NV2005-0521

Giaùo Sö Hwang Woo-suk cuûa Ñaïi Hoïc Quoác Gia Seoul xuaát hieän taïi moät cuoäc hoïp baùo hoâm 20/5. Moät nhoùm nghieân cöùu gia Nam Haøn cho bieát hoï ñaõ saûn xuaát ñöôïc nhöõng teá baøo maàm baèng caùch taïo sinh voâ tính cho nhöõng phoâi thai con ngöôøi, phuø hôïp vôùi teá baøo cuûa töøng beänh nhaân, daãn tôùi trieån voïng chöõa nhieàu beänh nan y. (AP)

NGUOI VIET CÔ QUAN TRANH ÑAÁU THÔØI SÖÏ VAÊN NGHEÄ GIAÙO DUÏC

Chuû Tòch Quó Döï Tröõ Lieân Bang Alan Greenspan phaùt bieåu taïi moät cuoäc hoäi thaûo ôû Hoäi Quaùn Kinh Teá cuûa New York hoâm 20/5.OÂng noùi raèng kinh teá Hoa Kyø ñang taïm thôøi gaëp khoù khaên, do haäu quaû cuûa söï gia taêng giaù daàu, nhöng seõ mau choùng phuïc hoài. (AP)

THÖÙ BAÛY 21 thaùng 5-2005 - NAÊM THÖÙ 27 - SOÁ 7105 - 25xu

SATURDAY, MAY 21, 2005

Online: www.nguoi-viet.com

TT Bush ra leänh

Ñoïc Trong Soá Naøy

Ñieàu tra vieäc loä hình S. Hussein côûi traàn maëc ñoà loùt

Vieät Nam (A11): Khi quan vaên hoùa thieáu vaên hoùa (kyø 2) Ñòa phöông ( B1): Vuï Buøi Taán Hoaøng: Caûnh saùt vieân Shinn töøng bò kieän vì duøng vuõ löïc quaù ñaùng. Du lòch (B12): Cuoäc thi Hoa Haäu Hoaøn Vuõ 2005 taïi Thaùi Lan Ngöôøi Vieät Treû (C1): Toâi meâ luyeän... phim Taøu. Dieãn Ñaøn ( D1): 30 naêm, noãi ñau chöa thaám... Xe hôi ( C3) : Ngheä thuaät mua xe. Rao Vaët ( C5): Thoâng tin thöông maïi, mua baùn, quaûng caùo. Gia ñình coá nhaïc só Traàn Thieän Thanh, daãn ñaàu bôûi tröôûng nam laø Traàn Thieän Anh Chöông, ñaõ döøng laïi tröôùc Töôïng Ñaøi Chieán Só Vieät Myõ ñeå ngöôøi quaù coá ñöôïc töôûng nieäm theo yù nguyeän luùc sanh tieàn. Ngöôøi phuï nöõ maëc aùo tang traéng trong hình laø baø Traàn Thieän Thanh, nhuõ danh Löu Myõ Lan. Chi tieát vaø hình aûnh veà buoåi di quan, xin xem nôi trang Ñòa Phöông cuûa soá baùo naøy. (Hình: Nguyeân Huy)

Hoa Kyø ñang cöùu xeùt ñeå vieän trôï thöïc phaåm cho Baéc Haøn WASHINGTON (Reuters) - Hoâm Thöù Saùu 20-5, Hoa Kyø loan baùo ñang cöùu xeùt veà vieäc vieän trôï thöïc phaåm cho Baéc Haøn trong naêm nay - Washington chöa ñi tôùi quyeát ñònh döùt khoaùt, trong khi ñang Tieáp trang A4

Baùo Ngöôøi Vieät môû trang rao vaët rieâng cho vuøng Los Angeles WESTMINSTER, CA (NV) - Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, tôø baùo tieáng Vieät Nam lôùn nhaát taïi haûi ngoaïi, trong nhöõng ngaøy vöøa qua ñaõ laäp trang quaûng caùo rao vaët rieâng cho vuøng Los Angeles. Theo lôøi Tieáp trang A4

Tieáp trang A8

Laáy ñieän mieàn Nam cöùu mieàn Baéc vì ñaäp thuûy ñieän Hoøa Bình caïn nöôùc HAØ NOÄI 20-5 (TH) - Mieàn Baéc Vieät Nam ñang trong nhöõng ngaøy caêng thaúng vì naïn thieáu ñieän gaây ra bôûi nhaø maùy thuûy ñieän Hoøa Bình khi chaïy, khi nghó nhöõng ngaøy gaàn ñaây buoäc nhaø caàm quyeàn trung öông CSVN ra thoâng baùo khaån thuùc baùch daân chuùng tieát kieäm söû duïng ñieän naêng cuõng nhö chuyeån ñieän töø mieàn Nam ra “cöùu” mieàn Baéc cho tôùi khi nhaø maùy thuûy ñieän Hoøa Bình trôû laïi phaùt ñieän bình thöôøng. “Caáp ñieän cho mieàn Baéc

ñang ôû tình traïng baùo ñoäng.” Baùo ñieän töû VNNet vieát nhö vaäy khi töôøng thuaät cuoäc hoïp baùo cuûa toång giaùm ñoác Coâng ty Ñieän löïc Vieät Nam (EVN) veà tình hình thieáu ñieän nghieâm troïng ñang dieãn ra vì nhaø maùy thuûy ñieän Hoøa Bình gaàn tình traïng teâ lieät, haäu quaû cuûa haïn haùn. Phan vaên Khaûi, thuû töôùng CSVN, tröôùc tình hình khaån tröông cuûa vaán ñeà cung öùng ñieän naêng thieáu huït gaây trôû ngaïi cho moïi nhu caàu, ñaõ phaûi göûi coâng ñieän khaån ñoøi

cô quan ñieän naêng nhaø nöôùc “thöïc hieän ngay caùc giaûi phaùp khaéc phuïc tình traïng thieáu ñieän hieän nay; ñoàng thôøi, ñaûm baûo vieäc caét giaûm ñieän khoâng gaây aûnh höôûng ñeán caùc ngaønh saûn xuaát thieát yeáu vaø ñaûm baûo an ninh quoác phoøng.” Baùo ñieän töû VNet thuaät laïi trong ngaøy 20-52005. Ñaõ töø nhieàu naêm nay, thaønh phoá Haø Noäi vôùi khoaûng 3 trieäu daân vaø ñoàng thôøi qui tuï taát caû caùc cô quan ñaàu naõo cuûa ñaûng Tieáp trang A8

Sinh vieân toå chöùc vaên ngheä gaây quyõ cho chöông trình tieáng Vieät taïi ñaïi hoïc UCLA

Seif el-Islam Gadhafi, con trai cuûa laõnh tuï Muammar Gadhafi cuûa Lybia, traû lôøi caâu hoûi sau khi ñoïc dieãn vaên taïi Dieãn Ñaøn Kinh Teá Theá Giôùi (WEF) ôû Jordan hoâm Thöù Saùu. Hôn 1,300 ñaïi bieåu tham döï hoäi nghò naøy töø 20 tôùi 22 thaùng Naêm ñeå baøn veà nhöõng vaán ñeà caûi toå xaõ hoäi vaø chính trò ôû Trung Ñoâng, tieán trình hoøa bình Palestine-Israel vaø taùi thieát Iraq. (AP)

MAI AN WESTWOOD, CA Hai naêm tröôùc ñaây, khi böôùc vaøo khoùa hoïc Muøa Xuaân 2003, Giaùo sö Quyeân Di chæ coù 7 sinh vieân theo hoïc lôùp Vieät ngöõ cao caáp. Khoùa Muøa Xuaân naêm nay, lôùp thu huùt 35 sinh vieân. Chaúng may, vaøo ñuùng luùc

WASHINGTON - Washington hoâm Thöù Saùu 20 Thaùng Naêm, ñaõ höùa seõ ñieàu tra kyõ caøng veà vieäc laøm sao maø laïi coù nhöõng böùc hình cöïu Toång Thoáng Iraq Saddam Hussein chæ maëc quaàn loùt xuaát hieän treân trang bìa cuûa tôø nhaät baùo lôùn nhaát nöôùc Anh. Tôø Sun, soá ra ngaøy Thöù Saùu, ñaõ chaïy ngay treân trang nhaát hình tuø nhaân Saddam Hussein, chæ maëc coù moät caùi quaàn xaø loûn traéng, coøn tay thì caàm quaàn daøi. Caùc luaät sö cuûa oâng Husein laäp töùc ñaõ leân tieáng chæ trích haønh ñoäng naøy laø moät söï ngöôïc ñaõi traéng trôïn. Tuy nhieân baùo Sun thuaät laïi lôøi phaùt ngoân vieân cuûa quaân löïc Hoa Kyø bieän baïch raèng haønh ñoäng phoå bieán caùc böùc aûnh naøy laø chæ nhaèm vaøo vieäc “laøm thaát voïng caùc löïc löôïng noåi daäy taïi Iraq”.

chöông trình ñöôïc söï höôûng öùng maïnh meõ cuûa sinh vieân, Ñaïi hoïc UCLA caét giaûm ngaân saùch daønh cho chöông trình Vieät ngöõ. Ñaïi hoïc UCLA hieän coù khoaûng 1300 sinh vieân Vieät Nam Chöông trình Vieät

Trung Quoác chính thöùc cho pheùp coâng daân sang vieáng Ñaøi Loan

Tieáp trang A6

Vuï xuùc phaïm Kinh Quran NGOÂ NHAÂN DUÏNG Moät laàn toâi ñaõ vaøo moät ñeàn thôøi Hoài Giaùo trong vuøng ngöôøi Cham sinh soáng ôû Chaâu Ñoác. Kieán truùc Hoài Giaùo ôû ñaâu cuõng mang veû ñeïp ñôn sô, tao nhaõ vaø gaây nieàm toân kính. Ngöôøi höôùng daãn chæ cho toâi thaáy cuoán kinh Quran ôû cuoái giaùo ñöôøng. Toâi voâ tình ñònh ñöa tay caàm leân coi nhöng anh ngaên laïi. Anh giaûi thích: Ngöôøi ngoaïi ñaïo khoâng ñöôïc chaïm ñeán cuoán saùch thaùnh naøy vì hoï khoâng soáng theo nhöõng quy taéc thanh tònh nhö caùc tín ñoà. Thí duï ngöôøi ñaõ aên thòt heo chaúng haïn maø chaïm vaøo kinh Quran thì coi nhö xuùc phaïm naëng neà. Töø ñoù moãi laàn tôùi moät ñeàn thôø Hoài Giaùo toâi ñeàu bieát ñeå traùnh khoâng phaïm loãi. Toâi vieát chöõ Quran theo loái cuûa moät cô quan truyeàn thoâng AÙ raäp, al Jazeera, hoï vieát laø Qur’an, maø treân saùch Tieáp trang A4

HÌNH BEÂN, TRAÙI: Coâ Natalia Podolskaya, ñaïi dieän nöôùc Nga, hoâm 20/5 trình baøy trong moät buoåi taäp döôït cho voøng chung keát cuûa cuoäc thi haùt “Eurovision” haèng naêm cuûa AÂu Chaâu, naêm nay toå chöùc ôû Kiev, Ukraine, vôùi 25 quoác gia ñaõ tranh taøi trong voøng baùn keát. (AP)

Theâm moät ngöôøi cheát vì cuùm gaø ôû Vieät Nam

Moät ngöôøi cöôõi xe ñaïp ñi chaên vòt treân moät con ñöôøng trong tænh Thaùi Bình, Vieät Nam. Chaên vòt “chaïy ñoàng” töø nôi naøy sang nôi khaùc raát phoå bieán nhöng deã khieán cho sieâu vi truøng cuùm gia caàm lan traøn. Hoâm 20 thaùng Naêm Toå Chöùc Y Teá Theá Giôùi cho hay coù theâm moät ngöôøi ôû Vieät Nam cheát vì cuùm gia caàm. (AFP)

Vieät Nam:

Theâm moät ngöôøi nöõa cheát vì cuùm gaø Y Teá Theá Giôùi phaøn naøn ít thoâng tin HAØ NOÄI 20-5 (TH) - Beänh cuùm gaø ñaõ laøm cheát theâm moät ngöôøi nöõa ôû Vieät Nam, naâng toång soá ngöôøi cheát vì chöùng beänh naøy leân 37 ngöôøi vaø toång soá ôû AÙ Chaâu leân 52 ngöôøi vaøo

luùc toå chöùc Y Teá Theá Giôùi (WHO) caûnh giaùc raèng sieâu vi truøng H5N1 ñang tieán daàn ñeán khaû naêng laây truyeàn tröïc tieáp töø ngöôøi sang ngöôøi.

BAÉC KINH (Reuters) Theo sau nhöõng chuyeán vieáng thaêm cuûa caùc laõnh tuï ñoái laäp Ñaøi Loan, Trung Quoác baét ñaàu baõi boû leänh caám du khaùch töø luïc ñòa sang vieáng ñaûo naøy, theo tin cuûa haõng thoâng nhaø nöôùc Taân Hoa Xaõ hoâm Thöù Saùu 20-5. Haønh ñoäng naøy coù theå giuùp laøm giaûm theâm caêng thaúng ngang qua Eo Bieån Ñaøi Loan.

Trung Quoác ñaõ caám coâng daân cuûa hoï vieáng Ñaøi Loan keå töø naêm 1949 khi phe Quoác Daân Ñaûng cuûa Töôûng Giôùi Thaïch chaïy sang ñaûo naøy vaøo luùc keát thuùc cuoäc noäi chieán quoác-coäng; tuy moät soá ít doanh nhaân ñöôïc pheùp sang Ñaøi Loan trong nhöõng chuyeán ñi veà kinh doanh. Tuy nhieân, ñieàu naøy coøn tuøy thuoäc vaøo chính phuû Ñaøi Loan Tieáp trang A8

Cuba: Nhoùm baát ñoàng chính kieán laàn ñaàu hoïp coâng khai

Hoâ caùc khaåu hieäu “Töï do”, “Ñaû ñaûo Fidel Castro”...

HAVANA, Cuba.- Nhoùm Tieáp trang A8 baát ñoàng chính kieán ôû Cuba hoâm 20 Thaùng Naêm, ñaõ coù cuoäc hoïp coâng khai ôû phía saân sau nhaø cuûa ngöôøi toå chöùc cuoäc hoïp, beân ngoaøi thuû ñoâ Havana, maëc duø coù söï chia reõ trong nhoùm ñoái laäp, vieäc nhaø caàm quyeàn truïc xuaát caùc nhaø laäp phaùp AÂu Chaâu öôùc mong ñöôïc tham döï cuoäc hoïp vaø coù söï ñe doïa nhaèm vaøo

moät soá ngöôøi tham döï. Moät trong nhöõng ngöôøi trong ban toå chöùc cho bieát cuoäc hoïp coù söï tham döï cuûa khoaûng 200 ngöôøi - hôn phaân nöûa soá ñoù laø caùc nhaân vaät baát ñoàng chính kieán - ñöôïc coi laø cuoäc hoïp ñaàu tieân cuûa caùc nhaân vaät baát ñoàng chính kieán taïi quoác gia coäng saûn naøy, do Fidel Castro caàm quyeàn töø suoát 46 Tieáp trang A8

Periodicals

HÌNH BEÂN, PHAÛI: Hoaøng Haäu Rania cuûa Jordan hoâm 20 thaùng Naêm ñoïc dieãn vaên taïi Dieãn Ñaøn Kinh Teá Theá Giôùi (WEF) ñöôïc toå chöùc ôû khu nghæ maùt South Shuneh, caùch phía taây thuû ñoâ Amman cuûa Jordan 35 km. (AP)

Göûi Baùo Phaûi Daùn Tem

GIAÙ BAÙO GÖÛI BÖU ÑIEÄN TAÏI HOA KYØ: Moät naêm $168, Saùu thaùng $98, Ba thaùng $60

A2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Nhaät baùo NGÖÔØI VIEÄT

Phoûng vaán coâ Mai Khanh, chuû buùt tuaàn baùo Vieät Tide

chuyeán ñi tìm hieåu vaán ñeà ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam bò chaø ñaïp nhaân phaåm taïi Ñaøi Loan VAÊN GIANG thöïc hieän

“... Vieäc baûo veä nhaân phaåm cuûa ngöôøi Vieät Nam, duø laø ôû nôi ñaâu, phaûi laø boån phaän cuûa moïi ngöôøi trong chuùng ta...” “Neáu 30 naêm tröôùc ñaõ coù nhöõng ngöôøi ñöùng ra keâu goïi söï cöùu giuùp daønh cho nhöõng ngöôøi lieàu mình vöôït bieân vöôït bieån tìm töï do thì ngaøy nay chuùng ta, nhöõng ngöôøi ñang soáng trong caùc xaõ hoäi töï do daân chuû, bieát toân troïng phaåm giaù con ngöôøi, phaûi cuøng nhau leân tieáng ñoøi chaám döùt caûnh soáng noâ leä tuûi nhuïc cuûa ñoàng baøo chuùng ta vì caûnh ñoùi ngheøo cô cöïc phaûi chaáp nhaän hy sinh ra ñi kieám aên nôi xöù ngöôøi...”

T

Kathleen Mai Khanh Nguyeãn

rong nhöõng ngaøy gaàn ñaây, thính giaû cuûa ñaøi Little Saøi Goøn Radio ôû khaép moïi nôi ñaõ voâ cuøng xuùc ñoäng khi theo doõi caùc baûn töôøng trình töø Ñaøi Loan cuûa phaùi ñoaøn Little Saøi Goøn Radio goàm coù xöôùng ngoân vieân Ñinh Quang Anh Thaùi, toång quaûn trò Kathleen Mai Khanh Nguyeãn vaø Luaät Sö Nguyeãn Hoaøng Duõng veà tình traïng bò chaø ñaïp nhaân phaåm, soáng trong caûnh cô cöïc tuûi hoå cuûa nhieàu ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam sang laøm vieäc taïi ñaát nöôùc naøy cuõng nhö cuûa caùc coâ daâu Vieät Nam laáy choàng Ñaøi Loan. Döôùi ñaây, chuùng toâi xin môøi quyù vò theo doõi cuoäc noùi chuyeän vôùi coâ Mai Khanh veà nhöõng thaûm traïng ñau loøng ñaõ ñöôïc chöùng kieán trong caùc cuoäc tieáp xuùc vôùi ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam taïi Ñaøi Loan vaø nhu caàu phaûi cuøng nhau gioùng leân tieáng chuoâng keâu goïi caùc ñoaøn theå vaø ñoàng baøo ôû khaép moïi nôi treân theá giôùi tìm caùch chaám döùt tình traïng bi ñaùt naøy. Vaên Giang: Chaøo coâ Mai Khanh.

SATURDAY, MAY 21, 2005

14771 Moran Street, Westminster CA 92683 - USA Tel: 714-892-9414 Fax: 714-894-1381 (Marketing) Fax: 714-893-7891(Bieân taäp)

E-mail: nvnews@aol. com Web Site: http://www. nguoi-viet. com Xuaát baûn bôûi / Published by NGUOI VIET NEWS, INC. Hoäi Ñoàng Quaûn Trò / Board of Directors Phan Huy Ñaït - Chuû Tòch, Chairman; Ñoã Quyù Toaøn -Phoù Chuû Tòch, Vice Chairman; Ñoã Baûo Anh - Phoù Chuû Tòch, Vice Chairwoman; Vuõ Quí Haïo Nhieân - Thö Kyù HÑQT, Board Secretary; Ñoã Ngoïc Yeán, Ñoã Vieät Anh, Leâ Minh Phuù, Ñoã Phöông Loan, Tuaán Anthony Nguyeãn. Ban Ñieàu Haønh / Officers Ñoã Ngoïc Yeán - Toång Giaùm Ñoác , President, Chief Executive Officer; Ñoã Vieät Anh - Phoù Toång Giaùm Ñoác Ñieàu Haønh , Executive Vice-President , Chuû Buùt, Editor in Chief; Ñoã Baûo Anh - Phoù Toång Giaùm Ñoác Thöông Maïi, Vice-President, Business Affairs; Vuõ Quí Haïo Nhieân - Giaùm Ñoác Taøi Chaùnh - Thö Kyù Coâng Ty, Chief Financial Officer - Secretary. Toøa Soaïn Nhaät Baùo NGÖÔØI VIEÄT / NGUOI VIET Daily News Staff Ñoã Ngoïc Yeán - Chuû Nhieäm, Publisher; Ñoã Vieät Anh - Chuû Buùt, Editor in Chief; Nguyeãn Ñoàng - Giaùm Ñoác Myõ Thuaät, Creative Director; Nguyeãn Chinh - Giaùm Ñoác Kyõ Thuaät, Technical Manager; Nguyeãn Khaû Loäc - Giaùm Ñoác Phoøng Sinh Hoaït, Activities Director; Giaùm Ñoác Cô Sôû, Facilities Director. Ban Bieân Taäp / Editors °Ban Chuû Buùt: Caùc phuï taù chuû buùt: Vuõ AÙnh, Phaïm Phuù Minh, Vuõ Quyù Haïo Nhieân Thö Kyù Toøa Soaïn: Vuõ AÙnh. Caùc Phuï Taù Thö Kyù Toøa Soaïn: Leâ Thuïy, Tröôûng Ban TinTöùc; Phaïm Phuù Thieän Giao, Tröôûng ban tin ñòa phöông; Hoaøng Khôûi Phong. °Bieân Taäp: Nguyeãn Ngoïc Minh, Ñoã Khoâi Nguyeân, Nguyeãn Tuyeån, Nguyeân Huy, Traàn Ngoïc Yeán, Vann Phan, Nguyeãn Nhaät, Nguyeãn Ngoïc Chaán-CNN Ngöôøi Vieät 2 (English Section) Thöù Naêm moãi tuaàn - E-mail: nv2@nguoi-viet.com Anh B. Do - Editor; Jami Farkas - News Editor; Cynthia Anh Furey, Duc Nguyen, Ruth Talovich, Vu Qui Hao Nhien - Writers; Matthew Chin, Andrew Lam, Annie Mai, Denise Nguyen, Nguyen-Khoa Thai Anh - Contributors; Chinh Nguyen, Danchi Nguyen Designers; Kiet Huynh - Photographer. Nguoi Viet (ISSN 1056-5124), USPS 022479 , started in December 1978, is published daily in Vietnamese with weekly Thursday English Section by Nguoi Viet News, Inc., 14771-14772 Moran Street, Westminster CA 92683 – USA. Copyright @ 2003 by Nguoi Viet News, Inc. All rights reserved. Nguoi Viet Daily News neither endorses nor warrants products and services advertised. Newsstand price in Los Angeles and Orange Counties: $0.25. Subscription rate: $168.00/year by Third Class Mail, $400.00/year by 2-Day Express. Foreign mail rates upon request. Periodicals Postage Rates paid at Westminster, California and at additional mailing offices. Postmaster: send address changes to Nguoi Viet 1477114772 Moran Street, Westminster CA 92683 – USA. For subscription call: 714-892-9414.

Coâ Mai Khanh, chuû buùt Viet Tide, vôùi linh muïc Nguyeãn Vaên Huøng.

Trong nhöõng ngaøy vöøa qua thính giaû cuûa ñaøi Little Saøi Goøn Radio ñaõ raát ñau xoùt khi ñöôïc nghe nhöõng baøi töôøng thuaät veà ñôøi soáng cô cöïc, nhaân phaåm bò xuùc phaïm cuûa nhöõng ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam taïi Ñaøi Loan. Tröôùc heát, coâ coù theå cho bieát theâm veà muïc ñích cuûa chuyeán ñi vöøa qua cuûa phaùi ñoaøn Little Saøi Goøn taïi ñaûo quoác naøy khoâng? Mai Khanh: Daï, tröôùc nhaát veà caâu chuyeän cuûa nhöõng ngöôøi coâng nhaân cuõng nhö cuûa caùc coâ daâu Vieät Nam ôû Ñaøi Loan thì cha Huøng ñaõ tôùi Hoa Kyø ñeå keâu goïi ñaøi Little Saøi Goøn Radio vaø tuaàn baùo Vieät Tide cuõng nhö ñoàng baøo mình cuøng giuùp moät tay vaøo noã löïc giuùp ñôõ hoï. Vì lyù do ñoù, naêm ngoaùi ñaøi Little Saøi Goøn cuõng ñaõ phaùt ñoäng moät chieán dòch hoã trôï cho muïc tieâu naøy. Naêm nay, trong thôøi gian töø ngaøy 13 ñeán ngaøy 15 Thaùng Naêm taïi Ñaøi Loan, coù moät cuoäc hoïp quoác teá cuûa caùc toå chöùc thieän nguyeän phi chính phuû mang teân “International Workshop for Asian NGOs on Female Immigrants and Migrants”, baøn veà nhöõng vaán ñeà cuûa ngöôøi phuï nöõ AÙ Chaâu ñi lao ñoäng ôû Ñaøi Loan maø trong ñoù vaán ñeà cuûa ngöôøi phuï nöõ Vieät Nam ñöôïc coi laø “nhöùc nhoái” nhaát. Khanh ñeán ñeå tham döï cuoäc hoïp naøy vì ñaây laø vieäc raát ñaùng löu yù. Theâm vaøo ñoù, Khanh cuõng muoán coù dòp ñeán thaêm vaø quan saùt caùc hoaït ñoäng cöùu trôï cuûa cha Huøng ñeå xem nhöõng thaønh quaû cuï theå do thính giaû Little Saigon Radio vaø ñoäc giaû tuaàn baùo Vieät Tide ñoùng goùp vaøo naêm ngoaùi cuõng

nhö coi mình coù theå ñoùng goùp theâm gì ñöôïc nöõa. Vaên Giang: Nhö vaäy laø beân caïnh cuoäc hoïp veà ngöôøi nöõ lao ñoäng nöôùc ngoaøi ôû Ñaøi Loan, coâ cuõng coù yù muoán tìm hieåu taïi choã nhöõng vaán ñeà maø linh muïc Huøng ñaõ trình baøy lieân quan ñeán ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam ôû ñaây. Theá thì khi ñeán nôi, chöùng kieán taän maét nhöõng thaûm caûnh ñaõ ñöôïc noùi ñeán, thì coâ coù caûm töôûng nhö theá naøo? Mai Khanh: Khanh thaáy nhaân phaåm con ngöôøi bò chaø ñaïp ñeán möùc ñoä khoâng theå töôûng töôïng noãi... Treân theá giôùi naøy, ai cuõng bieát laø coù bao nhieâu noãi baát coâng, nhöõng chuyeän voâ cuøng ñau thöông... Nhöng ñieàu ñoù cuõng khoâng laøm cho mình coù theå chuaån bò ñöôïc tinh thaàn, khoâng theå ngôø ñöôïc laø ñoàng baøo cuûa mình phaûi chòu ñöïng nhöõng hoaøn caûnh teä haïi ñeán nhö vaäy. Vaên Giang: Khi gaëp ñöôïc nhöõng naïn nhaân naøy, coâ nghó sao veà caù nhaân linh muïc Huøng cuõng nhö caùi “shelter”, nôi taïm truù oâng thaønh laäp cho hoï? Mai Khanh: Khanh coù theå noùi raèng nhöõng ngöôøi lao ñoäng, nhöõng coâ gaùi Vieät Nam ñi laøm ngöôøi ôû taïi Ñaøi Loan coi cha Huøng nhö moät vò cöùu tinh. Taïi vì töø nhöõng ngöôøi ñaõ cheát vì tai naïn lao ñoäng, nhöõng ngöôøi maát chaân tay trong khi laøm vieäc, sang ñeán nhöõng coâ gaùi bò caûnh oâ nhuïc ñeán noãi chæ coøn muoán töï töû cheát thì cha Huøng chính laø caùi phao cuoái cuøng treân bieån caû soùng gioù cho hoï. Cha Huøng ñaõ laøm

ñöôïc raát nhieàu chuyeän ñeå giuùp hoï bôùt ñi phaàn naøo söï ñau khoå cuûa cuoäc ñôøi raát nghieät ngaõ. Vaên Giang: Coâ coù theå moâ taû nôi taïm truù ñoù nhö theá naøo chaêng? Coù bao nhieâu ngöôøi ñeán ôû ñöôïc? Cha Huøng giuùp cho hoï ñöôïc nhöõng ñieàu gì? Mai Khanh: Naêm ngoaùi khi ñaøi Little Saøi Goøn vaän ñoäng giuùp cho caùc coâng taùc töø thieän cuûa cha Huøng thì oâng cho bieát khi veà coù thueâ ñöôïc laàu 2 cuûa moät tröôøng hoïc treû em. Trong caên laàu 2 naøy coù hai phoøng, duøng laøm phoøng laøm vieäc, coù caùi beáp. Sau naøy khi coù nhieàu ngöôøi ñeán thì hoï cho mình leân saân thöôïng ñeå aên uoáng. Coøn caùi “shelter” thì caùch vaên phoøng moät caùi ngoõ. ÔÛ ñaây coù hai phoøng nguû. Moãi phoøng coù chöøng 6, 7 feet beà ngang vaø khoaûng 10 feet beà doïc, moät phoøng taém, vaø khoaûnh beáp, caùc coâ duøng phoøng taém laøm choã giaët giuõ. Phoøng raát heïp, caùc coâ phaûi naèm döôùi ñaát, traøn ra caû phoøng khaùch. Caû chuïc coâ naèm san saùt nhau döôùi saøn. Cöù 2 caùi chieáu thì 3 ngöôøi naèm, ngöôøi naèm giöõa seõ bò ñau löng laém. Nhöng neáu khoâng naèm vaäy thì khoâng ñuû choã. Muoãi vo ve bay caû ñeâm, khoâng coù muøng, trôøi thì oi böùc. Khanh coù nguû laïi vôùi caùc chò em taïi shelter naøy. Saùng daäy phaûi hai coâ xaøi phoøng taém moät löôït khoâng thoâi khoâng ñuû giôø, phoøng taém raát nhoû goàm chung toilet, chaäu röûa maët, boàn taém. Caùc coâ thöôøng khi troán ra khoûi nhaø chuû, maát heát ñoà ñaïc caù nhaân cuûa mình, chæ coù boä ñoà treân

Theå leä göûi baøi ñaêng baùo: Baøi vôû coù theå göûi tôùi toøa soaïn qua böu ñieän, fax, hoaëc e-mail nvnews@aol. com. Neân göûi FILE (Microsoft Word) ghi roõ duøng heä thoáng tieáng Vieät naøo. Ngöôøi Vieät khoâng traû laïi baûn thaûo hoaëc hình aûnh, vaø khoâng chòu traùch nhieäm veà moïi maát maùt. Toaø soaïn daønh quyeàn söûa chöõa, hieäu ñính. Baøi vôû gôûi ñeán nhaät baùo Ngöôøi Vieät vaø ñöôïc ñaêng thuoäc quyeàn sôû höõu cuûa nhaät baùo Ngöôøi Vieät vaø coâng ty Nguoi Viet News, Inc. Baøi vôû muoán ñöôïc traû nhuaän buùt, xin ghi roõ nôi ñaàu baøi vaø cho bieát ñieän thoaïi, ñòa chæ lieân laïc. Ngöôøi Vieät khoâng ñaêng nhöõng baøi vôû khoâng ghi taùc giaû, khoâng ñòa chæ hoaëc ñieän thoaïi lieân laïc. Nhu lieäu tieáng Vieät do Coâng Ty Ñieän Toaùn VNI. Soá löôïng phaùt haønh nhaät baùo Ngöôøi Vieät do cô quan Verified Audit Circulation kieåm toaùn vaø chöùng nhaän. Vieäc kieåm toaùn tieán haønh lieân tuïc.

Average daily circulation: 17,000 copies ngöôøi. Hoâm ñoù Khanh thaáy coù coâ luïc ñuïc kieám quaàn aùo cuûa nhöõng ngöôøi töø thieän cho, caùi thì roäng, caùi thì chaät. Ñoà loùt thì chaéc chaén laø khoâng coù trong ñoáng quaàn aùo ñoù roài. Tröôùc khi rôøi Ñaøi Loan tuïi naøy cuõng ñaõ ruû maáy coâ ra phoá ñeå lo nhöõng ñoà laët vaët nhö vaäy khoâng ñaùng noùi nhöng raát caàn thieát cho caùc coâ. Vaên Giang: Hoï ôû ñoù ñeán bao giôø vaø linh muïc Huøng giuùp ñôõ gì cho hoï? Mai Khanh: Tuøy theo töøng hoaøn caûnh, coù nhöõng coâ ôû ñoù ñeán caû 6, 7 thaùng roài. Coù ngöôøi bò ñöùt baøn tay, coù ngöôøi bò muø maét, coù ngöôøi bò haõm hieáp... Tuøy theo phieân toøa xöû sôùm hay muoän maø hoï rôøi shelter ñeå ra ngoaøi kieám vieäc khaùc hay trôû veà nöôùc. Ngaøy cuoái cuøng phaùi ñoaøn ôû Ñaøi Loan, coù coâ môùi ñeán vì bò chuû ñaùnh ñaäp quaù taøn teä. Coâ chaïy ra ñöôïc vaø may coù ngöôøi ñöa ñeán shelter. Cuõng coù coâ hoïc tieáng Anh, tieáng Hoa raát khaù, coù baèng ñaïi hoïc ôû Vieät Nam, ôû ñaây chôø ra toøa ñeå xem coù ñöôïc boài thöôøng cho baøn tay bò ñöùt cuït hay khoâng.

Vaên Giang: Theo coâ thì nhöõng naïn nhaân naøy, sau khi ñaõ traûi qua nhöõng tình huoáng theâ thaûm maø chuùng ta ôû trong moät xöù sôû vaên minh bieát toân troïng con ngöôøi khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc, hoï coù coøn muoán ñöôïc ôû laïi Ñaøi Loan hay khoâng hay muoán veà nöôùc? Mai Khanh: Coù ñeán 99 phaàn traêm laø ngöôøi naøo cuõng muoán ôû laïi heát. Maëc duø hoï raát khoå. Ngöôøi ta vaãn noùi ngöôøi mình caàn cuø, chaêm chæ maø (cöôøi buoàn). Hoï noùi vôùi Khanh “chò ôi, cöïc bao nhieâu cuõng chòu ñöôïc heát nhöng nhuïc quaù khoâng ñöôïc.” Nhieàu coâ ñaõ qua nhöõng laàn bò haõm hieáp nhöng vaãn muoán ôû laïi... Vaên Giang: Taïi sao..? Mai Khanh: Taïi vì ôû nhaø queâ cuûa hoï khoâng coù caùch naøo kieám ra tieàn. Hoï coù nhöõng moùn nôï khoâng theå naøo traû heát ñöôïcneáu veà Vieät Nam laøm vieäc. ÔÛ Vieät Nam mieáng côm coøn khoâng coù ñuû nöõa huoáng gì laø traû nôï. Tröôùc khi nhöõng coâ naøy ñi laøm vieäc ôû Ñaøi Tieáp trang A16

DAT

.3”

TIN TÖÙC

Theá Giôùi

THÔØI SÖÏ SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A3

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Tin töùc maâu thuaãn veà soá phaän cuûa con tin ngöôøi YÙ ôû Afghanistan

Pakistan: Osama Bin Laden ñang troán chaïy vôùi moät nhoùm boä haï ISLAMABAD, Pakistan - Ngoaïi tröôûng Pakistan cho bieát hoâm 205, laõnh tuï toå chöùc khuûng boá Al Qaeda, Osama Bin Laden hieän taïi ñaøo cuøng vôùi moät nhoùm nhoû boä haï, tuy nhieân toå chöùc Al Qaeda coi nhö ñaõ bò teâ lieät vì caùc hoaït ñoäng cuûa caùc löïc löôïng cuûa Chính phuû Pakistan. Ngoaïi tröôûng Khursheed Kasuri töø choái cho bieát lieäu caùc löïc löôïng Pakistan coù caùc thoâng tin cuï theå veà Bin Laden, ngöôøi bò truy luøng maïnh meõ nhaát treân theá giôùi hieän nay, sau khi bò Hoa Kyø toá caùo laø keû chuû möu caùc cuoäc taán coâng vaøo ngaøy 11-92001 taïi Hoa Kyø. Ngoaïi tröôûng Kasuri xaùc nhaän vôùi tôø baùo Anh Ngöõ, The News, laø Bin Laden coøn soáng vaø hieän lieân tuïc di chuyeån vôùi moät nhoùm nhoû caùc boä haï. OÂng noùi theâm laø Quaân ñoäi Pakistan ñaõ “laøm teâ lieät heä thoáng lieân laïc cuûa Al Qaeda” cuõng nhö giaûm bôùt khaû naêng taán coâng cuûa toå chöùc naøy. Hoâm 2-5 môùi ñaây, Cô quan Tình baùo Pakistan ñaõ baét giöõ ñöôïc Abu Farraj al-Libbi, ñöôïc coi laø nhaân vaät soá 3 trong toå chöùc Al Qaeda. Tröôùc ñaây coù 2 laõnh tuï Al Qaeda, laø Ramzi Binalshibh vaø Abu Zubaydah, cuõng ñaõ bò Pakistan baét giöõ. Pakistan laø ñoàng minh troïng yeáu cuûa Hoa Kyø trong cuoäc chieán choáng khuûng boá. (L.T.)

Keû baét coùc noùi ñaõ gieát con tin chính phuû noùi baø coøn soáng

Baàu cöû toång thoáng ôû Moâng Coå

OÂng Nambariin Enkhbayar (giöõa), cöïu thuû töôùng kieâm öùng cöû vieân toång thoáng thuoäc Ñaûng Nhaân Daân Caùch Maïng Moâng Coå, hoâm 20/ 5 ñi cuøng hai vò laït-ma sau leã caàu nguyeän cho chieán thaéng trong cuoäc baàu cöû hoâm Chuû Nhaät. Thaêm doø cho thaáy Enkhbayar coù nhieàu trieån voïng ñaéc cöû. Ñaûng cuûa oâng töøng caàm quyeàn döôùi cheá ñoä coäng saûn, tröôùc khi Moâng Coå trôû thaønh nöôùc daân chuû ña ñaûng. (AP)

KABUL, Afghanistan Moät ngöôøi ñaøn oâng reâu rao laø ñaõ baét coùc moät nhaân vieân cöùu trôï ngöôøi YÙ ôû Afghanistan hoâm Thöù Saùu noùi vôùi thoâng taán xaõ Reuters raèng oâng ta ñaõ gieát cheát baø, trong khi moät phaùt ngoân vieân cuûa chính phuû noùi baø vaãn coøn soáng. Baø Clementina Cantoni, 32 tuoåi, laøm vieäc cho cô quan cöùu trôï CARE International, ñaõ bò boán ngöôøi ñaøn oâng mang suùng baét coùc hoâm Thöù Hai treân moät con ñöôøng ôû trung taâm Kabul. Vuï baét coùc baø Cantoni ñaõ ñöa tôùi nhöõng lo ngaïi môùi cho coäng ñoàng khoaûng 2,000 ngöôøi ngoaïi quoác ôû Kabul raèng nhöõng loaïn quaân choáng chính phuû coù theå thi haønh nhöõng vuï baét coùc theo kieåu Iraq. Nhöng caùc vieân chöùc noùi keû baét coùc laø Timoor Shah, ngöôøi caàm ñaàu moät baêng ñaûng toäi phaïm. Shah, ngöôøi ñaõ reâu rao trong vaøi cuoäc noùi chuyeän vôùi giôùi truyeàn thoâng raèng oâng ta ñang caàm giöõ baø Cantoni, noùi oâng ta ñaõ gieát baø sau khi chính phuû cuûa Toång Thoáng Hamid Karzai baùc boû caùc ñoøi

hoûi cuûa oâng. Phaùt ngoân vieân cuûa oâng Karzai, Jawed Ludin, baùc boû lôøi reâu rao cuûa ngöôøi ñaøn oâng vaø noùi baø Cantoni vaãn coøn soáng. “Toâi coù nhöõng lôøi baûo ñaûm töø boä tröôûng noäi vuï raèng baø ta vaãn coøn soáng. Caùc cuoäc noùi chuyeän vaãn tieáp dieãn,” oâng Ludin noùi. Moät vieân chöùc Toøa Ñaïi Söù YÙ cho bieát coù nghe noùi veà chuyeän baø Cantoni ñaõ bò gieát, nhöng töø choái bình luaän theâm. Toå chöùc CARE International cuõng khoâng chòu bình luaän. Caùc loaïn quaân Taliban, hieän ñang chieán ñaáu choáng caùc löïc löôïng chính phuû vaø Hoa Kyø, coi noã löïc cöùu trôï cuûa quoác teá nhö laø nhaèm cuûng coá chính phuû, ñaõ gieát cheát vaø gaây thöông tích cho haøng chuïc nhaân vieân cöùu trôï vaø baàu cöû, haàu heát caùc naïn nhaân ñeàu laø ngöôøi Afghanistan. Hoâm Thöù Tö, caùc vieân chöùc Afghanistan noùi lôøi reâu rao cuûa Shah khoâng ñaùng tin caäy vaø hoï nghi ngôø veà chuyeän oâng ta caàm giöõ baø Cantoni, nhöng hoâm Thöù

Naêm, phaùt ngoân vieân Boä Noäi Vuï Lutfullah Mashal noùi Shah quaû thaät laø keû baét coùc. Nhieàu ngöôøi Afghanistan cuõng ñaõ töùc giaän veà vuï baét coùc baø Cantoni vì baø ñaõ soáng taïi Afghanistan töø ba naêm nay vaø hieän ñang laøm vieäc trong moät chöông trình cung caáp thöïc phaåm vaø vieäc laøm cho caùc goùa phuï ngöôøi Afghanistan. Chöông trình daønh cho caùc goùa phuï cuûa baø Cantoni ñaõ giuùp hôn 10,000 ñaøn baø goùa cuûa Afghanistan vaø con caùi hoï trong hai naêm vöøa qua, vaø ñaõ coù nhieàu phuï nöõ töøng nhaän ñöôïc söï giuùp ñôõ cuûa baø leân tieáng baøy toû buoàn raàu vaø uûng hoä baø. Baø Arifa, moät trong soá nhöõng goùa phuï töøng ñöôïc baø Cantoni giuùp ñôõ ñeå môû cô sôû kinh doanh gaø vòt, noùi vôùi AFP: “Chuùng toâi muoán hoï thaû baø ra bôûi vì baø ñaõ giuùp ñôõ chuùng toâi. Neáu hoï khoâng thaû baø, toâi caûm thaáy nhö hoï ñang gieát caùc con chuùng toâi bôûi vì baø ñaõ cung caáp thöïc phaåm cho chuùng toâi vaø ñaõ giuùp chuùng toâi raát nhieàu.” (n.n.)

