoa Kyø, Baéc Haøn gaëp gôõ nhau NEW YORK - Caùc nguoàn tin Hoa Kyø cho bieát caùc giôùi chöùc Hoa Kyø vaø Baéc Haøn ñaõ gaëp gôõ nhau taïi New York hoâm 6-6, cuõng laø laàn ñaàu tieân töø gaàn moät thaùng qua sau khi Washington keâu goïi Pyongyang haõy trôû laïi caùc cuoäc noùi chuyeän veà chöông trình voõ khí nguyeân töû ñaõ bò beá taéc. Phaùt ngoân vieân Boä Ngoaïi giao Hoa Kyø Sean McCormack noùi vôùi caùc nhaø Tieáp trang A4
Tín ñoà Phaät Giaùo Hoøa Haûo tham döï tuyeät thöïc taïi nhaø oâng Haø Haûi tænh An Giang tröôùc khi nghe lôøi duï doã cuûa Coâng An giaûi taùn ra veà, khoâng ngôø bò löøa ñeå roài bò xeùt hoûi rieâng töøng ngöôøi vaø bò tòch thu töø maùy aûnh, ñieän thoaïi, xe gaén maùy.
An Giang: Tín ñoà Phaät Giaùo Hoøa Haûo tuyeät thöïc bò Coâng An löøa vaø bò traû thuø WASHINGTON DC. 6-6 Hôn 200 tín ñoà Phaät Giaùo Hoøa Haûo (PGHH) tuyeät thöïc ôû tænh An Giang ñaõ ngöng tuyeät thöïc
theo lôøi höùa heïn cho “töï do toân giaùo” ñeå giaûn taùn nhöng khoâng ngôø ñoù chæ laø lôøi löôøng gaït ñeå hoï ra veà roài bò baét. Tin töø trong
nöôùc chuyeån ra cho hay nhö vaäy vaø ñöôïc Vaên phoøng haûi ngoaïi cuûa Giaùo Hoäi PGHH phoå bieán qua moät baûn tin döôùi ñaây:
GIAÙO HOÄI PHAÄT GIAÙO HOØA HAÛO HAÛI NGOAÏI Vaên phoøng Ñaïi Ñieän Giaùo Hoäi Phaät Giaùo Hoøa Haûo Vieät Nam BAÛN TIN Soá: 871: VP-ÑD CSVN TRAÙO TRÔÛ, PHAÛN BOÄI LÔØI HÖÙA ,KEÀM KEÏP,TRAÛ THUØ TÍN ÑOÀ PGHH Nguoàn tin nhaän ñöôïc töø Nam vaøo luùc 1 giôø tröa ngaøy 1) - 4 giôø chieàu ngaøy 04 Vaên Phoøng Giaùo Hoäi Trung Thöù Hai 06 thaùng 6 naêm 2005 thaùng 6 naêm 2006 (giôø ngaøy Tieáp trang A4 Öông PGHH Thuaàn Tuùy Vieät (giôø ngaøy Nam California). Baùc Só Luis Rubio trình dieän vôùi baùo chí em beù 13 thaùng tuoåi Milagros Cerron taïi moät beänh vieân ôû Lima, Peru, hoâm 6/6. Beù Milagros ñöôïc goïi laø “Tieåu Ngö Nöõ” cuûa Peru vì khi ra ñôøi hai chaân dính lieàn nhau. Caùch ñaây 5 ngaøy caùc baùc só ñaõ giaûi phaãu ñeå taùch rôøi hai chaân. (Reuters)
HOA KYØ:
Toái Cao Phaùp Vieän baùc hoà sô xin duøng caàn sa cho beänh nhaân WASHINGTON - Theo phaùn quyeát cuûa Toái Cao Phaùp Vieän Hoa Kyø phoå bieán hoâm thöù Hai 6-6, chính phuû lieân bang coù theå truy toá nhöõng beänh nhaân naøo maø baùc só cuûa hoï keâ toa thuoác duøng tôùi caàn sa ñeå giaûm ñau. Phaùn quyeát naøy xaùc ñònh cho duø luaät tieåu bang coù cho pheùp, cuõng khoâng theå phuû ñònh ñöôïc luaät
Tieáp trang A6
Moät binh só Myõ tröng cho moät beù gaùi Iraq xem böùc hình hieän ra treân maùy aûnh digital boû tuùi, sau khi ñôn vò cuûa anh phaù huûy thaønh coâng moät bom beân leà ñöôøng trong moät khu phoá ôû Baghdad hoâm 6 thaùng Saùu. Chính phuû Iraq hoâm Thöù Hai loan baùo ñaõ baét giöõ gaàn 900 keû tình nghi thuoäc caùc löïc löôïng daáy loaïn vaø thieát laäp 800 nuùt kieåm soaùt trong moät chieán dòch keùo daøi hai tuaàn. (Getty Images)
Löïc löôïng Iraq nôùi roäng haønh quaân vaøo “Tam Giaùc Töû Thaàn” MUSAYYIB, Iraq - Caùc löïc löôïng an ninh Iraq hoâm Thöù Hai, 6 Thaùng Saùu, cho hay hoï ñaõ ñaùnh ñuoåi moät soá quaân noåi daäy ra khoûi Baghdad veà phía nhöõng thò traán phía nam cuûa thuû ñoâ, vaø giôø ñaây quaân chính phuû hy voïng baét soáng nhoùm taøn
quaân taïi nôi ñoù tröôùc khi hoï ñuû söùc taäp hoïp laïi. Caùc giôùi chöùc an ninh noùi raèng cuoäc Haønh Quaân Tia Chôùp, ñöôïc moâ taû laø cuoäc taán coâng lôùn nhaát dieãn ra keå töø sau khi Saddam Hussein bò haï beä vaøo naêm 2003, ñaõ ñaåy Tieáp trang A6
Nghi can khoâng ñöôïc taïi ngoaïi haàu tra
Dôøi ngaøy luaän toäi nghi can gieát Smith Haø vaø Anita Voõ
Tranh luaän gay gaét veà quyeàn baùo chí vaø söï coâng baèng cuûa phieân xöû Westminster (CA) - Ñuùng 2 giôø 30 phuùt chieàu ngaøy 6 thaùng Saùu, 2005, sau gaàn 30 phuùt tranh luaän gay gaét giöõa luaät sö cuûa bò caùo, coâng toá vieân vaø chaùnh aùn, buoåi luaän toäi ñaàu tieân daønh cho nghi can Tanya Nelson ñaõ ñöôïc dôøi laïi 4 ngaøy, töùc laø 10 thaùng
Saùu, ñeå luaät sö bieän hoä coù theâm thôøi gian chuaån bò. Chaùnh aùn Thomas M. Goethals noùi cuøng nghi can Tanya Nelson: “Neáu baø ñoàng yù, buoåi luaän toäi ñaàu tieân seõ dieãn ra vaøo ngaøy 10 thaùng Saùu, baø coù ñoàng yù veà ñieàu naøy Tieáp trang A6
Periodicals
Angelina Jolie vaø Brad Pitt thuû hai vai Jane vaø John Smith trong phim “Mr. and Mrs. Smith.” Ñaây laø taám bích chöông quaûng caùo ñöôïc haõng phim ñöa ra hoâm 6/6. Phim naøy seõ baét ñaàu chieáu taïi caùc raïp haùt ôû Hoa Kyø töø ngaøy 10 thaùng Saùu. (Reuters)
Göûi Baùo Phaûi Daùn Tem
GIAÙ BAÙO GÖÛI BÖU ÑIEÄN TAÏI HOA KYØ: Moät naêm $168, Saùu thaùng $98, Ba thaùng $60
A2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
TUESDAY, JUNE 7, 2005
Tieåu bang Washington:
Toøa giöõ nguyeân thaéng lôïi baàu cöû cho thoáng ñoác Daân Chuû WENATCHEE, Wash. Moät vò thaåm phaùn hoâm thöù Hai 6-6, ñaõ giöõ nguyeân keát quaû baàu cöû - giaønh thaéng lôïi cho Thoáng Ñoác Daân Chuû Christine Gregoire - vaø baùc boû lôøi khieáu naïi cuûa khoái Coäng Hoøa raèng cuoäc baàu cöû vaøo muøa Thu naêm ngoaùi, laø khoâng chính xaùc vaø thaéng lôïi cuûa hoï bò ñoái phöông ñaùnh caép. Cuoäc baàu cöû - ñöôïc quyeát ñònh bôûi moät soá phieáu cheânh leänh raát nhoû: 129 phieáu trong soá 2.9 trieäu phieáu baàu laø moät cuoäc baàu cöû saùt nuùt nhaát trong lòch söû Hoa Kyø. Chaùnh thaåm toøa Superior Court cuûa Quaän Haït Chelan County, oâng John Bridges cho bieát, trong toång soá phieáu noùi treân, ngöôøi ta phaùt giaùc ñöôïc 1,678 phieáu baàu baát hôïp phaùp. Theá nhöng oâng cuõng noùi raèng khoái Coäng Hoøa khoâng chöùng minh ñöôïc raèng öùng cöû vieân cuûa ñaûng mình, oâng Dino Rossi, seõ thaéng neáu nhöõng phieáu baàu baát hôïp phaùp aáy bò loaïi boû. Thaåm phaùn Bridges cho
hay, “Neáu cuoäc baàu cöû khoâng roõ raøng laø voâ giaù trò, thì khi ngöôøi daân ñaõ leân tieáng noùi, quyeát ñònh ñoù khoâng theå bò toøa aùn baùc boû ñöôïc. Trong vuï naøy khoâng coù baèng chöùng naøo cho thaáy baø Ms. Gregoire ñaõ nhaän ñöôïc phieáu baàu baát hôïp phaùp.” Baø Gregoire, laø ngöôøi ñaõ nhaän chöùc ñöôïc 6 thaùng maëc daàu vaãn coøn söï ngôø vöïc vaø tranh chaáp, ñaõ cho bieát baø baät khoùc khi nghe phaùn quyeát noùi treân. Baø noùi, “Toâi nghó raèng ñaùm maây nghi ngôø nay ñaõ tan, vaø toâi nghó ñaõ ñeán luùc tieåu bang Washington naøy ñöôïc ñi tôùi vaø baûo ñaûm ñeå boû moïi tranh chaáp naøy sau löng. Chuùng ta khoâng neân trôû thaønh muïc tieâu doøm ngoù cho caû nöôùc vì moät cuoäc baàu cöû ñaõ xaûy ra 6 thaùng tröôùc.” Caùc chính trò gia ñaûng Coäng Hoøa thì hy voïng raèng vò thaåm phaùn seõ voâ hieäu hoùa keát quaû baàu cöû vaø sau ñoù moät laø tuyeân boá oâng Rossi thaéng cöû hoaëc laø môû ñöôøng cho moät cuoäc baàu cöû môùi vaøo muøa Thu.
OÂng Rossi cuõng ñaõ môû moät cuoäc hoïp baùo vaøo chieàu thöù Hai. Phaùt ngoân vieân cuûa oâng, baø Mary Lane, cho hay, oâng Rossi chöa quyeát ñònh coù khieáu toá vuï naøy leân Toái Cao Phaùp Vieän hay khoâng. Trong thôøi gian tranh cöû, baø Gregoire, boä tröôûng tö phaùp 3 nhieäm kyø, ñöôïc coi nhö ngöôøi daãn tröôùc oâng Rossi, moät ñòa oác vieân vaø cuõng laø moät cöïu nghò só tieåu bang. Tuy nhieân, oâng Rossi
Thaêm doø: Tinh thaàn toân giaùo cuûa daân Myõ raát cao so vôùi ñoàng minh WASHINGTON - Tinh thaàn toân giaùo cuûa daân Myõ raát cao, vaø ñaây laø ñieåm khieán Hoa Kyø khaùc vôùi daân chuùng trong moät soá nöôùc ñoàng minh thaân caän nhaát cuûa hoï. Theo moät keát quaû thaêm doø do APIpsos thöïc hieän, ñöôïc phoå bieán ngaøy thöù Hai 6-6, thì ngöôøi daân Myõ tuyeân xöng loøng tin ñoái vôùi Thöôïng Ñeá vaø thöôøng pha troän ñöùc tin vôùi chính trò nhieàu hôn nhöõng ngöôøi trong quoác gia khaùc. ÔÛ Taây AÂu, laø nôi maø Ñöùc Giaùo Hoaøng Benedict XVI phaøn naøn raèng tình traïng theá tuïc hoùa ñaõ khieán cho caùc giaùo ñöôøng troáng vaéng ngay caû trong ngaøy Chuû Nhaät, tín höõu ôû ñaây laø nhöõng ngöôøi ít quan taâm ñeán toân giaùo nhaát trong soá 10 quoác gia ñöôïc thaêm doø Chæ coù ngöôøi Meã Taây Cô laø gaàn theo saùt ñöôïc daân Hoa Kyø veà vieäc gaén boù vôùi nieàm tin. Theá nhöng khoâng gioáng nhö ngöôøi Myõ, ngöôøi Meã Taây Cô laïi hoaøn toaøn phaûn ñoái vieäc giôùi tu só vaän ñoäng caùc nhaø laäp phaùp. Ñieàu naøy cuõng deã hieåu, vì quoác gia naøy voán coù truyeàn thoáng choáng laïi aûnh höôûng cuûa toân giaùo. OÂng Roger Finke, moät nhaø xaõ hoäi hoïc taïi Ñaïi Hoïc Penn State, cho bieát, “Taïi Hoa Kyø, chuùng ta coù nhieàu toân giaùo hoaït ñoäng tích cöïc ñeå vaän ñoäng söï tham gia cuûa tín höõu. Ñoù laø moät lyù do khieán quoác gia gia naøy raát khaùc vôùi caùc nöôùc khaùc.” Cuoäc thaêm doø ñöôïc thöïc hieän trong thaùng Naêm taïi Hoa Kyø, UÙc, Anh, Canada,
Anh gaùc laïi cuoäc ñaàu phieáu veà hieán phaùp AÂu Chaâu LONDON - Hoâm Thöù Hai, Anh Quoác loan baùo gaùc laïi vieäc toå chöùc moät cuoäc tröng caàu daân yù veà baûn hieán phaùp cuûa Lieân Hieäp AÂu Chaâu, sau khi cöû tri Phaùp vaø Hoøa Lan môùi ñaây baùc boû vaên kieän naøy. Ngoaïi Tröôûng Jack Straw noùi vôùi Vieän Daân Bieåu raèng Anh Quoác “daønh quyeàn ñem döï luaät ra tröng caàu daân yù trôû laïi neáu hoaøn caûnh thay ñoåi. Nhöng vaøo luùc naøy khoâng coù lyù do gì ñeå tieán haønh,” oâng Straw noùi. “Moät mình Anh Quoác khoâng theå quyeát ñònh ñöôïc töông lai cuûa baûn hieäp öôùc.” Treân khaép AÂu Chaâu, nhieàu ngöôøi coi lôøi loan baùo cuûa Anh nhö moät chieác ñinh cuoái cuøng ñoùng leân chieác quan taøi cuûa baûn hieán chöông Lieân Hieäp AÂu Chaâu. Vaøi nhaø phaân tích cho raèng caùc cuoäc boû phieáu “khoâng” taïi Phaùp vaø Hoøa Lan vaøo tuaàn tröôùc ñaõ cuûng coá tieáng noùi cuûa Thuû Töôùng Anh Tony Blair trong cuoäc tranh luaän veà hình thöùc töông lai cuûa AÂu Chaâu. OÂng Blair töø laâu vaãn chuû tröông caûi toå kinh teá cuûa khoái vaø choáng laïi caùc tham voïng keát hôïp cuûa Thuû Töôùng Ñöùc Gerhard Schroeder vaø Toång Thoáng Phaùp Jacques Chirac, nhöõng ngöôøi coi moät Lieân Hieäp AÂu Chaâu maïnh veà chính trò nhö moät ñoái troïng treân phaïm vi toaøn caàu vôùi
thaéng cöû trong voøng ñeám phieáu ñaàu tieân vôùi soá cheânh leäch 261 phieáu. Vì theá phieáu baàu phaûi ñöôïc ñeám laïi laàn thöù hai baèng maùy. Trong laàn naøy, oâng vaãn thaéng vôùi soá cheânh leäch 42 phieáu. Theá nhöng, khi ñeám laïi laàn cuoái cuøng baèng tay, thì baø Gregoire laïi hôn 129 phieáu. Ñaây laø moät tyû leä thaéng cöû nhoû nhaát trong lòch söû caùc cuoäc tranh cöû thoáng ñoác cuûa toaøn quoác Hoa Kyø. (DP)
Hoa Kyø. Caùc vieân chöùc Anh phuû nhaän chuyeän gaùc laïi cuoäc boû phieáu seõ gieát cheát baûn hieäp öôùc. Ngoaïi Tröôûng Ñöùc Joschka Fischer noùi quyeát ñònh cuûa Anh ñaõ khoâng laøm oâng ngaïc nhieân. Caùc chính phuû khaùc cuûa Lieân Hieäp AÂu Chaâu, gioáng nhö Anh Quoác, ñang ñöùng tröôùc nhöõng cuoäc tröng caàu daân yù khoù thaønh coâng. Sau nhöõng cuoäc boû phieáu baùc boû taïi Phaùp vaø Hoøa Lan, raát khoù maø vaän ñoäng caùc phieáu thuaän cuûa cöû tri. Thuû Töôùng Ñan Maïch Anders Fogh Rasmussen noùi oâng seõ chôø keát quaû cuûa cuoäc hoïp thöôïng ñænh Lieân Hieäp AÂu Chaâu vaøo nhöõng ngaøy 1617 Thaùng Saùu tröôùc khi quyeát ñònh lieäu coù tieán haønh cuoäc tröng caàu daân yù nhö ñaõ döï tính vaøo ngaøy 27 Thaùng Chín hay khoâng. Trong khi ñoù, Ngoaïi Tröôûng Ba Lan Adam Rotfeld noùi vôùi Reuters raèng Ba Lan neân coù moät cuoäc tröng caàu daân yù duø cho Anh gaùc laïi cuoäc boû phieáu. “Ngöôøi Phaùp, Hoøa Lan hoaëc Anh khoâng theå quyeát ñònh thay chuùng toâi,” oâng noùi. Nhöng ñaûng ñoái laäp baûo thuû cuûa Ba Lan, coù theå thaéng trong moät cuoäc toång tuyeån cöû vaøo Thaùng Chín, ñaõ keâu goïi huûy boû caùc keá hoaïch tröng caàu daân yù. (n.n.)
Phaùp, Ñöùc, YÙ, Meã Taây Cô, Nam Haøn vaø Taây Ban Nha. Gaàn nhö taát caû nhöõng ngöôøi Hoa Kyø ñöôïc phoûng vaán ñeàu noùi raèng ñöùc tin laø quan troïng ñoái vôùi hoï, vaø chæ coù 2% noùi raèng hoï khoâng tin vaøo Thöôïng Ñeá. Gaàn 40% cho raèng caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo phaûi noã löïc xoay chuyeån caùc chính trò gia. Ñaây laø moät tyû leä cao hôn raát nhieàu so vôùi caùc quoác gia khaùc. OÂng David Black, moät ngöôøi ñaõ veà höu hieän ôû Osborne, Pa, ñaõ baèng loøng cho phoûng vaán sau khi traû lôøi thaêm doø. OÂng Black phaùt bieåu, “Quoác gia cuûa chuùng toâi ñöôïc thaønh laäp döïa treân caùc chính saùch Thieân Chuùa Giaùo, vaø caùc laõnh ñaïo toân giaùo coù boån phaän phaûi leân tieáng veà caùc vaán ñeà chính saùch coâng quyeàn, baèng khoâng thì hoï chæ laø keû nhu nhöôïc.” Traùi laïi, 85% ngöôøi Phaùp phaûn ñoái, khoâng chaáp nhaän vieäc caùc tu só tham gia hoaït ñoäng. Ñaây laø möùc phaûn ñoái maïnh nhaát so vôùi caùc quoác gia khaùc. Phaùp coù nhöõng ñieàu luaät haïn cheá raát nghieâm khaéc veà quyeàn phaùt bieåu toân giaùo, vaø theo keát quaû thaêm doø, coù tôùi 19% laø ngöôøi voâ thaàn. Nam Haøn laø quoác gia xeáp haøng thöù hai veà soá ngöôøi khoâng tin Thöôïng Ñeá. UÙc Chaâu thì phaân ñoâi veà söï quan troïng cuûa nieàm tin. Coøn ñoái vôùi ngöôøi Nam Haøn vaø ngöôøi Canada, 2/3 cho raèng toân giaùo laø trung taâm cuûa ñôøi soáng hoï. Nhöng daân chuùng trong caû 3 nöôùc naøy raát maïnh meõ choáng laïi söï pha troän giöõa toân giaùo vôùi chính trò. (DP)
Theo doõi ñaày ñuû tin töùc theá giôùi vaø Vieät Nam Tin nhanh, ñuùng, ñaày ñuû; nhieàu baøi vôû giaù trò: Chæ coù Nhaät Baùo
NGÖÔØI VIEÄT
TRUST CARPET & TILE
WHOLE SALE
NÔI CUNG CAÁP TAÁT CAÛ MAËT HAØNG VEÀ THAÛM GAÏCH & LAMINATE
SALE
Laminate 8.3MM
20 years warranty
16X16
1.49
$
Made Italy
/sqft.
1.09
$
/sqft.
Porcelaine Stone Look 13 X 13
99¢
/sqft.
°Coù giaù ñaëc bieät cho Contractors & Builders °Thaûm Dupont Stain Master New 2004 design tuyeät ñeïp Porcelain °Coù caû kho haøng lôùn Porcelaine vaø Gaïch baùn sæ & leû Polis /sqft. °Haøng ngaøn maãu thaûm môùi nhaát naêm 2004
20X20
1.69
$
FREEery
Local Deliv
BLOW
OUT
SHOWROOM & WAREHOUSE 17 X 17 Porcelain
SALE $1.29 /1 Sqft
ÑAËC BIEÄT Porcelain, new design 2005 môùi veà tuyeät ñeïp
15111 Jackson St. Midway City, CA 92655 (Goùc Beach Blvd. vaø Bolsa Ave.)
(714) 890-5725
Fax: 714-890-5735 MÔÛ CÖÛA: THÖÙ HAI - CHUÛ NHAÄT : 8:00 am-6:30 pm.
Nhaät baùo NGÖÔØI VIEÄT
14771 Moran Street, Westminster CA 92683 - USA Tel: 714-892-9414 Fax: 714-894-1381 (Marketing) Fax: 714-893-7891(Bieân taäp)
E-mail: nvnews@aol. com Web Site: http://www. nguoi-viet. com Xuaát baûn bôûi / Published by NGUOI VIET NEWS, INC. Hoäi Ñoàng Quaûn Trò / Board of Directors Phan Huy Ñaït - Chuû Tòch, Chairman; Ñoã Quyù Toaøn -Phoù Chuû Tòch, Vice Chairman; Ñoã Baûo Anh - Phoù Chuû Tòch, Vice Chairwoman; Vuõ Quí Haïo Nhieân - Thö Kyù HÑQT, Board Secretary; Ñoã Ngoïc Yeán, Ñoã Vieät Anh, Leâ Minh Phuù, Ñoã Phöông Loan, Tuaán Anthony Nguyeãn. Ban Ñieàu Haønh / Officers Ñoã Ngoïc Yeán - Toång Giaùm Ñoác , President, Chief Executive Officer; Ñoã Vieät Anh - Phoù Toång Giaùm Ñoác Ñieàu Haønh , Executive Vice-President , Chuû Buùt, Editor in Chief; Ñoã Baûo Anh - Phoù Toång Giaùm Ñoác Thöông Maïi, Vice-President, Business Affairs; Vuõ Quí Haïo Nhieân - Giaùm Ñoác Taøi Chaùnh - Thö Kyù Coâng Ty, Chief Financial Officer - Secretary. Toøa Soaïn Nhaät Baùo NGÖÔØI VIEÄT / NGUOI VIET Daily News Staff Ñoã Ngoïc Yeán - Chuû Nhieäm, Publisher; Ñoã Vieät Anh - Chuû Buùt, Editor in Chief; Nguyeãn Ñoàng - Giaùm Ñoác Myõ Thuaät, Creative Director; Nguyeãn Chinh - Giaùm Ñoác Kyõ Thuaät, Technical Manager; Nguyeãn Khaû Loäc - Giaùm Ñoác Phoøng Sinh Hoaït, Activities Director; Giaùm Ñoác Cô Sôû, Facilities Director. Ban Bieân Taäp / Editors °Ban Chuû Buùt: Caùc phuï taù chuû buùt: Vuõ AÙnh, Phaïm Phuù Minh, Vuõ Quyù Haïo Nhieân Thö Kyù Toøa Soaïn: Vuõ AÙnh. Caùc Phuï Taù Thö Kyù Toøa Soaïn: Leâ Thuïy, Tröôûng Ban TinTöùc; Phaïm Phuù Thieän Giao, Tröôûng ban tin ñòa phöông; Hoaøng Khôûi Phong. °Bieân Taäp: Nguyeãn Ngoïc Minh, Ñoã Khoâi Nguyeân, Nguyeãn Tuyeån, Nguyeân Huy, Traàn Ngoïc Yeán, Vann Phan, Nguyeãn Nhaät, Nguyeãn Ngoïc Chaán-CNN Ngöôøi Vieät 2 (English Section) Thöù Naêm moãi tuaàn - E-mail: nv2@nguoi-viet.com Anh B. Do - Editor; Jami Farkas - News Editor; Cynthia Anh Furey, Duc Nguyen, Ruth Talovich, Vu Qui Hao Nhien - Writers; Matthew Chin, Andrew Lam, Annie Mai, Denise Nguyen, Nguyen-Khoa Thai Anh - Contributors; Chinh Nguyen, Danchi Nguyen Designers; Kiet Huynh - Photographer. Nguoi Viet (ISSN 1056-5124), USPS 022479 , started in December 1978, is published daily in Vietnamese with weekly Thursday English Section by Nguoi Viet News, Inc., 14771-14772 Moran Street, Westminster CA 92683 – USA. Copyright @ 2003 by Nguoi Viet News, Inc. All rights reserved. Nguoi Viet Daily News neither endorses nor warrants products and services advertised. Newsstand price in Los Angeles and Orange Counties: $0.25. Subscription rate: $168.00/year by Third Class Mail, $400.00/year by 2-Day Express. Foreign mail rates upon request. Periodicals Postage Rates paid at Westminster, California and at additional mailing offices. Postmaster: send address changes to Nguoi Viet 1477114772 Moran Street, Westminster CA 92683 – USA. For subscription call: 714-892-9414. Theå leä göûi baøi ñaêng baùo: Baøi vôû coù theå göûi tôùi toøa soaïn qua böu ñieän, fax, hoaëc e-mail nvnews@aol. com. Neân göûi FILE (Microsoft Word) ghi roõ duøng heä thoáng tieáng Vieät naøo. Ngöôøi Vieät khoâng traû laïi baûn thaûo hoaëc hình aûnh, vaø khoâng chòu traùch nhieäm veà moïi maát maùt. Toaø soaïn daønh quyeàn söûa chöõa, hieäu ñính. Baøi vôû gôûi ñeán nhaät baùo Ngöôøi Vieät vaø ñöôïc ñaêng thuoäc quyeàn sôû höõu cuûa nhaät baùo Ngöôøi Vieät vaø coâng ty Nguoi Viet News, Inc. Baøi vôû muoán ñöôïc traû nhuaän buùt, xin ghi roõ nôi ñaàu baøi vaø cho bieát ñieän thoaïi, ñòa chæ lieân laïc. Ngöôøi Vieät khoâng ñaêng nhöõng baøi vôû khoâng ghi taùc giaû, khoâng ñòa chæ hoaëc ñieän thoaïi lieân laïc. Nhu lieäu tieáng Vieät do Coâng Ty Ñieän Toaùn VNI. Soá löôïng phaùt haønh nhaät baùo Ngöôøi Vieät do cô quan Verified Audit Circulation kieåm toaùn vaø chöùng nhaän. Vieäc kieåm toaùn tieán haønh lieân tuïc.
Average daily circulation: 17,000 copies
CHÖÔNG TRÌNH PHAÙT THANH
106.3 FM
VNCR
14781 Moran St Westminster, CA 92683 Phone: (714) 891-8142. Fax: (714) 891-8190 Thöù Ba 07 thaùng 06, 2005. 01 thaùng 05 AÂm Lòch, AÁt Daäu.
5:00 AM - 8:00 AM 05:00 - Trích ñoaïn ñaøi AÙ Chaâu Töï Do RFA 05:15 - Tin Thôøi Tieát vaø Giao Thoâng vôùi Nguyeãn Tröôøng 05:30 - Chöông Trình “Tieáng Noùi Phuùc AÂm” vôùi MS Nguyeãn Thæ 06:00 - Tin Ñaàu Ngaøy – Nam Cali & Houston 06:30 - Chöông trình Thuùy Nga 07:00 - Ngöôøi Vieät 2 vôùi Baûo Anh 07:20 - Thoâng Baùo Coäng Ñoàng & Thöông Maïi 07:45 - Caùc maët haøng Sales taïi chôï AÙ Ñoâng 08:00 - Chaám döùt chöông trình phaùt thanh buoåi saùng. 12:00PM - 4:00PM 12:00 - Tin Ñaàu Giôø – Thôøi Tieát Nam Cali vaø Houston Texas 12:35 - Saigon supermarket vaø Shopping Center 12:40 - Shanghai Photo Studio 12:45 - Chuyeän Ñòa OÁc vôùi Thanh Thaûo 01:00 - Tin Thôøi Tieát vôùi Hoàng Nga 01:10 - OC Autohaus vôùi Hoà Leâ 01:40 - Century Republic Insurance 02:00 - Tin Ñaàu Giôø & Thò Tröôøng Taøi Chaùnh Trong Ngaøy 02:03 - Thoâng Baùo Coäng Ñoàng & Thöông Maïi 02:30 - Ñi chôï Sieâu Thò ABC 02:45 - TV Car Rental vaø Registration Services 03:00 - Ngöøôi Vieät Ngaøy Mai 03:15 - Dòch vuï Prepaid Long Distance vôùi Vieät Nam 84 03:30 - Noùi chuyeän vôùi ca só Anh Duõng 04:00 - Keát thuùc phaùt thanh
DAT
.3”
TIN MÔÙI
Theá Giôùi
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
Laøo traû töï do cho 4 ngöôøi Myõ bò caùo buoäc “gaây roái” BANGKOK, Thaùi Lan Coäng saûn Laøo hoâm Thöù Hai 6-6, ñaõ cho bieát hoï phoùng thích 4 coâng daân Myõ “gaây roái” sau khi caâu löu soá ngöôøi naøy vì ñaõ lieân laïc baát hôïp phaùp vôùi ngöôøi saéc toäc Hmong, töùc ngöôøi sôn cöôùc töøng hoaït ñoäng trong quaân ñoäi bí maät ñöôïc CIA yeåm trôï trong Chieán Tranh Vieät Nam. Ngoaïi tröôûng Somsavat Lengsavad noùi chuyeän vôùi baùo chí qua ñieän thoaïi raèng Laøo ñaõ thoâng baùo cho toøa laõnh söï ñeán ñoùn hoï vaø soá ngöôøi naøy ñöôïc göûi qua caàu Höõu Nghò Laøo ñeán Thaùi Lan. Phaùt ngoân vieân Yong Chanhthalansy cho bieát tröôùc ñoù boán ngöôøi naøy, thaønh vieân cuûa moät nhoùm Hmong coù truï sôû hoaït ñoäng ôû California trong UÛy Ban Tìm Kieám Söï Kieän Taïi Choã, bò caâu löu vaøo ngaøy Thöù Baûy vaø bò ñöa ñeán thuû ñoâ Vaïn Töôïng thaåm vaán. Nhaät baùo Nation cuûa Bangkok loan baùo ñieän thoaïi lieân laïc laàn choùt töø nhoùm naøy goïi cho ngöôøi laõnh ñaïo cuûa hoï, Ed Szendrey, laø töø
moät nôi caùch Vaïn Töôïng khoaûng 50 caây soá gaàn moät traïm kieåm soaùt cuûa quaân ñoäi. OÂng Yong cho hay soá ngöôøi naøy coù chieáu khaùn du lòch vaø gaây raéc roái vôùi chöùc quyeàn vaø ngöôøi daân ñòa phöông laø nhöõng ngöôøi baùo caùo khoâng baèng loøng haønh ñoäng naøy. Chính quyeàn coäng saûn Laøo leân naém quyeàn vaøo naêm 1975 sau moät cuoäc noäi chieán daøi beân caïnh cuoäc xung ñoät cuûa Hoa Kyø taïi Vieät Nam, ñaõ caám ngöôøi ngoaïi quoác beùn maûng ñeán Xaisomboun töùc “Vuøng Ñaëc Bieät” phía baéc Vaïn Töông, nôi taøn quaân cuûa quaân ñoäi khaùng chieán Hmong laån traùnh caùc löïc löôïng chính quyeàn trong nhieàu thaäp nieân qua. Gioáng Baéc Haøn vaø Cuba, Laøo laø ba xöù khoâng höôûng quan heä maäu dòch vôùi Hoa Kyø, Laøo bò leân aùn vi phaïm nhaân quyeàn cuûa ngöôøi Hmong. Haøng ngaøn ngöôøi Hmong ñaõ chaïy troán sang Thaùi Lan tröôùc khi ñöôïc höôûng qui cheá tò naïn ôû Myõ hay ôû caùc nôi khaùc.
TIN NHANH TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A3
Nhaät tuyeân boá coù theå caàn Lieân Hieäp Quoác xem xeùt vaán ñeà Baéc Haøn
Leã Chieán Só Traän Vong cuûa Nam Haøn
Toång Thoáng Lö Vuõ-Huyeàn ñoát traàm höông khi oâng döï leã Chieán Só Traän Vong cuûa Nam Haøn hoâm 6 thaùng Saùu taïi Nghóa Trang Quoác Gia ôû Seoul. Trong moät dieãn vaên ñoïc nhaân dòp naøy oâng Lö höùa seõ coá gaéng heát söùc ñeå ñaït tôùi moät giaûi phaùp oân hoøa cho côn khuûng hoaûng veà tham voïng saûn xuaát vuõ khí haïch taâm cuûa Baéc Haøn. (Hình AFP)
TOKYO, Nhaät Baûn Ngoaïi tröôûng Nhaät Nobutaka Machimura tuyeân boá hoâm Thöù Hai 6-6, raèng ñaây laø luùc coù theå cöùu xeùt ñöa chöông trình nguyeân töû ñaày tham voïng cuûa Baéc Haøn cho Lieân Hieäp Quoác xem xeùt maø coù theå keát quaû laø nhöõng bieän phaùp tröøng phaït. Voøng ñaøm phaùn sau cuøng veà chöông trình haït nhaân cuûa Bình Nhöôõng ñaõ dieãn ra moät naêm tröôùc ñaây vaø söï thaát voïng cuûa quoác teá ñaõ gia taêng ôû möùc ñoä maø moät vieân chöùc quoác phoøng cao caáp Hoa Kyø hoâm Chuû Nhaät ñaõ tuyeân boá moät ñeà nghò coù theå ñöôïc ñöa ra trong voøng vaøi tuaàn tôùi raèng coù neân ñöa vaán ñeà naøy ra tröôùc Hoäi Ñoàng Baûo An Lieân Hieäp Quoác khoâng. Ngoaïi tröôûng Machimura taùi khaúng ñònh nhöõng löïa choïn khaùc cuõng coù theå ñöôïc caân nhaéc neáu caùc cuoäc thöông thaûo khoâng taùi nhoùm tuy nhieân cuõng tuyeân boá nhöõng bieän phaùp tröøng phaït khoâng laø phöông thöùc duy nhaát. Ngoaïi Tröôûng Machimura noùi trong moät baøi dieãn vaên
raèng caàn coù “moät baûn tuyeân boá cuûa chuû tòch Hoäi Ñoàng Baûo An hoaëc moät nghò quyeát, vôùi tö caùch nhö laø moät ñaïi dieän cuûa coäng ñoàng quoác teá, ñeå noùi vôùi Baéc Haøn raèng hoï caàn neân trôû laïi vôùi nhöõng cuoäc thöông thuyeát caøng sôùm caøng toát - ñieàu naøy seõ coù nhieàu yù nghóa veà ngoaïi giao.” Tuy nhieâ n , Trung Quoá c vaø Nga, hai trong soá 5 thaønh vieân thöôøng tröïc cuûa Hoäi Ñoàng Baûo An ñaõ choáng laï i ñieà u naø y . Vaø hai nöôù c ñoù naè m trong soá 6 phe thöông nghò chöông trình haï t nhaâ n cuû a Baé c Haø n cuø n g vôù i Nhaä t , Hoa Kyø vaø hai nöôùc Haøn. Tuy nhieân, Ngoaïi tröôûng Hoa Kyø Condoleezza Rice ñaõ laø m giaû m nhöõ n g cô hoä i sôù m coù quyeá t ñònh aá y , tuyeâ n boá raè n g Hoa Kyø tin töôûng raèng voøng hoïp 6 beân vaãn coøn hy voïng. Boä tröôûng tröôûng noäi caùc Nhaät Hiroyuki Hosoda cuõng coù caùi nhìn töông töï, tuyeân boá trong cuoäc hoïp baùo hoâm Thöù Hai, oâ n g tuyeâ n boá coù daá u hieä u khích leä gaà n ñaâ y töø phía Baéc Haøn.
DAT
A4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
An Giang: Tín ñoà Phaät Giaùo Hoøa Haûo tuyeät thöïc bò Coâng An löøa vaø bò traû thuø Tieáp trang A1
VN) Trung taù Hoaøng, coâng an tænh Ñoàng Thaùp, Trung taù Huøng coâng an tænh An Giang, ñeán taän nôi coù cuoäc bieåu tình vaø tuyeân boá töï thieâu taäp theå, thay maët nhaø caàm quyeàn CSVN, baét loa phoùng thanh khuyeán duï hôn 200 tín ñoà PGHH ngöng bieåu tình, deïp boû yù ñònh töï thieâu v.v.. taïi nhaø oâng Haø Haûi, xoùm Ñoàn Xuùc, xaõ Nhôn Myõ, quaän Chôï Môùi, tænh An Giang, ai veà nhaø naáy vôùi lôøi höùa: Seõ giaûi quyeát oån thoûa moïi vaán ñeà, cho tín ñoà PGHH ñöôïc töï do haønh ñaïo, ñöôïc töï do toå chöùc leã gioã. 2)-Vôùi tính tình oân hoøa, hôn 200 tín ñoà PGHH nghe lôøi khuyeân vaø tin vaøo lôøi höùa cuûa coâng an laàn löôït veà laïi tö gia, thì lieàn sau ñoù CSVN traùo trôû: Caùch xa nhaø oâng Haø Haûi chöøng 10 caây soá, coâng an chaän caùc ñöôøng ra, xeùt giaáy chöùng chæ nhaân daân, xeùt chuû quyeàn xe gaén maùy, ñieän thoaïi di ñoäng, maùy aûnh v.v.. Coù 22 chieác xe gaén maùy hieäu Honda, 50 ñieän thoaïi di ñoäng, 16 maùy chuïp aûnh, hai maùy quay phim bò coâng an tòch thu. 3)- Ngaøy 05 thaùng 06 naêm 2006: - Haøng chuïc coâng an, bao vaây nhaø cuï Leâ Quang Lieâm, nhaø tu só Nguyeãn Vaên Ñieàn, Traàn Nguyeân Huôûn, NguyeãnPhöôùc Haäu, Voõ Vaên Böûu, Nguyeãn Vaên Kieäm, Nguyeãn Thò Ngoïc Lan, Tröông Vaên Ñöùc. - Keàm keïp 26 ngöôøi kyù teân vaøo danh saùch tuyeân boá töï thieâu taäp theå: Phaïm Vaên Taûi, Nguyeãn Hoàng Ñôn, Nguyeãn Vaên Huøng, Nguyeãn Vaên Vònh, Huyønh Vaên Phieân, Nguyeãn Vaên Thaønh, Ngoâ Thaønh Taâm, Phaïm Vaên Khoân, Nguyeãn Vaên Vaøng, Nguyeãn Minh Hoaøng, Traàn Vaên Hoàng, Toâ Vaên Maûnh, Huyønh Höõu Phöôùc, Nguyeãn Hoàng Haûi, Nguyeãn Vaên Xuaân, Buøi Vaên Luoát, Nguyeãn Vaên Chöøng, Leâ Vaên Thôm, Leâ Vaên So, Nguyeãn Vaên Quyù, Döông Vaên Toaøn, Nguyeãn Vaên Hoa, Nguyeãn Vaên Thieát, Traàn Vaên Nhoû, Mai Vaên Thöng, Traàn Vaên Phöông. Tòch thu ñieän thoaïi di ñoäng vaø caét daây ñieän thoaïi nhaø. 4) - Luïc soaùt nhaø Baø Mai Thò Dung, xaõ Kieán An, quaän Chôï Môùi, tænh An Giang. 5) - Ñaäp phaù nhaø oâng
Tröông Vaên Ñöùc, Chôï Vaøm huyeän Phuù Taân, thaùnh ñòa Hoøa Haûo. 6) - Nieâm phong nhaø oâng Nguyeãn Hoøa Laïc, Vaøm Coáng, quaän Laáp Voø, tænh An Giang. Qua ñieän ñaøm 5 giôø saùng ngaøy Thöù Hai 06-06-2005, cuï Leâ Quang Lieâm cho bieát: “OÂn hoøa laø ñöùc tính cuûa ngöôøi tín ñoà PGHH, nhöng khoâng khuaát phuïc tröôùc baïo quyeàn ñoù laø tinh thaàn ñaáu tranh cuûa ngöôøi tín ñoà PGHH. Khoái tín ñoà PGHH thuaàn tuùy seõ tieáp tuïc tranh ñaáu, vaø saün saøng hy sinh taùnh maïng vì töï do toân giaùo,vì ñaïo phaùp”. Cuï Leâ Quang Lieâm khaån caàu vaø tha thieát keâu goïi ñoàng höông, ñoàng ñaïo haûi ngoaïi, uûng hoä Khoái Tín Ñoà PGHH Thuaàn Tuùy trong ñaïi cuoäc tranh ñaáu ñoøi töï do toân giaùo. Myõ Quoác (Nam California) 1giôø 30phuùt chieàu Thöù Hai 06 thaùng 6 naêm 2005 Phan Vaên Be, Ñaïi Dieän Giaùo Hoäi Trung Öông PGHH Thuaàn Tuùy Vieät Nam Ñieän thoaïi : (714) 8765206 (cell)
NEPAL: Mìn noå döôùi xe buyùt gieát cheát 38 ngöôøi Tieáp trang A1
taán coâng teä haïi nhaát nhaém vaøo thöôøng daân keå töø khi buøng noå cuoäc noåi daäy cuûa loaïn quaân Mao-ít vaøo naêm 1996. Loaïn quaân, nhöõng ngöôøi ñang chieán ñaáu ñeå laät ñoå cheá ñoä quaân chuû chuyeân cheá vaø thieát laäp moät cheá ñoä coäng saûn ñoäc ñaûng taïi vöông quoác ngheøo khoå naøy trong vuøng Hy Maõ Laïp Sôn, bình thöôøng khoâng nhaém vaøo thöôøng daân, nhöng caùc só quan quaân ñoäi ñaõ ñoå loãi cho hoï. “Chieác xe buyùt ñaõ caùn leân moät traùi ñòa loâi do nhöõng keû khuûng boá ñaët,” moät só quan quaân ñoäi noùi, khi ñeà caäp tôùi caùc loaïn quaân Mao-ít. Chính phuû thöôøng goïi caùc loaïn quaân laø keû khuûng boá. “Cho tôùi nay chuùng toâi ñaõ kieåm ñieåm ñöôïc 38 töû thi. Nhieàu phuï nöõ vaø treû em ñaõ bò gieát cheát,” oâng noùi baèng ñieän thoaïi töø ñòa ñieåm. Vuï noå ñaõ xaûy ra beân bôø moät con soâng ôû laøng Madi thuoäc quaän Chitwan, cöù ñieåm cuûa loaïn quaân, caùch thuû ñoâ Katmandu khoaûng 150 km veà phía nam. Chieác xe buyùt khi ñoù chaät cöùng caùc daân laøng, nhieàu ngöôøi ngoài treân mui xe, treân ñöôøng tôùi choã laøm hoaëc tôùi
ngöôøi Libya, cho Hoa Kyø. Trong moät cuoäc phoûng vaán cuûa baùo chí môùi ñaây, oâng xaùc nhaän chuyeän ñoù ñaõ xaûy ra. “Ñuùng, môùi ñaây chuùng toâi ñaõ giao Abu Farraj al-Libbi cho Hoa Kyø. Chuùng toâi khoâng muoán nhöõng ngöôøi nhö oâng ta treân ñaát nöôùc chuùng toâi,” oâng Musharraf noùi. Taïi Pakistan, al-Libbi bò truy naõ vì bò caùo buoäc chuû möu hai vuï aùm saùt oâng Musharraf vaøo Thaùng 12 naêm 2003. OÂng Musharraf khoâng bò thöông nhöng 17 ngöôøi ñaõ thieät maïng trong vuï taán coâng thöù nhì. Khoâng roõ laø al-Libbi seõ bò buoäc vaøo nhöõng toäi gì ôû Hoa Kyø, hoaëc ñaõ coù toøa aùn naøo cuûa Hoa Kyø truy toá oâng ta chöa. Pakistan noùi hoï ñaõ baét giöõ hôn 700 nghi can alQaida keå töø vuï taán coâng khuûng boá 11 Thaùng Chín vaø ñaõ chuyeån haàu heát caùc nghi can cho Hoa Kyø. Trong soá ñoù coù cöïu nhaân vaät soá 3 cuûa al-Qaida, Khalid Shaikh Pakistan Mohammed, ngöôøi ñaõ bò baét giao cho Hoa Kyø giöõ vaøo Thaùng Ba naêm 2003 trong moät vuï ñoät kích moät nghi can gaàn Islamabad. Hai ngöôøi khaùc ñöôïc cho laø caùc laõnh al-Qaida cao caáp tuï cuûa al-Qaida, Ramzi Tieáp trang A1 vaø Abu Phaùt ngoân vieân cuûa oâng Binalshibh Musharraf, Thieáu Töôùng Zubaydah, cuõng ñaõ bò baét ôû Shaukat Sultan, xaùc nhaän Pakistan. (n.n.) raèng al-Libbi ñaõ ñöôïc chuyeån giao gaàn ñaây, nhöng Myõ göûi Phuï taù khoâng noùi roõ nôi choán vaø Boä tröôûng Quoác thôøi gian xaûy ra. Vaøi vieân chöùc ñaõ moâ taû Phoøng tôùi Haø Noäi al-Libbi nhö nhaân vaät soá 3 cuûa al-Qaida, sau Osama phaùt trieån bin Laden vaø Ayman al- hôïp taùc quaân söï Zawahri, moät baùc só ngöôøi Tieáp trang A1 Ai Caäp. Tuy nhieân, oâng ta hình nhö khoâng naèm treân Quoác Phoøng CSVN hoài ba danh saùch cuûa FBI lieät keâ naêm tröôùc cuõng töøng sang nhöõng keû khuûng boá bò truy Ñaïi Haøn ñieàu ñình ñeå mua naõ treân theá giôùi, vaø vai troø caùc boä phaän thay theá cho thöïc söï cuûa oâng ta trong heä caùc thieát vaän xa M-113 do thoáng al-Qaida cuõng toû ra Myõ vieän trôï cho VNCH maø CSVN chieám ñöôïc sau khi muø môø. OÂng ta ñaõ bò baét giöõ ngaøy chieán tranh chaám döùt 1975. 2 Thaùng Naêm sau moät cuoäc Ñöôïc bieát Haøn quoác ñöôïc noå suùng qua laïi ôû vuøng taây nhöôïng quyeàn saûn xuaát loaïi thieát vaän xa naøy. baéc Pakistan. Thaùng 11-2004, Traø cuõng Moät vieân chöùc tình baùo noùi al-Libbi ñaõ ñöôïc caùc vieân sang thaêm Hoa Kyø vaø laø chöùc Hoa Kyø boác ra khoûi Pa- vieân chöùc quaân söï cao caáp kistan treân moät chieác maùy nhaát cuûa CSVN qua ñaây. bay “moät vaøi ngaøy tröôùc Ngöôøi ta cuõng khoâng bieát noäi dung cuûa caùc cuoäc thaûo ñaây.” Toøa ñaïi söù Hoa Kyø ôû luaän. Thaùng baûy naêm nay, hai Islamabad noùi hoï khoâng coù nöôùc kyû nieäm 10 naêm thieát tin töùc gì veà vuï naøy. Caùc cô quan CIA, FBI vaø laäp bang giao. Thöù tröôûng Boä Tö Phaùp Hoa Kyø ñeàu Ngoaïi Giao Robert Zoellick ñeán Haø Noäi hoài thaùng tröôùc khoâng chòu bình luaän. Hoâm 31 Thaùng Naêm, oâng ñeán Haø noäi ñaõ khuyeán caùo Musharraf ñaõ noùi vôùi heä CSVN gia taêng nhòp ñoä caûi thoáng tin CNN raèng Paki- caùch ñeå coù theå caïnh tranh stan seõ giao al-Libbi, moät ñöôïc vôùi Trung Coäng vaø trôû caùc chôï ñòa phöông, caùc cö daân cho bieát. Moät nhieáp aûnh vieân cuûa Reuters vieáng thaêm ñòa ñieåm sau vuï noå ñaõ nhìn thaáy caùc töû thi bò maát tay chaân, nhieàu ngöôøi trong soá ñoù laø phuï nöõ vaø treû em, ñöôïc xeáp haøng treân moät leà ñöôøng cuûa con ñöôøng buïi baäm. Caùc nhaân chöùng noùi söùc noå ñaõ haát tung chieác xe buyùt leân khoâng. Coù moät caùi hoá saâu treân ñöôøng. Moät só quan quaân ñoäi coù maët taïi choã noùi caùc loaïn quaân ñaõ cho noå traùi mìn baèng moät duïng cuï ñieàu khieån töø xa töø moät ngoïn caây caùch ñoù khoaûng 250 meùt. Khoâng thaáy loaïn quaân leân tieáng nhaän traùch nhieäm. Khoaûng 12,000 ngöôøi ñaõ thieät maïng trong chín naêm xung ñoät ñaõ ñöa Nepal vaø caûnh roái loaïn. Moät nhoùm nhaân quyeàn ñaõ leân aùn vuï taán coâng hoâm Thöù Hai vaø keâu goïi Lieân Hieäp Quoác môû cuoäc ñieàu tra. (n.n.)
TUESDAY, JUNE 7, 2005 thaønh moät thaønh phaàn trong neàn kinh teá theá giôùi. Caùc chuyeân vieân phaân tích thôøi söï cho raèng söï gia taêng quan heä quaân söï giöõa Hoa Thònh Ñoán vaø Haø Noäi coù muïc ñích taïo ñoái löïc chieán löôïc so vôùi söï gia taêng hieän dieän vaø aûnh höôûng quaân söï cuûa Trung coäng ôû trong vuøng. Tuy nhieân, moät vieân chöùc chính phuû Myõ noùi raèng ñieàu ñoù cuõng seõ khoâng coù nghóa laø Hoa Thònh Ñoán muoán Vieät Nam trôû thaønh ñoái löïc cuûa Baéc Kinh. “Vieät Nam vaãn thöôøng raát caån thaän veà chuyeän naøy (taêng cöôøng moái quan heä quaân söï vôùi Myõ) vaø chuùng toâi cuõng khoâng muoán thuùc hoái.” Vieân chöùc cao caáp cuûa Hoa Kyø noùi. “Chuùng toâi ñeå noù töï phaùt trieån. Ñaây laø moät chöông trình daøi haïn. Chuùng toâi saün saøng khaùm phaù neáu noù ñeán ñöôïc nhö theá.” OÂng ta noùi theâm. Nguyeân Boä tröôûng Quoác Phoøng William Cohen ñeán Haø Noäi naêm 2000, caùc tö leänh Haïm ñoäi Thaùi Bình Döông cuûa Myõ haøng naêm ñeàu coù ñeán Haø Noäi. Phaïm vaên Traø ñeán Myõ cuøng thôøi gian vôùi moät chieán haïm Myõ ñeán thaêm caûng Saøi Goøn. Cho tôùi nay, hôïp taùc quaân söï giöõa hai nöôùc chæ naèm ôû phaïm vi tìm kieám ngöôøi maát tích trong chieán tranh, huaán luyeän choáng buoân laäu ma tuùy, caùc cuoäc thaêm vieáng cuûa chieán haïm Myõ. Gaàn ñaây laø moät vaøi lôùi tuyeân boá noùi raèng Hoa Kyø huaán luyeän só quan trung caáp cho moät ít caùn boä quaân söï CSVN. Tröôùc ñaây coù caùc tin töùc Myõ muoán boû tieàn giuùp CSVN taân trang caûng nöôùc saâu Cam Ranh vaø Myõ muoán söû duïng laïi noi hoï töøng boû nhieàu tieàn xaây döïng caû haûi caûng vaø phi tröôøng. Tuy nhieân, Haø Noäi cuõng nhieàu laàn tuyeân boá laø taøu chieán Myõ coù theå gheù baát cöù caûng naøo tröø Cam Ranh. Ñeå traùnh söï töùc giaän cuûa Trung Coäng, Haø noäi cuõng nhieàu laàn noùi raèng seõ khoâng cho nöôùc naøo thueâ hay söû duïng quaân caûng Cam Ranh. Trong hoaøn caûnh teá nhò CSVN phaûi ñu daây giöõa Hoa Thònh Ñoán vaø Baéc Kinh, chính phuû Myõ coù yù muoán ñeå moái quan heä phaùt trieån töï nhieân vaø ñeå Haø Noäi loä yù cho bieát hoï muoán gì. Moät trong nhöõng ñieàu maø Hoa Thònh Ñoán cho laø hieäu quaû ñeå taêng cöôøng hôïp taùc quaân söï laâu daøi laø ñöa Vieät nam vaøo chöông trình huaán luyeän quaân söï quoác teá. Chöông trình naøy ñaõ töøng huaán
luyeän hay tu nghieäp só quan cho raát nhieàu quaân ñoäi treân theá giôùi taïi caùc hoïc vieän quaân söï Hoa Kyø. Moät trong nhöõng khía caïnh khaùc cuûa söï hôïp taùc quaân söï laø tham döï vaøo saùng kieán an ninh tình nguyeän do Myõ khôûi xöôùng ñeå ngaên chaën söï phaùt trieån caùc loaïi voõ khí huûy dieät taäp theå. Vieân chöùc Quoác phoøng cao caáp cuûa Myõ cho hay khoâng coù chuyeän Hoa kyø tính chuyeän thieát laäp moät caên cöù quaân söï daøi haïn taïi Vieät Nam. “Vieät Nam coù ñuû moïi cô hoäi ñeå coù aûnh höôûng ôû trong vuøng.” Boä tröôûng Quoác phoøng Hoa Kyø Donald Rumsfeld noùi nhö vaäy trong moät cuoäc hoäi thaûo ôû Singapore hoài tuaàn tröôùc veà an ninh.