DAÏY KEØM / LUYEÄN THI SAT MATH - ENGLISH - PHYSICS - BIOLOGY - CHEMISTRY

(714)

539-8170

KHAI GIAÛNG: ngaøy 27/06/05 Lôùp: 1 - 12

Thöù Hai - Thöù Saùu Lôùp Saùng: 9:00 - 12:00PM Lôùp Chieàu: 2:00 - 05:00PM ENGLISH: Reading comprehension, Phonics Grammar, Essaywriting MATH: Elementary, Algebra I, II, Geometry, Trigonometry, Pre Calculus, Calculus, Physics, Chemistry, Biology

TRUNG TAÂ M GIAÙ O DUÏ C LITTLE SAIGON 10181 Westminster Ave., #212 (Treân laàu khu BOØ 7 MOÙN AÙNH HOÀNG)

HOÏC HEØ Caùc lôùp hoïc ñeàu rieâng bieät Daïy tröôùc baøi hoïc naêm môùi Daïy laøm Toaùn vaø vieát vaên gioûi

LUYEÄN THI

SAT

CHÖÔNG TRÌNH THI MÔÙI 2005

Lôùp môùi ngaøy 25/6/05 Thöù Baûy: Töø 9:30am - 6:00pm Daïy theo taøi lieäu thi môùi nhaát

BAÛO ÑAÛM KEÁT QUAÛ CAO Giaùo Sö daïy taïi caùc tröôøng coâng laäp Daïy ñuùng saùch giaùo khoa cuûa tröôøng Giuùp choïn caâu traû lôøi ñuùng & nhanh Giaûm giaù ñaëc bieät: gia ñình ñoâng hoïc sinh

NAÂNG CAO ÑIEÅM THI VERBAL - WRITING - MATH

DAT

A4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Vuï xuùc phaïm Kinh Quran Tieáp trang A1

baùo coøn vieát laø Kuran, Coâ Raêng, vaân vaân. Vuï baùo Newsweek loan tin veà nhöõng haønh ñoäng cuûa lính Myõ xuùc phaïm cuoán kinh Quran laøm cho tín ñoà Hoài Giaùo khaép theá giôùi phaãn noä, khieán nhieàu ngöôøi ñaët caâu hoûi veà traùch nhieäm cuûa nhaø baùo khi laøm vieäc thoâng tin. Ñaõ coù 17 ngöôøi cheát vaø haøng traêm ngöôøi bò thöông vì nhöõng cuoäc bieåu tình choáng Myõ sau khi baøi baùo treân ñöôïc dòch vaø ñaêng laïi ôû caùc nöôùc Afghanistan, Pakistan, Indonesia, vaân vaân. Ngaøy hoâm qua vaãn coøn nhöõng cuoäc bieåu tình cuûa ngöôøi Hoài Giaùo ôû Calcutta, AÁn Ñoä, ôû Mogadishu, thuû ñoâ nöôùc Somalia, ôû Nablus trong vuøng Taây Ngaïn vaø tröôùc cöûa toøa ñaïi söù Myõ ôû London, Anh quoác. Thöù Saùu tuaàn tôùi seõ coøn nhieàu cuoäc bieåu tình khaùc. Phu nhaân Toång thoáng George W. Bush ngaøy hoâm qua baét ñaàu ñi thaêm caùc nöôùc vuøng Trung Ñoâng ñeå ngöôøi AÙ raäp vaø Hoài Giaùo coùn dòp nhìn thaáy moät boä maët khaùc cuûa nöôùc Myõ; baø cuõng nhaéc tôùi nhöõng hình aûnh chuïp ôû nhaø tuø Abu Ghraib vaø baøi baùo Newsweek. Nhöng khoâng theå noùi chæ vì moät baøi baùo daøi 200 chöõ ñaêng treân tuaàn baùo Newsweek ra ngaøy 9 thaùng Naêm 2005 ñaõ gaây ra phong traøo choáng Myõ ôû caùc nöôùc Hoài Giaùo. Tröôùc khi nhöõng taám hình lính Myõ tra taán baèng caùch laøm nhuïc tuø nhaân ôû Abu Ghraib, Iraq, xuaát hieän treân baùo chí quoác teá, Hoäi Hoàng Thaäp Töï quoác teá ñaõ göûi cho boä quoác phoøng Myõ nhöõng baùo caùo veà caùc haønh ñoäng xuùc phaïm ñeán kinh Quran ôû nhaø tuø Guantanamo, trong caên cöù quaân söï Myõ ôû Cuba, nôi giam giöõ caùc tuø binh quoác teá bò baét sau khi Myõ taán coâng Afghanistan. Baûn baùo caùo cuûa Hoàng Thaäp Töï quoác teá coù noùi ñeán nhöõng lôøi toá caùo cuûa tuø nhaân veà vieäc xuùc phaïm ñeán kinh Quran cuûa caùc ngöôøi thaåm vaán trong quaân ñoäi Myõ. Nhaân vieân Hoàng Thaäp Töï ñaõ nhaän ñöôïc caùc lôøi khai naøy khi phoûng vaán töøng tuø nhaân trong phoøng rieâng, vaø Hoàng Thaäp Töï ñaõ yeâu caàu boä quoác phoøng Myõ thay ñoåi. Hoàng Thaäp Töï quoác teá khoâng chòu tieát loä caùc haønh ñoäng xuùc phaïm kinh Quran ñoù laø nhö theá naøo. Nhöng nhieàu tuø nhaân ñaõ noùi ñeán vieäc neùm cuoán kinh Quran xuoáng ñaát vaø ñaïp chaân leân. Nhieàu tôø baùo ôû Myõ ñaõ töôøng thuaät caùc lôøi toá giaùc naøy trong vaøi naêm qua nhöng khoâng gaây phaûn öùng maïnh trong theá giôùi Hoài Giaùo. Vì caùc lôøi toá caùo töông töï ñaõ ñöôïc caùc tuø nhaân ñöôïc phoùng thích noùi leân töø laâu roài, daân chuùng caùc nöôùc Hoài Giaùo ñaõ ñöôïc ñoïc caùc tin töùc töông töï. Baøi baùo ngaén nguûi cuûa Newsweek ñaõ gaây phaãn noä vì noùi coù ngöôøi neùm cuoán kinh vaøo caàu tieâu, vaø cho bieát chi tieát ñoù naèm trong moät baûn baùo caùo chính thöùc cuûa boä quoác phoøng Myõ, theo moät nguoàn tin aån danh cho hai phoùng vieân bieát. Baùo Newsweek cuõng cho bieát hoï ñaõ ñöa baûn tin cho hai nhaân vieân boä quoác phoøng Myõ ñoïc ñeå kieåm chöùng tröôùc khi in. Vaø chæ coù moät ngöôøi chæ ra moät ñieåm sai laàm, nhöng khoâng

phaûi chi tieát ñöôïc ñaêng. Moät tuaàn sau, tuaàn baùo Newsweek ñaõ ruùt laïi baûn tin treân vaø xin loãi gia ñình nhöõng ngöôøi ñaõ cheát vaø bò thöông. Hoï noùi raèng nguoàn tin cuûa hoï nhaàm laãn khi baûo raèng chi tieát neùm cuoán kinh vaøo caàu tieâu ñöôïc ghi trong moät baûn baùo caùo chính thöùc cuûa boä quoác phoøng Myõ. Tôø baùo naøy khoâng caûi chính raèng haønh ñoäng xuùc phaïm naëng neà tôùi kinh Quran khoâng heà xaåy ra, hoï coøn cho thaáy laø chi tieát ñoù coù theå ñöôïc tieát loä trong caùc vaên kieän khaùc. Khi chính quyeàn Myõ leân tieáng chæ trích tuaàn baùo Newsweek veà vuï treân, khoâng ai chính thöùc phuû nhaän laø chuyeän treân khoâng bao giôø xaåy ra. Vaø cuõng khoâng ai leân aùn caùc chính quyeàn ôû Afghanistan hay Pakistan khi hoï ra leänh binh só vaø caûnh saùt baén vaøo ñaùm bieåu tình choáng Myõ, chính vì theá môùi gaây ra nhöõng vuï cheát choùc. Daàn daàn,ñoäc giaû soáng ôû Myõ chæ chuù yù tôùi nhaàm laãn cuûa tôø baùo Newsweek veà nguoàn tin, maø khoâng coøn quan taâm ñeán caùc yeáu toá quan troïng hôn. Ñoù laø chính saùch thaåm vaán coù tính caùch tra taán theå chaát vaø tinh thaàn cuûa quaân ñoäi Myõ ñoái vôùi nhöõng ngöôøi bò baét vì bò tình nghi dính líu tôùi toå chöùc al Qaeda, sau vuï taán coâng Afghanistan. Ngaøy hoâm qua, Thöù Saùu 20 thaùng 5, 2005, tröôùc cöûa toøa ñaïi söù Myõ ôû London moät cöïu tuø binh ôû caên cöù Guantanamo ñaõ keå moät caùch thuùc ñaåy tuø nhaân cung khai laø neùm kinh Quran xuoáng ñaát vaø ñaïp leân. Anh Martin Mubanga, 32 tuoåi, bò baét ôû Zambia, chaâu Phi vaø trao cho chính phuû Myõ. Ngöôøi ta nghi anh hoaït ñoäng cho al Qaeda nhöng anh phuû nhaän. Anh noùi caùc tuø nhaân ñaõ yeâu caàu ban quaûn giaùo ôû Guantanamo haõy yeát nhöõng caùo thò noùi cho lính Myõ bieát laø khoâng ñöôïc neùm kinh Quran xuoáng ñaát. Nhöng lính Myõ ñoåi phieân luoân luoân vaø nhöõng ngöôøi lính môùi khoâng bieát gì veà huaán leänh ñoù. Vaø nguyeân nhaân chính gaây neân nhöõng vuï xuùc phaïm toân giaùo chính laø vì nhöõng ngöôøi lính coi tuø khoâng ñöôïc huaán luyeän ñeå bieát beùn nhaäy veà caùc vaán ñeà tín ngöôõng. Söï khaùc bieät veà vaên hoùa ñaõ gaây neân nhöõng caùi cheát cuûa caùc ngöôøi voâ toäi, nhöng söï thôø ô cuûa caùc caáp chæ huy quaân söï vaø chính trò ôû Myõ raát ñaùng traùch. Quaân ñoäi Israel ñaõ töøng giam giöõ caùc tuø binh Hoài Giaùo töø maáy chuïc naêm nay nhöng chöa bao giôø ñeå cho nhöõng chuyeän töông töï xaåy ra. Nhöõng ngöôøi bieåu tình choáng Myõ ôû Calcutta ñaõ neùm laù côø Myõ xuoáng ñaát vaø duøng chaân ñaïp leân, coù ngöôøi coøn goïi moät ñöùa beù tôùi ñi tieåu treân laù côø Myõ. Xöù AÁn Ñoä coù hôn 120 trieäu tín ñoà Hoài Giaùo. Chaéc hoï nghó ñoù laø moät haønh ñoäng traû ñuõa xöùng ñaùng. Hoï nghó raèng ngöôøi Myõ cuõng thaáy bò xuùc phaïm khi thaáy quoác kyø cuûa hoï bò ñaïp leân, khoâng khaùc gì ngöôøi Hoài Giaùo bò nhuïc khi kinh Quran bò chaø ñaïp. Nhöng nhöõng ngöôøi AÁn Ñoä theo Hoài Giaùo ñoù ñaõ laàm. Ngay taïi nöôùc Myõ cuõng coù nhöõng ngöôøi daân Myõ neùm quoác kyø xuoáng ñaát, ñoát côø, hoaëc may quaàn ñuøi baèng maàu laù côø. Ñieàu naøy ñöôïc coi laø moät thöù quyeàn phaùt bieåu töï do.

Hoa Kyø ñang cöùu xeùt ñeå vieän trôï thöïc phaåm cho Baéc Haøn Tieáp trang A1

muoán laøm hoài sinh nhöõng cuoäc thöông thuyeát veà vaán ñeà haïch taâm cuûa Bình Nhöôõng. Tuy nhieân, Boä Ngoaïi Giao nhaéc laïi laäp tröôøng cuûa hoï raèng moät cuoäc vieän trôï nhö vaäy khoâng bò raøng buoäc vaøo nhöõng yeáu toá chính trò, chaúng haïn nhö lieäu Baéc Haøn coù trôû laïi vôùi nhöõng cuoäc ñaøm phaùn saùu beân hay khoâng. “Thaät laø sai neáu noùi raèng

chuùng toâi ñaõ ngöøng (söï vieän trôï thöïc phaåm). Trong naêm ngoaùi chuùng toâi ñaõ vaän chuyeån 50,000 taán (thöïc phaåm) vaø chuùng toâi ñang xeùt xem neân laøm nhöõng gì trong naêm nay,” phaùt ngoân nhaân Boä Ngoaïi Giao Richard Boucher noùi vôùi caùc phoùng vieân. OÂng ñöa ra lôøi bình luaän lieân quan tôùi moät tin cuûa nhaät

baùo Wall Street Journal noùi raèng Washington ñaõ ngöøng taát caû nhöõng cuoäc vaän chuyeån thöïc phaåm vieän trôï cho Baéc Haøn cho tôùi baây giôø vaø coù theå seõ tieáp tuïc ñình chæ cho tôùi heát naêm 2005. Boucher noùi raèng Hoa Kyø caàn xeùt tôùi ba yeáu toá khi quyeát ñònh coù neân vieän trôï thöïc phaåm cho nöôùc coäng saûn ngheøo tuùng naøy hay

khoâng: Nhu caàu cuûa hoï, khaû naêng theo doõi cuûa caùc cô quan vieän trôï ñeå bieát raèng thöïc phaåm seõ tôùi tay nhöõng ngöôøi caàn coù, vaø saùnh giöõa nhö caàu cuûa Baéc Haøn vôùi nhöõng nôi khaùc treân theá giôùi. Boucher noùi raèng vieäc theo doõi ñaõ caûi thieän trong nhöõng naêm gaàn ñaây, nhöng vaãn coøn coù nhöõng nghi ngôø raèng Baéc Haøn coù theå laáy bôùt ñoà vieän trôï ñeå ban cho caùc vieân chöùc chính phuû vaø quaân ñoäi. (nm)

SATURDAY, MAY 21, 2005 Nhöng ñeå cho quaân só xuùc phaïm ñeán cuoán kinh Quran trong luùc thaåm vaán caùc tuø nhaân Hoài Giaùo thì phaûi coi laø moät nhaàm laãn lôùn cuûa chính phuû Myõ. Hoï muoán chinh phuïc caûm tình cuûa ngöôøi daân Hoài Giaùo treân theá giôùi, vôùi muïc ñích toát nhö hoï noùi, nhöng laïi khoâng chòu hoïc hoûi veà cô sôû vaên hoùa cuûa caùc daân toäc treân. Ñoái vôùi ngöôøi Hoài Giaùo thì kinh Quran khoâng phaûi chæ laø nhöõng taùc phaåm cuûa nhöõng ngöôøi ñöôïc Thöôïng ñeá maïc khaûi, nhö kinh thaùnh Thieân Chuùa giaùo. Ngöôøi Hoài Giaùo coi Quran chính laø lôøi Thöôïng Ñeá noùi, maø nhaø tieân tri Muhammad chæ laøm coâng vieäc ghi cheùp laïi maø thoâi. Vì vaäy ñoái vôùi hoï Quran coù tính chaát thieâng lieâng hôn. Giaùo ñöôøng Hoài Giaùo khoâng coù aûnh töôïng, khoâng coù bieåu töôïng naøo, chæ coù kinh Quran. Nhöõng ngöôøi beânh vöïc chính phuû Myõ thöôøng neâu leân caùch cö xöû baát coâng cuûa caùc chính phuû AÙ raäp vaø Hoài Giaùo ñoái vôùi caùc toân giaùo khaùc. Chaúng haïn, chính phuû AÙ Raäp Sau ñi, moät ñoàng minh thaân thieát cuûa Myõ ôû Trung Ñoâng. Coù 30,000 ngöôøi Myõ soáng vaø laøm vieäc ôû Sau ñi vaø hoï bò caám khoâng cho cöû haønh nhöõng ngaøy leã toân giaùo nhö leã Giaùng sinh, leã Phuïc sinh. Tröôùc ngaøy oâng hoaøng Abdullah sang Myõ gaëp Toång thoáng Bush thaùng tröôùc, chính phuû Sau ñi ñaõ cho deïp boû hai cuoäc taäp hôïp cuûa nhöõng ngöôøi theo Thieân Chuùa giaùo ôû xöù naøy. Kinh thaùnh vaø thaäp töï giaù bò tòch thu vaø bò hoûa thieâu. Naêm 1993 moät ngöôøi daân Sauñi bò chaët ñaàu vì giöõ trong nhaø moät cuoán thaùnh kinh Thieân Chuùa giaùo. Nhöng ngay caû ñoái vôùi kinh Quran hoï cuõng khoâng moät loøng kính troïng nhö chính phuû Sau ñi ñang keâu goïi chính phuû Myõ. Thaùng Möôøi naêm 2004 moät ñoaøn ngöôøi daân Sau ñi bieåu tình ôû thuû ñoâ Riyadh ñaõ oâm tröôùc ngöïc nhöõng cuoán kinh Quran ñeå töï veä. Caûnh saùt Sau ñi deïp bieåu tình ñaõ ñaùnh ñaäp nhöõng ngöôøi daân vaø khi caùc cuoán Quran bò rôùt xuoáng ñaát thì cuõng chòu goùt giaày caûnh saùt traø ñaïp nhö thöôøng. Nhöng ngöôøi Myõ cuõng khoâng chaáp nhaän vieäc xuùc phaïm ñeán caùc toân giaùo duø thuoäc nguoàn goác naøo. Baø Laura Bush ñi thaêm vaø giaûi thích chính saùch cuûa chính phuû Myõ, nhöng muoán ngöôøi ta tin thì caàn coù nhöõng haønh ñoäng cuï theå. Söï sô suaát cuûa caùc caáp chæ huy Nguõ Giaùc ñaøi phaûi bò caûnh caùo, phaûi ñieàu tra vaø tröøng phaït nhöõng ngöôøi ñaõ xuùc phaïm ñeán kinh Quran, ñeå theá giôùi Hoài Giaùo khoûi hieåu laàm daân Myõ. Vaø caùc nhaø baùo Myõ cuõng phaûi thaän troïng hôn khi loan baùo nhöõng tin gaây xuùc ñoäng, vì tình caûm veà tín ngöôõng cuûa ngöôøi Hoài Giaùo raát beùn nhaäy, ngoaøi kinh nghieäm, hieåu bieát hoaëc söï töôûng töôïng cuûa ngöôøi laøm baùo ôû Myõ. Ngöôøi laøm baùo coù theå hy sinh nhöõng “tin giaät gaân” duø coù thaät, neáu vieäc loan tin coù theå gaây toån haïi ñeán sinh maïng hoaëc danh döï cuûa nhöõng ngöôøi voâ can. Vieäc loan baùo nhöõng tin chöa chaéc chaén coøn phaûi deø daët hôn nöõa. NGOÂ NHAÂN DUÏNG

Baùo Ngöôøi Vieät môû trang rao vaët rieâng cho vuøng Los Angeles Tieáp trang A1

oâng Ñoã Ngoïc Yeán, Chuû Nhieäm vaø laø ngöôøi saùng laäp baùo Ngöôøi Vieät, “vieäc phaùt trieån leân vuøng Los Angeles laø chuyeän deã hieåu thoâi. Ñoäc giaû ôû vuøng Los Angeles cuõng coù nhu caàu ñoïc baùo, nhu caàu tìm vieäc, tìm nhaø, mua baùn xe, khoâng khaùc gì ñoäc giaû ôû Little Saøi Goøn naøy.” Toång giaùm ñoác coâng ty, oâng Phan

Huy Ñaït, noùi theâm, “Moät soá ñoäc giaû vuøng Los Angeles coù cho chuùng toâi bieát laø muoán tìm rao vaët xe, nhaø, vieäc laøm gaàn nhaø, phaûi “bôi” qua moät loâ rao vaët cuûa Quaän Cam, maát coâng quaù.” Coâ Ngoïc Mai, moät nhaân vieân vaên phoøng baùo Ngöôøi Vieät taïi San Gabriel, phaân Tieáp trang A6

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A5

.3”

Vietnamese Casino Host Harrah's, the leading name in Casino Entertainment is currently seeking a Casino Host to specialize in our Vietnamese business at our Reno, NV property. Must be fluent in Vietnamese language and culture. Responsible for ensuring that our players enjoy a favorable gaming experience, taking care of the players' needs and acting on the players' behalf. This position will be required to prospect for new business, in particular, very aggressively seeking new customers to play at Harrah's Reno. Qualified applicants should apply at www.harrahs.com or call

(775) 788-2861

Harrah's is an EOE drug free workplace.

DAT

A6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

Baùo Ngöôøi Vieät môû trang rao vaët rieâng cho vuøng Los Angeles Tieáp trang A4

tích: “Hieän nay trang Rao Vaët baùo Ngöôøi Vieät thöôøng xuyeân leân quaù 10 trang, thaäm chí coù khi leân tôùi 14, 15 trang. Khi tröôùc, chæ coù 6, 7 trang rao vaët, moät ñoäc giaû muoán tìm choã share phoøng ôû treân Los Angeles, coù theå löôùt qua caùc rao vaët vuøng khaùc moät caùch deã daøng. Nay vôùi soá trang leân cao nhö vaäy, muoán tìm moät caên phoøng ôû Encino hay Pomona trong caû trang daøy ñaëc nhöõng caên phoøng ôû Westminster thì thaät laø khoù.” Baây giôø moïi chuyeän deã hôn. Rao vaët vuøng Los Angeles, goàm töø Long Beach, Lawndale, Northridge, Glendale, Pasadena, Pomona gom vaøo trang rieâng. OÂng Phan Huy Ñaït noùi theâm, “Trong thôøi gian moät thaùng ñaàu, chuùng toâi uûng hoä thaân chuû baèng caùch tìm nhöõng maãu rao vaët naøo coù soá ñieän thoaïi vuøng Los Angeles, chuùng toâi ñaët vaøo trang Rao Vaët Los Angeles maø khoâng maát theâm tieàn.” Trang “Rao Vaët Los Angeles” treân baùo Ngöôøi Vieät cuõng coù ñaày ñuû caùc muïc y nhö trang chính, töø nhaø cho thueâ, phoøng cho thueâ, xe baùn, nhaø baùn, vieäc laøm, sang nhöôïng cô sôû, ñeán caùc dòch vuï taïi nhaø nhö côm thaùng vaø giöõ treû. “Giöõ treû laø thí duï raát hay: Ngöôøi giöõ treû cho vuøng West Covina khoâng ôû gaàn Westminster. Côm thaùng Gardena caùch xa côm thaùng Garden Grove,” oâng Ñaït noùi. Boä phaän phaùt haønh cuûa baùo Ngöôøi Vieät raát hoan ngheânh böôùc tieán môùi naøy. OÂng Khaùnh Traàn, moät nhaân vieân phaùt haønh, cho bieát: “Hieän nay, soá baùo phaùt haønh trong vuøng Los Angeles County, tính töø vuøng South Bay, leân vuøng San Fernando Valley vaø vaøo trong West Covina, Pomona, chieám 22% soá baùo phaùt haønh moãi ngaøy. Moät soá ñoäc giaû ñoâng ñaûo nhö vaäy raát ñaùng ñöôïc phuïc vuï rieâng vôùi trang rao vaët rieâng.” Töø laâu nay, baùo Ngöôøi Vieät vaãn coù vaên phoøng ñaïi dieän taïi San Gabriel vaø South Bay ñeå phuïc vuï ñoäc giaû vuøng Los Angeles. Coâ Ngoïc Mai cho bieát, “Nhöõng vaên phoøng naøy ñaõ vaø seõ tieáp tuïc phuïc vuï ñoäc giaû trong vieäc ñaêng rao vaët, ñaêng quaûng caùo, quan hoân tang teá, mua baùo.” Vaên phoøng San Gabriel toïa laïc taïi 1023 S. San Gabriel Blvd., San Gabriel, ñieän thoaïi (626) 292-7004. Vaên phoøng South Bay toïa laïc taïi 15632 Crenshaw Blvd., Gardena, ñieän thoaïi (310) 515-1963. Coâ Ngoïc Mai keát luaän, “Rao vaët laø maïch soáng cuûa coäng ñoàng. Muïc rao vaët phuïc vuï nhu caàu mua baùn, möôùn nhaø, tìm vieäc cuûa ñoäc giaû bình thöôøng nhö anh, nhö toâi. Taùch rieâng rao vaët Los Angeles laø caùch phuïc vuï ñoäc giaû Los Angeles höõu hieäu.”

Moät buoåi sinh hoaït cuûa lôùp Vieät ngöõ cao caáp taïi UCLA vôùi khaùch môøi laø giaùo sö Trí Traàn cuûa ñaïi hoïc UCI (ngoài giöõa, haøng thöù nhì) vaø nhaø vaên Buøi Vónh Phuùc (beân traùi, haøng thöù nhì, bò che maët). (Hình: Nick Taêng)

Sinh vieân toå chöùc vaên ngheä gaây quyõ cho chöông trình tieáng Vieät taïi ñaïi hoïc UCLA Tieáp trang A1

ngöõ ñöôïc hình thaønh vaøo naêm 1999, goàm coù caùc lôùp sô caáp, trung caáp vaø cao caáp, vôùi muïc ñích daïy tieáng Vieät vaø vaên hoùa Vieät. Khoâng nhaát thieát phaûi laø ngöôøi goác Vieät Nam, sinh vieân naøo muoán hoïc tieáng Vieät vaø tìm hieåu veà vaên hoùa Vieät ñeàu coù theå ghi danh theo hoïc. “Em qua ñaây luùc chöa hoïc xong lôùp 3 ôû Vieät Nam neân em khoâng bieát gì veà vaên hoïc Vieät Nam,” Quyeân Nguyeãn, sinh vieân naêm thöù hai ngaønh Sinh Vaät Hoïc taïi Ñaïi hoïc UCLA cho bieát “Khi vaøo UCLA, nhôø hoïc nhöõng lôùp Vieät ngöõ, em thaáy vaên hoïc Vieät Nam raát phong phuù, caøng laøm cho em muoán tìm hieåu theâm veà vaên hoïc Vieät Nam.” Nguyeãn Hoaøng Tuù Thanh, sinh vieân naêm thöù tö ngaønh Taâm Lyù Hoïc, cuõng raát thích moân vaên chöông Vieät Nam. Coâ thuoäc thô Löu Troïng Lö. “Thaày Quyeân Di daïy raát roõ, raát kyõ töøng baøi moät. Thaày keå nhieàu caâu chuyeän raát hay cho tuïi em nghe. Tuïi em hoïc nhoùm nhieàu neân xaây ñöôïc tình baïn raát toát,” Tuù Thanh noùi. “Lôùp Vieät ngöõ cao caáp khoâng nhöõng daïy cho em tieáng Vieät, vaên hoùa Vieät maø

coøn daïy veà coäng ñoàng sinh vieân Vieät Nam nöõa. Em khuyeán khích caùc baïn khaùc neân laáy lôùp naøy.” Khi bieát nhaø tröôøng seõ caét giaûm ngaân saùch daønh cho chöông trình Vieät ngöõ, vaø hai lôùp coù nhieàu nguy cô bò caét nhaát laø lôùp trung caáp vaø cao caáp, Quyeân Nguyeãn, Tuù Thanh vaø moät soá sinh vieân cuûa chöông trình Vieät ngöõ ñaõ töï nguyeän toå chöùc moät buoåi vaên ngheä gaây quyõ mang töïa ñeà “Tieáng Noùi Ngaøy Mai.” “Chuùng em caàn $10,000 ñeå coù theå tieáp tuïc coù lôùp tieáng Vieät cao caáp vaøo khoùa hoïc Muøa Thu naêm sau,” Vöông Höõu An Thö, sinh vieân cao hoïc ngaønh Vaên Chöông, cho bieát. Duø ñang baän roän vôùi kyø thi cuoái khoùa saép ñeán, caùc sinh vieân vaãn ñöùng ra toå chöùc chöông trình vaên ngheä gaây quyõ “Tieáng Noùi Ngaøy Mai. Chöông trình seõ ñöôïc toå chöùc vaøo luùc 7 giôø toái Chuû Nhaät, ngaøy 22 thaùng 5, naêm 2005 taïi Vuõ tröôøng Majestic, thaønh phoá Huntington Beach. Chöông trình coù söï tham döï cuûa caùc tieáng haùt Thanh Lan, Nhö Mai, Vaân Quyønh, Höông Thô, Anh Duõng, Duy Huøng, Haø Phöông,

Ñaïi Döông, Vöông Ñöùc Haäu vaø Phaïm Gia Nghò. “Taát caû ca só ñeàu ñeán vôùi chöông trình moät caùch thieän nguyeän,” An Thö cho bieát Ngoaøi phaàn trình dieãn cuûa caùc ca só, khaùn giaû seõ ñöôïc thöôûng thöùc hai tieát muïc do chính caùc sinh vieân UCLA trình dieãn: hoø ñoái ñaùp (söû duïng nhöõng caâu ca dao tuïc ngöõ) vaø muùa Thöôïng. “Toâi raát phuïc tinh thaàn hoïc taäp cuûa caùc sinh vieân UCLA,” Giaùo sö Quyeân Di noùi “Luùc ñaàu moät soá em ghi danh theo hoïc chöông trình Vieät ngöõ vôùi tinh thaàn yeåm trôï ñeå chöông trình coù sinh vieân thoâi, nhöng khi ñaõ neám ñöôïc moät chuùt höông vò cuûa vaên hoùa Vieät Nam thì caùc em nhaän thaáy ngay chöông trình raát caàn thieát cho ñôøi soáng tinh thaàn, ñôøi soáng vaên hoùa cuûa mình. Khi bieát nhaø tröôøng seõ caét giaûm ngaân saùch, caùc em töï ñoäng ñöùng ra toå chöùc buoåi vaên ngheä,

vöøa ñeå gaây quyõ vöøa gaây tieáng vang cho chöông trình Vieät ngöõ.” Theo Giaùo sö Quyeân Di, thaät ra Ñaïi hoïc UCLA cuõng chuù troïng ñeán vieäc quaûng baù

ngoân ngöõ cuûa caùc nöôùc Ñoâng Nam AÙ. Tuy nhieân. ngaân saùch coù giôùi haïn vaø phaûi luaân phieân taøi trôï cho caùc chöông trình khaùc nhö Thaùi, Tagalog (Phi) vaø Indonesia. Vì vaäy, theo Giaùo sö Quyeân Di, neáu ñôïi taøi trôï cuûa tröôøng, coù theå khoaûng 4 naêm nöõa môùi coù lôùp tieáng Vieät trung caáp vaø cao caáp. Treân tôø flyer quaûng caùo cho chöông trình vaên ngheä, döôùi töïa ñeà “Tieáng Noùi Ngaøy Mai” laø doøng chöõ “Tieáng Vieät coøn, ngöôøi Vieät coøn. “Chöông trình Vieät ngöõ quan troïng khoâng nhöõng ñoái vôùi tuïi em maø coøn quan troïng ñoái vôùi caùc sinh vieân ôû ñaïi hoïc khaùc. Tuïi em ñaáu tranh döõ laém môùi coù ñöôïc chöông trình Vieät ngöõ,” Tuù Thanh noùi. “Neáu tuïi em coù theå giöõ ñöôïc chöông trình naøy thì töø töø tuïi em môùi coù theå thaønh laäp ñöôïc nhöõng chöông trình Vieät ngöõ ôû caùc tröôøng khaùc,” Tuù Thanh tin töôûng nhö vaäy. Giaù veù tham döï chöông trình vaên ngheä: $20 myõ kim mua tröôùc, taïi cöûa $25 myõ kim. Veù hieän coù baùn taïi nhaø saùch Tuù Quyønh, ñieän thoaïi (714) 531-4284. Moïi chi tieát veà buoåi vaên ngheä gaây quyõ, xin lieân laïc vôùi Nguyeãn Hoaøng Tuù Thanh ôû soá ñieän thoaïi (310) 382-6751.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A7

.3”

DAT

Baûo Laõnh Ra Tuø Tieåu Bang Vaø Lieân Bang - All Jails - All Court -24 Hours Services CHARLIE ÑAËNG 714-799-1415 - 714-374-1892 626-334-0696

Baát cöù giôø naøo, baát cöù ôû ñaâu, haõy goïi ngay cho toâi, Charlie Ñaëng. Vôùi treân 12 naêm kinh nghieäm, chuùng toâi laøm vieäc 24/24, taän tình, kín ñaùo vaø mau choùng.. Free Consultation - Checks are welcome - Credit Available - Collateral not always required

Owner: Curt Hagman - Lic#1840232

WESTMINSTER: 9035 Bolsa Ave., Suite 302 - SAN GABRIEL: 8808 Las Tunas POMONA: 174 W. Mc Kinley Ave. NORWALK: 12355 E. Imperial Hway - VAN NUYS: 6314 Van Nuys Blvd

Giôùi haïn:3oå/ngöôøi

Toll Free: 1-877-232-2245 *: on approval

A8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Laáy ñieän mieàn Nam cöùu mieàn Baéc Tieáp trang A1

vaø nhaø nöôùc CSVN töø ngaøy 175-05 baét ñaàu bò cuùp ñieän ôû moät soá khu vöïc. Coâng ñieän khaån cuûa Phan vaên Khaûi hoái thuùc caùc tænh töø Ngheä An trôû ra caùc tænh phía Baéc vaø caû caùc boä ngaønh trung öông ôû Haø Noäi “phaûi coù bieän phaùp tieát kieäm ñieän moät caùch nghieâm ngaët”. Baùo ñieän töû VNNet phuï hoïa theo lôøi chöùc vieäc nhaø nöôùc vaïch ra caùc haønh ñoäng phí phaïm ñieän naêng töø ñeøn chieáu saùng ñöôøng phoá ñeán boùng ñeøn nhoû trong nhaø ñeå “nhaø nhaø tieát kieäm ñieän, ngaønh ngaønh tieát kieäm ñieän.” Khaûi chæ thò cho coâng ty ñieän löïc quoác doanh “khaån tröông thöïc hieän nhieàu giaûi phaùp caáp baùch, trong ñoù coù caû giaûi phaùp huy ñoäng toái ña caùc nguoàn ñieän trong nöôùc vaø mua ñieän cuûa nöôùc ngoaøi, ñaåy maïnh xaây döïng caùc coâng trình ñieän”. Baûn tin baùo ñieän töû VNNet ngaøy 20-505 thuaät laïi nhö vaäy. Tin töùc cho thaáy, ngaøy 205-2005, möïc nöôùc töø hoà Hoøa Bình xuoáng coøn 80.6 meùt, töùc chæ treân “möïc nöôùc cheát” laø 0.6 meùt trong khi löu löôïng nöôùc chaûy vaøo hoà naøy chæ coù khoaûng 150m3/giaây, theo tin VNNet. “Vôùi möùc nöôùc thaáp nhö hieän nay, vieäc saûn xuaát ra 1KWh ñieän seõ toán moät löôïng nöôùc nhieàu hôn so vôùi tröôùc bôûi möùc nöôùc caøng thaáp thì theá naêng caøng giaûm,” VNNet vieát. Trong cuoäc hoïp baùo ngaøy 205-05, Ñaøo vaên Höng, toång giaùm ñoác EVN noùi raèng “ngaøy 22-5 tôùi seõ caét ñieän ñeå ñaáu noái ñöôøng daây 50KV maïch 2 Ñaø Naüng Haø Tónh, nhö vaäy coù theå truyeàn taûi theâm ñöôïc 4 trieäu KWh töø mieàn Nam ra cung caáp cho mieàn Baéc.” Beân caïnh ñoù, Höng noùi raèng seõ mua theâm ñieän cuûa Trung Coäng leân ñeán 400MW qua caùc ñieåm Haø Giang, Laøo Cai vaø Moùng Caùi töø caùc nhaø maùy ñieän treân tænh Vaân Nam. Trong ngaøy 20-5-2005, nhieät ñoä ôû Haø Noäi ban ñeâm cuûa dòp giöõa Heø naéng noùng leân tôùi 25oC (hay 78oF) vaø ban ngaøy leân tôùi 34oC (hay 106oF). Maáy

ngaøy qua, mieàn Baéc vaø Baéc mieàn Trung Vieät Nam coù ngaøy nhieät ñoä ban ngaøy leân tôùi hôn 40oC (125oF). Theo Trung taâm Khí töôïng Thuûy vaên Trung öông ôû Haø noäi, nhöõng ngaøy qua, chæ coù moät vaøi côn möa nhoû raûi raùc neân “caøng laøm taêng theâm khoù khaên cho vieäc vaän haønh nhaø maùy (thuûy ñieän Hoøa Bình) ñeå caàm cöï chôø luõ.” Cô quan naøy noùi raèng “luõ tieåu maõn veà hoà Hoøa Bình coù khaû naêng chaäm khoaûng 10 ngaøy, töùc phaûi cuoái thaùng 5 môùi veà vôùi löu löôïng nhoû”. Vaøo nhöõng ngaøy ñuû nöôùc trong muøa möa, nhaø maùy thuûy ñieän Hoøa Bình, cung öùng ñeán 43% nhu caàu ñieän naêng cho mieàn Baéc Vieät Nam, saûn xuaát 1400 KWh nhöng nhöõng ngaøy gaàn ñaây chæ saûn xuaát khoaûng 4KWh “vaøo nhöõng giôø cao ñieåm”, töùc coù nhöõng luùc nhaø maùy naøy ngöøng chaïy hoaøn toaøn. Vieät Nam hay gaëp haïn haùn neân heä thoáng soâng ngoøi vaøo muøa khoâ thöôøng caïn kieät. Haøng chuïc döï aùn thuûy ñieän taïi Vieät Nam ñang ñöôïc phaùt trieån ñeå tuøy thuoäc vaøo moät nguoàn naêng löôïng do thieân nhieân cung caáp theo muøa. Döï aùn thieát laäp moät nhaø maùy thuûy ñieän khaùc taïi Sôn La, lôùn hôn thuûy ñieän Hoøa Bình, ñang ñöôïc tieán haønh chaäp chaïp vôùi vieäc di dôøi haøng chuïc ngaøn gia ñình, phaàn lôùn laø caùc saéc daân thieåu soá trong khu vöïc loøng chaûo giöõa hai tænh Lai Chaâu vaø Sôn La. Theâm nöõa, nhieàu nhaø chuyeân moân trong nöôùc ñaû kích raèng nhaø maùy thuûy ñieän naøy ñöôïc xaây döïng taïi moät khu vöïc coù nhieàu ñoäng ñaát xaûy ra haøng naêm.