NEW YORK: Caùc giôùi chöùc Hoa Kyø, Baéc Haøn gaëp gôõ nhau Tieáp trang A1
baùo taïi Fort Lauderdale, Florida, nôi ngoaïi tröôûng Hoa Kyø Condoleezza Rice ñang tham döï cuoäc hoïp cuûa caùc nöôùc vuøng Myõ Chaâu, nhö sau: “Chuùng toâi ñaõ coù cuoäc hoïp vôùi caùc ñaïi dieän cuûa Baéc Haøn taïi New York, laø nôi chuùng toâi coù ñöôøng daây gaëp gôõ rieâng.” Moät vieân chöùc Hoa Kyø taïi Washington, yeâu caàu ñöôïc mieãn neâu teân, cho bieát ñaïi dieän cuûa Hoa Kyø taïi cuoäc gaëp gôõ naøy, laø Joseph DeTrani, ñaëc söù cuûa Hoa Kyø trong caùc cuoäc hoïp 6 beân veà caùc tham voïng nguyeân töû cuûa Baéc Haøn, vaø oâng Jim Foster, Giaùm ñoác Vaên Phoøng Trieàu Tieân cuûa Boä Ngoaïi Giao Hoa Kyø, tuy nhieân khoâng bieát phía ñaïi dieän cuûa Baéc Haøn laø ai, vaø phaùi ñoaøn Baéc Haøn cuõng chöa coù lôøi bình luaän gì heát. Tính töø thaùng Saùu 2004 cho ñeán nay, khoâng heà coù cuoäc hoïp 6 beân naøo caû lieân quan ñeán caùc tham voïng nguyeân töû cuûa Baéc Haøn, trong ñoù coù Hoa Kyø, Nhaät Baûn, Trung Quoác, Nga vaø 2 mieàn cuûa Haøn Quoác. Moät vieân chöùc Hoa Kyø cho bieát chính Baéc Haøn ñaõ yeâu caàu coù cuoäc hoïp ngaøy 6-6 naøy, töø hoài tuaàn qua. Hoa Kyø vaø Baéc Haøn khoâng coù bang giao vôùi nhau, neân thöôøng söû duïng “cöûa ngoõ lieân laïc” New York naøy, ñeå coù theå trao ñoåi tin töùc vôùi nhau. (L.T.)
DAT
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A5
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
BAÛ O LAÕ N H ÑEÅ CAÛ I TIEÁ N THEÁ HEÄ TÖÔNG LAI
ROBERT MULLINS INTERNATIONAL SAN JOSE - (408) 294-3888 OAKLAND - (510) 533-8228 SACRAMENTO - (916) 257-6550
14550 Magnolia St. # 104 Westminster, CA 92683
714-890-9933
Web Site: http://www.rmiodp.com * E-mail: info@ rmiodp.com
1-800-411-0945 Thöù Hai ñeán Thöù Saùu: 9:00 AM - 6:00 PM Thöù Baûy: 9:00 AM - 4:00 PM
CHUYEÂN TRAÙCH DÒCH VUÏ BAÛO LAÕNH TRONG MOÏI TRÖÔØNG HÔÏP KÍNH MÔØI QUYÙ VÒ ÑOÙN NGHE CHÖÔNG TRÌNH PHAÙT THANH HOÄI THOAÏI CUÛA VAÊN PHOØNG ROBERT MULLINS INTERNATIONAL VAØO MOÃI THÖÙ TÖ TÖØ 7:00 PM, CHUÛ NHAÄT TÖØ 11:30 AM TREÂN CAÙC LAØN SOÙNG 1110AM, 1430AM, 1500AM, VAØ 106.3FM TAÏI NAM CALI.
ROBERT MULLINS INTERNATIONAL - HAÕY UÛY THAÙC CHO CHUÙNG TOÂI
Bank of America Mortgage Tel: (714) 227-8137 818-502-8858 * Fax: 818-502-8810 TAØI TRÔÏ TREÂN KHAÉP CAÙC TIEÅU BANG CUÛA HOA KYØ
DAT
Ñaëc Bieät Arizona, Nevada, Texas and Florida
80% Paperless Thuû tuïc ñôn giaûi deã daøng
* Direct Lender * Leä phí thaáp
TAØI TRÔÏ ª TAÙI TAØI TRÔÏ
THUÙY CUNG Assistant Vice President
A6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
T. T. Kennedy töøng muoán giaûi quyeát cuoäc chieán Vieät Nam baèng ñöôøng loái ngoaïi giao WASHINGTON - Maëc duø cuoäc chieán Vieät Nam ñaõ keát thuùc hôn 30 naêm, nhöng moãi khi coù moät taøi lieäu naøo lieân quan ñeán cuoäc chieán naøy ñöôïc giaûi maät, thì noù laïi ñöôïc dö luaän ñaëc bieät quan taâm, nhaát laø nhöõng ngöôøi Vieät ôû khaép nôi. Theo baøi baùo cuûa kyù giaû Bryan Bender ñang taûi treân nhaät baùo Boston Globe ôû Hoa Kyø vaø nhaät baùo International Herald Tribune phaùt haønh ôû Phaùp hoâm thöù Hai 6-6, nhöõng taøi lieäu vöøa ñöôïc giaûi maät taïi Hoa kyø cuõng nhö Ba Lan cho thaáy laø Hoa Kyø, döôùi thôøi toång thoáng John F. Kennedy vaø Lieân Xoâ ñaõ bí maät tìm kieám phöông caùch ngoaïi giao ñeå giaûi quyeát cuoäc chieán Vieät Nam ngay töø naêm 1962, ba naêm tröôùc khi Hoa kyø oà aït ñöa quaân vaøo mieàn Nam, vaø hôn moät naêm tröôùc ngaøy oâng Kennedy bò aùm saùt. Taøi lieäu môùi giaûi maät töø boä ngoaïi giao Hoa kyø cho thaáy laø ngay töø thaùng Tö naêm 1962, Toång thoáng Kennedy ñaõ uûy nhieäm cho ñaïi söù taïi AÁn Ñoä laø oâng John Kenneth Galbraith tìm caùch tieáp xuùc vôùi Baéc Vieät, thoâng qua trung gian laø moät nhaø ngoaïi giao AÁn Ñoä. Trong khi ñoù, taøi lieäu cuûa Ba Lan cho bieát ñaàu naêm 1963, Hoa kyø coá gaéng lieân laïc vôùi Lieân Xoâ, qua trung gian cuûa chính phuû Ba Lan. Nhöõng coá gaéng naøy sau cuøng ñeàu khoâng thaønh, coù theå vì Baéc Vieät luùc baáy giôø choáng laïi vieäc aáy, maø cuõng coù theå laø vì Washington luùc ñoù phaûi giaûi quyeát ñoøi hoûi phaûi ñöôïc tham gia nhieàu hôn vaøo cuoäc chieán cuûa caùc coá vaán ñang laøm vieäc taïi Vieät Nam. Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi töøng laøm vieäc vôùi toång thoáng Kennedy, thì caùc taøi lieäu vöøa giaûi maät cho thaáy chuû tröông cuûa oâng Kenney ñoái vôùi cuoäc chieán. Ñieàu naøy khaù quan troïng vì töø laâu, caùc söû gia vaø hoïc giaû ñaõ nhieàu laàn tranh luaän veà chuû tröông cuûa toång thoáng Kennedy: OÂng muoán giaûi quyeát cuoäc chieán thoâng qua ngoaïi giao hay baèng caùch leo thang quaân söï? Khi toång
thoáng Kennedy bò aùm saùt vaøo thaùng 11 naêm 1963, Hoa kyø chæ coù 16,000 coá vaán quaân söï phuïc vuï beân caïnh quaân ñoäi Vieät Nam Coäng Hoøa, nhöng hai naêm sau, quaân soá Hoa kyø tham chieán ñaõ leân ñeán hôn nöûa trieäu, vaø cuoäc chieán keùo daøi caû chuïc naêm sau môùi chaám döùt. OÂng Robert Dallek, moät taùc giaû töøng vieát tieåu söû hai toång thoáng Kennedy vaø Johnson nhaän xeùt raèng trong soá caùc söû gia, coù nhöõng ngöôøi thieân Johnson vaø coù nhöõng ngöôøi thieân Kennedy. Hoï lyù giaûi moïi chuyeän khaùc nhau, khieán Vieät Nam trôû thaønh moät ñeà taøi tranh luaän döïa treân ñoù ngöôøi ta bieän hoä hay chæ trích oâng Kenney. OÂng Dallek noùi oâng ñaõ töôûng vaán ñeà aáy khoâng bao giôø giaûi quyeát ñöôïc. Moät soá söû gia uûng hoä toång thoáng Kennedy coøn noùi laø oâng ta muoán hoaëc thöông thuyeát veà moät giaûi phaùp cho cuoäc chieán, hoaëc ruùt khoûi Vieät Nam, maëc duø söï choáng ñoái cuûa nhöõng phuï taù thaân tín cuûa oâng, chaúng haïn nhö boä tröôûng quoác phoøng Robert McNamara. OÂng Arthur Schlesinger Jr., nguyeân laø phuï taù cuûa toång thoáng Kennedy nhaän xeùt raèng taøi lieäu môùi giaûi maät laø chính xaùc. Noù cho thaáy noãi baên khoaên cuûa oâng ta, raèng Hoa kyø ñaõ laøm quaù möùc ñöôïc yeâu caàu taïi Vieät Nam, vaø coù theå oâng seõ cho ruùt quaân Myõ vaøo naêm 1965 chöù khoâng Myõ hoùa cuoäc chieán. Moät ngöôøi khaùc cuõng töøng laø phuï taù thaân caän cuûa toång thoáng Kennedy laø oâng Carl Kaysen laïi toû ra phaân vaân, khoâng theå noùi ñöôïc laø toång thoáng seõ haønh ñoäng ra sao neáu oâng tieáp tuïc naém quyeàn. OÂng cho raèng taøi lieäu vöøa ñöôïc giaûi maät laø ñuùng, nhöng oâng vaãn cho raèng toång thoáng Kenney cuõng nhö caùc vò keá nhieäm oâng ñeàu ñaùnh giaù sai tình hình. OÂng cuõng cho raèng Baéc Vieät chöa chaéc ñaõ muoán thöông löôïng vaøo luùc ñoù, vì roõ raøng laø hoï quyeát taâm xaâm chieám mieàn Nam.
Cöïu ñaïi söù Hoa kyø taïi AÁn Ñoä luùc baáy giôø laø oâng John Kenneth Galbraith naêm nay ñaõ 97 tuoåi tuaàn roài keå laïi vôùi taïp chí Globe ôû Boston raèng, oâng ñaõ gaëp toång thoáng Kennedy vaøo thaùng Tö naêm 1962 ôû moät trang traïi ôû Virginia. Luùc ñoù oâng ñeä trình leân toång thoáng moät baûn keá hoaïch daøi hai trang giaáy, söû duïng AÁn Ñoä nhö moät söù thaàn thöông thuyeát. Ñeà nghò ñöôïc bieát laø bò giôùi quaân söï maïnh meõ phaûn ñoái. Tuy nhieân, sau naøy, chính toång thoáng Kennedy chæ thò thöù tröôûng ngoaïi giao Harriman noùi vôùi oâng Galbraith baøn thaûo vaán ñeà vôùi ngoaïi tröôûng AÁn laø oâng M. J. Desai. Trong moät baûn ghi nhôù göûi caùc nhaân vieân döôùi quyeàn vaøo ngaøy 17 thaùng Tö naêm aáy, oâng Harriman vieát laø, theo leänh toång thoáng, ñaïi söù Galbraith ñaõ noùi vôùi ngoaïi tröôûng Desai raèng, neáu Haø Noäi giaûm bôùt hoaït ñoäng du kích, thì Hoa kyø seõ coù ñaùp öùng töông xöùng lieàn. Tuy nhieân, chæ moät tuaàn sau ñoù, chính oâng Harriman ñaõ thuyeát phuïc toång thoáng Kennedy hoaõn laïi chöông trình aáy, vaø roài thì khoâng ai noùi ñeán nöõa. Theo taøi lieäu giaûi maät tröôùc kia cuûa boä ngoaïi giao Ba Lan, thì ñaïi söù Galbraith ñaõ gaëp ngoaïi tröôûng Ba Lan luùc baáy giôø laø oâng Adam Rapachi ôû New Delhi vaøo ngaøy 21 thaùng Gieâng naêm 1963. OÂng Galbraith noùi vôùi oâng Rapachi raèng toång thoáng Kennedy quan taâm ñeán moät ñeà nghò cuûa Ba lan veà vieäc ngöng baén vaø toå chöùc baàu cöû taïi mieàn Nam Vieät Nam. OÂng Galbraith sau naøy vieát trong hoài kyù cuûa oâng raèng cuoäc trao ñoåi vôùi phía Ba Lan ngöøng laïi ôû ñoù chöù khoâng tieán xa hôn. Tuy nhieân, taøi lieäu môùi giaûi maät cuûa Ba lan laïi cho bieát raèng ñeà nghò cuûa oâng Galbraith ñaõ ñöôïc chuyeån ñeán Moscow. Qua thaùng sau, töùc thaùng Hai naêm 1963, boä chính trò ñaûng Coäng saûn Lieân Xoâ ñöa ra nhaän ñònh raèng toång thoáng Kennedy vaø moät
Nghi can khoâng ñöôïc taïi ngoaïi haàu tra Dôøi ngaøy luaän toäi nghi can gieát Smith Haø vaø Anita Voõ Tieáp trang A1
khoâng?” Nghi can Tanya Nelson, coøn coù teân Vieät Nam laø Phuong Thao Nguyen, traû lôøi ñôn giaûn: “Toâi ñoàng yù.” Theo lòch, buoåi luaän toäi seõ baét ñaàu luùc 1 giôø 30 chieàu. Tröôùc ñoù, baùo chí vaø truyeàn hình ñaõ coù maët, vaø ñaõ baét ñaàu quay phim, chuïp hình. Vieân luaät sö cuûa nghi can Nelson xuaát hieän, oâng noùi ñoâi lôøi cuøng baø Nelson, luùc aáy ñang ngoài sau taám vaùch löôùi. Baø Nelson ngay laäp töùc ngoài thuïp xuoáng traùnh caùi nhìn cuûa taát caû moïi ngöôøi. Roài oâng quay laïi phía baùo chí: “Caùc oâng khoâng ñöôïc quyeàn chuïp hình vaø quay phim.” Nöûa giôø sau, khi caùc beân bieän hoä, coâng toá ñeàu coù maët, vieân chaùnh aùn Thomas M. Geothals, sau moät luùc lyù luaän veà quyeàn cuûa baùo chí, quyeàn ñöôïc bieát cuûa coâng chuùng, vaø quyeàn ñöôïc coù söï coâng baèng cuûa phieân xöû, ñaõ tuyeân boá: “Cho ñeán saùng nay [6/6/ 2005], toâi ñaõ cho pheùp moät ñaøi truyeàn hình vaø hai tôø
baùo ñöôïc quay phim vaø chuïp aûnh buoåi luaän toäi hoâm nay. Tuy nhieân, theo luaät sö cuûa nghi can, vì nhu caàu cuûa moät phieân xöû coâng baèng, laïi lieân quan nghieâm troïng ñeán aùn töû hình, toâi quyeát ñònh ruùt laïi pheùp chuïp hình vaø quay phim ñaõ ñöôïc ban ra saùng nay.” Beân bieän hoä yeâu caàu theâm vôùi oâng chaùnh aùn Goethals raèng khoâng chæ ruùt laïi pheùp chuïp hình vaø quay phim, oâng caàn ruùt luoân caû quyeàn söû duïng caùc hình aûnh ñaõ ñöôïc ghi laïi ngay tröôùc ñoù, vì neáu khoâng, seõ aûnh höôûng ñeán nhaân chöùng vaø keát quaû cuûa vuï xöû. OÂng chaùnh aùn Goethals töø choái: “Toâi khoâng coù quyeàn laøm ñieàu ñoù. Chính caùc chuû buùt cuûa caùc tôø baùo vaø truyeàn hình seõ ñöa ra quyeát ñònh döïa treân quan ñieåm rieâng cuûa mình.” Sau khi caùc beân thoûa thuaän veà vieäc chaám döùt quay phim vaø chuïp hình, chaùnh aùn Goethals quay maët veà phía
taám löôùi taïm giam, noùi lôùn: “Baø Nelson, haõy ñöùng leân ñeå toâi nhìn thaáy baø.” Moät luùc sau, baø Nelson, ñöôïc söï giuùp ñôõ cuûa moät soá ngöôøi khaùc, môùi ñöùng leân noåi. Vaø moïi ngöôøi nhìn thaáy nghi can Nelson trong boä ñoàng phuïc taïm giam maàu xanh ñaäm, coù nöôùc da saïm ñen, ñaäm ngöôøi vaø maùi toùc ngaén. Chaùnh aùn Goethals ñoïc lôùn: “Baø coù bieát baø ñang phaûi ñoái maët vôùi vuï xöû cöïc kyø nghieâm troïng, vaø coù theå phaûi chòu aùn töû hình khoâng?” Baø Nelson traû lôøi: “Toâi bieát.” Chaùnh aùn Goethals cho baø Nelson bieát raèng baø bò luaän toäi “toa raäp, troäm, cöôùp vaø gieát 2 ngöôøi.” Baø Nelson sau ñoù traû lôøi, theo hình thöùc “coù” hoaëc “khoâng,” raèng baø khoâng ñuû tieàn möôùn luaät sö vaø chaáp nhaän luaät sö do toøa chæ ñònh. Phieân luaän toäi seõ ñöôïc tieáp tuïc vaøo thöù Saùu, 10 thaùng Saùu, 2005. Baø Nelson ñaõ khoâng ñöôïc taïi ngoaïi haàu tra.
soá quan chöùc khaùc khoâng muoán Vieät Nam trôû thaønh moät Trieàu Tieân thöù nhì vaø hoï coù veû nhö quan taâm ñeán chuyeän giaûi quyeát cuoäc chieán qua ñöôøng ngoaïi giao. Cuoái cuøng, vôùi nhöõng taøi lieäu ñaõ ñöôïc giaûi maät cho ñeán nay, thì vaãn chöa bieát lyù do taïi sao caû hai con ñöôøng ngoaïi giao thoâng qua AÁn Ñoä vaø Ba Lan laïi khoâng ñöôïc ñaåy xa hôn, vaø tình hình aáy coù lieân quan gì ñeán caùi cheát cuûa hai anh em toång thoáng Ngoâ Ñình Dieäm cuõng nhö cuûa chính toång thoáng Kennedy vaøo thaùng 11 naêm 1963 hay khoâng? (SOURCES: Boston Globe, International Herald Tribune)
HOA KYØ: Toái Cao Phaùp Vieän baùc hoà sô xin duøng caàn sa cho beänh nhaân Tieáp trang A1
caám cuûa lieân bang. Quyeát ñònh naøy laø moät thaát baïi ñau loøng cho nhöõng ngöôøi uûng hoä vieäc duøng caàn sa chöõa beänh, maëc daàu hoï ñaõ thaønh coâng trong vieäc vaän ñoäng 10 tieåu bang cho pheùp vieäc söû duïng ñoù. Thaåm Phaùn John Paul Stevens vieát phaùn quyeát tyû leä 6-3 thay maët thaåm phaùn ñoaøn, cho bieát Quoác Hoäi coù theå ñoåi luaät ñeå cho pheùp duøng caàn sa. Vuï vieäc naøy ñaõ ñöôïc dö luaän theo doõi raát saùt. Nguyeân do laø vì chính phuû Bush khieáu naïi veà vieäc 2 phuï nöõ California bò beänh raát naëng ñaõ ñöôïc cho söû duïng caàn sa ñeå bôùt ñau ñôùn. Chính phuû ñaët ra vaán ñeà vieäc söû duïng caàn sa nhö vaäy coù phaûi laø hôïp hieán döôùi Ñaïo Luaät veà Caùc Chaát Lieäu Caàn Kieåm Soaùt (Controlled Substances Act) cuûa lieân bang hay khoâng. Theo Hieán Phaùp, Quoác Hoäi coù quyeàn thoâng qua caùc ñaïo luaät chi phoái sinh hoaït kinh teá cuûa moät tieåu bang mieãn laø noù lieân quan “vaán ñeà thöông maïi xuyeân bang”, töùc nhöõng moùn haøng hoùa chuyeån ra
TUESDAY, JUNE 7, 2005 ngoaøi bieân giôùi tieåu bang. Caây caàn sa cuûa California ñöôïc troàng trong tieåu bang, ñöôïc phaân phoái cho beänh nhaân mieãn phí vaø cuõng khoâng heà ñöôïc mang ra ngoaøi bieân giôùi tieåu bang. Theá nhöng Thaåm Phaùn Stevens cho raèng coøn coù nhöõng caùch thöùc khaùc giuùp beänh nhaân choïn löïa, vaø “vaán ñeà quan troïng hôn nhöõng caùch thöùc phaùp lyù naøy laø dieãn trình daân chuû, trong ñoù tieáng noùi cuûa cöû tri keát hôïp vôùi tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi coù lieân quan seõ ñöôïc xeùt tôùi trong Quoác Hoäi.” Luaät veà caàn sa taïi tieåu bang California, thoâng qua naêm 1996, cho pheùp daân chuùng ñöôïc pheùp, huùt vaø laáy caàn sa cho muïc ñích y khoa vôùi söï ñeà nghò cuûa baùc só. Caùc tieåu bang Alaska, Colorado, Hawaii, Maine, Montana, Nevada, Oregon, Vermont vaø Washington cuõng coù luaät töông töï nhö California. Trong nhöõng tieåu bang naøy, baùc só thöôøng daën mieäng hoaëc keâ toa veà vieäc söû duïng caàn sa ñoái vôùi nhöõng beänh nhaân bò ung thö, HIV hoaëc caùc beänh hieåm ngheøo khaùc. Veà phía choáng laïi phaùn quyeát noùi treân, Thaåm Phaùn Sandra Day O’Connor cho bieát nhöõng tieåu bang naøy caàn phaûi ñöôïc pheùp aán ñònh luaät cuûa hoï. Thay maët cho 3 thaåm phaùn choáng ñoái, trong ñoù coù Chaùnh Thaåm William H. Rehnquist vaø Clarence Thomas, baø O’Connor noùi, “löïc löôïng caûnh saùt cuûa tieåu bang caàn phaûi coù thaåm quyeàn ñeå ñònh nghóa luaät hình söï vaø baûo veä söùc khoûe, an toaøn, vaø an sinh cuûa coâng daân.” (DP)
Löïc löôïng Iraq nôùi roäng haønh quaân vaøo “Tam Giaùc Töû Thaàn” Tieáp trang A1
quaân du kích daït veà moät khu vöïc goïi laø “Tam Giaùc Töû Thaàn” bôûi vì nôi naày thöôøng xuyeân xaûy ra caùc vuï taán coâng cuûa phe noåi daäy. “Hieän ñang coù moät khoaûng troáng veà an ninh, chuùng toâi phaûi ñieàn theá vaøo ñoù nhaèm ngaên chaën quaân khuûng boá bung ra hoaït ñoäng beân ngoaøi Baghdad. Chuyeän naøy phaûi ñöôïc thöïc hieän trong khi cuoäc haønh quaân ñang tieáp dieãn taïi thuû ñoâ,” Ñaïi taù Hamed Elwan, chæ huy tröôûng sôû caûnh saùt Musayyib naèm caùch Baghdad 60 caây soá (40 daëm Anh) veà phía nam, tuyeân boá nhö theá. Chính phuû môùi taïi Iraq ngaøy caøng bò aùp löïc phaûi caûi thieän tình hình an ninh trong nöôùc keå töø khi ñöôïc thaønh laäp vaøo hoài cuoái Thaùng Tö. Quaân noåi daäy ñaõ taêng cöôøng caùc cuoäc taán coâng, saùt haïi treân 800 nhaân vieân an ninh, vieân chöùc vaø thöôøng daân Iraq, keå töø daïo ñoù. Cuoäc Haønh Quaân Tia Chôùp, maø theo caùc giôùi chöùc thì bao goàm tôùi 40,000 caûnh saùt vaø binh lính, ñöôïc hoaïch ñònh ñeå luøng baét phieán quaân taïi Baghdad hoaëc ñuoåi hoï ra khoûi vuøng thuû ñoâ. Cho tôùi nay, vaãn theo lôøi caùc giôùi chöùc, 887 quaân du kích ñaõ bò baét giöõ. Nhöng caùc phoùng vieân vaø nhieáp aûnh vieân thaêm vieáng thuû ñoâ laïi khoâng nhìn thaáy coù cuoäc daøn quaân ñaùng keå naøo hay caùc traïm kieåm soaùt
môùi ñöôïc döïng neân. Daân thöôøng Iraq, cöïc kyø khao khaùt tình hình oån ñònh, ñaõ coù nhöõng yù nghó laãn loän veà cô hoäi thaønh coâng cuûa cuoäc haønh quaân naøy. Chuyeän baét ñöôïc baát cöù phieán quaân naøo chaïy troán veà phía Tam Giaùc Töû Thaàn, cöù ñieåm cuûa nhöõng quaân noåi daäy döõ daèn nhaát, nhöõng thuû haï trung kieân cuûa Saddam Hussein vaø caùc baêng ñaûng toäi phaïm hung haêng nhaát, laø moät nhieäm vuï cam go, nguy hieåm. Quaân du kích ñaõ thieát laäp nhöõng heä thoáng coá thuû vöõng chaéc trong khu vöïc naøy, vaø nhöõng ngöôøi laï böôùc vaøo ñaây thöôøng deã daøng laøm moài cho nhöõng vuï baét coùc hay taán coâng. “Chuùng toâi coù tin töùc chaéc chaén raèng taøn quaân hieän ñang hoaït ñoäng taïi Jurf Sakher (trong tænh Babel) vaø ñang chuaån bò ñaùnh bom phaù hoaïi taïi thuû ñoâ, vì theá chuùng toâi phaûi sieát chaët voøng vaây vaøo thò traán naøy,” ñoù laø lôøi cuûa Töôùng Qais Mohammed, chæ huy tröôûng sôû caûnh saùt Babel. “Chuùng toâi ñang môû moät cuoäc taán coâng lôùn vaøo ñoù ñeå vaây baét quaân khuûng boá töø Baghdad chaïy xuoáng vuøng phía nam trong khi cuoäc Haønh Quaân Tia Chôùp ñang dieãn tieán,” vò töôùng caûnh saùt noùi vôùi Thoâng Taán Xaõ Reuters nhö theá. Caùc löïc löôïng Iraq khoâng laï gì vôùi nhöõng ruûi ro khi di chuyeån vaøo thò traán Jurf Sakher cuûa ngöôøi Sunni. Nôi ñaây, quaân noåi daäy thöôøng xuyeân giaät bom mìn phuïc kích caùc quaân xa Myõ chaïy qua, vaø nhieàu ñoàn caûnh saùt chính phuû ñaõ bò nhöõng xe hôi caøi ñaày bom vaø chaát noå cuûa quaân noåi daäy xoâng vaøo ñaùnh phaù tan taønh. (V.P.)
TT Bush ñeà nghò maäu dòch töï do toaøn Myõ Chaâu Tieáp trang A1
vuøng coù theå tieáp tay ñöôïc vôùi caùc nöôùc maø söï baát oån chính trò, coù theå ñe doïa ñeán söï soáng coøn daân chuû. TT Bush khoâng noùi tröïc tieáp ñeán vaán ñeà daân chuû, tuy nhieân nhaéc laïi raèng, Hieán chöông Daân Chuû cuûa Toå chöùc caùc nöôùc Myõ Chaâu ñaûm baûo cho taát caû caùc ngöôøi daân cuûa Myõ Chaâu “ñeàu ñöôïc quyeàn höôûng daân chuû”, vaø nhö vaäy ñaõ laäp laïi caùc lôøi bình luaän hoài toái Chuû Nhaät 5-6 cuûa Ngoaïi tröôûng Hoa Kyø, Condoleezza Rice, trong moät baøi dieãn vaên ñoïc tröôùc Hoäi nghò. Ngoaïi tröôûng Rice coù noùi: “Chuùng ta phaûi haønh ñoäng ñeå cho baûn Hieán chöông cuûa chuùng ta uûng hoä neàn daân chuû phaûi ñöôïc aùp duïng taïi nôi noù bò ñe doïa...” vaø ngoaïi tröôûng Rice cuõng neâu teân caùc nöôùc nhö Bolivia, Ecuador vaø Haiti, nhö laø caùc quoác gia ñang caàn söï trôï giuùp ñeå coù theå vöôït qua ñöôïc caùc söï baát oån trieàn mieân. Cuøng luùc ñoù, Toång Thoáng Venezuela, Hugo Chavez, leân tieáng treân Ñaøi phaùt thanh gôûi ñeán ñoàng baøo cuûa oâng, cho raèng ñeà nghò treân cuûa Hoa Kyø chính laø moät thuû ñoaïn ñeå bao che cho söï can thieäp cuûa Hoa Kyø vaøo vuøng Myõ Chaâu. (L.T.)
DAT
.3”
TÖØ THAØNH
Vieät Nam
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
ÑEÁN TÆNH TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A7
830,000 thí sinh thi trung hoïc HAØ TAÂY:
Baøi giaûi neùm vaøo phoøng thi HAØ TAÂY 6-6 - Treân caû nöôùc, gaàn 830,000 thí sinh ñaõ döï kyø thi toát nghieäp trung hoïc phoå thoâng ôû Vieät Nam baét ñaàu töø ngaøy Thöù Hai 6-6-2005 vaø döï truø keùo daøi 3 ngaøy. Theo caùc tin töùc töø trong nöôùc, caùc thí sinh phaûi thi 6 moân goàm Vaên, Vaät lyù, Hoùa hoïc, Lòch söû, Toaùn vaø Ngoaïi ngöõ. Naêm nay cuõng töông töï nhö nhöõng naêm tröôùc, moät soá ngöôøi ñöùng ra “saûn xuaát” baøi giaûi ñöôïc goïi laø “phao thi” cho caùc thí sinh coù yù gian laän. Loä lieãu nhaát laø caûnh neùm baøi giaûi vaøo trong phoøng thi xaûy ra ôû huyeän Quoác Oai tænh Haø Taây. Theo baûn tin baùo ñieän töû VNNet, 14h chieàu ngaøy 6-605, haøng traêm ngöôøi tuï taäp tröôùc Hoäi ñoàng thi tröôøng THPT Quoác Oai (Haø Taây) ñeå chôø ñôïi neùm baøi. Ghi nhaän cuûa PV
VietNamNet trong buoåi thi thöù hai, moân Vaät lyù taïi Hoäi ñoàng naøy: Tuï taäp laø nhöõng thanh nieân, veû maët coù “thaâm nieân” kinh nghieäm treøo töôøng neùm baøi. Trong ñoù, khoâng hieám ngöôøi laø nhöõng phuï nöõ traïc tuoåi treân 40, thaäm chí caû phuï nöõ ñang coù baàu. Trong tay khoâng ít ngöôøi laø buùt, giaáy, ñieän thoaïi di ñoäng lieân laïc, boä ñeà moân Vaät lyù... Hoï tuï taäp kín caû xung quanh coång tröôøng THPT Quoác Oai ñeå ñôïi thöïc hieän nhieäm vuï... neùm baøi. Moät SV ñang hoïc naêm cuoái moät tröôøng trung caáp ôû Haø Noäi coù em thi taïi Hoäi ñoàng naøy cho bieát, caûnh töôïng chôø ñeà, moân thi toát nghieäp naøo cuõng vaäy vaø naêm naøo cuõng dieãn ra. Ñieàu ngaïc nhieân laø ñoäi an ninh voøng ngoaøi khoâng thaáy trong thôøi gian 30 phuùt tröôùc vaø sau khi coù hieäu leänh laøm
Treøo leân phía sau phoøng thi ñeå neùm baøi giaûi vaøo phoøng thi THPT ôû Haø Taây. baøi. Caûnh töôïng nhoán nhaùo, chaïy ngöôïc chaïy xuoâi chæ “hoaït ñoäng” trong voøng treân 20 phuùt, ñeà thi moân Vaät lyù “loït” ra ngoaøi. Vaø khoaûng 10 phuùt sau (nhìn ñoàng hoà laø 3h), caùc dòch vuï baùn lôøi giaûi laøm saün töøng caâu “moïc” tua tuûa baùn vôùi giaù 10,000 ñoàng/ Tieáp trang A10
Baét haøng taï “phao thi” ñaïi hoïc HAØ NOÄI 6-6 - Giuùp thí sinh trong caùc kyø thi trung hoïc vaø ñaïi hoïc qua vieäc saûn xuaát “phao” (“baøi giaûi”) döôøng nhö ñaõ trôû thaønh moät thöù kyõ ngheä ôû Vieät Nam. Theo baùo Tin Töùc ngaøy 6-6205, ñôït khaùm xeùt ngaøy 27/5 vaø 1/6 cuûa coâng an phöôøng Baùch Khoa, Ñoàng Taâm (Haø Noäi) vaøo caùc cöûa haøng photocopy ôû khu vöïc ñaõ thu ñöôïc keát quaû khaù baát ngôø: Haøng taï phao thi “phuïc vuï” muøa tuyeån sinh ÑH, CÑ naêm nay ñaõ bò baét giöõ. Baùo Tin Töùc noùi raèng ngay trong ñôït kieåm tra ñaàu tieân, taïi cöûa haøng 22 Taï Quang Böûu (phöôøng Baùch Khoa) ñaõ thu ñöôïc hôn 1,000 boä phao thi caùc khoái A, B, C, D. Taïi moät soá ki-oát ñoái dieän kyù tuùc xaù ÑH Kinh teá Quoác daân (phöôøng Ñoàng Taâm), löïc löôïng coâng an ñaõ thu ñöôïc khoâng döôùi 8 taï phao thi caùc loaïi. Taøi lieäu phuïc vuï cho muïc ñích gian laän trong thi cöû goàm coù caùc boä “phao” ruoät
“Phao thi” töùc baøi giaûi ñöôïc baùn vôùi giaù 10,000 ñoàng moät caâu traû lôøi.
meøo vaø caùc taäp ñaùp aùn (ñoùng thaønh quyeån) caùc boä ñeà thò Trong soá tang vaät thu giöõ taïi CA phöôøng Ñoàng Taâm coøn coù nhieàu boä giaùo trình baäc ÑH ñöôïc ñaùnh maùy, photo thu nhoû ñeå phuïc vuï cho caùc kyø thi cuûa SV. Theo lôøi moät vieân chöùc Boä Giaùo Duïc taïi Haø Noäi “caùc boä phao thi naêm nay ñöôïc in aán roõ neùt vaø tinh vi hôn, chöùng toû caùc ñoái töôïng coù söï chuaån bò kyõ löôõng”. Tuy nhieân baùo Tin Töùc noùi raèng, noäi dung cuûa caùc boä phao thi haàu heát laø caùc taøi lieäu cuõ, söû duïng caùc ñeà thi töø naêm 2002, 2003. Nhieàu boä “phao” ñöôïc ghi laø “Söû Thaày”, “Vaên Thaày” vaø chuù thích: “Ñaùp aùn do caùc thaày giaùo cuûa tröôøng... bieân soaïn”, nhaèm taïo loøng tin cho ngöôøi mua.
“Phao thi” raûi traéng nhieàu saân tröôøng “Theo baùo caùo nhanh cuûa Sôû GD&ÑT Haø Noäi, ngaøy thi ñaàu tieân dieãn ra an toaøn khoâng coù tröôøng hôïp naøo bò kyû luaät. Tuy nhieân, sau giôø thi caùc saân tröôøng, heø phoá gaàn ñoù ñeàu raûi traéng phao thi”, theo baûn tin baùo ñieän töû VNExpress. Haø Noäi coù hôn 33,200 thí sinh noäp ñôn thi THPT vaø gaàn 6,350 thí sinh heä boå tuùc. Ngaøy ñaàu tieân ñaõ coù 27 hoïc sinh THPT vaéng maët, heä boå tuùc vaéng 42. VNExpress: Chaùnh vaên phoøng Sôû GD&ÑT Haø Noäi Phan Vieät Huy cho bieát, toái qua duø trôøi möa to nhöng
laõnh ñaïo Sôû ñaõ chia thaønh 3 ñoaøn ñi kieåm tra coâng taùc baûo veä ñeà thi vaø toå chöùc thi taïi gaàn 20 hoäi ñoàng. Trong ngaøy hoâm nay caùc ñoaøn cuõng ñi kieåm tra khoaûng 20 hoäi ñoàng thi treân khaép quaän, huyeän. Caùc ñoaøn ñaùnh giaù coâng taùc coi thi dieãn ra nghieâm tuùc, khoâng coù tình traïng thí sinh vaø giaùm thò vi phaïm. Tuy nhieân, theo quan saùt cuûa VnExpress taïi hoäi ñoàng thi Boå tuùc Ñoáng Ña, trong khi thí sinh laøm baøi, nhieàu giaùm thò coøn tuùm tuïm noùi chuyeän, giaùm thò 1 ñi ra ngoaøi phoøng thi. Tieáp trang A10
DAT
A8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Vieät Nam VIEÄT NAM
TUESDAY, JUNE 7, 2005
Chung cö cho daân “taùi ñònh cö”:
Traàn nhaø rôi xuoáng... toaøn laø caùt
24 GIÔØ QUA
15 nhaø khoa hoïc Hoa Kyø ñeán Vieät Nam HAØ NOÄI 6-6 - “Moät ñoaøn goàm 15 nhaø khoa hoïc haøng ñaàu cuûa Hoa Kyø trong caùc lónh vöïc coâng ngheä maùy tính, y teá coâng coäng, coâng ngheä sinh hoïc, toaùn hoïc,... ñaõ ñeán VN theo lôøi môøi cuûa Quó Giaùo Duïc VN (VEF)” theo baûn tin baùo Tuoåi Treû ngaøy 6-6-2005. Theo tin naøy “ñaây laø ñoaøn hoïc giaû Hoa Kyø thöù ba ñeán VN trong khuoân khoå chöông trình trao ñoåi vaø hôïp taùc khoa hoïc VN-Hoa Kyø do VEF khôûi xöôùng töø naêm 2003.” Vaãn theo tin cuûa tôø Tuoåi Treû, trong thôøi gian töø ngaøy 4 ñeán 16-6, ngoaøi vieäc tröïc tieáp phoûng vaán tuyeån choïn caùc öùng vieân cho Chöông trình hoïc boång cuûa VEF naêm 2006, caùc nhaø khoa hoïc Hoa Kyø seõ coù caùc buoåi trao ñoåi, giaûng baøi, noùi chuyeän taïi caùc tröôøng ÑH, vieän nghieân cöùu ôû Haø Noäi vaø Saøi Goøn. Ñaëc bieät, caùc hoïc giaû Hoa Kyø seõ tham döï “Hoäi nghò caùc nhaø khoa hoïc treû VN” toå chöùc taïi Nha Trang töø ngaøy 13 ñeán 16-6 vôùi söï tham döï cuûa haøng traêm nhaø khoa hoïc treû VN.
Cöa ñaàu ñaïn ñaïi baùc, 2 ngöôøi bò thöông naëng SAØI GOØN 6-6 - Hai ngöôøi ñaøn oâng ñaõ bò thöông traàm troïng ôû Saøi Goøn khi cöa ñaàu ñaïn ñaïi baùc laáy chaát noå, theo tin baùo ñieän töû VNNet. Nhöõng ngöôøi daân thuoäc toå 35 cho bieát, khoaûng 14h ngaøy 6/6/05, hoï nghe moät tieáng noå lôùn phaùt ra töø khu vöïc toå 35, KP. 3, phöôøng An Khaùnh, quaän 2, Saøi Goøn. Nôi treân laø baõi ñaát troáng, chæ coù nhöõng ngoâi moä, coû vaø caây döøa nöôùc moïc um tuøm, cao gaàn tôùi ñaàu ngöôøi naèm doïc beân con keânh chaûy qua P. An Khaùnh. Sau tieáng noå, ngöôøi daân phaùt hieän thaân theå hai anh em ruoät Ngoâ Vaên Cöôøng (1968) vaø Ngoâ Hoaøng Duõng (1965) cuøng truù taïi nhaø soá 35/7B Löông Ñònh Cuûa (P. An Khaùnh) beâ beát maùu; moät ngöôøi ngoi ngoùp döôùi nöôùc, moät ngöôøi ñang quaèn quaïi treân bôø. Moät ngöôøi daân coøn chöa heát veû kinh haõi noùi: “Thaân theå hoï ñaày maùu, caû hai ñeàu bò söùc maïnh cuûa quaû ñaïn laøm ñöùt lìa ñoâi chaân”. Ngay sau ñoù, caû hai naïn nhaân ñaõ ñöôïc chuyeån ñeán beänh vieän caáp cöùu trong tình traïng thöông tích traàm troïng. Chò Nguyeãn Thò Hueä (soá nhaø 33/9 Löông Ñònh Cuûa P. An Khaùnh) keå laïi: “Luùc aáy toâi ñang nguû tröa trong nhaø. Nghe tieáng noå lôùn phaùt ra töø höôùng bôø keânh. Toâi giaät mình thöùc daäy thì phaùt hieän maùi nhaø bò mieång ñaïn laøm thuûng loã choã nhöng raát may khoâng gaây thöông tích cho baûn thaân”. Söùc coâng phaù cuûa quaû gaây chaán ñoäng maïnh, aûnh höôûng ñeán nhöõng nhaø laân caän; mieång ñaïn bay töù tung xuyeân thuûng töôøng, maùi nhaø cuûa nhieàu hoä daân; ngoâi moä gaàn ñoù cuõng bò mieång ñaïn xuyeân thuûng taám bia, caây coái taïi khu vöïc phaùt noå ngaõ raïp xuoáng ñaát. Taïi hieän tröôøng, Coâng an P. An Khaùnh thu giöõ moät bòch thuoác noå, cuøng nhieàu mieång ñaïn cho thaáy ñaây laø moät phaàn cuûa ñaàu ñaïn loaïi 105 li. Ñöôïc bieát, hai naïn nhaân keå treân laøm ngheä thôï laën, khoâng bieát baèng caùch naøo ñaõ kieám ñöôïc ñaàu ñaïn naøy vaø cöa laáy thuoác noå gaây ra tai naïn thöông taâm cho chính baûn thaân mình.
Soát xuaát huyeát lan roäng ôû Ñoàng Baèng Soâng Cöûu Long CAÀN THÔ 6-6 - Soát xuaát huyeát, theo thoáng keâ sô khôûi töø ngaønh y teá caùc tænh thaønh ôû ÑBSCL, ñeán nay toaøn khu vöïc coù hôn 6,700 tröôøng hôïp, trong ñoù ba tröôøng hôïp ñaõ töû vong, theo tin tôø Tuoåi Treû ngaøy 6-62005. Theo nguoàn tin naøy, caùc ñòa phöông coù soá ngöôøi maéc beänh töø treân 700-1,000 ca laø Soùc Traêng, Beán Tre, An Tieáp trang A9
DAT
HAØ NOÄI 6-6 - “9 giôø saùng ngaøy 6-6-2005, oâng Nguyeãn Troïng Toâ, 76 tuoåi ñang naèm ñoïc baùo thì nghe caùi ‘’raàm’’ roài oâng thaáy toái taêm maët muõi. Caû moät maûng traàn rôi thaúng xuoáng ñaàu oâng... Vuï vieäc xaûy ra ngay trong khu nhaø taùi ñònh cö Trung Hoøa Nhaân Chính (Haø Noäi).” Baûn tin cuûa baùo ñieän töû VNNet töôøng thuaät. “May maø traàn nhaø toaøn caùt” Taïi hieän tröôøng, phoùng vieân VietNamNet quan saùt thaáy maûng töôøng vôõ roäng khoaûng 50cm, ñoáng vöõa vuïn traûi roäng döôùi neàn nhaø. OÂng Toâ maét muõi ñoû ngaàu do buïi nhöng may maén khoâng coù thöông tích gì vì maûng traàn rôi xuoáng ñaàu oâng chæ toaøn... caùt, nhôø coâng ñöùc “ruùt ruoät” cuûa quan chöùc nhaø nöùôc coù traùch nhieäm veà xaây nhaø “taùi ñònh cö”. VNNet: OÂng Toâ ñöa tay voác töøng naém vöõa roài thaû xuoáng ñeå chöùng minh maûng töôøng rôi xuoáng ñaàu oâng chæ toaøn caùt, khoâng heà coù xi maêng. Cho thaáy, neáu trong nhaø oâng, choã naøo cuõng ñöôïc traùt loaïi vöõa naøy thì nguy cô rôi xuoáng laø nhaõn tieàn. Gia ñình oâng Toâ, chò Höông chæ laø moät trong 192 hoä daân thuoäc dieän “giaûi phoùng maët baèng” Ngaõ Tö Sôû ñöôïc taùi ñònh cö ôû khu 17T10 naøy. Hoï môùi chuyeån veà khu nhaø naøy ñöôïc hôn moät thaùng. Chuyeän vôõ töôøng, rôi vöõa khoâng phaûi quaù laï laãm. Nhaø môùi khaùnh thaønh nhöng daân vöøa veà ôû thì ñoaïn caàu thang cuõng coù maûng töôøng bò bung ra to baèng caùi... chieáu. Lyù do nhöõng laàn buïc töôøng tröôùc ngöôøi daân yeân laëng vì khoâng gaây aûnh
OÂng cuï Toâ voác caùt leân cho thaáy phaåm chaát xaây caát cuûa ngoâi nhaø “taùi ñònh cö” ôû Haø Noäi.
höôûng tröïc tieáp ñeán ngöôøi, nhöng vieäc maûng traàn rôi truùng ñaàu oâng Toâ laøm moïi ngöôøi daân khu 17T10 thöïc söï lo sôï cho chaát löôïng töôûng cuûa toøa nhaø. Taát caû caùc ngoâi nhaø 17T10 ñeàu khoâng theå ñoùng ñinh ñöôïc do töôøng quaù buïc. Tranh aûnh haàu heát döïng ôû goùc töôøng. Thaäm chí, khoâng ai coù theå ñoùng ñinh ñöôïc ñeå treo aûnh thôø! Nhöõng ngöôøi daân xung quanh ñeàu than thôû töôøng quaù bôû vaø buïc, tröôùc veát buïc nhoû nhö vaäy, chæ caàn laáy nöôùc xoái vaøo chaéc chaén seõ bung ra heát. Anh Quang cho bieát, tình hình naøy, toái nay, chaéc nhaø anh phaûi ñoäi muõ baûo hieåm ñeå... nguû! OÂng Hoaøng Xuaân Quyù, caùn boä quaûn lyù vaän haønh vaø baûo veä an ninh 17T10 cho bieát: ‘’Nhöõng söï coá lieân quan ñeán toøa nhaø ñeàu ñöôïc ban quaûn lyù laäp bieân baûn vaø baùo laïi vôùi ñôn vò thi coâng ñeå
phoái hôïp xöû lyù. Moät vaøi laàn tröôùc chæ laø söï coá nheï, ñaõ xöû lyù ngay. Chæ coù laàn naøy laø naëng nhaát vì... noù rôi truùng ngöôøi. Ngaøy 3-3-05, ba kyõ sö, chuyeân vieân nhaø nöôùc coù traùch nhieäm “thi coâng, giaùm saùt” coâng trình xaây caát nhaø “taùi ñònh cö” cho daân chuùng thuoäc moät döï aùn ôû quaän Thanh Xuaân, Haø Noäi ñaõ bò baét giöõ vì ñaõ thoâng ñoàng aên bôùt phaân nöûa saét “coïc nhoài” ñeå xaây chung cö. Töø vuï naøy môùi thaáy xì ra tin töùc noùi raèng taát caû caùc coâng trình xaây döïng thuoäc loaïi “taùi ñònh cö” ñeàu bò ruùt ruoät ngang doïc, ñeå haäu quaû nguy hieåm cheát ngöôøi laïi cho ngöôøi thuï höôûng gaùnh chòu. Ngöôøi daân bò nhaø nöùôc giaûi toûa roài ñeàn buø töôïng tröng kieåu cöôùp ngaøy laø ñaõ bò cöôùp laàn thöù nhaát, nay laïi phaûi ôû trong nhöõng caên nhaø “caùt,” töùc moät vuï cöôùp
ngaøy thöù hai. Cuõng töø vuï ruùt ruoät coâng trình chung cö ôû quaän Thanh Xuaân, baùo ñieän töû VNExpress ngaøy 53-2005 döïa vaøo lôøi Traàn Chuûng, cuïc tröôûng Cuïc Giaùm Ñònh Nhaø nöôùc veà chaát löôïng caùc coâng trình xaây döïng, tieát loä raèng moïi chung cö cao taàng “ñeàu chöa ñöôïc giaùm ñònh chaát löôïng”. Noùi khaùc, quan chöùc töø treân xuoáng döôùi ñaõ thoâng ñoàng vôùi nhau ñeå ñuïc khoeùt. Trong cuoäc hoïp giöõa kyø toå chöùc ôû Caàn Thô cuoái tuaàn qua cuûa caùc nhaø taøi trôï quoác teá cho Vieät Nam, nhieàu ñaïi söù, vieân chöùc caùc ñònh cheá quoác teá ñaõ khuyeán caùo cheá ñoä Haø Noäi phaûi tìm moïi caùch chaën ñöùng tham nhuõng. Phan vaên Khaûi, thuû töôùng CSVN coù laàn ra tröôùc quoác hoäi nhìn nhaän tham nhuõng ñaõ ruùt ruoät caùc coâng trình xaây döïng caên baûn ôû Vieät Nam treân döôùi 30%.
Buoân tieàn giaû ôû bieân giôùi vôùi Trung quoác HAØ NOÄI 5-6 - Ñaàu thaùng 9-2004 tôùi cuoái naêm naøy, CSVN phaùt haønh tieàn môùi in treân giaáy nhöïa polymer haàu ñoái phoù vôùi naïn tieàn giaû quaù phoå bieán treân caû nöôùc. Tuy nhieân, tieàn giaû vaãn xuaát hieän raát nhieàu vaø caû ngay loaïi tieàn môùi cuõng bò laøm giaû theo. Döôùi ñaây laø kyù söï cuûa tôø Tuoåi Treû vieát veà moät chuyeán tìm hieåu veà “buoân tieàn giaû” ôû khu vöïc bieân giôùi hai nöôùc Vieät Nam vaø Trung Quoác. Baùo Tuoåi Treû: Baây giôø giaù mua tieàn giaû ñaõ giaûm xuoáng reû beøo. Muoán mua 10 trieäu ñoàng tieàn giaû, chæ caàn 1.5 trieäu ñoàng tieàn thaät. “Ñi Baèng Töôøng chôi khoâng sö phuï haø?” Moät ngöôøi ñaøn oâng chaïy taxi khoâng “muõ”, noùi tieáng Vieät
soõi töøng daáu, môøi chaøo toâi (kyù giaû baùo Tuoåi Treû) ñi Baèng Töôøng du hí vôùi giaù chæ 40 teä (ñoàng nhaân daân teä). Tuy nhieân, khi leo leân caùi xe aùng chöøng baèng tuoåi toâi vaø ñöôïc khuyeán maõi ngay chieác quaït tay caùu baån, toâi môùi hieåu giaù naøy cuõng chaúng reû chuùt naøo. Quanh co vaøi caâu, toâi thöû baäp: “Kieám chuùt tieàn giaû ñöôïc khoâng?” Tay taøi xeá teân Ching, nheo nheo maét nhìn toâi qua kính chieáu haäu. Vaãn trong vai khaùch du lòch, toâi haï gioïng: “Kieám chuùt baïc giaû veà nöôùc gôõ voán ñi chôi thoâi, khoâng buoân baùn gì ñaâu.”
cöûa ngoõ Baèng Töôøng gaõ laïi ñeà nghò: “OÂng caàn nhieàu khoâng haø?” “Möôi trieäu hay hôn cuõng ñöôïc, nhöng hoâm nay giaù ñoåi bao nhieâu?” Gaõ vaãn caûnh giaùc: “Toâi khoâng bieát ñaâu haø. OÂng cöù ngoài uoáng nöôùc, chôø toâi hoûi giuøm cho haø.” Thu 40 teä cöôùc xe coäng theâm 100 teä coâng hoûi giuøm, tay taøi thaû toâi ôû coång chôï Baèng Töôøng roài daán ga phoùng maát. Moät giôø troâi qua, toâi uoáng heát ba chai hoàng traø vaø ñang nghó bò löøa 100 teä, thì Ching baát ngôø voã vai toâi töø phía sau: “OÂng leân xe baøn chuyeän.” Laàn naøy thì gaõ noùi thaúng laø coù ngöôøi quen bieát chuyeän naøy. Giaù ñoåi hoâm nay laø 25% Nhaäp vai vì ñang bò caûnh saùt cuûa caû Ching vaãn im laëng caûnh hai beân “boá” quaù. Neáu toâi giaùc. Tuy nhieân, vaøo ñeán muoán mua 10 trieäu ñoàng tieàn
Want to be in tune? Get Nguoi Viet 2 delivered to your doorstep and stay ahead of community news, views and trends.
We’re the voice - and the choice of younger Vietnamese Americans. Please join us. 6 months for $60 Name: Address: Phone number: E-mail: Please make a check to: Nguoi Viet
Mail this form to: Nguoi Viet 2 c/o Nguoi Viet Daily 14771 Moran Street , Westminster, CA 92683
giaû loaïi giaáy baïc cuõ thì phaûi traû 2.5 trieäu ñoàng tieàn thaät. Coøn mua 20 trieäu ñoàng giaû thì giaûm xuoáng chæ coøn 4.5 trieäu tieàn thaät. Rieâng loaïi tieàn polymer giaû toâi phaûi traû theâm 10% nöõa vì “kyõ thuaät laøm giaû tieàn môùi naøy raát phöùc taïp.” Nhìn göông maët toâi ñaêm chieâu, Ching traán an: “OÂng yeân taâm ñi haø. Moái naøy giaû nhöng maø giaû xòn, deã xaøi. Coøn in aán lem nhem thì muoán ñoåi tæ leä 15% cuõng coù ñaày...” Toâi hoûi laáy ôû ñaâu thì Ching laïi caûnh giaùc: “Thaät söï toâi chæ giôùi thieäu giuøm thoâi, khoâng dính líu vuï naøy ñaâu haø”. Toâi môùi laøm aên laàn ñaàu, chöa ñuû ñeå ñoái taùc tin töôûng ra maët. Tieàn ñeå saün trong moät quaùn caø pheâ Tieáp trang A9
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A9
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Vieät Nam
Ñoàng Baèng Soâng Cöûu Long:
Haøng traêm ngöôøi uoáng thuoác tröø saâu raày ñeå töï töû moãi naêm baát ñoäng beân maùy thôû. Caùc Soáng cuõng giaûm thoï baùc só cho bieát L. nhaäp vieän Con soá cuûa Sôû Y teá TP töø hôn naêm ngaøy nay, do Caàn Thô: Naêm 2003 caùc cô uoáng quaù nhieàu thuoác tröø saâu sôû y teá treân ñòa baøn ñaõ ñieàu neân söùc khoûe vaãn coøn raát trò 1,807 ca töï töû, trong ñoù yeáu. coù saùu ca töû vong. Naêm 2004 Dì cuûa L., chò Traàn Thò tieáp nhaän 761 ca töï töû, trong Möôøi, cho bieát chæ vì buoàn ñoù coù ba ca töû vong. chuyeän gia ñình chöa chòu Quyù 1-2005 ñieàu trò 237 cöôùi vôï cho trong thaùng saùu ca, trong ñoù 219 ca töï töû naøy, hoâm ñoù L. ñi uoáng röôïu baèng noâng döôïc. veà roài mua thuoác tröø saâu Taïi Kieân Giang, rieâng uoáng, hôn moät giôø sau gia Beänh vieän Ña khoa Kieân ñình phaùt hieän ñöa vaøo Giang naêm 2003 tieáp nhaän vieän. Naèm keá beân laø T.V.S., 152 ca töï töû, naêm 2004 coù 27 tuoåi, ôû Soùc Sôn, huyeän ñeán 262 ca töï töû, coù chín Hoøn Ñaát (Kieân Giang), tröôøng hôïp töû vong (khoaûng nhaäp vieän ngaøy 2-6. Ngöôøi 90% töï töû baèng noâng döôïc). nhaø cho hay S. giaän vôï Taïi An Giang, naêm thaùng trong chuyeän laøm aên, roài boû ñaàu naêm 2005 coù 30 vuï töï töû, Buoàn böïc, giaän vôï nhaø ñi uoáng röôïu, sau ñoù trong ñoù soá ngöôøi cheát laø 18 Baùo Tuoåi Treû: Ngoài beân tìm ñeán caùi cheát. ngöôøi. ñöùa con gaùi ñang thieâm thieáp treân giöôøng beänh taïi khoa hoài söùc caáp cöùu Beänh vieän Ña khoa (BVÑK) Caàn Thô, baø Nguyeãn Thò Hieäp, queâ ôû Taân Quôùi, huyeän Bình Minh (Vónh Long), meät moûi noùi chaùu nhaäp vieän ñaõ hôn 20 ngaøy, söùc khoûe coù ñôõ hôn chuùt ít so vôùi luùc môùi vaøo, tay chaân ñaõ giô leân ñöôïc. Baø keå: “Chaùu teân L.T.Ñ.T., 20 tuoåi, hoïc lôùp 11, moät hoâm bò ngöôøi coâ ruoät raày la, böïc boäi roài T. leùn laáy thuoác tröø saâu uoáng hôn nöûa chai. Gia ñình phaùt hieän ñöa ñi caáp cöùu...” Saùng 6-6, caùc baùc só tröïc khoa hoài söùc caáp cöùu choáng ñoäc, BVÑK Kieân Giang, cho hay hieän khoa coù ñeán ba tröôøng hôïp ngoä ñoäc thì coù hai ñang raát nguy kòch. Treân giöôøng beänh, V.N.L., 26 tuoåi, queâ ôû xaõ Taân Hoäi, huyeän Taân Hieäp (Kieân Giang), naèm Moät ngöôøi töï töû baèng hoùa chaát ñöôïc cöùu soáng. CAÀN THÔ 6-6 - “Thôøi gian gaàn ñaây, naïn töï töû ôû noâng thoân nhieàu tænh khu vöïc ÑBSCL gia taêng.” Baùo Tuoåi Treû cho hay nhö vaäy trong baûn tin ngaøy Thöù Hai 6-6-2005. Theo baûn tin naøy “Thoáng keâ chöa thaät ñaày ñuû cuûa ngaønh y teá moät soá tænh thaønh nhö Caàn Thô, Haäu Giang, An Giang, Vónh Long, Kieân Giang... cho thaáy moãi naêm moãi nôi coù ñeán vaøi traêm tröôøng hôïp phaûi nhaäp vieän do uoáng thuoác tröø saâu töï töû (ña phaàn laø nhöõng ngöôøi coøn treû), khoâng ít ngöôøi ñaõ töû vong.”
Buoân tieàn giaû ôû bieân giôùi vôùi Trung quoác Tieáp trang A8
ôû khu “chôï tình”. Toâi phaûi vaøo caùi baøn cuoái cuøng phía beân traùi. Boû 2.5 trieäu ñoàng thaät vaøo tuùi xoáp maøu ñen ñaët döôùi gaàm baøn, roài laáy tuùi xoáp maøu vaøng ñeå saün beân döôùi. “Baûo ñaûm ñuû 10 trieäu tieàn giaû “xòn”. Hoï coøn khuyeán maõi theâm 1 trieäu taïo nieàm tin”. Ching noùi maïnh mieäng nhö chính gaõ laø ñoái taùc cuûa toâi. Gaõ taøi xeá cöôøi töôi nhö hoa quay ñaàu xe vôùi giaù cöôùc ñaét gaáp ñoâi laàn ñi. Coøn toâi thì laïi lo! Caû ngöôøi baïn coâng an laãn “keânh” trong giôùi buoân laäu bieân giôùi ñeàu e ngaïi khi bieát yù ñoà cuûa toâi. Hoï noùi boïn buoân tieàn giaû hay trôû maët laøm baäy khi
gaëp con moài khoâng phaûi laø “ñoái taùc” laâu daøi, nhöng ngaïi nhaát laïi laø ñaëc tình cuûa caûnh saùt... Tuy nhieân, ñeå Ching khoûi nghi ngôø, toâi vaãn gheù laïi moät tieäm taïp hoùa, mua bao xoáp ñen vaø boû 2.5 trieäu ñoàng tieàn thaät vaøo tröôùc maët gaõ. 3 giôø chieàu, xe veà ñeán Poø Chaøi, raûo vaøi voøng roài döøng xòch tröôùc moät quaùn caø pheâ khoâng teân ôû khu “chôï tình”. Taát caû quaùn xaù ôû ñaây ñeàu buoân baùn xaùc thòt laø chính, neân toâi khoâng khoù khaên laém ñeå tìm thaáy ngay caùi baøn cuoái cuøng ñaõ coù saün goùi xoáp maøu vaøng cuoän ôû döôùi gaàm. Chinh luøi xe ra goùc phoá ngoài ñôïi. Toâi
tieán vaøo, nhöng chæ ngoài ôû baøn keá. “Kòch baûn” ñöôïc chính daân trong ngheà tö vaán laø trong tröôøng hôïp naøo cuõng khoâng neân tieáp caän ngay muïc tieâu. Noù coù theå laø baãy nguy hieåm. Coâ gaùi maëc aùo hai daây oûn eûn ra chaøo “haøng”, vaø hình nhö cuõng khoâng bieát gì goùi xoáp vaøng. Luùc naøy, toâi môùi ñeå yù thaáy hai ngöôøi ñaøn oâng ñang ngoài ræ raû uoáng bia trong goùc kín. Toâi laéc ñaàu, böôùc ra trong aùnh maét böïc boäi cuûa coâ gaùi. Ching raø xe ñeán, ngaïc nhieân thaáy toâi vaãn caàm goùi xoáp cuûa mình. “Ñeå laàn khaùc, chöa tin töôûng nhau hay sao maø maáy oång laûng vaûng kyõ quaù”. Toâi laøm maët giaän. Ching ñoøi toâi theâm 40 teä tieàn “xe chôø” vaø
Theo baùc só Leâ Thanh Thieän Vuõ - khoa hoài söùc caáp cöùu BVÑK Caàn Thô, caùc naïn nhaân töï töû thöôøng phaûi thôû maùy, môû khí quaûn, suy naõo, moät soá tröôøng hôïp phaûi truyeàn maùu, ñieàu trò daøi, toán keùm vaø deã bò vieâm phoåi do nhieãm truøng BV... Baùc só Nguyeãn Vaên Huøng phoù tröôûng khoa hoài söùc choáng ñoäc BVÑK Kieân Giang - cho bieát: Neáu uoáng quaù nhieàu thuoác tröø saâu, laïi ñeán BV muoän thì tæ leä töû vong raát cao. Duø coù ñöôïc cöùu soáng, di chöùng veà sau vaãn khaù nguy hieåm, bieåu hieän ñaùng ngaïi laø sau ñoù caùc boä phaän nguõ taïng bò aûnh höôûng, deã bò nhieãm truøng ñöôøng ruoät, daï daøy, aûnh höôûng thaàn kinh vaø ñöông nhieân seõ giaûm tuoåi thoï. Baùc só Ñaëng Quang Taâm phoù giaùm ñoác BVÑK Caàn Thô - phaân tích: “Chaát maø beänh nhaân duøng ñeå töï töû thöôøng laø hoùa chaát trong noâng nghieäp; ñoái töôïng ña phaàn laø nhöõng ngöôøi treû; beänh nhaân cö truù ôû khu vöïc noâng thoân chieám soá löôïng nhieàu hôn so vôùi ñoâ thò. Nguyeân nhaân daãn ñeán töï töû, 80-90% coù nguoàn goác töø maâu thuaãn vaø xung ñoät gia ñình, trong ñoù nguyeân nhaân töø röôïu khaù phoå bieán.”
VIEÄT NAM
24 GIÔØ QUA
Soát xuaát huyeát lan roäng ôû Ñoàng Baèng Soâng Cöûu Long Tieáp trang A8
Giang, Ñoàng Thaùp. Phaàn lôùn caùc ñòa phöông coøn laïi ñeàu coù töø 200 ñeán treân 600 ngöôøi maéc beänh. “Naêm nay ôû khu vöïc phía Nam, SXH seõ bieán ñoäng vaø coù khaû naêng phaùt trieån thaønh dòch lôùn treân dieän roäng.” Baùo Tuoåi Treû thuaät laïi lôøi cuûa vieân chöùc y teá. Tính ñeán chieàu 5-6, tænh Soùc Traêng ñaõ coù gaàn 1,150 ca nhieãm vaø nghi nhieãm SXH. Khoa nhi Beänh vieän Ña khoa tænh vaãn quaù taûi, beänh nhaân vaø ngöôøi nhaø phaûi maéc voõng, traûi chieáu naèm ngoaøi haønh lang. Beänh vieän huyeän Myõ Tuù ñaõ keâ theâm giöôøng ôû ba phoøng khaùm beänh ñeå beänh nhaân naèm. Trung taâm Y teá döï phoøng tænh Soùc Traêng ñaõ cöû caùn boä phoái hôïp vôùi caùc huyeän phun hoùa chaát dieät muoãi vaø khoanh vuøng oå dòch ôû xaõ Trung Bình (Long Phuù) vaø thò traán Cuø Lao Dung (huyeän Cuø Lao Dung)... Caàn Thô laäp keá hoaïch dieät laêng quaêng töø thaønh phoá ñeán xaõ phöôøng, chi 1 tæ ñoàng mua hoùa chaát dieät muoãi cho 39 xaõ, phöôøng. Baùc só Nguyeãn Minh Tuøng - giaùm ñoác Trung taâm Y teá döï phoøng tænh Baïc Lieâu - cho bieát ñeán ngaøy 5-6 toaøn tænh ñaõ coù gaàn 200 ca nhieãm SXH. Trong thaùng naêm, Beänh vieän Ña khoa tænh Baïc Lieâu ñaõ tieáp nhaän vaø ñieàu trò khoaûng 100 beänh nhaân nhieãm SXH neân khoa nhi phaûi keâ theâm 20 giöôøng. Theo baùc só Tuøng, moät beânh nhi ñaõ töû vong do SXH ôû xaõ Vónh Traïch Ñoâng, thò xaõ Baïc Lieâu vì beänh naëng, soác ñoä 3 nhöng gia ñình ñöa ñeán beänh vieän quaù treã.
Töôïng ôû toøa Cöûu Long cuûa chuøa Bieän Sôn ñaõ bò ñaùnh caép 2 laàn, nay phaûi thay môùi.
Vónh Phuùc: Keû troäm mang xe hôi ñeán chuøa “choâm” töôïng
giaû laû: “Caån thaän vaäy cuõng hay. Laàn sau coù muoán cöù tìm toâi haø”. Caû treân ñöôøng chính thöùc laãn caùc “keânh” cöûu vaïn bieân giôùi, toâi tieáp tuïc thöû ñaët vaán ñeà mua tieàn giaû ôû Poø Chaøi, Baèng Töôøng vaø “caùnh gaø” caùc cöûa khaåu Taân Thanh, Höõu Nghò. Thöïc teá khoâng quaù phöùc taïp nhö toâi hình dung ban ñaàu. Thaäm chí, qua moät vaøi teân tuoåi trong giôùi laøm aên ñöôøng bieân “baûo chöùng”, toâi coøn ñöôïc giôùi buoân tieàn ñeà nghò thieát laäp “thöông vuï” laâu daøi. Chuyeán “haøng” ñaàu chuùng saün saøng cho khoâng, neáu toâi chöùng minh khaû naêng tieâu thuï troùt loït thì tæ leä Tieáp trang A10
VÓNH PHUÙC 6-6 - “Taùo tôïn, lieàu lónh, ñoù laø haønh vi cuûa nhöõng teân troäm coå vaät ôû caùc tænh phía Baéc. Taïi chuøa Bieän Sôn, Yeân Laïc, Vónh Phuùc - moät di tích vaên hoùa ñöôïc xeáp haïng quoác gia vôùi nhöõng pho töôïng coå, quyù hieám vôùi nieân ñaïi haøng traêm naêm, trong vaøi naêm qua, haàu nhö naêm naøo chuøa cuõng bò boïn xaáu “vieáng thaêm”. Baùo Ngoâi Sao keâu leân nhö vaäy trong baûn tin ngaøy 6-6-2005. Baùo Ngoâi Sao: Ñaïi ñöùc Thích Minh Phaùp, truï trì chuøa Bieän Sôn cho bieát, töø naêm 2001 ñeán nay, chuøa ñaõ maát caép ñeán... 3 laàn, thaäm chí 32 pho töôïng coå, gaén treân toøa Cöûu Long (nôi thôø chính trong chuøa) ñaõ bò boïn troäm laáy laàn thöù hai. Laàn thöù nhaát, keû troäm ñaõ laáy ñi, sau ñoù coâng an tìm laïi ñöôïc vaø traû veà chuøa. Theá roài, “ngöïa quen ñöôøng cuõ”, chæ moät thôøi gian sau, keû troäm laïi tôùi cuoãm ñi. Chöa heát, chuøa coøn maát pho töôïng Quan AÂm nhieàu tay cao tôùi 1.6 m, maø muoán laáy phaûi ñaùnh caû oâ toâ tôùi ñeå chôû. Môùi ñaây, boïn troäm suyùt nöõa aên caép ñöôïc hai pho töôïng Thích Ca Maâu Ni. Ñaïi Ñöùc Thích Minh Phaùp khaúng ñònh: “Xeùt veà giaù trò vaên hoùa, tinh thaàn thì voâ giaù, bôûi ñaây laø nhöõng böùc töôïng coå, coù nieân ñaïi haøng traêm naêm nay vaø ñoàng boä vôùi soá töôïng ôû trong chuøa”. Taùo tôïn hôn, taïi ñình Hoaøng Chueá, huyeän Tam Döông, Vónh Phuùc, boïn troäm coøn ñaùnh caû xe oâ toâ vaøo ñình ñeå aên caép hai boä kieäu vaø 10 boä chaáp kích. OÂng Nguyeãn Huy Kyø, ngöôøi ñöôïc giao troâng nom ngoâi ñình cho bieát, hai boä kieäu ñeïp vaø raát giaù trò. Haøng naêm baø con trong laøng ñeàu laøm leã röôùc kieäu theo truyeàn thoáng, khi röôùc phaûi caàn tôùi 24 ngöôøi khieâng, vaäy maø boïn troäm vaãn laáy caép ngon ô. Baây giôø, ngaøy hoäi haøng naêm, ngöôøi daân chaúng coøn bieát röôùc gì nöõa! Tieáp trang A10
DAT
A10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Vieät Nam
HAØ TAÂY: Baøi giaûi neùm vaøo phoøng thi Tieáp trang A7
tôø photo (töông ñöông ñaùp aùn moät caâu trong ñeà). Ñi cuøng phoùng vieân baùo Lao Ñoäng, nhöng khoù khaên laém chuùng toâi môùi coù ñöôïc taám aûnh ñeå minh hoïa cho caûnh nhoán nhaùo taïi Hoäi ñoàng thi tröôøng THPT Quoác Oai. Bôûi, chính chuùng toâi “ñích muïc sôû thò” giaùm thò haønh lang cuõng ñaønh “boù tay” ñöùng nhìn caùc nam thanh nieân treøo töôøng neùm baøi ngay tröôùc maët. Khoâng chæ leo ñeán cöûa soå taàng moät, hoï coøn “ñu” leân caû lan can taàng hai cuûa Hoäi ñoàng ñeå tuoàn ñaùp aùn vaøo phoøng thi moät caùch raát... hieân ngang. Töøng caâu lôøi giaûi ñöôïc baùn vôùi giaù 10,000 ñoàng/ tôø. Mua toaøn boä lôøi giaûi laø 50,000 ngaøn. Neáu ñuùng vaø ñeán ñuùng “ñòa chæ” thì coøn ñôõ, khoâng thì moùn tieàn “ñaàu tö” cho thi toát nghieäp goàm 6 moân cuõng kha khaù... maø chöa bieát theá naøo. Caû n h töôï n g treø o töôø n g neùm baøi ngang nhieân dieãn ra trong gaàn nöûa giôø ñoàng hoà (tính töø khi mua ñöôï c ñaù p aù n ), nhöng khoâ n g thaá y moä t boù n g “ñoà n g chí” an ninh hay daâ n phoø n g khu vöï c ñeá n giaû i toû a . Moä t vaø i ngöôø i daâ n ôû ñaâ y boä c baï c h, buoå i saù n g thi moâ n Vaê n - tieá n g Vieä t cuõ n g chæ 15 phuù t sau khi boù c ñeà , thì... ñeà cuõ n g ñöôï c ra ngoaøi. Roõ raøng, ñaây khoâng phaûi laø nhöõng hình aûnh nhoán nhaùo môùi xuaát hieän taïi Hoäi
ñoàng thi tröôøng THPT Quoác Oai. Nhieàu ngöôøi khaúng ñònh, nhöõng caûnh töôïng noùi treân ñöôïc dieãn ra phoå bieán trong vaøi naêm gaàn ñaây.
“Phao thi” raûi traéng nhieàu saân tröôøng Tieáp trang A7
Quy cheá thi ñaõ noùi roõ, thí sinh seõ bò ñình chæ thi neáu mang taøi lieäu vaøo phoøng thi duø söû duïng hay khoâng. Song keát thuùc buoåi thi, taïi moät soá hoäi ñoàng thi nhö Kim Lieân, Traàn Phuù, caùc thí sinh vöùt phao thi ngay taïi saân tröôøng vaø heø phoá, duø tröôùc ñoù caùc hoäi ñoàng thi ñeàu khaúng ñònh khoâng coù tröôøng hôïp vi phaïm quy cheá. OÂng Phan Vieät Huy giaûi thích: “Neáu thí sinh giaáu taøi lieäu trong ngöôøi thì cuõng raát khoù phaùt hieän, giaùm thò chæ coù theå xöû lyù khi thí sinh söû duïng taøi lieäu.”
Buoân tieàn giaû ôû bieân giôùi vôùi Trung quoác Tieáp trang A9
ñoåi thaät laáy giaû caùc chuyeán sau cuõng chæ khoaûng 1525%. Ngoaøi lyù do “chia xeû” phaàn lôøi ñeå toâi gaày theâm caùc ñaàu moái tieâu thuï trong nöôùc, ñoù coøn laø chieâu caïnh tranh giöõa caùc ñöôøng daây cung caáp tieàn giaû ôû bieân giôùi. Ñ. “baïc”, moät tay buoân, keå coù nhöõng vuï ñöôøng daây naøy “thoåi loã tai” cho caûnh saùt baét ñöôøng daây kia. Sa löôùi
Vi Ñình Dieäm, tröôûng Phoøng trinh saùt bieân phoøng
Laïng Sôn, khoâng baát ngôø khi nghe toâi ñaët vaán ñeà mua baùn tieàn giaû vaø chuyeán thaâm nhaäp thöïc teá cuûa mình. “Chæ trong naêm 2004, rieâng löïc löôïng chuùng toâi ñaõ baét 32 vuï vôùi 39 ñoái töôïng vaø thu giöõ hôn 1 tæ ñoàng tieàn giaû. Coøn saùu thaùng ñaàu naêm naøy cuõng ñaõ baét ñöôïc baûy vuï vôùi hôn 135 trieäu ñoàng”. OÂng Dieäm khaúng ñònh thuû ñoaïn buoân baùn tieàn giaû ôû bieân giôùi raát phöùc taïp, vaø thöøa nhaän khoâng theå öôùc tính ñöôïc soá löôïng loït löôùi duø bieát chaéc laø nhieàu. Theo oâng, tình traïng caøng ñaùng ngaïi hôn khi nhöõng ngöôøi tay ngang haùm lôïi cuõng coù theå nhaûy vaøo buoân tieàn giaû nhö buoân rau, buoân caù. Moät buoåi chieàu cuoái naêm 2004, ñöôøng bieân khu Nam Quan, Laïng Sôn nhoøe nhoeït trong möa phuøn vaø söông muø laïnh leõo, moät phuï nöõ coù göông maët traùi xoan vaø voùc daùng maûnh mai laàm luõi theo ñöôøng moøn töø beân Trung Quoác veà laïi VN. Khí saéc ñieàm tónh treân göông maët aû ñoåi maøu xaùm xòt khi nhöõng ngöôøi lính bieân phoøng trong toå kieåm soaùt cô ñoäng cuûa ñoàn Höõu Nghò baát ngôø xuaát hieän. 17.2 trieäu ñoàng tieàn giaû ñöôïc aû giaáu kín trong aùo ngöïc vaø 10 ñoâi giaøy bò loâi ra nhanh choùng. Sinh naêm 1973 ôû Phoå Yeân, Thaùi Nguyeân, Phaïm Thò Lan ngöôïc leân Ñoàng Ñaêng, Laïng Sôn theo baïn beø ñi “ñaùnh haøng” bieân giôùi. Laàn thöù nhaát, moät phuï nöõ Trung Quoác cho aû 100,000 ñoàng giaû veà xaøi thöû troùt loït. Laàn thöù hai, aû ñoåi 100,000 ñoàng tieàn thaät laáy 500,000 ñoàng giaû, roài laàn thöù ba, thöù tö,... cho ñeán khi bò baét. AÛ khai phaûi boû ra 3.3 trieäu ñoàng tieàn thaät ñeå mua ñöôïc soá tieàn giaû ñoù vaø nguoàn cung laø moät “ngöôøi ñaøn baø khoâng roõ teân”. Tuy nhieân, so vôùi nhöõng keû buoân tieàn giaû bieân giôùi khaùc, Lan chæ laø coø con.
Gaàn thôøi ñieåm Lan bò baét, Phaïm Vaên Thieâm, 31 tuoåi töø Gia Loäc, Haûi Döông, laän tuùi 16 trieäu ñoàng baét xe ñi thaúng Laïng Sôn mua tieàn giaû. Ñaõ töøng laøm cöûu vaïn ôû ñaây neân raønh ñòa baøn, gaõ ra khu chôï cöûa khaåu Taân Thanh coâng khai doï daãm hoûi mua tieàn giaû. Khoâng laâu sau, moät ngöôøi ñaøn oâng khoaûng 40 tuoåi, chaïy xe maùy raø theo Thieâm vaø môøi gaõ ñi veà phía baõi xe cöûa khaåu. Thieâm ngoài sau noân noùng: “Baùn tieàn giaû aø?” Luùc ñaàu, ngöôøi ñaøn oâng laéc ñaàu. Nhöng qua troø chuyeän vaø xem giaáy CMND cuûa Thieâm, oâng ta laïi gaät guø cho bieát saün saøng baùn 100 trieäu ñoàng tieàn giaû laáy 15 trieäu ñoàng. Thaáy reû, Thieâm mua ngay. “Thöông vuï” dieãn ra troùt loït luùc 4 giôø saùng, Thieâm huyùt saùo goùi tieàn giaû vaøo boä quaàn aùo ñi möa ñeå trôû veà Haûi Döông thì bò bieân phoøng Taân Thanh phaùt hieän. Khi tra tay vaøo coøng, gaõ vaãn coøn raùng vôùt vaùt: “Em chæ mua tieàn giaû ñeå veà ñi buoân vaûi thieàu!” Luùc naøy, CMND cuûa gaõ cuõng bò phaùt hieän laø doûm vôùi hình thaät, teân giaû. Theo oâng Nguyeãn Vaên Thaønh, phoù tröôûng Phoøng trinh saùt bieân phoøng Laïng Sôn, haàu heát caùc vuï buoân baùn tieàn giaû qua bieân giôùi phaùt hieän ñöôïc ñeàu do moät caù nhaân tröïc tieáp vaän chuyeån vaø maét xích ñieàu tra thöôøng bò ñöùt ñoaïn, nhöng cuõng coù moät soá vuï hoï ñaõ laàn ra ñöôïc roäng hôn. Ngaøy 306-2004, hai con buoân Nguyeãn Vaên Sôn vaø Hoaøng Vaên Taân ñang oâm 149 trieäu ñoàng tieàn giaû veà nöôùc theo ñöôøng moøn thì bò baét. Sôn khai ñaõ mua soá tieàn naøy cuûa moät ngöôøi ñaøn oâng teân A Hoàng ôû beân Luõng Vaøi, Trung Quoác vôùi giaù 1,850 USD. Theo lôøi khai cuûa Sôn, soá tieàn giaû seõ ñöôïc ñöa veà Saøi Goøn giao cho moät tay chuyeân tieâu thuï tieàn giaû teân
TUESDAY, JUNE 7, 2005
VIEÄT NAM
24 GIÔØ QUA
Vónh Phuùc: Keû troäm mang xe hôi ñeán chuøa “choâm” töôïng
DAT
Tieáp trang A9
Theo thoáng keâ, trong toaøn tænh Vónh Phuùc thôøi gian qua ñaõ coù khoaûng 150 coå vaät bò ñaùnh caép. Taïi Haø Taây, nôi coù nhieàu di tích ñeàn, chuøa vaøo loaïi nhaát, nhì mieàn Baéc thì tình traïng aên caép coå vaät cuõng tyû leä thuaän cuøng soá löôïng ñình, chuøa. Töø naêm 2000-2004, toaøn tænh ñaõ xaûy ra 40 vuï, maát 298 hieän vaät... Roài caùc tænh nhö Phuù Thoï, Baéc Ninh cuõng xaûy ra nhieàu vuï maát caép nhöõng coå vaät coù giaù trò... Coù nhöõng nôi, maëc duø ñaõ laép heä thoáng baùo ñoäng nhöng coå vaät vaãn bò maát nhö chuøa Buùt Thaùp (Baéc Ninh). Hay taïi chuøa Taây Phöông (Haø Taây) boïn troäm ñaùnh caû xe taûi ñeå aên caép böùc töôïng Phaät Baø Quan AÂm nghìn maét, nghìn tay maø khoâng ai bieát... Nguyeân nhaân chuû yeáu daãn ñeán tình traïng maát caép coå vaät taïi caùc ñình, chuøa vaø khu di tích vaên hoùa laø do vieäc trieån khai baûo veä ôû ñòa phöông cuõng nhö vieäc ñieàu tra, xöû lyù boïn toäi phaïm cuûa cô quan chöùc naêng chöa ñeán nôi ñeán choán.
H. coù soá ñieän thoaïi laø 0918871. Tay naøy ñaõ ñoàng yù mua tieàn giaû töø anh em Sôn vôùi tæ leä 450,000 ñoàng tieàn thaät laáy 1 trieäu ñoàng tieàn giaû. Laät laïi hoà sô nhöõng vuï noåi coäm trong thôøi gian gaàn ñaây, oâng Thaønh cho bieát nhieàu ngöôøi ñaõ bò baét, bò aùn phaït raát naëng vì toäi buoân tieàn giaû, nhöng nhöõng keû
khaùc vaãn lao vaøo nhö thieâu thaân. Theo oâng, coù nhieàu nguyeân nhaân daãn ñeán tình traïng naøy, nhöng quan troïng nhaát chính laø vì giaù mua tieàn giaû ngaøy caøng reû cuõng nhö coâng ngheä cheá bieán tieàn giaû ngaøy caøng “thaät” hôn. Trong khi ñoù nhöõng ñöôøng daây in aán, buoân tieàn giaû chöa bò phaù vôõ taän goác.
.3”
YÙ KIEÁN
Dieãn Ñaøn
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TAØI LIEÄU TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A11
DAT
Caùc baøi vieát ñaêng taûi treân Phuï Trang Dieãn Ñaøn Ngöôøi Vieät khoâng nhaát thieát phaûn aûnh quan ñieåm cuûa Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, maø chæ phaûn aûnh quan ñieåm rieâng cuûa töøng taùc giaû
Trung Quoác:
Ngöôøi giaøu, keû khoù Laõ Maïnh Huøng chuyeån ngöõ
Trung Quoác coù theå haõnh dieän vì trong voøng 25 naêm qua ñaõ ñöa ñöôïc 400 trieäu daân ra khoûi naïn ñoùi. Nhöng cuøng luùc, hoï cuõng taïo neân söï baát quaân bình veà möùc thu nhaäp ñöùng vaøo böïc nhanh nhaát theá giôùi. Ñaây khoâng nhöõng chæ laø heä quaû töï nhieân cuûa söï phaùt trieån kinh teá thaät aán töôïng maø coøn laø trieäu chöùng chöôùng ngaïi cuûa söï löu ñoäng nhaân coâng vaø caùc di saûn cuõ cuûa neân kinh teá taäp trung, coù khaû naêng laøm trì treä phaùt trieån trong nhöõng naêm saép ñeán. Ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích naêm 2020, taêng saûn löôïng quoác gia leân boán laàn naêm 2000, Trung Quoác caàn coù nhöõng ñoåi môùi taùo baïo vaø ôû nhieàu laõnh vöïc. Chöa haún Trung Quoác ñaõ coù khaû naêng chòu ñöïng nhöõng ñoåi môùi caàn thieát vaø quan troïng aáy. Luùc vöøa baét ñaàu vaøo neàn kinh teá môùi, naêm 1978, möùc thu nhaäp cuûa daân thaønh thò gaáp 2.5 laàn daân thoân daõ. Ñeán giöõa thaäp nieân 80 thì tæ soá ñaõ giaûm xuoáng 1.8 nhôø vaøo vieäc huûy boû hôïp taùc xaõ vaø caùc chính saùch khaùc nhaèm naâng möùc thu nhaäp cuûa daân noâng thoân. Ñeán thaäp nieân 90 caùc toå chöùc kinh doanh ñaõ baét ñaàu xuaát hieän ôû thoân laøng nhöng vì thieáu kinh nghieäm quaûn trò vaø ñaàu tö, lôïi töùc cuûa noâng daân ñình treä. Ñeán nay thì thu nhaäp bình quaân cuûa ngöôøi thaønh thò gaáp ba laàn daân ñoàng ruoäng. Theo moät soá hoïc giaû thì söï caùch bieät veà möùc thu nhaäp coù khaû naêng teä hôn theá nöõa vì soá lieäu chính thöùc thöôøng phoùng ñaïi lôïi töùc saün coù cuûa noâng daân ñeå mua haït gioáng vaø phaân boùn ñang phaûi chòu nhieàu loaïi thueá baát hôïp phaùp cuûa truøm ñòa phöông, trong khi aáy daân ñoâ thò laïi coù nhieàu nguoàn thu nhaäp khoâng khai baùo. Theo giaùo sö Laâm Thaùi, khoa khoa hoïc xaõ hoäi taïi ñaïi hoïc Tinh Hoa ôû Baéc Kinh, öôùc löôïng tæ soá lôïi töùc giöõa daân ñoâ thò vaø noâng daân khoaûng 6 laàn. Caùch bieät thu nhaäp giöõa caùc daân tænh duyeân haûi vaø daân ôû vuøng noäi ñòa cuõng töông töï theá. Quan chöùc Trung Quoác thöôøng moâ taû baát quaân bình thu nhaäp laø nguyeân nhaân daãn ñeán söï khoâng oån ñònh xaõ hoäi. Theo taäp taøi lieäu
“Hoïc taäp veà nhöõng taùc ñoäng quaàn chuùng”, löu haønh trong giôùi coâng an Trung Quoác, nhöõng vuï nhieãu loaïn taäp trung cuûa quaàn chuùng ôû möïc ñaùng quan taâm gia taêng haøng naêm, ñaëc bieät taïi noâng thoân. Moät trong nhöõng lyù do neâu leân laø ñoä caùch bieät giaøu ngheøo. Nhöng nhöõng vuï vieäc nhö theá khoâng coù taùc ñoäng deã thaáy vaøo ñoä oån ñònh xaõ hoäi vaø chính trò Trung Quoác. Söùc ñe doïa ñaùng keå coù theå ñeán töø nhöõng taùc ñoäng treân möùc taêng tröôûng kinh teá khieán möùc giaøu ngheøo ngaøy caøng caùch bieät.Vì chính saùch cöùng nhaéc caám daân noâng thoân ra thaønh thò ñeán nhöõng naêm gaàn ñaây, daân soá noâng thoân quaù lôùn so vôùi möïc phaùt trieån cuûa Trung Quoác. Coù ñeán 2/3 cuûa 1 tæ 3 daân sinh soáng ôû vuøng queâ, trong ñoù khoaûng 300 trieäu ngöôøi chaúng laøm gì caû. Ñeå taêng naêng suaát noâng nghieäp vaø möïc thu nhaäp cuûa noâng daân ruoäng ñaát ñaõ ñöôïc gom laïi cho vieäc canh taùc quy moâ, lao ñoäng thaëng dö ñöôïc ñöa ra thaønh thò ñeå cung öùng cho neàn coâng nghieäp ñang caàn coâng nhaân khoâng tay ngheà. Tuy theá trôû ngaïi giaùn tieáp vaãn coøn ñaày raãy: Thieáu chung cö reû tieàn, khoâng ñöôïc höôûng cuøng cheá ñoä an sinh, leä phí quaù cao ñeå coù giaáy pheùp cö truù vaø laøm vieäc, thieáu cô cheá cho sang nhöôïng quyeàn canh taùc (vì chính quyeàn laøm chuû taát caû ñaát ñai) duøng tieàn sang nhöôïng ñeå di cö ra thaønh phoá. Xoùa boû nhöõng trôû ngaïi naøy ñoøi hoûi can ñaûm. Chính quyeàn Trung Quoác lo ngaïi vieäc khoâng coù quyõ hoài höu vaø quyõ trôï caáp thaát nghieäp khi sang nhöôïng quyeàn canh taùc, nôi nöông töïa kinh teá duy nhaát cuûa noâng daân, coù khaû naêng laøm xaõ hoäi maát oån ñònh. Quan chöùc ñòa phöông cuõng e ngaïi di daân ra thaønh thò seõ taïo söùc eùp theâm cho caùc dòch vuï thaønh phoá. Trung Quoác nhaän thöùc ñöôïc ñoâ thò hoùa laø ñieàu caàn thieát; vaø vì sôï coù nhöõng thaønh phoá leàu quanh caùc ñoâ thò neân hoï ñang taäp trung phaùt trieån caùc thò xaõ nhoû. Trong moät baùo caùo vaøo thaùng 7 vöøa qua, moät nhaø nghieân cöùu thuoäc boä Lao Ñoäng vaø An Sinh Xaõ Hoäi cho
raèng vieäc vieäc boû neàn kinh teá lôùn, chính saùch ñoâ thò hoùa cuûa Trung Quoác hieän nay laø moät söï phung phí taøi nguyeân khoång loà maø chaúng ñem laïi coâng aên vieäc laøm vaø cuõng khoâng goùp phaàn phaùt trieån quoác gia. Muoán phaùt trieån, ñoâ thò caàn coù nhöõng coâng ngheä ñoøi hoûi tay ngheà moãi ngaøy moät gioûi hôn, coâng ngheä cao hôn ñeå taêng naêng suaát. Tuy theá heä thoáng giaùo duïc Trung Quoác khoâng thoûa ñaùng ñeán toäi nghieäp. Katarina Tomasevski, moät nhaân vieân cuûa Lieân Hieäp Quoác (LHQ) ñaëc traùch quyeàn ñöôïc giaùo duïc, cho hay Trung Quoác coøn thua caû Uganda trong vieäc baûo ñaûm quyeàn ñöôïc giaùo duïc cuûa coâng daân. Baø Tomasevski cho hay Trung Quoác chæ duøng 2% toång saûn löôïng quoác gia (GDP) vaøo ngaân saùch giaùo duïc (Trung Quoác cho laø hoï ñaõ chi tieâu 3.4%) khi LHQ ñeà nghò chi duøng khoaûng 6% GDP, vaø chæ caáp chöøng 53% quyõ hoïc ñöôøng, thaáp hôn ña soá caùc quoác gia coù neàn giaùo duïc cöôõng baùch. Trung Quoác cuõng caàn xem xeùt laïi toaøn boä heä thoáng ngaân haøng ñeå chuyeån tö baûn vaøo nhöõng vuøng coâng ngheä thieát yeáu thay vì caùc doanh nghieäp phi saûn xuaát cuûa nhaø nöôùc hay vieäc ñaàu cô ñòa oác. Ñeå ñöôïc theá, Trung Quoác caàn môû roäng chính saùch veà laõi suaát, vaø cho pheùp tö nhaân laøm tham gia laøm chuû ngaân haøng. Nhöng giôùi laõnh ñaïo Trung Quoác vaãn run caàm caäp tröôùc nhöõng ñoåi môùi coát loõi naøy vaø nhöõng ñoåi môùi caàn thieát khaùc, thí duï nhö xeáp loaïi taát caû nhöõng hoà sô voán ñaàu tö cuûa con nôï xaáu, vì e raèng baát cöù sai soùt naøo cuõng coù theå ñöa ñeán khuûng hoaûng xaõ hoäi vaø kinh teá. Trong moät baùo caùo pheâ phaùn, Ngaân Haøng Theá Giôùi cho raèng Trung Quoác caàn “yù chí chính trò vó ñaïi” haàu vöôït qua möïc ñeà khaùng ñoái vôùi nhöõng ñoåi môùi thieát yeáu. Khích leä thay, Trung Quoác laïi uûng hoä vieäc phaùt haønh baùo caùo naøy. Thaùng 10 tôùi ñaây, Trung öông Ñaûng Coäng Saûn Trung Quoác seõ nhoùm hoïp ñeå baøn baïc, quyeát ñònh nhieàu vieäc trong ñoù ñaåy maïnh ñoåi môùi song song vôùi oån ñònh xaõ hoäi laø moät vaán ñeà ñeå suy nghó.
Taûn Maïn Veà Hai Chöõ “Tö Phaùp”
Phaûi Chaêng Ñaõ Ñeán Luùc Caàn Phaûi Thay Ñoåi Moät Thoùi Quen Duøng Chöõ? NGUYEÃN XUAÂN PHÖÔÙC I. Chöõ “tö phaùp” laø chöõ raát thoâng duïng trong ngoân ngöõ luaät phaùp Vieät Nam. Chuùng ta thöôøng noùi ñeán boä tö phaùp hay caùc ngaønh laäp phaùp, haønh phaùp, vaø tö phaùp. Sôû dó chuùng ta caàn ñaët vaán ñeà chöõ “tö phaùp” ôû ñaây laø vì khi nghieân cöùu vaán ñeà luaät phaùp cuûa Vieät Nam, ngöôøi vieát gaëp phaûi moät soá laán caán veà caùch söû duïng chöõ “tö phaùp”. Coù theå ñaây laø laán caán rieâng cuûa moät ngöôøi ñöôïc ñaøo taïo taïi ngoaïi quoác. Tuy nhieân, vì ngöôøi vieát caûm thaáy coù caùi gì raát khoâng oån khi söû duïng chöõ tö phaùp theo caùch söû duïng thoâng thöôøng kia, neân ngöôøi vieát xin pheùp ñöôïc chia xeû vôùi quí vò moät vaøi suy nghó veà chöõ naày. Tröôùc heát, ngöôøi vieát hoaøn toaøn khoâng roõ danh töø “tö phaùp” xuaát hieän töø luùc naøo trong ngaønh luaät phaùp taïi Vieät Nam. Tröôùc naêm 1945, taïi Hueá, cô quan quaûn lyù heä thoáng phaùp luaät quoác gia (ngoaøi chính phuû thuoäc ñòa) laø boä hình, laø moät trong saùu boä cuûa trieàu ñình. Cô quan naày ñöôïc laõnh ñaïo bôûi moät Hình Boä Thöôïng Thö. Ñoù laø heä thoáng phaùp luaät daønh cho Trung Kyø vaø Baéc Kyø. Ngöôøi vieát khoâng roõ veà cô cheá thuoäc ñòa neân khoâng bieát laø cô quan naøo
cuûa chính quyeàn thuoäc ñòa coù nhieäm vuï troâng coi heä thoáng phaùp lyù taïi Nam Kyø. Cho ñeán thaùng 3 naêm 1945, chöõ “tö phaùp” môùi ñöôïc chính thöùc söû duïng trong chính phuû Traàn Troïng Kim vôùi söï thaønh laäp boä Tö Phaùp. Vò boä tröôûng tö phaùp ñaàu tieân laø luaät sö Trònh Ñình Thaûo (Sau Teát Maäu Thaân luaät sö Thaûo ñaõ theo Vieät Coäng vaøo böng). Ñeán naêm 1946, hieán phaùp Vieät Nam chính thöùc thaønh laäp Boä Tö Phaùp nhö laø moät boä phaän coi veà phaùp lyù trong guoàng maùy haønh chính quoác gia. Sau khi ñaát nöôùc chia ñoâi naêm 1954, chính phuû Vieät Nam Daân Chuû Coäng Hoøa ôû mieàn Baéc vaø chính phuû Vieät Nam Coäng Hoøa (ñeä nhaát vaø ñeä nhò) ôû mieàn Nam ñeàu duøng chöõ “tö phaùp” ñeå chæ ñeán ngaønh luaät phaùp vaø toøa aùn. Sau naêm 1975 chöõ “tö phaùp” chính thöùc söû duïng ñeå chæ heä thoáng phaùp luaät suoát töø Nam ñeán Baéc. Chuùng ta coù theå noùi raèng danh töø “tö phaùp” ñeå chæ heä thoáng luaät phaùp laø moät töø Haùn Vieät töông ñoái môùi. Ñoàng thôøi chöõ “Tö Phaùp” trong tieáng Vieät laø moät chöõ coù nhieàu yù nghóa khaùc nhau vaø nhöõng yù nghóa naày coù luùc laïi maâu thuaãn vôùi nhau.