Ñieàu tra vieäc loä hình S. Hussein côûi traàn Tieáp trang A1

Laïi coù moät soá caùc böùc aûnh khaùc cho thaáy Saddam vôùi maùi toùc nhuoäm ñen, ngaén, raâu ñeå xoàm xoaøm, ñang giaët giuõ quaàn aùo baèng tay vaø caûnh ñang nguû treân giöôøng. Tröôùc söï xuaát hieän cuûa caùc böùc aûnh naøy, oâng Ziad Khasawneh, moät ngöôøi thuoäc nhoùm bieän hoä cho Saddam, leân

tieáng: “Chuùng toâi tin raèng ñaây laø söï vi phaïm taát caû caùc coâng öôùc quoác teá vaø phaåm giaù con ngöôøi, cho neân chuùng toâi phaûi kieän caùc nhaân vaät coù lieân quan vaø caùc keû ñaõ tung ra caùc böùc aûnh naøy, bôûi neáu nhìn kyõ seõ thaáy ñaây laø caùc böùc aûnh chuïp trong phoøng giam”. Coøn quaân löïc Hoa Kyø thì cho raèng caùc böùc aûnh coù theå ñaõ ñöôïc chuïp caùch ñaây moät naêm, nhöng moïi vieäc vaãn coøn ñang ñöôïc ñieàu tra. Neáu caùc böùc aûnh ñuùng thaät thì ñaây quaû laø moät söï vi phaïm quyeàn cuûa tuø nhaân cuõng nhö vi phaïm Hieäp Ñònh Geneva. Hoa Kyø noùi theâm: “Löïc Löôïng Ña Quoác Gia taïi Iraq thaát voïng veà vieäc coù khaû naêng nhöõng keû coù traùch nhieäm veà an ninh, söùc khoûe, vaø giam giöõ Saddam ñaõ chuïp vaø tung caùc böùc aûnh naøy ra beân ngoaøi”. Caùch ñaây 2 naêm, vaøo Thaùng Tö naêm 2003, Hoa Kyø ñaõ taán coâng Iraq vaø laät ñoå chính quyeàn Saddam Husein, vaø baûn thaân Saddam sau ñoù cuõng ñaõ bò baét töø moät caùi hang nhoû trong loøng ñaát vaøo Thaùng Chaïp. Vaø keå töø laàn ra trình dieän toøa hoài naêm ngoaùi, thì cho ñeán tröôùc vuï vieäc naøy ngöôøi ta vaãn khoâng thaáy hình aûnh naøo cuûa Saddam treân caùc phöông tieän truyeàn thoâng. Vaø hieän thôøi Saddam Husein ñang trong giai ñoaïn chôø ñöa ra xeùt xöû veà caùc toäi danh dieät chuûng, haønh haï vaø toäi aùc choáng laïi loaøi ngöôøi. Neáu nhö bò xeùt laø coù toäi thì nhieàu khaû naêng Saddam seõ bò aùn töû hình. Coøn quaân ñoäi Hoa Kyø nhaän ñònh theâm: “Ñieàu quan troïng laø ngöôøi daân Iraq troâng thaáy oâng ta nhö theá aáy maø khoâng coøn bò aûo töôûng nöõa. Coù leõ raèng cuõng seõ deïp bôùt ñi moät ít caûm xuùc cuûa caùc keû cuoàng tín vaãn coøn troâng chôø vaøo oâng ta”. (D.P.)

Theâm moät ngöôøi nöõa cheát vì cuùm gaø Tieáp trang A1

Caùi cheát môùi nhaát ñöôïc Boä Y Teá Vieät Nam thoâng baùo hoâm 17-5-2005, WHO noùi nhö theá trong website cuûa cô quan nhöng khoâng cho bieát theâm chi tieát laø ngöôøi naøy ôû tænh naøo

cuûa Vieät Nam, bao nhieâu tuoåi vaø nam hay nöõ. Vieân chöùc WHO ôû Haø Noäi laâu nay cho hay hoï chæ nhaän ñöôïc tin töùc thoâng baùo veà tình hình dòch beänh cuõng nhö caùc tröôøng hôïp coù beänh nhaân cheát raát chaäm sau khi söï vieäc ñaõ qua roài vaø cuõng thöôøng vôùi raát ít chi tieát. WHO cho hay hoï ñaõ yeâu caàu phía nhaø caàm quyeàn Haø Noäi phaûi cung caáp theâm nhieàu chi tieát hôn nöõa veà caùc tröôøng hôïp beänh dòch cuùm gia caàm. “Caùc cuoäc ñieàu tra taïi choã veà nhöõng tröôøng hôïp môùi xaûy ra, ñaëc bieät khi noù xaûy ra vôùi nhieàu ngöôøi cuøng bò beänh thaønh moät toå, vaãn laø yeáu toá quan troïng ñeå xaùc ñònh xem coù söï bieán ñoåi trong caùc laây truyeàn beänh dòch hay khoâng. Vaø lieäu coù theå daãn ñeán moät ñaïi dòch hay khoâng.” Baûn tin cuûa WHO treân Internet vieát nhö theá. Hoâm Thöù Naêm 19-5-05, caùc vieân chöùc cao caáp cuûa WHO taïi Geneva, Thuïy Só, khuyeán caùo raèng vi truøng beänh cuùm gia caàm laø nguy cô lôùn cho nhaân loaïi neáu noù bieán theå ñeå thaønh moät loaïi virus khaùc haàu laây truyeàn tröïc tieáp töø ngöôøi sang ngöôøi deã daøng hôn. Hieän nay, chính quyeàn vöøa ñöa ra leänh trieån haïn vieäc caám aáp tröùng saûn xuaát theâm caùc loaïi thuûy caàm (vòt, ngan, ngoãng) vaø caû chim cuùt cho ñeán heát cuoái naêm nay, thay vì chæ tôùi 30-6-2005 nhö moät chæ thò tröôùc ñaây ñaõ loan baùo. Thaùng tröôùc, caùc cuoäc xeùt nghieäm huyeát thanh cuûa 10,000 con vòt khu vöïc ñoàng baèng soâng Cöûu Long cho thaáy 80% döông tính vôùi virus H5N1. Treân nguyeân taéc, caû chuïc trieäu thuûy caàm phaûi bò tieâu huûy ñeå ngaên chaën söï phaùt trieån vaø laây lan beänh dòch nhöng Haø Noäi ñeán nay vaãn chöa döùt khoaùt veà tieàn ñeàn buø ñeå noâng daân chaáp nhaän tieâu huûy. Chuyeân vieân dòch beänh quoác teá gaàn ñaây khuyeán caùo raèng neáu khoâng coù bieän phaùp choáng ñôõ raùo rieát vaø tích cöïc, beänh cuùm gia caàm nhieàu phaàn seõ taùi hieän ôû Vieät Nam cuoái naêm nay.

Trung Quoác cho Cuba: Nhoùm baát pheùp coâng daân sang ñoàng chính kieán laàn vieáng Ñaøi Loan ñaàu hoïp coâng khai Tieáp trang A1

Tieáp trang A1

döôùi quyeàn cuûa Toång Thoáng Traàn Thuûy-bieån, moät ngöôøi chuû tröông giaønh ñoäc laäp cho ñaûo naøy, ñeå quyeát ñònh xem coù neân môû roäng cöûa cho nhöõng cuoäc thaêm vieáng hay khoâng. Ñaøi Loan coù nhöõng luaät leä khaét khe veà vieäc haïn cheá nhöõng ngöôøi tôùi vieáng töø Hoa Luïc. “Treân caên baûn, chuùng toâi hoan ngheânh lôøi tuyeân boá naøy cuûa Baéc Kinh, nhöng noù lieân quan tôùi nhieàu vaán ñeà vaø phaïm vi cuûa noù raát roäng,” lôøi Boä Tröôûng Giao Thoâng Ñaøi Loan Laâm Linh-sôn - cô quan cuûa oâng naøy cuõng bao goàm ngaønh du lòch. “Chuùng toâi caàn phaûi noùi chuyeän treân caên baûn bình ñaúng,” oâng Laâm noùi vôùi caùc phoùng vieân vaø theâm raèng nhöõng cuoäc thaûo luaän veà vaán ñeà naøy coù theå thi haønh ôû caáp chính phuû hoaëc moät cô quan baùn chính thöùc - ñeà nghò naøy coù theå bò Baéc Kinh baùc boû vì hoï töø choái giao dòch tröïc tieáp vôùi chính phuû cuûa Toång Thoáng Traàn. Trung Quoác muoán noùi chuyeän veà vaán ñeà naøy vôùi caùc giôùi chöùc tö nhaân thuoäc kyõ ngheä du lòch cuûa Ñaøi Loan vaø höùa seõ thi haønh chính saùch môùi veà vieäc cho pheùp coâng daân sang vieáng theo moät keá hoaïch tieäm tieán vaø coù traät töï, baûn tin cuûa Taân Hoa Xaõ noùi. “Trung Quoác hy voïng caùc cô quan du lòch tö nhaân cuûa Ñaøi Loan coù theå ñöôïc uûy quyeàn caøng sôùm caøng toát ñeå môû nhöõng cuoäc tham vaán vôùi luïc ñòa veà vaán ñeà môû ngoû ngaønh du lòch ôû Ñaøi Loan,” baûn tin noùi theâm. Giôùi du khaùch töø Hoa Luïc cho thaáy hoï laø tieàm naêng kinh teá raát ñaùng keå. Trong khoaûng moät naêm töø khi Baéc Kinh nôùi loûng nhöõng luaät leä veà du haønh sang Höông Caûng, caùc du khaùch töø Hoa Luïc ñaõ giuùp cho ngaønh baùn leû cuûa xöù cöïu thuoäc ñòa naøy phaùt ñaït vaø hoï laø yeáu toá quan troïng ñoái vôùi söï phuïc hoài kinh teá cuûa Höông Caûng. (nm)

naêm qua. Martha Beatriz Roque, moät trong nhöõng nhaân vaät baát ñoàng chính kieán tham döï cuoäc hoïp, noùi: “Cuoäc hoïp naøy laø moät thaéng lôïi cho phe ñoái laäp.” Cuoäc gaëp gôõ naøy, coù teân laø “Ñaïi hoäi ñeå phaùt huy xaõ hoäi daân söï taïi Cuba”, ñaõ ñöôïc khai maïc moät caùch trôn tru, khoâng heà coù söï giaùn ñoaïn naøo caû, khi caùc ngöôøi tham döï cuøng haùt quoác ca Cuba vaø hoâ caùc khaåu hieäu “Töï do”, “Ñaû ñaûo Fidel Castro”... baèng caû tieáng Taây ban Nha vaø Anh ngöõ. Nhaø baát ñoàng chính kieán kyø cöïu Vladimiro Roca cuõng phaùt bieåu: “Thaät laø moät söï baát ngôø heát söùc lyù thuù. Luùc ñaàu toâi cöù nghó moät cuoäc hoïp nhö vaäy, seõ khoâng theå naøo xaûy ra ñöôïc, vì nhaø caàm quyeàn seõ khoâng cho pheùp ñaâu.” Tuy nhieân moät ngaøy tröôùc khi khai maïc hoäi nghò, chính phuû Cuba ñaõ truïc xuaát 2 nhaø laäp phaùp AÂu Chaâu muoán ñeán tham döï cuoäc hoïp. Tröôùc ñoù nöõa, hai thaønh vieân Ba Lan cuûa Nghò Vieän AÂu Chaâu, laø Boguslav Sonik vaø Jacek Prot, coøn khoâng ñöôïc caáp giaáy cho nhaäp caûnh Cuba nöõa, sau khi hoï cho bieát muoán vaøo Cuba ñeå tham döï cuoäc hoïp treân. Nghò Só Tieäp Karel Schwarzenberg, ñaõ ñöôïc coâng an Cuba thaùp tuøng ra taän phi tröôøng Havana, ñeå buoäc rôøi khoûi Cuba, hoâm 19 Thaùng Naêm, noùi: “Ñaây laø haønh ñoäng tieâu bieåu cuûa cheá ñoä ñoäc taøi. Toâi coù laøm gì choáng laïi luaät phaùp ñaâu. Hoï khoâng muoán cho toâi ñöôïc gaëp nhöõng ngöôøi toâi sang thaêm maø thoâi.” Theo Nghò Só Karel, thì moät daân bieåu Ñöùc, Arnold Vaatz, cuõng ñaõ bò Cuba truïc xuaát luoân. Theo doõi cuoäc hoïp naøy, tuy vaäy cuõng coù moät soá nhaø ngoaïi giao, khaùch môøi ñaëc bieät vaø nhaø baùo quoác teá. Veà phía Hoa Kyø coù oâng James Cason, Tröôûng Vaên Phoøng Quyeàn Lôïi cuûa Hoa Kyø ôû Cuba. (L.T.)

TOÅ HÔÏP LUAÄT SÖ DANH TIEÁNG: RICHARD S. HERSCHENFELD ÑAÕ PHUÏC VUÏ VAØ ÑÖÔÏC TÍN NHIEÄM TREÂN 20 NAÊM QUA

CHUYEÂN NGHIEÄP VEÀ TAI NAÏN XE COÄ - DI TRUÙ - VP UY Tín, Chuyeân Nghieäp, Kinh Nghieäm - Luaät Sö Phí Thaáp Nhaát - Boài thöôøng nhanh choùng toái ña - Saün saøng tranh tuïng tröôùc toøa

Xin goïi:

HAÛI NGUYEÃN (714) 537-5366

- Ly dò, Khai phaù saûn - Quoác tòch, Theû Xanh - Maát Theû xanh, Re-entry Permit - Ñoaøn tuï gia ñình ODP - Fianceù Visa - Coâng haøm ngoaïi giao

14174 Brookhurst St., Garden Grove, CA 92843

D Baùc Só Nha Khoa DÖÔNG THÒ THU HIEÀN WESTMINSTER

BOLSA

FWY

MAGNOLIA

FWY 22

BROOKHURST

TOÁT NGHIEÄP DOCTOR OF DENTAL SURGERY TAÏI UNIVERSITY OF SOUTHERN CALIFORNIA BEACH BLVD

.3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

NHA KHOA TOÅNG QUAÙT VAØ THAÅM MYÕ

405

GIÔØ LAØM VIEÄC:

Khaùm, nhoå vaø traùm raêng l Laøm raêng giaû caùc loaïi l Chöõa tuûy raêng, beänh Nöôùu, giaûi phaãu thoâng thöôøng. l

Thöù Hai ñeán thöù Baûy: 10 AM - 7 PM

TRUNG TAÂM TRÔÏ THÍNH SUNCOAST ª Môøi OÂng Baø ñeán tham khaûo mieãn phí caùc vaán ñeà trôï thính. ª Thöïc söï thaáy ñöôïc beân trong khoang tai mình khoâng phaûi laø ñieàu kyø laï sao? ° Cung caáp maùy 100% digital môùi. Söûa chöõa maùy cuõ. Baùn pin duøng cho maùy (baûo ñaûm giaù haï hôn so vôùi thò tröôøng hieän nay!) ° Ño ñoä laõng tai cho treû em vaø ngöôøi lôùn do chuyeân gia veà thính giaùc saên soùc taän tình chu ñaùo. ° Ñaëc bieät chuùng toâi coù phoøng LAB (do cô quan F.D.A trong vaønh tai chaáp thuaän) goàm nhöõng TECHNICIANS ñaõ coù treân CIC ITC 17 naêm kinh nghieäm veà ngaønh maùy trôï thính. Baûo ñaûm ñoàng höông seõ haøi loøng veà aâm thanh ITE phaåm chaát cuûa maùy. Ngoaøi ra, chuùng toâi coù baùn ñuû caùc loaïi maùy hieän coù treân thò tröôøng. ° Cung caáp maùy cho thaân nhaân ôû Vieät Nam.

trong loã tai

BTE

MEDICAL ° BAÛO HIEÅM ° CHÖÔNG TRÌNH TRAÛ GOÙP 31606 RAILROAD CANYON Rd. #203 Canyon Lake, CA 92578 (951) 244-8832 DONNA JENSEN Board Certified Hearing Instrument Specialist WILLENA BAYER CCC-A. Audiologis

6888 LINCOLN Ave. Suite#E,H,G Buena Park, CA 90620 (714) 229-9178 MARK HADDAD Hearing Aid Dispenser

9191 WESTMINSTER Blvd. Garden Grove, CA 92844 (Beân trong khu Medical Center, xin laáy heïn)

JOHN MALAN M.S.,CCC-A Audiologis/HA. Dis. Sonus Network Goïi Coâ AÙnh (714) 229-9178 Operations Manager

Taåy traéng raêng l Laøm khít raêng thöa l Boïc raêng ñoåi maøu do baåm sinh l Nhaän saên soùc treû em 2 tuoåi trôû leân l

D

7911 WESTMINSTER, WESTMINSTER, CA 92683

Tel: (714) 373-8032 (Ngay goùc ñöôøng Beach & Westminster, ñoái dieän Wells Fargo Bank)

NHAÄN: INSURANCE - MEDICAL - VISA, M.C.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A9

.3”

DAT

A10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

.3”

DAT

.3”

TÖØ THAØNH

Vieät Nam

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

ÑEÁN TÆNH SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A11

DAT

Bieân Hoøa:

Caâu chuyeän quaùn côm hai ngaøn ñoàng Phoùng söï cuûa HÖÔNG DUYEÂN (NGÖÔØI VIEÄT)

N

gay giöõa thaønh phoá Bieân Hoøa nhoän nhòp, coù moät quaùn côm maø “chuû nhaân” môû ra ñeå chaáp nhaän... buø loã, mieãn sao phuïc vuï ñöôïc taàng lôùp lao ñoäng ngheøo. Chæ caàn 2,000 ñoàng Vieät Nam (15 cents) laø ñaõ coù moät böõa aên tröa thònh soaïn, no neâ... Ngaøy 19 Thaùng Naêm naêm 2005, quaùn côm xaõ hoäi Giaø Lam Thieän Sanh troøn ñuùng 4 tuoåi, chaúng ai ngôø quaùn laïi coù theå toàn taïi laâu nhö theá. “Ngaøy khai tröông, chuùng toâi nghó quaùn gioûi laém cuõng chæ toàn taïi vaøi ba thaùng, heát kinh phí, roài laïi deïp thoâi; cuõng coù luùc khoù khaên veà taøi chính thaät, ñònh buoâng xuoâi nhöng thaày baûo cöù laøm heát mình, caàn tin vaøo loøng toát ôû xaõ hoäi, tieàn coù theå heát chöù

loøng toát khoâng bao giôø heát...” baø Phaïm Ngoïc Thaûo, ngöôøi phuï traùch quaùn côm, ñoàng thôøi laø chuû nhaân trung taâm vui chôi daønh cho thieáu nhi “Ngoâi Sao Treû” noùi. Baø Thaûo cho bieát theâm, “chuû nhaân” cuûa quaùn côm xaõ hoäi laø thaày Thích Phöôùc Minh, chuû trì chuøa Giaø Lam Thieän Sanh, “Thaønh phoá Bieân Hoøa ñang thu huùt nhieàu thaønh phaàn lao ñoäng ngheøo veà sinh soáng, thaày chæ öôùc nguyeän coù ñöôïc moät quaùn côm töø thieän, chia seû phaàn laøo gaùnh naëng cuoäc soáng khoù khaên cuûa hoï”. Quaùn ra ñôøi do söï gaëp gôõ cuûa nhöõng taám loøng. Vaøo ñaàu naêm 2001, baø Thaûo tìm ñöôïc moät maûnh ñaát khaù roäng môû trung taâm vui chôi daønh cho thieáu nhi “Ngoâi Sao Treû”, hoøa thöôïng ngoû yù xin moät moät

Em Vuõ Ñaïi Hieäp (traùi) sinh vieân naêm cuoái tröôøng Coâng Nhaân Kyõ Thuaät Ñoàng Nai, ngaønh haøn, “khaùch ruoät” cuûa quaùn: “Nhaø em ngheøo laém, queâ ôû huyeän Long Thaønh, nhôø quaùn naøy em ñaõ tieát kieäm ñöôïc ñaùng keå cho boá meï”.

phaàn ñaát môû quaùn côm töø thieän, baø lieàn ñoàng yù vaø coøn ñaéc löïc ñoùng goùp theâm coâng söùc, tieàn cuûa ngay töø nhöõng ngaøy ñaàu quaùn hình thaønh cho ñeán giôø.

Moãi ngaøy cöù taàm 1 giôø tröa ñoå ra, haøng traêm lao ñoäng ngheøo, ñuû moïi thaønh phaàn: Daân chaïy xe oâm, xích loâ, ba gaùc, baùn soá, nhaët ve chai, hoïc sinh... quy tuï veà quaùn aên tröa. Chæ 2,000 ñoàng laø ñöôïc moät dóa aên bình daân, khaù ñuû chaát dinh döôõng vôùi 3 moùn haún hoi: Maën (thòt kho tröùng, thòt rang, caù chieân, caù kho...), xaøo vaø moät baùt canh, coù böõa coøn khuyeán maõi döa leo, caø chua soáng... Moät noài côm theâm ñeå caïnh cöûa vaøo beáp, neáu ai muoán aên theâm töï vaøo laáy bao nhieâu cuõng ñöôïc, hoaøn toaøn mieãn phí. Moät bình nöôùc loïc, thuøng nöôùc traø ñaù ñeå saün khaùch muoán uoáng töï laáy ly phuïc vuï. Ngoài ñeå yù, maëc duø moät suaát chính - ñóa ñaày côm vôùi thöùc aên “con gaùi aên khoâng heát”, nhöng vôùi caùc chaønh thanh nieân lao ñoäng thì khoâng ñuû, haàu heát ñeàu töï vaøo laáy côm theâm, raát töï nhieân. Quaùn côm xaõ hoäi naøy, thöïc teá ñaõ trôû thaønh ñieåm töïa cho ngöôøi ngheøo, maëc duø quaùn naèm saâu trong ñöôøng heûm Quoác Loä 15 (phöôøng Taân Caùc hoïc sinh ngheøo hoïc caáp III, nhöõng ngaøy hoïc nguyeân ngaøy cuõng tìm ñeán quaùn aên tröa. Tieán, thaønh phoá Bieân Hoøa)

nhöng ngöôøi ngheøo “truyeàn tin” cho nhau nhanh bieát neân quy tuï veà quaùn raát nhieàu. Baø Phaïm Thò Thì, queâ Thanh Hoùa, hôn hai naêm vaøo Nam baùn veù soá, ñöôïc caùc baïn chung troï giôùi thieäu ngaøy naøo baø cuõng gheù vaøo quaùn aên. “Trong Nam deã kieám ñoàng tieàn, nhöng cuõng raát deã tieâu tieàn, caùi gì cuõng tieàn, maéc moû. May coù quaùn töø thieän naøy, moãi thaùng cuõng bôùt ñöôïc kha khaù gôûi veà cho choàng con”, baø Thì noùi. Anh Leâ Ñöùc Soâng, chaïy ba gaùc, laø moät trong nhöõng vò khaùch “trung thaønh töø ngaøy ñaàu” noùi: “Toâi raát hoan ngheânh quaùn côm, giaù caû “quaù ñaõ” theá naøy phuø hôïp vôùi thu nhaäp thaáp cuûa lôùp ngheøo chuùng toâi. Maëc duø chuùng toâi ngheøo, nhöng maáy chò trong quaùn vaãn phuïc vuï chuùng toâi nieàm nôû, deã chòu. Toâi bieát, giaù 2000 ñoàng aên thoaûi maùi chaéc chaén quaùn phaûi buø loã nhieàu, toâi hy voïng coù nhieàu ngöôøi haûo taâm giuùp ñôõ ñeå quaùn ñöôïc toàn taïi, thöïc chaát laø giuùp ngöôøi ngheøo chuùng toâi”. OÂng Ñinh Quoác Phi, xuaát

thaân töø gia ñình “coù ñeán 3 ñôøi ngheøo, töø thôøi oâng noäi, oâng coá gì ñoù”. Nhaø coù 7 ngöôøi con, nhieàu chuïc naêm ñaïp xích loâ nhieàu luùc nhòn ñoùi ñaïp veà nhaø caû chuïc caây soá ñeå aên côm. “Vaát vaû laém ngaøy kieám ñöôïc 15,000 ñoàng ñeán 20,000 ñoàng, aên moät ñóa côm heát 5-7 ngaøn ñoàng, côm theâm tính tieàn theâm, cuõng xoùt”. Töø ngaøy coù “quaùn côm 2000 ñoàng, aên no phình buïng”, anh Phi khoâng coøn khoå sôû ñaïp veà nhaø aên côm, yeân taâm lao ñoäng, nhôø vaäy thu nhaäp “coù ñoàng dö, laâu laâu mua veà cho con bòch baùnh, ít traùi caây”. OÂng Buøi Vaên Khaùnh, 54 tuoåi, thôï hoà xaây döïng, tuy laø ngöôøi ôû thaønh phoá Bieân Hoøa töø nhoû nhöng thuoäc taàng lôùp lao ñoäng ngheøo, noùi: “Coâng trình laøm trong noäi thaønh, hôn 2 thaùng nay toâi khoâng phaûi lænh kænh mang cameân ñöïng côm tröa nhö caùc coâng trình ôû ngoaïi thaønh, cöù vaøo quaùn naøy aên. Thöùc aên ôû ñaây laøm veä sinh, vöøa mieäng, giaù laïi cöïc reû, giaù maø quaùn phuïc vuï theâm ñöôïc böõa aên chieàu Tieáp trang A14

BAÛ O LAÕ N H ÑEÅ CAÛ I TIEÁ N THEÁ HEÄ TÖÔNG LAI

ROBERT MULLINS INTERNATIONAL SAN JOSE - (408) 294-3888 OAKLAND - (510) 533-8228 SACRAMENTO - (916) 257-6550

14550 Magnolia St. # 104 Westminster, CA 92683

714-890-9933

Web Site: http://www.rmiodp.com * E-mail: info@ rmiodp.com

1-800-411-0945 Thöù Hai ñeán Thöù Saùu: 9:00 AM - 6:00 PM Thöù Baûy: 9:00 AM - 4:00 PM

CHUYEÂN TRAÙCH DÒCH VUÏ BAÛO LAÕNH TRONG MOÏI TRÖÔØNG HÔÏP KÍNH MÔØI QUYÙ VÒ ÑOÙN NGHE CHÖÔNG TRÌNH PHAÙT THANH HOÄI THOAÏI CUÛA VAÊN PHOØNG ROBERT MULLINS INTERNATIONAL VAØO MOÃI THÖÙ TÖ TÖØ 7:00 PM, CHUÛ NHAÄT TÖØ 11:30 AM TREÂN CAÙC LAØN SOÙNG 1110AM, 1430AM, 1500AM, VAØ 106.3FM TAÏI NAM CALI.

ROBERT MULLINS INTERNATIONAL - HAÕY UÛY THAÙC CHO CHUÙNG TOÂI

Bank of America Mortgage Tel: (714) 227-8137 818-502-8858 * Fax: 818-502-8810 TAØI TRÔÏ TREÂN KHAÉP CAÙC TIEÅU BANG CUÛA HOA KYØ Ñaëc Bieät Arizona, Nevada, Texas and Florida

80% Paperless Thuû tuïc ñôn giaûi deã daøng

* Direct Lender * Leä phí thaáp

TAØI TRÔÏ ª TAÙI TAØI TRÔÏ

THUÙY CUNG Assistant Vice President

A12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

Khi quan Vaên Hoùa thieáu vaên hoùa

TU MI (Ngöôøi Vieät)

Kyø 2:

Caùc nhaø laõnh ñaïo duyeät chöông trình hay phoâ tröông söï voâ hoïc?

Ca só Hoà Quyønh Höông, gioïng haùt treû ñang leân töøng bò Cuïc Ngheä Thuaät Bieåu Dieãn caám dieãn moät chöông trình chæ vì maëc moät chieác aùo bò tính ñieåm laø “hôû 1/4 ngöïc”.

(Tieáp theo) Laïi cuõng ôû Vieät Nam, moãi chöông trình ca nhaïc ñeàu phaûi coù giaáy pheùp töø Sôû Vaên Hoùa hay töø Cuïc Ngheä thuaät bieåu dieãn. Tröôùc moãi show ñeàu phaûi toå chöùc moät buoåi goïi laø “duyeät chöông trình”. Trong buoåi duyeät chöông trình naøy, caùc ca só seõ phaûi dieãn nhö trong chöông trình thaät, dieãn nhöõng ca khuùc ñaõ ñaêng kyù seõ trình dieãn trong ñeâm dieãn chính thöùc, keå caû maëc trang phuïc khoâng khaùc gì ñeâm dieãn chính. Buoåi duyeät chöông trình naøy ngoaøi vieäc ñeå ca só khôùp nhaïc, khôùp saân khaáu ra, coøn laø ñeå caùc vò “laõnh ñaïo” cuûa ban ngaønh, chöùc naêng xeùt duyeät vaø ñöa ra nhaän xeùt caùi gì ñöôïc oâ-keâ vaø caùi gì phaûi laøm laïi khi noù khoâng ñeïp trong maét caùc nhaø laõnh ñaïo naøy. Caùc vò duyeät baøi haùt, duyeät ban nhaïc, duyeät thöù töï baøi tröôùc baøi sau, duyeät luoân caû trang phuïc, caùch ñi ñöùng nhaûy nhoùt cuûa ca só nhaïc só. Caùc vò coù quyeàn baét thay ca khuùc neáu caùc vò thaáy khoâng hôïp, baét thay trang phuïc neáu caùc vò thaáy hôû hang, hoaëc thaäm chí chæ vì caùc vò thaáy khoâng ñeïp. Gaàn ñaây, ñi xem caùc chöông

trình duyeät hay coøn goïi laø chaïy thöû naøy khaùn giaû seõ ñöôïc chöùng kieán khoâng ít nhöõng lôøi noùi, haønh ñoäng voâ vaên hoùa cuûa caùc oâng lôùn laøm trong caùc ban ngaønh ngheä thuaät. Caùc oâng lôùn vaên hoùa moät caùch ñaùng mang ra tröôùc coâng luaän maø reâu rao khi aên noùi voâ yù thöùc tröôùc maët bao nhieâu ngöôøi daân “vaên minh” trong moät chöông trình toång duyeät cuûa nhaõn hieäu Kotex. Voán thöông hieäu naøy ñaõ haøm yù heát söùc teá nhò, nhöng laïi bò oâng Cuïc tröôûng Cuïc ngheä thuaät phanh phui traéng trôïn trong moät caâu nhaän xeùt veà caùch baøy bieän cuûa nhaø toå chöùc nhö sau “Ñaây laø mieáng loùt phuï nöõ maø laïi ñaët leân ñaàu nhö theá thaät laø phaûn caûm”. Chaúng hieåu luùc phaùt ngoân caâu naøy oâng Leâ Ngoïc Cöôøng cuûa Cuïc (ngöôøi ñang ñaïi dieän cho nôi coù thaåm quyeàn caáp pheùp cho caùc chöông trình ca nhaïc taïi Haø Noäi Vieät Nam vaø haún nhieân cuõng coù quyeàn cho chöông trình ñoù ñoùng cöûa hoaëc caám caùi naøy, caùi khaùc.... hay coøn goïi caùch khaùc laø ngöôøi ñieàu phoái to nhaát trong caùc chöông trình ca nhaïc chuyeân nghieäp hieän nay) coù

VIEÄT NAM 24 GIÔØ QUA

Con nghieän taïi VN “ñoát” moãi naêm 200 trieäu ñoâ la

HAØ NOÄI 20-05 - “Naïn nghieàn ma tuùy vaø “chôi” thuoác laéc taïi VN moãi naêm “ñoát” khoaûng 2,500 tyû ñoàng - 3,000 tyû ñoàng (töông ñöông khoaûng 200 trieäu ñoâ la)”- OÂng Vuõ Huøng Vöông, Cuïc tröôûng Cuïc phoøng choáng toäi phaïm veà ma tuùy thuoäc Boä Coâng an VN noùi vôùi baùo Tieàn Phong nhö vaäy hoâm 19 thaùng 5 taïi Haø Noäi. Baùo naøy cho hay, caû nöôùc VN hieän coù khoaûng 172,000 con nghieän. Chæ tính bình quaân moãi ngaøy moät con nghieän huùt, chích khoaûng 50 nghìn ñoàng thoâi thì moãi naêm soá con nghieän naøy ñoát khoaûng 2,500 - 3,000 tyû ñoàng. Ñeå cung caáp “haøng” cho soá löôïng con nghieän khoång loà ñoù, soá löôïng ma tuùy thaåm laäu vaøo VN phaûi côõ haøng taán trôû leân, chöù khoâng

hieåu mình vöøa noùi gì khoâng chöù ban toå chöùc chöông trình “Giai ñieäu tình yeâu” ai cuõng tím maët trong ngaøy khai tröông chöông trình soá 1. Coù moät nhoùm baïn fan ca só ñöùng gaàn ñaáy ñaõ ñöùng mím moâi, mím lôïi taëc löôõi maø than trôøi cho oâng Cuïc tröôûng khoâng hieåu coù phaûi oâng bí töø hay heát vaên maø laïi phaûi chaïm ñeán töø kín nhöng voâ vaên hoùa ñeán möùc teá nhò nhö theá. Vaãn oâng Cöôøng, bieát neâu yù kieán caám caùc saøn nhaûy taïi Haø Noäi vì nhöõng troø “thoaùt y” haøng ñeâm nhöng trong moät chöông trình bieåu dieãn taïi saøn Oasis (saøn dieãn noåi tieáng boác löûa vôùi nhöõng vuõ ñieäu hai maûnh ñaày quyeán ruõ), moät nhoùm nhaïc Haø Noäi laïi thaáy oâng lôùn naøy ñang ngoài moãi tay moät em. Nhoùm nhaïc cuùi chaøo thì bò oâng Leâ Ngoïc Cöôøng trôïn maét ñe doïa theo kieåu “neáu khai thì ñöøng traùch” khieán cho ai cuõng troøn maét tröôùc vaên hoùa quaù “lòch söï” cuûa oâng Cuïc tröôûng voán vaãn ngaøy ngaøy aên noùi xaác xöôïc, chaúng coi ai ra gì naøy. Chò baïn toâi töøng keå, coù laàn ñi duyeät moät chöông trình ca nhaïc, maáy oâng ôû caùi cô quan goïi laø “vaên

hoùa” laïi buoâng caâu nhaän xeùt “Chò A naøy aên maëc aùo hôû ngöïc ñeà nghò thay quaàn aùo chöù khoâng phôi ra cho ngöôøi ta ngaém aø, chò B naøy vaùy saùt ñeán moâng maø cuõng daùm mang ñi dieãn” cöù theá laàn naøo duyeät chöông trình laø y nhö raèng ai ñi xem ñöôïc chöùng kieán nhöõng oâng lôùn buoâng caâu nhaän xeùt ñeán laø daân daõ, voâ tình hoàn nhieân nhöng laïi thuoäc daïng daân voâ hoïc ñeán nöïc cöôøi. Heát chuyeän cuïc tröôûng môùi nhôù coù laàn Boä vaên hoùa thoâng tin töøng thu moät boä 10 ñóa laäu mang teân “Ñaïo nhaïc 100%” vôùi caùi yù laø caám daân xem vì laø ñóa laäu ñoäc haïi, leân aùn voâ caên cöù nhöõng nhaïc só coù nhaïc mang maùng gioáng nöôùc ngoaøi. Caám thì laø caám, thu thì ñeán caùc saïp thu, nhöng coù laàn Hoäi nhaïc só Vieät Nam thieâng lieâng thay laïi tuyeân boá döïa vaøo boä ñóa naøy ñeå tìm ra danh saùch ñaïo nhaïc môùi khieán ngöôøi daân choaùng naëng khoâng hieåu yù kieán cuûa caùc oâng lôùn ra laøm sao maø saùng naéng, chieàu möa, toái trôû trôøi chaúng ai maø theo kòp ñöôïc. Caám daân duøng maø laïi mang veà söû duïng khaùc gì noùi “chuùng noù khoâng ñöôïc xem nhöng mình ñöôïc xem” theo loái khinh daân

theå ít hôn. Theo lôøi oâng Huøng thì löôïng ma tuùy tieàm aån ôû Vieät Nam raát lôùn vaø phöùc taïp töø laâu, nhöng vieäc khaùm phaù cuõng coøn haïn cheá. Theá nhöng theo lôøi tôø Tieàn Phong thì coâng taùc phoøng choáng ma tuùy ngaøy caøng ñöôïc ñaåy maïnh, nhöng soá vuï aùn ma tuùy bò baét giöõ laïi vuï sau lôùn hôn vuï tröôùc. Gaàn ñaây nhaát, coâng an Vieät Nam ñaõ baét moät ñöôøng daây ma tuùy ñöôïc chuyeån veà Vieät Nam töø “Tam giaùc vaøng”. Ñaây laø vuï aùn ñaëc bieät lôùn, lieân quan tôùi 12 ñòa phöông, xaåy ra trong moät thôøi gian daøi. Moät ñöôøng daây buoân baùn ma tuùy töø Laøo, qua Taây Baéc, neân vieäc truy xeùt cöïc kyø khoù khaên. Cô quan ñieàu tra ñaõ truy toá 21 ñoái töôïng vaø chuùng ñaõ khai nhaän buoân baùn 1,000 baùnh heroin vaø hôn 400 kg thuoác phieän... Nguyeân giai ñoaïn 1 vaø giai ñoaïn 2 thì toång soá heroin maø caùc ñoái töôïng ñaõ buoân baùn laø treân 3,500 baùnh.

Thaùi Bình: Löøa noâng daân sang Ñaøi Loan, Haøn Quoác laøm ruoäng

THAÙI BÌNH 20-05 - Coâng an tænh Thaùi Bình vöøa baét moät ñöôøng daây löøa ñaûo ñöa nhöõng ngöôøi noâng daân xuaát caûng lao ñoäng sang Ñaøi Loan, Haøn Quoác... laøm ruoäng. Keû caàm ñaàu ñöôøng daây naøy, theo tôø Ngöôøi Lao Ñoäng, laø Nguyeãn Vaên Hieån, 33 tuoåi, ôû xaõ Hoøa Tieán, huyeän Höng Haø, tænh Thaùi Bình, voán chæ hoïc ñeán lôùp 7, ngheà nghieäp laøm

moät caùch ñaùng sôï. Chuyeän veà maáy oâng laøm Vaên hoùa thì chaúng bao giôø heát chuyeän khi caùc oâng vaãn ngaøy ngaøy tuï taäp vaø bình luaän “thoaûi maùi” trong baøn nhaäu moät caùch thoaûi maùi nhö “con nhoû naøy nhaûy ñeïp nhöng moâng hôi to”. Ñaõ theá, ca só naøo maø khoâng ñeán dieãn thì bò caám dieãn luoân trong thôøi haïn ñònh möùc nhöng con chaùu mình maø khoâng ñeán dieãn laïi baûo noù “keït xe” hay coù vieäc baän xin pheùp roài. Chuyeän daân voâ vaên hoùa thì laø chuyeän thöôøng ngaøy nhö ôû tænh nhöng chuyeän ca só voâ vaên hoùa thì cöù bò caát trong haäu tröôøng toái thui nhö ñôït diva nhaïc nheï Vieät Nam ôû trong caùnh gaø chöûi “ÑM” con naøy, con kia hay ca só haùt nhaïc aán töôïng môùi ñaây trong caùi giaûi Sao Mai Ñieåm Heïn cuõng tình caûm chöûi phoùng vieân hai chöõ “con ñó”. Nhöõng ngöôøi laøm vaên hoùa cöù ngaøy ngaøy moät taêng voâ vaên hoùa trong khi keâu goïi daân chuùng phaûi vaên hoùa hôn thì khoâng hieåu caùi ñieàu luaät ñaët ra laø ñeå cho ai hay ñaët laø ñeå cho daân, coøn ta khoâng caàn ñeå yù. Ñuùng laø caùc oâng vaên hoùa thì laïi khoâng vaên hoùa....

ruoäng, coù moät tieàn aùn veà toäi troäm caép, nhöng ñöôïc höôûng aùn treo. Thaùng 2 naêm 2002, Hieån ñi lao ñoäng taïi Ñaøi Loan, nhöng khoâng hieåu vì sao chæ moät thaùng sau, anh ta ñaõ bò ñuoåi veà nöôùc. Vaø töï nhieân, Hieån trôû neân noåi tieáng laø moät ñaàu moái coù khaû naêng ñöa ngöôøi ñi xuaát khaåu lao ñoäng ôû nhieàu nöôùc. Ñaàu naêm 2002, caùc anh: Traàn Ñaêng Lieâm, Traàn Vaên Möøng, Traàn Vaên Tín, Taï Maïnh Vöông, Nguyeãn Vaên Thanh, Nguyeãn Vaên Thieäp, ôû huyeän Thaùi Thuïy ñaõ noäp cho Hieån 2,300 ñoâ la ñeå lo thuû tuïc, coøn mang theo 1,200 ñoâ la sang Ñaøi Loan ñöa cho moät ngöôøi Ñaøi Loan teân laø Taøo ñoùn ôû saân bay. Tuy nhieân, ñeán nôi, hoï khoâng heà ñöôïc oâng Taøo cho laøm vieäc trong nhaø maùy vôùi löông cao nhö Hieån ñaõ höùa, maø bò ñöa ñi laøm ruoäng vôùi tieàn coâng reû maït ôû nhöõng vuøng saâu, vuøng xa cuûa Ñaøi Loan. Quaù thaát voïng, nhöõng ngöôøi naøy ñaõ tìm caùch troán veà thaønh phoá, moät vaøi ngöôøi ñöôïc thaân nhaân ñaõ sang töø tröôùc bao boïc, soá coøn laïi vì chæ coù visa du lòch neân bò caûnh saùt Ñaøi Loan baét giöõ, truïc xuaát veà nöôùc. Maëc duø vaãn chöa giaûi quyeát xong chuyeän “ñeàn buø” vì khoâng ñuùng hôïp ñoàng vôùi nhöõng ngöôøi treân, nhöng trong naêm 2003 vaø 2004, Hieån vaãn tieáp tuïc nhaän ñöa nhieàu ngöôøi khaùc ñi lao ñoäng taïi nöôùc ngoaøi, nhöng laàn naøy laø Haøn Quoác. Hieån ñaõ tö vaán vaø thu tieàn cuûa 6 lao ñoäng, ngöôøi nhieàu nhaát laø anh Taêng Vaên Cöôøng, ôû huyeän Thaùi Thuïy laø 80 trieäu vaø 700 ñoâ la. Sau moät thôøi gian daøi thaáy khoâng coù ñoäng tónh Tieáp trang A20

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A13

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Vieät Nam

Daân VN vaãn coøn thôø ô vôùi fast food

DAT

VIEÄT NAM 20-05 - Vieät Nam vôùi hôn 80 trieäu daân, trong ñoù 65% laø daân soá treû ôû ñoä tuoåi döôùi 35 vaø toác ñoä taêng tröôûng kinh teá naêm 2005 döï kieán leân ñeán 8.5% ñang laø thò tröôøng haáp daãn caùc taäp ñoaøn kinh doanh thöùc aên nhanh”. Theo soá lieäu khaûo saùt 14,134 ngöôøi tieâu duøng ôû 28 quoác gia cuûa AC Nielsen vaøo cuoái naêm 2004 cho thaáy chaâu AÙ laø thò tröôøng tieâu thuï thöùc aên nhanh taêng tröôûng noùng nhaát treân theá giôùi. Chæ rieâng khu vöïc Chaâu AÙ Thaùi Bình Döông, coù 30% ngöôøi tieâu duøng aên ôû ngoaøi ít nhaát moät laàn/tuaàn. Cuï theå tyû leä phaàn traêm daân soá aên ôû ngoaøi gia ñình ít nhaát moät laàn/tuaàn laø Hoàng Koâng 61%, Malaysia 59%, Philippines 54%, Singapore 50%,... Tôø Saøi Goøn Tieáp Thò so saùnh thò tröôøng fasfood taïi VN laø moät “ngöôøi ñeïp ñang nguû”. Theo keát quaû nghieân cöùu cuûa AC Nielsen, Vieät Nam coøn laø thò tröôøng sô khai cuûa fastfood khi môùi coù khoaûng 8% ngöôøi tieâu duøng aên thöùc aên nhanh töø 1-3 laàn/thaùng. Con soá naøy quaù ít so vôùi caùc nöôùc laân caän nhö Thaùi Lan, Malaysia, Trung Quoác, AÁn Ñoä coù hôn 70% khaùch haøng aên thöùc aên nhanh ít nhaát 1 laàn/ thaùng. Vaø soá löôïng khoaûng 90% khaùch haøng Vieät Nam chöa quen vôùi thöùc aên nhanh seõ laø cô hoäi ñeå caùc nhaø kinh doanh khai thaùc. OÂng Leo Maglasang, ngöôøi quaûn lyù ñaïi dieän cho taäp ñoaøn Jollibee taïi Vieät Nam noùi vôùi tôø Saøi Goøn Tieáp Thò: “Chuùng toâi ñaùnh giaù ñaây laø thò tröôøng tieàm naêng vaø seõ taêng tröôûng raát toát trong thôøi gian saép tôùi neân ñích thaân taäp ñoaøn seõ ñaàu tö voán lôùn haøng trieäu ñoâ la, toå chöùc caùc lôùp hoïc baøi baûn, ñöa ngöôøi Vieät Nam ra nöôùc ngoaøi huaán luyeän ñeå chuaån bò môû haøng loaït cöûa haøng thöùc aên nhanh taïi caùc

tænh vaø thaønh phoá lôùn treân toaøn nöôùc Vieät Nam”. Cho ñeán nay, neáu chæ tính caùc ñieåm baùn thieát keá theo heä thoáng coù thöông hieäu nhö KFC, Lotteria, Jollibee, Chicken Town, Manhattan,... thì chæ coù 27 cöûa haøng, beân caïnh ñoù coøn coù hôn 30 nhaø haøng, tieäm baùnh quy moâ nhoû ñaët trong caùc sieâu thò, trung taâm thöông maïi, khu vöïc daân cö ñoâng ñuùc chuyeân baùn baùnh pizza, hamburger, mì YÙ, salad troän,... vôùi caùc hieäu Win Chicken, Monaco, Hollywood, Mama,... Ñoù laø chöa keå ñeán heä thoáng haøng traêm xe ñaåy, tieäm baùn thöùc aên nhanh theo kieåu Vieät Nam vôùi baùnh töôi, baùnh mì keïp thòt, caùc loaïi baùnh laøm töø gaïo, neáp... Hieän KFC, Lotteria vaø Jollibee laø 3 thöông hieäu cuûa nöôùc ngoaøi ñang kinh doanh khaù thaønh coâng taïi Vieät Nam vôùi caùc moùn chính laø gaø chieân, baùnh mì keïp thòt, khoai taây chieân vaø nöôùc ngoït coù gas. Caùc cöûa haøng naøy bình quaân thu huùt khoaûng 200 -300 khaùch/ngaøy vaø cao ñieåm coù töø 400 - treân 1,000 khaùch/ngaøy. Taïi Vieät Nam, keå töø khi cöûa haøng thöùc aên nhanh ñaàu tieân xuaát hieän taïi Saøi Goøn naêm 1994 (Chicken Texas treân ñöôøng Nguyeãn Traõi, quaän 1,) ñeán nay ñaõ xuaát hieän nhöõng chuoãi cöûa haøng fastfood theo caùc phong caùch AÂu, Myõ, AÙ pha troän vôùi thoùi quen aåm thöïc kieåu Vieät Nam. Beân caïnh baùnh mì keïp thòt Hamburger, gaø chieân, khoai taây troän xoát coù côm cajun, salad baép caûi, salad baép non,... Jollibee coù theå coi laø söï “hoøa nhaäp” linh hoaït cuûa phong caùch fastfood vôùi ñôøi soáng coäng ñoàng. ÔÛ nhöõng ñieåm baùn fastfood khaùc, phong caùch “coâng nghieäp” döôøng nhö giaûm haún, khaùch haøng khoâng caàn “töï phuïc vuï” maø caùc nhaân vieân seõ mang thöùc aên, thöùc uoáng taän baøn. Söï thay ñoåi naøy ôû moät khía caïnh naøo ñoù, ñaõ laøm cho

KFC, thöông hieäu fastfood ñaàu tieân taïi Saøi Goøn ñaõ trôû thaønh hình aûnh quen thuoäc cuûa thaønh phoá hôn 8 trieäu daân. (Hình: Mai Thöôïng.)

Daân Saøi Goøn ñang laøm quen vôùi “oâng giaø choáng gaäy” KFC.

phong caùch fastfood - vôùi 15 giaây moät oå baùnh mì, khoai taây vaø nöôùc khoâng coøn nöõa. Coù moät lyù do khaù baát ngôø, maø theo ngöôøi quaûn lyù caùc cöûa haøng fastfood, laøm cho thò tröôøng fastfood Vieät Nam phaùt trieån chaäm hôn so vôùi caùc nöôùc chaâu AÙ khaùc, laø do giao thoâng baèng xe gaén maùy khoâng thuaän tieän vaø khoâng taïo cô hoäi cho khaùch haøng coù theå vöøa laùi xe, vöøa duøng thöùc aên nhanh. Nhaø kinh doanh hy voïng, vôùi toác ñoä ñoâ thò hoùa, caùc phöông tieän giao thoâng coâng coäng phaùt trieån seõ taïo ñaø cho thò tröôøng fastfood taêng tröôûng nhanh hôn. Vaãn theo Saøi Goøn Tieáp Thò, khi nhöõng nhaø haøng chuyeân kinh doanh thöùc aên nhanh ñaàu tieân xuaát hieän, ôû ñoù, khoâng coù moùn gì ngoaøi caùnh, öùc, ñuøi gaø chieân aên keøm theâm ít khoai taây chieân chaám töông ôùt hoaëc baùnh mì keïp boø

baêm; giaûi khaùt thì duøng theâm ly nöôùc ngoït coù gas (cho ñôõ ngaùn!) vaø ngöôøi baùn coù veû thaûnh thôi vì chæ vieäc ñöùng taïi choã, ngöôøi mua phaûi töï phuïc vuï cho chính mình. Taùm naêm sau, cuõng cuøng moät kieåu kinh doanh nhöng thöùc aên nhanh baây giôø ñaõ coù nhieàu thay ñoåi. Thuôû môùi vaøo Vieät Nam, thöïc ñôn thöùc aên goùi goïn trong hai moùn chuû löïc gaø chieân vaø boø baêm. Nay, danh saùch caùc moùn aên ngaøy caøng daøi hôn. Nhöõng mieáng caùnh gaø chieân vaø boø baêm döôøng nhö bò leùp veá giöõa moät “röøng” moùn aên khaùc. Trong ñoù “töï döng” laïi xuaát hieän nhieàu moùn khoâng heà aên cho nhanh tí naøo! Chuoãi nhaø haøng Jollibee laø moät ví duï. Trong tôø rôi giôùi thieäu caùc moùn aên cuûa mình, beân caïnh gaø raùn vaø boø baêm chuû löïc, Jollibee coù gaàn 10 moùn khaùc nhau. Trong ñoù, moät ngöôøi khaùch ñeán ñaây khoù

theå naøo aên nhanh vôùi thöïc ñôn theo kieåu caø ri gaø aên vôùi côm, côm bôgô bítteát, côm boø, myø YÙ spaghetti. Ñoù laø chöa keå danh saùch nhieàu moùn ñích thò laø “ta” chöù khoâng taây chuùt naøo: Buùn xaøo Singapore, côm söôøn soát chua ngoït, côm chieân Döông Chaâu,... Nhaø haøng thöùc aên nhanh ñang buoäc mình phaûi soáng chaäm?! ÔÛ “anh caû” KFC, moät trong nhöõng ñôn vò kinh doanh thöùc aên nhanh ñaàu tieân ôû Saøi Goøn, thöïc ñôn caùc moùn aên khoâng thay ñoåi nhieàu. Sau dòch cuùm gaø naêm 2004, ngöôøi ta thaáy trong ñoù coù theâm moùn caù. Nhöng hình nhö caùi phong caùch chuaån cuûa KFC vaãn coøn “lôïn côïn” khi maø nhieàu ngöôøi khaùch laáy laøm laï: Trong baøn aên cuûa KFC beân caïnh laø moät chai töông caø KFC laø moät chai töông ôùt 100% Vieät Nam. Toång giaùm ñoác KFC Vieät Nam oâng Pornchai Thuratum giaûi thích: “Ñaây laø ñieàu bình thöôøng! Chuùng toâi thöôøng linh hoaït söû duïng nhöõng loaïi gia vò cuûa caùc ñòa

phöông nôi KFC ñaët cöûa haøng nhöng veà khaåu vò cuûa moùn aên thì duø baïn ñi baát cöù nôi ñaâu noù vaãn nhö nhau vaø ñoù chính laø bí quyeát, laø moät trong nhöõng ñaëc tröng trong kinh doanh thöùc aên nhanh cuûa chuùng toâi”. OÂng Nguyeãn Chí Kieân, phoù toång giaùm ñoác coâng ty noùi roõ hôn: “Chuùng toâi söû duïng gia vò sao cho khaùch coù theå neâm neám theâm vaøo moùn aên khaù linh hoaït. Tuøy theo gu aên uoáng cuûa töøng ñòa phöông maø thoùi quen aên uoáng coù theå khaùc nhau.” Theâm moät minh chöùng cho vieäc caøng “nhaäp gia” thì caøng phaûi “tuøy tuïc” khi maø ngoaøi KFC, Lotteria,... coøn giöõ laïi cung caùch kinh doanh nguyeân thuûy khaùch töï phuïc vuï thì haàu heát caùc ñôn vò coøn laïi ñeàu phaûi quen vôùi caùch aên uoáng tröôùc nay kieåu ngöôøi Vieät, nghóa laø ñöôïc phuïc vuï. Bôûi vaäy, khoâng laï khi hieän nay, böôùc vaøo moät cöûa haøng thöùc aên nhanh baïn chæ vieäc ngoài ñoù vaø goïi moùn ñeå... aên chaäm! ª

A14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Vieät Nam

DAT

Bieân Hoøa:

Caâu chuyeän quaùn côm hai ngaøn ñoàng Phoùng söï cuûa HÖÔNG DUYEÂN (NGÖÔØI VIEÄT)

Nhieàu lao ñoäng ngheøo trong thaønh phoá Bieân Hoøa tröa tröa quy tuï veà quaùn aên côm, vöøa ngon-boå-reû. Tieáp trang A11

vaø ngaøy Chuû Nhaät, taàng lôùp ngöôøi ngheøo khoå nhö chuùng toâi ñöôïc nhôø caäy bieát maáy”. Ngoaøi ñoái töôïng lao ñoäng, nhieàu hoïc sinh sinh vieân ngheøo tröôøng Coâng Nhaân Kyõ Thuaät, tröôøng Cô Ñieän... nhôø quaùn côm xaõ hoäi “tieát kieäm ñaùng keå cho cha meï ngheøo”. “Vôùi giaù 2,000 ñoàng, may laém chæ vöøa ñuû tieàn chaát ñoát, hoã chôï cho caùc chò laøm beáp. Trung bình moãi ngaøy coù treân 300 ngöôøi aên, tính ra heát khoaûng 1.2 taán gaïo/thaùng. Gaïo do nhaø chuøa caáp, neáu tính theâm chi phí khaùc (ñieän, nöôùc...) nhaø chuøa phaûi buø loã 7-8 trieäu ñoàng/thaùng. Raát nhieàu ngöôøi ngheøo ñeà nghò, quaùn phuïc vuï theâm böõa toái, nhöng chuùng toâi khoâng coù “Ñaàu beáp” - chò Leâ Thò Tuyeát, ñaõ theo phuïc vuï quaùn hôn 3 khaû naêng”, chò Thaûo noùi. Ñeå naêm, maëc duø tieàn nhaø chuøa hoã trôï khoâng nhieàu nhöng chò tieát kieäm gaïo, traùnh chaùy vaãn thaáy nieàm vui. côm, caùc chò beáp nghó ra caùch

G

N HORS E D L O E

ÑAËC BIEÄT CAÙC MOÙN AÊN TRIEÀU CHAÂU *Cua Xaøo ñaëc bieät $3.99/Lb *Caù Roâ chieân kieåu Thaùi $3.99/con *Toâm Huøm Xaøo ñaëc bieät $8.99/Lb

- Gaø Xì Daàu $9/con - Xaù Xíu $5/Lb

- Gaø Quay $7.99/con - Vòt Quay $14/con

91

Tel: 714-826-9910 Fax: 714-826-9911

57

Lincoln Broadway

Brookhurst

315 S. Magnolia Ave., Anaheim, CA 92804

605

Magnolia

MÔÛ CÖÛA 7 NGAØY Thöù Hai - Thöù Naêm: 11:00 am - 9:30 pm Thöù saùu - Chuû Nhaät: 11:00 am - 10:00 pm

Beach

.3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

Ball

5

naáu baèng caùch “haáp soâi” (boû caùc khuoân gaïo vaøo thuøng nöôùc, ñaäy kín, nöôùc soâi boác hôi gaïo chín thaønh côm). Quaùn hieän coù 5 chò, “thöùc daäy töø 4-5 giôø saùng ñeå chuaån bò ñi chôï, laøm ñoà aên”, maëc duø caùc chò ñeán phuïc vuï töï nguyeän, nhöng nhaø chuøa vaãn hoã trôï moãi ngöôøi 300,000 ñoàng / thaùng (khoaûng 20$). Nieàm töï haøo cuûa caùc chò: “Chöa bao giôø ñeå cho ngöôøi ngheøo vaøo quaùn than phieàn vì thieáu côm, ñoà aên ít hoaëc khoâng ngon”. Thaày Thích Phöôùc Minh noùi: “Chuùng toâi seõ laøm lôøi cho quaùn côm naøy töø nhöõng taám loøng haûo taâm. Ñöøng laàm ñaây laø chuyeän boá thí maø laø vaán ñeà bieát san seû, ngöôøi coù ñieàu kieän kinh teá chia seû vôùi nhöõng ngöôøi ngheøo”. Quaû thaät, quaùn xaõ hoäi toàn ñöôïc taïi laø nhôø nhöõng taám loøng

haûo taâm. Coù nhöõng ngöôøi toát “theo quaùn” töø ngaøy khai tröông cho ñeán hoâm nay nhö chò Chi baùn caù ôû chôï Phuùc Haûi, ngaøy naøo cuõng daønh uûng hoä maáy kyù caù, hay nhö chò Baïch yeán, haøng thaùng hoã trôï vaøi taï gaïo... Boán naêm, quaùn phuïc vuï treân döôùi 400,000 suaát aên, buø loã khoâng döôùi 400 trieäu ñoàng nhöng ñoù laïi laø nieàm vui cuûa vò hoøa thöôïng khaû kính Thích Phöôùc Minh, thaày noùi: “Caøng phuïc vuï toát thì quaùn caøng ñoâng khaùch maø caøng ñoâng thì quaùn... caøng loã nhöng quaùn loã thì nhaø chuøa môùi vui”. Möøng sinh nhaät 4 tuoåi, möøng ngaøy Phaät Ñaûn 15 Thaùng Tö AÂm Lòch (22 Thaùng Naêm) quaùn coù moät chieâu khuyeán maõi ñaëc bieät, töø ngaøy 19 ñeán ngaøy 22 Thaùng Naêm quaùn phuïc vuï côm mieãn phí 100%; ñaëc bieät ñuùng ngaøy

sinh nhaät quaùn côm xaõ hoäi Giaø Lam Thieän Sanh coøn toå chöùc cho 300 em khuyeát taät vui chôi taïi coâng vieân nöôùc “Ngoâi Sao Treû”. Song ñieàu laøm chuùng toâi neå phuïc, maëc duø giaù caû do aûnh höôûng xaêng daàu taêng giaù ñang leo thang ñeán choùng maët, laøm vaát vaû cho caùc baø noäi chôï chi tieâu nhöng quaùn vaãn giöõ ñuùng möùc giaù 2,000 ñoàng nhö thuôû ban ñaàu. Ñieàu ñoù coù nghóa, gaùnh naëng taøi chaùnh laïi theâm naëng treân vai nhaø chuøa. HD.

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A15

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Haõy Baûo Veä Gia Ñình vôùi caùc Chöông Trình cuûa New York Life Coâng Ty Quyù Vò Tin Giöõ

Caùc Ñaïi Dieän cuûa New York Life saün saøng phuïc vuï quyù vò. Baûo hieåm nhaân thoï döôøng nhö coøn laø moät khaùi nieäm môùi trong coäng ñoàng ngöôøi Vieät chuùng ta. Laø ñaïi dieän cuûa coâng ty baûo hieåm New York Life, chuùng toâi coù nhieäm vuï giaûi thích töôøng taän vaø thoâng suoát nhöõng caâu hoûi veà caùc saûn phaåm vaø chöông trình cuûa New York Life. Döôùi ñaây laø nhöõng caâu hoûi phoå bieán maø quyù ñoàng höông neân hieåu roõ:

1. Taïi sao chuùng ta laïi caàn Baûo Hieåm Nhaân Thoï? 2. Coù bao nhieâu loaïi Baûo Hieåm Nhaân Thoï? 3. Loaïi Baûo Hieåm Nhaân Thoï naøo phuø hôïp cho toâi vaø gia ñình? 4. Toâi vaø gia ñình caàn bao nhieâu Baûo Hieåm Nhaân Thoï? 5. Laøm sao ñeå thöïc hieän chöông trình Quyõ Ñaïi Hoïc cho con em? 6. Quyõ Höu Trí laø gì? 7. New York Life coù nhöõng chöông trình taøi chaùnh gì? Haõy goïi caùc Ñaïi Dieän ngay hoâm nay ñeå tham khaûo theâm veà nhöõng caâu hoûi treân maø khoâng coù moät söï raøng buoäc naøo.

Huy (John) Nguyeãn

New York Life khoâng chæ laø coâng ty haøng ñaàu trong ngaønh baûo hieåm taïi Hoa Kyø vaø maø coøn laø coâng ty baûo hieåm haøng ñaàu treân toaøn theá giôùi.

Ca. Ins. Lic.# 0E36886

(818) 518-8187

Son Vaên Nguyeãn

Pascal Nguyeãn

Hoàng Phaïm

Trình Vaên Ngoâ

Ca. Ins. Lic.# 0564162

Ca. Ins. Lic.# 0780932

Ca. Ins. Lic.# 0781338

Ca. Ins. Lic.# 0754430

(714) 904-4488

(714) 403-2480

Nam Nguyeãn

Dieäu Trang (Lise) Voõ

Sanh Tröông

Ñöùc Hoà

Ca. Ins. Lic.# 0D07302

Ca. Ins. Lic.# 0732351

Ca. Ins. Lic.# 0D96770

Ca. Ins. Lic.#0E23831

(714) 350-6959

(714) 271-2822

(714) 904-5535

(714) 307-2213

(714) 321-3795

(949) 295-4076

The offering documents (policies, contracts) for all New York Life and its subsidiaries products are available only in English. In the event of a dispute, the provision in the policies and contracts will prevail. Nhöõng taøi lieäu (ñieàu leä, hôïp ñoàng) vaø saûn phaåm do New York Life vaø chi nhaùnh cuûa New York Life cung caáp chæ vieát baèng tieáng Anh. Trong tröôøng hôïp coù söï tranh chaáp, nhöõng ñieàu khoaûn trong dieàu leä vaø hôïp ñoàng ñöôïc duøng chính thöùc.

DAT

A16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

Phoûng vaán coâ Mai Khanh, chuû buùt tuaàn baùo Vieät Tide

chuyeán ñi tìm hieåu vaán ñeà ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam bò chaø ñaïp nhaân phaåm taïi Ñaøi Loan Tieáp trang A2

Loan thì ñaõ phaûi traû cho moâi giôùi soá tieàn töø 1,000 ñeán 2,000 ñoâ la Myõ. Hoï bieát raèng phaûi laøm töø 1 ñeán 2 naêm trôøi môùi traû ñöôïc heát nôï ñoù. Neân ngöôøi naøo cuõng noùi raèng duø khoå caùch maáy cuõng phaûi raùng maø laøm. Vaø ñoù cuõng laø moät noãi theâ thaûm cuûa vaán ñeà. Vaên Giang: Coâ coù theå keå ra moät soá tröôøng hôïp ñieån hình hay gaây aán töôïng nhaát cho coâ trong nhöõng laàn tieáp xuùc ôû Ñaøi Loan hay khoâng? Mai Khanh: Thí duï nhö coù coâ teân laø Thuûy, queâ ôû Haûi Döông, sang laøm ngheà “oâ sin” töùc laø ngöôøi ôû. Coâ xinh xaén vaø voâ tö laém. Khi ñöôïc hoûi laøm vieäc ñeán maáy giôø thì ñöôïc nguû vaø giôø giaác laøm vieäc trong ngaøy ra sao thì coâ keå raèng coâ ñi nguû vaøo luùc 3 giôø saùng maø 5 giôø saùng ñaõ phaûi thöùc daäy. Hoâm naøo thaèng beù coâ troâng nom maø daäy treã thì coâ ñöôïc nguû ñeán 7 giôø saùng. Vì khoâng nguû ñuû neân nhieàu khi ñaàu oùc coâ cöù meâ muoäi ñi. Côm thì khoâng ñuû aên. Böõa toái chæ ñöôïc moät cheùn côm, böõa tröa chæ ñöôïc cho aên goùi mì. Coâ cöôøi voâ tö noùi “moãi ngaøy coù moät cheùn côm, söùc em aên khoâng ñuû no nhöng em khoâng daùm noùi”. Coâ bò chuû ñaùnh lieân tuïc leân ñaàu ñeán ñau nhöùc maø khoâng ñöôïc thuoác uoáng. Caøng bò ñaùnh thì caøng queân nhöõng gì chuû daën neân tieáp tuïc bò ñaùnh taøn teä hôn. Coâ phaûi xin chuû ñaùnh thì xin ñaùnh vaøo thaân, vaøo buïng. Sau cuøng, chòu ñöïng khoâng noåi coâ boû troán vaø may tìm ñöôïc ñeán choã taïm truù cuûa cha Huøng. Khi gaëp coâ, Khanh thaáy ngöôøi coâ baàm tím. Coù ñieàu raát thöông taâm laø khi ra ñi coâ cuõng ñaõ nhôù hai ñöùa nhoû coâ ñaõ lo laéng chaêm soùc, coâ chaøo maáy ñöùa nhoû vì chuùng cuõng traïc tuoåi hai con cuûa coâ ôû nhaø. Moät ngöôøi thaät chaát phaùc, chæ bieát phuïc tuøng chuû, chòu ñöïng, khoâng thuø haän. Khanh chaéc raèng khi troâng hai ñöùa nhoû naøy, coâ cuõng nhôù ñeán con cuûa coâ ôû choán queâ höông. Khanh cuõng ñaõ giuùp coâ goïi ñieän thoaïi baèng theû veà gia ñình ôû Vieät Nam, sau khi noùi chuyeän vôùi boá, maët coâ sung söôùng hôùn hôû, hôn

chín thaùng nay em khoâng ñöôïc noùi chuyeän vôùi gia ñình.”. Coøn coù coâ keå, moät hoâm ñoùi quaù, coâ ñaùnh lieàu aên leùn nöûa cheùn côm thöøa cuûa chuû, khoâng may bò baét gaëp. Chuû ñaùnh ñaäp, baét quyø xuoáng ñaát xin loãi vaø baét höùa laø khoâng bao giôø daùm taùi phaïm. Coøn coù coâ keå vì chuû khoâng muoán ñoå thöùc aên hö, neân thöôøng xuyeân baét coâ aên nhöõng thöùc aên hö hoâi thoái, vaø canh chöøng coâ aên cho heát khoâng ñöôïc ñoå. Coâ keå aên xong chæ muoán oïe ra. ÔÛ thôøi ñaïi naøy, Ñaøi Loan ñöôïc coi nhö vuøng Silicon Valley thöù hai treân theá giôùi, thöùc aên khoâng phaûi laø thöù thieáu thoán ôû ñaây, taïi sao ngöôøi Vieät Nam chuùng ta laïi bò ñoái ñaõi daõ man nhö vaäy. Vaên Giang: Ñoù laø moät tröôøng hôïp. Tuy laø bò haønh haï nhöng chaéc laø chöa ñeán noãi theâ thaûm nhö caùc tröôøng hôïp khaùc maø coâ ñaõ chöùng kieán phaûi khoâng? Mai Khanh: Coù moät coâ keå laïi laø tröôùc khi giao ñeán moät chuû môùi laø bò teân moâi giôùi ngöôøi Ñaøi Loan cöôõng hieáp. Coâ ñaõ bò nhuïc raát nhieàu laàn vì cöù khoaûng 2 tuaàn leã laïi bò ñoåi sang moät nhaø khaùc vaø moãi laàn ñoåi thì bò ñem ra chôï trao cho khaùch nhö moät moùn haøng. Khi gaëp Khanh, coâ cho hay laø choàng cuûa coâ ôû nhaø nghe phong phanh vieäc naøy vaø haêm seõ boû coâ, thaäm chí khoâng chòu troâng nom ñeán ñöùa con 7 tuoåi vì cho raèng vôï mình ñaõ laøm nhuïc gia ñình. Coâ coù nhôø cha Huøng lieân laïc veà nhaø ñeå giaûi thích nhöng khoâng bieát coù giuùp gì ñöôïc khoâng. Laàn sau cuøng, coâ bò ñuoåi veà Vieät Nam. Khi ñeán phi tröôøng coâ xeù veù maùy bay ñeå ôû laïi. Caûnh saùt ñònh ñöa coâ veà laïi cho teân moâi giôùi nhöng coâ noùi vôùi hoï laø neáu traû coâ laïi cho teân naøy thì coâ seõ töï töû ngay laäp töùc. Sau cuøng thì caûnh saùt Ñaøi Loan ñöa coâ veà shelter cuûa cha Huøng. Trong böõa aên tröa tröôùc giôø phaùi ñoaøn rôøi Ñaøi Loan, caùc chò em ñaõ daønh tieàn cuûa böõa aên chieàu mua theâm thöùc aên laøm chaû gioø ñeå ñaõi phaùi ñoaøn. Trong böõa aên, coâ khoâng aên ñöôïc vì nghó ñeán con cuûa mình ôû nhaø theøm moät mieáng nem raùn maø

khoâng coù. Vaên Giang: Ngöôøi moâi giôùi ñoù laø ngöôøi Ñaøi Loan hay laø ngöôøi goác Vieät? Mai Khanh: Y laø ngöôøi Ñaøi Loan vaø ngay tröôùc khi Khanh veà laïi Myõ thì coù tin cho hay y ñaõ bò caûnh saùt Ñaøi Loan baét giöõ. Caùc coâ cho hay trong hai naêm qua ñaõ coù haøng traêm coâ gaùi Vieät Nam sang Ñaøi Loan bò y laøm nhuïc. Y khoâng coù vôï Vieät Nam nhöng coù moät coâ thoâng dòch vieân cuõng bò baét cuøng luùc veà toäi ñoàng loõa. Hoâm ñoù phaùi ñoaøn cuõng muoán xuoáng ñeán chöùng kieán vuï baét giöõ nhöng vì caûnh saùt ñang ñieàu tra neân sôï raèng neáu vì lyù do gì caûn trôû cuoäc ñieàu tra maø caûnh saùt khoâng baét ñöôïc teân naøy thì mình cuõng aùy naùy. Nhöng cuõng may sau cuøng thì coù tin cho hay teân moâi giôùi ñaõ bò baét. Vaên Giang: Coâ coù bieát taïi sao ñeán giôø naøy, sau moät thôøi gian daøi laøm nhöõng vieäc toài teä nhö vaäy maø teân moâi giôùi naøy môùi bò baét khoâng? Mai Khanh: Caùc coâ keå laïi raèng maëc duø bò ñaùnh ñaäp quaù daõ man, caùc coâ raát sôï bò traû veà Vieät Nam, neân cuõng khoâng daùm laøm gì. Raát nhieàu tröôøng hôïp bò traû veà Vieät Nam, vaø neáu bò traû veà thì coi nhö nôï ngaäp ñaàu khoâng coù tieàn traû. Coù nhöõng tröôøng hôïp caùc chò em ñeán baùo vôùi caûnh saùt thì bò ñuoåi veà, khoâng can thieäp. Chính cha Huøng ñaõ vaän ñoäng nhöõng luaät sö Ñaøi Loan ñeä ñôn toá caùo neân caûnh saùt môùi coù bieän phaùp. Vaên Giang: Chính quyeàn Vieät Nam nghe noùi cuõng coù vaên phoøng ôû Ñaøi Baéc ñeå giuùp ngöôøi lao ñoäng taïi Ñaøi Loan. Coâ coù nghe gì veà vaên phoøng naøy khoâng? Mai Khanh: Ñaùng lyù ra thì phaùi ñoaøn cuõng seõ ñeán vaên phoøng naøy ñeå phoûng vaán do moät teân laø Traàn Ñoâng Huy laøm tröôûng phoøng. Moät coâ coâng nhaân keå laïi laø khi hoï goïi vì caàn giuùp ñôõ thì chaúng ai nhaác phoân. Hoaëc nhaác leân roài cuùp. Khi noùi chuyeän ñöôïc thì

cuõng chaúng nhaän ñöôïc söï giuùp ñôõ naøo. Moät coâ thieän nguyeän vieân ôû Myõ coù choàng laøm vieäc ôû Ñaøi Loan ñeán xin lieân laïc vôùi caùc coâ lao ñoäng thì bò oâng naøy duøng nhöõng danh töø raát khieám nhaõ vaø coøn doïa ñaùnh. Phaùi ñoaøn coù hoûi nhöõng ngöôøi trong phaùi ñoaøn beân Vieät Nam ôû cuoäc hoïp thì ñöôïc traû lôøi raèng “ít ngöôøi maø nhieàu vieäc quaù”. Nhöng roõ raøng laø nhöõng caù nhaân nhö theá naøy raát laø voâ traùch nhieäm. Ngöôøi daân Vieät Nam khi ra nöôùc ngoaøi chaúng coù ñöôïc söï che chôû gì cuûa nhaø nöôùc caû. Vaên Giang: Coâ nghó sao veà lôøi pheâ bình raèng ñaây laø nhöõng ngöôøi ham tieàn vì “ñaõ bieát nhöõng vaán ñeà naøy roài sao vaãn cöù ñi?” Mai Khanh: Noùi raèng hoï ham tieàn chaúng khaùc naøo mình phaùn “ñoùi sao khoâng naáu chaùo thòt maø aên?” vaäy. Ai muoán xa con nhoû cuûa mình, xa choàng mình, ai muoán xa vôï môùi cöôùi cuûa mình, ai muoán xa boá meï mình. Nhöõng ngöôøi naøy laø thaønh phaàn ngheøo khoå trong nöôùc vaø hoï hy sinh ra ñi khoâng chæ ñeå kieám tieàn ñeå gia ñình coù mieáng aên maø coøn cho con caùi coù cô hoäi ñöôïc ñi hoïc, ñeå töông lai cuûa chuùng hy voïng khaù hôn ñôøi cuûa cha meï, chuùng ñôõ khoå hôn. Hoï ra ñi vì chaúng coøn coù ñöôøng naøo khaùc hôn. Khi ñôøi soáng quaù cô cöïc thì ñaây laø loái thoaùt sau cuøng. Cuõng nhö ngaøy xöa ngöôøi ta hoûi “bao nhieâu hieåm nguy treân bieån maø ngöôøi Vieät Nam uøn uøn xuoáng taøu vöôït bieân?” Vaên Giang: Theo coâ thì caùc toå chöùc vaø caù nhaân ñoàng baøo chuùng ta ôû haûi ngoaïi coù theå laøm ñöôïc gì ñeå giuùp xoùa boû tình traïng ñaøn aùp nhaân phaåm cuûa ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam ôû nöôùc ngoaøi? Mai Khanh: Khanh nghó vieäc baûo veä nhaân phaåm cuûa ngöôøi Vieät Nam, duø laø ôû nôi ñaâu, phaûi laø boån phaän cuûa moïi ngöôøi trong chuùng ta. Thaät khoù coù theå töôûng töôïng ñöôïc ôû theá kyû thöù hai möôi moát maø coøn coù nhöõng

thaûm caûnh nhö vaäy. Chuùng ta coù theå vaän ñoäng ñeå chính quyeàn Hoa Kyø, chính quyeàn Ñaøi Loan, chính quyeàn Vieät Nam hieän nay phaûi nhìn vaøo tình traïng naøy ñeå coù bieän phaùp giaûi quyeát tôùi nôi tôùi choán. Neáu 30 naêm tröôùc ñaõ coù nhöõng ngöôøi ñöùng ra keâu goïi söï cöùu giuùp daønh cho nhöõng ngöôøi lieàu mình vöôït bieân vöôït bieån tìm töï do thì ngaøy nay chuùng ta, nhöõng ngöôøi ñang soáng trong caùc xaõ hoäi töï do daân chuû, bieát toân troïng phaåm giaù con ngöôøi, phaûi cuøng nhau leân tieáng ñoøi chaám döùt caûnh soáng noâ leä tuûi nhuïc cuûa ñoàng baøo chuùng ta vì caûnh ñoùi ngheøo cô cöïc phaûi chaáp nhaän hy sinh ra ñi kieám aên nôi xöù ngöôøi. Vaên Giang: Maáy tuaàn tröôùc ñaây coâ ñaõ cuøng vôùi moät phaùi ñoaøn quay trôû laïi thaêm caùc traïi tò naïn ôû Nam Döông vaø Maõ Lai, sau ñoù laø chuyeán ñi Ñaøi Loan. Caûm nghó cuûa coâ sau hai chuyeán ñi naøy nhö theá naøo? Mai Khanh: Chuyeán ñi veà Bieån Ñoâng raát xuùc ñoäng vì nhìn thaáy ñoàng baøo mình ñaõ hy sinh raát nhieàu ñeå ñi tìm töï do. Nhöng taát caû nhöõng caùi ñoù nhö moät trang saùch ñaõ ñoùng laïi. Mình ñang soáng trong moät theá giôùi töï do daân chuû vaø nhöõng ñieàu mình ñöôïc höôûng ñoâi khi laïi quaù thôø ô khoâng nghó ñeán. Chuyeán ñi Ñaøi Loan cho Khanh thaáy laø moät thaûm kòch môùi cuûa ngöôøi daân Vieät Nam mình ñang dieãn ra vaø neáu khoâng leân tieáng ngay baây giôø thì bieát ñeán bao giôø môùi coù hy voïng chaám döùt? Vaên Giang: Xin caùm ôn Mai Khanh ñaõ daønh cho cuoäc noùi chuyeän naøy.