II. Theo söï hieåu bieát cuûa ngöôøi vieát chöõ “tö phaùp” trong tieáng Vieät coù ít nhaát laø 3 yù nghóa: Thöù nhaát, theo töï ñieån “Giuùp Ñoïc Noâm Vaø Haùn Vieät” cuûa Taùc Giaû Traàn Vaên Kieäm (1989) chöõ “Tö” coù 19 nghóa trong ñoù nghóa thöù naêm thì chöõ “tö” ñöôïc ñònh nghóa nhö sau: Tö = Quaûn lyù Tö phaùp (lo cho phaùp luaät ñöôïc thi haønh) ÔÛ ñaây, chöõ tö phaùp coù nghóa laø thi haønh luaät phaùp. Ñaây laø yù nghóa saùt nhaát ñöôïc duøng ñeå chæ Boä Tö Phaùp. Ñoù laø cô quan coù nhieäm vuï thi haønh luaät phaùp quoác gia. Coù leõ vì yù nghóa naày maø hieän nay chöõ tö phaùp ñöôïc duøng ñeå dòch cho chöõ Justice (coù nghóa laø coâng lyù) nhö trong chöõ Justice Department cuûa Hoa Kyø. Thí duï, chuùng ta thöôøng noùi ñeán oâng Ñinh Vieät laø ngöôøi Vieät tî naïn CS ñaàu tieân ñöôïc boä nhieäm laøm phuï taù boä tröôûng Boä Tö Phaùp Hoa Kyø. Ít khi naøo chuùng ta goïi ñoù laø Boä Coâng Lyù. Nghóa thöù hai cuûa “tö phaùp” thöôøng duøng ñeå noùi ñeán ngaønh toøa aùn. Khi noùi ñeán quan ñieåm tam quyeàn phaân laäp, töùc laø nguyeân taéc taéc chia quyeàn löïc nhaø nöôùc Tieáp trang A12
A12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Taûn Maïn Veà Hai Chöõ “Tö Phaùp”
Phaûi Chaêng Ñaõ Ñeán Luùc Caàn Phaûi Thay Ñoåi Moät Thoùi Quen Duøng Chöõ? NGUYEÃN XUAÂN PHÖÔÙC Tieáp trang A11
ra laøm 3 ngaønh: Haønh phaùp, laäp phaùp vaø tö phaùp, thì chöõ tö phaùp ôû ñaây coù nghóa laø toøa aùn. Nghóa thöù ba cuûa tö phaùp coù nghóa laø luaät daân söï (private law), khaùc vôùi coâng phaùp (public law). III. Vaán ñeà söû duïng chöõ tö phaùp cho ba nghóa noùi trôû thaønh moät thoùi quen cuûa caùc nhaø laøm luaät vaø chuyeân gia luaät phaùp Vieät Nam suoát 50 naêm qua. Thoùi quen ñoù trôû thaønh taäp quaùn. Vaø muoán hieåu chöõ tö phaùp chính xaùc ngöôøi ta phaûi ñi qua moät quaù trình tìm nghóa trong moät vaøi giaây trong trí oùc. Quaù trình naày nhanh ñeán noãi khoâng ai coøn nhaän ra söï hieän dieän cuûa noù. Ñeán noãi, nhieàu chuyeân gia luaät phaùp ñöôïc ñaøo taïo trong nöôùc khoâng coøn thaáy ñöôïc söï caàn thieát veà söï phaân bieät caùch duøng chöõ “tö phaùp” cho caùc yù nghóa noùi treân. Theo nhö nghóa thöù nhaát thì Boä Tö Phaùp phaûi ñöôïc hieåu theo chöùc naêng thi haønh phaùp luaät maø hieán phaùp quoác gia qui ñònh. Nhöng Hieán phaùp Coäng Hoøa Xaõ Hoäi Chuû Nghóa Vieät Nam hieän nay cuõng nhö hieán phaùp Vieät Nam Daân Chuû Coäng Hoøa naêm 1946, vaø hieán phaùp Vieät Nam Coäng hoøa naêm 1956 ñeàu goäp vai troø cuûa toøa aùn vaøo boä tö phaùp. Cuï theå laø hieän nay nhieäm vuï cuûa Boä Tö Phaùp ñöôïc cô quan naày giôùi thieäu nhö sau: “Boä Tö phaùp laø cô quan cuûa Chính phuû, ..., thöïc hieän chöùc naêng quaûn lyù Nhaø nöôùc thoáng nhaát veà coâng taùc tö phaùp; xaây döïng vaø tham gia xaây döïng phaùp luaät, phoå bieán, giaùo duïc phaùp luaät; quaûn lyù veà maët toå chöùc Toøa aùn nhaân daân ñòa phöông ...” (xem http://hapi.gov.vn) Xöa nay, khi noùi ñeán yù nieäm tam quyeàn phaân laäp söï ñoäc laäp cuûa ba ngaønh haønh phaùp, laäp phaùp vaø tö phaùp (sic) - chuùng ta duøng chöõ tö phaùp thay cho chöõ toøa aùn. Neáu duøng chöõ tö phaùp nhö theá, chuùng ta khoâng theå giaûi thích ñöôïc taïi sao ngaønh tö phaùp (toøa aùn) laø ngaønh ñoäc laäp vôùi ngaønh haønh phaùp, maø boä tö phaùp tröïc thuoäc ngaønh haønh phaùp laïi kieåm soaùt toaøn boä heä thoáng toøa aùn. Ñaây moät tröôøng hôïp raát toái nghóa cuûa chöõ tö phaùp trong ngoân ngöõ Vieät Nam. Trong tieáng Anh, yù nieäm tam quyeàn phaân laäp (separation of power) ñöôïc theå hieän qua vieäc chia quyeàn löïc nhaø nöôùc thaønh ba ngaønh: Legislative, executive vaø judiciary. Legislative laø ngaønh laøm luaät, töùc quoác hoäi. Executive laø ngaønh thi haønh luaät töùc laø chính phuû hay ngaønh haønh
phaùp; vaø Judiciary laø ngaønh toøa aùn, töùc laø ngaønh coù nhieäm vuï xeùt xöû nhöõng vuï vi phaïm luaät vaø ban haønh söï tröøng phaït ñoái vôùi nhöõng vi phaïm luaät. Töï ñieån Black Law Dictionary ñònh nghóa: Judiciary, n. that branch of government invested with the judicial power; the system of courts in a country; the body of judges; the bench. That branch of government which is intended to interpret, construe and apply the law. Dòch nghóa ra tieáng Vieät: Judiciary, danh töø, laø ngaønh trong chính quyeàn ñöôïc giao phoù cho quyeàn xeùt xöû (judicial power); heä thoáng toøa aùn cuûa moät nöôùc; toaøn boä caùc quan toøa; quan toøa. Ngaønh trong chính quyeàn coù nhieäm vuï dieãn dòch, dieãn giaûi vaø aùp duïng luaät. Vôùi ñònh nghóa chöõ “judiciary” hay “toøa aùn” nhö theá, chuùng ta coù theå xaùc ñònh laø vieäc söû duïng chöõ “Tö Phaùp” ñeå noùi ñeán ngaønh toøa aùn trong yù nieäm phaân quyeàn laø hoaøn toaøn khoâng chính xaùc. Vieäc thi haønh luaät laø nhieäm vuï cuûa boä tö phaùp thuoäc ngaønh haønh phaùp, khaùc haún vôùi nhieäm vuï cuûa toøa aùn laø xeùt xöû vaø dieãn giaûi luaät phaùp. Hai chöùc naêng naày khoâng nhöõng khaùc nhau maø coøn ñoái laäp vôùi nhau ñöùng treân yù nieäm phaân quyeàn. Duøng moät danh töø coù hai nghóa nhö theá raát deã daøng taïo neân söï hieåu laàm. Maët khaùc, cuõng theo nghóa trong töï ñieån “Giuùp Ñoïc Noâm vaø Haùn Vieät”, thì “tö” coù nghóa laø “rieâng töøng ngöôøi”. “Tö Phaùp”, theo moät soá luaät sö cho bieát trong giaùo trình luaät khoa mieàn Nam tröôùc naêm 1975, ñöôïc hieåu laø moät ngaønh luaät lieân quan ñeán caùc luaät leä ñieàu haønh sinh hoaït tö nhaân. “Tö phaùp” trong caùch duøng naày coù nghóa laø Private Law trong tieáng Anh. Ñoù laø moät boä phaän cuûa heä thoáng luaät phaùp qui ñònh vaø quaûn lyù quan heä giöõa caù nhaân, hoäi ñoaøn vaø toå chöùc kinh doanh trong xaõ hoäi. Töùc laø nhöõng quan heä giöõa coâng daân vaø coâng daân. “Tö phaùp” trong yù nieäm luaät phaùp naày coù yù nghóa khaùc vôùi “coâng phaùp”, hay Public Law, laø ngaønh luaät lieân quan ñeán vieäc ñieàu haønh guoàng maùy nhaø nöôùc. Theá thì, yù nghóa chöõ “tö phaùp” ôû ñaây xa haún yù nghóa quaûn lyù luaät phaùp trong tröôøng hôïp cuûa boä tö phaùp nhö trình baøy ôû treân. IV. Töø phaân tích treân, chuùng ta coù theå noùi raèng, caùch söû duïng chöõ “tö phaùp” ñaõ taïo ra söï roái loaïn trong ngoân ngöõ phaùp lyù cuûa tieáng Vieät. Söï roái loaïn naày ñaõ hieän dieän hôn 50 naêm qua. Neáu khoâng coù söï
thay ñoåi cho ra leõ, chuùng ta seõ tieáp tuïc soáng vôùi moät ngöõ vöïng ñeå dieãn taû caùc yù nieäm luaät phaùp khaùc nhau vaø raát maâu thuaãn vôùi nhau. Hôn theá nöõa, söï söû duïng töø ngöõ khoâng chính xaùc coù aûnh höôûng raát lôùn lao ñeán tö duy veà cheá ñoä daân chuû phaùp trò. Caùch duøng chöõ khoâng chính xaùc deã daøng gaây söï roái trí cho ngöôøi laøm luaät, chuyeân gia luaät phaùp vaø ngöôøi daân, ñaëc bieät laø trong quaù trình thieát laäp chính theå daân chuû phaùp trò cho Vieät Nam. Do ñoù, theo thieån yù cuûa ngöôøi vieát chuùng ta caàn xeùt laïi caùch söû duïng chöõ “tö phaùp” chung cho 3 tröôøng hôïp treân. Chuùng ta coù theå söûa ñoåi caùch söû duïng chöõ “tö phaùp” nhö sau: Chöõ “Tö Phaùp” duøng trong heä thoáng tam quyeàn phaân laäp neân ñöôïc thay theá baèng chöõ “Ngaønh Xeùt Xöû” hoaëc “Heä thoáng Toøa AÙn” Hoaëc “Pheâ Phaùn Coâng Ñöôøng” hoaëc “Ngaønh Taøi Phaùn”. Chöõ “Tö Phaùp” dòch cho chöõ “private law” neân ñöôïc thay theá baèng “Tö Luaät”, cuõng nhö neân thay chöõ “Coâng Phaùp” baèng chöõ “Coâng Luaät” ñeå dòch cho chöõ “public law”. Chöõ “Tö Phaùp” trong “Boä Tö Phaùp” coù theå giöõ nguyeân, hay neân thay theá baèng chöõ “Boä Coâng Lyù” nhö caùch Hoa Kyø duøng chöõ Justice Department, hay “ Boä Phaùp Lyù.” Chuùng ta chæ caàn moät danh töø dieãn taû ñöôïc chöùc naêng thi haønh luaät cuûa boä naøy maø khoâng coù yù nghóa bao truøm vai troø quaûn lyù toøa aùn. ÔÛ ñaây ngöôøi vieát xin ñöôïc noùi theâm laø tröôùc naêm 1975 ngaønh xeùt xöû cuõng coøn ñöôïc goïi laø ngaønh taøi phaùn. Chöõ taøi phaùn ôû ñaây laø do caùch noái hai chöõ troïng taøi vaø phaùn xeùt laïi vôùi nhau. Theá nhöng ngöôøi vieát nhaän thaáy chöõ “taøi phaùn” ít thoâng duïng vì deã bò hieåu laàm. Trong giôùi “giang hoà” khi noùi ñeán “taøi phaùn” ngöôøi ta nghó ñeán caùc baø caùc coâ coù nhieäm vuï lo vieäc quaûn lyù caùc chò em phuï nöõ laøm “coâng taùc lao ñoäng” ôû caùc quaùn bar hay quaùn bia oâm. Cho neân chuùng ta khoâng neân duøng chöõ naày. Ngoaøi ra khi söu khaûo caùch duøng chöõ cuûa caùc taùc giaû ngaøy xöa, ngöôøi vieát khoâng tìm ñöôïc baûn dòch tieáng Vieät cho taùc phaåm “Esprit de Lois” cuûa Montesquieu ñeå ñoái chieáu caùch duøng chöõ tö phaùp trong yù nieäm tam quyeàn phaân laäp. Cuï Phan Boäi Chaâu duøng chöõ “Vaïn Phaùp Tinh Lyù” ñeå dòch ñeà töïa cuûa taùc phaåm naày. Nhöng trong caùc taùc phaåm cuûa cuï Phan Boäi Chaâu ngöôøi vieát chöa tìm thaáy noäi dung noùi veà söï phaân quyeàn cuûa nhaø nöôùc. Chuùng ta khoâng bieát cuï Phan ñaõ duøng töø gì ñeå dòch cho ngaønh xeùt xöû trong heä thoáng tam quyeàn phaân laäp. Trong taùc phaåm Duy Nhaân Cöông Thöôøng nhaø caùch maïng Lyù Ñoâng A ñaõ söû duïng danh töø “Pheâ Phaùn Coâng Ñöôøng” thay vì chöõ tö phaùp
TUESDAY, JUNE 7, 2005
Vieät Nam Gaëp Nhieàu Khoù Khaên, Chöa Saün Saøng Gia Nhaäp WTO Vaøo Cuoái Naêm 2005 NGUYEÃN QUOÁC KHAÛI VOA phoûng vaán GS Nguyeãn Quoác Khaûi Voõ AÙi thöïc hieän 04.03.2005
1. Môùi ñaây Boä tröôûng Thöông maïi Vieät Nam Tröông Ñình Tuyeån tuyeân boá raèng: Vì coù ít tieán boä trong caùc cuoäc ñaøm phaùn hoài gaàn ñaây cho neân hy voïng ñeå Vieät Nam gia nhaäp Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi vaøo cuoái naêm nay laø thieáu thöïc teá, vaø coù leõ phaûi ñeán naêm 2006 Vieät Nam môùi coù theå gia nhaäp toå chöùc maäu dòch toaøn caàu naøy. Xin giaùo sö cho bieát dieãn tieán naøy coù haïi hoaëc coù lôïi nhö theá naøo ñoái vôùi kinh teá Vieät Nam? - Vieät Nam laø moät trong khoaûng 30 nöôùc sau cuøng chöa laø hoäi vieân cuûa WTO. Nguyeân taéc laø vaøo WTO caøng treã caøng coù haïi. Nhöõng ñieàu haïi chính goàm coù: (a) Voøng thöông thuyeát Doha coù trieån voïng hoaøn taát trong naêm 2005. Neáu Vieät Nam khoâng vaøo ñöôïc tröôùc khi voøng Doha chaám döùt, luaät leä WTO môùi khoù khaên hôn seõ aùp duïng ñoái vôùi nhöõng nöôùc vaøo sau (luaät leä veà lao ñoäng, moâi sinh, dòch vuï, v.v.) (b) Nhöõng nöôùc vaøo tröôùc Vieät Nam nhö Trung Quoác, Ñaøi Loan, vaø Kampuchia chaúng haïn coù quyeàn ra ñieàu kieän ñeå baûo veä haøng hoùa cuûa nhöõng nöôùc naøy trong khi ñoù coù theå gaây baát lôïi cho Vieät Nam. (c) Cheá ñoä haïn ngaïch aùp duïng cho thò tröôøng quaàn aùo vaø haøng deät ñaõ ñöôïc baõi boû vaøo ngaøy 1.1.2005. Nhöõng nöôùc chöa phaûi laø hoäi vieân bò thieät thoøi (thueá haïn ngaïch, nöôùc buoân baùn khoâng bò haïn cheá bôûi haïn ngaïch coù theå laán aùp thò tröôøng). (d) Chöa phaûi laø hoäi vieân WTO thì seõ khoâng ñöôïc luaät leä cuûa WTO baûo veä trong tröôøng hôïp kieän tuïng. Neáu Vieät Nam gia nhaäp WTO vaøo cuoái naêm 2006, Vieät Nam coù theâm thôøi gian hôn ñeå tính toaùn kyõ löôõng
trong vieäc thöông löôïng vôùi caùc nöôùc hoäi vieân. Vieäc caûi toå luaät phaùp cho hôïp vôùi tieâu chuaån cuûa WTO cuõng raát toán nhieàu thôøi giôø trong khi ñoù khaû naêng laøm vaø tu chính luaät phaùp cuûa Quoác Hoäi Vieät Nam raát giôùi haïn. Vieän Nghieân Cöùu veà Kinh Teá vaø Chính Trò Quoác Teá cuûa Vieät Nam, nhaän ñònh raèng Vieät Nam caàn möôùn nhieàu chuyeân vieân ngoaïi quoác veà luaät phaùp môùi hi voïng sôùm hoaøn taát vieäc caûi toå lieân quan ñeán moät toång soá laø khoaûng 200 boä luaät. Neáu voäi vaõ vaøo sôùm seõ khoâng kòp caûi thieän thò tröôøng noäi ñòa vaø taêng cöôøng khaû naêng caïnh tranh nhö trong hoaøn caûnh hieän nay. Toâi xin noùi qua veà quaù trình xin gia nhaäp Cô Quan Thöông Maïi Theá Giôùi cuûa Vieät Nam. Nhaø nöôùc ñaõ noäp ñôn xin gia nhaäp töø ñaàu naêm 1995. Tuy nhieân vieäc caûi toå kinh teá ñöôïc ñaåy maïnh trong nhöõng naêm 19861994, nhöng sau ñoù bò chaäm laïi. Tieáp ñeán laø cuoäc khuûng hoaûng taøi chaùnh AÙ chaâu vaøo caùc naêm 19971998. Vieäc chuaån bò gia nhaäp WTO khoâng ñöôïc tích cöïc thöïc hieän cho ñeán 2001 Vieät Nam môùi tu chính hieán phaùp ñeå chaáp nhaän kinh teá thò tröôøng. Cuøng naêm ñoù, Boä Chính Trò cuûa Ñaûng CSVN ban haønh nghò quyeát 7, taùn thaønh vieäc hoäi nhaäp vaøo neàn kinh teá theá giôùi vaø Quoác Hoäi Vieät Nam chính thöùc thoâng qua Hieäp Ñònh Thöông Maïi Myõ Vieät. Ñeán naêm 2002 nhaø nöôùc môùi aán ñònh thôøi haïn gia nhaäp WTO laø tröôùc 1.1.2005. Töø luùc ñoù nhöõng cuoäc thöông thuyeát song phöông môùi thaät söï baét ñaàu vaø chöông trình caûi toå kinh teá môùi ñöôïc ñaåy maïnh hôn. Vieät Nam khoâng theå vöøa muoán caûi toå chaäm laïi vöøa muoán vaøo WTO nhanh ñöôïc. Ñaây laø moät ñieàu giaûn dò. Tuy
nhieân, nhöõng nhaø laõnh ñaïo Vieät Nam coù leõ ñaõ khoâng thaáy. Khi ñeán noùi chuyeän vôùi sinh vieân vaø giaùo sö cuûa Tröôøng Cao Hoïc veà Quoác Teá Vuï cuûa Ñaïi Hoïc Johns Hopkins vaøo naêm 2003, baø Toân Nöõ Thò Ninh vaãn nghó raèng caûi toå chaäm ôû Vieät Nam laø hôïp lyù. Nhöng thöïc teá laø Vieät Nam coù traùch nhieäm phaûi thi haønh nhöõng cam keát qui ñònh bôûi nhöõng thoûa hieäp song phöông vaø ña phöông trong thôøi haïn nhaát ñònh. Cho ñeán nay Vieät Nam môùi chæ hoaøn taát ñöôïc thoûa hieäp song phöông vôùi 6 nöôùc: Cuba, LHAC, Singapore, Chile, Argentina, Brazil. Ít nhaát coøn phaûi thöông löôïng vôùi 21 nöôùc khaùc. Toång coäng laø 27 nöôùc. Tuy nhieân UÛy Ban cöùu xeùt ñôn xin gia nhaäp WTO cuûa Vieät Nam goàm toái thieåu 41 nöôùc coäng vôùi 25 nöôùc hoäi vieân cuûa LHAC. [1] Nhöõng nöôùc quan troïng ñoái vôùi Vieät Nam laø Hoa Kyø, Canada, Ñaïi Haøn, UÙc chaâu, Nhaät Baûn, Trung Quoác, vaø AÁn Ñoä.
ñeå noùi tôùi ngaønh toøa aùn ñoäc laäp vôùi ngaønh haønh phaùp vaø ngaønh laäp phaùp. Coù leõ ñaây laø danh töø saùt nghóa nhaát vôùi yù nieäm veà ngaønh toøa aùn ñoäc laäp trong heä thoáng tam quyeàn phaân laäp xuaát hieän trong caùc taùc phaåm chính trò tröôùc naêm 1945 ôû nöôùc ta.
Tính caáp baùch ñoù laïi caøng gia taêng ñoái vôùi vieäc söû duïng caùch khoâng chính xaùc moät danh töø phaùp lyù coù taàm möùc quan troïng vaø coù giaù trò bao truøm treân caû heä thoáng phaùp luaät vaø theå cheá chính trò nhö chöõ “tö phaùp”. Trong tinh thaàn noùi treân, maëc duø khoâng phaûi laø moät nhaø ngöõ hoïc, ngöôøi vieát, vôùi tö caùch moät luaät sö, xin maïo muoäi ñöa ra vieäc phaân tích chöõ “tö phaùp” ôû ñaây chæ coù muïc ñích ñaët vaán ñeà chung veà caùch söû duïng caùc töø ngöõ luaät hoïc. Ngöôøi vieát hy voïng raèng vôùi söï quan taâm cuûa nhieàu ngöôøi, chuùng ta coù theå tìm ñöôïc caùch giaûi quyeát moät soá danh töø phaùp lyù deã gaây nhaàm laãn trong tieáng Vieät, vaø coù theå giuùp chuùng ta dieãn taû yù nieäm daân chuû phaùp trò
vaø caùch toå chöùc guoàng maùy nhaø nöôùc caùch roõ raøng vaø chính xaùc hôn. Nguyeãn Xuaân Phöôùc Dallas, Texas, USA.
V. Ñaát nöôùc hieân ñang ôû trong moät giai ñoaïn chuyeån mình, söûa soaïn giaõ töø cheá ñoä chuyeân chính voâ saûn ñeå tieán ñeán moät cheá ñoä daân chuû phaùp trò, ña nguyeân vaø vaên minh. Ñeå coù moät cheá ñoä daân chuû trong saùng, ngoân ngöõ dieãn taû cheá ñoä ñoù cuõng phaûi trong saùng. Vì theá, coâng taùc laøm roõ raøng caùc töø ngöõ phaùp lyù laø moät nhu caàu thaät caáp baùch cho ngoân ngöõ Vieät Nam.
a) Nhöõng nöôùc Vieät Nam baét ñaàu thöông thuyeát töø thaùng 12, 2004: Hoa Kyø, Canada, Ñaïi Haøn, UÙc chaâu, Taân Taây Lan, Iceland, Thuïy Só, Na Uy, Colombia, vaø Paraguay. b) Nhöõng nöôùc Vieät Nam baét ñaàu thöông thuyeát töø thaùng 2, 2005: Nhaät Baûn, Trung Quoác, AÁn Ñoä, vaø AÙi Nhó Lan. Nhöõng vaán ñeà quan troïng trong vieäc thöông thuyeát laø: Cheá ñoä ñaàu tö, bao caáp quyeàn buoân baùn, doanh nghieäp nhaø nöôùc, haïn cheá soá löôïng xuaát nhaäp caûng bieän phaùp baûo veä veä sinh thöïc phaåm, quyeàn sôû höõu trí tueä, môû roäng thò tröôøng noâng nghieäp, dòch vuï, Tieáp trang A13
Tham Khaûo: - Vieät Nam Söû Löôïc Traàn troïng Kim, aán baûn ñieän töû. - Vieät Söû, Phaïm vaên Sôn, aán baûn ñieän töû. - Cuoäc ñôøi cuûa Nguyeãn An Ninh, Ñaïi nam An Haønh. - Duy Nhaân Cöông Thöôøng, Lyù Doâng A, aán baûn ñieän töû chinhkhiviet.com. - Black Law dictionary, 5th Editition. Spirit of Laws, Montessquieu internet edition. - Töï Ñieån Giuùp Ñoïc Tieáng Noâm - Traàn Vaên Kieäm. Phan boäi Chaâu toaøn Taäp Nhaø Xuaát Baûn Thuaän Hoùa.
DAT
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Vieät Nam Gaëp Nhieàu Khoù Khaên, Chöa Saün Saøng Gia Nhaäp WTO Vaøo Cuoái Naêm 2005 NGUYEÃN QUOÁC KHAÛI Tieáp trang A12
vaø naïn tham nhuõng. Sau khi gia nhaäp WTO, Trung Quoác ñaõ chaäm thi haønh nhöõng bieän phaùp caûi toå kinh teá caàn thieát. Quoác gia naøy ñaõ taïo moät tieàn leä khoâng toát. Ruùt kinh nghieäm, caùc nöôùc hoäi vieân ñaõ khoù khaên hôn ñoái vôùi Vieät Nam. Ngoaøi ra tieán trình gia nhaäp WTO coøn bò trôû ngaïi bôûi söï thieáu nhaát trí ôû caáp laõnh ñaïo vaø teä naïn tham nhuõng traàm troïng ôû Vieät Nam. 2. Song song vôùi noã löïc Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi, giôùi höõu traùch Haø Noäi cuõng ñang ra söùc vaän ñoäng ñeå Lieân hieäp AÂu chaâu coâng nhaän qui cheá kinh teá thò tröôøng cuûa Vieät Nam. Xin giaùo sö cho bieát vieäc thöøa nhaän ñoù ñoùng moät vai troø nhö theá naøo ñoái vôùi noã löïc khueách tröông maäu dòch cuûa Vieät Nam, vaø trong vaán ñeà naøy, nhöõng ñoøi hoûi chuû yeáu cuûa Lieân hieäp AÂu chaâu laø gì? - Khi ñöôïc thöøa nhaän laø coù moät neàn kinh teá thò tröôøng, vaø neáu xaåy ra kieän tuïng veà giaù caû theo luaät choáng baùn phaù giaù, Vieät Nam seõ khoâng bò caùc nöôùc nhaäp caûng aùp duïng coâng thöùc töï tieän ñeå tính giaù thaønh vaø aùp duïng leä phí choáng baùn phaù giaù ñeå haïn cheá nhaäp caûng nhö Hoa Kyø ñaõ aùp duïng ñoái vôùi caù treâ vaø toâm ñoâng laïnh xuaát caûng töø Vieät Nam. Môùi ñaây Hieäp hoäi Caùc Nhaø Saûn Xuaát Xe Ñaïp ôû Canada ñaõ kieän caùc nhaø saûn xuaát Vieät Nam veà vieäc baùn phaù giaù xe ñaïp. Toøa aùn thöông maïi Canada baét ñaàu coâng cuoäc ñieàu tra. Naêm ngoaùi, Vieät Nam cuõng ñaõ bò caùc nhaø saûn xuaát xe ñaïp ôû AÂu chaâu kieän. Ñoøi hoûi chuû yeáu cuûa LHAC goàm coù: a) Haïn cheá söï can thieäp cuûa nhaø nöôùc vaøo kinh teá (bao caáp, ñònh giaù, cho vay ñaëc bieät...) b) Möùc ñoä côûi môû cuûa chính saùch ngoaïi thöông. c) Möùc ñoä côûi môû cuûa chính saùch ñaàu tö. d) Naïn chôï ñen. e) Luaät leä minh baïch. f) Quyeàn sôû höõu trí tueä. g) Chính saùch hoái ñoaùi. Tröôùc ñaây LHAC ñaõ ban haønh quy cheá kinh teá thò tröôøng cho Nga (1998), Trung Quoác (1998), vaø Ukraine (2000). Quyeát ñònh naøy nhieàu khi coù tính caùch chính trò nhieàu hôn laø kinh teá. Ngoaøi Vieät Nam, LHAC ñang nghieân cöùu ñeå ban haønh quy cheá kinh teá thò tröôøng cho ba nöôùc khaùc Albania, Kazakstan, vaø Georgia. 3. Naêm 2002, khi ra söùc ñeå choáng laïi ñôn kieän baùn phaù giaù toâm ôû Myõ, caùc giôùi chöùc thöông maïi Vieät Nam cuõng ñaõ vaän ñoäng ñeå Hoa kyø coâng nhaän Vieät Nam laø moät
neàn kinh teá thò tröôøng. Tuy nhieân, noã löïc ñoù ñaõ gaëp thaát baïi. Xin giaùo sö cho bieát nguyeân do vaø haäu quaû cuûa söï thaát baïi naøy? - Boä Thöông Maïi HoaKyø (TMHK) döïa vaøo caùc yeáu toá sau ñaây ñeå xeáp loaïi caùc nöôùc. Vieät Nam khoâng thoûa maõn nhöõng ñieàu kieän naøy neân bò coi laø moät neàn kinh teá phi thò tröôøng: a) Giaù trò cuûa saûn phaåm khoâng theå ñöôïc ño löôøng baèng giaù caû vaø phí toån moät caùch trung thöïc vì nhöõng can thieäp cuûa chính quyeàn. b) Tieàn teä cuûa Vieät Nam khoâng theå hoaùn ñoåi sang ngoaïi teä moät caùch deã daøng. Chính quyeàn ñaët nhieàu luaät leä quan troïng nhaèm giôùi haïn vieäc söû duïng, chuyeån nhöôïng ñoàng baïc Vieät Nam vaø hoái suaát. c) Chính phuû khuyeán khích ñaàu tö tröïc tieáp ngoaïi quoác, nhöng vaãn tieáp tuïc ñaët ra luaät leä ñeå höôùng daãn vaø kieåm soaùt ñaàu tö. d) Maëc daàu phaàn lôùn giaù caû ñaõ ñöôïc thaû töï do, nhöng UÛy Ban Giaù Caû cuûa nhaø nöôùc vaãn tuøy tieän duy trì vieäc kieåm soaùt giaù caû ôû ngoaøi nhöõng khu vöïc ñoäc quyeàn töï nhieân. e) Vieäc tö nhaân hoùa nhöõng doanh nghieäp nhaø nöôùc vaø khu vöïc ngaân haøng tieán haønh raát chaäm chaïp. Do ñoù tö nhaân khoâng theå caïnh tranh vôùi khu vöïc coâng veà caùc nguoàn taøi chaùnh. f) Tö nhaân khoâng coù quyeàn sôû höõu ñaát ñai. Chính phuû khoâng coù döï ñònh tö nhaân hoùa ñaát ñai naøo trong töông lai. Vieät Nam ñaõ coù nhöõng coá gaéng vaän ñoäng ngoaïi giao ñeå ñöôïc xem laø moät neàn kinh teá thò tröôøng nhöng ñaõ thaát baïi. Khi coù cuoäc tranh tuïng veà vuï baùn phaù giaù caù tra / caù basa vaøo naêm 2003, nhaø nöôùc muoán chöùng minh raèng kinh teá Vieät Nam laø moät neàn kinh teá thò tröôøng theo ñoù giaù caû do luaät cung caàu aán ñònh, khoâng coù söï can thieäp cuûa nhaø nöôùc. Moät vaøi kinh teá gia uûng hoä quan ñieåm cuûa nhaø nöôùc Vieät Nam nhö TS Phaïm Ñoã Chí vaø TS Vuõ Quang Vieät. OÂng Chí cho raèng söï baønh tröôùng maïnh cuûa khu vöïc tö nhaân ôû möùc ñoä 195% töø 1995 ñeán 2002 chöùng toû söï thaønh coâng cuûa chöông trình caûi toå kinh teá ôû Vieät Nam maø keát quaû laø thò tröôøng môû roäng, heä thoáng giaù caû töï do vaø luaät leä ñöôïc thi haønh nghieâm chænh. [2] OÂng Vieät laäp luaän raèng chính phuû chæ kieåm soaùt giaù caû trong khu vöïc ñoäc quyeàn cuûa nhaø nöôùc nhö trong moïi neàn kinh teá khaùc. Nhaø nöôùc caàn can thieäp vaøo heä thoáng ngaân haøng ñeå kieåm soaùt laõi suaát vaø chöông trình cho vay. Heä thoáng cho thueâ möôùn ñaát cho pheùp vieäc söû duïng ñaát laâu ñeán 100 naêm vaø quyeàn söû
duïng naøy ñöôïc chuyeån nhöôïng. Nhö vaäy heä thoáng cho thueâ möôùn ñaát ôû Vieät Nam töông ñöông vôùi quyeàn tö höõu ñaát ñai. [3] Boä TMHK tröôùc ñaây ñaõ xeáp Lieân Bang Nga, Hung Gia Lôïi, Slovakia, caùc nöôùc Ñoâng AÂu vaø caùc nöôùc thuoäc Lieân Bang Soâ Vieát cuõ vaøo loaïi kinh teá “phi thò tröôøng”. Moät soá quoác gia naøy ñaõ trôû thaønh kinh teá thò tröôøng. Tröôøng hôïp Vieät Nam seõ gaäp nhieàu khoù khaên hôn. Bôûi leõ Vieät Nam vaãn tieáp tuïc chuû tröông duy trì vai troø laõnh ñaïo cuûa khu vöïc coâng trong neàn kinh teá. Traùi vôùi nhieàu nöôùc theo xaõ hoäi chuû nghóa cuõ nhö Lieân Bang Nga, Hung Gia Lôïi, vaø Slovakia, vôùi chuû tröông döùt khoaùt neân ñaõ chuyeån ñoåi qua kinh teá thò tröôøng nhanh choùng. Vieät Nam vaãn chuû tröông moät neàn kinh teá thò tröôøng theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa, ñaët naëng vai troø chæ ñaïo cuûa Ñaûng, nhaø nöôùc, vaø xí nghieäp quoác doanh. Nhö vaäy seõ laøm chaäm söï chuyeån ñoåi kinh teá caàn thieát. Ñieàu 15 cuûa Hieán Phaùp Vieät Nam xaùc nhaän raèng “neàn kinh teá haøng hoùa nhieàu thaønh phaàn vaän haønh theo cô cheá thò tröôøng coù söï quaûn lyù cuûa nhaø nöôùc, vaø theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa.” Caùch höõu hieäu nhaát trong daøi haïn laø caûi toå toaøn boä neàn kinh teá ñeå taêng hieäu naêng saûn xuaát. Trong ngaén haïn, Vieät Nam neân caûi toå ngay nhöõng kyõ ngheä xuaát caûng. Moät nöôùc bò xeáp vaøo loaïi kinh teá phi thò tröôøng khoâng coù nghóa laø taát caû nhöõng khu vöïc kinh teá hay taát caû caùc vuøng cuûa quoác gia ñoù ñeàu “phi thò tröôøng” nhö chuùng ta ñaõ baøn ôû treân. Noùi moät caùch khaùc, trong moät neàn kinh teá “phi thò tröôøng” coù theå coù nhöõng kyõ ngheä hoaëc khu vöïc kinh teá theo thò tröôøng (marketoriented industry). Luaät leä cuûa Hoa Kyø coâng nhaän nhö vaäy. Luaät thò tröôøng cuûa Hoa Kyø seõ ñöôïc aùp duïng cho moät kyõ ngheä / khu vöïc trong moät neàn kinh teá phi thò tröôøng neáu kyõ ngheä / khu vöïc naøy chöùng toû ñöôïc 3 ñieàu: (1) chính phuû khoâng can thieäp vaøo vieäc aán ñònh giaù caû vaø soá löông saøn xuaát trong kyõ ngheä / khu vöïc kinh teá lieân heä; (2) kyõ ngheä / khu vöïc kinh teá do tö nhaân laøm chuû, ñôn doanh hoaëc hôïp doanh (privately or collectively owned); (3) Nhöõng vaät lieäu chính duøng trong vieäc saûn xuaát ñeàu mua theo giaù thò tröôøng. Moät nöôùc coù moät neàn kinh teá thò tröôøng côûi môû seõ coù chæ soá töï do kinh teá toát. Chæ soá töï do kinh teá (Index of Economic Freedom) cuûa Vieät Nam vaøo naêm 2002 raát keùm. Vieät Nam bò xeáp vaøo haïng 135 trong soá 156 nöôùc ñöôïc kieåm tra. VN khoâng coøn bò goïi laø moät nöôùc coù moät neàn kinh teá aùp böùc (repressed economy) nhöng bò xeáp loaïi laø moät nöôùc coù neàn kinh teá haàu heát thieáu töï do (mostly unfree) keå töø 2002 ñeán nay. Chæ soá töï do kinh teá cuûa Vieät Nam ñöôïc caûi thieän ñoâi chuùt. Theo phuùc trình 2005, Vieät
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A13
Baøi Hoïc Campuchia Trích taïp chí Caùnh EÙn (Ñöùc) ÑINH THU TRANG
Ngaøy 27.07.2003, 6,3 trieäu ngöôøi daân Campuchia ñaõ khaúng ñònh tröôùc theá giôùi söï höôùng tôùi töông lai vaên minh phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc baèng cuoäc baàu cöû Quoác hoäi cuûa nöôùc mình nhö coâ beù Chantha, 18 tuoåi, hoïc sinh tröôøng Sonthom1, Phnom Penh, baän quaàn aùo thaät ñeïp, haêm hôû ñeán phoøng boû phieáu. Ñaây laø laàn ñaàu tieân trong ñôøi, Chantha ñöôïc caàm laù phieáu cöû tri ñi baàu cöû Quoác hoäi khoùa III cuûa ñaát nöôùc Campuchia. “Em seõ boû phieáu cho ñaûng maø em hy voïng laøm cho ñaát nöôùc Campuchia ngaøy caøng phaùt trieån, nhaát laø heä thoáng giaùo duïc, ñeå taát caû treû em ngheøo ñöôïc ñeán tröôøng hoïc gioáng nhö em” Chantha noùi. Hoaëc nhö gia ñình anh Yon Sothan, 30 tuoåi, laøm vieäc taïi Boä Taøi chính, coù 4 ngöôøi, nhöng moãi ngöôøi ñeàu giöõ bí maät veà söï löïa choïn cuûa mình. Anh noùi: “Coù theå moãi thaønh vieân trong gia ñình toâi uûng hoä cho moät ñaûng. Nhöng cuõng nhö moïi ngöôøi daân, chuùng toâi ñeàu mong chính phuû môùi seõ coù theâm nhieàu ngöôøi gioûi, coâng taâm, xaây döïng ñaát nöôùc ngaøy caøng vöõng maïnh”. Maëc duø ngaøy nay Campuchia vaãn laø moät trong nhöõng nöôùc ngheøo, keùm phaùt trieån nhaát theá giôùi, nhöng nhöõng tieán boä maø Campuchia ñaït ñöôïc trong thôøi gian qua, ñaët bieät laø nhöõng böôùc ñi maïnh daïn trong vieäc xaây döïng moät cheá ñoä xaõ hoäi daân chuû, ña nguyeân, vôùi nhöõng ñaûng ñoái laäp hoaït ñoäng coâng khai, bình ñaúng vôùi ñaûng caàm quyeàn, caùc cuoäc baàu cöû quoác hoäi ngaøy caøng ñöôïc toå chöùc toát hôn, daân chuû, coâng khai, coâng baèng hôn vôùi söï giaùm saùt töï do cuûa caùc quan saùt vieân quoác teá ñaõ cho thaáy söï höùa heïn cho moät töông lai phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc nhoû beù, xinh ñeïp naøy. Laø moät nöôùc coù dieän tích 181.035 km2, soá daân ngaøy nay 10,7 trieäu ngöôøi, Campuchia coù moät quaù khöù ñaày aán töôïng maø ít coù moät nöôùc naøo ôû Ñoâng Nam AÙ coù ñöôïc. Caùc ngoâi ñeàn Angkor do ngöôøi Khmer xaây döïng vaøo theá kyû thöù 9 vaø 13 ñaõ trôû thaønh nhöõng kyø tích vaên hoùa
cuûa vaên minh nhaân loaïi, chöùng toû naêng löïc saùng taïo, söï phaùt trieån cuõng nhö taøi naêng cuûa nhöõng ngöôøi Khmer thôøi ñoù. Ñaát nöôùc hieàn hoøa, xinh ñeïp naøy ñaõ bò caùc theá löïc ngoaïi bang xaâu xeù trong thôøi caän ñaïi, laø naïn nhaân cuûa nhöõng phe phaùi ñoái nghòch trong thôøi chieán tranh laïnh, bò tan naùt bôûi chieán tranh vaø khuûng khieáp nhaát laø naïn dieät chuûng döôùi cheá ñoä coäng saûn cöïc ñoan Khmer Ñoû - Pon Pot trong nhöõng naêm 70 cuûa theá kyû 20. Nhöõng cuoäc tranh giaønh quyeàn löïc lieân mieân trong noäi boä Campuchia ñaõ phaûi traû giaù baèng söï ngheøo ñoùi cuûa ñaát nöôùc. Maâu thuaãn giöõa nhöõng keû kình ñòch trong giôùi caàm quyeàn, caùc cuoäc tranh giaønh quyeàn löïc, ñaõ bò thoåi phoàng moät caùch thoâ baïo bôûi söï xung ñoät yù thöùc heä treân toaøn caàu. Ñoù cuõng laø nguyeân nhaân laøm cho moät ñaát nöôùc vôùi nhieàu ñieàu kieän thieân nhieân öu ñaõi, toân giaùo phoàn thònh, ngöôøi daân hieàn hoøa, chaêm chæ laïi laâm vaøo caûnh ñoùi ngheøo. Ngaøy nay Campuchia ñaõ coù hoøa bình nhöng nhöõng haäu quaû cuûa quaù khöù vaãn hieån hieän roõ neùt trong ñôøi soáng thöôøng ngaøy, maø vò thuû töôùng hieän taïi cuûa Campuchia, oâng Hun Sen laø moät trong nhöõng ví duï. Trong cuoäc baàu cöû Quoác hoäi laàn thöù 3, moät cuoäc baàu cöû ñöôïc ñaùnh giaù laø daân chuû, côûi môû vaø ít baïo ñoäng nhaát trong lòch söû Campuchia hieän ñaïi, Ñaûng Nhaân daân Campuchia (CPP) cuûa Thuû töôùng Hun Sen moät laàn nöõa laïi daãn ñaàu vaø giaønh ñöôïc 47,35% soá phieáu. Ngay laäp töùc hai ñaûng ñoái laäp, ñaûng Sam Rainsy cuûa oâng Sam Rainsy veà thöù hai vôùi 21,87% vaø Funcinpec cuûa Hoaøng thaân Ranaridh laø 20,75% ñaõ tuyeân boá khoâng hôïp taùc vôùi ñaûng CPP neáu oâng Hun Sen tieáp tuïc laøm thuû töôùng. Söï phaûn ñoái naøy baét nguoàn töø quaù khöù, khi quaân ñoäi Vieät Nam tieán ñaùnh quaân Pon Pot, chieám ñoùng Campuchia vaø döïng leân ôû ñaây moät cheá ñoä thaân Vieät Nam vaø oâng Hun Sen laø moät trong nhöõng ngöôøi ñöôïc Vieät Nam löïa choïn vaø uûng hoä ñöa leân naém quyeàn. Töø moät vò töôùng
Nam xeáp haïng 137 so vôùi 161 nöôùc ñöôïc ñieàu nghieân. Chính saùch ngoaïi thöông goø boù, luaät leä buoân baùn khaét khe, vaø baûo veä quyeàn sôû höõu ôû Vieät Nam laø nhöõng vaán ñeà bò ñaùnh giaù thaáp nhaát. Keá tieáp laø chính saùch ñaàu tö, naïn chôï ñen, vaø khu vöïc ngaân haøng vaø taøi chaùnh. Ñaây laø nhöõng nguyeân do. Vì khoâng phaûi moät neàn kinh teá thò tröôøng, neân VN deã bò tröøng phaït veà baùn phaù giaù. Coâng thöùc tính giaù saûn xuaát ñoái vôùi nhöõng nöôùc khoâng coù neàn kinh teá thò tröôøng raát khaùc bieät, thöôøng
Philippines, laø tuøy tieän, nhö ñaõ noùi ôû Paraguay, Poland, Romania, Singapore, treân. Slovak Republic, Slovenia, Chuù thích: Switzerland, Chinese Taipei, [1] UÛy ban cöùu xeùt vieäc xin Thailand, US, Uruguay. gia nhaäp WTO cuûa Vieät Nam [2] Chi Do Pham, “Is (Working party members): Vietnam a Market Economy, Argentina, Australia, Brazil, Potomac Investments and Brunei, Bulgaria, Canada, Research Associates,” Chile, China, Colombia, Washington, DC: February Croatia, Cuba, Czech 13, 2003. Republic, Egypt, EU and [3] Sasakawa Peace member states, Hong Kong, Foundation USA, “Is China, India, Indonesia, Vietnam a Market Economy? Japan, Rep of Korea, Kyrgyz Recent Reforms and Agenda Republic, Latvia, Lithuania, Summarizing essay.” Malaysia, Myanmar, New Washington, DC: February Zealand, Norway, Panama, 13, 2003.
chæ huy Quaân khu mieàn Ñoâng cuûa cheá ñoä Khmer Ñoû, oâng Hun Sen ñaõ choáng laïi Pon Pot vaø ñöôïc Vieät Nam ñöa veà Vieät Nam ñeå chuaån bò cho keá hoaïch thôøi haäu chieán. Cuøng vôùi oâng coøn coù moät vaøi khuoân maët khaùc nhö oâng Heâng Xom Rin, nguyeân laø moät trung uùy trong quaân ñoäi Vieät Nam ñöôïc döïng thaønh Toång bí thö ñaàu tieân cuûa Ñaûng Nhaân Daân Caùch Maïnh Campuchia. OÂng naøy sau moät thôøi gian ngaén ñaõ bieám maát khoûi “saâu khaáu chính trò.” Vôùi quaù khöù nhö vaäy neân oâng Hun Sen bò nhìn nhaän laø thaân Vieät Nam vaø cuõng laø moät trong nguyeân nhaân cho tình traïng chaäm phaùt trieån hieän nay ôû Campuchia. Moät thaäp kyû sau khi Campuchia thoaùt khoûi chieán tranh vaø söï coâ laäp vôùi theá giôùi, döôùi söï laõnh ñaïo cuûa oâng Hun Sen tình traïng tham nhuõng, cô sôû haï taàng yeáu keùm vaø söï thöïc thi phaùp luaät khoâng nghieâm khieán Campuchia khoâng thu huùt ñöôïc voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi. Tuy vaäy oâng Hun Sen ñöôïc nhieàu cöû tri taïi moät soá vuøng noâng thoân bieát ôn vì ñaõ giuùp hoï thoaùt khoûi thôøi kyø ñau khoå döôùi cheá ñoä Khmer Ñoû. Song ôû Phnom Penh vaø caùc thaønh phoá khaùc, nhöõng ngöôøi treû tuoåi laïi quan taâm hôn ñeán vieäc lieäu töông lai cuûa hoï coù ñöôïc baûo ñaûm hay khoâng. Nhieàu thanh nieân ngöôõng moä Sam Rainsy, laõnh ñaïo ñaûng ñoái laäp. Trong chieán dòch vaän ñoäng tranh cöû, oâng Sam Rainsy tuyeân boá seõ choáng tham nhuõng, taêng cöôøng tính nghieâm minh cuûa luaät phaùp vaø mang laïi moät chính phuû trong saïch vaø hoaït ñoäng hieäu quaû hôn. Sok Hach, Giaùm ñoác Vieän kinh teá Campuchia, döï ñoaùn: “Haàu heát caùc cöû tri treû tuoåi seõ boû phieáu cho Sam Rainsy bôûi oâng mang laïi cho hoï hy voïng.” Khoaûng 1,3 trieäu trong soá 6,3 trieäu cöû tri laàn naøy laø nhöõng ngöôøi laàn ñaàu tieân ñi boû phieáu. Cuoäc baàu cöû quoác hoäi laàn sau, dieãn ra trong 5 naêm tôùi, seõ coù theâm khoaûng 1,2 trieäu cöû tri. Thôøi gian, xeùt veà maët nhaân khaåu hoïc, seõ laø lôïi theá cho oâng Rainsy. Campuchia coù theå noùi seõ Tieáp trang A14
DAT
A14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
Chuyeän cöôøi ra nöôùc maét ôû UÙc Trong vaøi tuaàn leã gaàn ñaây, baùo chí UÙc thöôøng xuyeân ñöa boä di truù leân trang nhaát. Vaøo thaùng Hai naêm nay, baùo UÙc khui ra moät nöõ chieâu ñaõi vieân haõng Qantas bò nghi laø ‘di daân baát hôïp phaùp’ vaø beänh taâm thaàn neân bò toáng vaøo traïi taïm giam vaø nhaø thöông ñieân laâu ñeán 11 thaùng. Tieáp theo laø moät ngöôøi UÙc goác Phi cuõng bò coi laø di daân baát hôïp phaùp vaø bò truïc xuaát oan uoång veà Phi. Laàn theo choàng hoà sô nhöõng ngöôøi bò caàm giöõ trong caùc traïi taïm giam, ñieàu tra vieân Mick Palmer ñuïng chaïm tôùi coù theå leân tôùi 201 tröôøng hôïp bò giam caàm oan uoång Ngoaøi 201 hoà sô bò boä di truù giam caàm oan uoång, ngöôøi ta ñang khui ra nhieàu chuyeän cöôøi ra nöôùc maét vì luaät di truù UÙc chaèng chòt. Chuùng toâi xin löôïc qua nhöõng ñieàu ñang laøm nhöùc ñaàu thuû töôùng John Howard vaø toång tröôûng di truù Amanda Vanstone... Tröôøng hôïp coâ Cornelia Rau Coâ Cornelia Rau 39 tuoåi, laø ngöôøi Ñöùc di daân vaøo UÙc khi leân 18 thaùng tuoåi. Coâ Cornelia Rau coù quoác tòch Ñöùc vaø quyeàn thöôøng truù taïi UÙc nhöng bò boä di truù töôûng laø di daân baát hôïp phaùp neân giam vaøo traïi taïm giam Baxter, Nam UÙc. Sau ñoù ngöôøi ta töôûng coâ maéc beänh taâm thaàn neân nhoát vaøo nhaø thöông ñieân. Coâ Cornelia Rau bò naïn suoát 11 thaùng. Coâ chieâu ñaõi vieân haøng khoâng cuûa Qantas bò naïn khi ñi du lòch ôû Queensland. Bò nhaân vieân di truù tình nghi laø di daân baát hôïp phaùp, coâ Rau khoâng theøm traû lôøi baèng tieáng Anh vaø khi thì khai teân laø Anna Schmidt, khi thì khai laø Anna Brotmeyer. Laäp töùc coâ bò nhoát voâ nhaø tuø ôû Brisbane, QLD. ÔÛ ñaây, coâ bò nhaân vieân chích thuoác gì ñoù moät laàn maø ñeán baây giôø coâ coøn thaáy gheâ rôïn. Sau ñoù, ngöôøi ta chuyeån coâ veà traïi Baxter, Nam UÙc. ÔÛ ñaây, coâng daân UÙc phaûi chòu ñuû caûnh ngöôïc ñaõi nhö taát caû ngöôøi bò giam giöõ khaùc. Coù laàn coâ bò ‘giam trong cuõi nhö con thuù vaät’. Coù laàn, coâ bò nhaân vieân an ninh quaêng xuoáng saân coû, roài hai ba nhaân vieân khaùc nhaûy leân chaø ñaïp. Ngoaøi toäi ‘di daân baát hôïp phaùp’, coâ Cornelia Rau coøn bò nghi maéc beänh taâm thaàn neân bò toáng vaøo nhaø thöông ñieân Glenside naèm beân trong beänh vieän Royal Adelaide. Caû hai ñieàu treân ñeàu bò coâ ta baùc boû trong cuoäc hoïp baùo vaøo thöù Hai ñaàu tuaàn naøy. Hieän nay, coâ Cornelia Rau ñoøi chính phuû UÙc phaûi xin loãi vaø boài thöôøng vì nhöõng oan khieân phaûi chòu suoát 11 thaùng qua.
Tröôøng hôïp baø Vivian Alvarez Solon Vaøo ngaøy 3.3.1986, moät phuï nöõ goác Phi Luaät Taân nhaäp quoác tòch UÙc Baø naøy ghi teân leân chöùng chæ coâng daân UÙc laø Vivian Young, vôùi teân khaùc nöõa laø Vivian Solon. Naêm naêm sau, coâng daân UÙc naøy bò tai naïn xe coä vaø khai teân Vivian Alvarez. Theá laø boä di truù UÙc ñaùnh daáu hoûi khi gaëp thaáy moät ngöôøi khaùc laï. Duø cho ngöôøi naøy noùi roõ mình laø coâng daân UÙc, nhaân vieân di truù vaãn khoâng tin. Hoï ñaõ ñuoåi ñi moät ngöôøi coù ba teân ra khoûi UÙc vaø baét ñöùa con nhoû 9 tuoåi phaûi ñi laøm con nuoâi cuûa ngöôøi khaùc. Sau khi boä di truù UÙc truïc xuaát baø Vivian Alvarez roài, gia ñình cuûa baø vaãn khoâng ñöôïc thoâng baùo neân hoï ñaêng baùo tìm ngöôøi maát tích. Hình cuûa baø chieáu treân ñaøi truyeàn hình ABC. May maén coù moät linh muïc ngöôøi UÙc laøm vieäc Phi nhaän ra taám hình naøy gioáng moät ngöôøi ñang soáng trong vieän döôõng laõo taïi Phi. Theá laø vôõ lôû chuyeän coâng daân UÙc bò boä di truù truïc xuaát! Hôn nöõa, ngöôøi ta coøn nghi baø Vivian Alvarez Solon 42 tuoåi, bò thöông khoâng haún vì tai naïn xe coä. Baø Betty Graham-Higgs töøng laøm nhaân vieân xaõ hoäi taïi UÙc cho raèng: naêm xöa ngöôøi ta chôû baø Vivian Alvarez Solon vaøo beänh vieän khi tìm thaáy naïn nhaân bò ‘vaát boû ôû moät nôi gioáng nhö coáng raõnh’. Nhaân vieân xaõ hoäi naøy noùi theâm ‘nhìn vaøo veát thöông cuûa baø, ngöôøi ta phaûi noùi chæ coù bò ñaùnh ñaäp môùi mang thöông tích nhö vaäy maø thoâi’. Hieän nay baø Vivian Alvarez Solon ñöôïc chính phuû UÙc o beá kyõ baèng veù maùy bay veà UÙc vaø chính toång tröôûng Amanda Vanstone leân tieáng höùa heïn giuùp ñôõ moïi ñieàu baø caàn tôùi. Nhöng luaät sö xuùi baø kieän chính phuû UÙc ra toøa vaø ñoøi boài thöôøng. Baø naøy bò truïc xuaát vaøo ngaøy 20.7.2001 neân luaät sö ñoøi moãi ngaøy bò bieät xöù thì phaûi boài thöôøng ít nhaát laø $1,500 UÙc kim! Cöôøi ra nöôùc maét Töø hai tröôøng hôïp cuûa coâ Cornelia Rau vaø baø Vivian Alvarez Solon, ngöôøi ta khui ra nhieàu chuyeän cöôøi ra nöôùc maét khaùc do heä thoáng baøn giaáy leà meà cuûa boä di truù UÙc laøm ra. Ñaàu naêm nay, boä di truù UÙc töø choái quyeàn tò naïn cuûa hai oâng baø Traàn Toaøn 26 tuoåi, vaø Phaïm Thò Phöông Thuùy 23 tuoåi, tôùi UÙc vaøo thaùng 7.2003 treân chieác taøu vöôït bieân Haøo Kieät nhöng laïi cho pheùp ñöùa con 13 thaùng cuûa hoï ñöôïc ñònh cö taïi UÙc. Nhö vaäy beù gaùi 13 thaùng teân laø Amy Traàn sinh taïi UÙc vaø ñöôïc ôû laïi UÙc trong khi cha meï em bò truïc xuaát. Ñaây laø ñieàu trôù
oâng Bill Farmer, ñaõ leân tieáng Daøn Döïng, Ñoøn Pheùp: xin loãi. Nhöng lôøi xin loãi quaù nheï ñoái vôùi thieät haïi cuûa nhöõng ngöôøi bò haøm oan vaø côn giaän döï cuûa ñaûng Lao ñoäng ñoái laäp. Ñaûng Lao ñoäng ñoái laäp ñoøi baø Amanda Vanstone töø chöùc vaø môû moät Trích Dan Chim Viet Online toøa aùn toaøn quyeàn (chöõ Anh PHAÏM HOAØI NAM goïi laø Royal Commission) ñeå ñieàu tra. ÔÛ vaøo thôøi ñaïi Internet vaø truyeàn thoâng nhanh choùng, bieân giôùi môû roäng nhö ngaøy nay, khoâng coù moät cheá ñoä naøo coù theå Ñaûng Töï Do noåi loaïn böng bít ñöôïc söï thaät. Maëc daàu nhö vaäy, thôøi gian gaàn ñaây Coù theâ trong vaøi ngaøy saép ngöôøi ta vaãn coøn thaáy moät soá cheá ñoä ñoäc taøi duøng thuû ñoaïn ñeå tôùi, thuû töôùng John Howard che giaáu nhöõng bieän phaùp maø hoï mang ra aùp duïng ñeå ñaøn aùp seõ naém baét cô hoäi ñeå töï xuaát ñoái laäp, nhaèm muïc ñích naém giöõ troïn quyeàn trong tay. Roõ raøng hieän vôùi boä maët nhaân töø maø nhaát laø tröôøng hôïp cuûa Cuba, Mieán Ñieän vaø Vieät Nam. roäng tay hôn vôùi nhöõng ngöôøi Tröôùc heát veà Cuba, coù leõ vì nghó raèng dö luaän theá giôùi ñoå taàm truù. Ñaây seõ laø laàn thay doàn taát caû vaøo vuï Myõ taán coâng Iraq, do ñoù khoâng ñeå yù ñeán maøu da lôùp aùo chính trò khaù nhöõng vieäc nhoû nhaët khaùc, Thaùng Ba vöøa qua, cheá ñoä Coäng quyeát lieät vì chính oâng John Saûn Fidel Castro laëng leõ luøng baét vaø giam caàm moät luùc hôn 70 Howard ñaõ duøng baøn tay saét ngöôøi chuû tröông tranh ñaáu baát baïo ñoäng cho töï do vaø daân chuû ñoái vôùi ngöôøi taàm truù treân (coù ngöôøi bò leân aùn tôùi 28 naêm tuø) ñoàng thôøi mang ra xöû baén taøu Tampa ñeå thaéng toång ba ngöôøi veà toäi cöôùp taøu bieån, möu toan troán qua Myõ. Neáu chæ tuyeån cöû naêm 2001. Naêm ñoù coù theá thì cuõng laø thöôøng tình döôùi cheá ñoä Coäng Saûn; Chuyeän oâng John Howard tuyeân boá laï ôû ñaây laø nhöõng caùn boä cuûa nhaø caàm quyeàn, giaû daïng laø xanh rôøn ‘chuùng toâi coù quyeàn ngöôøi tranh ñaáu cho nhaân quyeàn, traø troän vaøo haøng nguõ nhöõng muoán cho ai vaøo nöôùc UÙc thì ngöôøi ñoøi hoûi töï do daân chuû, tham gia moät caùch coâng khai vaøo ngöôøi ñoù môùi ñöôïc vaøo’. Lôøi nhöõng buoåi hoïp cuûa nhöõng ngöôøi naøy, nhö ñeå duï doã moïi ngöôøi tuyeân boá cöùng raén naøy ñöôïc hieåu raèng nhaø nöôùc baét ñaàu nôùi roäng söï kieåm soaùt. Thöïc ra hoï cöû tri UÙc hoan hoâ vaø toång nuoâi ñoái laäp cho beùo ñeå baét moät luùc troïn oå. Vaø ñaëc bieät hôn caû, tröôûng di truù luùc ñoù laø oâng chính nhöõng caùn boä nhaø nöôùc naøy baây giôø ñöùng ra coâng khai Philip Ruddock tích cöïc thi nhìn nhaän laø ñaõ laøm coâng vieäc traø troän vaø xuùi giuïc töø nhieàu haønh. Nhöng baøn côø chính naêm tröôùc. Thaät khoâng khaùc gì nhöõng thuû ñoaïn “traêm hoa ñua trò ñaõ ñoåi khaùc. Ngöôøi ta döï nôû” döôùi thôøi cheá ñoä Mao Traïch Ñoâng ôû Trung Quoác tröôùc ñaây. ñoaùn thuû töôùng John Howard Tieáp ñeán laø tröôøng hôïp cuûa Mieán Ñieän, moät cheá ñoä Quaân seõ boû khuoân maët choù soùi döõ Phieät, ñoäc taøi khoâng keùm gì nhöõng cheá ñoä ñoäc taøi Coäng Saûn. daèn maø vaän lôùp aùo chieân Töø thaân phaän moät thuoäc ñòa döôùi thôøi ñeá quoác Anh, Mieán Ñieän hieàn laønh vì moät soá ñaûng ñaõ sôùm laáy laïi ñöôïc ñoäc laäp ngay sau Theá Chieán Thöù Hai. vieân Töï do trong toøa nhaø Ñang coù trieån voïng trôû thaønh moät nöôùc thònh vöôïng trong quoác hoäi lieân bang ruïc ròch vuøng vì saün coù doài daøo nguyeân lieäu thieân nhieân, thì Mieán Ñieän noåi loaïn. laïi bò vuøi daäp döôùi moät cheá ñoä ñoäc taøi quaân phieät, keå töø hôn Thaät vaäy, ñuùng ngaøy chính hai thaäp nieân trôû laïi ñaây. Phaûi soáng ngheøo ñoùi döôùi moät cheá ñoä phuû UÙc vinh danh ngöôøi Vieät bò coâ laäp vaø coi thöôøng bôûi theá giôùi beân ngoaøi, ngöôøi daân Mieán tò naïn, daân bieåu Töï do Petro Ñieän ñaõ töôûng baét ñaàu ñöôïc nhìn thaáy aùnh saùng maët trôøi vaøo Georgiou cho bieát seõ choáng luùc döôùi aùp löïc cuûa dö luaän quoác teá, ñaàu thaäp nieân 1990, cheá ñoä ñoái chính saùch giam caàm baèng loøng toå chöùc moät cuoäc baàu cöû treân toaøn quoác. Baàu cöû thì ngöôøi taàm truù ñang ñöôïc coù nhöng, ngöôïc laïi vôùi söï troâng chôø cuûa nhaø caàm quyeàn, toå chính phuû thi haønh baèng chöùc ñoái laäp (goïi laø Lieân Ñoaøn Daân Chuû Toaøn Quoác) do baø caùch ñeä trình moät döï luaät. Aung San Suu Kyi caàm ñaàu baát ngôø toaøn thaéng taïi thuøng Theo ñoù, chính phuû phaûi thaû phieáu, chuùng toû ngöôøi daân khao khaùt töï do vaø daân chuû. Roài heát treû em vaø cha meï cuûa tieáp ñeán laïi moät baát ngôø khaùc laøm cho dö luaän ôû trong nöôùc chuùng ra khoûi traïi taïm giam; cuõng nhö ôû ngoaøi nöôùc coâng phaãn: cheá ñoä roõ raøng laø ñaõ thua ñoàng thôøi chính phuû phaûi traû cuoäc nhöng ngoan coá nhaát ñònh khoâng chòu trao quyeàn laïi cho laïi töï do cho taát caû ngöôøi taàm nhöõng ngöôøi thaéng cöû. Vaø töø ñoù ñeán nay, 14 naêm, taäp ñoaøn truù sau khi caàm giöõ hoï 12 töôùng laõnh tieáp tuïc naém giöõ chính quyeàn. Khoâng nhöõng theá thaùng. Vôùi nhöõng ngöôøi ñang haøng ngaøn ngöôøi choáng ñoái cheá ñoä bò baét giöõ vaø giam caàm. soáng baáp beânh baèng Tempo- Rieâng veà baø Aung San Suu Kyi, thì maëc daàu bò giam loûng taïi rary Protection Visas taïi UÙc, nhaø gaàn nhö trong suoát thôøi gian daøi naøy, baø vaãn tieáp tuïc döï luaät do daân bieåu Petro tranh ñaáu trong voøng baát baïo ñoäng vaø do ñoù trôû thaønh ngöôøi Georgiou saép ñeä trình seõ cho tuø löông taâm baát khuaát cuûa Mieán Ñieän ñöôïc trao giaûi thöôûng hoï ñöôïc quyeàn thöôøng truù sau hoøa bình Nobel. 3 naêm. Hieän nay ñaõ coù vaøi ba Thaùi ñoä laät loïng cuûa taäp ñoaøn caùc töôùng taù Mieán Ñieän, baèng daân bieåu gheá sau trong ñaûng loøng toå chöùc baàu cöû ñeå roài laïi phuû nhaän traéng trôïn keát quaû, dó Töï do uûng hoä döï luaät naøy. Ñoù nhieân bò dö luaän quoác teá leân aùn. Caùc nöôùc Taây phöông, trong laø daân bieåu Bruce Baird, Judi ñoù coù Lieân Hieäp AÂu Chaâu, Myõ, Anh, Canada, vaø Lieân Hieäp Moylan, Bruce Baird, Russell Quoác, baèng nhöõng phöông phaùp cheá taøi veà kinh teá, cuõng ñaåy Broadbent vaø Marise Payne. Mieán Ñieän vaøo voøng coâ laäp. Phaûn öùng roõ reät naøy tuy nhieân
Hai Ngoùn Sôû Tröôøng Cuûa Caùc Cheá Ñoä Ñoäc Taøi
Trích Vieät Luaän Online COÅ NHUEÁ
treâu! Tuy nhieân, cha meï em Amy Traàn ñaõ moät laàn nöõa xin chính phuû UÙc cöùu xeùt ñôn nhaäp cö vôùi lyù do nhaân ñaïo, ôû laïi UÙc ñeå ‘ñoaøn tuï’ vôùi con gaùi. Tin vui ñaõ ñeán vôùi hai oâng baø Traàn Toaøn vaø Phaïm Thò Phöông Thuùy vaøo ñaàu thaùng Tö khi caû gia ñình ñöôïc thaû ra vaø ñònh cö taïi UÙc. Hai oâng baø Toaøn vaø Phöông cuøng vôùi chaùu beù Amy ñaõ veà tôùi Perth vaø ñöôïc coäng ñoàng ngöôøi Vieät Töï do chaøo ñoùn. Hoï ñaõ cöôøi ra nöôùc maét. Cuõng lieân quan tôùi chuyeän cöôøi ra nöôùc maét cuûa boä di truù UÙc. Ngaøy 24.5 tuaàn naøy, boä di truù thaû em beù Naomi Leong 3 tuoåi, khoûi traïi taïm giam Villawood taïi NSW. Ñöôïc bieát em Naomi Leong chöa heà ñöôïc bieát töï do laø gì vì sinh ra vaø lôùn leân trong traïi giam suoát cuoäc ñôøi! Khi em Naomi Leong thoaùt haøng raøo keõm gai ôû phía Ñoâng UÙc thì beân trôøi Taây UÙc moät beù trai Vieät Nam caát tieáng khoùc chaøo ñôøi vaø laõnh nhaän soá phaän tuø ñaøy do Naomi Leong ñeå laïi. Döôøng nhö Naomi ñaõ ñaàu thai thaønh Micheal! Tieáng khoùc cuûa em Micheal Traàn naâng con soá treû em ñang bò boä di truù caàn giöõ trong traïi taïm giam leân tôùi 65. Trong ñoù 31 em ôû traïi raûi raùc khaép nöôùc UÙc, 25 em nhoû khaùc bò caàm giöõ ôû ‘nôi khaùc vôùi traïi taïm giam’ vaø 8 em bò giam ôû ngoaøi laõnh thoå UÙc. Toång Tröôûng Amanda Vanstone töù beà thoï ñòch Tröôùc choàng hoà sô ‘oan uoång’ daày coäm naøy, toång tröôûng di truù UÙc Amanda Vanstone nhanh choùng ñeà nghò moät laàn nöõa thay ñoåi luaät di truù UÙc Ñaây laø ñeà nghò thöù nhì do baø ñöa ra chæ trong voøng hai tuaàn leã. Laàn tröôùc, baø Amanda Vanstone ñoøi ñoåi luaät di truù vì vuï toå traùc lieân quan tôùi coâ Cornelia Rau. Laân naøy, baø toång tröôûng di truù ra leänh nhaân vieân di truù phaûi caån thaän hôn khi nhaän dieän ‘di daân baát hôïp phaùp’ tröôùc khi toáng vaøo traïi taïm giam. Boä di truù seõ thaønh laäp ban chuyeân moân nhaän dieän vaø caét cöû taïi töøng tieåu bang nhöõng nhaân vieân thöôøng xuyeân kieåm soaùt traïi taïm giam. Theo döï truø, ñieàu tra vieân Mick Palmer seõ töôøng trình vuï coâ Cornelia Rau vaøo cuoái thaùng 6 naøy. Sau ñoù, coù theâaå noäi vuï chuyeån qua tay moät uûy ban ñieàu tra khaùc vôùi nhieàu quyeàn haønh hôn. Ngöôøi laõnh nhaän coâng taùc ñieàu tra saâu roäng hôn nhöõng beâ boái trong boä di truù coù leõ laø nguyeân caûnh saùt tröôûng tieåu bang Victoria, oâng Neil Comrie. Tröôùc beâ boái naøy, chaùnh vaên phoøng cuûa boä di truù UÙc,
Tieáp trang A15
Baøi Hoïc Campuchia ÑINH THU TRANG Tieáp trang A13
laø baøi hoïc toát cho nhöõng nhaø laõnh ñaïo Vieät Nam treân con ñöôøng xaây döïng moät xaõ hoäi vaên minh, coâng baèng, daân chuû nhö hoï thöôøng tuyeân boá. Maëc duø sau khi buoäc phaûi ruùt khoûi Campuchia, ñeå cho ñaát nöôùc baét ñaàu hình thaønh moät xaõ hoäi ña nguyeân, daân chuû Vieät Nam vaãn coøn nhieàu aûnh höôûng ôû ñaây vaø hoï luoân muoán bieán ñaát nöôùc naøy thaønh moät chö haàu nhö nöôùc Laøo. Nhöng dieãn tieán daân chuû ôû Campuchia hieän nay laø khoâng theå ñaûo ngöôïc, khoâng
Tieáp trang A15
nhöõng theá noù coøn aûnh höôûng ngöôïc laïi tôùi Vieät Nam. Ngöôøi daân Vieät Nam nhìn thaáy ôû ñaây moät xaõ hoäi coù nhöõng ñaûng ñoái laäp trong khuoân khoå cuûa hieán phaùp, moïi caïnh tranh trong baàu cöû ngaøy moät tieán boä, oân hoøa hôn, vôùi söï giaùm saùt chaët cheõ bôûi 29.000 quan saùt vieân, trong ñoù coù gaàn 500 nhaân vieân quoác teá. Löïc löôïng giaùm saùt cuûa Myõ vaø Lieân minh chaâu AÂu (EU) laø ñoâng nhaát, raûi khaép 24 khu vöïc baàu cöû trong caû nöôùc. Vieät Nam cuõng cöû ñoaøn quan saùt vieân goàm 10 ngöôøi. Nhöng taát caû ñeàu dieãn ra trong söï kieåm soaùt cuûa chính quyeàn, ngöôøi daân vaø coâng luaän quoác teá, laøm cho uy tín cuûa chính quyeàn Campuchia ñöôïc naâng cao.