Rao Vaët nhaät baùo NGÖÔØI VIEÄT Tel: (714) 892 - 9414 Fax: (714) 894 -1381

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A17

.3”

DAT

Scandal

A18 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

DAT

vaø “tieáng thôm” ngaøn ñôøi LEÂ NGOÏC Xu höôùng taïi Vieät Nam hieän nay ñang buøng phaùt teä naïn scandal theo doïc daây chuyeàn trong giôùi ngheä só. Nhöõng scandal naøy khoâng phaûi laø nhöõng scandal thoâng thöôøng nhö chuyeän sinh hoaït thöôøng ngaøy cuûa caùc ngoâi sao quoác teá maø caùc ngheä só Vieät laïi chuyeân chuoäng hình thöùc scandal “mang thaân mình ra ñoåi laáy coâng danh”. Ñaây coù theå xem nhö moät con ñöôøng taét ñoäc haïi nhaát hieän nay nhöng laïi ñang trôû thaønh moát taïi Vieät Nam vôùi haøng loaït vuï scandal aùi tình coâng khai nhö: Laâm Huøng, Nguyeãn Hoàng Nhung, Toâ Huaân Vuõ, Yeán Vy. Roài ñeán nhöõng cuoäc baùn mình cho dö luaän nhö Haø Kieàu Anh, La Duy Ngoïc, Anh Thö, Thanh Höông, Kim Khaùnh, Löu Vieät Huøng... baèng nhöõng böùc aûnh nude toaøn thaân. Ñeå roài cuõng töø chuyeän scandal “giöôøng chieáu” maø sinh ra haøng loaït nhöõng baát ngôø trong giôùi quan chöùc, baùo chí Vieät Nam... Scandal “tieáng thôm ngaøn ñôøi” Ñaàu tieân phaûi nhaéc laïi nhöõng caùch “taïo teân tuoåi” baèng nhöõng thöôùc phim “aên nguû, giöôøng chieáu” hay cuoäc tình aûo tay ñoâi khoâng maáy hay ho. Môû ñaàu phong traøo scandal gaây shock cho haøng nghìn

coâng chuùng laø ca só Nguyeãn Hoàng Nhung. Nhung laø moät ca só ñaõ ñi haùt ôû Haø Noäi töø khaù laâu nhöng teân tuoåi cuûa coâ vaãn môø nhaït tröôùc voâ vaøn teân tuoåi khaùc. Cô may ñeán vôùi Nhung khi coâ ñöôïc choïn vaø tham gia trong moät chöông trình gameshow ca nhaïc ñình ñaùm cuûa ñaøi truyeàn hình mang teân “Sao Mai Ñieåm Heïn”. Trong chöông trình naøy, Nguyeãn Hoàng Nhung laø moät göông maët saùng giaù nhöng khoâng phaûi laø noåi troäi nhaát nhoùm ñuû ñeå coâ moät böôùc leân tieân. Khi Sao Mai - Ñieåm Heïn ñang vaøo giai ñoaïn cuoái, boãng ñuøng moät caùi Hoàng Nhung saùng röïc vôùi nhöõng böùc aûnh nude do ngöôøi tình cuûa coâ laø Leâ Vónh Thaéng tung ra thò tröôøng. Cuoäc chôi ñöôïc dieãn theo vôû cheøo “heát tình thuø ñeán” khieán cho anh chaøng dôû tung aûnh leân maïng vaø toá caùo coâ laø ngöôøi tình aên tieàn, lôïi duïng nhieàu ngöôøi trong ban toå chöùc ñeå ñöôïc noåi tieáng. Keå töø ñoù teân tuoåi Nhung saùng röïc, moïi ngöôøi ñoå nhau ñi xem coâ ngöôøi maãu ñöôïc ñoàn laø “gaùi laøng chôi coù tieáng” khieán cho caùt seâ cuûa coâ cuõng taêng nhanh ñeán choùng maët ñoàng haønh beân caïnh caùi bieät danh “ngoâi sao aùi tình kheùt tieáng”. Chuyeän Nguyeãn Hoàng Nhung qua chöa ñöôïc laâu thì chaøng ca só

treû Laâm Huøng bò dính moät vuï scandal aùi tình. Ngöôøi yeâu cuûa Laâm Huøng ñaõ göûi ñôn kieän laøm aàm baùo chí veà chuyeän tình nghìn leû nhieàu ñeâm cuûa mình. Khi hai ngöôøi ñang maën noàng thì boãng döng Laâm Huøng baïc tình ñoøi chia tay sau khi höôûng lôïi khaù nhieàu töø söï chu caáp, thieät thoøi cuûa coâ gaùi Vieät kieàu Myõ - Phöông Nhi. Khoâng chæ theá hai ngöôøi coøn coù con vôùi nhau nhöng Laâm Huøng nhaát quyeát khoâng nhaän vaø thaûn nhieân noùi caâu “ai muoán coù con toâi cho coù con” khieán cho Phöông Phi phaûi tuyeân boá ñi thöû ADN ñeå xaùc nhaän boá cho con mình. Trong chuyeän tình naøy coâ gaùi teân Phöông Nhi coøn cho bieát ñaõ mieät maøi laøm theâm caät löïc ñeå cho Laâm Huøng vay tieàn mua xe hôi ñi dieãn nhöng vaãn chöa nhaän ñöôïc hoài aâm cho laàn traû laïi. Scandal maõi ñeå tieáng ñoàn vang xa, ñöa Laâm Huøng leân nhö dieàu gaëp gioù. Nhöng chæ ñöôïc moät thôøi gian Laâm Huøng quay laïi vò trí ban ñaàu vôùi danh hieäu ca só treû beân caïnh haøng loaït nhöõng göông maët môùi ngaøy naøo cuõng xuaát hieän theo moät taàn soá choùng maët. Hoïc theo Laâm Huøng, thì moät chaøng ca só ít ai bieát ñeán laø ai, nghe ñaâu taùch ra töø moät ban nhaïc chaúng phaûi laø ñình ñaùm laém cuõng

Nhaïc só Ñoã Quang (traùi), moät naïn nhaân ñaõ töï vaãn vì söï taán coâng cuûa baùo chí vaø voâ taâm cuûa giôùi chöùc traùch. Beân phaûi laø Ca só Tuyeát Sôn.

coù moät scandal aùi tình khoâng khaùc laø maáy. Ngöôøi yeâu cuûa anh chaøng göûi ñôn naøy, thö noï ñeán baùo chí vôùi muïc ñích toá caùo Toâ Huaân Vuõ (teân cuûa chaøng ca só naøy) ñaõ lôïi duïng coâ. Tröôùc khi quen vaø yeâu Vuõ, Vöông Tuù Mi laø moät fan cuoàng nhieät cuûa Vuõ vaø thöôøng xuyeân ñi xem, uûng hoä caùc chöông trình ca nhaïc coù söï goùp maët cuûa anh. Sau nhieàu laàn trao ñoåi qua laïi, Toâ Huaân Vuõ ñaõ ñöa Vöông Tuù Mi veà nhaø vaø aên naèm nhö vôï choàng. Anh chaøng coøn duøng lôøi ngon ngoït ñeå coâ saém söûa ñaày ñuû tieän nghi cho gia ñình mình xong ñaù qua moät beân, ñeán vôùi coâ khaùc - moät Vieät kieàu. Vaãn bieát göûi ñôn laø beân bò haïi nhöng chaúng hieåu sao hai beân lôøi qua tieáng laïi nhö maøn kòch

“ngöôøi ñaåy ngöôøi ñöa” vuïng veà ñeán loä roõ muïc ñích duøng thaân laøm baøn ñaïp ñi leân. Scandal aùi tình xuaát hieän ngaøy caøng nhieàu khieán cho coâng chuùng khoâng coøn loøng tin trong chuyeän “ngheä só bò haïi” nöõa. Duy chæ coù vuï ngöôøi maãu khaù aán töôïng taïi Vieät Nam laø Ngoâ Thanh Vaân bò ngöôøi khaùc moi moùc ñôøi tö moät caùch chi tieát. Töø khi coâ chöa noåi tieáng cho ñeán khi thaønh sao vôùi nhöõng bí maät khoù ai coù theå nghó ñeán, laø ñöôïc phaàn lôùn khaùn giaû thoâng caûm do nhöõng taám aûnh nude (moät phaàn cuûa scandal) ñöa ra khoâng heà loä lieãu laém. Coøn rieâng Yeán Vy nhaân vaät chòu ñoøn buùa rìu dö luaän nhaát hieän nay laïi bò scandal “ñaäp” laïi khi ñoaïn phim quay caûnh coâ ñang laøm tình vôùi baïn trai teân laø Thanh Toøng ñöôïc tung ra ngoaøi. Khoâng hieåu Vy nghó gì chöù gaàn nhö dö luaän khoâng tin vaøo moät ngheä só daùm caû gan mang chuyeän “xaáu hoå” trong phoøng the nhö theá ra maø tröng baøy. Vaãn bieát laø do Toøng nhaän laø thuû phaïm nhöng coøn ai daùm tin Yeán Vy voâ toäi khi coâ gaàn nhö môû ñaàu phong traøo “baêng sex” leân “haïng sao”? Ñaõ theá, baêng môø nhieàu ngöôøi môùi ngôø ngôï ñaõ thaáy Vy ñöùng ra nhaän toäi theo kieåu khoâng ñaùnh töï khai ñeå ai cuõng bieát vaäy. Boán chuyeän scandal ñình ñaùm nhaát naøy beân caïnh moät loaït nhöõng ca só thoaùt y tröôùc oáng kính ñeå ghi laïi nhöõng giaây phuùt gôïi caûm coù yù nhö “daønh cho coâng chuùng” nhö ngöôøi maãu laï maët La Duy Ngoïc, ca só môùi ít ngöôøi nhaéc tôùi Löu Vieät Huøng, hoa haäu Haø Kieàu Anh, Kim Khaùnh.. ñaõ laøm soùng gioù thò tröôøng. Noåi leân hieän töôïng duøng thaân laøm baøn ñaïp trôû thaønh ngoâi sao moät caùch thoâ thieån, vuïng veà cuûa caùc ngheä syõ Vieät Nam ñeå roài daãn ñeán haøng loaït nhöõng söï kieän trôù treâu lieân tieáp xaûy ra. Tieáng thôm ñeå laïi ngaøn ñôøi roài giôø ñaây cöù nhaéc tôùi scandal ai cuõng trôû thaønh thaân chuû chöù khoâng coøn troø naïn nhaân bò haïi nöõa. Moät caùi cheát vaãn coøn chöa ñuû?

Ngöôøi maãu Ngoâ Thanh Vaân töøng ñieâu ñöùng vì scandal.

Haàu heát, nhöõng vuï scandal naøy ñöôïc khai thaùc chi tieát laø nhôø ñeán baùo chí. Caùc nhaø chöùc traùch töø khoâng bieát chuyeän, qua thoâng tin toång hôïp ñöôïc ñaêng taûi caën keõ Tieáp trang A19

Scandal

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A19

vaø “tieáng thôm” ngaøn ñôøi Tieáp trang A18

töøng ngoùc ngaùch cuõng trôû thaønh ngöôøi tham gia, cho yù kieán vaø leân tieáng phaûn hoài. Ñaùng buoàn cho moät hoäi chöùng aên theo “voâ duyeân” cuûa caùc nhaø chöùc traùch taïi Vieät Nam, thaáy baùo chí cheâ scandal ca só naøy taïo neân nhaèm aên theo thì cuõng baét ñaàu leân tieáng laø coâ naøy baøy troø. Roài nghe dö luaän noùi xaáu thì laø xaáu, baùo chí khoâng nhaéc tôùi hay boû qua thì laø chöa ñeán möùc phaûi chòu phaït. Töøng coù laàn nhaïc só Ñoã Quang bò phaûn aùnh laø bò baùo chí cheøn ñeán ñöôøng cuøng, phanh phui tin ñoàn laø “ñoàng tính, löøa gaït hoïc troø thu tieàn ñaép vaøo mình”. Baùo chí “ñaäp” Ñoã Quang naëng ñeán noãi ngöôøi nhaïc só naøy phaûi töï vaãn. Chaúng thaáy caùc nhaø chöùc traùch leân tieáng maø phôùt lô nhö khoâng coù chuyeän. Trong vieäc naøy, coù moät doïc daây baùo chí maø theo nhö ñôn toá caùo tröôùc khi cheát cuûa Ñoã Quang goàm boán ñaïi dieän tieâu bieåu ñöôïc neâu teân roõ raøng laø Thanh Chung (baùo ñieän töû VNN), Höông Traø (baùo Coâng An TP. HCM), Leâ Quang Thanh Taâm (baùo Maøn AÛnh Saân Khaáu), Traàn Nhaät Vy (baùo Tuoåi Treû), taát caû ñeàu voâ söï. Neáu caùc oâng lôùn vaãn cöù phôùt lô nhö moïi chuyeän thì laïi khoâng khieán cho ngöôøi ta thaéc maéc vaø ngaïc nhieân nhö kieåu: Chuyeän phaït chuyeän khoâng. Khi chuyeän cuûa Nguyeãn Hoàng Nhung dieãn ra, maëc duø vuï naøy ngöôøi tình cuûa coâ coøn leân aùn ban toå chöùc VTV (Ñaøi Truyeàn Hình Vieät Nam) aên hoái loä ñeå ñöa coâ vaøo danh saùch trieån voïng naêm ngöôøi trong voøng thi cuoái cuøng (caùc voøng thi cuûa cuoäc thi naøy seõ loaïi daàn caùc thí sinh ñeå loïc ra 5 ngöôøi toát nhaát tham gia voøng thi cuoái) nhöng moïi chuyeän cuõng Ngöôøi maãu Ngoâ Thanh Vaân töøng ñieâu ñöùng vì scandal.

chaúng bò leân aùn hay phaït caûnh caùo gì caû. Coù laàn VTV coøn lôùn tieáng tuyeân boá kieän Leâ Vónh Thaéng nhöng chuyeän chaúng ñi ñeán ñaâu, caùc naïn nhaân chuû möu voâ söï. Ñeán scandal cuûa Laâm Huøng, Toâ Huaân Vuõ cuõng an toaøn traùnh naïn. Nhöng ñeán Yeán Vy thì coâ gaëp nhieàu khoù khaên nhaát. Scandal cuûa coâ coù Voõ Thanh Toøng ñöùng ra nhaän toäi nhöng Toøng thì chaúng sao duø coù tin cho laø bò baét roài phaït naøy, phaït noï, coøn rieâng Yeán Vy (tieáng laø naïn nhaân) thì laïi bò caùc nhaø chöùc traùch nhuùng tay vaøo tröøng phaït ñuû ñieàu. Hieän nay coâ khoâng ñöôïc tham gia vaøo caùc boä phim do nhaø nöôùc thöïc hieän, khoâng chæ theá baùo chí moät soá ngöôøi khoâng hieåu vì coù thuø hay sao maø lieân tieáp phæ baùng vaøo ñaïo ñöùc cuûa coâ. Maëc duø ñeå baøn ñeán ñaïo ñöùc cuûa moät con ngöôøi, thì tröôùc moät haønh ñoäng ai coù quyeàn ñeå ñöa leân baøn moå hay cöù noùi thaúng ra laø moät vaøi ngöôøi lôïi duïng hai myõ töø “baùo chí” maø töï khoaùc leân mình caùi quyeàn sinh, quyeàn saùt con ngöôøi nhö ñaõ töøng quyeát ñònh cho caùi cheát Ñoã Quang vaäy? Ñaõ theá, ngay khi Yeán Vy nhöõng töôûng ñöôïc quay trôû laïi vôùi cuoäc soáng bình thöôøng ñeå gia nhaäp vaøo moät vai trong phim “Trung UÙy” cuûa ñaïo dieãn Haø Sôn thì baùo chí daáy leân thoâng tin Haø Sôn döïa vaøo scandal cuûa Yeán Vy huùt khaùch. Baùo chí ñaùnh ñoäng caùc nhaø toå chöùc, tra hoûi töøng ñôn vò thöïc hieän moät khieán cho Haø Sôn cuõng phaùt hoaûng maø nhanh choùng ruùt teân Yeán Vy ra ngoaøi. Vaäy laø trong tình caûnh dôû khoùc, dôû cöôøi bò dö luaän ñoàn thoåi, baùo chí gheùt boû, quan chöùc doøm ngoù, Yeán Vy chæ coøn coù caùch chui vaøo trong nhaø maø chôø

qua naïn. Ai cuõng coù laàn sai, neáu sai ñaõ ñaùnh thì cuõng phaûi chöøa ñöôøng cho ngöôøi ta thoaùt chöù doàn ñeán ñöôøng cuøng thì quaû cuõng laø ñieàu maø bao laâu nay laøng baùo Vieät Nam laãn quan chöùc Vieät Nam huøa nhau keát hôïp. Caùi cheát cuûa nhaïc só Ñoã Quang ñaùng leõ phaûi laø lôøi caûnh tænh, moät ñoøn maïnh giaùng vaøo giôùi quan chöùc coù quyeàn haønh taïi Vieät Nam töø laâu roài nhöng döôøng nhö moät ngöôøi cheát vaãn laø chöa ñuû? Scandal laø moät con dao hai löôõi, deã aên maø cuõng deã ñöùt tay nhöng caùc ngheä só phaûi traùnh 10 thì caùc nhaø chöùc traùch, baùo chí phaûi bieát linh ñoäng 100 ñeå coù nhöõng haønh ñoäng hôïp tình. Khoâng theå theo caùch caùc oâng to thì maëc keä maøy muoán laøm gì thì laøm, coøn giôùi caàm buùt thì laøm hoûng ngheà nghieäp cuûa mình ñeå mang tình caûm caù nhaân vaøo coâng vieäc. “Gheùt ai phaûi ñaùnh ñeán cuøng, thuø ai phaûi ñaäp tôùi soá” coù leõ môùi ñaõ laø “chaâm ngoân” cuûa nhöõng ngoøi buùt ñaõ bieán thaønh “laù caûi”. Sau chuyeän Yeán Vy, chaéc haún baøi hoïc lôùn cho caùnh ngheä só Vieät Nam ñöøng ruùt ngaén giai ñoaïn, sau moät ñeâm leân tôùi trôøi baèng nhöõng scandal “baùn mình” cho dö luaän kieåu naøy.

DAT

A20 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

VIEÄT NAM 24 GIÔØ QUA

Thaùi Bình: Löøa noâng daân sang Ñaøi Loan, Haøn Quoác laøm ruoäng Tieáp trang A12

gì veà chuyeän ñi lao ñoäng nöôùc ngoaøi, nhöõng ngöôøi treân ñaõ ñeán ñoøi laïi tieàn cuûa Hieån. Nhöng khoâng ai ñöôïc Hieån hoaøn laïi tieàn ñaày ñuû caû, ngöôøi thì ñöôïc anh ta gaùn cho caùi tivi, ngöôøi thì ñöôïc anh ta traû “nhoû gioït” moãi laàn moät ít. Khoâng hy voïng ñoøi ñöôïc tieàn, oâng Leâ Gia Cöông (huyeän Höng Haø), oâng Nguyeãn Thaùi Haèng vaø Taêng Vaên Cöôøng (huyeän Thaùi Thuïy) ñaõ laøm ñôn toá caùo Hieån vôùi coâng an tænh Thaùi Bình.

Ninh Thuaän: Khôûi toá giaùm ñoác cöùu ñoùi daân baèng gaïo moác

NINH THUAÄN 20-05 - Cô quan ñieàu tra tænh Ninh Thuaän hoâm 18 thaùng 5 ñaõ phaùt leänh khôûi toá baø Hoaøng Trang Thanh, giaùm ñoác xí nghieäp löông thöïc Ninh Thuaän veà toäi “Thieáu tinh thaàn traùch nhieäm” ñoàng thôøi baét taïm giam oâng Chaâu Kim Cöôøng, Phoù phoøng Toång hôïp Xí nghieäp Löông

thöïc Ninh Thuaän veà toäi “Coá yù laøm traùi gaây haäu quaû nghieâm troïng.” Vuï caáp gaïo moác ñeå cöùu ñoùi daân ngheøo ñaõ laøm xoân xao dö luaän taïi VN trong thôøi gian vöøa qua. Söï vieäc xaûy ra vaøo cuoái thaùng 12 naêm 2004, khi tænh Ninh Thuaän ñaõ ñaët haøng cho Coâng ty Löông thöïc Bình Thuaän mua 1,000 taán gaïo do ngaân saùch tænh chi traû ñeå cöùu ñoùi cho nhaân daân tröôùc Teát AÁt Daäu; vaø coâng ty Bình Thuaän ñaõ giao cho ñôn vò tröïc thuoäc laø Xí nghieäp Löông thöïc Ninh Thuaän nhieäm vuï naøy. Trong thaùng 1 naêm 2005, Xí nghieäp Löông thöïc Ninh Thuaän ñaõ giao cöùu ñoùi 500 taán gaïo; ñeán thaùng 4 naêm 2005, khi tieáp tuïc cöùu ñoùi ñôït 2 thì xaûy ra tình traïng gaïo moác, keùm chaát löôïng gaây baát bình trong nhaân daân. Sau ñoù, tænh ñaõ laäp ñoaøn thanh tra vaø chuyeån hoà sô cho cô quan phaùp luaät tieáp tuïc ñieàu tra; ñoàng thôøi Toång Coâng ty Löông thöïc mieàn Nam cuõng ñaõ chæ ñaïo taïm ñình chæ coâng taùc 3 caùn boä cuûa Xí nghieäp Löông thöïc Ninh Thuaän, trong ñoù coù oâng Chaâu Kim Cöôøng vaø baø Hoaøng Trang Thanh.

Haø Noäi:

Moät phoù Giaùm Ñoác nhaûy laàu töï saùt

HAØ NOÄI 20-05 - Baø Hoaøng Thò Lieân, 48 tuoåi, phoù giaùm ñoác Trung taâm Kieåm ñònh Quoác gia Sinh phaåm Y hoïc thuoäc Boä Y teá VN ñaõ nhaûy laàu töï töû vaøo luùc 1 giôø chieàu ngaøy 19 thaùng 5 naêm 2005. Tôø Tieàn Phong daãn lôøi moät nhaân chöùng laø oâng Traàn Coâng Thaéng, baùc só phoøng quaûn lyù chaát löôïng keå laïi oâng nghe coù tieáng ñoäng maïnh döôùi saûnh ra vaøo, khi chaïy tôùi quan saùt thì phaùt hieän baø Phoù giaùm ñoác Trung taâm ñaõ cheát. Cô quan ñieàu tra ñaõ kieåm tra phoøng laøm vieäc cuûa baø Lieân

SATURDAY, MAY 21, 2005 ôû phöôøng Khöông Mai, quaän Thanh Xuaân, Haø Noäi ñaõ tìm thaáy 2 laù thö tuyeät meänh, moät laù göûi choàng vaø 2 con gaùi, moät laù göûi ñoàng nghieäp trong cô quan. Cô quan ñieàu tra coâng an Haø Noäi cho ñaây laø moät vuï nhaûy laàu töï saùt. Vò trí choã naïn nhaân ñöôïc phaùt hieän töông öùng vôùi ban coâng taàng 3. Nguyeân nhaân daãn ñeán töû vong ñöôïc xaùc ñònh laø chaán thöông do rôi töø treân cao xuoáng. Trong ñoù, laù thö göûi anh chò em trong cô quan, baø Lieân than phieàn veà caùch ñoái xöû cuûa moät soá ngöôøi, gaây beø, keùo phaùi... ª

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A21

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

DAT

BAN GIAÙM ÑOÁC ÑAËC BIEÄT

MUA 1 TAËNG 1 TÖÔNG ÑEN AÊN PHÔÛ

CAÙC LOAÏI BOÄT LAØM THAÏCH

BAÙNH TRAÙNG

GIÔÙI HAÏN 2

MUA 1 TAËNG 1

MUA 1 TAËNG 1

MUA 1 TAËNG 1

NHAÕN HOÄP - LÔÙN

GIÔÙI HAÏN 2

ÑAÄU HUÕ

XUÙC XÍCH (HEO/GAN)

GIÔÙI HAÏN 2

MUA 1 TAËNG 1

MUA 1 TAËNG 1

MUA 1 TAËNG 1

CHÆ TRONG TUAÀN NAÀY SÖÕA

GAÏO THÔM

TAÙO

TOÂM COÙ ÑAÀU

GAØ ÖÙC COÙ XÖÔNG

BUÙN GAÏO

HIEÄU NGÖÏA BAY NÖÔÙC DÖØA LON ÑOÂNG LAÏNH

MAÊNG TRE

ÑUOÂI BOØ

XOAØI THANH CA

CAÙ LUØ ÑUØ

CAÛI ÑAØI LOAN

CUÛ CAÛI

ÔÙT XANH/VAØNG

GAØ

ÑAÏI HAÏ GIAÙ MÌ TOÂ AÊN LIEÀN

- NÖÔÙC CAM NÖÔÙC THAÏCH

CAØ PHEÂ

SOØ ÑIEÄP

MOÄT BÒCH

THÒT VIEÂN CHÍN

(MAÄT ONG/BOÂNG CUÙC/ÑÖÔØNG MÍA)

HAØNH NAÂU

Nhieàu haøng tuyeån choïn vôùi nhieàu tieát kieäm Haõy ñeán mua saém taïi caùc Sieâu Thò cuûa chuùng toâi

CAÙC LOAÏI HAÛI SAÛN ÑOÂNG LAÏNH MOÄT BÒCH

DÖA LEO NHOÛ

A22 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Vieät Nam Bình Phöôùc:

Thieâu cheát 2 con thô vì giaän vôï BÌNH PHÖÔÙC 20-05 Vaøo luùc 6 giôø 30 phuùt saùng 20 thaùng 5, beänh vieän Nhi ñoàng I Saøi Goøn ñaõ tieáp nhaän hai chaùu beù ñöôïc chuyeån veà töø Bình Phöôùc trong tình traïng bò boûng raát naëng (ñoä III-IV). Moät chaùu nhoû ñaõ töû vong tröôùc ñoù moät giôø treân ñöôøng chuyeån beänh. Ñeán 9 giôø 30 phuùt chaùu beù coøn laïi cuõng khoâng qua khoûi côn nguy kòch. VietNamNet cho hay, ñoù laø hai chaùu Ngoâ Quang Haäu (4 tuoåi) vaø Ngoâ Quang Hieáu (8 tuoåi), truù taïi aáp Nam Ñoâ, Taân Phöôùc, Ñoàng Phuù, Bình Phöôùc. Caû hai thi theå treû thô naøy ñeàu bò chaùy ñen vaø bieán daïng hoaøn toaøn.

Keå ñoát cheát caùc em chính laø ngöôøi cha ruoät, Ngoâ Vieát Duõng, truù taïi huyeän Ñoàng Phuù, Bình Phöôùc. Röôïu vaø hôøn ghen vôùi vôï ñaõ khieán haén chaâm löûa thieâu cheát hai ñöùa con thô. Ngöôøi meï treû Phaïm Thò Loan, 29 tuoåi, khoâng theå queân ñöôïc hình aûnh hai anh em chaùu Hieáu vaø Haäu oâm nhau quaèn quaïi trong ñaùm chaùy. Ñeâm qua laø moät ngaøy ñònh meänh ñoái vôùi hai con trai cuûa chò. Söï vieäc baét ñaàu töø khi Ngoâ Ngöôøi vôï, ngöôøi meï toäi nghieäp Phaïm Thò Loan. Vieát Duõng, sinh 1972, laø cha ñeû cuûa hai chaùu beù trôû veà nhaø cöûa haøng taïp hoùa cuûa vôï oâng vaøo nhaø haû?” Chò Loan giaûi thích cho choàng mình trong hôi röôïu noàng naëc. mình uoáng röôïu. raèng ñoù chæ laø khaùch ñeán Duõ n g quaù t : “Khoâ n g coù tao Duõng ñaõ noåi giaän khi thaáy moät thanh nieân ngoài tröôùc ôû nhaø maø maøy daùm cho ñaøn mua röôïu bình thöôøng vaø höùa

SATURDAY, MAY 21, 2005 laàn sau khoâng ñeå khaùch ngoài uoáng röôïu nhö vaäy nöõa. Theá nhöng Duõng vaãn khoâng buoâng tha, maø Duõng doïa cheùm cheát chò Loan. Quaù hoaûng sôï, chò Loan beá coâ con gaùi Hoaøng Yeán (3 tuoåi) chaïy sang nhaø haøng xoùm laùnh naïn, caùc chaùu Ngoâ Quang Haäu vaø Ngoâ Quang Hieáu vaãn coøn ôû trong nhaø. Ñeán hôn giôø ñeâm, töø haøng xoùm nhìn sang, chò Loan khoâng tin vaøo maét mình, hai chaùu Haäu vaø Hieáu ñang oâm chaët nhau, xung quanh löûa chaùy röïc khaép thaân theå. Keû chaâm löûa ñoát con chính laø ngöôøi cha thöôøng ngaøy hay beá aüm, naâng niu chuùng! Chò Loan lao vaøo nhaø cöùu con nhöng ñaõ muoän, hai chaùu beù bò boûng naëng, maët muõi bieán daïng; coøn chò bò boûng caû hai baøn chaân, ngaát lòm ñi. Moät nhaân chöùng, baø Nguyeãn Thò Mai - haøng xoùm cuûa gia ñình chò Loan cho bieát, cuoäc soáng cuûa hai vôï chuû yeáu döïa vaøo laøm nöông raãy;

ngoaøi ra Duõng coøn coù theâm ngheà thôï hoà. Duõng thöôøng hay uoáng röôïu vaø khoâng ít laàn caõi nhau vôùi vôï. Laàn “xung ñoät” naøy, thaûm caûnh ñaõ xaûy ra... Cuõng trong saùng 20 thaùng 5, coâng an tænh Bình Phöôùc ñaõ tieán haønh baét giam Ngoâ Vieát Duõng ñeå tieán haønh ñieàu tra.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A23

.3”

DAT

Powered by

A24 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

.3”

DAT

.3”

TÖØ LITTLE SAIGON

Ñòa Phöông

ÑEÁN HOA THÒNH ÑOÁN

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B1

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Leã An Taùng Coá Nhaïc Só Nhaät Tröôøng:

Linh Cöõu ñöôïc chuyeån qua tröôùc Töôïng Ñaøi Chieán Só Vieät Myõ tröôùc khi hoûa thieâu Westminster (05/20) - Vaøo luùc 2 giôø chieàu hoâm qua, 20 thaùng 5 naêm 2005, Leã Di Quan nhaïc só Nhaät Tröôøng Traàn Thieän Thanh ñaõ ñöôïc di chuyeån qua tröôùc Töôïng Ñaøi Chieán Só Vieät Myõ vaø döøng laïi khaù laâu ñeå gia ñình coá nhaïc só röôùc di aûnh cuûa ngöôøi quaù coá ñeán tröôùc chaân Töôïng Ñaøi laøm leã theo ñuùng nhö yù nguyeän cuûa coá nhaïc só khi sanh tieàn. Haøng traêm thaân quyeán vaø ñoàng höông ñaõ theo xe tang ñeán Töôïng Ñaøi vaø roài laïi theo xe tang trôû veà Nghóa Trang Peek Family döï leã Hoûa Thieâu, tieãn chaân laàn cuoái ngöôøi nhaïc só ñaõ ñoùng goùp phaàn lôùn söï nghieäp aâm nhaïc cuûa mình cho quaân ñoäi vaø cho caû moät theá heä chieán tranh. Tröôùc ñoù, taïi nhaø quaøn töø luùc moät giôø tröa, haøng chuïc ñaïi dieän caùc toå chöùc, Hoäi Ñoaøn, AÙi Höõu trong coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi ñaõ laàn löôït ñoïc nhöõng ñieáu vaên thaät xuùc ñoäng tröôùc haøng traêm ngöôøi thaêm vieáng ñeå tieãn ñöa laàn cuoái ngöôøi nhaïc só ñöôïc quaàn chuùng meán yeâu. Theo nhöõng anh chò em giöõ traät töï cho bieát thì trong nhöõng ngaøy thaêm vieáng vöøa qua, luùc naøo tröôùc baøn thôø Linh Cöõu cuûa coá nhaïc só cuõng coù ñoâng ngöôøi ñeán vieáng ñaëc bieät laø caùc cöïu quaân nhaân QLVNCH. Ñieàu ñoù noùi leân söï nghieäp aâm nhaïc cuûa nhaïc só Nhaät Tröôøng Traàn Thieän Thanh ñaõ aûnh Leã di quan coá nhaïc só Nhaät Tröôøng, linh cöõu ñöôïc chuyeån leân xe tang tôùi Töôïng Ñaøi höôûng theá naøo ñoái vôùi coäng ñoàng ngöôøi Vieät, nhaát laø vôùi Chieán Só Vieät Myõ tröôùc khi tôùi phoøng hoûa thieâu. (Hình: Nguyeân Huy) theá heä chieán tranh ngaøy naøo. (NH)

Caûnh Saùt Vieân Charles Shinn töøng bò kieän “duøng vuõ löïc quaù ñaùng” Caûnh Saùt Tröôûng Westminster hoïp baùo veà töôøng trình cuûa CHP THIEÄN GIAO & NGUYEÃNGOÏCHAÁN cuoäc ñieàu tra seõ ñöôïc baét ñaàu. Bieän Lyù Cuoäc Quaän Cam ñaõ nhaän ñöôïc baûn töôøng trình cuûa CHP vaøo ngaøy 20 Thaùng Naêm. OÂng bieän lyù seõ laø ngöôøi ñöa ra caùc quyeát ñònh sau cuøng.” Trung UÙy Hall phaùt bieåu. “Baûn töôøng trình cuûa CHP cho bieát caûnh saùt vieân, teân Shinn, coù loãi, vaø söï kieän ñöôïc xem nhö moät tai naïn.” Trung UÙy Hall cho bieát theâm: “Baûn töôøng trình naøy phaûi ñöôïc giöõ bí maät cho ñeán khi Bieän Lyù Cuoäc Quaän Cam

Ñaïi Hoäi Kyø IV Phong Traøo Giaùo Daân Vieät Nam Haûi Ngoaïi

Ngaøy giôø: 5 giôø chieàu ngaøy Thöù Saùu 20 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø doøng Saint Patrick, 7802 Bolsa Avenue, Midway City, CA 92655. Ñaïi hoäi laàn thöù IV Phong Traøo Giaùo Daân Vieät Nam Haûi Ngoaïi. Coù côm chieàu thaân maät. Lieân laïc: Cao Vieát Lôïi 714-744-3969, Nguyeãn Lyù Töôûng 714-897-8187.

Ñaïi Nhaïc Hoäi “Taï Ôn Thaày”

Ngaøy giôø: 6 PM, ngaøy 20 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Seafood Kingdom. Vuõ Baûo toå chöùc. Ca nhaïc só: Minh Caûnh, Phöôïng Mai, Anh Khoa, Myõ Huyeàn, Hoaøi Linh, Höông Lan, Vuõ Baûo, Kim Töû Long vaø nhieàu ca nhaïc só khaùc. Lieân laïc: 714-791-5082, 714-903-3618, 408-603-7940.

Leã Phaät Ñaûn taïi tu vieän Loäc Uyeån

Ngaøy giôø: Hai ngaøy 21 vaø 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Tu Vieän Loäc Uyeån. Tìm chæ daãn loä trình treân website:

Tieáp trang B2

Caùi cheát oâng Buøi Taán Hoaøng:

Westminster, CA (20/5/ 2005) “Giai ñoaïn moät cuûa cuoäc ñieàu tra ñaõ hoaøn taát.” Trung UÙy Andrew Hall, Chæ Huy Tröôûng Sôû Caûnh Saùt Westminster, phaùt bieåu trong cuoäc hoïp baùo vaøo luùc 9 giôø saùng ngaøy 20 Thaùng Naêm, 2005, chæ moät ngaøy sau khi California Highway Patrol (CHP) trao cho Sôû Caûnh Saùt Thaønh Phoá baûn töôøng trình chi tieát lieân quan ñeán caùi cheát cuûa oâng Buøi Taán Hoaøng. “Giôø ñaây, giai ñoaïn hai cuûa

Sinh hoïat Coäng ñoàng

Ngöôøi ñi chôï Haøng Sale ñaëc bieät ngaøy Thöù Saùu 20/05/2005 * Hannam Chain Supermarket,

coù quyeát ñònh sau cuøng. Vaøo thôøi ñieåm naøy, chæ nhöõng phía coù lieân quan môùi ñöôïc ñoïc baûn töôøng trình cuûa CHP.” Trong khi ngoû lôøi “chia buoàn saâu xa” ñeán gia ñình naïn nhaân, cuõng nhö cho bieát raèng “caûnh saùt vieân laùi xe trong vuï Buøi Taán Hoaøng ñang phaûi nghæ vieäc coù aên löông,” Trung UÙy Hall cho bieát: “Gia ñình naïn nhaân chaéc phaûi nhaän ñöôïc noäi dung töôøng trình, vaøo chieàu

toái 19 Thaùng Naêm, hoaëc treã nhaát laø saùng sôùm 20 Thaùng Naêm, 2005.” Tuy nhieân, khi tieáp xuùc vôùi gia ñình naïn nhaân, baø Rose Buøi, thaân maãu anh Buøi Taán Hoaøng, phaùt bieåu vôùi Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät: “Gia ñình chuùng toâi chöa nhaän ñöôïc töôøng trình töø Sôû Caûnh Saùt Westminster cuõng nhö töø vaên phoøng luaät sö ñaïi dieän. Tuy nhieân theo tin töùc baùo chí, Hình chuïp anh Buøi Taán chuùng toâi ñöôïc bieát Cô Quan Hoaøng luùc coøn soáng. (Hình: Tieáp trang B2 Gia ñình cung caáp)

9772 Garden Grove Blvd., Garden Grove, 714-590-8408. Daàu baép Mazola: $5.98/1 gal Daàu meø Kadoya: $6.98/56oz Beáp ga di ñoäng: $9.98/1 caùi Nöôùc maém 3 cua: $2.48/1 chai S&B caø ri: $1.98/8.4 oz Xaø phoøng röûa cheùn: $0.98/chai 19oz Nöôùc töông Kikkoman: $6.48/1 gal Mì goùi Nong Shim Shin Ramyun: $8.99/ thuøng Gaø töôi nguyeân con: $0.89/lb Boø Rib Eye: $1.99/lb Söôøn boø Ñaïi Haøn: $1.99/lb Söôøn boø öôùp gia vò: $2.49/lb Rau deàn Myõ: $0.98/4 boù Xoaøi Ken: $3.98/thuøng Toâm töôi lôùn: $5.98/lb Caù luø ñuø töôi: $2.58/lb

Tieáp trang B2

DAT

B2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Kyø 114 Coù moät gaõ leân tieáng: -Choù cheát baây giôø cuõng chaúng quaêng xaùc ñi ñaâu, boïn caåu taëc vaãn baùn cho loø moå ñöôïc, gia vò cho vaøo daân ghieàn moäc toàn vaãn “chaùp” nhö thöôøng maø coøn khen ngon. Coâ gaùi gaân coå leân caõi: -Nhöng em thì ñaâu ñöôïc baèng con choù cheát, thôøi buoåi vaên minh ai maø aên thòt ngöôøi bao giôø. -Coâng an nhaân daân baây giôø gioûi laém, hoï phaùt hieän ra xaùc em hoï ñieàu ra ra thuû phaïm

vaø ñoøi laïi söï coâng baèng cho em. Coâ gaùi cöôøi reù leân: -Ñeå laøm gì vaäy, em thì cheát roài, thoâi ñi cha noäi ñöøng baøn thoái nöõa. Caû caùi quaùn coùc daäy leân tieáng cöôøi, coâ gaùi ñieám coù veû saên soùc coø Sang, môøi coø Sang huùt thuoác uoáng caø pheâ vaø hoûi haén coù aên saùng khoâng, ôû quaùn beân kia ñöôøng coù baùn buùn, nhöng coø Sang töø choái: -Thoâi khoûi, anh coøn phaûi trôû veà ñoùn moái quen cuûa anh. Tuy bieát raèng moái cuûa mình khoâng theå chôø ñôïi ñöôïc nöõa, hoï phaûi ñi ñeå kòp phieân chôï, nhöng coø Sang vaãn noùi theá. Coâ gaùi ñieám noùi laáp lieám: -Khoâng bao giôø em ñeå anh traû tieàn caø pheâ ñaâu, em traû tieàn coâng anh neø. -Thoâi khoûi, khuyeán maõi cho em luoân. -Khoâng ñöôïc, khoâng coù tieàn thì thoâi, coù tieàn thì em phaûi soøng phaúng, ñaâu ra ñoù, anh cöùu em thoaùt khoûi maáy thaèng khoán naïn ñoù laø toát laém roài ñeå em göûi laïi tieàn xe cho anh. -Vaäy thì traû theo giaù em töøng ñi. -Ñöôïc thoâi! Coâ gaùi laáy ra moät naém tieàn ñöa cho coø Sang, sao maø nhieàu theá naøy. Coø Sang ñeám tieàn roài traû laïi moät môù:

Thaûo luaän phoái hôïp sinh hoaït v/v TT CSVN ñeán Hoa Kyø

Sinh hoïat Coäng ñoàng Tieáp trang B1

www.DeerparkMonastery.org hoaëc goïi ñieän thoaïi taïi: (760) 291-1003. Chöông trình toång quaùt: Trang hoaøng ñòa ñieåm buoåi leã, söûa soaïn mang thöùc aên leo nuùi, aên toái treân nuùi vaø chôø traêng leân, ngoài Thieàn, tuïng kinh, Phaùp Thoaïi cuûa Thöôïng Toïa Thích Phöôùc Tònh, Ñaép Y, Thieàn Haønh tôùi ñòa ñieåm buoåi leã taém Buït...

Hoäi Hoa Lan Vieät Nam (OC) toå chöùc hoäi thaûo

Ngaøy giôø: 1 giôø chieàu, trong hai ngaøy 21 Thaùng Naêm vaø 18 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø thôø First Presbyterian, 11832 Euclid Street, Garden Grove, CA 92840 (Giöõa Chapman vaø OrangeWood). Höôùng daãn caùch troàng, tæa Lan, töôùi nöôùc vaø boùn phaân ñeå chaêm soùc Lan. Vaøo cöûa töï do.

Trung Taâm Y Teá Nhaân Hoøa toå chöùc Ngaøy Nhôù Ôn Meï

Ngaøy giôø: 10 giôø saùng ngaøy 21 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Trung Taâm Y Teá Nhaân Hoøa, 14221 Euclid Street #E vaø #F. Sinh hoaït: Khaùm phuï khoa, ño ñoä roãng xöông, thaûo luaän veà tieåu ñöôøng, ño huyeát aùp... Lieân laïc: Kieàu Dieãm hoaëc Dung Cao 714539-9999. Coù thöùc aên nheï.

Töôûng Nieäm Ca Nhaïc Só Nhaät Tröôøng

Ngaøy giôø: 6 giôø 30 chieàu ngaøy Chuû Nhaät 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ñaïi dieän ban toå chöùc buoåi töôûng nieäm ca nhaïc só Nhaät Tröôøng Traàn Thieän Thanh goàm coù thi só Cao Tieâu, nhaïc só Nguyeãn Hieàn, nhaïc só Traàn Trònh, Baùc Só Phaïm Gia Coån vaø nhaïc só Ñoã Kim Baûng.

Thö Môøi Phaät Ñaûn

Ngaøy giôø: 11 giôø 30 saùng ngaøy 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Chuøa Baûo Tònh, 2406 Marine Avenue, Gardena, CA 90249. Traân troïng kính môøi toaøn theå quyù ñoàng höông, ñaïo höõu, chö toân ñöùc tham döï ñoâng ñuû. Noäi dung ñaïi leã vaãn giöõ nhö moïi naêm. Lieân laïc: Chuøa Baûo Tònh 310-516-1522.