Xaõ hoäi daân chuû ña nguyeân khoâng aûnh höôûng tôùi ñoäc laäp chuû quyeàn, oå ñònh cuûa daân toäc maø noù coøn laø con ñöôøng duy nhaát ñeå phaùt trieån ñaát nöôùc, thaùo boû nhöõng trì treä, choáng laïi tham nhuõng, taïo cho ngöôøi daân coù nhieàu ñieàu kieän töï do ñeå phaùt bieåu yù kieán cuûa mình. Nhìn laïi cuoäc baàu cöû laàn naøy ôû Campuchia ngöôøi daân Vieät Nam caûm thaáy thaät xaáu hoå thay cho giôùi laõnh ñaïo Vieät Nam khi hoï cöù tieáp tuïc naêm naøy qua naêm khaùc, heát cuoäc baàu cöû naøy ñeán cuoäc baàu cöû kia, “laõnh ñaïo” nhaân daân dieãn laïi taán troø cuõ rích “ñaûng cöû daân baàu”. Bao giôø ngöôøi daân Vieät Nam môùi ñöôïc töï do baàu cöû nhö ôû... Campuchia?
D Baùc Só Nha Khoa DÖÔNG THÒ THU HIEÀN D WESTMINSTER
BOLSA
FWY
MAGNOLIA
FWY 22
BROOKHURST
TOÁT NGHIEÄP DOCTOR OF DENTAL SURGERY TAÏI UNIVERSITY OF SOUTHERN CALIFORNIA
BEACH BLVD
.3”
TUESDAY, JUNE 7, 2005
405
GIÔØ LAØM VIEÄC:
Thöù Hai ñeán thöù Baûy: 10 AM - 7 PM
NHA KHOA TOÅNG QUAÙT VAØ THAÅM MYÕ
Khaùm, nhoå vaø traùm raêng l Laøm raêng giaû caùc loaïi l Chöõa tuûy raêng, beänh Nöôùu, giaûi phaãu thoâng thöôøng. l
Taåy traéng raêng l Laøm khít raêng thöa l Boïc raêng ñoåi maøu do baåm sinh l Nhaän saên soùc treû em 2 tuoåi trôû leân l
7911 WESTMINSTER, WESTMINSTER, CA 92683
Tel: (714) 373-8032 (Ngay goùc ñöôøng Beach & Westminster, ñoái dieän Wells Fargo Bank)
NHAÄN: INSURANCE - MEDICAL - VISA, M.C.
DAT
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A15
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Daøn Döïng, Ñoøn Pheùp: Hai Ngoùn... Tieáp trang A14
khoâng ñöôïc ñaùp öùng ñoàng ñeàu bôûi caùc nöôùc AÙ Ñoâng. Moät soá nöôùc nhö AÁn Ñoä, Trung Quoác, Nhaät Baûn hay Thaùi Lan, thì vì quyeàn lôïi chieán löôïc vaø kinh teá muoán hoøa hoaõn, trong khi ñoù thì nhöõng nöôùc trong khoái ASEAN (Hieäp Hoäi cuûa caùc quoác gia Ñoâng Nam AÙ) nhö Vieät Nam, Malaysia hay Indonesia laïi coù noäi boä phöùc taïp neân haù mieäng maéc quai khoâng daùm leân tieáng. Vaø keát quaû laø tình traïng keùo daøi khoâng loái thoaùt, buoäc ngöôøi daân Mieán Ñieän phaûi tieáp tuïc soáng trong ngheøo ñoùi vaø aùp böùc, cho ñeán maõi gaàn ñaây, moät tia saùng hy voïng môùi laïi heù raïng. Vaøo ñaàu naêm 2000, Lieân Hieäp Quoác cöû moät nhaø ngoaïi giao Malaysia, oâng Razali Ismail, laøm ñaïi dieän ñeán Mieán Ñieän ñeå tìm moät loái thoaùt cho tình traïng khoù khaên naøy. Sau gaàn hai naêm coá gaéng, ñeán thaùng 5 naêm ngoaùi thì oâng ñaït ñöôïc moät keát quaû töông ñoái khaû quan goàm coù hai ñieàu, moät laø baø Aung San Suu Kyi cuøng vôùi moät soá ngöôøi trong toå chöùc ñoái laäp ñöôïc traû laïi töï do vaø hai laø lôøi höùa cuûa nhaø caàm quyeàn noái laïi ñoái thoaïi vôùi baø ñeå tieán tôùi vieäc caûi thieän tình hình. Nhöng trong hai ñieàu thì chæ coù ñieàu moät ñöôïc thöïc hieän, nghóa laø baø Aung San Suu Kyi ñöôïc töông ñoái töï do ñi laïi (töông ñoái vì vaãn bò ngaám ngaàm theo doõi), coøn ñieàu hai thì sau gaàn hai möôi laàn qua laïi thuû ñoâ Rangoon, ñoái thoaïi vaãn chæ laø lôøi höùa. Roài baát thaàn, ngaøy 30 thaùng 5 vöøa qua, ngöôøi ta ñöôïc tin laø ñoaøn xe cuûa baø ñi vieáng thaêm moät tænh mieàn Baéc Mieán Ñieän ñuïng ñoä vôùi nhöõng ngöôøi uûng hoä cheá ñoä, 4 ngöôøi bò töû thöông vaø baø bò nhaø caàm quyeàn taïm giöõ vôùi lyù do laø ñeå “baûo veä” baø, ñoàng thôøi haàu heát haøng nguõ laõnh ñaïo trong toå chöùc Lieân Ñoaøn Daân Chuû Toaøn Quoác cuõng bò baét giam vaø hôn 100 truï sôû cuûa toå chöùc naøy bò ñoùng cöûa.
Noùi cho ñuùng thì tin treân ñaây laø tin cuûa cheá ñoä ñöa ra, coøn theo tin töø phía ngoaïi giao ñoaøn vaø nhöõng ngöôøi ñaõ chöùng kieán vuï ñoäng ñoä thì ñaây taát caû laø moät vuï phuïc kích do nhöõng löïc löôïng quaân ñoäi vaø caûnh saùt toå chöùc, saép ñaët töø tröôùc vaø ñöôïc nguïy taïo thaønh moät söï xung ñoät giöõa nhöõng ngöôøi thuoäc phe ñoái laäp vaø nhöõng ngöôøi uûng hoä chính quyeàn. Töø ngaøy baø Aung San Suu Kyi ñöôïc ñi laïi, toå chöùc tranh ñaáu cho daân chuû cuûa baø ngaøy moät lan roäng, cheá ñoä lo ngaïi veà tình traïng ñe doïa naøy neân luùc naøy môùi ra tay ñaøn aùp baèng nhöõng phöông phaùp daøn döïng, ñoøn pheùp maø ai cuõng bieát laø sôùm muoän khoâng theå qua maét ñöôïc ngöôøi daân cuõng nhö theá giôùi beân ngoaøi. Thöïc ra, chính vì nhöõng thuû ñoaïn loä lieãu naøy maø söï thöïc veà cheá ñoä bò phôi baày, gaây coâng phaãn ôû khaép moïi nôi treân theá giôùi. Ngoaøi phaûn öùng noùi chung cuûa taát caû nhöõng nöôùc Taây phöông vaø Lieân Hieäp Quoác, khaùc vôùi nhöõng naêm tröôùc, laàn naøy ngöôøi ta thaáy phaûn öùng ñaëc bieät quyeát lieät cuûa chính quyeàn vaø Quoác Hoäi Myõ, moät maët ñoøi hoûi phaûi traû laïi ngay töï do cho baø Aung San Suu Kyi vaø moät maët khaùc baèng moät ñaïo luaät môùi tieán tôùi nhöõng bieän phaùp caám vaän choáng Mieán Ñieän. Vaø ngay caû nhöõng nöôùc trong khoái ASEAN töø tröôùc tôùi nay vaãn nuùp sau nguyeân taéc “khoâng can thieäp vaøo vieäc noäi boä cuûa nhöõng nöôùc trong khoái” baây giôø laàn ñaàu tieân cuõng phaûi leân tieáng toû baày quan taâm veà tình traïng ñaøn aùp môùi naøy. So vôùi tröôøng hôïp cuûa cheá ñoä Coäng Saûn Cuba vaø cheá ñoä quaân phieät Mieán Ñieän nhö ñaõ ñöôïc trình baøy treân ñaây, tröôøng hôïp cuûa cheá ñoä Coäng Saûn Vieät Nam, tuy chöa phaûi laø moät tình traïng khuûng hoaûng, nhöng cuõng khoâng keùm phaàn ñieån hình, neáu noùi veà nhöõng thuû ñoaïn xaûo traù, maãu soá chung cuûa nhöõng cheá ñoä ñoäc taøi. Theo moät baûn tin cuûa haõng thoâng taán AFP ngaøy 11 thaùng 6 vöøa qua thì moät phaùi ñoaøn
cuûa Lieân Hieäp AÂu Chaâu trong chuyeán vieáng thaêm môùi ñaây ôû Vieät Nam ñeå ñieàu tra veà tình traïng nhaân quyeàn ñaõ leân tieáng chæ trích nhaø caàm quyeàn Vieät Nam veà nhöõng söï saép ñaët, daøn caûnh ñeå che daáu söï thöïc treân mieàn Taây Nguyeân Phaùi ñoaøn cuûa Lieân Hieäp AÂu Chaâu trong chuyeán vieáng thaêm laàn thöù ba naøy goàm coù ba nhaø ngoaïi giao goác YÙ, Hoøa Lan vaø moät ngöôøi cuûa UÛy Ban Ñieàu Tra. Sau khi vieáng thaêm tænh Daklak, treân ñöôøng ra veà, phaùi ñoaøn ñaõ ñöa ra lôøi tuyeân boá: “Chuùng toâi coù nhieàu ñieàu ngôø vöïc veà nhöõng chuyeán vieáng thaêm naøy vaø töï hoûi khoâng bieát coù neân ñeå lôïi duïng bôûi nhöõng söï daøn döïng cuûa nhaø caàm quyeàn ôû ñaây khoâng?” Moät nhaø ngoaïi giao coøn noùi theâm laø veà söï baát maõn cuûa phaùi ñoaøn khi thaáy moät tôø baùo do nhaø nöôùc kieåm soaùt, tôø Le Courrier du Vietnam, vieát raèng chuùng toâi ñaõ “ngôïi khen” nhaø caàm quyeàn veà nhöõng tieán boä nhaèm caûi tieán vaø naâng cao möùc soáng cuûa ngöôøi daân Daklak. “Chuùng toâi chaéc chaén khoâng heà ñöa ra nhöõng lôøi ngôïi khen naøy vaø ñaây laø moät söï xuyeân taïc laäp tröôøng cuûa chuùng toâi”. Lieân Hieäp AÂu Chaâu ñaõ giuùp Vieät Nam nhieàu qua nhöõng chöông trình vieän trôï töø hôn moät thaäp nieân trôû laïi ñaây, nhöng ñoàng thôøi cuõng vaãn leân tieáng chæ trích Vieät Nam veà nhöõng vuï vi phaïm nhaân quyeàn, ñaøn aùp toân giaùo Dó nhieân laø Vieät Nam luoân luoân baùc boû nhöõng lôøi toá caùo naøy vaø xaùc quyeát raèng nhöõng ngöôøi thieåu soá ôû Vieät Nam ñöôïc hoaøn toaøn baûo ñaûm quyeàn töï do toân giaùo vaø tín ngöôõng. Veà nhöõng vuï bieåu tình treân mieàn Taây Nguyeân hoài thaùng 2 naêm 2001 thì nhaø caàm quyeàn ñoå loãi cho “nhöõng löïc löôïng thuø ñòch” do Myõ uûng hoä nhaèm muïc ñích taïo baát oån ôû Vieät Nam. Neáu chæ döïa vaøo beà ngoaøi thì quaû thaät nhaø caàm quyeàn Vieät Nam coù thieän chí Chuyeán vieáng thaêm Vieät Nam laàn thöù ba naøy cuûa Lieân Hieäp AÂu Chaâu (sau hai chuyeán tröôùc
vaøo thaùng 5 vaø thaùng 11 naêm ngoaùi) ñaõ moät phaàn naøo chöùng toû thieän chí naøy, nhöng neáu döïa vaøo nhöõng nhaän xeùt môùi ñaây cuûa phaùi ñoaøn vaø ñaëc bieät cuûa moät phaùi ñoaøn baùo chí ñeán tröôùc 3 tuaàn thì söï thöïc toû ra coù nhieàu ñieàu giaû taïo, hay noùi ñuùng hôn, nhieàu ñieàu nguïy taïo do nhaø caàm quyeàn daøn döïng, saép xeáp tröôùc ñeå che maét moïi ngöôøi. Theo söï phaùt giaùc cuûa phaùi ñoaøn baùo chí thì 3 ngaøy tröôùc khi phaùi ñoaøn ñeán thaêm, caùn boä nhaø nöôùc ñaõ ñeán töøng nhaø ngöôøi daân ñeå yeâu caàu hoï phaûi khai ñuùng nhöõng lôøi caên daën cuûa nhaø caàm quyeàn laø tuyeät ñoái khoâng coù ñaøn aùp toân giaùo, neáu khoâng thì seõ coù “vaán ñeà” vaø nhöõng “bieän phaùp thích ñaùng”. Ngoaøi ra, ngöôøi ta laïi coøn thaáy coù moät ngöôøi boä ñoäi ñeán soáng chung vôùi ngöôøi daân ôû moãi nhaø. Phaûi chaêng vì nhöõng söï phaùt giaùc naøy maø Lieân Hieäp AÂu Chaâu nghi ngôø giaù trò thöïc söï cuûa nhöõng chuyeán vieáng thaêm ñieàu tra? Thöïc ra thì khoâng phaûi chæ vôùi ngöôøi ngoaïi quoác, nhaø caàm quyeàn Vieät Nam môùi duøng thuû ñoaïn, ngay caû ñoái vôùi ngöôøi daân trong nöôùc cuõng vaäy Ñieån hình laø thôøi gian gaàn ñaây trong giôùi cöïu chieán binh ôû Vieät Nam ngöôøi ta ñöôïc thaáy löu truyeàn moät taøi lieäu leân aùn “nhöõng haønh vi phaïm luaät”cuûa nhöõng ngöôøi ñoøi hoûi töï do vaø daân chuû nhö caùc oâng Phaïm Queá Döông, Traàn Khueâ vaø Traàn Duõng Tieán. Cuøng vôùi taøi lieäu treân ñaây laïi coøn theâm moät taøi lieäu khaùc noùi “maët traän dieãn bieán hoøa bình”. Hai taøi lieäu naøy ñaëc bieät ôû choã ñöôïc löu haønh vôùi ghi chuù laø “taøi lieäu sinh hoaït noäi boä khoâng ñöôïc ñöa ra coâng khai treân caùc phöông tieän truyeàn thoâng ñaïi chuùng”. Nhaø caàm quyeàn naém ñuû quyeàn haønh trong tay, muoán ñem ai ra xeùt xöû vaø theá naøo cuõng ñöôïc, vieäc gì maø phaûi nöûa uùp nöûa môû löu truyeàn taøi lieäu nhö ñeå söûa soaïn dö luaän vaø gaùn cho nhöõng ngöôøi ñoøi hoûi töï do, daân chuû, toäi naëng laø laøm “giaùn ñieäp” cho ngoaïi quoác? Noùi cho cuøng thì neáu ñem
Vi phaïm nhaân quyeàn taïi UÙc Nöôùc UÙc thanh bình laø nhôø tinh thaàn phaùp trò. Vieäc quan thì cöù ‘pheùp coâng’ maø laøm. Caùc quan trong sôû boä töø toång tröôûng cho tôùi nhaân vieân caïo giaáy queøn - phaûi chieáu theo luaät ñònh maø thi
haønh nhieäm vuï ñaày tôù cuûa ngöôøi daân. Khi coù chuyeän chaúng laønh xaûy ra trong sôû boä cuûa mình thì chính toång boä tröôûng phaûi ñöa ñaàu ra laõnh ñuû buùa rìu cuûa dö luaän vaø coù khi phaûi bay chöùc. Ñoàng thôøi, ngöôøi haøm oan phaûi ñöôïc xin loãi vaø boài thöôøng chöù khoâng phaûi khuùm nuùm ‘caùm ôn’ nhaø nöôùc vì ñöôïc hoï... khoan hoàng. Ngoaøi ra, so vôùi nhieàu nöôùc ñoäc taøi khaùc UÙc laø nöôùc coù toân troïng töï do vaø nhaân quyeàn cho coâng daân. Tuy nhieân, nöôùc UÙc chöa phaûi laø thieân ñaøng neân caàn ñöôïc luoân luoân caûi caùch. Chuùng ta raát quan taâm tôùi chuyeän vi phaïm nhaân quyeàn cuûa nhöõng nöôùc ñoäc taøi treân theá giôùi, neân cuõng khoâng theå naøo boû qua vi phaïm treân ñaát nöôùc phöôùc ñöùc naøy. Toå chöùc AÂn xaù Quoác teá keå ra nhöõng traïi taïm giam ngöôøi bò coi laø ‘di daân baát hôïp phaùp’ taïi UÙc laø moät trong nhöõng vi phaïm nhaân quyeàn traàm troïng. Coù nhöõng thuyeàn nhaân Vieät Nam bò giam giöõ treân ñaûo vaéng gaàn hai naêm roài. Coù nhöõng treû thô töø khi caát tieáng khoùc chaøo ñôøi treân ‘bôø beán töï do’ naøy maø chöa ñöôïc moät ngaøy thôû hít khoâng khí töï do. Hoäi AÂn xaù Quoác teá keå theâm tröôøng hôïp Peter Qasim ñaõ bò UÙc taïm giam 7 naêm roài vaø seõ bò taïm giöõ voâ haïn ñònh vì toäi ‘ñi tìm ñaát soáng’. Nhaân vuï ñoå beå beâ boái trong boä di truù UÙc, hoäi AÂn xaù Quoác teá moät laàn nöõa leân tieáng keâu goïi nöôùc UÙc thay vì nghieâm khaéc tröøng phaït ngöôøi taàm truù thì neân toû loøng nhaân ñaïo trôï giuùp quyeàn tò naïn. Nghóa cöû ñaàu tieân coù leõ laø thaû heát treû em voâ toäi ra khoûi traïi taïm giam. Coå Nhueá
ra so saùnh tröôøng hôïp cuûa Vieät Nam vôùi tröôøng hôïp cuûa Cuba hay Mieán Ñieän thì ai cuõng phaûi nhìn nhaän laø tình traïng ôû moãi nöôùc moät khaùc Tuy nhieân, neáu phaûi soáng döôùi moät cheá ñoä ñoäc taøi, duø laø Quaân Phieät nhö ôû Mieán Ñieän
hay Coäng Saûn nhö ôû Cuba vaø Vieät Nam thì ngöôøi daân phaûi chôø ñôïi nhöõng thuû ñoaïn daøn döïng, ñoøn pheùp vì ñaây laø moät ñöôøng loái cai trò thoâng thöôøng, baûn chaát cuûa taát caû nhöõng cheá ñoä ñoäc taøi. Buøi Hoaøi Nam
Chuyeän cöôøi ra nöôùc maét ôû UÙc Tieáp trang A14
Gia ñình ngöôøi Vieät soáng baát an Trôû laïi soá phaän cuûa treû em ñang bò caàm giöõ taïi UÙc. Vieäc boä di truù baát thaàn traû töï do cho beù Naomi Leong 3 tuoåi, ñaõ taïo ra tieàn leä khieán cho nhieàu baø meï coù con nhoû ñang bò giam caàm leân tieáng ñoøi ñöôïc ñoái xöû coâng baèng. Hoâm qua, töø traïi taïm giam Port Augusta, baø Yu Lia Xia ñaõ ñoøi töï do cho con gaùi teân Bonnie cuõng sinh ra trong giam caàm nhö Naomi, phaûi ñöôïc traû töï do. Ñoàng thôøi, tieáng khoùc chaøo ñôøi cuûa beù trai Vieät Nam Micheal Traàn laøm cho chính phuû UÙc luùng tuùng. Thuû töôùng tuyeân boá beù trai naøy khoâng phaûi bò ñöa trôû laïi traïi giam nhö cha meï cuûa em. Nhöng baø toång tröôûng di truù Amanda Vanstone laïi noùi ngöôïc laïi. Nhöõng lôøi tuyeân boá traùi ngöôïc nhau ñang laøm cho cha meï cuûa beù sô sinh Michel Traàn boái roái vaø lo sôï. Baø Kaye Bernard, moät ngöôøi taän tuïy vôùi daân tò naïn ôû Taây UÙc, vaø cuõng laø ngöôøi coù maët beân giöôøng sinh vôùi chò Hoaøi Thu noùi vôùi baùo The Australian (25.5.2005): ‘Lôøi tuyeân boá haøm hoà cuûa thuû töôùng laøm cho gia ñình ngöôøi Vieät naøy khoâng bieát ñaâu maø moø!’.
DAT
.3”
SOÁNG VUI
Theå Thao
SOÁNG KHOÛE
A16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005
NBA 2005:
Ñoäi San Antonio haêm hôû vaøo chung keát nhöng phaûi chôø keát quaû giöõa Miami - Detroit NGUYEÃN QUANG AN
Toaøn caûnh saân nhaø American Airlines Arena cuûa ñoäi Miami Heat trong traän thöù 5, hoâm 2 thaùng 6 vôùi caùc khaùn giaû coå ñoäng rôïp maøu cam. Caûnh naøy coù xaûy ra laïi trong traän thöù 7? (Hình: Eliot J. Schechter/Getty Images)
Khi toâi vieát nhöõng doøng chöõ naøy thì ôû Miami caùc ñaáu thuû cuûa Miami Heat vaø Detroit Piston ñang söûa soaïn ñeå vaøo saân chôi traán quyeát ñònh cho voâ ñòch mieàn Ñoâng. Lieân Ñoaøn Boùng Roå NBA coù taát caû 28 ñoäi boùng nhaø ngheà vaø ñöôïc chia thaønh hai khu vöïc giao ñaáu chính laø Eastern Conference vaø Western Conference, maø chuùng toâi taïm dòch Lieân Ñoaøn NBA Mieàn Ñoâng vaø Lieân Ñoaøn NBA mieàn Taây. Ñeå coù theå döï tranh voâ ñòch toaøn quoác, tröôùc tieân moät ñoäi boùng phaûi trôû thaønh voâ ñòch mieàn. Naêm nay ôû mieàn Taây, traùi vôùi nhöõng lôøi tieân ñoaùn cuûa caùc bình luaän gia theå thao, ñoäi San Antonio ñaõ loaïi Phoenix vôùi tæ soá 4 - 1 vaø ñoaït chöùc voâ ñòch mieàn Taây khaù deã daøng. Vì chæ phaûi ñaáu coù naêm traän ñaõ ñaït ñöôïc chöùc voâ ñòch mieàn Taây, San Antonio phaûi ngôøi chôø traän voâ ñòch mieàn Ñoâng giöõa Miami vaø Detroit ngaõ nguõ ñeå xem San Antonio seõ gaëp ai trong traän chung keát toaøn quoác. ÔÛ mieàn Ñoâng, traän chieán giöõa Miami vaø Detroit haøo höùng hôn caùc kyù giaû theå thao tieân ñoaùn. Miami ñöôïc lôïi theá treân saân nhaø, coù nghóa laø neáu
phaûi ñaáu ñuû baåy traän thì chôi treân saân Miami 4 traän, treân saân Detroit 3 traän. Buø laïi thì Detroit laø ñöông kim voâ ñòch cuûa naêm 2004. Sau 6 traän ñaáu, hai ñoäi hoøa nhau moãi beân thaéng 3 traän, vaø chieàu hoâm nay khi toâi ñang vieát nhöõng doøng chöõ naøy thì ñaáu thuû cuûa hai ñoäi ñang söûa soaïn ra saân chôi traän thöù baåy, ñeå quyeát ñònh ñoäi naøo seõ ñaïi dieän cho mieàn Ñoâng ñeå gaëp San Antonio laø ñoäi voâ ñòch mieàn Taây. Miami coù hai haûo thuû chính laø Shaq (cöïu ñaáu thuû cuûa Lakers) môùi veà ñaàu quaân cho Miami ñöôïc moät muøa boùng. Shaq laø moät trong hai ñaáu thuû ñaõ mang veà cho Lakers ba laàn voâ ñòch, ngöôøi coøn laïi laø Kobe Bryan. Caû hai danh thuû naøy cuøng cho laø mình môùi laø truï coät cuûa Lakers, khi moái baát hoøa khoâng theå daøn xeáp ñöôïc, nhaát laø trong traän voâ ñòch naêm ngoaùi Lakers bò Detroit haï deã daøng 4-1, ñaõ khieán cho caû hai phaûi chia tay, vaø vì maø oâng baàu Phil Jackson ruùt lui, ñeå ñeán noãi naêm nay Lakers khoâng loït ñöôïc vaøo voøng play off. Shaq chính laø ngöôøi ñaõ ñöa ñoäi Miami moät ñoäi boùng taàm thöôøng trôû thaønh ñoäi
boùng coù thaønh tích nhaát ôû mieàn Ñoâng. Haûo thuû thöù hai cuûa Miami laø Dwyane Wade, moät ñaáu thuû raát treû vöøa töø ñaïi hoïc gia nhaäp nhaø ngheà. Shaq chuyeân trò laøm baøn trong taàm gaàn, thöôøng laø ñaäp banh thaúng vaøo roå, maø Myõ goïi laø “slam dunk”, trong khi ñoù Wade chuyeân baén banh töø xa, vaø laø moät trong nhöõng ñaáu thuû baén 3 ñieåm töø khaù xa. Ñieåm trung bình trong moãi traän cuûa Shaq vaø Wade khoaûng 30, nghóa laø hai ñaáu thuû naøy gaùnh vaùc khoaûng 60% toång soá ñieåm cuûa toaøn ñoäi. Trong khi ñoù thì ñöông kim voâ ñòch Detroit coù thaønh phaàn ñaáu thuû ñeàu tay hôn. Trong traän ñaáu giöõa hai ñoäi maø Miami thua treân saân nhaø, caû naêm ñaáu thuû chính cuûa Detroit ñeàu coù soá ñieåm treân möôøi (hai haøng soá) vaø cuõng rebound (baét ñöôïc boùng doäi ngöôïc töø baûng hay töø khung roå) treân möôøi laàn maø danh töø boùng roå Myõ goïi laø “double double”, neáu coù. Noùi moät caùch khaùc thì Detroit laø ñoäi boùng quy tuï caùc ñaáu thuû chôi hay maø khoâng caàn quaù noåi tieáng nhö Shaq hay Kobe. Chaúng nhöõng theá ñaáu phaùp cuûa Detroit cuõng coâng thuû raát ñeàu.
Ñôn xin toå chöùc Theá Vaän Hoäi 2012 cuûa Paris vaø London ñöôïc xeáp haïng cao Cuoäc chaïy ñua giöõa caùc thaønh phoá vaãn raát saùt nuùt
LAUSANNE, Thuïy Só (TH) Thuû ñoâ Paris cuûa Phaùp nhaän ñöôïc ñieåm cao nhaát sau khi baûn baùo caùo ñaùnh giaù khaû naêng caùc thaønh phoá treân theá giôùi xin ñöôïc ñöùng ra toå chöùc Theá Vaän Hoäi 2012 ñöôïc coâng boá. Nhöng Lodon, Madrid vaø NewYork cuõng nhaän ñöôïc nhöõng ñaùnh giaù cao, laøm cho cuoäc chaïy ñua giöõ ngoâi vò thaønh phoá chuû nhaø ñöùng ra toå chöùc caùc cuoäc tranh taøi theå thao Theá Vaän Hoäi naêm 2012 trôû thaønh moät cuoäc ñua boán beân raát ngang ngöûa, chöa bieát nôi naøo seõ chung cuoäc giaønh ñöôïc phaàn thöôûng huy hoaøng toái haäu kia. Caû Paris laãn London ñeàu nhaän ñöôïc nhöõng baûn baùo caùo saùng giaù cuûa UÛy Ban Theá Vaän (IOC) ñang khi hoï cöùu xeùt ñôn xin cuûa caùc thaønh phoá muoán ñöùng ra toå chöùc caùc cuoäc tranh
taøi Theá Vaän Hoäi vaøo naêm 2012. Vaøo hoâm Thöù Hai, 6 Thaùng Saùu, UÛy Ban ñaõ coâng boá baûn baùo caùo daøi 123 trang cuûa hoï, moät thaùng tröôùc khi coù cuoäc boû phieáu taïi Singapore vaøo ngaøy 6 Thaùng Baûy veà ñòa ñieåm chính thöùc tranh taøi Theá Vaän, vaø cho bieát raèng caùc thaønh phoá öùng vieân Paris vaø London ñeàu thuoäc haïng “phaåm chaát raát cao.” Hai thaønh phoá döï tuyeån khaùc laø New York vaø Madrid thì ñöôïc lieät vaøo haïng “phaåm chaát cao,” cuõng vaãn theo baûn baùo caùo ñoù. Coøn thaønh phoá Moscow cuûa Nga thì laïi bò chæ trích laø thieáu hoaïch ñònh thaáu ñaùo. Nhöõng tay ñaùnh caù ñaõ caét giaûm cô may truùng tuyeån cuûa London töø 3 aên 1 xuoáng coøn 11 aên 4. Paris vaãn coøn ñöôïc öa thích raát nhieàu ñeå ñöùng ra
toå chöùc caùc cuoäc tranh taøi theå thao vôùi tyû soá 1 aên 4. Thaønh phoá Baéc Kinh thì ñaõ ñöôïc choïn laø nôi toå chöùc Theá Vaän Hoäi 2008 roài. UÛy Ban ñaõ ca ngôïi ñeà aùn toå chöùc ñaïi hoäi theå thao tuyeät vôøi cuûa Paris nhôø khaû naêng cao, ñöôøng giao thoâng baèng xe hôi vaø xe löûa toát ñeïp coäng vôùi moät ngaân saùch “ñöôïc yeåm trôï maïnh meõ vaø deã chaáp nhaän.” Caùc giôùi chöùc thuoäc uûy ban Theá Vaän Paris 2012 döï tranh toå chöùc Theá Vaän Hoäi ñaõ bieåu loä söï haøi loøng cuûa hoï sau khi baûn baùo caùo ñöôïc coâng boá. “Khoâng coù moät lôøi chæ trích naøo, vaø taát caû nhöõng öu ñieåm cuûa Paris ñeàu ñöôïc nhaán maïnh,” thaønh vieân uûy ban Jean-Paul Huchon ñöa ra nhaän xeùt nhö theá trong moät cuoäc hoïp baùo taïi toøa ñoâ chính. Ngaân saùch toå chöùc cuûa
Trong traän thöù saùu, sau khi bò Miami daãn tröôùc 3-2, chôi treân saân nhaø Detroit ñaõ haï Miami moät tæ soá naëng neà 9166. Ñieåm 66 cuûa Miami laø ñieåm kyû luïc thaáp nhaát trong moät traän banh trong voøng play off cuûa ñoäi naøy. Hieän nay caû hai hueà nhau 3-3. Tröôùc khi traän ñaáu quyeát ñònh dieãn ra, ñaáu thuû cuûa caû hai beân ñeàu ñaáu voõ mieäng. Cuõng neân ghi nhaän trong traän thaûm baïi Miami ra quaân thieáu haûo thuû baén xa Wade, anh ñaõ bò thöông trong traän tröôùc ñoù, nhöng cuõng coù theå laø do oâng baàu cuûa Miami tính moät nöôùc côø cao, bieát raèng Detroit ñaõ bò doàn vaøo chaân töôøng, hoï seõ quyeát töû traän thöù saùu, Miami khoù maø chieán thaéng treân saân caûu hoï, neân oâng baàu cho Wade khai beänh nghó döôõng söùc, vaø seõ xuaát traän thöù 7 taïi saân nhaø. Trong khi chôø ñôïi, caùc ñaáu thuû cuûa San Antonio coù veû soát ruoät vì phaûi chôø quaù laâu noù nguoäi. Suoát maáy ngaøy nay caùc ñaáu thuû cuûa Detroit suoát ngaøy chæ taäp neùm phaït, nhaát laø haûo thuû Tim Duncan raát laø baát thöôøng trong taùc ñoäng naøy. Coù traän anh thaåy phaït 15 laàn truùng caû 15, vaø traän sau cuøng
Hoâm 4 thaùng 6 taïi saân Palace At Auburn Hills, Michigan, trong traän thöù 6 ñoái ñaàu Detroit Pistons vôùi Miami Heat, caàu thuû Shaqille O’Neal (soá 32) cuûa ñoäi Miami Heat coá vöôït qua Ben Wallace (soá 3). Keát quaû Pistons thaéng 91-66 ñeå eùp traän thöù 7 taïi Miami. (Hình: Brian Bahr/Getty Images)
thaønh phoá London cuõng thuoäc loaïi “ñöôïc yeåm trôï maïnh meõ vaø deã chaáp nhaän” vaø ñôn xin ñöôïc toå chöùc cuûa hoï “bieåu toû trình ñoä hoaïch ñònh hoaøn haûo.” Nhöng vaãn coù ñoâi chuùt deø daët lieân quan tôùi heä thoáng chuyeån vaän taïi London so vôùi kích thöôùc cuûa döï aùn Theá Vaän Hoäi. Baûn baùo caùo cho raèng caùc nhu caàu veà giao thoâng trong dòp naøy seõ ñöôïc thoûa maõn mieãn laø “chöông trình caûi tieán caùc phöông tieän giao thoâng coâng coäng chính yeáu taïi thuû ñoâ London hoaøn taát ñaày ñuû tröôùc naêm 2012.” Veà Laøng Theá Vaän, baûn baùo caùo vieát: “Tröôùc taàm voùc nhö theá cuûa döï aùn, caàn phaûi coù söï hoaïch ñònh kyõ löôõng nhaèm baûo ñaûm raèng taát caû moïi tieän nghi theå thao vaø cö nguï ñeàu hoaøn thaønh ñuùng haïn kyø.” “Chuùng toâi vui söôùng,” ñoù laø phaûn öùng cuûa chuû tòch uûy ban döï tranh toå chöùc theá Vaän Hoäi London 2012 laø Sebastian Coe, moät löïc só töøng ñoaït huy
chöông vaøng Theá Vaän Hoäi. UÛy ban toû daáu deø daët chuùt ñænh tröôùc ñôn xin toå chöùc cuûa caùc thaønh phoá New York, Madrid vaø Moscow. Rieâng ñoái vôùi New York, baûn baùo caùo khuyeán caùo: “Vaän Ñoäng Tröôøng Theá Vaän... giöõ vai troø thieát yeáu trong vieäc toå chöùc caùc cuoäc tranh taøi Theá Vaän, thì laïi vaãn coøn ñang treân ñöôøng xaây döïng vaøo thôøi ñieåm coù cuoäc thaêm vieáng cuûa UÛy Ban, vaø khoâng ai ñöa ra ñöôïc baûo ñaûm raèng saân vaän ñoäng naøy seõ saün saøng ñöôïc söû duïng ñeå laøm neàn taûng cho caùc coâng trình theå thao Theá Vaän.” Ñaïi dieän uûy ban thaønh phoá döï tranh quyeàn toå chöùc Theá Vaän cuûa New York laø Dan Doctoroff noùi raèng oâng laáy laøm phaán khôûi vì baûn baùo caùo cuûa UÛy Ban Theá Vaän. “Chuùng toâi heát söùc phaán khôûi tröôùc baûn baùo caùo ñaùnh giaù cuûa UÛy Ban Theá Vaän trong ngaøy hoâm nay. Baûn baùo cho thaáy roõ raøng raèng cuoäc chaïy ñua thaät saùt nuùt, vaø raèng thaønh phoá New York vaãn
vöõng vaøng naèm ôû vò trí haøng ñaàu.” Ñoái vôùi Madrid, thuû ñoâ cuûa TaâyBan Nha, vaán ñeà khaùch saïn toû ra laø moät nhöôïc ñieåm. “Madrid coù theå seõ caàn phaûi duøng nhöõng khaùch saïn taïi caùc thaønh phoá caùch thuû ñoâ chöøng moät tieáng ñoàng hoà ñi baèng xe löûa vaän toác cao ñeå thoûa maõn caùc yeâu caàu Theá Vaän cuõng nhö cuûa khaùn giaû,” baûn baùo caùo cuûa IOC vieát nhö theá. Tuy nhieân, ñieàu naøy cuõng khoâng heà laøm nguoäi laïnh nhieät tình theå thao cuûa daân chuùng Taây Ban Nha, bôûi vì vaøo toái hoâm Thöù Hai, vò boä tröôûng Theå Thao Jaime Lissavetzky tuyeân boá raèng oâng vaãn laïc quan raèng ñoàng baøo oâng seõ nhaän ñöôïc caâu traû lôøi tích cöïc. “Chuùng toâi hieän naèm ñuùng vò trí trong cuoäc chaïy ñua vaø coù cô may thaéng cuoäc,” OÂng Lissavetzky leân tieáng nhö vaäy, ñoàng thôøi ghi nhaän raèng thaønh phoá Madrid “xöùng ñaùng vôùi nhöõng nhìn nhaän” ñöa ra trong baûn baùo caùo cuûa UÛy Ban Theá Vaän. (V.P.)
DAT
.3”
TÖØ LITTLE SAIGON
Ñòa Phöông
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
Moät ngaøy Hoäi Thaûo Sinh Vieân Vieät Myõ taïi UCI NGUYEÃNGOÏCHAÁN, CNN. IRVINE, CA. - Thöù Baåy 4 thaùng Saùu, 2005 laø ngaøy hoäi thaûo cuûa sinh vieân do Hieäp Hoäi Sinh Vieân Vieät Myõ Ñaïi hoïc California Irvine UCI toå chöùc. “Ñaây laø ngaøy hoäi thaûo daønh cho caùc Sinh Vieân Vieät Nam taïi Hoa Kyø do nhoùm Vietnamese American Coalition (VAC) toå chöùc. Moät soá ñeà taøi hoäi luaän lieân quan tôùi thôøi söï, chính trò, vaên hoùa ngheä thuaät, ñöôïc höôùng daãn bôûi caùc nhaân vaät quen thuoäc trong coäng ñoàng”. Tieán só Nguyeãn Tuù Uyeân, giaùo sö cuûa tröôøng Ñaïi Hoïc UCI trình
baøy trong dòp tieáp phaùi vieân nhaät baùo Ngöôøi Vieät. Coâ Tuù Uyeân cho bieát theâm: “Cuoäc hoäi thaûo naêm nay nhaèm tìm hieåu veà nhöõng tieán boä cuûa ngöôøi Vieät töø khi Mieàn Nam rôi vaøo tay Coäng Saûn 30 naêm tröôùc.” Hoäi thaûo ñöôïc toå chöùc taïi phaân khoa hoïc xaõ hoäi tröôøng ñaïi hoïc UCI, qui tuï khoaûng 200 sinh vieân Vieät Nam hieän ñang theo hoïc hoaëc trôû laïi vieáng UCI vaø moät soá ñaïi hoïc trong vuøng. Caùc ñeà taøi hoäi luaän bao goàm: * “Vieät Nam 30 naêm sau”, baø Nguyeãn Voõ Thu Höông, giaùo sö moân “khaûo cöùu sinh vieân AÙ Myõ” vieän ñaïi hoïc UCLA, phuï traùch. Cuøng höôùng daãn khoùa hoïp coù dieãn giaû coù coâ OÂng Thò Nhö Ngoïc, sinh vieân tieán só khoa hoïc chính trò ñaïi hoïc UCI. * Söï hoäi nhaäp chính tröôøng cuûa ngöôøi Myõ goác Vieät, do Michael Matsuda, hoäi vieân saùng laäp cuûa toå chöùc OCAPICA phuï traùch, cuøng höôùng daãn buoåi hoäi luaän laø Tami Buøi, quan saùt vieân chính trò taïi thuû phuû Sacramento, toát nghieäp UCI. * Kinh nghieäp caù bieät cuûa Ngöôøi Myõ goác Vieät, dieãn giaû Tieáp trang B4
ÑEÁN HOA THÒNH ÑOÁN TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B1
DAT
Sinh hoaït Coäng ñoàng Ngaøy Coâng Ñöùc Sinh Thaønh
VUÕ AÙNH
(KYÙ SÖÏ)
KYØ 11
Ngö daân Vieät vieát trang cuoái cuøng cho lòch söû “Ba K”
C
öïu Ñaïi taù Nguyeãn Vaên Nam keå raát chi tieát laïi phieân toøa daãn ñeán vieäc keát thuùc trang söû cuûa “Ba K” vaø cuõng keát thuùc 2 naêm nhöõng ngö daân Vieät Nam phaûi chòu ñöïng nhöõng haønh ñoäng kyø thò vaø coi thöôøng luaät phaùp cuûa toå chöùc naøy. Vaãn theo lôøi oâng, toøa aùn ñöôïc toå chöùc raát nghieâm trang, duø ñaây laø phieân toøa khoâng caàn boài thaåm ñoaøn. Toøa chaät ních ngöôøi caû Myõ laãn Vieät Nam. Quanh chieác baøn daønh cho phía nguyeân ñôn goàm oâng Nam, caùc luaät sö Morris Dees vaø phuï taù David Berg, Philip Zelikow, 3 nguyeân ñôn khaùc thuoäc Hieäp Hoäi Ngö Daân Vieät Nam vaø thoâng dòch vieân. Randall vaø Mike ngoài phía ñaèng sau vôùi nhöõng hoäp giaáy ñöïng nhöõng thöù giaáy tôø caàn tröng cho vò chaùnh
aùn xem. Caùch baøn nguyeân ñôn chæ moät vaøi feet laø baøn daønh cho bò ñôn goàm Louis Beam, Gene Fisher, Stanfield, anh em nhaø Collins vaø caùc luaät sö cuûa hoï goàm Sam Adamao vaø Richard Cobb. Toâi ñaët nhöõng caáu hoûi cuoái cuøng vôùi cöïu Ñaïi taù Nam trong cuoäc phoûng vaán keùo daøi gaàn hai ngaøy: - Moät oâng baïn vong nieân cuûa toâi töøng coù cô hoäi ñeán xem phieân toøa naøy noùi raèng coù moät phaûn dieän raát roõ raøng trong nhöõng ngaøy ñoù. Anh coù theå cho bieát moät chuùt chi tieát ñöôïc khoâng? - Khoâng coù gì laï laém. ÔÛ Vieät Nam, döôùi thôøi VNCH chuùng ta cuõng ñaõ thaáy khi nghi can ñöôïc ñöa ra tröôùc toøa khoâng maëc quaàn Tieáp trang B6
Ngaøy giôø: 6 giôø chieàu ngaøy Thöù Saùu muøng 10 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø haøng Sea Food World, 15351 Brookhurst Street, Westminster, CA 92683. Hoäi Truyeàn Thoáng Giaùo Phaän Phaùt Dieäm toå chöùc nhaèm duy trì truyeàn thoáng ñaïo ñöùc Vieät Nam. Kính môøi taát caû quí ñoàng höông töøng sinh soáng, troï hoïc taïi Phaùt Dieäm, tham döï ngaøy “Coâng Ñöùc Sinh Thaønh.” Chi phí aåm thöïc $20. Phaàn aâm nhaïc do nhaïc só Hoaøng Baù ñaûm nhieäm. Lieân laïc: Nguyeãn Vaên Nghi (714-5313147), Traàn Ñöùc Nhaõ (714-596-9143), Nguyeãn Thanh Voïng (714-826-7780).
Toå Chöùc “Vui Veõ - Veõ Vui” daønh cho thieáu nhi Ngaøy giôø: 10 giôø saùng ngaøy Thöù Baûy 11 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Vieãn Ñoâng, 14891 Moran Street, Westminster, CA 92683. Taát caû thieáu nhi yeâu thích hoäi hoïa ñeàu coù theå tham döï. Ban toå chöùc: Caùc hoïa só Nguyeãn Cao Hieäp, Nguyeãn Phöông Duyeân. Ghi danh tröôùc ngaøy muøng 10 Thaùng Saùu 2005.
Tieáp trang B8
Hoäi Thaûo taïi UCI:
Lôùp hoäi luaän veà Truyeàn Thoâng vaø Vaên hoùa Ngheä thuaät Vieät Myõ trong ngaøy Hoäi Thaûo Sinh Vieân Vieät Myõ do VAC toå chöùc taïi UCI ngaøy 4 thaùng 6 naêm 2005. Dieãn giaû Vivian Leâ Tran vaø Ysa Leâ. Hình Nguyeãn Ngoïc Chaán, NV.
Ñoùng Thueá Lao Ñoäng Laø Traùch Nhieäm Cuûa Chuû vaø Nhaân Vieân Baûn tieáng Vieät: THUÙY CHI - IRS/SPEC
thueá taïm thu töø löông cuûa nhöõng ngöôøi laøm vieäc cho hoï vaø taát caû caùc nhaân vieân laøm vieäc Trong heä thoáng phaùp luaät trong baát cöù moät cô sôû thöông cuûa Hoa Kyø, chuû nhaân coù traùch maïi hay cô quan cung caáp dòch nhieäm giöõ laïi caùc khoaûn tieàn vuï ñeàu coù boån phaän phaûi ñoùng
thueá taïm thu cho Sôû Thueá Vuï laø cô quan ñaïi dieän cuûa chính phuû. Trong haàu heát caùc tröôøng hôïp, chuû nhaân ñaïi dieän cho nhaân vieân chòu traùch nhieäm vieäc thu
Tieáp trang B2
Nhaø sö vaø vöôøn sen ôû Port Arthur
Trong hình laø Thöôïng Toïa Thích Huyeàn Vieät, Vieän Chuû chuøa Böûu Moân naèm treân ñöôøng Procter St., thaønh phoá Port Arthur. Chuøa naøy voán laø moät nhaø thôø Tin Laønh Baptist Church, sau ñoù ñöôïc baùn laïi cho nhaø tu ngöôøi Vieät Nam naøy vaø oâng ñaõ cho söûa thaønh moät ngoâi chuøa coù maùi cong, vôùi moät vöôøn sen (taïi sao goïi laø vöôøn sen, taùc giaû baøi naøy seõ noùi sau) raát ñeïp vaø roäng meânh moâng. Thöôïng toïa Huyeàn Vieät chuïp trong vöôøn sen cuûa chuøa. (hình Vuõ AÙnh)
B2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Kyø 130
-Khoâng, chích choaùc cuõng khoâng, thuoác laù coù thì huùt maø khoâng coù thì thoâi. -Coù bia boït gì khoâng? -Caùi ñoù coù, nhöng chöa bao giôø uoáng ñaõ, uoáng bao nhieâu cuõng ñöôïc nhöng cuõng khoâng phaûi nghieän bia röôïu. -Toát, ñöôïc roài ñeå laàn naøo tao truùng maùnh tao bao maøy moät böõa. Hai thaèng trôû neân baïn thaân vôùi nhau, coø Sang chæ laø keû ñöùng beân bôø giang hoà, haén bieát heát moïi chuyeän nhöng chöa bao
Ñoùng Thueá Lao Ñoäng Laø Traùch Nhieäm Cuûa Chuû vaø Nhaân Vieân Tieáp trang B1
thueá taïm thu, nhöng trong ñieàu kieän chuû nhaân khoâng thöïc hieän ñieàu naøy, hay khi ngöôøi lao ñoäng laø moät ngöôøi töï laøm chuû coâng vieäc kinh doanh cuûa mình, chính nhaân vieân hay ngöôøi laøm vieäc ñoäc laäp phaûi töï thu vaø ñoùng caùc khoaûn thueá taïm thu cho chính phuû. Traùch nhieäm cuûa chuû nhaân
Ngöôøi laøm chuû phaûi baùo caùo caùc khoaûn tieàn thueá lôïi töùc vaø thueá lao ñoäng hoï ñaõ taïm thu cuûa nhaân vieân treân maãu ñôn 941. Maãu ñôn naøy laø tôø khai thueá noäp cho chính phuû Lieân bang haèng quyù (Form 941 Employer’s Quarterly Federal Tax Return). Chuû nhaân cuõng ñoàng thôøi phaûi kyù thaùc toaøn boä soá tieàn thueá lao ñoäng taïm thu vaøo taøi khoaûn ôû ngaân haøng hay moät cô quan taøi chính hoaït ñoäng hôïp phaùp vaø thöïc hieän ñuùng caùc quy ñònh veà vaán ñeà kyù thaùc caùc khoaûn tieàn thueá cuûa chính phuû Lieân bang. Chuû nhaân cuõng ñoàng thôøi phaûi noäp hoà sô khai thueá thaát nghieäp haèng naêm vaø gôûi caùc khoaûn thueá naøy (FUTA taxes) vaøo ngaân haøng. Chuû nhaân hay chuû cô sôû kinh doanh coù thueâ ngöôøi laøm vieäc khoâng tuaân thuû caùc quy ñònh veà thueá lao ñoäng coù theå bò keát aùn vaø xöû phaït theo luaät daân söï vì ñaõ coá yù khoâng thöïc hieän nghóa vuï ñoùng thueá lao ñoäng. Traùch nhieäm cuûa nhaân vieân
Taát caû nhaân vieân laøm vieäc trong caùc coâng sôû hay coâng nhaân laøm vieäc taïi caùc nhaø maùy, xí nghieäp hoaëc ngöôøi laøm coâng vieäc töï doanh neáu khoâng ñoùng caùc khoaûn thueá taïm thu hay khoâng töï ñoùng thueá lao ñoäng cho chính caù nhaân mình seõ phaûi chòu traùch nhieäm veà taát caû caùc khoaûn thueá naøy vaø hoï coù theå khoâng ñuû tieâu chuaån ñeå nhaän trôï caáp an sinh xaõ hoäi vaø y teá hoaëc caùc quyeàn lôïi khi bò thaát nghieäp. Neáu quyù vò lo ngaïi vieäc chuû nhaân cuûa quyù vò khoâng thöïc hieän ñuùng möùc vieäc taïm thu caùc khoaûn thueá lao ñoäng hay neáu hoï khoâng ñoùng thueá lôïi töùc vaø thueá lao ñoäng cho quyù vò, quyù vò neân lieân laïc vôùi Sôû Thueá Vuï ñeå thoâng baùo söï vieäc. Quyù vò coù theå goïi tröïc tieáp cho IRS qua soá 1800-829-1040. Tröôøng hôïp chuû nhaân cuûa quyù vò coù thu giöõ caùc khoaûn thueá taïm thu nhöng khoâng noäp cho chính phuû; hoaëc hoï khoâng cung caáp cho quyù vò giaáy baùo löông (Form W-2), quyù vò neân lieân laïc ngay vôùi chuû nhaân ñeå yeâu caàu hoï gôûi chöùng töø khai thueá naøy cho quyù vò.
giôø laø keû giang hoà chính hieäu. Hình aûnh ngöôøi khaùch nöõ ñi xe oâm cuûa haén maø ñaõ cho haén ñuû thöù, vaø haén cho laïi coâ ta gioït maùu cuûa haén daàn ñi vaøo queân laõng. Moät buoåi saùng ñaõ laâu roài, coø Sang ñöùng xeáp taøi vôùi maáy ngöôøi baïn xe oâm, khaùch ñi xe vaéng quaù, ngoaøi nhöõng moái quen coø Sang chôû töø hoài maáy giôø saùng, haén trôû veà beán, xeáp taøi toan kieám theâm, vaäy maø cuõng chaúng coù ngöôøi khaùch naøo thueâ möôùn. Moät ngöôøi ñaøn oâng ñi qua, chæ coø Sang, nhöng chöa ñeán löôït cuûa coø Sang, coø Sang toan khoâng ñi ñeå nhöôøng cho ngöôøi ñeán löôït. Nhöng ngöôøi ñaøn oâng ñoù noùi vôùi ngöôøi xeáp taøi: -Toâi muoán anh naøy chôû toâi ñi kia. Xe oâm thì ai chôû khoâng ñöôïc. Vôùi kinh nghieäm giang hoà cuûa thaèng Tí bo, noù nghó ngay nhaát ñònh coù vaán ñeà gì ñaây, khoâng thuaàn tuyù moät ngöôøi ñi xe oâm. Noù noùi vôùi coø Sang: -Maøy cöù chôû oâng aáy ñi, oâng aáy öng maøy maø. Coø Sang vöõng buïng vì bieát coù Tí bo baûo veä haén, boïn baûo keâ khoâng daùm coù yù kieán
Neáu quyù vò khoâng theå nhaän ñöôïc moät baûng baùo löông sau khi ñaõ gôûi yeâu caàu ñeán chuû nhaân, quyù vò haõy ñieàn vaøo maãu ñôn 4852 caên cöù treân nhöõng thoâng tin quyù vò coù veà möùc löông vaø caùc khoaûn tieàn thueá taïm thu vaø ñính keøm maãu ñôn naøy treân hoà sô khai thueá. Maãu ñôn 4852 laø maãu ñôn duøng ñeå thay theá cho baûng baùo löông W2. Quyù vò coù theå thu thaäp caùc thoâng tin lieân quan ñeán vaán ñeà löông boång cuûa quyù vò döïa vaøo caùc phieáu löông haèng tuaàn, haèng thaùng cuûa quyù vò. Ngoaøi ra, neáu chuû nhaân cuûa quyù vò töø choái thu giöõ caùc khoaûn thueá taïm thu töø löông cuûa quyù vò vaø Sôû Thueá Vuï khoâng theå thu hoài caùc khoaûn thueá lao ñoäng töø chuû nhaân cuûa quyù vò, quyù vò vaãn laø ngöôøi chòu traùch nhieäm veà vieäc ñoùng caùc khoaûn tieàn thueá lôïi töùc quyù vò ñaõ nhaän ñöôïc khi laøm vieäc vaø chòu traùch nhieäm veà phaàn thueá an sinh xaõ hoäi vaø y teá cuûa mình [Neáu quyù vò laø nhaân vieân hay neáu quyù vò laøm vieäc cho ngöôøi khaùc laáy coâng, cho naêm 2005, lôïi töùc ñoàng nieân cuûa quyù vò leân ñeán $90,000, phaàn thueá ASXH cuûa quyù vò laø 6.2% tính treân nguoàn lôïi töùc thöïc nhaän. Tröôøng hôïp quyù vò kieám ñöôïc nhieàu hôn $90,000 trong naêm, möùc thueá ASXH cuûa quyù vò cuõng chæ baèng $5,580 ($90,000 x 6.2%). Möùc thueá y teá quyù vò phaûi ñoùng trong naêm 2005 laø 1.45%, baát keå lôïi töùc ñoàng nieân cuûa quyù vò laø bao nhieâu. Chuû nhaân cuûa quyù vò chòu traùch nhieäm ñoùng caùc khoaûn thueá ASXH vaø y teá vöøa baèng hai khoaûn tieàn thueá naøy cuûa quyù vò.] Giaù phaûi traû cho vieäc vi phaïm caùc quy ñònh ñoùng caùc khoaûn thueá lao ñoäng Khoâng tuaân theo caùc quy ñònh thueá vuï veà caùc khoaûn thueá lao ñoäng coù theå daãn ñeán haäu quaû tai haïi cho caû chuû nhaân vaø ngöôøi lao ñoäng. Chuû nhaân khoâng thöïc hieän ñuùng caùc quy ñònh veà thueá lao ñoäng coù theå bò keát aùn hình söï vaø phaûi chòu caùc möùc phaït daân söï cho haønh vi coá yù khoâng ñoùng thueá lao ñoäng. Ngöôøi lao ñoäng bò thieät thoøi vì coù theå khoâng ñuû tieâu chuaån nhaän caùc phuùc lôïi ASXH vaø y teá, hoaëc caùc nguoàn trôï caáp thaát nghieäp khi chuû nhaân cuûa hoï khoâng khai baùo caùc möùc thueá naøy vôùi Sôû Thueá Vuï vaø khoâng ñoùng caùc khoaûn thueá naøy cho nhaân vieân. Chung cuïc, haäu quaû laø caùc khoaûn tieàn thueá ñöôïc caùc chuû nhaân tuaân thuû phaùp luaät taïm thu vaø noäp ñaày ñuû vaøo quyõ phuùc lôïi xaõ hoäi seõ ñöôïc duøng ñeå traû caùc khoaûn refund vaø phuùc lôïi xaõ hoäi cho nhöõng nhaân vieân maø chuû nhaân cuûa hoï troán traùnh traùch nhieäm thu vaø ñoùng caùc khoaûn thueá theo quy ñònh.
TUESDAY, JUNE 7, 2005
vôùi Tí bo, caùi thaèng khoâng chuyeân nghieäp ñoùn khaùch ôû beán xe, nhöng raát coù uy tín, lôøi noù noùi ra khoâng phaûi laø nheï. Ngöôøi ñaøn oâng lòch söï, aên maëc ñaøng hoaøng, oâng ta leân xe vôùi coø Sang: -Oâng ñi ñaâu? -Nhö hoài tröôùc anh chôû coâ Haø, coâ Haø coù bao giôø noùi anh chôû ñi ñaâu ñaâu. Coø Sang giaät baén mình, theá laø theá naøo, taïo sao anh ta laïi bieát chuyeän naøy, xe vaãn chaïy, coø Sang luoáng cuoáng: -Bao nhieâu laø ngöôøi teân Haø, toâi ñaâu nhôù nöõa, toâi phaûi döøng xe laïi ñeå anh noùi roõ. -Khoûi, cöù ñi, khoâng coù gì nguy hieåm cho anh ñaâu… -Nhöng… -Ñöôøng ñoâng ngöôøi qua laïi maø anh ngaïi gì, ñeán roài, anh döøng xe laïi tröôùc chieác xe hôi kia. Coø Sang döøng xe laïi, trong cöûa xe moät khuoân maët ñaøn baø loù ra, ñuùng laø Haø, ngöôøi thieáu phuï ngaøy naøo, coø Sang ñaõ laøm theo lôøi yeâu caàu cuûa coâ ta, baây giôø coø Sang nhôù ra taát caû. Naøng vaãn ñeïp nhö thuôû naøo, hình nhö naøng coøn ñeïp hôn. Cöûa xe môû, Haø hieän ra, naøng töôi cöôøi: -Anh Sang, queân Haø roài haû, xin giôùi thieäu vôùi anh ñaây laø choàng cuûa Haø. Heát ngôõ ngaøng naøy ñeán ngôõ ngaøng
khaùc, choàng Haø raát lòch söï, anh ñöa tay ra baét Tay coø Sang: -Vôï choàng toâi raát caùm ôn anh, anh ñaõ giuùp chuùng toâi coù moät thaèng con trai. Maët coø Sang noùng böøng böøng, haén khoâng noùi neân lôøi maø cuõng chaúng bieát noùi chuyeän gì nöõa. Maø choái cuõng khoâng ñöôïc, hình nhö hai ngöôøi naøy ñaõ noùi taát caû vôùi nhau, coøn gì nöõa maø phaûi giaáu gieám: -AØ chuyeän ñoù ñaõ laâu roài, toâi khoâng coøn muoán nhôù nöõa, toâi ñaõ giao keát vôùi coâ aáy, toâi khoâng cho ai bieát. -CaÙm ôn anh. Ngöôøi choàng nghe noùi theá, anh ta tieáp lieàn: -Môøi anh vaøo xe ta cuøng noùi chuyeän, khoâng phaûi chuùng toâi khoâng theå môøi anh vaøo quaùn, nhöng vaøo trong xe kín ñaùo hôn. Coø Sang cho xe cuûa mình leân leà ñöôøng ngay caïnh chieác xe hôi ñôøi môùi cuûa vôï choàng Haø, khoaù coå xe laïi caån thaän, nhö tính cuûa haén vaãn theá. Hai vôï choàng Haø ngoài saùt beân nhau, coø Sang ngoài ngoaøi. Hai vôï choàng thaät ñeïp ñoâi. Gioïng ngöôøi choàng Haø traàm aám, thaúng thaén: Coøn tieáp
Ñòa Phöông
Moät hình aûnh trong ngaøy “Kyû nieäm 39 naêm thaønh laäp Ñoaøn 11 STRATA-MACV-SOG.” Strata coù teân tieáng Vieät laø “Ñoaøn thaùm saùt thaâu löôïm tin töùc vaø muïc tieâu theo yeâu caàu ngaén haïn,” MACV laø chöõ vieát taét cuûa “Boä Tö Leänh Hoa Kyø Yeåm Trôï Quaân Söï Cho Vieät Nam,” vaø SOG laø “Special Operation Groups.” (Hình: Nguyeãn Vaên Laäp)
Kyû nieäm 39 naêm thaønh laäp “Ñoaøn 11 STRATA-MACV-SOG” NGUYEÃN VAÊN LAÄP Richardson (TX) - Khoaûng 250 quan khaùch ñaõ ñeán nhaø haøng Maxims, thaønh phoá Richardson, Texas toái ngaøy thöù Baûy 28 thaùng Naêm, naêm 2005 ñeå tham döï kyû nieäm 39 naêm ngaøy thaønh laäp Ñoaøn 11 STRATA-MACV-SOG. Tham döï coù cöïu thieáu töôùng Ñoã Keá Giai, trung taù Nguyeãn Thanh Vaân, cöïu chæ huy tröôûng Ñoaøn 71, baø quaû phuï Traàn Baù Tuaân, cöïu chæ huy tröôûng Ñoaøn 11, nhieàu
hoäi tröôûng hoaëc ñaïi dieän hoäi ñoaøn quaân ñoäi taïi Dallas Fort-Worth, nhö nieân tröôûng Nguyeãn Höõu Khang, Hoäi tröôûng Bieät Ñoäng Quaân, Voõ Vaên Y, Toång hoäi tröôûng Nha Kyõ Thuaät, Phan Vaên Phuùc, hoäi tröôûng Cöïu Tuø Nhaân Chính Trò, muõ xanh Nguyeãn Troïng Tuaán, ñaïi dieän Thuûy Quaân Luïc Chieán, cuøng moät soá quyù vò aân nhaân baûo trôï, gia ñình vaø hoäi vieân Ñoaøn 11 STRATA... Caùc chieán höõu Ñoaøn 11 töø xa veà coù Hoaøng Vaên Hoàng thuoäc Ñoaøn 10 ñeán töø Oregon, Nguyeãn AÙnh
vaø Nguyeãn Ngoïc Minh ñeán töø Oklahoma, Phaïm Quang Linh ñeán töø Washington State, Leâ Thanh Xuaân thuoäc Ñoaøn 3 ñeán töø California, Traàn Hoøa vaø Traàn Vuõ Phuùc ñeán töø Houston. Leâ Vaên Thaéng ñeán töø Austin, coøn laïi ñoâng nhaát ôû Dallas - Fort Worth. Ñoaøn STRATA, goàm nhieàu chieán só kinh vaø daân toäc thieåu soá maø chuùng ta quen goïi laø daân söï chieán ñaáu, thaønh laäp töø naêm 1966, teân tieáng Anh laø “Short Term Reconnaissance and
Target Acquisition Team,” tieáng Vieät taïm dòch theo tinh thaàn hoaït ñoäng laø “Ñoaøn thaùm saùt thaâu löôïm tin töùc vaø muïc tieâu theo yeâu caàu ngaén haïn.” Coøn MACV, teân tieáng Vieät laø “Boä Tö Leänh Hoa Kyø Yeåm Trôï Quaân Söï Cho Vieät Nam,” vaø SOG laø “Special Operation Groups” töùc laø caùc toaùn hoãn hôïp Vieät-Myõ xaâm nhaäp Baéc Vieät, Laøo, vaø Campuchia. Sau khi saùp nhaäp caùc löïc löôïng naøy vaøo quaân löïc Vieät Nam Coäng Hoøa, SOG ñöôïc ñoåi teân thaønh “Nha Kyõ Thuaät” hoaëc “Sôû Coâng Taùc.” Sau ngaøy 27 thaùng Baûy naêm 1968, caùc coâng taùc xaâm nhaäp mieàn Baéc cuõng nhö ngoaïi bieân chaám döùt vaø chæ coøn hoaït ñoäng noäi bieân nhieàu hôn.
Theo doõi ñaày ñuû tin töùc theá giôùi vaø Vieät Nam Tin nhanh, ñuùng, ñaày ñuû; nhieàu baøi vôû giaù trò: Chæ coù Nhaät Baùo NGÖÔØI
VIEÄT
DAT
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B3
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
DAT
30 NAÊM COÄNG ÑOÀNG VIEÄT NAM TAÏI UÙC: SÖÏ THAØNH HÌNH VAØ PHAÙT TRIEÅN Nguyeät Nhö
(ñaøi phaùt thanh Chaân Trôøi Môùi) töôøng trình töø Melbourne, UÙc Chaâu
C
öïu Thuû Töôùng UÙc, Ngaøi Malcolm Fraser ñaõ ñöôïc toaøn theå hoäi tröôøng ñöùng daäy baøy toû loøng toân kính khi oâng ñöôïc môøi leân phaùt bieåu khai maïc buoåi trieån laõm 30 Naêm Hình Thaønh Coäng Ñoàng Vieät Nam (30 Years in the Making of the Vietnamese Community in Australia) taïi Vieän Baûo Taøng Di Daân vaøo Chuû Nhaät, 5/6/2005. Ban Toå Chöùc (Coäng Ñoàng Ngöôøi Vieät Töï Do Victoria vaø Vieän Baûo Taøng Di Daân cuøng vôùi moät soá hoäi ñoaøn caù nhaân trong coäng ñoàng Vieät Nam) cho bieát ñaây laø cô hoäi maø 30 naêm qua chuùng toâi chöa coù ñeå chính thöùc taï ôn vò aân nhaân, ngöôøi xöùng ñaùng ñöôïc goïi laø vò cöùu tinh (saviour) ñoái vôùi haøng traêm nghìn ngöôøi Vieät tò naïn ñang ñònh cö taïi UÙc. OÂng Baø Fraser ñöôïc Ban Toå Chöùc taëng moät boù hoa thaät ñeïp vaø nhöõng moùn quaø löu nieäm. Cuõng caàn nhaéc laïi, tröôùc khi cöïu Thuû Töôùng Malcolm Fraser leân naém chính quyeàn sau cuoäc chính bieán 11 thaùng 11 naêm 1975, chính phuû Gough Whitlam vì quan ñieåm chính trò neân khoâng chuû tröông tieáp nhaän ngöôøi Vieät tò naïn ngoaøi tröø moät soá tröôøng hôïp ñaëc bieät. Khi leân naém chính quyeàn, maëc daàu dö luaän UÙc vaãn chöa saün saøng ñoùn nhaän haøng chuïc ngaøn thuyeàn nhaân töø caùc traïi tò naïn, chính phuû Fraser ñaõ laõnh ñaïo quoác hoäi vaø dö luaän UÙc thay ñoåi chính saùch di daân vaø thöïc söï boû haún chính saùch ngöôøi da traéng (White Australia Policy) dung tuùng kyø thò. Do ñoù maø tröôùc naêm 1975, coù khoaûng 700 ngöôøi Vieät taïi UÙc, ña soá laø sinh vieân du hoïc, treû moà coâi, hay vôï cuûa caùc vieân chöùc UÙc töøng phuïc vuï taïi Vieät Nam; vaøo cuoái naêm 1975, UÙc ñaõ nhaän 400 ngöôøi Vieät tò naïn töø caùc traïi ôû Guam, Hoàng Koâng,
Moät soá hình aûnh trong ngaøy khai maïc buoåi trieån laõm 30 Naêm Hình Thaønh Coäng Ñoàng Vieät Nam (30 Years in the Making of the Vietnamese Community in Australia) taïi Vieän Baûo Taøng Di Daân vaøo Chuû Nhaät, 5/6/2005. (Hình: Phaïm Phuù Ñöùc cung caáp)
Taân Gia Ba vaø Maõ Lai; nhöng khi oâng Fraser leân laøm Thuû Töôùng, töø con soá 2,427 ngöôøi Vieät vaøo naêm 1976 ñaõ taêng leân 49,616 ngöôøi vaøo naêm 1981. Ñaây laø moät tyû leä tieáp nhaän ngöôøi tò naïn kyû luïc chöa töøng thaáy taïi UÙc. Vaø chính saùch di daân döôùi thôøi oâng Fraser laõnh ñaïo ñaõ ñöôïc phe caàm quyeàn vaø caû phe ñoái laäp thoâng qua, vaø sau naøy khi ñaûng Lao Ñoäng döôùi thôøi oâng Bob Hawke caàm quyeàn cuõng ñaõ tieáp tuïc nhöõng chính saùch thuaän lôïi ñoái vôùi ngöôøi Vieät tò naïn. Vaø do ñoù maø ngaøy nay ñaõ coù moät coäng ñoàng ngöôøi Vieät 200,000 ngöôøi Vieät vaø khoaûng 50 ngaøn thuoäc theá heä thöù hai sinh tröôûng taïi UÙc. OÂng Fraser cho bieát oâng raát caûm kích vôùi nhöõng cöû chæ naøy nhöng oâng nghó coù raát nhieàu ngöôøi khaùc ñaõ ñoùng goùp vaøo söï vieäc naøy. Trong baøi phaùt bieåu, cöïu Thuû Töôùng Fraser chia seû nhieàu ñieàu ñaùng suy ngaãm. Laø ngöôøi coå voõ cho chính saùch ña vaên hoùa (multiculturalism), oâng Fraser nhaán maïnh ñeán caùi coát loõi cuûa chính saùch naøy laø khoâng phaân bieät nguoàn goác
saéc toäc töø ñaâu ñeán. Ñoàng thôøi oâng cuõng keâu goïi moïi ngöôøi neân nhôù nguoàn goác cuûa mình, nhôù quaù khöù cuûa mình, ñeå giuùp chuùng ta höôùng veà töông lai vaø giuùp cho xaõ hoäi ñaëc saéc. OÂng raát hieåu raèng khoâng coù gì khoù khaên hôn caùi quyeát ñònh phaûi töø boû ñaát nöôùc cuûa mình, nhöng taát caû chæ vì muoán coù töï do, muoán coù moät ñôøi soáng löông thieän hôn... cho töông lai cuûa con em mình. Thoâng ñieäp quan troïng nhaát trong baøi dieãn vaên cuûa oâng, laø khoâng theå naøo cho raèng neàn phaùp trò vaø tính coâng baèng tröôùc phaùp luaät laø ñieàu hieån nhieân, maø chuùng ta phaûi baûo veä noù baèng moïi giaù. Theo oâng thì duø phaùp luaät coù ñoù, duø coù ngöôøi noùi raát hay veà nhöõng giaù trò ñoù, nhöng vaãn coù nhöõng söï vi phaïm xaûy ra; vaø neáu vaäy thì chuùng ta phaûi coù boån phaän tìm ra nhöõng sai laàm ñoù, ai chòu traùch nhieäm, vaø laøm sao ñeå nhöõng vieäc naøy khoâng xaûy ra nöõa. Taát caû chuùng ta phaûi coù traùch nhieäm baûo veä töï do cuûa mình vaø cuûa ngöôøi khaùc, maëc duø coù theå gaëp nguy hieåm, ñe doïa, sôï haõi v.v... nhaát laø trong thôøi ñaïi khuûng
boá naøy, nhöng chuùng ta phaûi chieán ñaáu vôùi khuûng boá ñeå baûo veä nguyeân lyù vaø neàn daân chuû cuûa mình. Trong khung caûnh noùi chuyeän vôùi coäng ñoàng ngöôøi Vieät tò naïn, haún oâng Fraser coù nhieàu thoâng ñieäp khoâng rieâng gì ñoái vôùi khaùn thính giaû ñang nghe oâng. Vaøo phaàn cuoái cuûa chöông trình khai maïc, Coäng Ñoàng Ngöôøi Vieät Töï Do taïi Victoria ñaõ trao taëng taám Plaque cho baø Padmini Sebastian (ngöôøi quaûn lyù cuûa Immigration Museum) vôùi noäi dung: “Taám Plaque naøy laø ñeå töôûng nhôù ñeán haøng traêm ngaøn ngöôøi Vieät tò naïn vaø thuyeàn nhaân ñaõ maát maïng treân con ñöôøng tìm töï do khoûi söï ñaøn aùp cuûa Coäng Saûn. Noù cuõng töôûng nieäm söï hình thaønh cuûa coäng ñoàng ngöôøi Vieät taïi Victoria keå töø naêm 1975.” Baø Sebastian cho bieát laø seõ treo taám Plaque naøy ôû choã trieån laõm vaø seõ löu tröõ vónh vieãn trong Conference room cuûa vieän baûo taøng. Taám Plaque naøy seõ goùp phaàn khoâng nhoû cho theá heä con chaùu ngöôøi Vieät tò naïn sau naøy bieát ñöôïc haønh trình ñi tìm töï do cuûa cha oâng mình.
Phaàn chính cuûa sinh hoaït naøy laø cuoäc trieån laõm 11 taám baûng lôùn veà söï hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa ngöôøi Vieät tò naïn trong 30 naêm qua. Taám baûng ñaàu tieân laø taám hình moät chieác thuyeàn vöôït bieân tieâu bieåu cuûa thuyeàn nhaân Vieät Nam coù treo côø SOS, ñeå bieát coäng ñoàng Vieät Nam töø ñaâu ñeán; thöù hai laø veà bieán coá 30 thaùng 4 naêm 1975; thöù ba laø haønh trình tìm töï do; thöù tö laø ñònh cö taïi UÙc; thöù naêm laø hoäi nhaäp vaø phaùt trieån; thöù saùu laø coäng ñoàng, hoäi ñoaøn vaø caùc sinh hoaït; thöù baûy laø ñoùng goùp vaøo kinh teá UÙc; thöù taùm laø duy trì vaên hoùa vaø truyeàn thoáng; thöù chín laø cuoäc ñaáu tranh khoâng ngöøng nghæ cho Vieät Nam vaø ñoàng baøo cuûa mình; thöù möôøi laø veà töông lai phía tröôùc; vaø thöù möôøi moät laø lôøi caûm taï. Nhöõng ngöôøi ñi xem cuoäc trieån laõm, nhaát laø caùc baïn treû, cho bieát caùc taám baûng naøy ñaõ giuùp hoï hieåu ñöôïc nhieàu hôn veà söï hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa coäng ñoàng cuõng nhö lyù do taïi sao hoï coù maët ôû nôi ñaây. Ngoaøi cuoäc trieån laõm thì chöông trình coøn nhieàu tieát muïc ñaëc bieät khaùc nhö höôùng
daãn naáu caùc moùn aên Vieät Nam, caém hoa, hay caùc chöông trình cho thieáu nhi nhö keå chuyeän, xeáp loàng ñeøn v.v... Moät chöông trình vaên ngheä ñaëc saéc do caùc hoäi ñoaøn Vieät Nam taïi Victoria ñoùng goùp vôùi caùc tieát muïc ca, muùa, nhaïc kòch vaø trình dieãn aùo daøi vôùi maøu saéc thaät ñeïp laøm cho khaùn thính giaû, ñaëc bieät laø ngöôøi UÙc, raát thích thuù. Xen keõ caùc tieát muïc vaên ngheä thì ngöôøi ñieàu khieån chöông trình ñaõ duøng cô hoäi naøy trình baøy theâm veà vaên hoùa Vieät Nam, lòch söû chieác aùo daøi, Hai Baø Tröng, ca dao vaø nhaïc daân ca, v.v... Buoåi trieån laõm ñaõ ñeå laïi nhieàu aán töôïng saâu ñaäm nôi ngöôøi ñi xem, gôïi laïi bao nhieâu kyû nieäm vui buoàn töø Vieät Nam sang caùc traïi tò naïn cho ñeán nhöõng naêm thaùng ñaàu ñaët chaân ñeán nöôùc UÙc. Vieän Baûo Taøng Di Daân seõ trieån laõm caâu chuyeän cuûa ngöôøi Vieät tò naïn töø ngaøy 5 thaùng 6 ñeán ñaàu thaùng Gieâng naêm 2006 ñeå du khaùch vaø nhieàu ngöôøi ñòa phöông chöa coù cô hoäi tham döï Chuû Nhaät vöøa qua coù theå ñeán xem.
B4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Kyø 69 Vôùi löïc löôïng moãi ngaøy moät hao moøn sau nhieàu laàn thaát baïi, nghóa quaân phaûi di veà Möôøng Moät, vaø roài y nhö tin thaùm baùo, Lyù Baân cho quaân binh nhaø Minh vaây ñaùnh Möôøng Moät chöù khoâng taán coâng vaøo Chí Linh, khieán Ñaïi Vöông Leâ Leâ Lôïi choáng ñôõ khoâng noåi, ñaønh ruùt chaïy veà nuùi Chí Linh, boû caû vôï con cho giaëc Minh baét soáng. Ñeán thaùng Tö, thaùng Naêm naêm Kyû Hôïi (1419), ñòch thaáy tình theá cuûa nghóa quaân tan raû daàn, lieàn cho taán coâng thaúng vaøo hang oå Chí Linh, maëc daàu tröôùc ñoù Leâ Traân ñaõ ñem thô cuûa Bình Ñình Vöông Leâ Lôïi xin
caàu hoøa. Khoâng theøm ñeå yù ñeán noäi dung caàu hoøa, Maõ Kyø ñích thaân caàm binh ñaùnh thaúng vaøo Ñoäng Chí Linh. Tröôùc tình theá nguy khoán, löông thöïc caïn kieät, quaân binh ñau oám vì beänh hoaïn, ñoùi khaùc, khoâng ñuû söùc choáng giaëc. Ñaïi vöông Leâ Lôïi, linh hoàn cuûa nghóa quaân saép rôi vaøo tay giaëc, thì Leâ Lai xuaát hieän, ñoùng vai Kyû Tín cheát thay Haùn Cao Toå (Löu Bang laäp neân Nhaø Haùn – Trung Quoác), laáy aùo choaøng ngoaøi cuûa Leâ Lôïi khoaùc leân mình, tay caàm kieám xoâng ra traän vôø ñaùnh nhau vôùi giaëc Minh, sau ñoù cho giaëc Minh baét soáng. Töôùng nhaø Minh töôûng raèng mình ñaõ baét ñöôïc Leâ Lôïi, lieàn gieát ñi vaø keùo quaân trôû veà laïi Taây Ñoâ. Töø ñoù khoâng coøn ñeå yù ñeán söï noåi daäy cuûa nghóa binh Lam Sôn nöõa. Sau khi ñöôïc Leâ Lai theá maïng, Ñaïi Vöông Leâ Lôïi cuøng moät boä haï phaûi giaû thöôøng daân, theo ngaõ sau nuùi Chí Linh thoaùt thaân, ruùt veà Lö Sôn (phía Taây Quaûng Hoùa) hoïp baøn, gaây döïng laïi löïc löôïng, tìm keá saùch choáng giaëc. Leâ Traân töø haøng gheá döôùi, böôùc ra voøng quyeàn thöa:
TUESDAY, JUNE 7, 2005
- Thöa Ñaïi Vöông, thuoäc haï nghó raèng chuyeän thaát baïi vöøa qua ñaõ naèm trong döï lieäu cuûa chuùng ta, neân khoù traùnh khoûi. Do ñoù baây giôø chuùng ta ngoài ñaây coù saàu thaûm, thöông tieác bao nhieâu ñi nöõa veà söï hy sinh cuûa Leâ Lai töôùng quaân, thì cuõng baèng thöøa. Chi baèng Ñaïi Vöông cöù ñeå cho Haøn Laâm Hoïc Só Nguyeãn Traõi coù keá saùch gì hôn khoâng? Ñang ngoài phía beân phaûi cuûa Leâ Lôïi, Nguyeãn Traõi ñöùng daäy chaáp tay vaùi Leâ Lôïi, roài vaùi moïi ngöôøi, oâng ta giöõ ñöôïc söï bình tónh cuûa moät quan vaên, noùi: - Thöa chö vò! Trong traän vöøa qua chuùng ta khoâng may bò thaát baïi naëng neà. Chuyeän ñau loøng nhaát coù leõ laø Ñaïi Vöông ñaõ maát ñi moät vieân ñaïi töôùng trung thaønh heát möïc, nghóa quaân Lam Sôn maát ñi moät vò töôùng taøi gioûi, thieät haïi ñoái vôùi chuùng ta thaät quaù lôùn lao. Chuyeän xaûy ra nhö theá naøy cuõng laø do taïi ta moät phaàn lôùn... Tröø Leâ Lôïi, moïi ngöôøi coù maët ñeàu ngô ngaùc, Taû töôùng quoác Traàn Nguyeân Haõn ngoài phía beân traùi cuûa Leâ Lôïi, ñöùng phaét daäy, to tieáng, quaùt: - Quan Haøn Laâm noùi theá laø coù yù gì? Taïi sao loãi laàm phaàn lôùn laø cuûa nhaø ngöôi? Nhaø ngöôi ñaõ gaây chuyeän taøy trôøi gì?... Leâ lôïi ñöa tay keùo aùo Traàn Nguyeân Haõn
baûo ngoài xuoáng, roài noùi lôøi giaûi hoøa: - Thì cöù ñeå cho quan Haøn Laâm noùi heát. Nguyeãn Traõi cho raèng söï phaãn noä cuûa Taû töôùng quoác laø ñuùng, khoâng phaøn naøn, chæ noùi tieáp: - Chuùng ta ñaõ quaù tin vaøo söï cheát nhaùt cuûa giaëc khoâng daùm taán coâng vaøo Chí Linh! Chuùng ta coù coá gaéng theá naøo roài cuõng khoâng theå vöôït qua ñöôïc chuyeän “Möu söï taïi nhôn, thaønh söï taïi thieân”. Laàn naøy thì roõ raøng töôùng giaëc Maõ Kyø bieát roõ keá hoaïch taán coâng cuûa chuùng ñaõ bò loä, nhöng vì Löõ Nghò khi nhaän leänh cuûa Toång Quaûn Trònh Hoøa (troâng coi cô quan Ñoâng Xöôûng nhaø Minh) phaûi tieâu dieät cho baèng ñöôïc loaïn ñaûng Lam Sôn. Moät vieäc khaùc nöõa, khieán Löõ Nghò khoâng theå khoâng eùp buoäc Maõ Kyø moät thuoäc töôùng döôùi quyeàn phaûi chieán thaéng cho baèng ñöôïc, ñoù laø chuyeän caù ñoä “100 laïng baïc” vôùi Thieân Truùc Tieåu Laïc Ma (sö phuï cuûa Trònh Hoøa). 100 laïng baïc ñoái vôùi caùc tham quan oâ laïi nhaø Minh chæ laø chuyeän nhoû, neáu caàn ra tay vô veùt vaøi ngaøy laø coù ngay, chuyeän lôùn ôû ñaây laø Löõ Nghò muoán taïo uy tín vôùi Trònh Hoøa. Haén seõ maát 100 laïng baïc cho Thieân Truùc Tieåu Laïc Ma neáu haén thua traän naøy. Thieân Truùc Tieåu Laïc Ma ñeán Taây Ñoâ vöøa rôøi chaúng qua laø ñeå khaûo nghieäm taøi naêng cuûa Löõ Nghò... Coøn tieáp
Ñòa Phöông Moät ngaøy Hoäi Thaûo Sinh Vieân Vieät Myõ taïi UCI Tieáp trang B1
phuï traùch, giaùo sö Gina Masequesmay, phaân khoa AÙ Myõ hoïc, ñaïi hoïc UC Northridge. * Vaán ñeà söùc khoûe cho ngöôøi Myõ goác Vieät, phuï traùch bôûi Coâ Nguyeãn Tuù Uyeân, Giaùo sö UCI vaø UCLA, Public Health. * Phaàn hoäi luaän chính cuûa giaùo sö Ñoã Ñöùc Hieàn, phaân khoa Xaõ hoäi hoïc, Ñaïi hoïc California San Jose. Trong giôø nghæ tröa, hoäi thaûo vieân taäp trung taïi khuoân vieân giaûng ñöôøng phaân khoa Nhaân Vaên, aên tröa vaø thöôûng thöùc vaên ngheä “boû tuùi” do anh em sinh vieân trình dieãn vôùi caùc baïn Peter Nguyeãn, David Traàn, Mike Edwards vaø John Nguyeãn. Trong giôø nghæ tröa caùc hoäi thaûo vieân coù cô hoäi trao ñoåi kinh nghieäm vôùi baïn höõu vaø caùc ñieàu hôïp vieân khaùc ñeå tìm hieåu theâm chuyeän beân leà hoäi thoaïi. Chuùng toâi ghi nhaän ñöôïc vaøi ñieåm ñaùng löu yù. Thaûo luaän ñeà taøi “Söï hoäi nhaäp chính tröôøng cuûa ngöôøi Myõ goác Vieät”, OÂng Bob Jones, giaûng vieân lôùp quoác
tòch cuûa Trung Taâm Vaên Hoùa Saint Anselm phaùt bieåu laøm cho toâi suy nghó: “The Power in America belong to the one who show up” = (Söùc maïnh ôû nöôùc Myõ naèm trong tay ngöôøi ñöùng leân). Trong chính tröôøng nhöõng ngöôøi ñöùng leân tranh ñaáu, thöôøng ñöôïc laéng nghe nhieàu hôn ña soá thaàm laëng, lôøi khuyeân cuûa oâng laø: “Phaûi tham gia vaøo nhöõng sinh hoaït coäng ñoàng ñeå coù tieáng noùi töø ñaùm ñoâng”. Coäng ñoàng chuùng ta vaãn coù maëc caûm “Daân mình leøo teøo, coù ñi baàu cuõng chaúng laøm thay ñoåi ñöôïc gì”. Ñieàu naøy khoâng ñuùng vôùi ñôøi soáng ôû Hoa Kyø. Trong nhöõng naêm qua, ngöôøi Vieät Nam ñaõ gia taêng vieäc ghi danh, ñi baàu roài öùng cöû vaøo caùc chöùc vuï ñòa phöông vaø tieåu bang. Phieáu doàn cho öùng cöû vieân Vieät Nam, chuùng ta ñaõ coù tieáng noùi maïnh meõ treân nhieàu lónh vöïc. Thí duï, veà giaùo duïc, taïi hoïc khu Garden Grove, California, UÛy vieân Giaùo duïc ngöôøi Vieät Nam chieám ña soá trong Hoäi ñoàng hoïc khu. Cuoäc thaûo luaän vôùi tieán só Nguyeãn Tuù Uyeân, thuù vò hôn. Laõnh vöïc chuyeân moân cuûa coâ laø söùc khoûe cuûa ngöôøi AÙ Ñoâng, Tuù Uyeân cho bieát:
Hoäi Thaûo taïi UCI 2: Caùc hoäi thaûo vieân thöôûng thöùc chöông trình vaên ngheä sinh vieân vaø maïn ñaøm vôùi caùc dieãn giaû, caùc baäc tieàn boái taïi UCI. (Hình: Nguyeãn Ngoïc Chaán, NV.)
“Theo taøi lieäu nghieân cöùu, ngöôøi Vieät Nam chuùng ta deã bò ba chöùng beänh hieåm ngheøo, ung thö hay lao phoåi, vieâm gan, phuï nöõ hay bò ung thö vuù vaø töû cung. Tuù Uyeân xin khuyeân baø con ñoàng höông caån thaän trong vaàn ñeà aên uoáng, bôùt thòt, theâm rau, giaûm muoái, ít ñöôøng. Naêng hoaït ñoäng theå thao, giaûn dò nhö ñi boä, toái thieåu 30 phuùt moät ngaøy. Traùnh huùt thuoác vaø uoáng röôïu laø hai thoùi quen
TOÅ HÔÏP LUAÄT SÖ DANH TIEÁNG: RICHARD S. HERSCHENFELD ÑAÕ PHUÏC VUÏ VAØ ÑÖÔÏC TÍN NHIEÄM TREÂN 20 NAÊM QUA
CHUYEÂN NGHIEÄP VEÀ TAI NAÏN XE COÄ - DI TRUÙ - VP UY Tín, Chuyeân Nghieäp, Kinh Nghieäm - Luaät Sö Phí Thaáp Nhaát - Boài thöôøng nhanh choùng toái ña - Saün saøng tranh tuïng tröôùc toøa
Xin goïi:
HAÛI NGUYEÃN (714) 537-5366
- Ly dò, Khai phaù saûn - Quoác tòch, Theû Xanh - Maát Theû xanh, Re-entry Permit - Ñoaøn tuï gia ñình ODP - Fianceù Visa - Coâng haøm ngoaïi giao
14174 Brookhurst St., Garden Grove, CA 92843
raát tai haïi ñeán phoåi vaø gan”. * Thaûo luaän veà ñeà taøi truyeàn thoâng ngöôøi Myõ goác Vieät daãn giaû laø Vivian Leâ Traân trao ñoåi kinh nghieäm khi coâ coøn laøm chuû buùt phaàn Anh ngöõ cuûa tuaàn baùo Vieät Weekly, coù nhöõng nieàm vui, xen laãn vôùi nhieàu noãi buoàn khi va chaïm vôùi thöïc teá. * Ñeà taøi thaûo luaän veà vaên hoùa ngheä thuaät thu huùt nhieàu baïn treû, dieãn giaû laø Ysa Leâ, Hoäi tröôûng Hoäi VALAA, (Hoäi
Vaên Hoïc Ngheä Thuaät Vieät Myõ); ñoàng saùng laäp vaø chuû tòch Ñaïi Hoäi Ñieän aûnh Vieät Nam Quoác Teá. Ysa trình baøy sinh hoaït cuûa Hoäi Vaên Hoùa Vieät Myõ vaø, noåi baät nhaát laø hai laàn toå chöùc Ñaïi Hoäi Ñieän aûnh Vieät Nam Quoác Teá. Qua cô hoäi naøy caùc nhaø laøm phim treû Vieät Nam ñaõ coù dòp giôùi thieäu saûn phaåm cuûa hoï, trao ñoåi kinh nghieäm vôùi nhöõng ñaøn anh, ñaøn chò ñaõ ñi tröôùc ñang gaët haùi thaønh coâng.
Noùi chung, moät ngaøy hoäi thaûo taïi tröôøng Ñaïi Hoïc UCI, nhieàu ñeà taøi nhieäm yù ñaõ giuùp cho caùc sinh vieân nhaän ra mình, noái keát nhöõng ngöôøi sinh vieân treû vôùi nhöõng caù nhaân, ñoaøn theå, nhöõng anh chò tieàn nhieäm, hoï thu nhaän nhöõng nguoàn döõ lieäu quí giaù ñeå giuùp nhau ñi vaøo doøng sinh hoaït chính cuûa xaõ hoäi Hoa Kyø maø khoâng ñi quaù xa ra ngoaøi nguoàn goác Vieät Nam cuûa hoï. (cnn)
DAT
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B5
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
DAT
Baûo Laõnh Ra Tuø Tieåu Bang Vaø Lieân Bang - All Jails - All Court -24 Hours Services Baát cöù giôø naøo, baát cöù ôû ñaâu, haõy goïi ngay cho toâi, Charlie Ñaëng. Vôùi treân 12 naêm kinh nghieäm, chuùng toâi laøm vieäc 24/24, taän tình, kín ñaùo vaø mau choùng..
CHARLIE ÑAËNG 714-799-1415 - 714-374-1892 626-334-0696
Free Consultation - Checks are welcome - Credit Available - Collateral not always required
Owner: Curt Hagman - Lic#1840232
WESTMINSTER: 9035 Bolsa Ave., Suite 302 - SAN GABRIEL: 8808 Las Tunas POMONA: 174 W. Mc Kinley Ave. NORWALK: 12355 E. Imperial Hway - VAN NUYS: 6314 Van Nuys Blvd
Luaät sö
Huyønh Tuaán Kieät Lieân laïc
Tel: (714) 636-6320 Fax: (877) 882.1930 E.mail: kiet@lawyer.com
KTH
LAW OFFICES
12866 Main Street, Suite 201, Garden Grove, CA 92840
Toll Free: 1-877-232-2245 *: on approval
Ñaûm traùch
° ° ° ° °
Luaät Thöông Maïi Luaät Phaù Saûn Luaät Thöông Tích Luaät Gia Ñình Toá Tuïng
B6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
VUÕ AÙNH
(KYÙ SÖÏ)
KYØ 11
Ngö daân Vieät vieát trang cuoái cuøng cho lòch söû “Ba K” Tieáp trang B1
aùo tuø vì khi toøa chöa keát aùn, hoï vaãn chæ laø nghi can. Ñeå toân troïng toøa, nghi can thöôøng aên maëc ñaøng hoaøng, trònh troïng, bao giôø cuõng thaét caø vaït hoaëc neáu khoâng ñuû phöông tieän thì cuõng phaûi ñi giaày aùo boû trong quaàn. Hoâm ra toøa, phía nhöõng ngöôøi tò naïn ñeàu maëc ñoà lôùn vaø thaét caø vaït. Caû nhöõng ngöôøi Vieät Nam tham döï vôùi tö caùch cöû toïa cuõng vaäy. Maëc duø bò ñoái xöû khoâng teä baïc trong hôn 2 naêm, nhöng ngöôøi Vieät Nam vaãn toû ra toân troïng toøa aùn, ñoù laø ñieàu roõ raøng nhaát. Hoâm ñoù, toâi thaáy luaät sö Dees ghi vaøo soå nhaät kyù cuûa oâng raát chi tieát veà thaùi ñoä vaø caùch trang phuïc cuûa nhöõng ngöôøi maø oâng ñaïi dieän. OÂng ta toû ra haøi loøng. Ngöôïc laïi phía beân bò ñôn, döôøng nhö coá choáng laïi nhöõng nguyeân taéc naøy, hoï coá tình aên maëc beâ boái, quaàn jeans, aùo thun hay aùo sô mi laøm vieäc, ñaày nhöõng veát baån. Chæ coù Louis Beam laø mang caø-vaït, thay vì maëc ñoàng phuïc cuûa KKK nhö oâng ta nhieàu laàn lôùn tieáng ñe doïa. An ninh ñöôïc sieát chaët. Nhaân vieân caûnh saùt tö phaùp ngoài ôû taát caû nhöõng cöûa töø phoøng xöû leân ñeán vaên phoøng chaùnh aùn. Taát caû moïi ngöôøi ra vaøo phoøng xöû ñeàu phaûi ñi qua maùy khaùm phaù vuõ khí. Baùo chí chieám moät haøng gheá daøi
nôi maø caùc ngö daân Vieät Myõ ngoài. - Söï khaùc bieät ñoù lieäu coù taïo ñöôïc aûnh höôûng gì khoâng? - Toøa aùn Myõ coi vieäc trang phuïc ñaøng hoaøng laø moät tuïc leä chöùng toû hoï ñöôïc toân troïng. Neáu trang phuïc caåu thaû, raát deã bò coi laø thaùch thöùc toøa aùn vaø dó nhieân aûnh höôûng coù theå baát lôïi veà taâm lyù. - Nhöng caên baûn laø toøa aùn phaûi xöû theo luaät? - Ñuùng vaäy, anh khoâng phuû nhaän, nhöng em neân hieåu raèng laøm cho moïi ngöôøi töø coâng toá vieân ñeán luaät sö vaø thaåm phaùn ñeàu khoù chòu thì chaéc chaén khoâng thuaän lôïi roài, nhaát laø trong nhöõng vuï aùn lieân quan ñeán daân quyeàn nhö vuï naøy. Mình khoâng neân laøm ñieàu gì ngöôïc laïi tuïc leä cuûa toøa aùn. Rieâng luaät sö Dees, oâng raát chuù yù ñeán Richard Butler. Dees moâ taû trong hoài yù veà söï hieän dieän cuûa Butler taïi phieân toøa nhö sau, xin trích: “Richard Butler (giaùo chuû giaùo phaùi Nguoàn Goác “Identity”, ngöôøi ñònh thieát laäp quoác gia rieâng cho ngöôøi da traéng taïi vuøng Taây Baéc Hoa Kyø) ñeán ñeå tham döï cuoäc bieåu tình taïi Santa Fe, ñaõ ôû laïi ñeå coù maët trong phieân xöû. OÂng ta maëc ñoà lôùn, thaét caø-vaït vaø thoaït nhìn gioáng nhö moät kyõ
sö ngaønh khoâng gian hoaëc moät ngöôøi ñaõ coù chaùu noäi ngoaïi ñuøm ñeà hôn laø ngöôøi coá canh giöõ ngoïn löûa cho Hitler. Toâi chuù yù vaø thaáy treân caùnh tay oâng ta coù mang daáu hieäu chöõ Vaïn vaø hình moät thanh kieám. Khi toâi nhìn oâng ta, aùnh maét cuûa Butler nhö muoán ñuïc thuûng toâi. Nhöõng ngöôøi ngoài sau oâng ta phaàn lôùn laø nhöõng thaønh vieân trung thaønh vôùi KKK ñeàu maëc aùo sô mi ñen hay quaàn aùo maàu nguïy trang, vaøi ngöôøi mang baêng vaûi coù vieát chöõ SS (bieåu hieän maät vuï Gestapo cuûa Ñöùc Quoác Xaõ khi xöa). Hoï aên maëc nhö vaäy cuõng laø ñieàu hay vì noù giuùp toâi nhìn roõ ñoái phöông. Hôn nöõa, duø coù aên maëc nhö theá, hoï cuõng vaãn khoâng ghi ñöôïc theâm ñieåm naøo cho bò ñôn caû. “Ngay khi ñaët chieác caëp treân baøn, toâi vaø Beam trao nhau caùi nhìn khoâng chôùp maét. Roài toâi mæm cöôøi vôùi vieân thuû laõnh KKK vaø quay ñi choã khaùc. OÂng ta coù theå thaéng toâi caùi nhìn naøy, nhöng toâi vaãn chôø ñôïi giaây phuùt doàn oâng ta leân gheá nhaân chöùng. “Toâi laáy hoà sô ra khoûi caëp vaø nghó veà nhöõng gì chuùng toâi ñang coá gaéng thöïc hieän. Nhöõng ñieàu aáy khoâng phöùc taïp. Chuùng toâi ñang phaûi chöùng minh tröôùc toøa veà nhöõng thöông toån cuûa
Help-U-Sell
SMART SOLUTION REALTY 14214 Brookhurst Street., Garden Grove CA 92843 (Trong khu maùi ngoùi xanh, giöõa Westminster vaø Hazard)
THIEÂN NGA & THAØNH VUÕ Broker/Owners
714-638-0488
TUESDAY, JUNE 7, 2005
ngö daân Vieät Nam veà hai phöông dieän: Caù nhaân vaø kinh teá. ÔÛ möùc ñoä caù nhaân moãi ngö daân, chuùng toâi seõ chöùng minh raèng nhöõng huø doïa vaø ñe doïa duøng baïo löïc ñaõ vi phaïm vaøo quyeàn hieán ñònh vaø daân quyeàn cuûa ngö daân Vieät Nam tò naïn. Veà phöông dieän kinh teá, chuùng toâi cuõng seõ chöùng minh raèng than chuû cuûa chuùng toâi hieän ñang khoâng ñöôïc pheùp theo ñuoåi ngheà nghieäp maø hoï ñaõ choïn. Cuøng luùc ñoù, chuùng toâi ñaõ phaûi duøng vuï naøy ñeå ngaên ngöøa nhöõng haønh ñoäng ñaëc bieät nhaém vaøo ngöôøi Vieät Nam baèng caùch loaïi boû toaøn boä löïc löôïng baùn quaân söï töùc Löïc Löôïng Tröø Bò Khaån Caáp Texas cuûa KKK. Muoán laøm ñieàu naøy, chuùng toâi phaûi veõ ñöôïc nhöõng hình aûnh töøng xaûy ra taïi caùc traïi huaán luyeän cuûa Beam vaø nhöõng haønh ñoäng naøy laø huaán luyeän baùn quaân söï baát hôïp phaùp. Löïc Löôïng Tröø Bò Khaån Caáp (Texas Emergency Reserve) laø moät toå chöùc lôùn hôn laø moät nhoùm taäp hoïp nhau laïi ñeå chôi troø chôi chieán tranh hay thöïc taäp tìm kieám muïc tieâu. “Taát caû moïi nhaân chöùng ñeàu hoaøn haûo, ngoaïi tröø moät ñieàu khieán toâi lo laéng: Ñoù laø nhaân chöùng Margaret Anderwall, chuû beán toâm töøng cho nhöõng ngö daân Vieät Nam möôùn choã ñaäu taàu, nhöng ñaõ phaûi chaám döùt kinh doanh vì lôøi ñe doïa tröïc tieáp cuûa KKK. Lôøi khai cuûa baø raát quan troïng, nhöng tröôùc ñoù, baø ñaõ noùi vôùi Randall laø vaãn coøn raát sôï neân khoâng muoán laøm nhaân chöùng. “Nhaân chöùng thöù hai seõ gaây phieàn toaùi laø Louis Beam, ngöôøi maø toâi muoán gaén lieàn vaøo vôùi nhöõng haønh ñoäng ñe doïa vaø söû duïng baïo löïc cuûa nhöõng thaønh vieân döôùi quyeàn oâng ta. Toâi phaûi buoäc oâng ta thuù nhaän laø ñaõ coù nhöõng lôøi tuyeân boá khích ñoäng baïo löïc vaø ñaõ coù nhöõng hoaït ñoäng huaán luyeän baùn quaân söï baát
Ñòa Phöông hôïp phaùp. “Bò ñôn Gene Fisher, ngöôøi ñaõ gaây ra moät chuoãi nhöõng bieán coá baèng lôøi yeâu caàu KKK can thieäp vaøo vieäc ñaùnh toâm seõ laø nhaân chöùng ñaàu tieân ñöùng treân vaønh moùng ngöïa. OÂng ta ñaõ moâ taû vieäc tieáp xuùc vôùi Beam nhö theá naøo vaø töøng lieân tieáp laäp ñi laäp laïi nguyeân do thuùc ñaåy: KKK laø toå chöùc duy nhaát can ñaûm ñöông ñaàu vôùi nhöõng lôøi keát aùn. OÂng ta cuõng ñaõ thuù nhaän raèng Beam ñeà nghò huaán luyeän cho nhöõng ngö phuû Myõ vaø tuyeân boá vôùi baùo chí raèng 60% ñoàng nghieäp ñaùnh caù cuûa oâng ta ñeàu ñöôïc huaán luyeän taïi nhöõng traïi cuûa Louis Beam. Tuy nhieân, sau ñoù thì oâng ta laïi noùi raèng oâng ta ñaõ noùi doái khi ñöa tin naøy ra cho caùc phoùng vieân. “Tuy theá, vaãn coù caùi keït cho Fisher vì trong moät vaøi baøi dieãn vaên kích ñoäng trong 6 cuoái cuøng, Fisher ñaõ thuù nhaän coù noùi nhö vaäy vôùi caùc phoùng vieân, chöù khoâng phuû nhaän nöõa. Ngoaøi ra, oâng ta coøn khoâng caàn phuû nhaän caû moät lôøi tuyeân boá trong ñoù oâng noùi, neáu ñöôïc yeâu caàu ‘toå chöùc cuûa oâng seõ trang bò suùng cho ngöôøi treân taàu khi muøa ñaùnh toâm baét ñaàu’. Paul Grey, moät nhaân vieân ñaëc vuï cuûa Vaên Phoøng Lieân Bang Kieåm Soaùt Röôïu, Thuoác vaø Vuõ Khí (ATF) ñaõ theo doõi Fisher. Anh ñöa cho baø chaùnh aùn McDonald hình aûnh cuûa con taàu bò hoûa hoaïn taïi khu vöïc Seabrook vaø khai raèng theo con maét chuyeân nghieäp, con taàu naøy chaùy laø do bò ñoát. “Nhöõng chuû baõi toâm laø laø Jim Craig vaø Ernest Blansfield noùi veà nhöõng ñe doïa maø hoï nhaän ñöôïc töø nhöõng ngö daân Myõ vaø KKK chæ vì hoï laøm aên buoân baùn
LIST NHAØ AS LOW AS:
THIEÂN NGA & THAØNH VUÕ CHUYEÂN VIEÂN MUA - BAÙN - TAØI TRÔÏ ÑÒA OÁC UY TÍN - TAÄN TAÂM - NHANH CHOÙNG - KÍN ÑAÙO
ELEGANT HOUSE IN HUNTINGTON BEACH
$ 3,950
714-638-0488 $445,000
(Paid at closing)
! 695 Silvera Ave., Long Beach 4PN, 3PT, 3147sqft. $950,000. ! CONDO 2418 S. Laurel Wood, Santa Ana, 2PN - 1PT, 886 sqft. $370,000. ! CONDO 1381 Cerritos, Anaheim, 3PN - 3PT, 1446 sqft. $445,000. ! Mobile Home 2004, 3050 Ball Rd., # 199, Anaheim 3PN, 1 bonus, 2PT, 1550 sqft. $140,000. NEW LISTING ! Business 1151 E. Bolt Ave., Pomona tieäm Giaët & tieäm Nöôùc 20857 CABRILLO LANE, HUNTINGTON BEACH 8217 JASMINE DR. WESTMINSTER, CA 92683 2600sqft. Giaù $300,000. Affordable condo in Anaheim * 4 PN, 2.5 PT * Nhaø roäng 2600 sqft. 4 PN, 2.75 PT, roäng khoaûng 2291 sqft, 1381 W. Cerritos Ave. # 81, Anaheim, CA 92802 ! Income property 4Plex Huntington Beach, 2PN, 1PT, 3 BEDROOMS, 2.5 BATHROOMS· Giaù $1,200,000. Giaù $ APPROX. 1446 SQFT OF LIVING SPACE
vôùi ngöôøi Vieät Nam. Hoï nhaán maïnh raèng hoï bò doïa naït raát nghieâm troïng. Craig nhaéc laïi tröôùc toøa raèng Fisher ñaõ caûnh caùo oâng ta nhö sau: Haõy coi chöøng taàu cuûa oâng. Chuùng deã ñoát laém ñaáy! Trong khi chuùng toâi khoâng theå chöùng minh xem ai ñoát taàu, caùc lôøi khai vöøa keå coù theå giuùp chuùng toâi tìm ra ngöôøi phaûi chòu traùch nhieäm. “Nhaân chöùng Ñoã Thò Do, Ñaïi Taù Nam vaø Phöông Phaïm cuõng khai baùo veà nhöõng haønh ñoäng ñe doïa hoï. Phöông Phaïm naêm ñoù 13 tuoåi laø ngöôøi giöõ treû ñaõ bò KKK ñe doï a trong cuoä c dieã u haø n h baè n g taà u ngaø y 15-3-1981, ñeá n thôø i ñieå m aá y vaã n coø n sôï neâ n töø choá i xuaá t hieä n vì sôï KKK seõ ‘taù i thaê m vieá n g nhaø coâ ’ neá u coâ xuaá t hieä n treâ n gheá nhaâ n chöù n g. Chæ ñeá n khi baø chaù n h aù n McDonald ñoà n g yù cho pheù p ñoá i chaá t taï i phoø n g laø m vieä c cuû a baø maø khoâ n g coù maë t cuû a beâ n bò ñôn, Phöông Phaï m môù i chòu khai. Söï can ñaû m cuû a Phöông Phaï m vaø cuû a nhöõ n g ngöôø i Myõ coù caû m tình vôù i ngöôø i tò naï n Vieä t Nam khieá n chuù n g toâ i leâ n tinh thaà n . Chuù n g toâ i phaá n chaá n haú n leâ n . Chuù n g toâ i ñaõ coù khaû naê n g ñeå laø m moät ñieàu voâ cuøng caàn thieát baè n g caù c h chöù n g minh raè n g moä t kieå u saù c h nhieã u ñaõ ñöôï c khai trieå n khoâ n g chæ laø haø n h ñoä n g ñôn ñoä c maø laø haø n h ñoä n g coù heä thoá n g cuû a Louis Beam vaø toå chöù c cuû a oâ n g ta.” (Coø n tieá p ) KYØ SAU: KKK bò doà n vaø o chaâ n töôø n g khoâ n g loá i thoaù t .