Caàu Nguyeän Chöõa Laønh taïi Nhaø Thôø Lighthouse

Ngaøy giôø: 3 giôø chieàu ngaøy Chuû Nhaät 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø Thôø Lighthouse, 13077 Century, Garden Grove. Caàu nguyeän chöõa laønh ñöôïc toå chöùc cho moïi ngöôøi, khoâng phaân bieät toân giaùo. Muïc Sö Jerry Paumier vaø moät nhoùm giaùo só Vieät Myõ ñaûm traùch. Lieân laïc: 714-897-5951, 714-653-8146.

Ngaøy giôø: 6 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Vieãn Ñoâng, 14891 Moran Street, Westminster, CA 92683. Thaûo luaän vaø phoái hôïp caùc sinh hoaït caàn thieát ñaùp öùng tình hình Thuû Töôùng Coäng Saûn Vieät Nam Phan Vaên Khaûi ñeán Hoa Kyø. Taäp Theå Chieán Só Vieät Nam Coäng Hoøa Haûi Ngoaïi, Trung Taâm Taây Nam Hoa Kyø vaø ñaïi dieän Ngoâ Giaùp (Trung Taâm Tröôûng) kyù thö môøi hoïp. Lieân laïc: 714-554-9028.

AÙi Höõu Thanh Hoùa Ñaïi Hoäi

Ngaøy giôø: 9 giôø 30 saùng, Chuû Nhaät ngaøy 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Hoäi tröôøng nhaø thôø Holy Spirit (Coäng Ñoaøn Thaùnh Linh), 17270 Ward Street, Fountain Valley. Muïc ñích: Möøng leã Thaùnh Giuse, leã gioã caàu nguyeän cho hoäi vieân, töôøng trình sinh hoaït naêm qua. Hoäi AÙi Höõu Giaùo Phaän Thanh Hoùa Haûi Ngoaïi Nam California thaân môøi. Hoäi Tröôûng Pheâroâ Nguyeãn Caàn kyù thö môøi.

Ra maét saùch “Theùp vaø Maùu” cuûa Haø Mai Vieät

Traân troïng kính môøi quí vò ñeán tham döï buoåi noùi Phaùp cuûa Sa moân Röøng Thieàn Dharma do Tyø Kheo Thích Böûu Minh. Lieân laïc: Thaân Chí (949) 252-9007, Chaân Nhaõ (714) 995-2273 hoaëc (714)333-5107. Sö Coâ Thích Nöõ Hieàn Löông kính môøi.

Tìm hieåu Caûi Löông

Ngaøy giôø: 10 giôø 30 saùng Chuû Nhaät 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Chuû ñeà: ra maét taùc phaåm “Tìm hieåu caûi löông vaø taâm tình ngöôøi Luïc Tænh” cuûa Giaùo Sö Traàn Vaên Chi. Lieân laïc: 562-208-1808.

Hoïp AÙi Höõu “Tieáp Vaän Vuøng 2 Chieán Thuaät”

Ngaøy giôø: 10 giôø saùng Chuû Nhaät ngaøy 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø haøng Emerald Bay, 5015 W. Edinger Avenue. Hoïp aùi höõu nhaân dòp oâng Phaïm Thanh Nghò gheù thaêm Little Saigon. Lieân laïc: Vuõ Troïng Muïc: 562-864-6061, Nguyeãn Xuaân Bích: 714-379-9739, Nguyeãn Maïnh Hieàn: 714-878-5833. Kyù thö môøi: Nguyeãn Vaên Tyù.

Ngaøy giôø: 1 giôø chieàu ngaøy Chuû Nhaät 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Taùc giaû Haø Mai Vieät giôùi thieäu taùc phaåm “Theùp vaø Maùu.” Taùc giaû laø cöïu Ñaïi Taù Tænh Tröôûng Quaûng Trò. Hoäi AÙi Höõu Quaûng Trò Nam California vaø Hoäi Cöïu Binh Chuûng Thieát Giaùp Vieät Nam Coäng Hoøa Nam California baûo trôï.

Hoäi AÙi Höõu Thieát Giaùp Nam California hoïp maët

Caùc Khoùa Tu Taäp taïi Tu Vieän Loäc Uyeån

Ñeâm nhaïc “Mai Höông - 50 Naêm Haùt Cho Ngöôøi”

Ngaøy giôø: Ngaøy 27 tôùi ngaøy 30 Thaùng Naêm naêm 2005. Ngaøy 17 tôùi ngaøy 19 Thaùng Saùu naêm 2005. Ngaøy muøng 1 tôùi ngaøy muøng 4 Thaùng Baûy naêm 2005. Ngaøy 14 tôùi ngaøy 18 Thaùng Chín naêm 2005. Ngaøy 21 tôùi ngaøy 25 Thaùng Chín naêm 2005. Ngaøy 28 Thaùng Chín tôùi ngaøy muøng 2 Thaùng Möôøi naêm 2005. Ñòa ñieåm: Tu Vieän Loäc Uyeån. Tìm chæ daãn loä trình treân website: www.DeerparkMonastery.org hoaëc goïi ñieän thoaïi taïi (760) 291-1003. Coi chi tieát vaø ghi danh treân Internet hoaëc ñieän thoaïi tôùi vaên phoøng theo caùc soá ghi treân.

Ñoâng Phöông Thôøi Baùo möøng 12 tuoåi

Ngaøy giôø: 6 giôø 30 chieàu 27 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Seafood Paracel, 15351 Brookhurst Street #101-106. Coù vaên ngheä giuùp vui. Chuû Nhieäm Toâ Kieàu Phöông ñöùng teân treân thö môøi.

Tyø Kheo Thích Böûu Minh noùi Phaùp

Ngaøy giôø: Thöù Baûy 28 Thaùng Naêm naêm 2005 vaøo luùc 4 giôø chieàu. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Vieãn Ñoâng, 14891 Moran Street, Westminster, CA 92683.

Ngaøy giôø: 11 giôø saùng ngaøy 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: 3150 W. Lincoln Avenue #134, Anaheim. Ñeå töôûng nieäm 30 naêm ngaøy Quaân Löïc Vieät Nam Coäng Hoøa bò böùc töû. Lieân laïc: Buøi Ñöùc Thuyeân 714-775-0839, Ñaëng Taán Ñôûm 310-328-6215. Kyù thö môøi: Hoäi Tröôûng Nguyeãn Hoaøng Duõng.

Ngaøy giôø: 3 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ca, nhaïc só: Kim Töôùc, Quyønh Giao, Thaùi Thaûo, Xuaân Thu, Anh Duõng, Nguyeãn Thanh Vaân, Phaïm Thaønh, Vöông Ñöùc Haäu, Thuïy Khanh, Luaân Vuõ, Vuõ Anh Tuaán, Ñöùc Thaønh... Veù ñoàng haïng: $25. Lieân laïc mua veù: (909) 732-5415, Nhaø Saùch Tuù Quyønh (714-531-4284), Bích Thu Vaân. Ñeâm nhaïc seõ ra maét hai CD môùi “Trôû Veà Dó Vaõng” vaø “Höông Tình Ca.” Ñòa chæ lieân laïc: Mai Höông Tröông, 2445 South Brisa Lane, Rowland Heights, CA 91748.

Hoäi thaûo veà “Alzheimer”

Ngaøy giôø: 10 giôø 30 saùng ngaøy Thöù Baûy muøng 4 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Trung Taâm Y Khoa UCI, 15355 Brookhurst Street, Westminster, CA 92683. Hoäi thaûo veà nguyeân nhaân, daáu hieäu vaø caùch chöõa trò beänh laõng trí nhôù Alzheimer. Lieân laïc: Kim Lieân Buøi 949-757-3756, BS Chính Leâ 714-531-2220.

“Club O’Noodles” trình dieãn taïi Little Saigon

Ngaøy giôø: 7 giôø toái muøng 4 Thaùng Saùu naêm

SATURDAY, MAY 21, 2005

-Nhieàu quaù, khoâng nhieàu theá ñaâu. -Anh noùi anh nhaän tieàn maø. -Nhöng khoâng nhieàu nhö theá naøy. -Coù maáy chuïc baïc maø nhieàu caùi gì, em vaãn thöôøng ñi nhö theá ñaáy. Nhöõng ngöôøi ngoài quanh thaáy theá cuõng noùi vôùi coø Sang: -Thoâi nhaän ñi, con nhoû laøm baûnh ñaõ ñöa thì cöù laáy, tính noù theá ñoù, anh nhaän ñi khoâng noù buoàn, noù uoáng thuoác raày töï töû thì mang toäi. Ngöôøi khaùc hoûi coø Sang: -Môùi chaïy xe phaûi khoâng? -Khoâng, naêm naêm roài. -Vaäy maø vaãn coøn giöõ ñöôïc “loøng nhôn ñaïo”. Coâ gaùi ñieám thaáy coø Sang chòu nhaän tieàn thì vui veû lieàn, coø Sang ñöùng daäy ra xe, coâ ta noùi vôùi: -Em meâ anh roài ñoù, anh môùi laø ngöôøi huøng cuûa em, anh teân gì, em teân Nga baûnh naøy. Laàn sau ñeán ñaây em tình nguyeän khuyeán maõi anh moät ñeâm, nhôù tìm Nga baûnh nghe anh. Coø Sang phoùng vuùt xe ñi, chæ quay laïi mæm cöôøi vôùi coâ ta. Haén cuõng khoâng cho Nga baûnh bieát teân mình laø gì. Saün coù tieàn, coø Sang nghó ñeán chuyeän ñoå ñaày bình xaêng vaø nhôùt maùy cuõng phaûi thay roài cho maùy xe eâm ñôõ khua. Mình seõ taø taø ñi tìm moái doïc ñöôøng, cuõng coù theå tìm ñöôïc moái khaùch chi ñeïp. * 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø thôø Jesus Christ of Latter Day Saints, 10332 Bolsa Avenue, Westminster, CA 92683. Thaønh phaàn dieãn vieân: Uyeân Huyønh, caùc dieãn vieân trong nhoùm kòch “Club O ‘ Nooldes” vaø caùc ca só noåi tieáng nhö Dieãm Lieân, Vaân Anh Nguyeân Khang, Tieán Duõng, Andy Quach... Giaù veù: $20. Lieân laïc mua veù: 714-280-5122.

Vieän Vieät Hoïc toå chöùc “Tìm hieåu vaên hoùa Ñoàng Nai-Cöûu Long”

Ngaøy giôø: 2 giôø tröa ngaøy Chuû Nhaät muøng 5 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: 15355 Brookhurst Street, #222. Ñieän thoaïi: 714-775-2050. Dieãn giaû: Giaùo Sö Nguyeãn Thanh Lieâm.

Hoäi Ngheä Só AÙi Höõu Hoïp Maët

Ngaøy giôø: 5 giôø chieàu ngaøy 17 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Hoïp ñeå kieåm ñieåm coâng vieäc, saép xeáp nhaân söï, keá hoaïch baûo veä quyeàn lôïi, coâng boá ngaân quyõ... Toång Thö Kyù Trung Quaân thay maët hoäi tröôûng kyù thö môøi.

Ñeâm nhaïc “Vietnamese Night”

Ngaøy giôø: 2 show 4 giôø chieàu vaø 7 giôø toái ngaøy Chuû Nhaät 19 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Harrah’s Casino & Resort, San Diego. Ca só Quang Duõng, Theá Sôn, Thu Haø, Höông Lan, Quang Linh, Thanh Thaûo, Hoaøi Linh Vieät Höông, nhaïc só Vaên Hoaøng, Vuõ Coâng AnNamX Dancers, Ban Nhaïc Syõ Döï Brothers. Veù baùn tröôùc taïi Tuù Quyønh (714-531-4284) vaø caùc tieäm saùch, nhaïc taïi Little Saigon...

Hoïa só Leâ Ñöùc trieån laõm tranh maøu nöôùc

Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät vaø Nguyeät San Phuï Nöõ Gia Ñình Ngöôøi Vieät baûo trôï. Ngaøy giôø: 11 giôø saùng Thöù Saùu ngaøy 24 Thaùng Saùu ñeán 6 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 26 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Hoïa só Leâ Ñöùc trieån laõm tranh maøu nöôùc chuû ñeà “Noùn Queâ Höông.”

Môû lôùp nhaïc “Hoa Töø Bi”

Ngaøy giôø: Khai giaûng vaøo 2 giôø chieàu ngaøy 25 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Chuøa Baûo Quang, 713 N. Newhope Street, Santa Ana, CA 92703. Tel: 714-554-1287. Lôùp nhaïc Hoa Töø Bi, goàm nhaïc lyù, hoøa aâm, saùng taùc... vaø piano, keyboard, guitar, luyeän gioïng, do caùc giaûng vieân ñaõ toát nghieäp Quoác Gia AÂm Nhaïc Saigon vaø Golden West Hoa Kyø ñaûm traùch. Ghi danh töø ngaøy muøng 2 Thaùng Naêm ñeán ngaøy 25 Thaùng Saùu naêm 2005. Theâm chi tieát: Goïi nhaïc só Nam Höng 714657-5267 hoaëc email: namhung2001@hotmail.com

Descanso Bonsai Society toå chöùc trieån laõm vaø baùn hoa Lan

Ngaøy giôø: Töø ngaøy 17 ñeán ngaøy 19 Thaùng Saùu naêm 2005, 9AM ñeán 4PM.

Nhöõng vaïi bia chaát ñaày treân baøn, thuoác laù cuõng heát caû maáy goùi, ñoà moài coi nhö ñaõ phaûi goïi ñeán laàn thöù hai vaø cuõng ñaõ gaàn heát, khoâng bieát coù phaûi röôïu vaøo lôøi ra khoâng, coø Sang taâm söï vôùi ñaøn anh Chieán ñaàu boø khoâng thieáu ñieàu gì, hoaøn caûnh khoán khoå cuûa haén vaø nhöõng con ngöôøi giang hoà ôû taàng lôùp haï löu ñeå kieám laáy nhöõng ñoàng tieàn saét maùu, nhöõng baùt côm chan nöôùc maét, ñieàu maø Chieán ñaàu boø khoâng bieát, hoaêïc ñaùm baïn beø thieáu gia cuõng chaúng bao giôø nghó tôùi. Chuùng chæ bieát aên chôi, höôûng thuï vaø neùm tieàn qua cöûa soå, keå caû caùc baäc laøm cha laøm meï cuûa ñaùm thieáu gia aáy cuõng vaäy, chæ coù moät lyù do laø chieàu chuoäng con, laøm vöøa loøng con ñeåâ mình raûnh thaân, khoâng bò con phieàn nhieãu, mình cuõng aên chôi hay laøm aên theo yù mình, nhö boá meï Chieán ñaàu boø, oâng cuõng aên chôi vaø meï cuõng aên chôi, ñöông nhieân Chieán phaûi ñoøi hoûi söï höôûng thuï, vaø Chieán ñöôïc chieàu chuoäng cuõng nhö caùc thieáu gia khaùc chôi ngoâng vaø chôi baûnh, laøm giang hoà vì hoaøn caûnh baét phaûi theá, coøn Chieán ñaàu boø thì muoán laøm giang hoà, maø giang hoà coù soá maù kia, roài Chieán ñaàu boø lao vaøo cuoäc, maø Chieán bieát chaéc raèng seõ khoác lieät, ñaùm giang hoà coù soá maù thì quæ quyeät, thuû ñoaïn, coù dòp laø thanh toaùn nhau vì lôïi, khoâng coù tí nghóa khí naøo heát.

Ñòa ñieåm: Descanso Gardens, 1418 Descanso Drive, La Canada Flintridge, CA. Ñaây laø show thöù 35 haøng naêm cuûa Descanso Bonsai. Trieån laõm bonsai cuûa caùc ngheä nhaân töø Novice ñeán Master. Trình dieãn tæa lan vaøo Thöù Baûy vaø Chuû Nhaät töø 11AM ñeán 1:30PM. Caùc giaûi thöôûng ñöôïc phaùt döôùi daïng Ribbons. Baøy baùn caùc loaïi hoa lan vaø saûn phaåm lieân heä. Lieân laïc: 818-952-4400, 818-952-4400 www.descanso-bonsai.com

Trieån Laõm “A Long Journey of Courage Vietnamese Americans in the United States 1975-2005”

Ngaøy giôø: 2 giôø chieàu Thöù Naêm ngaøy 28 Thaùng Tö ñeán ngaøy 20 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: California State University, Fullerton, 800 N. State College, Fullerton, CA 92834. Trieån laõm hình aûnh, phim tö lieäu, taøi lieäu lieân quan ñeán Coäng Ñoàng Vieät Nam taïi Hoa Kyø. Ban Toå Chöùc: Tieán Só Voõ Kim Sôn, Veronica Chiang, Tammy Tran, Laura Lesner, Judy Minh Hue Pham,... Trieån laõm keùo daøi töø ngaøy 28 Thaùng Tö ñeán ngaøy 20 Thaùng Saùu naêm 2005. Lieân laïc: (714) 278-3400.

Hoäi ngoä “Gia Ñình 18” vaø kyû nieäm “Tuyeán Theùp Xuaân Loäc”

Ngaøy giôø: Ngaøy muøng 9 vaø muøng 10 Thaùng Baûy naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Hoäi Ngoä Chieán Höõu Sö Ñoaøn 18 Boä Binh ñeå gaëp gôõ nhöõng chieán höõu töø nôi xa veà, thaêm hoûi nhau, vaø haøn huyeân taâm söï. Kyû nieäm “12 Ngaøy Tuyeán Theùp Xuaân Loäc” vaø nhôù veà nhöõng ñoàng ñoäi ñaõ hy sinh vì toå quoác. Lieân laïc: Ñaëng Vaên Phuùc (714) 679-1595. Ñaëng Traàn Hoa (714) 254-5141.

Hoäi Thaûo veà Haûi Thöôïng Laõn OÂng

Ngaøy giôø: 1 giôø chieàu ngaøy 24 Thaùng Baûy naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Buoåi hoäi thaûo veà Haûi Thöôïng Laõn OÂng - Leâ Höõu Traùc (1720-1791) ñöôïc toå chöùc bôûi Hoäi Döôïc Só Vieät Myõ Mieàn Nam California. Lieân laïc: 714-896-9518. Döôïc Só Vuõ Vaên Tuøng, Hoäi Tröôûng, kyù thö môøi. Hoïa Só Hoà Thaønh Ñöùc trieån laõm tranh Ngaøy giôø: Töø 15 ñeán 23 Thaùng Möôøi naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng Sinh Hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683.

Ngöôøi ñi chôï Tieáp trang B1 Caù hoá töôi nguyeân con: $0.98/lb Caù löôõi traâu: $0.98/lb

Coøn tieáp * AÙ Ñoâng Supermarket:

9221 Bolsa Avenue, Westminster, 714999-5566 ÔÙt bell xanh: $0.99/6lbs Mít ngheä Trofco: $0.98/2 lon Thòt boø xaøo meàm: $1.78/lb Chaân gaø lôùn: $0.48/lb Toâm coù ñaàu size 70/80: $7.98/Hoäp 4 lbs

* Sieâu thò & Thöông Xaù Saigon:

10131 Westminster Ave. Garden Grove (gaàn ngaõ tö Brookhurst), 714-636-5600 Chuoái: $0.99/5lbs Mì toâ Nong Shim cay & kimchi: $5.28/Box Söôøn heo non: $1.28/lb ÖÙc gaø naïc töôi: $1.18/lb Raâu möïc: $1.18/bòch 1lb

* Chôï AÙ Chaâu Supermarket:

16042 Magnolia St. Fountain Valley, CA 92708. 714-843-1818 Mít töôi: $0.99/1lb Salad xanh & ñoû: $0.99/4 boù Toâm traéng khoâng ñaàu 36-40: $12.98/1 hoäp (4 lbs) Ñuøi gaø khuùc: $0.49/1lb Mì Mama toâm: $4.99/1 thuøng

* Saigon City Marketplace:

15471 Brookhurst St. Westminster, CA 92683. 714-531-9800 Cam Cali: $0.99/10lbs Rau muoáng: $0.88/2lbs Toâm traéng khoâng ñaàu 71-90: $3.48/1 bòch (1.5lb) Naïc thaêng heo: $1.78/1lb Gaïo con ngoãng: $17.48/1 bao (50lbs)

Caùi cheát oâng Buøi Taán Hoaøng... Tieáp trang B1

Tuaàn Tra Coâng Loä California (CHP) ñaõ keát luaän vuï con trai chuùng toâi laø Buøi Taán Hoaøng bò baén vaø caùn cheát laø moät tai naïn vaø vieân caûnh saùt laùi xe coù loãi. Ñieàu naøy cuõng an uûi chuùng toâi ñöôïc phaàn naøo tröôùc caùi cheát töùc töôûi cuûa con chuùng toâi. Caùi cheát cuûa chaùu Hoaøng ñeå laïi cho chuùng toâi nhieàu xoùt xa vaø traùch nhieäm naëng neà vì Hoaøng coøn hai con nhoû maø vôï chaùu cuõng coøn treû daïi. Chuùng toâi chæ mong coâng lyù xeùt xöû ngöôøi coù toäi moät caùch “vöøa phaûi” ñeå cho con toâi yeân loøng nôi chín suoái.” Maëc daàu xaùc ñònh raèng ñaây laø moät tai naïn, Trung UÙy Andrew Hall khoâng cho bieát chi tieát veà vuï noå suùng xaûy ra tröôùc vuï ñuïng xe, vì theo lôøi oâng: “Moïi chi tieát phaûi chôø cho ñeán khi Bieän Lyù Cuoäc coù phaùn quyeát sau cuøng.” Vuï caùn cheát ngöôøi xaûy ra ngaøy muøng 9 Thaùng Hai naêm Tieáp trang B8

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B3

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

M Ö U

.3”

Minh hoïa: AÙNH BUØI

Buùt kyù

S I N H

TRAÀN TRUNG CHÍNH

Coäng ñoàng Ngöôøi Vieät Tî Naïn Coäng Saûn chæ môùi hieän höõu treân ñaát nöôùc Hoa Kyø suyùt soaùt gaàn 30 naêm, keå töø ngaøy 30 thaùng 4 naêm 1975. Thôøi gian naøy chöa phaûi laø daøi neáu so saùnh cuøng vôùi nhöõng coäng ñoàng caùc saéc toäc thieåu soá khaùc, tuy nhieân neáu so saùnh moät caùch bieåu kieán veà caùc laõnh vöïc buoân baùn kinh doanh, hay moät soá thaønh töïu veà khoa baûng hoïc vaán... thì coäng ñoàng Vieät Nam khoâng nhöõng khoâng thua keùm baát kyø caùc coäng ñoàng thieåu soá khaùc, maø coøn coù khaû naêng vöôït troäi hôn nhöõng coäng ñoàng thieåu soá khaùc ñaõ hieän höõu treân ñaát nöôùc Hoa Kyø tröôùc coäng ñoàng Vieät Nam Tî Naïn Coäng Saûn.

Moät thoáng keâ khoâng chính thöùc cho hay raèng tæ leä ngöôøi Vieät Nam coù vaên baèng ñaïi hoïc (ñang soáng treân ñaát Myõ) khoaûng 20%, nhö vaäy 80% nhöõng ngöôøi khoâng coù vaên baèng ñaïi hoïc sinh nhai möu sinh nhö theá naøo? Ngöôøi ta ñaõ noùi khaù nhieàu veà Main Stream (Doøng Chính) trong lónh vöïc chính trò nhö vaän ñoäng baàu cöû, öùng cöû, tranh cöû... cuûa ngöôøi Vieät, nhöng toâi thaáy ít coù taùc giaû naøo ñeà caäp ñeán Main Stream trong lónh vöïc kinh teá, nhaát laø lónh vöïc tìm ra ñöôïc coâng aên vieäc laøm cho thaønh phaàn ña soá 80% nhöõng ngöôøi khoâng coù cô may toát nghieäp ñaïi hoïc. Baøi vieát naøy cuûa toâi chæ ñeà caäp ñeán moät phaàn nhoû cuûa khía caïnh tìm coâng aên vieäc laøm moät caùch chính quy haàu giuùp cho nhöõng ngöôøi Vieät thieáu cô may toát nghieäp ñaïi hoïc coù theå “survive” ñöôïc trong moät xöù sôû taân tieán nhieàu naêng ñoäng vaø nhieàu ñoåi thay nhö xöù sôû Hoa Kyø naøy. Hy voïng nhöõng manh moái thoâng tin cô baûn naøy coù theå giuùp quyù vò ñoäc giaû ruùt ngaén ñöôïc thôøi gian moø maãm cuõng nhö coù theå mau choùng hoäi nhaäp vaøo xaõ hoäi Hoa Kyø ñeå chuùng ta coøn dö thì giôø “enjoy” nhöõng thuù vui khaùc. Doøng chính trong kinh teá Hoa Kyø bò chi phoái bôûi 3 theá löïc chính: 1/ Truyeàn thoâng 2/ Taøi chaùnh 3/ Nghieäp ñoaøn Nghieäp ñoaøn taïi Hoa Kyø mang danh hieäu Union (khaùc vôùi nghieäp ñoaøn AÂu Chaâu mang danh hieäu Syndycat) laø moät toå chöùc ñieàu haønh nhöõng hoaït ñoäng cuûa khoái coâng nhaân lao ñoäng. Ñoäng töø “ñieàu haønh” bao goàm nhieàu yù nghóa, ñaïi khaùi coù theå keå ra nhö sau : Chieâu Moä - Huaán Luyeän Kyõ Naêng - Tìm Kieám vaø Phaân Boå Vieäc Laøm - Quaûn Trò vaø Ñaàu Tö Caùc Phuùc Lôïi (cho toaøn theå thaønh vieân cuûa Nghieäp Ñoaøn). Trong phaïm vi giôùi haïn cuûa baøi vieát naøy, toâi chæ chuù troïng ñeán Apprenticeship Program cuûa Nghieäp Ñoaøn ñeå giuùp caùc ñoäc giaû Vieät Nam coù cô hoäi “möu sinh” trong boái caûnh khoù khaên cuûa neàn kinh teá Hoa Kyø hieän nay. Chöông Trình Hoïc Vieäc cuûa Nghieäp Ñoaøn (Apprenticeship Program) laø moät chöông trình vöøa hoïc vöøa laøm maø Nghieäp Ñoaøn ñöùng ra toå chöùc ñaøo taïo tay ngheà chuyeân moân cho caùc coâng nhaân coù trình ñoä toát nghieäp Trung Hoïc Phoå Thoâng (High School Diploma) hay töông ñöông (GED), ban ngaøy ñi laøm taïi caùc haõng xöôûng do Dispatcher cuûa Nghieäp Ñoaøn giôùi thieäu, ban ñeâm ñi hoïc chuyeân moân taïi caùc Training Center cuûa Nghieäp Ñoaøn. Thoâng thöôøng, chöông trình hoïc keùo daøi trong 5 naêm, moãi tuaàn

chæ hoïc coù 2 buoåi moãi buoåi hoïc chæ coù 3 giôø. Moät nieân khoùa coù 2 semesters thöôøng baét ñaàu vaøo cuoái thaùng Taùm vaø chaám döùt vaøo cuoái thaùng Naêm, neáu keå caû moät tuaàn nghæ Spring Break vaøo giöõa 2 semesters trong naêm vaø thôøi gian nghó giöõa 2 nieân khoùa, thì coù theå coi laø apprentice coù

ñöôïc 3 thaùng Heø. Thôøi gian nghæ Heø, apprentice (thôï hoïc vieäc) vaãn ñi laøm vaø neáu muoán nghæ vacation, nhaø tröôøng khuyeán caùo neân laáy vacation vaøo luùc nghæ heø daøi hôn 2 thaùng naøy. Löông boång cuûa apprentice tuøy thuoäc vaøo löông boång cuûa thôï chuyeân nghieäp (journeyman) vaø tuøy

thuoäc vaøo naêm hoïc cuûa apprentice. Thí duï taïi vuøng vònh San Francisco, thôï chuyeân nghieäp (journeyman) cuûa ngaønh Sheet Metal Workers ñöôïc Union “deal” vôùi giôùi chuû nhaân traû 39 dollars/moät giôø, thì ngöôøi apprentice hoïc semester ñaàu tieân cuûa naêm thöù nhaát ñöôïc

Union quy ñònh baèng 35% löông cuûa thôï chuyeân nghieäp, nghóa laø ñöôïc höôûng löông 13.65 dollars/moät giôø. Cöù moãi semester thi ñaäu, ñoàng löông ñöôïc taêng 5%. Trong khi ñoù, Nghieäp Ñoaøn ñòa phöông taïi San Diego (cuõng trong ngaønh Sheet Metal Workers) laïi quy ñònh apprentice hoïc semester

ñaàu tieân cuûa naêm thöù nhaát ñöôïc höôûng löông baèng 50% cuûa thôï chuyeân nghieäp! Sau ñaây laø nhöõng ngaønh ngheà maø Union (cuûa nhöõng ngaønh ngheà aáy) coù Apprenticeship Program - dó nhieân caùc chi tieát veà hoïc taäp vaø ñieàu kieän löông boång cuûa caùc Tieáp trang B4

DAT

B4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Kyø 53 - Töø khi rôøi khoûi nhaø chuùng ta ñeå ñeán ñaây, thì gia ñình caäu môï ñaõ doïn veà Taây Ñoâ gaàn nöûa naêm tröôùc. Caên nhaø naøy caäu môï ñaõ nhöôøng laïi cho moät laõo tröôïng, nghe ñaâu oâng ta laø moät ngöôøi Taøu, sang ñaây tî naïn... gì ñoù. Luùc chò vaø nghóa muoäi ñeán ñaây hoûi thaêm caäu môï, thì chæ thaáy moät traùng só trung nieân böôùc ra chaøo hoûi: - Xin chaøo nhò vò coâ nöông. Taïi haï chôø nhò vò ñaõ nöûa ngaøy roài... Tyû tyû vaø nghóa muoäi cöù ngôù ngaån caû ngöôøi... phaân vaân voâ cuøng, ñaønh baïo daïn ñaùnh tieáng:

- Taïi sao traùng só bieát tröôùc laø chuùng toâi seõ ñeán ñaây? OÂng ta chæ cöôøi. ñöa tay chæ chuoàng ngöïa ñeå ñöa ngöïa vaøo, sau ñoù môû roäng caùnh cöûa beân phaûi cho tyû vaø nghóa muoäi böôùc vaøo, gian giöõa vaãn ñoùng im lìm. Vöøa môû cöûa, oâng ta vöøa noùi: - Nhò vò cöù thö thaû ñaõ! Chuyeän taïi haï bieát tröôùc maø tieáp ñoùn ñoùn thaân maät nhö theá naøy, thì roõ raøng chuùng toâi khoâng phaûi laø keû gian hay boïn giaëc Minh gì ñaâu. Tyû tyû vöøa run sôï, vöøa töï traán an laáy mình, naém chaët tay nghóa muoäi Hoàng Lam, tænh bô böôùc vaøo beân trong. Luùc môùi xeá chieàu, neân beân trong nhaø aùnh saùng cuûa maët trôøi vaãn coøn toûa doïi khaép nôi. Ñöa tay chæ caên phoøng gaàn cuoái gian nhaø naøy, oâng ta noùi: - Ñaây laø phoøng cuûa nhò vò. Cöù ôû taïm ñaây, chôø sö phuï veà neáu coù gì baát tieän thì nhò vò cöù noùi vôùi oâng ta ñeå oâng ta cho thu xeáp nôi khaùc. Baây giôø cöù caát haønh lyù vaøo ñoù, vaø moïi vieäc cöù töï nhieân, phaûi bieát coi nhaø naøy nhö chính laø nhaø caäu môï cuûa nhò vò. Coù leõ chaäm laém laø chieàu kia Phaïm Cung traùng só seõ ñeán ñaây thoâi. Töø luùc aáy trôû ñi, tyû tyû vaø Thanh Höông ôû

M Ö U

maõi trong phoøng cho ñeán khi traùng só trung nieân kia noùi voïng vaøo laø môøi tyû tyû vaø nghóa muoäi ra nhaø thuûy taï ñeå duøng côm chieàu. Trong böõa côm ñoù, chò môùi ñöôïc bieát ngöôøi cöùu tyû tyû vaø Hoàng Lam trong khu röøng khoûi bò hoå voà toái hoâm ñoù laø vò traùng só naøy. Luùc ñaàu tyû tyû coøn nöûa tín nöûa nghi, nhöng ñeán khi oâng ta ñöa ra moät muõi teân... Tyû tyû troá maét nhìn, sao noù gioáng muõi teân maø tyû tyû laáy töø maét hoå ra, ñem laïi thì quaû nhieân cuøng moät loaïi... Caû 2 muõi teân ñeàu khaéc chöõ Leâ Traân. Tyû tyû vaø nghóa muoäi gaëp laïi aân nhaân thì laøm sao khoûi vui möøng. Khoâng coøn nghi ngôø gì caû, vaø töø ñoù raát tin töôûng nhöõng gì oâng ta noùi ra... Sö phuï cuûa oâng ta mua laïi nhaø cuûa caäu môï Hai, sau ñoù cho söûa sang laïi. Maõi ñeán hoâm nay tyû tyû vaø nghóa muoäi vaãn chöa ñöôïc gaëp ngöôøi sö phuï ñoù... Hoâm môùi tôùi sau khi nghe oâng ta noùi chuyeän gia ñình cuûa caäu môï, thì tyû tyû ñònh ñöa Hoàng Lam ñeán taän Ñoàng Quan ñeå tìm, nhöng oâng ta chaän laïi: - Nhò vò coâ nöông khoâng theå ñi ñeán ñoù ñöôïc, vì nôi ñoù laø nôi giaëc Minh ñoùng quaân. Hôn nöõa moïi vieäc naøy aân sö cuûa taïi haï ñaõ döï tính tröôùc roài... nhò vò coâ nöông phaûi ôû ñaây ñeå chôø ñôïi vò traùng só naøo ñoù... coù leõ Phaïm Cung thì phaûi... Voán ñang ngaïc nhieân thì tyû tyû laïi caøng ngaïc nhieân hôn, ñaønh baïo mieäng hoûi:

S I N H

Tieáp trang B3

apprentice cuûa caùc ngaønh ngheà ñeàu khoâng gioáng nhau veà maët chi tieát: 1/ Automotive Technician 2/ Bricklayers Apprentice 3/ Carpenter Apprentice 4/ Cement Mason 5/ Communication Technician 6/ Culinary / Pastry 7/ Drywall / Lathing 8/ Electricians 9/ Floor Covering 10/ Glazier 11/ Hardwood Floor Layers 12/ Heat and Frost Insulator and Asbestos Workers 13/ Field Iron Workers 14/ Shop Iron Workers 15/ Laborers 16/ Utility Landscape 17/ Meat Cutters / Sausage Makers 18/ Millwright Workers 19/ Operating Engineer 20/ Painting and Decorating 21/ Piledrivers 22/ Plastering Industries 23/ Plumbing, Pipefitting ang Refrigeration 24/ Roofer 25/ Sheet Metal Workers 26/ Sprinkler Fitter 27/ Stationary Engineer 28/ Surveyors 29/ Drywall Taper 30/ Tile Finisher Trong coäng ñoàng Vieät Nam, soá ngöôøi môû tieäm söûa xe hôi, laøm ñoàng bodyshop khoâng phaûi laø ít, ñaïi ña soá caùc chuyeân vieân veà xe hôi ñeàu toát nghieäp ôû caùc tröôøng colleges (keå caû tröôøng tö vaø community college cho neân ít coù ai ñeå yù ñeán Apprenticeship Program cuûa Automobile Technician. Tuy nhieân coù moät soá döõ kieän môùi maø chuùng ta caàn ñeå yù ñeán ngaønh naøy, ñoù laø trong voøng 5-10 naêm tôùi, theo chæ tieâu cuûa Boä Giao Thoâng Vaän Taûi Lieân Bang, 2/ 3 soá xe môùi baùn ra phaûi laø xe hybrid, töùc laø xe vaän haønh baèng ñieän vôùi moät ít nhieân lieäu. Hoa Kyø laø thò tröôøng tieâu thuï xe hôi lôùn nhaát theá giôùi, cho neân taát caû caùc quoác gia saûn xuaát ra xe hôi ñeàu phaûi tuaân thuû theo nhöõng quy ñònh vaø yù thích cuûa khaùch haøng Hoa Kyø. Buoäc phaûi söû duïng ñoäng cô hybrid vì aûnh höôûng giaù daàu caøng ngaøy caøng gia taêng (maø

khoâng coù cô may giaûm giaù, cho duø caùc quoác gia trong toå chöùc OPEC coù gia taêng saûn löôïng xuaát caûng daàu thoâ ñi nöõa). Lyù do thöù hai quan troïng khoâng keùm, ñoù laø caùc ñoäng cô nhieät hieän nay duøng nhieân lieäu daàu hoûa ñaõ thaûi ra quaù nhieàu khí carbonic (cuõng thöôøng ñöôïc nghe döôùi teân dioxide carbon) gaây oâ nhieãm nghieâm troïng cho baàu khí quyeån chuùng ta ñang sinh soáng khieán chính phuû lieân bang phaûi coù bieän phaùp ñeå giaûm thieåu soá löôïng khí carbonic ñoäc haïi cho söùc khoûe cuûa con ngöôøi. Söï chuyeån ñoåi töø ñoäng cô nhieät sang ñoäng cô ñieän vôùi moät chuùt ít nhieân lieäu cuõng seõ taùc ñoäng ñeán thò tröôøng söûa chöõa laép raùp, thò tröôøng cheá taïo caùc ñoà parts vaø thò tröôøng buoân baùn vaø phaân phoái caùc ñoà phuï tuøng xe hôi kieåu ñoäng cô môùi. Thôøi gian troâi qua raát nhanh, ñeå thích öùng vôùi tình theá môùi, thieát töôûng ñoäc giaû Vieät Nam chuùng ta chuaån bò ngay töø baây giôø cuõng khoâng phaûi laø quaù sôùm. Trong 30 ngaønh ngheà coù Apprenticeship Program maø toâi vöøa lieät keâ ôû treân, coù moät soá ngaønh ngheà maø toâi nghó laø coøn xa laï vôùi ngöôøi Vieät Nam mình, cho neân xin maïn pheùp ñöôïc giaûi thích theâm moät soá chi tieát cho deã hieåu (toâi khoâng daùm dòch ra tieáng Vieät vì trong xaõ hoäi Vieät Nam khoâng coù danh töø töông ñöông ñeå chæ nhöõng danh töø ngheà nghieäp xa laï naøy): Communication Technician: laø nhöõng chuyeân vieân chuyeân laép ñaët, söûa chöõa vaø baûo trì caùc ñöôøng cable cuûa ñieän thoaïi, truyeàn hình, internet... Drywall / Lathing: thôï laøm töôøng khoâ vaø laøm töôøng traùt vöõa. Sôû dó coù teân laø töôøng khoâ (drywall) ñeå phaân bieät vôùi töôøng xaây gaïch do bricklayers laøm cuõng nhö töôøng beâ toân ñuùc saün (ñöôïc laép ñaët vaøo caùc buildings nhieàu taàng) loaïi töôøng beâ toân ñuùc saün naøy do cement mason laøm. Thôï laøm töôøng khoâ döïng vaùch trong caùc buildings lôùn. Floor Covering: ñaây laø thôï loùt thaûm trong caùc vaên phoøng ôû caùc buildings hay loùt thaûm trong caùc residential houses vaø caùc apartments.

Glazier: thôï laép ñaët nhöõng taám kính to lôùn vaø naëng ôû caùc maët tieàn cuûa nhöõng buildings cao taàng. Hardwood Floor Layers: thôï laép ñaët nhöõng taám vaùn treân saøn nhaø cuûa nhöõng vaên phoøng laøm vieäc hay cuûa nhaø ôû. Heat and Frost Insulator and Asbestos Worker: laø nhöõng ngöôøi thôï laøm vieäc ñeå saûn xuaát ra nhöõng vaät lieäu caùch nhieät hay giöõ ñoä laïnh duøng trong laõnh vöïc xaây döïng. Field Iron Worker: laø nhöõng ngöôøi thôï laép raùp (keå caû haøn baèng ñieän) nhöõng maûnh rôøi kim loaïi cho caùc coâng trình xaây döïng baéng saét, thí duï nhö thaønh caàu, ñaø ngang, truï saét, khung maùi nhaø baèng saét... Shop Iron Worker: nhöõng ngöôøi thôï saét laøm vieäc trong shop, hoaøn taát saün saøng nhöõng maûnh rôøi kim loaïi ñeå ñöa ra coâng tröôøng laép raùp. Millwright: laø nhöõng ngöôøi thôï chuyeân döïng giaøn daùo, laép ñaët vaø baûo trì caùc trang

SATURDAY, MAY 21, 2005

cuï duøng trong ngaønh xaây döïng. Operating Engineer Worker: laø nhöõng ngöôøi thôï söû duïng vaø ñieàu khieån caùc loaïi xe cô giôùi nhö maùy uûi ñaát, maùy ñaøo ñaát, maùy troän hoà, maùy caàn caâu,... Nhöõng ngöôøi thôï söûa chöõa caùc loaïi maùy cô giôùi naëng vöøa keå treân cuõng naèm trong Union cuûa ngaønh naøy, nhöng ñöôïc ñaøo luyeän trong ngaønh söûa chöõa. Piledrivers: laø nhöõng ngöôøi thôï söû duïng vaø ñieàu khieån caùc loaïi maùy ñeå xaây döïng moùng caàu hay nhöõng coâng trình saâu döôùi maët bieån nhö caàu taøu, beán caûng,... Sprinkler fitter: luaät leä an toaøn cuûa Hoa Kyø quy ñònh moïi industrial buildings ñeàu phaûi coù heä thoáng xòt nöôùc töï ñoäng khi coù baùo ñoäng hoûa hoaïn, do ñoù ngoaøi heä thoáng nöôùc tieâu duøng, heä thoáng thoaùt nöôùc thaûi (do plumbing vaø pipefitting worker laøm), baét buoäc phaûi coù heä thoáng xòt nöôùc töï ñoäng ñeå chöõa chaùy heä thoáng naøy do sprinkler fitter worker laøm.