Set Fee & We Do:
Open house Free advertizing Handle all paperwork Buyer qualification Help buyer with financing
* Mua nhaø khoâng caàn tieàn Down OK
ing * No Credit, Bad Credit OK List w Ne * Bankruptcy OK * First time buyers OK
930,000
$810,000
* Ñaëc bieät ôû caùc tieåu bang
0% DOWN
Tieàn lôøi baét ñaàu töø 1%
DAT
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B7
.3”
DAT
B8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Ñòa Phöông
Flowers: 714-775-4648, nhaø saùch Tuù Quyønh vaø nhaø haøng Thanh Mai.
Sinh hoaït Coäng ñoàng Tieáp trang B1 Lieân laïc: 714-423-2584, 714-292-9568.
Kyû Nieäm 25 Naêm Tröôøng Vieät Ngöõ Ñaéc Loä Ngaøy giôø: 4 giôø chieàu ngaøy 12 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø Thôø St. Christopher, 629 S. Glendora Avenue, West Covina, CA 91790. Coäng Ñoaøn Thaùnh Giuse vaø tröôøng Vieät Ngöõ Ñaéc Loä kyù thö môøi. Lieân laïc: 626-636-5345.
Ca só Anh Duõng ra maét CD “Tieãn Em” Thôøi gian: Töø 3:30pm ñeán 8:00pm ngaøy 12 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Majectic. Chöông trình nhaïc thính phoøng vôùi Anh Duõng vaø Leä Thu, Dieãm Lieân, Thanh Haø. MC Quyønh Höông, ban nhaïc Syõ Döï vôùi söï taêng cöôøng cuûa Vöông Höông (Piano), Luaân Vuõ (Violon) vaø Vuõ Anh Tuaán (Saxo). Giaù veù 35 USD vaø 50 USD, taïi Tuù Quyønh, Trung Taâm Thuùy Nga. Lieân laïc: 714-393-8207
Hoäi Hoa Lan Vieät Nam (OC) toå chöùc hoäi thaûo Ngaøy giôø: 1 giôø chieàu ngaøy 18 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø thôø First Presbyterian, 11832 Euclid Street, Garden Grove, CA 92840 (Giöõa Chapman vaø OrangeWood.) Höôùng daãn caùch troàng, tæa lan, töôùi nöôùc vaø boùn phaân ñeå chaêm soùc lan. Vaøo cöûa töï do.
Ca só Phöông Hoàng Queá ra maét CD “Lính Xa Nhaø” Thôøi gian: 7 giôø toái, Chuû Nhaät 19 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Paracel Seafood, 15583-15589 Brookhurst Street, Westminster, CA 92683. Chöông trình sau khi tröø chi phí Phöông Hoàng Queá seõ duøng ñeå ñoùng goùp giuùp ñôõ cho caùc anh chò em Thöông Pheá Binh taïi queâ nhaø. Ca só: Nhö Quyønh, Baèng Kieàu, Truùc Mai, Tuaán Vuõ, Nhaät Trung, Trizzie, Kyø Anh, Quoác Anh, Nhaät Haï... Nhoùm kòch Traàn Huøng. MC: Vieät Dzuõng, Nam Loäc vaø Traàn Quoác Baûo. Giaù veù 45 USD, VIP 55 USD taïi Melody
Toång Hoäi Phaùt Trieån Voõ Thuaät Theá Giôùi gaây quyõ Thôøi gian: 6:00pm, Chuû Nhaät 19 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø haøng Seafood Kingdom, 9802 Katella Ave Anaheim. Ngheä só: Höông Lan, Thu Phöông, Cao Thaùi, Höông Thô, Myõ Thuùy, Ngoïc Thuûy, Phöôïng Mai, Linh Tuaán, Thanh Huyeàn, Beù Ñan Vy, Myõ Trinh, Kieàu Linh, Ban Theá Heä Treû... Veù 35 USD vaø 50 USD bao goàm aåm thöïc, baùn taïi: Cafe Factory, Phôû Taøu Bay, nhaø haøng Bình Minh... Lieân laïc: Giaùo Sö Phaïm Coâng Huyeàn: 714928-7887 vaø Voõ sö Lyù Hoaøng Tuøng soá 714-448-7901.
Caùc khoùa tu taäp taïi Tu Vieän Loäc Uyeån Ngaøy giôø: Ngaøy 27 tôùi ngaøy 30 Thaùng Naêm naêm 2005. Ngaøy 17 tôùi ngaøy 19 Thaùng Saùu naêm 2005. Ngaøy muøng 1 tôùi ngaøy muøng 4 Thaùng Baûy naêm 2005. Ngaøy 14 tôùi ngaøy 18 Thaùng Chín naêm 2005. Ngaøy 21 tôùi ngaøy 25 Thaùng Chín naêm 2005. Ngaøy 28 Thaùng Chín tôùi ngaøy muøng 2 Thaùng Möôøi naêm 2005. Ñòa ñieåm: Tu Vieän Loäc Uyeån. Tìm chæ daãn loä trình treân website: www.DeerparkMonastery.org hoaëc goïi ñieän thoaïi taïi (760) 291-1003. Coi chi tieát vaø ghi danh treân Internet hoaëc ñieän thoaïi tôùi vaên phoøng theo caùc soá ghi treân.
Xuaân Ñieàm ra maét saùch Ngaøy giôø: 6 giôø toái Thöù Saùu ngaøy 17 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ban Tuø Ca vaø Nhaïc Só Xuaân Ñieàm toå chöùc haùt coäng ñoàng vaø ra maét tuyeån taäp nhaïc Daán Thaân. Coù aåm thöïc nheï. Lieân laïc: Xuaân Ñieàm 562-984-9275.
Hoäi Ngheä Só AÙi Höõu Hoïp Maët Ngaøy giôø: 5 giôø chieàu ngaøy 17 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Vieãn Ñoâng. Hoïp ñeå kieåm ñieåm coâng vieäc, saép xeáp nhaân söï, keá hoaïch baûo veä quyeàn lôïi, coâng boá ngaân quyõ... Toång Thö Kyù Trung Quaân thay maët hoäi tröôûng kyù thö môøi.
Powered by
VNUSPS Huaán Luyeän Test 473 Ngaøy giôø: 8 giôø saùng ñeán 1 giôø tröa ngaøy Chuû Nhaät 19 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Little Saigon Radio, 15781 Brookhurst Street, #101, Westminster. Giuùp ñôõ ñoàng höông thi vaøo caùc ngaønh ngheà böu ñieän Hoa Kyø, VNUSPS toå chöùc lôùp huaán luyeän Test 473 vaø höôùng daãn traû lôøi interview. 100 hoïc vieân ghi teân tröôùc seõ ñöôïc öu tieân tham döï lôùp hoïc. Ghi teân tröôùc qua email: danpham@vnusps.org hoaëc martinthe@vnusps.org
Ñaïi Leã Kyû Nieäm Naêm Thöù 66 Ñöùc Huyønh Giaùo Chuû Khai Saùng Hoøa Haûo Ngaøy giôø: 1 giôø 30 chieàu ngaøy Chuû Nhaät 19 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Kyû nieäm naêm thöù 66 Ñöùc Huyønh Giaùo Chuû khai saùng Ñaïo Phaät Hoøa Haûo. Lieân laïc: 714-636-5407. Kyù thö môøi: Huyønh Kim, Döông Minh Quang, Traàn Thò Hoa, Leâ Phöôùc Sang.
Ñeâm nhaïc “Vietnamese Night” Ngaøy giôø: 2 show 4 giôø chieàu vaø 7 giôø toái ngaøy Chuû Nhaät 19 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Harrah’s Casino & Resort, San Diego. Ca só Quang Duõng, Theá Sôn, Thu Haø, Höông Lan, Quang Linh, Thanh Thaûo, Hoaøi Linh Vieät Höông, nhaïc só Vaên Hoaøng, Vuõ Coâng AnNamX Dancers, Ban Nhaïc Syõ Döï Brothers. Veù baùn tröôùc taïi Tuù Quyønh (714-5314284) vaø caùc tieäm saùch, nhaïc taïi Little Saigon.
Hoïa só Leâ Ñöùc trieån laõm tranh maøu nöôùc Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät vaø Nguyeät San Phuï Nöõ Gia Ñình Ngöôøi Vieät baûo trôï. Ngaøy giôø: 11 giôø saùng Thöù Baûy ngaøy 25 Thaùng Saùu ñeán 6 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 26 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA92683. Hoïa só Leâ Ñöùc trieån laõm tranh maøu nöôùc chuû ñeà “Noùn Queâ Höông.” Coù thöùc aên nheï.
Ñeâm Daï Vuõ “Löu Bích - Adam Hoà” Ngaøy giôø: 9 giôø toái, 24 thaùng Saùu, 2005. Ñòa ñieåm: Majestic Club, 18582 Beach Blvd., Hungtinton Beach. Ca só goùp maët: Coâng Thaønh, Lyn, Henry Chuùc, Thaùi Thaûo, Tuaán Haûi, Caùt Lyù... Veù $35, baùn tröôùc taïi Tuù Quyønh (714-5314284), Bích Thu Vaân, Zippost, Le Gôûi Tieàn Leï...
Môû lôùp nhaïc “Hoa Töø Bi” Ngaøy giôø: Khai giaûng vaøo 2 giôø chieàu ngaøy 25 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Chuøa Baûo Quang, 713 N. Newhope Street, Santa Ana, CA-92703. Tel: 714-554-1287.
Lôùp nhaïc Hoa Töø Bi, goàm nhaïc lyù, hoøa aâm, saùng taùc... vaø piano, keyboard, guitar, luyeän gioïng, do caùc giaûng vieân ñaõ toát nghieäp Quoác Gia AÂm Nhaïc Saigon vaø Golden West Hoa Kyø ñaûm traùch. Ghi danh töø ngaøy muøng 2 Thaùng Naêm ñeán ngaøy 25 Thaùng Saùu naêm 2005. Theâm chi tieát: Goïi nhaïc só Nam Höng 714657-5267 hoaëc email: namhung2001@hotmail.com
Nhaïc Hoäi Gaây Quyõ “Taïo Phöôùc Xaây Chuøa” Ngaøy giôø: 5 giôø chieàu, Chuû Nhaät 26 thaùng Saùu, 2005. Ñòa ñieåm: Seafood Kingdom, 9802 Katella Ave. Anaheim, CA 92840. Daï tieäc gaây quyõ “taïo phöôùc xaây chuøa” coù söï tham döï cuûa Tuyù Hoàng, Tuaán Chaâu, Löu Quoác Vieät, Taøi Linh, Töôøng Nguyeân... MC: Hoàng Vaân, Ñoã Thanh. Ban nhaïc La Mour. Ñaëc bieät coù söï tham döï vaø chöùng minh cuûa Ñaïi Laõo Hoøa Thöôïng Thích Maõn Giaùc cuøng moät soá chö toân ñöùc taêng ni. Giaù veù: VIP vaø $50, bao goàm aåm thöïc. L/L mua veù: Tuù Quyønh (714-531-4284)
Vaên Buùt Nam California Hoïp Heø 2005 Ngaøy giôø: 11 giôø saùng ngaøy Chuû Nhaät 26 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø Haøng Seafood Palace II, 3150 W. Lincoln Avenue, Anaheim. Buoåi hoïp nhaèm muïc ñích phoå bieán, phaùt huy vaên hoùa, vaên hoïc, ngheä thuaät vaø gaây quyõ. Veù tham döï $25, baùn taïi truï sôû Vaên Buùt, 9262 A Bolsa Avenue, Westminster. ÑT: 896-9518, 557-2977. Chuû Tòch Thaùi Anh Duy kyù thö môøi.
Quyønh Giao ra maét ñóa nhaïc môùi Ngaøy giôø: 3 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 26 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ra maét CD Trôû Veà Thoân Cuõ vaø Tình Khuùc Phaïm Duy. Goùp maët: Anh Duõng, Phaïm Haø, Vöông Höông, Xuaân Thao, Bob Morgan (Flute), Phaïm Long. Veù baùn taïi: Tuù Quyønh (714-531-4284), Thaêng Long Music (714-899-7898), Töï Löïc (714-531-5290). Veù ñoàng haïng $15. Lieân laïc: Ca só Quyønh Giao 714-544-0962 hoaëc 714-653-8693.
Descanso Bonsai Society toå chöùc trieån laõm vaø baùn hoa lan Ngaøy giôø: Töø ngaøy 17 ñeán ngaøy 19 Thaùng Saùu naêm 2005, 9AM ñeán 4PM. Ñòa ñieåm: Descanso Gardens, 1418 Descanso Drive, La Canada Flintridge, CA. Ñaây laø show thöù 35 haøng naêm cuûa Descanso Bonsai. Trieån laõm bonsai cuûa caùc ngheä nhaân töø Novice ñeán Master. Trình dieãn tæa lan vaøo Thöù Baûy vaø Chuû Nhaät töø 11AM ñeán 1:30PM. Caùc giaûi thöôûng ñöôïc phaùt döôùi daïng Ribbons. Baøy baùn caùc loaïi hoa lan vaø saûn phaåm lieân heä.
TUESDAY, JUNE 7, 2005 Ñoå Xaêng ÔÛ Ñaâu? Muïc “Ñoå Xaêng ÔÛ Ñaâu?” cung caáp moät soá chi tieát lieân quan ñeán giaù xaêng trong tuaàn taïi moät soá caây xaêng trong khu vöïc zip code 92683. Thöù töï caùc caây xaêng ñöôïc lieät keâ döïa theo giaù xaêng 87, taêng daàn töø treân xuoáng döôùi. Ngay beân döôùi giaù cuûa töøng loaïi xaêng laø ngaøy hieäu löïc. Giaù xaêng trong baûng naøy khoâng baûo ñaûm giaù xaêng hieän taïi. Thoâng tin ñöôïc trích töø website www.msn.com. Reû nhaát: $1.55 (Shawnee, OK) Loaïi xaêng Caây xaêng taïi Little Saigon
Maéc nhaát: $2.79 (Needles, CA) 87
89
Mobil
15496 Magnolia St Westminster, CA 92683
$2.239 06/04/05
$2.349 06/04/05
$2.459 06/04/05
Citgo
15991 Magnolia St Westminster, CA 92683
$2.279 06/04/05
$2.379 06/04/05
$2.479 06/04/05
76
13682 BEACH BLVD Westminster, CA 92683
$2.299 06/03/05
76
5000 WESTMINSTER BLVD Westminster, CA 92683
$2.299 06/03/05
Chevron
13741 BEACH BLVD Westminster, CA 92683
$2.299 06/03/05
Chevron
14902 Beach Blvd Westminster, CA 92683
$2.299 06/04/05
Chevron
5992 WESTMINSTER BLVD Westminster, CA 92683
$2.319 06/04/05
$2.439 05/31/05
Chevron
6702 Westminster Blvd Westminster, CA 92683
$2.319 06/04/05
$2.419 06/02/05
76
6322 WESTMINSTER BLVD Westminster, CA 92683
$2.319 06/03/05
Chevron
13712 Goldenwest St Westminster, CA 92683
$2.339 06/04/05
$2.439 06/03/05
$2.539 06/04/05
Chevron
14600 Edwards St Westminster, CA 92683
$2.339 06/04/05
$2.459 05/31/05
$2.539 06/04/05
76
15482 GOLDENWEST ST Westminster, CA 92683
$2.359 06/03/05
$2.459 06/02/05
$2.559 06/01/05
Shell
15501 BEACH BLVD Westminster, CA 92683
$2.379 05/31/05
Lieân laïc: 818-952-4400, 818-952-4400. www.descanso-bonsai.com
Trieån Laõm “A Long Journey of Courage Vietnamese Americans in the United States 1975-2005” Ngaøy giôø: 2 giôø chieàu Thöù Naêm ngaøy 28 Thaùng Tö ñeán ngaøy 20 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: California State University, Fullerton, 800 N. State College, Fullerton, CA 92834. Trieån laõm hình aûnh, phim tö lieäu, taøi lieäu lieân quan ñeán Coäng Ñoàng Vieät Nam taïi Hoa Kyø. Ban Toå Chöùc: Tieán Só Voõ Kim Sôn, Veronica Chiang, Tammy Tran, Laura Lesner, Judy Minh Hue Pham... Trieån laõm keùo daøi töø ngaøy 28 Thaùng Tö ñeán ngaøy 20 Thaùng Saùu naêm 2005. Lieân laïc: (714) 278-3400.
Hoäi ngoä “Gia Ñình 18” vaø kyû nieäm “Tuyeán Theùp Xuaân Loäc” Ngaøy giôø: Ngaøy muøng 9 vaø muøng 10 Thaùng Baûy naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Hoäi Ngoä Chieán Höõu Sö Ñoaøn 18 Boä Binh ñeå gaëp gôõ nhöõng chieán höõu töø nôi xa veà, thaêm hoûi nhau, vaø haøn huyeân taâm söï. Kyû nieäm “12 Ngaøy Tuyeán Theùp Xuaân Loäc” vaø nhôù veà nhöõng ñoàng ñoäi ñaõ hy sinh vì toå
91
$2.539 06/01/05 $2.399 06/03/05
$2.499 06/01/05
$2.539 06/01/05 $2.519 06/02/05
$2.499 06/02/05
quoác. Lieân laïc: Ñaëng Vaên Phuùc (714) 679-1595. Ñaëng Traàn Hoa (714) 254-5141.
Hoäi Thaûo veà Haûi Thöôïng Laõn OÂng Ngaøy giôø: 1 giôø chieàu ngaøy 24 Thaùng Baûy naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Buoåi hoäi thaûo veà Haûi Thöôïng Laõn OÂng - Leâ Höõu Traùc (1720-1791) ñöôïc toå chöùc bôûi Hoäi Döôïc Só Vieät Myõ Mieàn Nam California. Lieân laïc: 714-896-9518. Döôïc Só Vuõ Vaên Tuøng, Hoäi Tröôûng, kyù thö môøi.
Hoïa só Hoà Thaønh Ñöùc trieån laõm tranh Ngaøy giôø: Töø 15 ñeán 23 Thaùng Möôøi naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng Sinh Hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683.
Chöông trình phaùt thanh Phaät Phaùp ÖÙng Duïng Ngaøy giôø: 6 giôø 10 phuùt ñeán 7 giôø toái moãi chieàu Chuû Nhaät. Laøn soùng: 106.3 FM. Do Hoøa Thöôïng Thích Tònh Töø, Tu Vieän Tröôûng tu vieän Kim Sôn thuyeát giaûng.
DAT
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B9
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
CHO COÂNG CHUÙNG
.3”
BAÙN ÑAT Á ÑAÁU GIAÙ
DAT
CAÀN PHAÛI BAÙN HETÁ
200
PHAÀN ÑATÁ
ÑAT Á XAY Â NHAØ ÑEÁN 640 MAÃU GIAÙ ÑAÁU TOÁI THIEÅU TÖØ $100 MOT Ä MAÃU NHIEÀU PHAÀN ÑAÁT TAÏI SAN DIEGO, RIVERSIDE, SAN BERNARDINO, LOS ANGELES, KERN, VAØ IMPERIAL COUNTIES HAÕY
XEM
NHÖÕNG
PHAÀN
ÑAT Á
THÍCH
HÔÏP
NAØY
MUOÁN NHAÄN ÑÖÔÏC BAÛN ÑOÀ, ÑIEÀU KIEÄN VAØ CHI TIETÁ ÑAÁU GIAÙ, MÔØI XEM WEBSITE HOAËC GOÏI: ÑIEÄN THOAÏI MIEÃN PHÍ:
CATOLOG MIEÃN PHÍ 1-800-381-8572
GHI DANH luùc 8:30 saùng Chuû Nhaät ngaøy 26 thaùng 6 naêm 2005 ÑAÁU GIAÙ baét ñaàu 9:30 saùng Chuû nhaät ngaøy 26 thaùng 6 naêm 2005 TAÏI San Diego Convention Center 111 West Harbor Drive San Diego, CA 92101
NGAØY ÑAÁU GIAÙ: CHUÛ NHATÄ 26 THAÙNG 6 NAÊM 2005
Ñaáu Giaù bôûi: LandAuction.com
CA NHAÏC - ÑIEÄNAÛNH - GIAÛITRÍ
.3”
B10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005
Ca só Anh Khoa
CD Khuùc Thuïy Du
ñaây laø ñöùa con ñaàu loøng maø ca só Anh Khoa ñaõ thaät söï taâm ñaéc, thaät söï töï haøo vì laø laàn ñaàu tieân anh coù ñöôïc moät taùc phaåm ngheä thuaät haøm chöùa caû beà ngoaøi laån noäi dung taát caû nhöõng gì anh yeâu thích, choïn löïa
S
Khuùc Thuïy Du, cuoán CD maø theo nhö nhöõng lôøi taâm tình cuûa ca só Anh Khoa cho bieát ñoù laø taùc phaåm goùi gheùm tình caûm, taâm tö trong suoát bao nhieâu naêm daøi ra haûi ngoaïi sinh soáng, ñoù cuõng laø taát caû nhöõng öu tö, muoän phieàn maø taùc giaû ñaõ muoán noùi leân qua hình aûnh nöõa khuoân maët traéng töôïng tröng
Töôûng nhôù thieát laäp caùch ñaây 72 naêm NEW JERSEY - Ngaøy 6-6 laø ngaøy maø raïp chieáu phim drive-in ñaàu tieân ñöôïc thieát laäp caùch ñaây 72 naêm, töùc laø vaøo naêm 1933. Ngöôøi saùng laäp vaø thieát keá caùc raïp chieáu phim drive-in (laùi xe vaøo trong raïp) laø Richard Hollingshead. Khi coøn laø moät ngöôøi baùn xe hôi cho ñaïi lyù xe cuûa boá oâng laø Whiz Auto Product, Hollingshead luoân luoân khaéc khoaûi tìm caùch phoái hôïp hai nguoàn lôïi khaùc nhau: Xe hôi vaø ñieän aûnh. Caùi nhìn cuûa Hollingshead laø laøm sao phaûi thieát keá ñöôïc moät raïp chieáu phim loä thieân nôi maø nhöõng khaùn giaû xi-neâ coù theå xem phim töø trong xe
Bìa ñóa CD Khuùc Thuïy Du cuûa ca só Anh Khoa, trôû laïi sau nhieàu naêm vaéng boùng.
trôû laïi vôùi
Ca só Anh Khoa
au moät thôøi gian daøi vaéng boùng, maáy ngaøy gaàn ñaây ngöôøi ta thaáy ca só Anh Khoa coù maët taïi Orange County vôùi moät taùc phaåm CD môùi thaät môùi, taùc phaåm cuõng laø ñöùa con tinh thaàn ñaàu tieân sau hôn möôøi maáy naêm sinh hoaït taïi haûi ngoaïi: Khuùc Thuïy Du.
NGUYEÃN ÑÖÙC TUAÁN
hôi cuûa hoï. Hollingshead tìm caùch caùch thöïc hieän cuoäc thöû nghieäm ngay ôû treân baõi xe cuûa nhaø mình taïi soá 212 ñöôøng Thomas, thaønh phoá Camden, tieåu bang New Jersey. Nhaø saùng cheá naøy raùp moät maùy chieáu hieäu Kodak 1928 leân mui xe chieáu vaøo moät taám maøn traéng caêng treân caønh caây ôû saân sau, roài duøng moät maùy thu thanh ñaèng sau taám maøn ñeå phaùt ra aâm thanh. Hollingshead nhaän ra raèng oâ n g coø n phaû i thöû nghieä m theâ m ñeå laø m sao cho aâ m thanh ñöôïc toát trong nhöõng ñieàu kieän thôøi tieát khaùc nhau vaø vò trí choã ñaäu xe trong raïp
cho thôøi gian vui veû nhaát, haïnh phuùt nhaát maø anh ñaõ coù ñöôïc khi anh coøn ôû queâ nhaø vaø nöõa khuoân maët ñen laø hình aûnh cuûa thôøi gian anh veà soáng aån daät vôùi gia ñình vôï taïi Hungary, ngoaøi ra beân caïnh ñoù anh ñaõ ñeå hình chuïp chieác caàu baéc qua doøng soâng Danube cuõng laø chieác caàu ôû ngay taïi thuû ñoâ Budapest cuûa ñaát nöôùc Coäng Hoøa Hungary, taát caû nhöõng aån yù aáy, taâm tình ñoù ñaõ ñöôïc taùc giaû neâu leân ngay treân trang bìa ngoaøi cuûa album CD Khuùc Thuïy Du. Nhaéc laïi taùc phaåm CD Khuùc Thuïy Du, ñaây laø ñöùa con ñaàu loøng maø ca só Anh Khoa ñaõ thaät söï taâm ñaéc, thaät söï töï haøo vì laø laàn ñaàu tieân anh coù ñöôïc moät taùc phaåm ngheä thuaät haøm chöùa caû beà ngoaøi laån noäi dung taát caû nhöõng gì anh yeâu thích, choïn löïa, Anh Khoa chia seû raèng sau hôn möôøi maáy naêm sinh hoaït vaên ngheä taïi haûi ngoaïi cuoái cuøng anh cuõng ñaõ thoûa ñöôïc öôùc nguyeän coù moät taùc phaåm CD do chính mình taïo ra, thaät söï trong nhöõng
naêm qua treân thò tröôøng CD baêng nhaïc cuõng ñaõ coù moät vaøi CD mang tieáng haùt cuûa anh, nhöng nhöõng taùc phaåm ñoù chæ laø cuûa caùc trung taâm ca nhaïc laøm ra vôùi tính caùch thöông maïi, hay noùi ñuùng hôn ñoù laø nhöõng CD maø trong aáy anh phaûi haùt nhöõng nhaïc phaåm anh khoâng haún haøi loøng vaø dó nhieân cuõng chaúng phaûi do anh löïa choïn. Khuùc Thuïy Du goàm coù 10 nhaïc phaåm: Khuùc Thuïy Du, Moät Mình Trong Chieàu Vaéng, Giaác Mô Ñòa Ñaøng, Tuoåi Ñaù Buoàn, Moät Coõi Ñi Veà, Tình Ñaàu Haï, Lôøi Tình Cuoái, Chôø, Story, Rong Reâu. Caû 10 nhaïc phaåm noùi treân laø taát caû taâm huyeát, choïn loïc maø ca só Anh Khoa ñaõ boû raát nhieàu thôøi gian, coâng söùc ñeå thöïc hieän, anh taâm tình raèng ñeå laøm xong phaàn hoøa aâm, phoái khí anh ñaõ phaûi veà laïi Saøi Goøn ñeå nhôø nhaïc só Baûo Chaán giuùp giuøm anh phaàn hoøa aâm, moät thaùng röôõi ôû Saøi Goøn anh ñaõ phaûi mieät maøi laøm vieäc lieân tuïc beân caïnh nhaïc só Baûo Chaán ñeå lo xong coâng
vieäc, ngay sau khi phaàn hoøa aâm ñaõ xong anh mang toaøn boä 10 baøi haùt ñoù veà laïi Hungary vaø anh baét ñaàu lao vaøo studio ñeå thu tieáng vôùi hai vò giaùo sö aâm nhaïc daïy violin cuûa tröôøng quoác gia aâm nhaïc taïi Budapest vaø cuõng chính hai vò giaùo sö aâm nhaïc naøy ñaõ thu tieáng haùt cuûa anh vaø hoï cuõng laø nhöõng chuyeân vieân chuyeân thu aâm cuõng nhö mix cho caùc ca só noåi tieáng cuûa Hungary. Ca só Anh Khoa cuõng cho bieát neáu nhö phaàn hoøa aâm laø khoù khaên moät thì phaàn mix laø khoù khaên gaáp 10 vì anh phaûi ngoài laøm vieäc cuõng nhö giöõ vai troø coá vaán cho caùc chuyeân vieân ngöôøi Hung vaø chính vì hoï khoâng theå hieåu nhöõng tình caûm goùi gheùm trong caùc giai ñieäu nhaïc Vieät Nam neân anh ñaõ phaûi thaät vaát vaû ñeå giaûi thích cho hoï thoâng suoát caùc ñieåm guùt maéc, quan troïng cuûa baøi haùt naøy nhö theá naøo? Hay cuûa nhaïc phaåm kia ra sao? Vaø coøn nhöõng phaàn bieán taáu cuûa caùc ñoaïn tröôøng canh maø anh
muoán chuyeån ñoåi nöõa cuõng khoâng phaûi ñôn giaûn nhö trong nhaïc phaåm Khuùc Thuïy Du chaúng haïn ôû nhöõng chöõ cuoái “vì sao?” sau nhöõng giaûi thích töôøng taän, roõ raøng cuoái cuøng caùc chuyeân vieân ngöôøi Hung ñaõ nhaát trí vôùi anh laø cheá bieán theâm söï laäp laïi cuûa chöõ vì sao nöõa nhö echo theâm vaøo phaàn cuoái caâu, ôû nhaïc phaåm khaùc Moät Mình Trong Chieàu Vaéng vôùi theå ñieäu Rumba nhöng nhaïc só Baûo Chaán ñaõ hoøa aâm theo loái baùn coå ñieån taây phöông, baøi haùt ñöôïc daãn daét trong tieáng ñaøn guitar cuøng vôùi beân caïnh laø daøn ñaïi hoøa taáu cuûa vieän ñaïi hoïc aâm nhaïc Hungary hôïp xöôùng, cuõng trong baøi haùt naøy ôû caâu ba cuûa phaàn ñieäp khuùc Anh Khoa ñaõ bieán taáu theâm thaønh haùt ñoâi, ca beø. Tuoåi Ñaù Buoàn, baøi nhaïc ñöôïc phoái laïi theo theå ñieäu cha cha cha, cuõng vaãn guitar thuøng vaø daøn ñaïi hoøa taáu cuøng hôïp xöôùng, vôùi phaàn môû ñaàu laø nhöõng tieáng möa raøo Tieáp trang B18
raïp chieáu phim drive-in ñeå cho ngöôøi naøo cuõng coù theå nhìn roõ vaø nghe roõ ñöôïc. Moät ngöôøi ñaäu xe phía sau ngöôøi kia thì raát khoù xem, nhöng neáu ñaäu xe ôû caùc khoaûng caùch khaù c nhau, vaø ñaë t nhöõ n g mieáng chaän loái ñi vaøo theo moät sô ñoà nhaát ñònh noù seõ taïo ra moät moät baõi ñaäu xe ñöôïc xeáp ñaët theo yù muoán cuûa chuû nhaân raát thuaän tieän cho vieäc ngoà i trong xe hôi ñeå xem phim. Baûn quyeàn cuûa raïp chieáu phim kieåu Drive-In Theater (soá 1,909,537) ñaõ ñöôïc caáp vaøo ngaøy 16-5-1933. Vôùi soá ñaàu tö leân tôùi 30,000 ñoâ la, Richard môû raïp chieáu phim drive-in ñaàu tieân vaøo ngaøy 6-6-1933 taïi
moä t ñòa ñieå m treâ n ñaï i loä Cresent, thaønh phoá Camden, New Jersey. Veù vaøo cöûa moãi ñaàu ngöôøi laø 25 cents vaø 25 cents cho xe hôi. Baûn ñoà thieát keá raïp chieáu phim khoâng bao goàm heä thoáng aâm thanh nhö chuùng ta thaáy nhö nhöõng naêm gaàn ñaây. Nhaø saùng cheá Hollingshead phaûi tieáp xuùc vôùi coâng vôùi coâng ty RCA Victor ñeå cho coâng ty naøy hôïp ñoàng saûn xuaát heä thoáng aâm thanh goïi laø “Directional Sound”. Chieác loa chính ñöôïc laép ñaët sau maøn aûnh, nhöng aâm thanh seõ khoâng toát cho nhöõng xe hôi ñaèng sau raïp haùt hoaëc nhöõng khu phoá chung quanh.
Raïp chieáu phim lôùn nhaát coù söùc chöùc nhieàu nhaát laø Raïp Chieáu Drive-In Moïi Thôøi Tieát taïi Copiague, New York. Raïp naøy coù theå ñaäu tôùi 2,500 xe hôi vaø 1,200 gheá ngoài trong nhaø, coù saân chaân cho con nít, coù tieäm aên vaø coù xe ñeå chôû khaùn giaû ra taän baõi ñaäu xe. Ngöôïc laïi hai raïp Drive-In nhoû nhaát laø raïp Harmony Drive-In taïi Harmon, Pennsylvania vaø raï p Highway Drive-In taïi Bamberg, Nam Carolina. Caû hai raïp DriveIn khoâng theå chöùa hôn 50 chieác xe. Moät saùng cheá thöù hai giöõa raïp Drive-In vaø Raïp Fly-In. Ngaøy 3-6-1948, Edward
Brown Jr. môû raïp ñaàu tieân cho xe hôi vaø nhöõng maùy bay nhoû. Raïp Drive-In vaø Fly-In ñöôïc thieát keá taïi Asbury Park, New Jersey coù theå chöùa 500 chieác xe hôi vaø 25 chieác maùy bay nhoû. Beân caïnh raïp coù moät saân bay cho nhöõng maùy bay nhoû vaø maùy bay ñöôïc xeáp ñaäu daõy phía sau xe hôi. Khi döùt phim, Brown cung caáp xe keùo nhöõng maùy bay trôû laïi saân bay. Nhöõng kinh nghieäm cuûa loaïi raïp Drive-In naøy laø nhöõng kinh nghieäm chöa töøng thaáy trong kyõ ngheä ñieä n aû n h. Nhöng böôùc sang thieân nieân kyû môùi, loaïi raïp naøy khoâng coøn phuø hôïp vaø ñaõ trôû thaønh nhöõng trang söû cuõ.
Hình veõ phaùc cuûa raïp chieáu phim Drive-In ñaàu tieân caùch ñaây 72 naêm. (hình taøi lieäu)
Moät raïp drive-in taïi Carlsbad, New Mexico ñang chieáu 2 phim “Me, Myself & Irene” vaø “Chicken Run,” hình chuïp ngaøy 10 thaùng 8, 2000. (Hình: Joe Raedle/Newsmakers)
DAT
Ñôøi Soáng
.3”
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
Giöõ veä sinh trong OANH THÔ
nhaø beáp
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B11
Giöõa Ngöôøi Vôùi Ngöôøi
Trích töø caùc baøi giaûng cuûa J. Krisnamurti Dòch sang Vieät ngöõ vaø ghi chuù: Chaân Huyeàn
Giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi laø moái lieân heä quan troïng vaø coù leõ khoù khaên nhaát trong taát caû caùc töông quan truøng truøng. Söï soáng goàm taát caû nhöõng lieân heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi, hay giöõa ngöôøi vôùi cuûa caûi, tieàn taøi, vôùi caùc sinh vaät, coû caây, ñaát ñaù... trong vuõ truï naøy. Chuùng ta hoïc töø treû tôùi giaø, vaãn khoâng heát, nhöõng ñieàu caàn bieát ñeå laøm cho nhöõng moái lieân heä thaân sô ñöôïc nheï nhaøng, toát ñeïp - nhöõng yeáu toá caên baûn cuûa cuoäc soáng haïnh phuùc. Jiddu Chrisnamurti (1895-1986) ñöôïc coi laø trieát gia soá moät cuûa theá kyû 20, ñaõ giaûng daïy gaàn saùu thaäp nieân khaép theá giôùi cho haøng trieäu thính giaû. Caùc baøi giaûng lieân quan tôùi ñeà taøi “Lieân heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi” ñaõ ñöôïc cô sôû Krisnamurti Foundation tuyeån choïn xuaát baûn thaønh moät cuoán saùch maø chuùng toâi xin trích dòch (vaø khi caàn ghi chuù theâm cho deã hieåu) ñeå ñaêng vaøo muïc naøy moãi tuaàn. (C.H.)
Taát caû khôûi töø caùc
suy töôûng
Moät soá ngöôøi thöôøng baøy toû moái lo ngaïi khi ñi aên uoáng ôû nhöõng nhaø haøng vì sôï raèng thöùc aên khoâng ñöôïc söûa soaïn kyõ löôõng vaø veä sinh nhö ôû nhaø mình. Beân caïnh ñoù, soáng laâu ngaøy ôû Myõ roài, chuùng ta baét ñaàu laøm quen vôùi nhöõng phöông caùch giöõ gìn thöùc aên vaø naáu nöôùng sao cho saïch seõ, ñeå khoûi bò nhieãm ñoäc hay ñeå baûo veä söùc khoûe cho toát hôn. Theá nhöng caên cöù treân cuoäc tìm hieåu môùi ñaây cuûa Utah State University thì ngay caû nhöõng ngöôøi naáu aên raát kyõ löôõng ôû nhaø vaãn vi phaïm caùc ñieàu caên baûn trong vieäc giöõ gìn veä sinh khi naáu aên nhö thöôøng. Thí duï nhö hoï queân khoâng röûa tay hay ñeå nöôùc thòt dính treân mieáng thôùt maø khoâng röûa ñi. Ñeå hieåu roõ taùc duïng cuûa caùc chaát hoùa hoïc hay dung dòch duøng trong vaán ñeà giöõ veä sinh trong nhaø beáp, moät baøi baùo cuûa kyù giaû Amy Paturel treân tôø nguyeät san Babytalk ñaõ ñöa ra nhöõng höôùng daãn sau ñaây. Röûa tay baèng Alcohol Chaát Alcohol coù theå cung caáp söï baûo veä taïm thôøi trong vieäc choáng laïi vi khuaån (bacteria) gaây beänh cho ñeán khi naøo baïn röûa tay baèng xaø phoøng vaø nöôùc. Tuy nhieân, noù khoâng thaät söï caàn thieát phaûi coù trong nhaø beáp. Catherine Donnelly, Ph. D., giaùo sö veà
moân dinh döôõng vaø thöùc aên khoa hoïc ôû University of Vermont noùi: “maëc duø alcohol coù theå giuùp saùt truøng nhöng noù vaãn khoâng theå thay theá vieäc phaûi röûa tay vôùi xaø phoøng vaø nöôùc laïnh ñöôïc. Alcohol chæ coù theå saùt truøng beà maët beân ngoaøi cuûa ñoà vaät hay thaân theå, chöù khoâng laøm saïch hoaøn toaøn moät baøn tay dính baån. Baïn neân duøng xaø phoøng vaø röûa thaät kyõ vôùi nöôùc laïnh cho thaät saïch tay tröôùc khi ñuïng ñeán thöùc aên hay sau khi caàm thòt hay caù soáng. Xaø phoøng ñeå saùt truøng (Antibacteria Soaps) Xaø phoøng saùt truøng coù chöùa chaát triclosan, moät loaïi hoùa hoïc duøng ñeå gieát cheát nhöõng vi truøng gaäy ra maàm beänh. Theá nhöng, cuõng gioáng nhö loaïi xaø phoøng thöôøng, baïn caàn keùo daøi thôøi gian röûa tay laâu khoaûng töø 30 ñeán 45 giaây (baèng thôøi gian baïn haùt heát baûn “Happy Birthday.”) Coù hai yù kieán veà vieäc duøng
xaø phoøng saùt truøng. Nhoùm moät cho laø loaïi xaø phoøng naøy coù hieäu quaû trong vieäc saùt truøng, nhoùm thöù hai thì cho raèng khoâng caàn duøng loaïi xa phoøng naøy maø chæ caàn duøng loaïi xaø phoøng thöôøng cuõng ñöôïc roài. Tuy nhieân, moät ñieàu chaéc chaén laø baïn neân duøng antiobacteria soaps baát cöù khi naøo caàm hay ñuïng ñeán thòt soáng, nhaát laø thòt xay, vì loaïi thòt naøy thöôøng mang ñeán vi truøng E. Coli. Mieáng thôùt caét ñoà aên Neân duøng nhöõng caùi thôùt laøm baèng goã, nhöïa, thuûy tinh hay giaáy thaät daøy? Loaïi thôùt naøo toát nhaát ñeå coù theå traùnh vieäc bò nhieãm ñoäc thöùc aên (food poisoning) hay truyeàn beänh? Nhöõng chuyeân vieân noùi raèng thôùt laøm baèng goã laø toát nhaát. Dean Cliver, Ph,D. giaùo söï veà moân hoïc “an toaøn cuûa thöïc phaåm” (food safety) thuoäc University of California, Davis noùi raèng moät khi thôùt ñöôïc duøng laâu ngaøy vaø bò traày truïa thì noù seõ baét ñaáu thaám nhöõng chaát nöôùc öùa ra töø thöùc aên. Nhöõng caùi thôùt laøm baèng goã sau ñoù, khoâng tieát ra laïi nhöõng chaát nöôùc maø noù huùt vaøo ñoù, cuõng nhö khoâng truyeàn vi truøng trôû laïi cho caùc thöùc aên maø baïn caét, xaét moûng hay baèm ôû treân maët thôùt. Trong khi ñoù, nhöõng caùi thôùt laøm baèng plastic hay baèng thuûy tinh thì traùi laïi.. Loaïi thôùt duøng
moät laàn roài boû (disposable cutting sheets) thì thöôøng bò raùch khieán cho thöùc aên deã dính xuoáng maët beáp, laïi caøng khoâng veä sinh hôn. Mieáng gieû röûa cheùn (Sponges) Moät khi noùi ñeán mieáng gieû duøng ñeå röûa cheùn baùt vaø chuøi doïn nhaø beáp thì chuùng ta ta caàn ñeå yù vì ñaây chính laø nôi phaùt sinh ra vi truøng deã daøng nhaát. Taïi sao laïi coù chuyeän voâ lyù nhö vaäy? Mieáng sponge thöôøng bò öôùt sau khi duøng ñeå röûa cheùn hay lau chuøi cho neân laø nôi vi khuaån (bacteria) deã sinh soâi naåy nôû nhaát. OÂng Cliver noùi raèng ñeå giöõ cho mieáng sponge ñöôïc veä sinh, luoân giaët saïch vaø vaét khoâ nöôùc hay boû trong microwave ñeå saáy noù cho khoâ chöøng 1 phuùt. Dung dòch duøng ñeå röûa rau caûi (Veggies Washes) Loaïi dung dòch naøy höùa heïn laø seõ röûa saïch nhöõng thuoác tröø saâu dính treân rau caûi theá nhöng noù chæ toát hôn nöôùc neáu thuoác tröø saâu maéc keït döôùi giöõa moät lôùp nhöïa moûng (thöôøng tìm thaáy ôû nhöõng loaïi caây troàng baèng phaân hoùa hoïc) (nonorganic) nhö taùo, caø tím hay döa leo. Duø sao, nöôùc vaãn ñöôïc coi laø thöù dung dòch toát nhaát ñeå röûa rau caûi. Neáu caàn thì neân saém theâm moät baøn chaûi ñeå röûa rau vôùi nöôùc laø veä sinh hôn caû. (OT)
Xaõ hoäi maø chuùng ta ñaõ xaây döïng, chuùng ta ñang soáng ñaây coù nhieàu ñieàu tieâu cöïc. Neáu chuùng ta muoán thay ñoåi cô caáu xaõ hoäi, ta caàn baét ñaàu töø noäi taâm chính mình, khoâng phaûi chæ thay ñoåi moâi tröôøng beân ngoaøi. Nhöõng ngöôøi Coäng Saûn vaø caùc nhaø caûi caùch khaùc nghó raèng neáu hoï thay ñoåi khung caûnh xaõ hoäi thì con ngöôøi seõ thay ñoåi hoaøn toaøn. Nhìn nhöõng kinh nghieäm taïi AÁn Ñoä thôøi coå xöa, taïi Trung Hoa thôøi nay, ta thaáy ngay raèng baûn chaát con ngöôøi khoâng thay ñoåi gì bao nhieâu khi moâi tröôøng soáng cuûa hoï thay ñoåi. Ñoái vôùi toâi, ñieàu quan troïng laø chuùng ta phaûi hieåu roõ lieân heä giöõa ta vôùi xaõ hoäi. Caàn hieåu raèng khi ta thay ñoåi, chuyeån hoùa taâm thöùc cuûa chính ta, thì moät xaõ hoäi môùi seõ ñöôïc hình thaønh. Nhöõng keû khuûng boá, caùc nhaø caùch maïng, nhöõng ngöôøi coù nhieàu lyù töôûng, nghó raèng khi hoï thay ñoåi moâi tröôøng, khi hoï neùm bom hay laøm caùch maïng baïo ñoäng, thì hoï coù theå thay ñoåi taâm thöùc con ngöôøi moät caùch saâu xa. Nhö toâi ñaõ noùi raát roõ tröôùc ñaây, toâi nghó raèng xaõ hoäi chæ coù theå thay ñoåi sau khi chính con ngöôøi bieát chuyeån hoùa taâm thöùc cuûa hoï. Xaõ hoäi laø moät caùi gì tröøu töôïng, khoâng phaûi laø moät hieän thöïc. Chính caùc töông quan giöõa ngöôøi vaø ngöôøi taïo ra caùi maø ta goïi laø xaõ hoäi. Con ngöôøi laïi thöôøng öa baïo ñoäng, vò kyû, thích tìm laïc thuù. Hoï cuõng luoân luoân sôï haõi, baát an... vì vaäy, hoï taïo ra nhöõng lieân heä töông töï nhö theá. Chuùng ta luoân luoân muoán thay ñoåi xaõ hoäi, maø khoâng quan taâm thay ñoåi nhöõng con ngöôøi taïo ra xaõ hoäi ñoù. Baïn coù nghó raèng caùc moái lieân heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi, coù theå thay ñoåi ñöôïc chaêng? Nhöõng lieân heä veà tieàn taøi, saéc duïc, nhöõng töông quan trong ñoù moãi ngöôøi ñeàu caûm thaáy mình khaùc bieät vôùi keû khaùc, chuùng coù theå ñöôïc chuyeån ñoåi hay chaêng? Dieãn giaû nhö toâi khoâng phaûi laø nhaø caûi caùch hay caùch maïng. OÂng ta chæ laø moät ñaïo só. OÂng khoâng thuoäc vaøo moät xaõ hoäi hay toân giaùo naøo, oâng cuõng khoâng coù quoác gia, khoâng coù ñöùc tin coá ñònh, maø chæ muoán ñoái dieän vôùi nhöõng gì ñang xaûy ra, vaø muoán thay ñoåi taän goác reã moät con ngöôøi. Xin caùc baïn hieåu cho raèng söï cöùu roãi, söï giaûi thoaùt cuûa moät caù nhaân maø caùc toân giaùo höùa heïn, khoâng coù nghóa lyù gì caû. Dieãn giaû cuõng vaäy, oâng ta khoâng coáng hieán moät söï giaûi thoaùt, chuùng ta cuøng nhau tìm hieåu ñeå töï tìm caùch giaûi thoaùt mình maø thoâi. Ai laø ngöôøi taïo ra caùc cô caáu xaõ hoäi vaø nhöõng con ngöôøi ñaày baûn ngaõ? Chuùng ta ñang tìm hieåu coi ai coù traùch nhieäm trong hieän traïng cuûa theá giôùi? Chaéc chaén khoâng phaûi laø Thöôïng ñeá roài, vì ngaøi khoâng theå saùng taùc ra caùi xaõ hoäi ñaày baïo ñoäng, chieán tranh, daønh giaät, vò kyû nhö vaäy. Ai laø ngöôøi taïo ra nhöõng caáu truùc taâm lyù, ai khieán cho con ngöôøi coù ñaàu oùc phaân bieät “toâi, oâng, chuùng toâi, chuùng noù...” Ai coù traùch nhieäm gaây ra nhöõng lo laéng, phieàn giaän khieán cho con ngöôøi ñau khoå cuøng cöïc? Ai ñaõ laøm cho kyõ thuaät cuûa loaøi ngöôøi tieán vôùi toác ñoä nhanh khoâng töôûng töôïng ñöôïc?... Nguoàn coäi cuûa taát caû nhöõng thöù ñoù, cuûa thieân nhieân, vuõ truï, laø gì? Ai coù traùch nhieäm veà taát caû?... Neáu baïn nghieâm tuùc hoûi nhö vaäy, baïn seõ caàn raát nhieàu naêng löôïng vaø moät caùi taâm muoán tìm hieåu raát vó ñaïi. Hôn nöõa, taâm baïn phaûi Tieáp trang B14
DAT
Thöông yeâu
B12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
luùc naøo?