- Traùng só noùi ñeán teân ñeä ñeä cuûa chuùng toâi? Laøm sao traùng só bieát ñöôïc laø chuùng toâi ñang chôø noù? - Ñoù chuyeän cuûa aân sö! Taïi haï chæ bieát tieáp ñoùn nhò vò coâ nöông vaø noùi laïi nhöõng lôøi nhö vaäy! Sau gaàn hôn 2 ngaøy soáng vôùi traùng só naøy, tyû tyû vaø Hoàng Lam thaàm khaâm phuïc phong caùch quaân töû cuûa oâng ta. Töø cöû chæ ñeán lôøi noùi, luùc naøo cuõng toû ra nhö moät ngöôøi huynh tröôûng ñoái vôùi caùc tyû muoäi cuûa mình. Do ñoù tyû tyû vaø Hoàng Lam ñaõ baøn nhau nhaän oâng ta laøm ngöôøi ñôõ ñaàu roài goïi luoân hai tieáng “ñaïi ca”. Khi thaáy ñeä ñeä ñeán ñuùng nhö döï ñoaùn cuûa oâng ta, tyû tyû vaø Hoàng Lam laïi caøng thaùn phuïc hôn! Coù leõ khoâng bao laâu nöõa oâng ta seõ veà ñeå duøng côm toái vôùi chuùng ta. Chuyeän vaõn giöõa 3 ngöôøi cuõng saép keát thuùc, vì luùc naøy maët trôøi ñaõ xuoáng thaáp phía chaân nuùi Chí Linh vaø khoâng bao laâu nöõa aùnh saùng cuûa noù seõ taét nguùm. Thanh Höông naém tay Hoàng Lam keùo vaøo beáp ñeå chuaån bò doïn côm toái. Phaïm Cung hoûi voïng theo: - Tyû tyû aø, ôû ñaây duøng ñeøn muø u hay ñeøn gì? - Khoâng coù muø u, maø cuõng chaúng daàu laïc, toái nay traêng saùng thì duøng traêng thay ñeøn!

Coøn tieáp

Sheet Metal Worker: laø nhöõng ngöôøi thôï caét nhöõng taám saét coù traùng keõm ñeå raùp laïi thaønh nhöõng ñöôøng oáng gaén vaøo moãi taàng cuûa industrial buildings, cuûa commercial buildings hay cuûa nhöõng nhaø houses, nhöõng apartments hoaëc condominium. Nhöõng ñöôøng oáng naøy gaén lieàn vôùi nhöõng maùy quaït lôùn ñeå ñem khoâng khí sinh hoaït vaøo trong caùc buildings, nhöõng ñöôøng oáng naøy cuõng ñöôïc gaén lieàn vôùi heä thoáng air conditioning ñeå ñieàu hoøa nhieät ñoä vaøo muøa Heø, cuõng nhö ñöôïc gaén vaøo heä thoáng sinh nhieät ñeå mang laïi söï aám aùp trong muøa Ñoâng. Stationary Engineer Worker: ñaây laø nhöõng ngöôøi thôï ñieàu haønh vaø baûo trì nhöõng tieän nghi khaùc nhau cuûa nhöõng buildings lôùn, cuûa nhöõng heä thoáng beänh vieän, cuûa nhöõng haõng cheá taïo söõa vaø saûn phaåm phuï cuûa söõa, cuûa nhöõng cô xöôûng laøm baùnh keïo, cuûa nhöõng nhaø maùy loïc vaø phaân phoái nöôùc, cuûa nhöõng nhaø maùy taùi cheá nöôùc thaûi,nhöõng tieän nghi cuûa nhaø tuø nôi maø nhöõng maùy quaït, maùy ñieàu hoøa khoâng khí, nhöõng maùy saûn xuaát nhieät söôûi aám trong muøa Ñoâng raát caàn ñeán söï an toaøn cho ñôøi soáng con ngöôøi.

Center coù Apprenticeship Program hôi nhieâu kheâ vaø laâu laéc: tröôùc heát baám soá 411 ñeå hoûi operator veà soá ñieän thoaïi cuûa vaên phoøng ñòa phöông cuûa Nghieäp Ñoaøn maø mình muoán tìm. Khi bieát soá ñieän thoaïi roài thì phaûi goïi tröïc tieáp ñeán vaên phoøng cuûa Nghieäp Ñoaøn ñeå xin ñòa chæ, sau ñoù ñi thaúng ñeán vaên phoøng ñòa phöông cuûa Nghieäp Ñoaøn ñeå ñieàn ñôn xin gia nhaäp Apprenticeship Program ñoàng thôøi bieát theâm caùc chi tieát tuyeån löïa khaùc. Baây giôø, sau khi khi coù nhöõng maïng löôùi truy caäp nhö Yahoo, nhö Google... coâng vieäc tìm kieám ñòa chæ caùc Union seõ deã daøng vaø nhanh choùng hôn vì haàu heát caùc Union ñeàu coù website rieâng cuûa hoï. Tuy nhieân, phöông phaùp truy tìm ñòa chæ kieåu coå ñieån vaãn coøn giuùp ích cho nhöõng ai (vì nhieàu lyù do khaùc nhau) chöa quen thuoäc vôùi internet. Thaäm chí, ngoaøi phöông phaùp goïi toång ñaøi ñieän thoaïi 411, quyù ñoàng höông Vieät Nam cuûa toâi coøn coù theå tìm thaáy soá ñieän thoaïi vaø ñòa chæ cuûa moät soá vaên phoøng nghieäp ñoaøn ñòa phöông trong ñieän thoaïi nieân giaùm (yellow book) cuûa caùc coâng ty ñieän thoaïi ñòa phöông. Xin chuùc quyù ñoàng höông Vieät Nam nhieàu may maén. Tröôùc kia, khi caàn tìm San Joseù, ngaøy 25 thaùng 4 nhöõng ñòa chæ cuûa nhöõng naêm 2005 Union vaø nhöõng Training Traàn Trung Chính

AÂu Chaâu hy voïng ngaên chaën cuoäc khuûng hoaûng haït nhaân Iran VIENNA, AÙo - Ba nöôùc lôùn nhaát cuûa Lieân Hieäp AÂu Chaâu (EU) hy voïng vaøo tuaàn tôùi seõ thuyeát phuïc ñöôïc Iran ñöøng môû laïi caùc hoaït ñoäng haït nhaân coù tính caùch nhaïy caûm vì noù coù theå ñöôïc söû duïng ñeå cheá taïo bom nguyeân töû. Lieân Hieäp AÂu Chaâu muoán Iran haõy tieáp tuïc ngöng chæ chöông trình tinh cheá uranium ít nhaát cho tôùi cuoäc baàu cöû toång thoáng ngaøy 17 Thaùng Saùu, sau ñoù hoï hy voïng seõ taùi laäp caùc cuoäc thöông löôïng vôùi Tehran, caùc nhaø ngoaïi giao cuûa Lieân Hieäp AÂu Chaâu noùi. Nhöng nhöõng nhaø ngoaïi giao naøy noùi nhieäm vuï seõ khoâng phaûi deã daøng khi caùc ngoaïi tröôûng cuûa Phaùp, Anh vaø Ñöùc gaëp gôõ nhaø thöông löôïng haït nhaân haøng ñaàu cuûa Iran, Hassan Rohani, taïi AÂu Chaâu vaøo tuaàn tôùi. Caùc nhaø ngoaïi giao noùi cuoäc hoïp coù theå seõ dieãn ra vaøo ngaøy Thöù Tö taïi Vienna, nhöng ngaøy giôø vaø ñòa ñieåm coù theå thay ñoåi. Iran maïnh meõ phuû nhaän nhöõng lôøi caùo buoäc cuûa Hoa Kyø laø hoï ñang coá cheá taïo caùc voõ khí nguyeân töû vaø noùi caùc cô sôû haït nhaân cuûa hoï seõ chæ ñöôïc söû duïng cho moät chöông trình naêng löôïng haït nhaân daân söï. Nhöng vaøo Thaùng Möôøi Moät hoï ñaõ ñoàng yù ngöng caùc hoaït ñoäng tinh cheá nhö moät haønh ñoäng nhaèm gaây tin töôûng tieáp theo nhöõng cuoäc noùi chuyeän vôùi ba nöôùc Lieân Hieäp AÂu Chaâu. Duy trì söï ngöng chæ ít nhaát cho tôùi sau cuoäc baàu cöû seõ baûo ñaûm moät baùo caùo thuaän lôïi cho Iran cuûa cô quan theo doõi haït nhaân cuûa Lieân Hieäp Quoác - döï tính seõ hoäi hoïp vaøo ngaøy 13 Thaùng Saùu - vaø seõ laøm hoûng baát cöù chieán dòch naøo cuûa Hoa

Kyø nhaèm ñöa vaán ñeà ra tröôùc Hoäi Ñoàng Baûo An Lieân Hieäp Quoác, theo caùc nhaø ngoaïi giao taïi Vienna. Nhöng trong moät böùc thö vaøo tuaàn tröôùc, ba nöôùc Lieân Hieäp AÂu Chaâu ñaõ caûnh caùo oâng Rohani raèng neáu Tehran taùi tuïc baát cöù hoaït ñoäng naøo lieân quan ñeán vaán ñeà tinh cheá, hoï seõ uûng hoä nhöõng lôøi keâu goïi cuûa Hoa Kyø ñeå chuyeån vaán ñeà ra Hoäi Ñoàng Baûo An, laø cô cheá coù theå cöùu xeùt vieäc aùp ñaët caùc bieän phaùp cheá taøi ñoái vôùi Iran. Lieân Hieäp AÂu Chaâu ñaõ ñoøi hoûi Iran töø boû hoaøn toaøn chöông trình tinh cheá uranium ñeå ñoái laáy caùc töôûng thöôûng veà kinh teá vaø chính trò. OÂng Rohani noùi Iran seõ khoâng bao giôø töø boû vieäc tinh cheá vaø chaúng bao laâu nöõa seõ khôûi söï chuaån bò ñöa quaëng uranium vaøo tinh cheá - moät tieán trình tinh khieát hoùa uranium ñeå söû duïng trong caùc nhaø maùy ñieän haït nhaân hay cheá taïo voõ khí. Nga, nöôùc ñang xaây döïng loø phaûn öùng haït nhaân Bushehr cho Iran, ñaõ keâu goïi Tehran haõy nhöôïng boä caùc ñoøi hoûi cuûa AÂu Chaâu vaø töø boû chöông trình cheá bieán nhieân lieäu haït nhaân. Moscow ñaõ höùa seõ cung caáp nhieân lieäu cho nhaø maùy Bushehr vaø laáy laïi caùc thanh nhieân lieäu ñaõ söû duïng, do ñoù Iran khoâng theå trích xuaát chaát plutonium ñeå cheá bom. Nga laâu nay vaãn laø ñoàng minh thaân caän then choát cuûa Iran vaø uûng hoä caùc tham voïng cuûa Tehran nhaèm phaùt trieån moät chöông trình naêng löôïng haït nhaân. Nhöng Moscow ñaõ lieân tieáp noùi raèng phaùt trieån moät chöông trình nhieân lieäu haït nhaân khoâng coù yù nghóa kinh teá ñoái vôùi Tehran, laø nöôùc coù moät tröõ löôïng daàu moû raát lôùn. (n.n.)

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B5

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

DAT

Baùc Só

PHAÏM GIA KHAÙNH, M.D

9191 BOLSA AVE., SUITE 205, WESTMINSTER, CA 92683 (Trong khu Chôï 99)

Ñieän thoaïi: (714) 891-7035 * Nguyeân Baùc Só ñieàu trò Trung taâm y teá toaøn khoa Ñaø Naüng. * Nguyeân Baùc Só saûn phuï khoa vaø ngoaïi thöônhg döôõng ñöôøng * Nguyeân Baùc Só ñieàu trò Tai-Muõi Hoïng beänh vieän Maltezer vaø baûo sanh vieän Haøm Nghi. * Hoaøn taát haäu Ñaïi Hoïc UCLA. * Hoäi vieân hoäi Y Só Hoa Kyø. Vieät Ñöùc Ñaø Naüng.

Chuyeâ n Trò: BEÄ N H TOAØ N KHOA vaø TAI MUÕ I HOÏ N G

GiÔØ LAØM VIEÄC:

NHAÄN n KHAÙM BEÄNH LAØM THEÛ XANH, DI TRUÙ, NHAÄP TÒCH cuûa Sôû Di Truù Thöù Hai ñeán Thöù Saùu: MEDICAL * Beänh Ngoaøi da vaø Hoa Lieãu, Beänh ngöôøi lôùn, Treû Em, Beänh Ngoaøi 9:30 AM - 6:00 PM Thöù Baûy: MEDICARE da, Saûn phuï khoa, Tieåu giaûi phaãu, Chích ngöøa, Khaùm söùc khoûe toång 9:30 AM- 2:00 PM vaø BAÛO HIEÅM quaùt, Nhaäp hoïc, Chöông Trình WIC, Thöû maùu laøm hoân thuù.

B6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

.3”

Gôûi tôùi

khaùn giaû... LTS: Ñeâm 1 thaùng Tö, 2005 vöøa qua, Ca Só Thu Phöông ñaõ cho ra maét CD “Nhö Moät Lôøi Chia Tay” ñeán giôùi moä ñieäu taïi Little Saigon. Phoùng vieân Ngöôøi Vieät ñaõ coù maët taïi buoåi ra maét CD naøy ñeå ghi laïi nhöõng hình ñeïp cuûa ngöôøi ca só trong khoaûnh khaéc, theo coâ: “laø nhöõng gì coù theå thay cho lôøi traùi tim naøy muoán noùi...” Thay vì noùi giuøm ngöôøi ca só, haõy ñeå coâ töï noùi cuøng khaùn giaû cuûa mình, trong ñoaûn khuùc “Gôûi Tôùi Khaùn Giaû” sau ñaây. Moãi ngaøy qua ñi laïi coù theâm nhöõng nieàm vui vaø cuõng choàng chaát theâm nhöõng noãi buoàn maø töôûng chöøng nhö khoâng bao giôø coù theå vôi bôùt... nhöng ñieàu tuyeät vôøi nhaát trong ñôøi soáng naøy ñoù chính laø... moãi ngaøy ñi theâm moät nôi, gaëp theâm moät ngöôøi, haùt theâm moät baøi, keå theâm moät caâu chuyeän vaø nhö vaäy laø mình ñaõ ñöôïc chia seû buoàn vui, nhö vaäy laø mình hieåu roõ theâm yù nghóa thöïc söï trong ñôøi soáng laø luoân caàn coù nhöõng taám loøng... Thu Phöông ñang soáng trong tình caûm cuûa khaùn giaû, ñang coù nieàm tin vôùi nhöõng khoù khaên cuûa ñôøi soáng môùi naøy, ñang coá gaéng noã löïc moãi ngaøy ñeå coáng hieán cuõng laø vì coù khaùn giaû, coù nhöõng taám loøng yeâu thöông cuûa khaùn giaû... Ngaøy 1-4 tôùi ñaây Thu Phöông seõ tieáp tuïc taâm söï cuoäc soáng vaø thaân phaän cuûa mình qua nhöõng giai ñieäu, nhöõng trieát lyù cuoäc soáng cuûa nhaïc syõ Trònh Coâng Sôn, Phöông tìm ñöôïc söï chia seû trong nhöõng tình khuùc cuûa Trònh Coâng Sôn vaø cuõng muoán qua ñoù göûi loøng mình vôùi lôøi caùm ôn ñeán nhöõng ngöôøi thaân ñaõ luoân tin töôûng, ñoäng vieân Thu Phöông cuõng nhö laø lôøi caùm ôn ñeán nhöõng khaùn giaû ñaõ luoân yeâu thöông vaø uûng hoä cho Thu Phöông trong suoát bao nhieâu naêm qua vaø nhaát laø trong giai ñoaïn khoù khaên naøy “Nhö moät lôøi chia tay” laø nhöõng gì coù theå thay cho lôøi traùi tim naøy muoán noùi vaø muoán taï ôn vôùi cuoäc ñôøi naøy moät chuùt maën noàng cuûa rieâng Thu Phöông, mong raèng vì loøng yeâu thöông cuoäc soáng coù theå giöõ laïi ñöôïc ñoâi ngöôøi vaø vì tình yeâu coù theå giöõ laïi ñöôïc ngöôøi mình yeâu... Thaân meán. Thu Phöông

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B7

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Tröôøng Thomas Paine vaø Hoäi Chôï Kieán Thöùc Phuïc Vuï Coäng Ñoàng NGUYEÃNGOÏCHAÁN Garden Grove, CA.- Vôùi muïc ñích mang kieán thöùc, tieän ích coâng coäng ñeán vôùi coäng ñoàng, ban giaùm ñoác tröôøng Tieåu Hoïc Thomas Paine thuoäc Hoïc Khu Thoáng Nhaát Garden Grove vöøa hoaøn taát buoåi hoäi thuyeát ñeán vôùi coäng ñoàng quaän Orange vaøo ngaøy 17 Thaùng Naêm naêm 2005, taïi khuoân vieân tröôøng, treân ñöôøng Ward, thaønh phoá Garden Grove. Baø Carolyn Smith, ngöôøi phuï traùch chöông trình, cho bieát: “Chuùng toâi coù taát caû 15 gian haøng vôùi ñaïi dieän caùc toå chöùc cung caáp dòch vuï cho cö daân trong vuøng, trong ñoù coù nhieàu cô sôû cuûa chính phuû, tö nhaân vaø ñoaøn theå. Muïc ñích buoåi hoäi thuyeát naøy nhaém giuùp ñôõ caùc phuï huynh hoïc sinh cuûa tröôøng cuõng nhö cö daân bieát tôùi nhöõng phöông tieän, kieán thöùc, vaø dòch vuï hieän höõu, saün saøng phuïc vuï baø con, vôùi leä phí raát nheï hoaëc mieãn phí. Chuùng toâi quan nieäm phuï huynh hoïc sinh caàn bieát tôùi nhöõng dòch vuï naøy ñeå taän duïng haàu mang laïi tieän ích cho gia ñình vaø nhaát laø cho con em quí vò.” Ñaïi dieän caùc cô quan hieän dieän cung caáp ñaày ñuû taøi lieäu, saùch baùo vaø quaø taëng

cho moãi tham döï vieân. Taïi quaày haøng cuûa Sôû Caûnh Saùt Garden Grove, baø Kris Backouris phaùt vaø giaûi thích cho tham döï nhieàu taøi lieäu bao goàm nhöõng bieän phaùp an toaøn cho con em khi ñi boä, ban ngaøy, ban ñeâm vaø luùc laùi xe ñaïp. Baø Kris cuõng khuyeán khích phuï huynh nhaän nhöõng moùn quaø goàm daáu hieäu coù “laân tinh” phaûn chieáu daùn leân xe ñaïp, tuùi xaùch, back pack ñeå khi caùc em ñi ban ñeâm ngöôøi laùi xe seõ nhìn thaáy caùc em töø xa maø traùnh ñöôïc tai naïn. Gian haøng Caûnh Saùt Thaønh Phoá Garden Grove cuõng phaùt cho ngöôøi tham döï caùc phieáu vaø huy hieäu mang treân noùn, caát trong ngöôøi, khi coù chuyeän khaån caáp, baát cöù nhaân vieân caáp cöùu naøo cuõng coù ngay chi tieát veà naïn nhaân ñeå cöùu chöõa kòp thôøi. Taïi gian haøng Community Action, coâ Claudi Hernandez giôùi thieäu nhieàu dòch vuï mieãn phí. Tuøy theo lôïi töùc cuûa gia ñình, cô quan Community Action kieåm tra nhaø cöûa, thaùo gôõ, thay theá caùc vaät lieäu coù chaát chì “Lead” raát ñoäc haïi, dòch vuï naøy raát toán keùm nhöng hoaøn toaøn mieãn phí cho ngöôøi lôïi töùc thaáp. Hoï cuõng cung caáp caùc dòch vuï duøng naêng löôïng

ñieän gas höõu hieäu, thieát trí tieän nghi caùch nhieät ñeå nhaø cöûa ít hao toán gas söôûi Muøa Ñoâng vaø ñieän laïnh vaøo Muøa Heø. Nhöõng gian haøng khaùc khuyeán khích con em ñoïc saùch taïi thö vieän, tham gia caùc toå chöùc laønh maïnh nhö höôùng ñaïo sinh, Boys & Girls clubs ñeå reøn luyeän taâm trí vaø linh hoaït tröôùc thieân nhieân. Big Brothers & Sisters of OC khuyeán khích con em tham gia caùc vieäc töø thieän vaø giuùp ñôõ tha nhaân. Trung Taâm Dòch Vuï Gia Ñình Westminster thì giuùp gia ñình ñaït tôùi nhöõng tieàm naêng toát ñeïp nhaát, nhö: Khaûi ñaïo thieáu nieân vaø Cao nieân; Choáng baïo löïc trong gia ñình; Taùi ñoaøn tuï; Baûo trôï laäp con nuoâi; Can thieäp vaø phoøng choáng baêng ñaûng; Thoâng baùo vaø giôùi thieäu caùc lôùp hoïc, nhoùm giaûi trí mieãn phí cho gia ñình; Höôùng daãn phuï huynh veà heä thoáng giaùo duïc, hoïc ñöôøng ôû Hoa Kyø ñeå chuaån bò töông lai cho con em. Buoåi hoäi thuyeát vaø tham khaûo quy tuï gaàn 200 cö daân trong vuøng maø ña soá laø phuï huynh goác Vieät Nam. Tröôøng Tieåu Hoïc Thomas Paine ñaït thaønh tích raát cao treân toaøn tieåu bang cuõng nhö toaøn Hoa kyø. Ñaây coi nhö laø moät thí ñieåm cho coäng ñoàng Vieät Nam chuùng ta chuaån bò cho theá heä thöù 3. Tröôøng naèm ngay trung taâm Little Saigon, ñaõ thu huùt tyû leä hoïc sinh goác Vieät leân ñeán

hôn 50%. Vôùi só soá hoïc sinh goác Vieät cao nhö treân vaán ñeà hoïc vaán vaø kyû luaät nhaø tröôøng ñaõ ñaït ñöôïc thaønh quaû toát. Ban giaùm ñoác vaø caùc giaùo chöùc raát taän taâm, ñaày ñuû kinh nghieäm, yeâu treû vaø nghieâm minh. Tieán Só Beth Cusimano cho bieát: “Hoïc vaán laø moät quaù trình laâu beàn phaûi ñaët neàn taûng caên baûn raát sôùm töø baäc tieåu hoïc. Tröôøng Thoma Paine raát haõnh dieän ñöôïc ñoùng goùp cho coäng ñoàng hoïc khu nhöõng böôùc caên baûn aáy ñeå con em chuùng ta coù töông lai saùng suûa hôn”. Ngoaøi buoåi hoäi thuyeát keå treân, hoâm nay, Thöù Saùu ngaøy 20 Thaùng Naêm, töø 2 giôø ñeán 6 giôø chieàu, nhaø tröôøng coù toå chöùc hoäi chôï vôùi nhieàu gian haøng thöùc aên, ñoà chôi, thuû coâng vaø baùn ñaáu giaù quaø baùnh trong khuoân vieân nhaø tröôøng, taïi soá 15792 ñöôøng Ward, ñeå gaây quó sinh hoaït Hoäi Phuï Huynh Hoïc Sinh, cuõng nhö phuï ñôõ chi phí daønh cho caùc chuyeán du khaûo ngoaïi khoùa (field trips). Nhaø tröôøng haân hoan môøi ñoàng höông trong vuøng, caùc gia ñình ñaõ, ñang hoaëc seõ coù con em theo hoïc tröôøng Thomas Paine. Xin baø con haõy ñeán chia seû nieàm vui, ñoùng goùp, tieáp tay hoäi phuï huynh trong nhöõng vieäc laøm coâng ích. Muoán bieát theâm chi tieát xin lieân laïc ñieän thoaïi soá (714) 663-6118 hoaëc 6636119.

Tu vieän Loäc Uyeån thoâng baùo veà Leã Phaät Ñaûn vaø caùc khoùa tu Cuoái tuaàn naøy, ñuùng ngaøy traêng troøn, quyù Phaät töû coù theå veà tu vieän töø ngaøy thöù baûy 21, cuøng taêng ñoaøn thieàn haønh vaø ngaém traêng treân ñaàu nuùi. Saùng ngaøy chuû nhaät, quyù vò seõ tham döï buoåi coâng phu sôùm, nghe phaùp thoaïi vaø laøm leã taém Buït treân hoà sen, trong tieáng tuïng kinh cuûa caùc taêng ni vaø ñaïi chuùng. Chöông trình leã Phaät Ñaûn cuûa Tu vieän nhö sau: Ngaøy Thöù Baûy (May 21,2005): Buoåi saùng: Trang hoaøng ñòa ñieåm buoåi leã (Vöôøn Caây xoùm Vöõng Chaõi). Buoåi chieàu: Söûa soaïn mang thöùc aên leo nuùi, aên toái treân nuùi vaø chôø traêng leân. Ngaøy Chuû Nhaät: LEÃ PHAÄT ÑAÛN (May 22,2005): 6:00 giôø saùng ngoài Thieàn, tuïng kinh 8:00 giôø aên saùng 9:00 giôø: Phaùp Thoaïi cuûa Thöôïng Toïa Thích Phöôùc Tònh 10:30 giôø: Ñaép Y, Thieàn Haønh tôùi ñòa ñieåm buoåi leã taém Buït 12:30 giôø: aên tröa. 02:30 giôø tôùi 4.30 giôø chieàu: Thieàn Traø Ñaëc bieät ngaøy leã Phaät Ñaûn. Xin quyù Phaät töû tìm baûn ñoà treân trang nhaø cuûa Loäc Uyeån (www. DeerparkMonastery.org) hoaëc ñieän thoaïi tôùi soá (760) 291-1003 vaø (760) 291-1028. Sau khoùa tu Muøa Xuaân raát thaønh coâng, daønh cho khoaûng moät traêm sinh vieân caùc ñaïi hoïc Vieät-Myõ taïi Nam California, trong Muøa Heø naêm nay, tu vieän Loäc Uyeån seõ coù ba khoùa tu, ñöôïc toå chöùc nhö sau: Töø ngaøy 27 tôùi 30 thaùng 5, 2005: Khoùa daønh cho thanh nieân nam nöõ ôû löùa tuoåi töø 18 tôùi 35. Töø ngaøy 17 tôùi 19 thaùng 6: Khoùa tu daønh cho löùa tuoåi thieáu nieân, töø 13 tôùi 18. Töø ngaøy 1 tôùi 4 thaùng 7 (cuoái tuaàn leã Ñoäc Laäp): Khoùa tu cho gia ñình, goàm cha meï, con chaùu... Xin quyù vò coi chi tieát vaø ghi danh treân Internet hoaëc ñieän thoaïi tôùi vaên phoøng theo caùc soá ghi treân. Sö OÂng vaø taêng ñoaøn Laøng Mai seõ veà tu vieän Loäc Uyeån ñeå höôùng daãn ba khoùa tu nhö sau vaøo Muøa Thu naêm nay: Töø 14 tôùi 18 thaùng 9, 2005: Khoùa tu cho ngöôøi da maøu, “Colors of Compassion” - Giaûng baèng Anh ngöõ. Töø 21 tôùi 25/9/2005: “Laéng nghe ñeå thöông, nhìn saâu ñeå hieåu” - Giaûng baèng Vieät ngöõ.

Hoäi Chôï Kieán Thöùc do tröôøng Thomas Paine toå chöùc, mang caùc cô sôû, dòch vuï coâng coäng ñeán vôùi phuï huynh hoïc sinh vaø cö daân ñeå bieát maø taän duïng caùc phöông tieän mieãn phí. (Hình: Nguyeãngoïchaán)

Töø 28/9 tôùi 2/10: Khoùa tu tieáng Anh: “Freedom, Responsability and Pursuit of Happiness.”

DAT

B8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Caùi cheát oâng Buøi Taán Hoaøng... Tieáp trang B1

2005, taïi Midway City, ñuùng ñeâm Muøng Moät Teát ñaõ ñöôïc töôøng thuaät chi tieát trong Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät ngay sau khi söï vieäc xaûy ra. Naïn nhaân laø oâng Buøi Taán Hoaøng, sinh naêm 1974, ñaõ bò xe caûnh saùt caùn cheát sau khi bò caûnh saùt baén truùng nôi vai. Theo lôøi Jim Amormino, phaùt ngoân vieân Sôû Caûnh Saùt Quaän Cam, noùi vôùi baùo Ngöôøi Vieät hoâm muøng 10 Thaùng Hai: “Moät ngöôøi laùi xe goïi moät xe tuaàn tieãu cuûa caûnh saùt ñeå thoâng baùo veà moät tai naïn. Ngöôøi laùi xe aáy cho bieát nghi phaïm laùi moät chieác xe 4 cöûa maøu traéng, côõ trung vaø ñaõ boû chaïy khoûi hieän tröôøng nôi xaûy ra tai naïn.” Caûnh saùt vieân Charles Shinn III, 44 tuoåi, ñaõ ñuoåi theo chieác xe “4 cöûa maøu traéng, côõ trung” aáy. Ñoù laø chieác xe cuûa oâng Buøi Taán Hoaøng. Sau 30 giaây röôït ñuoåi, Shinn baén moät loaït ñaïn. OÂng Hoaøng, khoâng coù vuõ khí trong tay, ñaõ bò truùng thöông nôi vai. Theo lôøi Sôû Caûnh Saùt, vieân caûnh saùt sau ñoù nhaän dieän ñöôïc chieác xe cuûa oâng Hoaøng ñang ñaäu nôi moät leà ñöôøng. Chuû nhaân chieác xe ñang chaïy boä. Vieân caûnh saùt ñuoåi theo. Trong khi ñang voøng ñaàu xe ñeå caûn ñöôøng chaïy, vieân caûnh saùt ñaõ caùn vaøo oâng Hoaøng. OÂng bò ñeø giöõa chieác xe caûnh saùt vaø moät caây coï cao 7 foot. OÂng Amormino cho bieát oâng Hoaøng sau ñoù ñaõ cheát taïi hieän tröôøng. “Toâi tin raèng Bieän Lyù Cuoäc seõ sôùm coù quyeát ñònh sau cuøng veà vuï naøy,” Trung UÙy Hall nhaän ñònh trong cuoäc hoïp baùo hoâm qua. Theo oâng: “Ñaây laø moät vieäc quan troïng. Nhaân vieân höõu traùch seõ laøm taát caû nhöõng gì coù theå ñeå baûo ñaûm söï coâng baèng. Taát caû nhöõng phía lieân ñôùi ñeàu phaûi ñöôïc bieát taát caû chi tieát lieân quan.”

Sôû Caûnh Saùt cho bieát raèng hai cô quan cuøng tieán haønh caùc ñieàu tra ñoäc laäp lieân quan ñeán caùi cheát cuûa oâng Buøi Taán Hoaøng, laø Orange County Sheriff’s Department vaø California Highway Patrol, ñeàu ñaõ hoaøn taát coâng vieäc cuûa mình vaø seõ ñeä naïp leân Bieän Lyù Cuoäc cuøng ngaøy 20 Thaùng Naêm, 2005. Khi nhaän ñöôïc caùc töôøng trình naøy, Bieän Lyù Cuoäc seõ quyeát ñònh xem coù khôûi toá hình söï ñoái vôùi oâng Charles Shinn III hay laø seõ phaûi thaønh laäp moät ñaïi boài thaåm ñoaøn ñeå xem xeùt theâm. OÂng Charles Shinn III ñaõ coù thaâm nieân 15 naêm trong ngaønh caûnh saùt vaø ñaõ töøng dính daùng ñeán moät vuï gaây tranh caõi caùch ñaây hôn 10 naêm. Theo moät baøi baùo caùch ñaây 13 naêm, ñaêng treân baùo OC Register, soá ra ngaøy 27 Thaùng Hai, naêm 1992, moät caûnh saùt vieân thuoäc Orange County Sheriff, teân Charles Shinn, ñaõ laø ñoái töôïng cuûa moät vuï kieän laøm thieät haïi cho quaän moät soá tieàn $100,000. Baùo Ngöôøi Vieät ñaõ lieân laïc vôùi Sôû Caûnh Saùt Westminster ñeå xaùc nhaän oâng Shinn trong baøi baùo treân chính laø oâng Shinn trong vuï Buøi Taán Hoaøng, nhöng chöa ñöôïc traû lôøi chính thöùc tröôùc khi baùo leân khuoân. Theo baøi baùo, moät phi coâng thöông maïi coù teân Doug Davis ñaõ kieän oâng Shinn duøng “vuõ löïc quaù ñaùng” (excessive force) khieán vieân phi coâng phaûi vaøo beänh vieän. Vieân phi coâng, theo tôø OC Register, “ñaõ voâ yù bay treân moät chieác Cessna moät ñoäng cô vaøo vuøng caám bay ngay khoâng phaän tö gia cuûa Toång Thoáng Ronald Reagan taïi Bel-Air.” OÂng Davis ñöôïc leänh phaûi haï caùnh xuoáng phi tröôøng John Wayne. Taïi ñòa ñieåm haï caùnh, caûnh saùt Shinn baét giöõ oâng Davis ñeå caùc nhaân vieân maät vuï hoûi cung. Taïi toøa, oâng Davis noùi raèng caûnh saùt vieân Shinn ñaõ

ñaù vaøo hai chaân cuûa mình trong luùc khaùm xeùt laøm cho ñaàu goái cuûa oâng, voán ñang bò thöông, laïi bò traàm troïng hôn. Ñoàng thôøi, phi coâng Davis caùo buoäc oâng Shinn ñaõ laøm cho mình bò “raùch cô” vaø bò ñau “daây chaèng nôi vai” vì oâng Shinn ñaõ ñaåy chieác coøng soá 8 leân quaù cao khi khoùa hai tay oâng Davis ra sau löng. Trong luùc tranh luaän taïi toøa, phía oâng Davis ñaõ tröng ra hai söï kieán khaùc nhaèm chöùng minh raèng oâng Shinn ñaõ duøng vuõ löïc moät caùch khoâng caàn thieát. Tuy nhieân, oâng Phoù Bieän Lyù David Frank cho raèng caùc haønh ñoäng aáy laø thích ñaùng. Vì vuï naøy, oâng Davis chaáp thuaän nhaän khoaûng boài thöôøng $100,000. Tuy nhieân, luaät sö cuûa quaän cho bieát sôû dó hoï chaáp thuaän boài thöôøng laø vì khoâng muoán phaûi toán tieàn tranh tuïng, chöù khoâng phaûi vì hoï thöøa nhaän vieân caûnh saùt ñaõ laøm sai. Sau vuï naøy, theo baøi baùo treân, oâng Shinn rôøi Sôû Caûnh Saùt Quaän Cam vaø chuyeån qua Sôû Caûnh Saùt Westminster vaøo naêm 1990. Veà oâng Charles Shinn III trong vuï Buøi Taán Hoaøng, Ñaïi UÙy Mitch Waller, Sôû Caûnh Saùt Westminster, cho bieát: “Töø ngaøy vaøo Sôû Caûnh Saùt Westminster, oâng Shinn chöa dính vaøo vuï kieän naøo.”