YEÁN TUYEÁT
Coù leõ baïn seõ ñoàng yù vôùi toâi laø ñôøi soáng quaù ö laø baän roän maø thì giôø thì laïi quaù ít oûi baïn nhæ? Rieâng toâi thì hình nhö cuõng ñaõ töøng noùi vôùi baïn laø toâi caàn phaûi coù giôø thöù 25 trong moät ngaøy thì may ra môùi ñuû ñeå lo cho heát moïi coâng vieäc. Dó nhieân, ñoøi hoûi vaø mô öôùc naøy cuûa toâi seõ khoâng bao giôø thöïc hieän ñöôïc. Toâi cuõng bieát vaø töï nhaéc nhôû mình laø phaûi laøm sao thu xeáp, ñeå chæ choïn nhöõng coâng vieäc öu tieân vaø caàn thieát maø thoâi; roài sau ñoù neáu coøn thì giôø, môùi noùi ñeán chuyeän laøm theâm vieäc naøy hay vieäc noï. Theá nhöng, bieát vaø coù laøm ñöôïc hay khoâng vaãn laø chuyeän khaùc.
chæ caàn töï nhaéc nhôû mình nhôù ñeán ba söï thaät veà “Tình yeâu”: Ñieàu tuyeät dieäu nhaát cuûa ñôøi soáng laø tình yeâu.
Coù cuøng suy nghó nhö chuùng ta neân oâng Rich Warren, taùc gæa cuoán saùch hoïc laøm ngöôøi coù teân “The Purpose Driven Life” ñaõ höôùng daãn cho chuùng ta bieát soáng moät caùch ñaày ñuû hôn baèng caùch ñaët öu tieân cho ñôøi soáng. OÂng Warren vieát, moät caùch lyù thuyeát, ai trong chuùng ta cuõng ñeàu bieát laø ñôøi soáng bao goàm tình yeâu: Naøo tình yeâu daønh cho cha meï, tình choàng vôï, tình cha meï ñoái vôùi con caùi, tình anh chò em, tình baïn beø, roài tình nhaân loaïi nöõa. Theá nhöng treân thöïc teá, ít ai coù ñuû thì giôø ñeå baøy toû vaø hoaøn taát taát caû caùc loaïi tình yeâu ñoù. Traùch nhieäm vaø nhöõng sinh hoaït cuûa coâng aên vieäc laøm ñaõ laáy ñi thì giôø vaø ngay caû naêng löïc cuûa chuùng ta. Coù leõ baïn hay nghe ngöôøi ta noùi: “Toâi muoán coù thì giôø ñeå ôû beân caïnh con caùi nhieàu hôn nhöng laøm sao toâi coù theå laøm heát moïi thöù ñaây. Toâi ñaâu coù ba ñaàu, saùu tay!” OÂng Warren nhaán maïnh: “Khoâng coù ai trong chuùng ta laøm ñöôïc taát caû moïi vieäc. Theá neân, baïn phaûi choïn löïa moät caùch kyõ caøng, vaø moät khi choïn löïa nhö vaäy thì nhöõng thöù khaùc trong ñôøi soáng seõ hôïp nhau laïi maø choáng laïi baïn. Trong tröôøng hôïp naøy baïn
Tình yeâu khoâng chæ laø moät phaàn tuyeät dieäu cuûa ñôøi soáng maø laø phaàn tuyeät dieäu quan troïng nhaát cuûa ñôøi soáng. Thöôïng Ñeá baûo chuùng ta raèng: “Haõy ñaët tình yeâu laøm muïc ñích cho chuùng ta nhaém tôùi.” Chuùng ta thaûo luaän veà vieäc laøm sao tìm cho ra thì giôø ñeå ôû beân caïnh con caùi, ngöôøi thaân. Theá nhöng, baïn cuõng caàn nhôù raèng thì giôø maø chuùng ta daønh cho choàng, vôï, con caùi quí giaù vaø coù giôùi haïn, do ñoù chuùng ta phaûi daønh choã ñöùng quan troïng nhaát vaø öu tieân haøng ñaàu trong ñôøi soáng cho hoï. Baïn caàn nhôù raèng döôùi maét cuûa Thöôïng Ñeá, moái lieân heä giöõa con ngöôøi vôùi nhau môùi quan troïng, chöù khoâng phaûi söï thaønh coâng. Bôûi vì ñôøi soáng maø khoâng coù tình yeâu seõ trôû thaønh con soá zero to lôùn maø thoâi. Treân thöïc teá, nguyeân nhaân ñaàu tieân laøm huûy hoaïi moái lieân heä chính laø söï baän roän (busyness). Chuùng ta ñi nhanh, noùi nhanh, aên nhanh roài la leân: “Xin loãi, toâi baän quaù phaûi chaïy thoâi”. Chính söï baän roän ñaõ laøm ñoå vôõ tình gia ñình vaø ngay caû tình baïn. Moät khi maø thôøi khoùa bieåu cuûa chuùng ta trôû neân ñaày traøn khoâng coøn choã troáng nöõa, chuùng ta baét ñaàu thaáy söï lieân heä daàn daàn seõ phai nhaït ñi . Cuõng nhö nhöõng ngöôøi thaân yeâu nhö choàng hay vôï, anh chò em, con caùi cuõng seõ töø töø caùch xa chuùng ta. Luùc ñaàu, theá naøo chuùng ta töï baøo chöõa, hay töï an uûi baèng caâu:
TUESDAY, JUNE 7, 2005 “Ñieàu naøy chæ taïm thôøi thoâi”. Theá nhöng söï baän roän trôû neân thöôøng xuyeân vaø luùc baáy giôø thì ñieàu gì quan troïng seõ ñöôïc thay theá baèng ñieàu gì khaån caáp hôn. Caùch baøy toû tuyeät vôøi nhaát cuûa tình yeâu laø thì giôø OÂng Warren noùi raèng hai vôï choàng oâng ñaõ daïy cho con caùi ñaùnh vaàn chöõ “Love”- Tình Yeâu - nhö theá naøy: Noùi chuyeän (Talk), Thì giôø (Time) vaø ñuïng chaïm (Touch). Vaø oâng Warren nghó laø ñieàu naøy coù theå aùp duïng vaø laø söï thaät cho baát cöù ai. Baïn caøng daønh nhieàu thì giôø hôn cho ai hay cho moät vieäc gì ñoù, thì giaù trò cuûa chuùng seõ caøng bieåu loä ra nhieàu hôn ñoái vôùi baïn. Vaøo thôøi buoåi kinh teá khoù khaên vaø ñaày tính caïnh tranh nhö theá naøy, nhieàu ngöôøi meï ñaõ phaûi ñi ra ngoaøi ñeå laøm vieäc, theá nhöng hoï ñaõ coá gaéng quaân bình ñôøi soáng gia ñình vaø ngheà nghieäp moät caùch tuyeät vôøi vaø ñaùng kính phuïc. Dó nhieân, hoï ñaõ khoâng deã daøng thöïc hieän ñöôïc söï quaân bình ñoù. OÂng Warren ñeà nghò nhöõng phöông caùch ñeå daønh cho con caùi söï chuù taâm maø chuùng mong ñôïi töø cha meï nhö sau: 1/ Coá gaéng thu xeáp laáy moät ngaøy nghæ pheùp ñeå ñi tham döï moät buoåi thaùm du (fieldtrip) ôû tröôøng vôùi con, hay coù maët ôû buoåi leã trao baèng khen thöôûng cuûa noù. Dó nhieân, coâng vieäc ôû sôû laøm baän roän nhöng neáu baïn coù theå laøm ñöôïc chuyeän aáy, con baïn seõ caûm thaáy meï nghó vaø thöông mình cho duø meï raát baän. 2/ Taát caû moïi ngöôøi Meï hay ngöôøi Cha ñeàu coù theå daønh ra moät thaùng moät ngaøy, chæ goàm coù hai meï con, hay hai cha con vôùi nhau maø thoâi. Baïn haõy nghó ra moät sinh hoaït naøo ñoù coù tính caùch giaûi trí nhö ñi xi neâ, ñi shopping, ñi baûo taøng vieän, ñi caâu caù,... nghóa laø taïo neân moät kyû nieäm ñeïp vaø ñaùng nhôù giöõa cha con, hay giöõa meï con vôùi nhau.(Neân nhôù laø hoâm ñoù khoâng phaûi laø dòp ñeå baïn ñem con ñi ñeán tieäm giaët ñoà, ñi chôï hay gaëp baïn beø cuûa mình ñeå uoáng caø pheâ roài baét con chôø caû buoåi moät caùch chaùn naûn!) 3/ Moãi tuaàn moät laàn neân coù moät ñeâm vui (fun night) daønh cho gia ñình. Moïi thaønh vieân trong gia ñình seõ thay phieân nhau choïn moät sinh hoat gì ñoù, chaúng haïn nhö ñi ñeán tieäm saùch sau böõa côm toái, hay ñi hoùng maùt ôû baõi bieån. Ñaây chính laø dòp ñeå cho moïi ngöôøi giöõ ñöôïc söï lieân heä trong gia ñình vôùi nhau baèng nhöõng thì giôø ôû beân nhau. Thì giôø ñuùng nhaát vaø tuyeät vôøi nhaát chính laø ngay baây giôø, laø hieän taïi. Thöôïng Ñeá baûo ta raèng: “Khoâng bao giôø neân ñeà caäp ñeán Tình Yeâu chæ baèng nhöõng chöõ vaø lôøi noùi khoâng thoâi, maø noù coøn phaûi ñöôïc chöùng toû baèng haønh ñoäng.” Baïn ñöøng noùi raèng toâi muoán coù thì giôø ñeán thaêm vieáng baø ngoïai 95 tuoåi cuûa toâi, hay coù maët beân caïnh ngöôøi baïn vöøa traûi qua moät cuoäc li dò. Haõy laøm nhöõng ñieàu ñoù ngay ñi. Ñöøng ñeå lôøi thì thaàm cuûa tình yeâu theo gioù bay ñi maø haõy ñeå noù hieån hieän baèng haønh ñoäng. Thöông yeâu baèng suy nghó chöa ñuû, noù coøn phaûi ñöôïc chöùng toû, neáu khoâng thì baïn seõ hoái tieác. Baïn haõy ñaët söï lieân heä tình caûm cuûa baïn vôùi nhöõng ngöôøi thaân yeâu leân haøng öu tieân trong cuoäc soáng. Baïn seõ hoûi toâi taïi sao baây giôø - NOW - chính laø thì giôø tuyeät vôøi nhaát ñeå baøy toû Tình Yeâu? Bôûi vì baïn khoâng bieát mình coøn bao laâu nöõa ñeå coù ñöôïc dòp may ñoù. Hoaøn caûnh seõ thay ñoåi. Ngöôøi seõ cheát. Treû con seõ lôùn leân. Söï bieåu hieän tuyeät vôøi nhaát cuûa tình yeâu laø thì giôø. Vaø thì giôø tuyeät vôøi vaø ñuùng nhaát laø hieän taïi, laø baây giôø, laø ngay ôû giaây phuùt naøy ñaây. Vì vaäy, xin gôûi ñeán baïn lôøi thöông yeâu chaân thaønh cuûa toâi. (YT)
VP GREENLAND - ÑAÀU TÖ ÑAÁT! ÑAÁT! 12862 Garden Grove # 260, Garden Grove ww.ÑaàuTöÑaát.com-Ñaát 4 maãu, töø $30,000 trôû leân
! Daân soá California coù trieån voïng leân tôùi 50 trieäu vaøo naêm 2020. Soá ngöôøi taêng thì nhieàu nhöng ÑAÁT ÑAI COÙ HAÏN. Giaù nhaø cöûa taïi Los Angeles, San Diego ñaõ leân cao. Baây giôø laø luùc ÑAÀU TÖ ÑAÁT reû ôû vuøng Nam Cali gaàn khu phi tröôøng taïi San Bernardino County, caùch 1 tieáng ñoàng hoà töø quaän Cam. ! Giaù nhaø vuøng naøy phaùt trieån 45% trong naêm 2004. Nôi naøy coù nhieàu cô hoäi phaùt trieån maïnh nhö thaønh phoá Corona, Temecula, Ontario vaø Rancho Cucamonga vaøo maáy naêm tröôùc. Hieän nay giaù ñaát coøn reû ñeå ñaàu tö cho töông lai. ! Tieàn DOWN thaáp, do coâng ty “Finance” maø khoâng toán chi phí laøm Loan. Khoâng caàn Credit hoaëc chöùng nhaän vieäc laøm. Mua $40,000 Down $8,000, traû $306/thaùng. Thueá khoaûng $450/naêm.
Xin lieân laïc anh Tuaán hoaëc anh Ngoïc Phuùc taïi soá: 714-549-2252, Toll Free
866-487-0500.
DAT
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B13
.3”
DAT
TRUNG TAÂM GIAÙO DUÏC & LUYEÄN THI Daïy töø lôùp 1 ñeán 12, Ñaïi-Hoïc, Cao-Hoïc & Luyeän Thi * Daïy caùc moân hoïc: Anh-Vaên vaø Toaùn-Lyù-Hoùa.
Anh-Vaên (Reading comprehension, Writing skills; Grammar; Vocabulary; Spelling). Toaùn-Lyù-Hoùa (Pre-Algebra, Algebra, Geometry, Trigonometry, Pre-Calculus, Calculus, Biology, Anatomy, Physiology Medical Microbiology, Pathology, Physics, Chemistry, Organic, Biochemistry,...). * Lôùp luyeän thi SAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng ÑAÏI-HOÏC. LUYEÄN THI SAT * Lôùp luyeän thi MCAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng Y-KHOA. Lôùp môùi ngaøy 11/06/2005 * Lôùp luyeän thi DAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng NHA-KHOA. BAÛO ÑAÛM KEÁT QUAÛ CAO * Lôùp luyeän thi LSAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng LUAÄT-KHOA. * Lôùp luyeän thi PCAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng DÖÔÏC-KHOA. HOÏC HEØ Lôùp khai giaûng ngaøy 27/06/2005 * Lôùp luyeän thi OCAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng NHAÕN-KHOA. XIN GHI DANH SÔÙM ÑEÅ GIÖÕ CHOÃ * Lôùp daïy ñaøn PIANO ñeå phaùt trieån khaû naêng aâm-nhaïc. * Lôùp luyeän thi COMPUTER TECHNICIAN A+ & COMPUTER NETWORKING: MCSE, MCSD, CNA, CNE. * Lôùp luyeän thi NATIONAL & STATE BOARD for PROFESSIONAL LICENSES: M.D, O.M.D, O.D, D.O, D.C, D.DS, Pharm. D, J.D, Advanced Training, and Consultant. * Coù chöông trình DAÏY KEØM ñeå giuùp caùc chaùu laøm nhöõng baøi taäp ôû tröôøng vaø hoïc theâm TOAÙN & ANH-VAÊN. * COÙ CHÖÔNG TRÌNH DAÏY TÖØNG MOÂN VAØO NGAØY THÖÔØNG & CUOÁI TUAÀN. (Baûo ñaûm ñaït ñieåm B hoaëc A) * Vôùi moät nhoùm thaày coâ öu tuù, moät nhoùm giaùo-sö kinh-nghieäm vaø taän taâm. Ñaõ ñaøo taïo haøng ngaøn hoïc sinh, sinh vieân xuaát saéc. * Chuùng toâi nhaän ñöa ñoùn.
First American Building
9872 CHAPMAN AVENUE #17 (goùc BROOKHURST STREET), Garden Grove, CA 92841 Xin L/L: Tieán-Só HUYØNH QUOÁC BÖÛU hoaëc Dr. DAVID ALEXANDER (714) 229-8951
B14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005
.3”
Gia Ñình Cuøng Ñoïc GIÔÙI THIEÄU: Moãi ngaøy Ngöôøi Vieät ñaêng moät caâu chuyeän song song vôùi nhaät baùo The Los Angeles Times, trang Living soá baùo xuaát baûn cuøng ngaøy, vôùi söï thoûa thuaän cuûa tôø baùo, taùc giaû vaø hoïa só. Chuùng toâi ñeà nghò cha meï, oâng baø ngöôøi Vieät cuøng ñoïc vôùi caùc em, khuyeán khích caùc em hoïc theâm tieáng meï ñeû.
Tín Hieäu Xanh NOEL ALAN ANENBERG Vieát cho baùo Times Phaàn 2 Tieáp theo kyø tröôùc: Phi coâng laùi tröïc thaêng Nikki Bloom ñang keå nhöõng gì ñaõ xaûy ra trong khi coâ ñöa moät chuù beù bò thöông naëng ñeán Beänh Vieän Nhi Ñoàng Los Angeles.
caáp cöùu moät chuù beù bò ñöùng tim. Yeâu caàu haï caùnh khaån caáp.” “Tröïc thaêng caáp cöùu 367 Charlie Hotel, T r a ï m Barkefield nghe roõ, yeâu caàu ñöôïc chaáp thuaän.” Choã haï caùnh cuûa chuùng toâi laø saân chôi banh baàu duïc cuûa Truôøng Trung Hoïc Mieàn Baéc. Choã ñoù raát deã ñaùp. Hai xe chöõa löûa vaø hai xe caûnh saùt baät ñeøn pha, laøm thaønh moät chöõ thaâp lôùn maøu traéng. Ñeøn caûnh saùt cuûa hoï cuõng ñang nhaáp nhaùy. Toâi ñaùp tröïc thaêng xuoáng, ñaåy caùnh quaït veà vò trí soá 0, vaø nhìn xuoáng trong luùc caùc baùc só lui cui beân döôùi caùnh quaït vaø ñöa caùi caùng coù chuù beù leân tröïc thaêng. Khi chuù beù ñaõ ôû treân tröïc thaêng, baùc só tröôûng ñöa ngoùn tay caùi khen ngôïi toâi. Roài chuùng toâi bay trôû laïi Beänh Vieän Nhi Ñoàng. Neáu chuùng toâi khoâng bieát teân ngöôøi bò thöông, chuùng toâi goïi hoï laø John hay Jane Doe. Baây giôø thì troâng chôø vaøo Caûnh Saùt Bakerfield luøng kieám trong coäng ñoàng ñeå tìm ra cha meï cuûa John Doe.
“Giôø vaøng” baét ñaàu ngay giaây phuùt beänh nhaân bò thöông naëng. Neáu ñöôïc caáp cöùu ngay trong voøng moät tieáng ñaàu, cô hoäi soáng soùt cao hôn. Thôøi gian ñoái vôùi treû em ngaén hôn. Ñoù laø taïi sao bieát caáp cöùu quan troïng nhö theá naøo vaø phaûi goïi soá 911 khi coù nguôøi bò thöông. Tim cuûa chuù beù toùc ñoû ñaõ ngöøng ñaäp. Nhö vaäy goïi laø Tín Hieäu Xanh. May maén thay, ñoäi caáp cöùu ñaõ laøm cho tim chuù beù ñaäp laïi nhöng thì giôø raát caáp baùch. Toâi phaûi laùi thaät nhanh neáu muoán cöùu maïng chuù beù. Töø ñaây bay ñeán Bakerfield maát 45 phuùt. Trôøi ñaõ toái vaø toâi ñang ngoài khoâng yeân treân gheá, coá laùi chieác tröïc thaêng caøng nhanh caøng toát. Toâi bay veà höôùng taây baéc BY NOEL ALAN ANENBERG qua xa loä Golden State. Toái hoâm ñoù trôøi Special to The Times raát quang ñaõng. Nhöõng ngoïn ñeøn thaønh phoá laáp laùnh. Toâi öôùc gì chuù beù khoâng bò thöông vaø chuùng toâi ñang laùi tröïc thaêng ñi chôi. Part 2 Trong luùc tieán ñeán gaàn Bakerfield, toâi goïi Traïm Kieåm Soaùt Khoâng Löu ôû The story so far: Helicopter pilot Nikki Bakerfield. Bloom is recounting what happens as she “Traïm Bakerfield, ñaây laø tröïc thaêng caáp cöùu 367 Charlie Hotel ñang treân ñöôøng Thöù Tö: Caûnh Saùt Bakerfied coù tìm ra cha flies a seriously injured boy to Childrens Hospital Los Angeles. ñeán Tröôøng Trung Hoïc Mieàn Baéc ñeå chôû meï cuûa em John Doe kòp thôøi khoâng? Truyeän naøy seõ ñaêng treân trang web baùo Times taïi ñòa chæ www.latimes.com/kids.
‘Code Blue’
The “golden hour” begins the moment someone is seriously injured. If first aid is given within one hour, chances for recovery are much better. Children have less time. That’s why it’s important to know first aid and to call 911 when someone is injured. The little red-headed boy’s heart had stopped beating. That’s called a Code Blue. Fortunately, the paramedics were able to get his heart started again, but time was running out. I had to hurry if we were going to save his life. It takes 45 minutes to fly to Bakersfield. It was dark now and I was sitting on the edge of my seat trying to make the helicopter fly as fast as possible. I headed northwest over the Golden State Freeway. It was a beautiful clear night. The city lights were twinkling. I wished the little boy had not been injured and that we were just flying for fun. As we approached Bakersfield, I called Bakersfield Air Traffic Control. “Bakersfield Tower, this is Lifeguard 367 Charlie Hotel en route to North High School for an emergency evac of a child with cardiac arrest. Request permission for low level flight.” “Lifeguard 3 Charlie Hotel, Bakersfield Tower, permission granted.” Our landing zone was the football field at North High School. It was easy to spot. Two fire trucks and two police cars had turned on their headlights to form a big white cross. Their siren lights were flashing too. I landed, placed my rotor blades in neutral, and watched as the paramedics ducked beneath them and carried the little boy’s stretcher to us. Once he was aboard, the lead paramedic gave me a thumbs up. Then we headed back to Children’s Hospital. If we don’t know the name of an injured person we call them John or Jane Doe. It was now up to the Bakersfield Police to canvas the community and find this John Doe’s parents. Wednesday: Will Bakersfield Police find young John Doe’s parents in time? What will happen once he arrives at the hospital?
This story will be on The Times website at latimes.com/kids.
Giöõa Ngöôøi Vôùi Ngöôøi
Trích töø caùc baøi giaûng cuûa J. Krisnamurti Dòch sang Vieät ngöõ vaø ghi chuù: Chaân Huyeàn
Taát caû khôûi töø caùc Tieáp trang B11
suy töôûng
laø taâm khoâng coù vaán ñeà, thì môùi coù theå traû lôøi ñöôïc caâu hoûi naøy. Baïn phaûi xaû heát nhöõng giaùo thuyeát saün coù trong Kinh thaùnh, kinh Koran, kinh Phaät hay kinh cuûa AÁn Ñoä giaùo... ñeå coù caùi taâm töï do maø tìm hieåu. Chuùng ta hoûi nhau: Ai laø ngöôøi coù traùch nhieäm cho hai tình traïng khaùc bieät cuûa taâm lyù vaø kyõ thuaät, trong vaø ngoaøi con ngöôøi? Chuùng ta ñang soáng vôùi theá giôùi taân kyø cuûa kyõ thuaät tieán boä - maùy ñieän toaùn, ngöôøi maùy, truyeàn thoâng nhanh cöïc kyø, y khoa giaûi phaãu raát hieäu quaû v.v... vaø vôùi theá giôùi beân trong ñaày tham lam, theøm khaùt, saân haän, baïo ñoäng? Hai theá giôùi ñang cuøng hieän höõu. Xin hoûi, traùch nhieäm ôû ai? Chaéc chaén laø caùc yù nghó, tö töôûng cuûa con ngöôøi laõnh traùch nhieäm naøy. Chính tö töôûng taïo ra theá giôùi kyõ thuaät khieán con ngöôøi leân ñöôïc maët traêng, taïo ra bao phöông tieän truyeàn thoâng nhanh choùng, maùy ñieän toaùn vaø ngöôøi maùy... Tö töôûng cuõng khieán cho chuùng ta saùng taïo ra caùc böùc hoïa, thô vaên, ngoân ngöõ v.v... Noù cuõng laøm ra bao coâng trình kieán truùc hoaønh traùng, nhöõng nhaø thôø, ñeàn ñaøi raát ñaëc bieät. Taát caû ñeàu töø tö töôûng cuûa con ngöôøi. Tö töôûng cuõng gaây ra chieán tranh, phaân chia ngöôøi Hoài giaùo vôùi AÁn giaùo, phaân bieät quoác gia, chuûng toäc... Ngöôøi Hoài giaùo tin vaøo kinh ñieån vaø chuû thuyeát cuûa hoï töø ngaøn naêm qua, ngöôøi AÁn ñoä giaùo bò ñieàu kieän hoùa theo Gita vaø caùc kinh khaùc töø ba ngaøn naêm qua... Tö töôûng, yù nghó cuûa con ngöôøi taïo ra theá giôùi, nhöng may thay, noù khoâng taïo ra thieân nhieân. Tö töôûng khoâng theå laøm ra moät caùi caây hay moät con hoå, con chim sôn ca, khoâng taïo ra soâng nuùi hoaëc bieån caû. Nhöng tö töôûng taïo ra theá giôùi beân trong noäi taâm vôùi bao lo laéng, sôï haõi, loøng mong caàu söï an toaøn mieân vieãn. Thöïc vaäy, ñeàn thôø ñöôïc taïo ra do tö töôûng. Caùc ñoà thôø trong ñoù cuõng vaäy, caû leã laïc, nghi thöùc, truyeàn thoáng, taát caû ñeàu do suy nghó cuûa con ngöôøi. Baïn coù theå cho laø caùc ñoà thôø töï ñoù coù tính caùch thieâng lieâng, vì ñaõ bao ñôøi ngöôøi ta tin nhö vaäy, nhöng thaät ra ñoù chæ laø caùc saûn phaåm cuûa tö töôûng con ngöôøi. Ñieàu khoù khaên cho chuùng ta laø yù nghó, tö töôûng cuõng laø thöù luoân luoân chuyeån ñoäng, khoâng bao giôø ñöùng yeân. Tö töôûng chính laø keát quaû cuûa caùc kyù öùc, caùc nhôù nghó ñöôïc caát trong trí naõo. Taâm trí chuùng ta chaát chöùa nhöõng kyù öùc veà hieåu bieát, caùc vieäc ñaõ laøm hay nhöõng gì ñaõ hoïc... Con ngöôøi chuùng ta bò keït vaøo tieán trình : Thöïc nghieäm, hieåu bieát, ghi nhôù, suy nghó vaø haønh ñoäng. Taát caû chuùng ta ñeàu soáng theo tieán trình ñoù, choái boû söï thaät naøy laø chuyeän kyø cuïc. Tö töôûng, yù nghó cuûa ta ñaõ taïo neân theá giôùi kyõ thuaät, cuõng nhö theá giôùi taâm lyù trong ñoù coù chöõ TOÂI! Vôï hay choàng toâi, con toâi, hoaøi baõo, mong caàu, theøm muoán, coâ ñôn, tuyeät voïng... caùi gì cuõng laø cuûa Toâi heát. Moïi thöù ñoù ñeàu do suy nghó maø ra. Choái boû söï thaät naøy laø chuyeän ngu xuaån. OÂng thaày cuûa baïn cuõng do chính baïn taïo ra. Baïn nhaän thaáy söï kyø cuïc, treû con cuûa taát caû nhöõng thöù ñoù chöa? Toâi bieát baïn nghe nhö vaäy, nhöng nhieàu phaàn baïn vaãn ñi theo tö töôûng rieâng cuûa baïn, vì noù cho baïn söï eâm aùi hôn. Baïn chaúng caàn ñeå yù tôùi nhöõng chuyeän beân ngoaøi mình... Nhöõng ngöôøi nhaän chaân ñöôïc söï thaät naøy (moïi thöù ñeàu do tö duy maø thaønh), khoâng phaûi chæ nhaän bieát xuoâng hay hieåu bieát qua saùch vôû, maø hoï soáng thaät vôùi chaân lyù naøy Hoï seõ soáng nhö moät phaàn töû cuûa loaøi ngöôøi chöù khoâng soáng nhö moät caù nhaân rieâng bieät nöõa. Khi ñoù, hoï seõ coù moät naêng löôïng vaø söùc soáng vó ñaïi. Moãi ngöôøi ñeàu laø taát caû theá giôùi, laø taát caû nhaân loaïi... Vaø söï chuyeån hoùa seõ baét ñaàu töø nhöõng con ngöôøi ñoù, töø caùc moái lieân heä cuûa hoï vôùi ngöôøi thaân, sô, ôû gaàn hay ôû xa. Vaø theá giôùi seõ baét ñaàu thay ñoåi... (Trích baøi giaûng taïi Saanen, 20 thaùng 7, 1976 vaø Bombay, 25 thaùng 1, 1981)
Trang trí goùc cöûa soå
Goùc cöûa soå cuõng caàn phaûi trang trí, nhöng neáu röôøm raø quaù thì khoaûng khoâng gian caàn thieát cho cöûa soå seõ bò thu heïp. Trang trí nhö trong hình veõ vôùi hai caây xanh nhoû, seõ laøm taêng söï töôi maùt vaø laøm roäng theâm khoaûng khoâng gian chung quanh. (Taøi lieäu)
DAT
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B15
.3”
DAT
Laéng Tai Chung Kyø
B16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
T aï p g h i NGUYEÃN THÒ HOÀNG DIEÄP
N
göôøi ngheä só ñaùnh ñaøn, caàn coù moät ñoâi tai chaúng nhöõng bieát laéng nghe maø laïi coøn phaûi hieåu thaáu nhöõng taâm tình mình göûi gaám trong tieáng ñaøn nöõa. Keå ra tìm ñöôïc moät ngöôøi tri aâm nhö vaäy thaät laø haïnh phuùc. Nhöng soáng treân ñôøi, khoâng phaûi ai cuõng laø ngheä só, cuõng bieát ñaùnh ñaøn, cuõng caàn ngöôøi thöôûng thöùc tieáng ñaøn cuûa mình. Nhöng ñaõ laø con ngöôøi, ai cuõng coù tình caûm, taâm tö, yù töôûng. Con ngöôøi, khoâng coù ngoùn ñaøn, thì cuõng coù tieáng noùi, ñeå noùi leân nhöõng taâm tö cuûa mình. Vì theá, ai cuõng coù nhu caàu theøm muoán moät ñoâi tai Chung Kyø. ÔØ nhæ, treân kia toâi vöøa noùi tôùi oâng Baù Nha vaø oâng Töû Kyø. Sao baây giôø toâi laïi nghó ñeán caâu thô cuûa cuï Nguyeãn Du: Nöôùc non luoáng nhöõng laéng tai Chung Kyø? Phaûi chaêng hai oâng Töû Kyø vaø Chung Kyø laø moät? Vieát ñeán ñaây, caùi ñaàu oùc taêm toái cuûa toâi beøn loùe ra moät tia saùng laø caùi oâng bieát thöôûng thöùc tieáng ñaøn cuûa Baù Nha coù teân laø Chung Töû Kyø, cho neân goïi oâng laø Chung Kyø cuõng ñöôïc maø laø Töû Kyø cuõng khoâng sai. May theá, caùi ñaàu cuûa toâi tuy luù laãn, giaø nua, nhöng cuõng chöa ñeán noãi tôùi luùc caàn pheá thaûi, thay theá baèng moät caùi ñaàu môùi. Theá nhöng, Baù Nha tìm ñöôïc Töû Kyø thì deã, nhöng ngöôøi ñôøi, tìm ñöôïc moät oâng Töû Kyû ñeå nghe nhöõng lôøi taâm söï cuûa mình thì hôi khoù ñaáy nheù. ÔÛ thôøi buoåi naøy, ôû caùi xöù sôû naøy, muoán ngöôøi ta nghe taâm söï cuûa mình thì phaûi traû tieàn ñaáy caùc cuï aï. Chaúng ai nghe khoâng cho caùc. Thaät ñaáy, toâi khoâng coù loøe caùc cuï ñaâu. Nhöõng ngöôøi ñaày taâm söï aån öùc, noùi ra baïn beø, choàng con chaúng ai coù thì giôø nghe, beøn phaûi traû tieàn giôø cho caùc nhaø taâm lyù hoïc, ñeå cho coù ngöôøi chòu khoù laéng tai nghe, roài sau ñoù ñöa ra vaøi lôøi baøn Mao Toân Cöông, roài thì khaùch haøng cöù vieäc moùc boùp ra maø chi. Chi naëng laém ñaáy chöù chaúng phaûi chôi ñaâu. Toâi raát tieác laø caùi hoài coøn ôû trong nöôùc, toâi ñang tuoåi ñeøn saùch duøi maøi kinh söû thì laïi khoâng coù caùi ngheà naøy. Neáu coù toâi seõ hoïc ngay, vöøa ñöôïc nghe chuyeän thieân haï söï, chuyeän ngoài leâ ñoâi maùch, chuyeän gaàm giöôøng, maø laïi coøn ñöôïc traû coâng. Söôùng bieát maáy! Theá môùi baûo toâi laø moät ngöôøi sinh baát phuøng thôøi maø lò. Raát ít ngöôøi coù naêng khieáu laéng tai nghe, nhöng ai cuõng coù nhu caàu noùi. Vì theá, ai cuõng caàn coù moät ngöôøi thaân ñeå tæ teâ taâm söï. Coù ngöôøi ñaët caâu hoûi raèng, vôï choàng laø thaân nhaát treân ñôøi roài phaûi khoâng? Vaäy thì caàn gì phaûi tìm ai xa, taïi sao khoâng taâm söï, nhoû to, vôùi vôï hay vôùi choàng mình. Caâu hoûi naøy hôi khoù traû lôøi. Nhöng thaät quaû, toâi thaáy raát ít caëp vôï choàng laø tri aâm, tri kyû cuûa nhau. Choàng laø choàng, maø vôï laø vôï, khoù coù theå naøo doác baàu taâm söï vôùi nhau. Caùi naøy laø toâi noùi coù saùch maùch coù chöùng. Töø xöa ñeán nay, toâi chöa heà nghe ai noùi vôï choàng maø laïi laø baïn vôùi nhau huoáng chi laø tri kyû. Coù theå cuõng coù nhöõng ngöôøi ñeû boïc ñieàu, gaëp ñöôïc caùi may naøy, nhöng chæ ñeám treân ñaàu ngoùn tay, coù khi cuõng chöa heát. Caùc cuï toø moø hoûi, neáu khoâng taâm ñaàu yù hôïp thì laøm sao ñi ñeán choã yeâu nhau roài laáy nhau? Khi chöa cöôùi, ngöôøi ta noùi chuyeän vôùi nhau deã laém maø. Nhöõng caâu chuyeän naøy chaúng theå goïi laø nhöõng lôøi taâm söï maø laø nhöõng caâu taùn tænh. Nhöõng ñieàu chaøng thích nghe thì naøng noùi, nhöõng ñieàu naøng thích nghe thì chaøng hoùt. Cho neân thieáu gì chuyeän ñeå noùi vôùi nhau. Deã hieåu quaù maø, hai ngöôøi chæ noùi toaøn nhöõng lôøi
Ngaøy xöa coù moät oâng chaøng teân laø Baù Nha, oâng ñaùnh ñaøn raát hay. Taát caû moïi ngöôøi ñeàu chòu tieáng ñaøn cuûa oâng laø tuyeät dieäu, nhöng oâng cuõng vaãn khoâng laáy laøm vöøa loøng cho laém. Cho tôùi moät hoâm, oâng ngoài buoàn, mang ñaøn ra gaåy, coù moät ngöôøi laéng tai nghe troäm tieáng ñaøn cuûa oâng vaø laáy laøm phuïc oâng saùt ñaát. OÂng ra môøi ngöôøi nghe troäm ñaøn vaøo nhaø, roài hai ngöôøi ñaøm ñaïo veà chuyeän aâm nhaïc. OÂng Baù Nha raát laáy laøm moät söï thuù vò vaø cho raèng chæ duy nhaát caùi oâng nghe troäm naøy môùi laø ngöôøi bieát thöôûng thöùc ngoùn ñaøn cuûa oâng. Sau khi Töû Kyø cheát, oâng Baù Nha beøn ñaäp ñaøn ñi, töø ñoù khoâng ñaøn cho ai nghe nöõa, vì chaúng ai xöùng ñaùng nghe tieáng ñaøn cuûa oâng baèng Töû Kyû caû. ngöôøi kia muoán nghe thì laøm gì maø chaúng chuù yù, ñeå taâm? Nhöng khi thaønh vôï thaønh choàng, ngöôøi ta khoâng noùi vôùi nhau nhöõng lôøi ngöôøi kia thích nghe, maø ngöôøi ta chæ noùi tôùi nhöõng lôøi caàn phaûi noùi. Cho neân chaúng ai chuù yù tôùi lôøi noùi cuûa ai. Naøy anh, toái nay phaûi cho raùc ra ñöôøng ñaáy nheù? Sao chöa traû tieàn baûo hieåm xe, noù göûi thö ñoøi laàn thöù hai roài ñaáy? Ngaøy mai veà sôùm ñöa thaèng Cu Anh ñi ñaù banh giuøm ñi, em phaûi ôû laïi sôû treã. Khieáp sao caùi nhaø taém hoâi theá maø chöa coï. Laøm sao maø côm thì cöùng nhö ñaù, canh thì maën chaùt maën chua, nuoát laøm sao noåi? Laøm gì maø trong baêng chæ coøn laïi maáy traêm baïc theá naøy? Tieàn baïc ñi ñaâu heát caû? Ñaïi loaïi nhö theá thì coøn ai muoán nghe ai noùi nöõa? Vôï choàng khoù coù theå laø baïn vôùi nhau, nhöng khoâng phaûi vì theá maø ngöôøi ta maát ñi caùi nhu caàu taâm söï, vaø söï caàn thieát coù ngöôøi laéng tai nghe. Nhö vaäy thì ai seõ noùi vaø ai seõ nghe baây giôø? Ngay nhö trong baïn beø, noùi thì deã maø nghe thì khoù. Ngöôøi ta thöôøng nghe vôùi moät thieân kieán. Khi ngöôøi noùi vöøa môû mieäng thoát leân vaøi caâu môû ñaàu, ngöôøi nghe ñaõ suy dieãn ra theo nhö ñònh kieán cuûa mình, roài thì, cöôùp lôøi ngöôøi noùi. Noùi thay ngöôøi kia, ñöa ra nhöõng yù kieán, luaän ñieäu cuûa mình.
TUESDAY, JUNE 7, 2005
Theá laø nhu caàu noùi cuûa ngöôøi noùi bò caét ñöùt, vaø nhu caàu moät ñoâi tai Chung Kyø coi nhö chæ laø aûo töôûng. Cho neân söï thoâng caûm raát khoù khaên caùi maø ngöôøi Myõ goïi laø communication. Raát khoù coù moät söï giao löu tö töôûng, thoâng thöông yù kieán, ôû treân coõi ñôøi naøy. Vì theá maø töø ñaøn oâng ñaøn baø, nhöng ngöôøi coù vôï coù choàng cho ñeán nhöõng ngöôøi coâ thaân, trích aûnh, ai cuõng oâm moät baàu taâm söï: Chaúng ai hieåu mình. Ñoù cuõng laø nguoàn goác cuûa söï ñau khoå treân ñôøi. Ngöôøi vôï caûm thaáy khoâng theå taâm söï cuøng choàng, ngöôøi choàng khoâng tìm thaáy nôi vôï moät ñoâi tai laéng nghe, cho neân môùi coù caûnh ñoàng saøng dò moäng. Ngöôøi ta beøn ñi tìm tri aâm, tri kyû ôû ngoaøi gia ñình. Theá laø baét ñaàu moät söï naùt beùt. Ñaøn baø ñoâi khi coù theå tìm nhöõng baïn cuøng phaùi ñeå taâm söï. Caùi söï vieäc naøy, ngaøy xöa, laø an toaøn, nhöng baây giôø khoâng phaûi laø khoâng coù caïm baãy. Coøn ñaøn oâng thì khoâng bao giôø laïi taâm söï vôùi baïn trai. Ñaøn oâng voán dó ít lôøi, hai ngöôøi ít lôøi thì laøm sao nuoâi döôõng ñöôïc caâu chuyeän, cho ñaäm ñaø, cho ñaèm thaém, cho coù ñaàu coù ñuoâi? Toâi coøn nhôù ngaøy xöa em toâi coù moät thaèng baïn raát thaân. Moãi laàn thaèng baïn kia ñeán chôi, moãi thaèng ngoài moät gheá, caàm moät cuoán baùo, hay cuoán saùch, cuùi ñaàu caëm cuïi ñoïc, haøng maáy tieáng ñoàng hoà. Khi naøo thaèng baïn chaùn, noù töï ñoäng ñöùng daäy, môû cöûa ñi veà. Caû hai khoâng noùi vôùi nhau laáy nöûa lôøi. Nhöng moät ngaøy khoâng gaëp nhau laø khoâng ñöôïc. Nhö vaäy thì laøm sao maø tæ teâ taâm söï cho ñöôïc? Vì theá cho neân ñaøn oâng thích coù baïn ñaøn baø ñeå taâm söï. Noùi chuyeän treân trôøi döôùi ñaát, taùn chuyeän taâm lyù cuoäc ñôøi, baøn veà nhaân tình theá thaùi. Nhöõng ngöôøi ñaøn baø, ñoùng vai Töû Kyø cho caùc oâng ñöôïc goïi baèng moät teân raát hoa myõ laø nhöõng ngöôøi hoàng nhan tri kyû. Caùc baø khoâng coù caùi töï do naøy. Cho neân caùc baø phaûi ñi tìm nhau ñeå taâm söï vôùi nhau. Khoâng theå coù caùi xa xæ laø tìm moät ngöôøi anh huøng tri aâm ñeå than thôû nhöõng luùc trong gia ñình, côm khoâng laønh, canh khoâng ngoït! Vì chaéc chaén seõ gaëp ngay caûnh nöôùc ñuïc thaû caâu! Noùi cho ngay, duø sao thì taâm söï vôùi ngöôøi khaùc phaùi vaãn thích thuù hôn laø noùi chuyeän vôùi ngöôøi cuøng phaùi. Khaùc phaùi cuõng nhö nam chaâm hai cöïc môùi coù maõnh löïc thu huùt nhau. Vì theá cho neân caùi chuyeän taâm söï vôùi ngöôøi khaùc phaùi luoân ñi ñeán caùi choã caám ñòa laø löûa gaàn rôm. Caùi ngöôøi ñaøn baø, khi tình nguyeän laøm ñoâi tai Chung Kyø cho moät ngöôøi ñaøn oâng laø ñaõ maëc nhieân chaáp nhaän moät moái tình caûm ñi xa hôn tình baïn. Coøn ñaøn baø, maëc duø coù nhu caàu moät ñoâi tai laéng nghe, cuõng khoâng daùm lieàu mình ñi tìm moät oâng Chung Kyø neáu khoâng muoán tieán xa hôn nöõa. Tieán xa tôùi ñaâu chæ coù trôøi môùi bieát. Theo caùi söï suy nghó, hieåu bieát, raát noâng caïn cuûa toâi, toâi khoâng tin laø coù moät thöù tình baïn xuoâng giöõa hai ngöôøi khaùc phaùi. Vì theá caùi söï hoàng nhan tri kyû môùi haáp daãn caùc oâng! Toâi coù theå cho baø naøo möôïn taïm choàng toâi moät choác moät laùt ñeå laøm nhaân tình thì ñöôïc, coøn laøm hoàng nhan tri kyû thì coi chöøng, coù ngaøy maát maïng hoaëc trôû thaønh vuõ nöõ Caåm Nhung, nhö chôi! Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñaøn baø nhaø queâ, giaø nua nhö toâi, tình duïc laø moät söï coù theå boû qua, nhöng caùi söï taâm ñaàu yù hôïp thì khoâng theå naøo chaáp nhaän hoaëc tha thöù ñöôïc.
DAT
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B17
.3”
D
HAPPY CAR RENTAL TRUNG TAÂM CHO THUEÂ XE * Thaønh thaät * Phuïc vuï vui veû * Baûo ñaûm giaù reû nhaát cho quyù ñoàng höông Môû cöûa töø thöù Hai - thöù Baûy 9:30 AM - 6:30 PM
Chuyeân cho thueâ: Xe 4 cöûa vaø caùc loaïi xe Van 8041 Bolsa Ave., Midway City, CA. 92655
(Gaàn goùc ñöôøng Beach, beân caïnh Cali Auto Sale)
www.happycarrental.com Tel: (714) 269-2915 or (714) 892-5158 * Fax: (714) 892-3739
YOUNG CHIROPRACTICS EXCELLENT MASSAGE AMERICAN/ASIAN STAFF. YOUNG/PRETTY
PHUÏC VUÏ AÂN CAÀN, VUI VEÛ
562-697-4742 $10 OFF
with this coupon EX date 6/15/25
355 E. LA HABRA BLVD LA HABRA, CA 90631
CAÀN NÖÕ MASSAGE Mon-Sun 10AM-8PM goùc Harbor/Euclid
Massage Therapy Thieáu nöõ treû ñeïp Phuïc vuï aân caàn, vui veû
714-776-2777 Mon - Sun 10-9PM
10722 Katella Ave. Garden Grove (Treân ñöôøng Katella giöõa Brookhurst vaø Euclid)
Russell Crowe bò luaän toäi baïo haønh taïi New York
B18 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu) .3”
Ca só Anh Khoa trôû laïi vôùi CD Khuùc Thuïy Du Tieáp trang B10
laøm ngöôøi nghe coù caûm giaùc thanh thaûn laï thöôøng nhaát laø xen laãn trong ñoù coù caû moät vaøi tieáng chuoâng nhaø thôø giuùp cho baøi nhaïc mang moät chuùt hình aûnh toân giaùo, theo söï hoøa aâm môùi, tieát taáu baøi nhaïc ñaõ ñöôïc thay ñoåi töø ñôn ca thaønh haùt ñoâi laøm baøi haùt nhö khôûi saéc, vui hôn, sau hai ñoaïn ñaàu ôû tröôøng canh thöù ba baøi haùt baét ñaàu ñöôïc naâng leân theâm moät tone nöõa vaø sau ñoù theâm hai tröôøng canh nöõa ngöôøi ca só ñaõ naâng thaúng töø note Mi leân Fa vôùi phaàn chuyeån tieáp laø moät daøn violin laøm ngöôøi nghe nhö coù caûm giaùc ñang bò loâi cuoán hôn, say meâ hôn. Tình Ñaàu Haï, baøi haùt ñöôïc haùt laïi sau 35 naêm töôûng nhö ñaõ chìm vaøo queân laõng, nhaïc phaåm ñaõ ñöôïc ca só Anh Khoa haùt vaø thu trong moät cuoän tape lôùn vaøo naêm 1973, sau ñoù baüng ñi moät thôøi gian khoâng coøn ai haùt laïi baøi naøy, trong moät show nhaïc taïi Houston vaøo naêm ngoaùi, coù moät ngöôøi khaùch ñaõ böôùc ñeán yeâu caàu anh haùt laïi baøi Tình Ñaàu Haï, vaø cuõng may maén laø anh coøn giöõ laïi tö lieäu cuûa baøi haùt ñoù töø moät ngöôøi baïn trao laïi cho anh trong moät chuyeán ñi quay cho moät trung taâm ca nhaïc taïi Phaùp, bôûi theá ngay khi baét tay vaøo laøm CD Khuùc Thuïy Du thì nhaïc phaåm Tình Ñaàu Haï ñaõ laø moät trong nhöõng nhaïc phaåm ñöôïc anh chuù yù nhaát, ñeå vaøo danh saùch cuûa 10 nhaïc phaåm goùp maët trong CD Khuùc Thuïy Du. Noùi theâm moät chuùt veà nhaïc phaåm Tình Ñaàu Haï, theo nhö baûn original thì baøi nhaïc mang tieát taáu slow vaø khi nhaïc só Baûo Chaán phoái laïi thì baøi nhaïc mang tieát taáu bosanova xen trong aâm höôûng cuûa nhaïc jazz . Toùm laïi ngoaøi nhöõng baøi haùt maø ngöôøi vieát vöøa neâu treân thì nhöõng nhaïc phaåm khaùc goùp maët trong CD Khuùc Thuïy Du ñeàu laø nhöõng nhaïc phaåm teân tuoåi, nhöõng saùng taùc ñöôïc xem laø baát huû vì cho duø thôøi gian troâi qua laø bao laâu ñi nöõa nhöng Rong Reâu, Lôøi Tình Cuoái, Moät Coõi Ñi Veà, Giaác Mô Ñòa Ñaøng hay Chôø... Vaãn laø tình yeâu, vaãn laø caùc ca khuùc ñaõ luoân ñöôïc moïi ngöôøi yeâu thöông, voã veà. Vaø nhö theá, CD Khuùc Thuïy Du moät laàn nöõa seõ laø con thuyeàn chuyeân chôû nhöõng yeâu daáu ñoù veà trôû laïi vôùi taâm tö, kyû nieäm cuûa rieâng moãi chuùng ta. CD Khuùc Thuïy Du seõ ñöôïc trung taâm Thaêng Long ñaïi dieän phaùt haønh taïi Nam California, coøn rieâng taïi vuøng Baéc California seõ do trung taâm Kim Lôïi (San Jose) phaùt Russell Crowe bò coøng tay daét ra töø boùt caûnh saùt ra toøa. (Hình: Thos Robinson/Getty Images) haønh.
TUESDAY, JUNE 7, 2005
NEW YORK (AFP) - Minh tinh Russell Crowe ñaõ bò baét taïi New York vaø luaän toäi baïo haønh vì caàm maùy ñieän thoaïi neùm vaøo moät nhaân vieân khaùch saïn, theo lôøi phaùt ngoân vieân caûnh saùt. Töø Los Angeles, Robin Baum nhaân vieân quaûng caùo cuûa Russell Crowe cho bieát Crowe maát bình tónh khi tieáp vieân khaùch saïn toû thaùi ñoä xaác xöôïc khoâng chòu giaûi quyeát cho oâng Crowe vì ñieän thoaïi trong phoøng bò hö hoûng khieán Crowe khoâng goïi ñöôïc veà nhaø ôû UÙc. “Sau khi nhieàu laàn yeâu caàu tieáp vieân cho söûa ñieän thoaïi hoûng trong phoøng, vaø ñuïng phaûi thaùi ñoä xaác xöôïc cuûa nhaân vieân, Crowe ñaõ mang ñieän thoaïi xuoáng baøn tieáp taân ñeå tröïc tieáp giaûi quyeát vaán ñeà.” “Hai beân lôøi qua tieáng laïi vaø roát cuoäc Crowe neùm ñieän thoaïi vaøo töôøng. OÂng raát tieác laø ñaõ maát bình tónh, nhöng khoâng heà baïo haønh ai hoaëc ñuïng vaøo baát kyø nhaân vieân naøo ôû khaùch saïn,” baø Baum noùi. Theo lôøi caûnh saùt, hoï ñöôïc goïi ñeán khaùch saïn sang troïng Mercer Hotel trong khu SoHo ôû Manhattan vaøo khoaûng 4:20 saùng ngaøy 6 thaùng 6. “Khi chuùng toâi ñeán, chuùng toâi nhaän ñònh raèng Russell Crowe neùm ñieän thoaïi vaøo nhaân vieân khaùch saïn,” theo lôøi phaùt ngoân vieân caûnh saùt. Ngöôøi nhaân vieân ñöôïc ñöa vaøo nhaø thöông chöõa trò nhöõng veát xöôùc nhoû treân maët. Sau khi bò taïm giöõ taïi boùt caûnh saùt, Russell Crowe bò daãn ra toøa vaø bò luaän toäi baïo haønh baäc hai. Crowe, minh tinh cuûa caùc phim Gladiator, A Beautiful Mind, Master and Commander, ñang ôû New York ñeå quaûng caùo cho phim Cinderella Man. Naêm 2001, Crowe ñoaït giaûi Oscar nam taøi töû xuaát saéc cho vai Maximum trong phim Gladiator.
DAT
THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B19
.3”
DAT
B20 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7122 - 7 thaùng 6, 2005 (1 thaùng Naêm naêm AÁt Daäu)
TUESDAY, JUNE 7, 2005
.3”
DAT