Rao nhaät baùo Vaët NGÖÔØI VIEÄT Höõu Hieäu Nhaát ! Tel: (714) 892 - 9414 Fax: (714) 894 -1381

SATURDAY, MAY 21, 2005

Tuoåi thô ñaõ khaùc HUY PHÖÔNG

DAT

Baây giôø, nhöõng ngöôøi ñaõ vaøo tuoåi treân saùu möôi, nhöõng luùc hoài töôûng laïi nhöõng ngaøy aáu thô ôû queâ nhaø, chuùng ta khoâng bao giôø queân caùi khung caûnh trong moät thaønh phoá nhoû hoaëc ôû nôi moät laøng queâ. Sinh hoaït cuûa tuoåi thô luùc baáy giôø, ngoaøi nhöõng giôø hoïc laø nhöõng buoåi ñaù boùng, taém soâng, thaû dieàu, baét deá hay lang thang trong nhöõng caùnh röøng bôø ruoäng. Tinh nghòch hôn laø nhöõng luùc luùc leo vaøo vöôøn laï troäm oåi, haùi sung cuøng vôùi caû traêm troø chôi tinh nghòch khaùc, khieán coù luùc phaûi naèm thaúng treân giöôøng cho oâng boá nghieâm khaéc ñaùnh maáy roi quaén ñít. Tuoåi thô ngaøy ñoù khoâng coù caû tình yeâu ñích thöïc, ñoù chæ laø baâng khuaâng cuûa tình môùi lôùn, qua nhöõng hình aûnh nheï nhaøng trong thô cuûa Huy Caän, Teá Hanh chöù nhieàu khi cuõng chöa bao giôø maïnh daïn tröôûng thaønh nhö tình aùi trong thô Xuaân Dieäu ñeå noùi “xích laïi gaàn anh theâm tí nöõa”. Ñöùng tröôùc moät ngöôøi con gaùi chaúng bao giôø nghó tôùi voøng soá 1 soá 2, chæ thaáy mô maøng nhöõng sôïi toùc cuøng vôùi taø aùo, hay nhöõng rieàm mi. Ngay caû tình yeâu cuûa thôøi Hoaøng Anh Tuaán (sinh naêm 1932) maø cuõng: “...Moái tình ñaàu khôø khaïo Em nhaän thö, anh ngaây ngaát tuûi möøng Khi veà nhaø cöôøi nuï vôùi caàu thang Moät tuaàn leã, vui nhö ngaøy thi ñoã”. Sau moät laàn ñöôïc trao thö taän tay ngöôøi mình yeâu, khoâng bieát soá phaän böùc thö nhö theá naøo, maø chaøng trai ñaõ thaáy “ñôøi boãng döng vui” vaø roän raøng chaân saùo. Haàu heát vaøo löùa tuoåi aáy cho ñeán luùc laäp gia ñình cuõng chöa bieát tôùi nuï hoân ñaàu. Nhöõng ngaøy ñoù, nhìn laïi, baây giôø vaãn coøn ñeïp chaêng, vaø neáu “cho toâi ñi laïi töø ñaàu” thì chaéc cuõng chaúng coù gì thay ñoåi caû. Vôùi taâm traïng ñoù, baây giôø thaáy luõ treû con chaùu, boãng döng ngöôøi xöa thaáy thöông haïi cho chuùng vaø coù caûm töôûng nhö chaúng bao giôø chuùng soáng ñöôïc moät quaõng ñôøi thô aáu cho coù yù nghóa. Nhöng ngöôøi ta cuõng bieát ñoù chæ laø nhöõng yù nghó chuû quan, vì moãi thôøi ñaõ moãi khaùc. Toâi thaáy coù nhöõng ñöùa chaùu thích vuøi ñaàu vaøo computer, treân nhöõng trang web, ngoài “chat” suoát maáy giôø lieàn maø khoâng bieát chaùn. Trong phoøng boïn con trai chuùng baøy bieän nhöõng hình thuø quaùi ñaûn cuûa nhöõng nhaân vaät Darth Maul, Darth Vader, Yoda, Luke Skywalker... trong phim aûnh “Star Wars” vaø nhöõng tranformers gheùp laïi töø nhöõng maûnh lego, khi laø moät con vaät nhe nanh vuoát ñaày daãy trong caùc loaïi phim Power Rangers, khi trôû thaønh nhöõng anh huøng Robots mang treân tay caùc loaïi suùng

khoång loà. Nhöõng nhaân vaät haáp daãn cuûa nhöõng ñöùa treû baây giôø laø nhöõng con ngöôøi vuoâng vaén nhö Spongebob Squarepants, troøn vo nhö Pokeùmon, nhoïn hoaét nhö Yu-Gi-Oh, khoâng bieát roài ra tieâu chuaån veà caùi ñeïp cuûa vaøi möôi naêm nöõa seõ ra sao. Baø ngoaïi chuùng lo ngaïi coù leõ theá kyû tôùi, nhöõng coâ chaùu seõ mang veà nhaø nhöõng chaøng reã coù caùi maët vuoâng nhö mieáng boït bieån röûa cheùn, hay nhöõng coâ daâu coù caùi ñaàu nhoïn hoaét. Boïn nhoùc ñi töø Game Boy ñen traéng, Game Boy Color, Game Boy Advance, tôùi Advance SP hay Nintendo DS, ôû nhaø, treân xe ngay caû ngoaøi baõi bieån luùc naøo cuõng thích chuùi ñaàu vaøo maøn aûnh, vôùi hai baøn tay lieán thoaéng leân xuoáng... Con trai baây giôø thì toùc phaûi high light hay lôûm chôûm nhö vaønh khaên cuûa Nöõ Thaàn Töï Do hay nhö noùn ngöôøi hieäp só trong Quo Vadis thôøi La Maõ. Con gaùi thì vaønh tai cuõng phaûi coù naêm ba loã xaâu nhö ñoàng baøo Thöôïng hoaëc thôøi trang luoân luoân phôi roán maø chaúng caàn bieát tôùi choã choân nhau ôû ñaâu. Gia ñình coâ con gaùi toâi coù caû moät tuû baêng video caùc loaïi phim hoaït hình cuûa Walz Disneys goàm caùc caâu chuyeän thaàn tieân nhö Taám Caùm, Ngöôøi Ñeïp Nguû Trong Röøng hay chuyeän coâ Coâng Chuùa Baïch Tuyeát vôùi nhöõng Hoaøng Töû ñeïp ñeõ vaø nhöõng coâ Coâng Chuùa dieãm leä dòu daøng cuøng nhöõng thuù röøng thoû, nai, soùc, deã thöông nhaûy nhoùt. Tuû baêng naøy ñöôïc mua cho ñöùa con gaùi lôùn töø nhöõng naêm 90, hy voïng ñeå laïi cho nhöõng ñöùa em gaùi keá tieáp, nhöng chæ môùi trong voøng möôøi naêm, nhöõng nhaân vaät thaàn tieân aáy ñaõ ñi vaøo quaù vaõng. Nhöõng ñöùa con gaùi cuûa noù sau naøy khoâng thích nhöõng nhaân vaät gaây buoàn nguû nhö vaäy, maø chòu caùc loaïi phim ma quaùi hay caûm giaùc maïnh. Noùi veà chuyeän “gaùi trai” (oâng baø mình duøng hai chöõ naøy ñeå noùi tôùi chuyeän sex cho ñôõ ngöôïng moàm) ôû tuoåi choai choai (teens) thì nhöõng thoáng keâ ôû Myõ naøy laøm cho caùc baäc phuï huynh ñaâm hoaûng. Theo thoáng keâ cuûa Morbidity & Mortality Weekly Report ñaêng treân Washington Times (2-5-2003) thì trong tuoåi naøy, coù tôùi 60% caùc coâ beù goác Phi Chaâu, 46% daân da traéng vaø Hispanics ñaõ laøm tình “buùa xua” vaø tæ leä naøy caøng ngaøy caøng taêng. Khoâng nghe noùi tôùi goác Taøu vaø Vieät Nam, hy voïng nhöõng gì oâng Khoång Töû “vieát” coøn rôi rôùt laïi chuùt ít trong caùc gia ñình naøy. Ñoái vôùi caùc caäu choai choai thì tyû leä trong con trai traéng vaø Hispanics coù thua beân con gaùi Tieáp trang B10

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B9

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

DAT

CENTURY TV AUDIO °VIDEO °APPLIANCES

13858 Brookhurst St. Garden Grove, CA 92843

(714)

636-2388

B10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Trung Taâm Vaên Buùt Nam California toå chöùc 27 & 28-5: Ngaøy Ngheä Thuaät vaø Vaên thuyeát trình veà vaên hoïc ngheä thuaät Vaøo ngaøy Thöù Baûy muøng 7 Thaùng Naêm naêm 2005, luùc 3:00 chieàu taïi 10661 Alderson ave. Garden Grove, CA 92840 Trung Taâm Vaên Buùt Nam California ñaõ toå chöùc moät buoåi thuyeát trình veà vaên hoïc ngheä thuaät vôùi ñeà taøi: Khaúng ñònh moät neàn Vaên hoïc daân toäc cuûa ngöôøi Vieät taïi haûi ngoaïi. Dieãn giaû laø nhaø pheâ bình vaên hoïc Nguyeãn Thuøy vaø Nhaø thô Ñoã Bình ñeán töø Phaùp quoác Ngöôøi ñieàu hôïp laø Nhaø thô Thaùi Anh Duy, chuû tòch Vaên Buùt Nam California. Môû ñaàu buoåi thuyeát trình, dieãn giaû Nguyeãn Thuøy raèng sau ngaøy 30 thaùng 4 naêm 1975, nhöõng ngöôøi VN tò naïn CS ñaõ ñöông nhieân hình thaønh moät “Quoác Gia vaên hoùa VN töï do nôi haûi ngoaïi...” Gaàn ñaây ngöôøi VN töø nhöõng laàn bieåu döông löïc löôïng khoång loà döôùi QUOÁC KYØ VNCH ñaõ khieán tình töï daân toäc caøng lôùn maïnh. Caùc hoäi ñoaøn ñoaøn theå chính trò, aùi höõu, ñoàng höông ñaõ ñöôïc hình thaønh, ñaáu tranh tröïc dieän vôùi baïo quyeàn CS trong nöôùc. Tuy chöa coù cöông thoå vaø chính quyeàn roõ reät, nhöng thöïc söï ñaõ coù moät hình thöùc quoác gia vaên hoùa cuï theå taïi haûi ngoaïi. Vì coù moät quoác gia vaên hoùa taïi haûi ngoaïi, neân moät neàn vaên hoïc ngheä thuaät haûi ngoaïi cuõng ñaõ hình thaønh. Ñoù laø neàn Vaên hoïc ngheä thuaät daân toäc Vieät nhaân baûn vaø töï do phong phuù saâu saéc ñaõ ñöôïc phoå bieán khaép cuøng theá giôùi... Tieáp theo laø dieãn giaû Ñoã Bình, oâng ñaõ cho hoäi tröôøng bieát nhöõng neùt toång quaùt veà caùc sinh hoaït cuûa ñoàng baøo VN taïi AÂu chaâu vaø ñaëc bieät taïi Phaùp. Tröôùc ñaây hoï coù khuynh

höôùng khaùc nhau, nhöng gaàn ñaây khuynh höôùng quoác gia daân toäc laø chính. Moät soá nhoùm tröôùc 1975, coù khuynh höôùng choáng VNCH vaø khuynh taû, thì nay ñaõ xoay chieàu vaø quay ra choáng ñoäc taøi Coäng Saûn. Nhaø thô Ñoã Bình cuõng cho raèng khoù coù theå coù vieäc giao löu vaên hoùa giöõa ngöôøi Vieät haûi ngoaïi vaø nhöõng caùn boä vaên hoùa Marxist Coäng saûn trong nöôùc, vì hai neàn vaên hoùa aáy nhö nöôùc vôùi löûa, tröø nhöõng nhaø vaên phaûn khaùng. Song nhöõng lieân keát choáng Coäng trong nöôùc vaø ngoaøi nöôùc vaãn chöa ñöôïc chaët cheõ vaø ñoâi khi vaãn coøn gaëp nhöõng laán caán vaø teá nhò do moâi tröôøng vaø nhöõng khuynh höôùng quaù khích chi phoái. Sau phaàn thuyeát trình laø phaàn trao ñoåi giöõa thuyeát trình ñoaøn vaø thính giaû tham döï. Nhieàu caâu hoûi ñaõ ñöôïc neâu leân, coù luùc raát gay go, laøm khoâng khí hoäi tröôøng soâi ñoäng. Hoäi tröôøng cho raèng Coäng Saûn khoâng thöïc söï tin theo neàn vaên hoùa daân toäc. Cho tôùi nay 2005, nhöng ngöôøi CS vaãn chöa xoùa boû ñöôïc söï sô cöùng veà tö töôûng Marx Leâ, Maoist vaø gaàn ñaây caùi maø maø hoï goïi laø Tö töôûng Hoà. Vì theá, neàn vaên hoïc cuûa CSVN hieän nay tuy coù ñeà caäp ñeán nhöõng töø yeâu nöôùc, vì daân toäc, vì nhaân daân... nhöng thöïc söï chæ laø ñeå nguïy trang cho moät chuû tröông ñoäc taøi ñaûng trò phi daân toäc. Cuõng vì theá, maø vaán ñeà tieáp xuùc vaø hoøa nhaäp giöõa caùc nhaø vaên hoïc ngheä thuaät haûi ngoaïi vôùi caùc vaên noâ vaø vaên coâng mac xit laø khoâng theå coù ñöôïc. Buoåi sinh hoaït keùo daøi tôùi gaàn 6:00 PM môùi chaám döùt.

Hoùa Vieät Nam taïi Minnesota

Trung Taâm Vieät Nam taïi St. Paul, Minnesota, seõ toå chöùc Ngaøy Truyeàn Thoáng Ngheä Thuaät vaø Vaên Hoùa Vieät Nam vaøo hai ngaøy 27 vaø 28 Thaùng Naêm, 2005, naèm trong Thaùng Truyeàn Thoáng Vaên Hoùa AÙ Chaâu cuûa Tieåu Bang Minnesota. Ba möôi naêm sau ngaøy ngöôøi Vieät Nam tî naïn ñeán Minnesota, ñaây laø laàn ñaàu tieân moät ngaøy truyeàn thoáng ngheä thuaät vaø vaên hoùa Vieät Nam ñöôïc toå chöùc taïi Song Thaønh (Minneapolis-St. Paul,) thuû phuû cuûa tieåu bang. Ñaây laø moät dòp ñeå ngöôøi Vieät Nam ñònh cö taïi Xöù Vaïn Hoà giôùi thieäu vôùi caùc baïn Hoa Kyø vaø caùc baïn thuoäc nhöõng saéc daân khaùc tinh chaát ña daïng vaø phong phuù cuûa moät neàn vaên hoùa vôùi treân 4,000 naêm vaên hieán. Trong dòp naøy, taïi truï sôû Vietnam Center, quan khaùch seõ ñöôïc thöôûng ngoaïn moät soá di saûn ngheä thuaät vaên hoùa Vieät Nam: * AÂm nhaïc: Tröng baøy caùc nhaïc cuï Vieät Nam nhö ñaøn tranh, ñaøn baàu, ñaøn coø, ñaøn gaùo, ñaøn nhò,... * Y phuïc: Trình dieãn caùc loaïi y phuïc cuûa phuï nöõ Vieät Nam nhö aùo töù thaân, aùo baø ba, aùo daøi, aùo cöôùi. Y phuïc cuûa ñaøn oâng Vieät Nam ñöôïc trình baøy trong dòp naøy seõ coù aùo daøi vaø khaên ñoùng. * Hoäi hoïa: Trieån laõm nhieàu taùc phaåm ngheä thuaät cuûa caùc ngheä só trong nöôùc vaø haûi ngoaïi: Tranh sôn daàu, tranh luïa, tranh sôn maøi, tranh baèng voû tröùng, tranh Ñoâng Hoà, tranh haøng troáng, tranh treân giaáy ñoù, tranh khaéc goã,... * AÅm thöïc: Phuïc vuï caùc moùn aên thuaàn tuùy Vieät Nam mang tính chaát vaên hoùa khoù coù theå tìm thaáy taïi caùc tieäm aên vaø nhaø haøng Vieät Nam ôû haûi ngoaïi. * Trình baøy caùc ñoà coå hieám quyù, nhöõng saûn phaåm myõ ngheä vaø tieåu coâng ngheä,... Quyù vò coù theå goùp phaàn vaøo vieäc toå chöùc thaønh coâng Ngaøy Truyeàn Thoáng Ngheä Thuaät vaø Vaên Hoùa Vieät Nam taïi Minnesota baèng caùch daønh thì giôø ñeán Vietnam Center giuùp Ban Toå Chöùc moät tay trong hai ngaøy 27 vaø 28 Thaùng Naêm hoaëc gôûi tieàn baûo trôï coâng taùc naøy. Muoán bieát theâm chi tieát lieân quan tôùi Ngaøy Truyeàn Thoáng Ngheä Thuaät vaø Vaên Hoùa Vieät Nam taïi Minnesota hoaëc muoán giuùp ñôõ Ban Toå Chöùc hay muoán baûo trôï cho ngaøy naøy, xin quyù vò vui loøng lieân laïc vôùi OÂng Nguyeãn vaên Am, Phoù Chuû Tòch Vietnam Center (Trung Taâm Vieät Nam), ñieän thoaïi

35 naêm tuø chæ vì aên caép moät caùi TV

Junior Allen gaàn ñöôïc töï do, nhöng raát töùc giaän vaø ñònh kieän tieåu bang RALEIGH, N.C.- Moät ngöôøi ñaøn oâng, bò keát aùn tuø chung thaân vì ñaõ aên caép moät caùi tivi trò giaù $140, ñöôïc phoùng thích sôùm hôn haïn ñònh sau 35 naêm ôû trong tuø. Junior Allen, 65 tuoåi, cho bieát oâng seõ trôû veà nhaø ôû Georgia vaø khoâng bao giôø quay trôû laïi. Allen cho bieát qua ñieän thoaïi töø nhaø tuø ôû ven bieån Quaän Carteret laø oâng seõ khoâng ôû gaàn ñaây... Vaø oâng caûm thaáy quaù meät moûi. Caùc vieân chöùc ôû North Carolina ñaõ quyeát ñònh laø Allen coù theå doïn ñeán Georgetown, Georgia, ñeå soáng vôùi ngöôøi chò neáu nhaø chöùc traùch ôû ñoù ñoàng yù giaùm saùt oâng. Laø moät di daân laøm vieäc ôû trang traïi tröôùc ñaây vaø laø moät ngöôøi coù chuùt ít hoïc thöùc, hoài tuaàn qua Allen ñöôïc bieát laø ngöôøi ta seõ phoùng thích oâng, nhöng oâng khoâng toû ra vui möøng. OÂng noùi: “Toâi chæ chôø ñôïi ngaøy naøy ñeán. Hoï ñaõ töøng noùi vôùi toâi quaù nhieàu, toâi seõ khoâng tin baát cöù ñieàu gì cho ñeán khi toâi ngoài treân xe buyùt.” Theo moät ñaïo luaät cuõ, moät thaåm phaùn ñaõ keát aùn Allen tuø chung thaân vì ñaõ leûn vaøo trong caên nhaø khoâng khoùa cöûa cuûa Lessie Johnson, 87 tuoåi, ôû gaàn Benson vaø aên caép caùi TV 19 inch ñen-traéng hieäu Motorola cuûa baø.

Ñoù laø vaøo naêm 1970, vaø Junior Allen ñöôïc 30 tuoåi. Allen noùi: “Toâi ñaõ ôû ñaây quaù laâu. Toâi khoâng tin raèng khoâng coù coâng lyù trong tröôøng hôïp cuûa toâi. Toâi ñaõ traû giaù quaù ñaét cho toäi cuûa toâi ñaõ phaïm...” Rich Rosen, moät giaùo sö luaät ôû Ñaïi Hoïc North Carolina, noùi raèng vieäc phoùng thích ngöôøi ñaøn oâng naøy laø quaù chaäm treã. Hoà sô cuûa nhaø tuø tieåu bang cho thaáy Allen ñaõ ñoái xöû thoâ baïo vôùi baø Johnson. Theo lôøi caùc thaân nhaân cuûa baø, hoï ñöôïc cho bieát laø baø ñaõ ñaåy lui oâng ta. Nhöng Allen ñaõ khoâng bò buoäc toäi taán coâng, vaø taïi phieân toøa xöû, caên nhaø cuûa Johnson coi nhö laø khoâng coù ngöôøi ôû trong luùc xaûy ra vuï troäm. Allen bò buoäc toäi aên troäm baäc hai - moät toäi coù theå ñem laïi moät baûn aùn chung thaân luùc ñoù nhöng hieän nay thì chæ bò khoâng quaù ba naêm tuø ôû. Allen cho bieát oâng muoán kieän tieåu bang vì ñaõ boû tuø oâng quaù laâu. OÂng noùi: “Vì bieát ñöôïc nhöõng gì hoï laøm ñaõ laøm cho toâi ôû North Carolina neân toâi khoâng theå coù ñöôïc söï yeân oån vaø söï thanh thaûn. Nhöng toâi seõ coù ñöôïc söï coâng baèng.” (Theo OC Register) (N.Y.)

SATURDAY, MAY 21, 2005

Tuoåi thô ñaõ khaùc Tieáp trang B8

chuùt ñænh, nhöng phía da ñen thì coù tôùi 73.8% ñaõ coù quan heä tình duïc trong tuoåi thieáu nieân. Theo nghieân cöùu thì naêm 1991 coù 15.1%, suït xuoáng naêm 2003 coøn 10.4% ñaùm con trai ñaõ bieát “muøi ñôøi” tröôùc khi tôùi ngaøy sinh nhaät thöù 13 (Graham/Miller Rubin, Chicago Tribune, 5/ 21). Theá maø toäi nghieäp cho baø chò ñaàu cuûa toâi, oâng baïn trai môùi chuïp naém baøn tay moät caùi maø ñaõ veà khoùc thuùt thít vôùi meï vì sôï... coù baàu. Vôùi caùi tuoåi luùc nhoû ñoïc “Taâm Hoàn Cao Thöôïng” baûn dòch cuûa Haø Mai Anh, hoïc “Quoác Vaên Giaùo Khoa Thö” , lôùn leân meâ “Hoàn Böôùm Mô Tieân”, thích caùi caûnh chuøa Long Giaùng cuûa oâng Khaùi Höng hay coù phieâu löu hôn laø caûnh nuùi Vaên Duù cuûa Theá Löõ... thì coi boä quaù laïc haäu vôùi ñaùm haäu sinh sau naøy. Neáu noùi “toâi xa Haø Noäi naêm leân möôøi saùu khi vöøa bieát yeâu”, nhöng luùc baáy giôø hoûi yeâu laø gì, thì chaéc anh chaøng cuõng uù ôù khoâng bieát traû lôøi theá naøo. Caùch ñaây hôn nöûa theá kyû, luùc 13 tuoåi, toâi theøm coù moät caùi aùo möa, moät ñoâi “xaên ñan”, nhöng moät chieác xe ñaïp thì khoâng bao giôø nghó laø mình coù ñöôïc. 55 naêm sau, cuøng tuoåi aáy, chaùu toâi caàn moät I-pod ñeå download nhaïc, internet vaø moät caùi cell phone taïm thôøi trong khi chôø ñuû tuoåi ñeå laøm chuû ñöôïc moät chieác xe hôi. (651) 733-5316. Chi phieáu ñoùng goùp xin traû cho Vietnam Center vaø gôûi veà ñòa chæ sau: Vietnam Center, C/o Thao Quynh, 1159 University Avenue W., St. Paul, MN-55104. Vietnam Center laø moät cô quan baát vuï lôïi, moïi ñoùng goùp taøi chaùnh cuûa quyù vò seõ ñöôïc khaáu tröø thueá. (V.P.)

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B11

.3”

DAT

Du Lòch

.3”

B12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Noãi loøng du khaùch

SATURDAY, MAY 21, 2005

Nhìn chung veà chính phuû Hoa Kyø hieän taïi, ngöôøi ta coù theå toång löôïc moät caùch khaù khaùch quan raèng, chính saùch cuûa Toång Thoáng Bush taïo nhieàu ñieàu kieän ñeå khai thaùc caùc nguoàn taøi nguyeân thieân nhieân, nhö xaêng daàu, laâm saûn, haûi saûn...

T

öø quan ñieåm kyõ ngheä, caùc dieãn bieán naøy laø tích cöïc, mang laïi nhieàu lôïi ích. Nhöng töø quan ñieåm baûo veä sinh thaùi, nhöõng chính saùch naøy ñöôïc caét nghóa laø raát tai haïi, tröôùc maét vaø nhaát laø veà laâu daøi. Caùc toå chöùc baûo veä thieân nhieân cuûa Hoa Kyø cuõng nhö cuûa theá giôùi coù moät nhaän ñònh chung raèng keå töø ngaøy Toång Thoáng Bush leân caàm quyeàn, oâng ñaõ tích cöïc ñaûo ngöôïc laïi gaàn nhö taát caû nhöõng ñaïo luaät baûo veä moâi tröôøng voán ñöôïc thoâng qua tröôùc kia trong caùc ñôøi toång thoáng tieàn nhieäm, ñeå taïo ñieàu kieän deã daøng cho vieäc khai thaùc kyõ ngheä. Ñieàu ñoù cuõng deã hieåu vì oâng Bush voán xuaát thaân töø moät gia ñình tyû phuù daàu khí, baûn thaân oâng cuõng laø toång giaùm ñoác moät coâng ty daàu khí tröôùc khi böôùc vaøo sinh hoaït chính trò. Gaàn ñaây hôn caû, moät döï thaûo luaät veà vieäc khai thaùc daàu khí taïi Khu Baûo Veä Ñoäng Vaät

Ruøa Ñaàu Goà (Loggerhead) bôi loäi trong doøng nöôùc ñaõ bò nhieãm Atrazine.

Hoang Daõ Alaska - voán laø moät vuøng nguyeân sinh chöa heà oâ nhieãm khoùi buïi coâng nghieäp, moät trong nhöõng vuøng sinh thaùi cuoái cuøng cuûa ñoäng vaät hoang daõ chöa bò loaøi ngöôøi xaâm phaïm - ñaõ gaây raát nhieàu xao ñoäng trong dö luaän nöôùc Myõ. Caùc toå chöùc baûo veä moâi tröôøng ñeàu nhaát loaït choáng ñoái. Nhöng chính quyeàn Bush, cuøng vôùi caùc vò daân cöû cuûa ñaûng Coäng Hoøa hieän chieám ña soá trong löôõng vieän Quoác Hoäi thì cöông quyeát thuùc ñaåy thoâng qua döï luaät naøy cho kyø ñöôïc. Gaït ra ngoaøi nhöõng tính toaùn chính trò ñaûng phaùi, chuùng ta - nhöõng böôùc chaân laõng töû thích ngao du giöõa thieân nhieân, laøm baïn cuøng caây coû, hoøa mình cuøng muoân vaät - chaéc chaén khoâng khoûi suy tö tröôùc söï xaâm laán cuûa kyõ ngheä treân caùc vuøng ñaá t

nguyeân sinh, söï tieán coâng cuûa con ngöôøi vaøo sinh thaùi cuûa ñoäng vaät hoang daõ, ñaåy doàn chuùng vaøo ñöôøng cuøng vaø daàn daàn ñi tôùi choã taän dieät. Theo söï toá caùo cuûa NRDC (Natural Resources Defense Council) moät toå chöùc baûo veä moâi sinh raát coù theá löïc hieän nay taïi Hoa Kyø, thì chính phuû Bush ñaõ chuû tröông moät chieán dòch qui moâ khieán cho nhieàu ñoäng vaät hieám quí voán khoâng coøn toàn taïi bao nhieâu treân maët ñaát naøy - laïi caøng ñoái dieän gaàn hôn vôùi nguy cô taän dieät tröôùc söï xaâm laêng cuûa kyõ ngheä daàu khí, phaù röøng laáy goã, khai thaùc haàm moû vaø nhieàu moái ñe doïa khaùc nöõa, töø vieäc caét giaûm ngaân

PHAÏM ÑÌNH

Theo Natural Resources Defense Council

Baûo veä thieân nhieân vaø ñoäng vaät hoang daõ

Gaáu Nuùi Grizzly Bear hieän coøn ñöôïc baûo veä taïi röøng quoác gia Greater Yellowstone, coù bieát ñaâu nôi naøy ñaõ ñöôïc “chaám ñieåm” choïn laøm nôi khai thaùc daàu khí vaø nhieàu coâng trình kyõ ngheä khaùc.

khoaûn baûo trì sinh thaùi cho lieäu sai laïc nguïy danh khoa ñeán vieäc coâng boá nhöõng döõ hoïc, töø vieäc boû maëc caùc loaïi ñoäng vaät hoang daõ ñeán vieäc caét bôùt chi phí baûo veä chuùng... NRDC

cho hay hoï ñaõ maïnh meõ choáng laïi caùi chuû tröông taøn saùt ñoái vôùi nhöõng loaøi ñoäng vaät yeáu ñuoái ñang cuøng chung soáng vôùi con ngöôøi treân maët ñaát naøy, theá nhöng söï sinh toàn cuûa nhieàu loaøi vaãn ñang ôû treân bôø mieäng vöïc. Chaúng haïn nhö loaøi vòt Moû Vaøng - Yellow Billed Loon - saép trôû thaønh “homeless” khi sinh Tieáp trang B13

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Noãi loøng

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B13

Theo Natural Resources Defense Council

Tieáp trang B12

.3”

du khaùch

Baûo veä thieân nhieân vaø ñoäng vaät hoang daõ thaùi cuûa chuùng laø nhöõng vuøng ñaàm laày saép söûa ñöôïc khai thaùc cho nhu caàu phaùt trieån. Khu Baûo Toàn Hoang Daõ taïi Alaska, coù teân Western Artic Reserve, voán laø nôi sinh soáng töø thuôû hoàng hoang cuûa gioáng vòt thieân nhieân quí hieám naøy, ñang ñöôïc chính phuû Bush môû roäng cho cho caùc coâng ty xaêng daàu vaøo khai thaùc. Caùc toå chöùc baûo veä moâi tröôøng cuøng vôùi haèng traêm ngaøn thaønh vieân cuûa hoï ñaõ leân tieáng vôùi nhöõng thænh nguyeän thö keâu goïi chính quyeàn haõy tha cho caùc loaøi vaät voâ toäi ôû vuøng naøy, vaø daønh cho chuùng nôi dung thaân cuoái cuøng. Bôûi vì, vôùi soá löôïng coøn toàn taïi raát ít, vôùi saéc hình raát ñaëc bieät, chuùng chính laø taøi saûn cuûa thieân nhieân, cuûa con ngöôøi. Cuõng bôûi vì, soá löôïng daàu khí döï truø khai thaùc ñöôïc ôû ñaây thöïc söï chaúng ñaùng bao nhieâu, vaø coù theå deã daøng buø laïi neáu coù bieän phaùp kyõ thuaät naâng cao hieäu suaát cuûa nhöõng loaïi maùy moùc vaø xe coä phaûi duøng ñeán xaêng daàu. Theá nhöng, chöa heát! Ñeå thaùo gôõ nhöõng qui ñònh ngaët ngheøo tröôùc kia, nhaèm taïo ñieàu kieän cho vieäc khoan daàu taïi khu Coâng Vieân Quoác Gia Yellowstone, chính quyeàn Bush ñaõ thuaän boû nhöõng bieän phaùp baûo veä gaáu Nuùi Grizzly vaøo ñaàu naêm tôùi. Vôùi dieãn bieán naøy, vuøng sinh thaùi cuûa khoaûng 600 gaáu Grizzly taïi ñaây seõ bò thaâu heïp laïi, buoäc chuùng phaûi taûn maùc nôi khaùc, du muïc treân nhöõng vuøng ñaát laï, hoaëc laøm moài cho thôï saên. Moät quyeát ñònh cuûa Sôû Thuûy Ngö vaø Ñoäng Vaät Hoang Daõ (Fish and Wildlife Service) ñöa ra 2 naêm tröôùc ñaây - caét giaûm ngaân khoaûn

baûo veä loaøi Soùi Xaùm trong hôn 20 tieåu bang - ñaõ giaùng moät ñoøn trí maïng vaøo loaøi ñoäng vaät bieåu töôïng cuûa thieân nhieân mieàn Taây Hoa Kyø naøy. Keå töø ñoù ñeán nay, toång soá Soùi Xaùm lieân tuïc giaûm suùt, laøm taêng nguy cô dieät chuûng cuûa moät loaøi thuù ñaëc thuø khoâng theå kieám ñöôïc ôû nôi naøo khaùc treân theá giôùi. Phaûn öùng tröôùc haønh ñoäng naøy, NRDC ñaõ vaän duïng nhieàu phöông thöùc phaùp lyù nhaèm ngaên caûn chính quyeàn Wyoming - do khoâng coøn bò haïn cheá bôûi luaät phaùp lieân bang - thaû giaøn cho pheùp thôï saên baén gieát Soùi Xaùm. Moät gioáng vaät coù nguy cô dieät chuûng khaùc nöõa, loaøi Pacific Fisher - taïm dòch Ngö OÂng Thaùi Bình Döông, moät loaøi thuù röøng aên thòt, vöøa hoï haøng vôùi choàn höông ôû treân caïn vöøa baø con vôùi raùi caù ôû döôùi nöôùc - cuõng khoâng coøn ngaân khoaûn baûo veä. Ñaõ vaäy chính quyeàn Bush coøn doàn nhöõng con vaät beù nhoû ñaùng thöông naøy ñi mau tôùi choã taän dieät hôn nöõa baèng caùch caáp thôøi cho khai quang caùc khu röøng giaø ôû Sierra Nevada vaø nhaát laø trong Röøng Ñaïi Thuï Giant Sequoia, voán laø choán dung thaân chính cuûa loaøi Pacific Fisher. Nhöõng chính saùch môû ñöôøng cho kyõ ngheä cuûa chính phuû naøy cuõng khoâng tha caùc loaøi thuûy ngö hieám quí soáng döôùi loøng soâng bieån. Caùc gioáng Ruøa Bieån (Sea Turtles) voán ñaõ soáng thaûnh thôi trong baàu khí cuûa ñòa caàu töø treân 200 trieäu naêm qua, nay ñang gaëp nguy cô do nöôùc nhieãm ñoäc vì hoùa chaát, soá coøn laïi thì bò saên baét khoâng ai keàm cheá... khieán cho con soá Ruøa Caù Voi Humpbacks quaäy loän vui chôi giöõa meânh moâng. Nhöng thieân nhieân khoâng coøn thuaàn khieát vì nhöõng döï aùn nhaø maùy saép Tieáp trang B14 ñöôïc xaây döïng trong vuøng.

DAT

B14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

Noãi loøng

Theo Natural Resources Defense Council

Tieáp trang B13

.3”

du khaùch

DAT

Baûo veä thieân nhieân vaø ñoäng vaät hoang daõ Bieån toàn vong ñaõ giaûm xuoáng moät möùc baùo ñoäng. NRDC naêm 2003 ñaõ ñaâm ñôn kieän Cô Quan Baûo Veä Moâi Tröôøng EPA (Environmental Protection Agency) ra toøa vì khoâng coù bieän phaùp haïn cheá möùc söû duïng Atrazine, moät loaïi thuoác dieät coû ñoäc haïi ngaám saâu vaøo loøng ñaát, chaûy vaøo trong caùc luoàng nöôùc ngaàm roài ñöôïc doàn ra soâng bieån, trôû thaønh moät moái nguy cô lôùn veà söùc khoûe cho con ngöôøi cuõng nhö cho thuûy sinh vaät. Cuï theå laø loaøi Ruøa Bieån ôû Vònh Chesapeake. Nhöng, baát chaáp nhöõng chöùng töø khoa hoïc, EPA ñaõ bí maät thoûa thuaän vôùi coâng ty Syngenta, taùc giaû thöù thuoác dieät coû noùi treân, vaø cho pheùp loaïi hoùa chaát ñoäc haïi naøy tieáp tuïc löu haønh trong thò tröôøng. Söï vieäc EPA, moät cô quan ñöôïc giao phoù traùch nhieäm baûo veä moâi tröôøng, laïi quay ra thöông löôïng ngaàm vôùi cô sôû kinh doanh vaø cho pheùp Atrazine tieáp tuïc taøn phaù moâi tröôøng, baát chaáp caùc baèng chöùng khoa hoïc veà nhöõng nguy cô ñoäc haïi, chæ laø moät trong nhieàu baèng chöùng cho thaáy caùc cô quan cuûa chính

quyeàn naøy ñaõ thao tuùng hoaëc ñaõ khoâng ngoù ngaøng gì tôùi nhöõng nghieân cöùu khoa hoïc. Traùi laïi, muïc tieâu duy nhaát cuûa hoï laø quyeàn lôïi kyõ ngheä vaø saün saøng hy sinh söï toàn vong cuûa caùc loaøi ñoäng vaät ñang keâu cöùu. Trong moät tröôøng hôïp khaùc, giôùi chöùc chính quyeàn lieân bang ñaõ buoäc caùc nhaø sinh vaät hoïc aên löông nhaø nöôùc söûa laïi moät nghieân cöùu khoa hoïc. Chæ vì nghieân cöùu naøy ñaõ daùm baùo ñoäng veà nhöõng nguy cô naèm trong keá hoaïch bieán haøng trieäu gallon nöôùc ruùt töø soâng hoà California cho döï aùn thuûy ñieän vaø noâng nghieäp. Theo nghieân cöùu naøy, döï aùn ruùt nöôùc nhö vaäy seõ taùc haïi maõnh lieät ñeán loaøi caù Salmon Chinook vaø nhieàu loaïi caù khaùc voán sinh soâi naûy nôû raát ñoâng ñuùc trong caùc thuûy loä töø Nam California leân tôùi Alaska tröôùc kia. Hieän nay, nhöõng loaøi caù naøy ñang treân ñöôøng bò taän dieät, neáu coøn ruùt haøng trieäu gallon nöôùc ra khoûi moâi sinh cuûa chuùng, thì haäu quaû chaéc chaén laø chuùng seõ khoâng coøn cô hoäi sinh toàn. Moät tröôøng hôïp khaùc: Ñeå

Loaøi Choàn laï mang teân Ngö OÂng Thaùi Bình Döông - hoï haøng nhaø Choàn Höông vaø Raùi Caù - soáng chuû yeáu trong nhöõng khu röøng giaø, giôø ñaây ñang gaëp nguy cô vì döï aùn khai thaùc ôû Röøng Ñaïi Thuï Sequoia.

tieán haønh moät döï aùn khai thaùc ñaù voâi raát qui moâ taïi vuøng ñaàm laày Florida Everglades, chính quyeàn Bush ñaõ thaúng tay baùc boû moät nghò quyeát ñöôïc caùc nhaø khoa hoïc ñöa ra töø thôøi cöïu Toång

Thoáng Clinton, khuyeán caùo veà nhöõng nguy haïi coù theå xaûy ñeán cho nhöõng loaøi sinh vaät sinh soáng trong ñoù. Thaùi ñoä öông ngaïnh naøy cuûa chính phuû Bush ñaõ laøm caùc toå chöùc baûo veä moâi sinh

ngaïc nhieân ñeán ñieáng ngöôøi. quyeát chung cuoäc. NRDC buoäc phaûi ñöa chính DÖÏ LUAÄT BAÀU TRÔØI phuû naøy ra toøa, ñeå buoäc hoï TRONG XANH? Hay BAÀU phaûi ngöng laïi döï aùn khai moû TRÔØ I DÔ BAÅN? voâi noùi treân. Vuï vieäc hieän vaãn coøn ñang ñöôïc toøa Noùi veà caùc noã löïc cuûa Tieáp trang B16 nghieân cöùu, chöa coù phaùn

Property & Insurance

ALHAMBRA

FD # 1668

NGHÓA TRANG & NHAØ QUAØN

Vaên phoøng ALHAMBRA ñaëc traùch Coäng Ñoàng Vieät Nam Ñòa chæ: 205 S. Chapel Ave.,Suite B Alhambra, CA 91801

(626) 299-3733 (888) 688-1068 ! Nghóa trang ron ä g lôn ù nhatá vaø ñep ï nhatá trong nöôc ù My.õ ! Ñòa lyù phong thuyû tuyetä vôiø. ! Phuc ï vuï vaø ton â tron ï g tap ä quan ù ngöôiø AÙ chau â . ! Ñang phatù trien å khu nghóa trang môiù, khung can û h tuyetä ñep ï vôiù han ø g ngan ø mau ã ñatá ñeå coù theå ñap ù ön ù g nhu cau à cua û cac ù hoiä ñoan ø . ! Chöông trình traû gop ù daiø han ï (3, 5 hoac ë 7 nam ê ) ! Traû trong 12 than ù g khon â g tính tien à lôiø. ! Chuû quyen à ñatá nghóa trang coù theå ñöôc ï sang nhöôn ï g hôp ï phap ù qua thuû tuc ï phap ù ly.ù ! Cung cap á dòch vuï Tang Leã töø A ñen á Z theo ñun ù g phong tuc ï tap ä quan ù vaø nghi thöc ù ton â giao ù . ! CON Â G TY COÙ LOØ HOA Û THIEU Â TÖN Ø G NGÖÔIØ MOT Ä CHÖÙ KHON Â G THIEU Â TAP Ä THE.Å ! ÑAC Ë BIET Ä CHÖÔNG TRÌNH HAU Ä SÖÏ TRAÛ GOP Ù lam ø nheï gan ù h nan ë g taiø chan ù h cho gia ñình vaø giam û bôtù nhieu à veà ap ù löc ï tinh than à cho con chau ù khi höu õ sö.ï

HAÕY ÑEÁN VÔÙI CHUÙNG TOÂI - BAÛO ÑAÛM QUYÙ VÒ SEÕ ÑÖÔÏC HAØI LOØNG

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B15

.3”

DAT

B16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Noãi loøng

Theo Natural Resources Defense Council

Tieáp trang B14

.3”

du khaùch

Baûo veä thieân nhieân vaø ñoäng vaät hoang daõ NRDC phaûi keå ñeán moät chieán thaéng laäp phaùp vaøo ngaøy 9 thaùng Ba vöøa qua. Hoâm ñoù, döï luaät Baàu Trôøi Trong Xanh (Clear Skies Bill)

cuûa Toång Thoáng Bush, maø caùc nhaø khoa hoïc moâi tröôøng thöôøng goïi dieãu laø döï luaät Baàu Trôøi Dô Baån, ñaõ bò chaën ñöùng taïi UÛy Ban Moâi Tröôøng

Thöôïng Vieän. Ñöôïc vieát ra bôûi nhöõng nhaø kyõ ngheä noåi tieáng nhaát veà khaû naêng laøm oâ nhieãm moâi tröôøng, döï luaät naøy seõ voâ hieäu hoùa nhöõng ñieàu khoaûn cuûa Ñaïo Luaät Baàu Khí Trong Saïch (Clean Air Act) ñöôïc thoâng qua döôùi cöïu traøo Clinton, vaø seõ coù moät haäu quaû voâ cuøng tai haïi ñoái vôùi söùc khoûe cuûa chuùng ta, gia ñình chuùng ta, moâi sinh cuûa chuùng ta vaø cuûa muoân loaøi coäng sinh treân ñòa caàu. Trong nhieàu tuaàn leã daãn

ñeán ngaøy boû phieáu, NRDC ñaõ vaän ñoäng thaønh vieân göûi ñi gaàn 50,000 thænh nguyeän thö cho caùc vò nghò só ñaïi dieän khu vöïc mình, ñoàng thôøi ñaõ xuaát quó “khaån caáp” ñaêng taûi nhöõng baøi quaûng caùo keâu goïi caùc vò nghò só coøn chöa döùt khoaùt laäp tröôøng löu yù ñeán nhöõng toån haïi moâi sinh cuûa döï luaät ñoù. Keát quaû laø, döï luaät ñaõ bò chaën ñöùng do phieáu choáng cuûa 7 nghò só Daân Chuû, 1 nghò só Coäng Hoøa Lincoln Chafee vaø nghò só ñoäc laäp James Jeffords .

SATURDAY, MAY 21, 2005 Theá nhöng, cuoäc chieán chaéc chöa theå döøng laïi ôû ñaây. Bôûi vì, phía chính quyeàn seõ vaän ñoäng nhöõng nghò só ñoàng minh cuûa mình ñeå duøng moät “phuø pheùp” naøo ñoù haàu ñöa döï luaät ra tröôùc khoaùng ñaïi Thöôïng Vieän. Khi ñoù, vôùi khoái nghò só Coäng Hoøa hieän ñang naém ña soá taïi Thöôïng Vieän, döï luaät cuûa chính quyeàn seõ coù theå ñöôïc thoâng qua deã daøng hôn. Ñoái laïi, caùc toå chöùc baûo veä moâi sinh noùi chung, vaø NRDC noùi rieâng cuõng ñaõ saün

saøng tung hoûa löïc toái ña baèng taøi löïc vaø nhaân löïc ñoùng goùp thieân nguyeän cuûa moïi giôùi - vaøo traän chieán choáng laïi döï luaät taøn khoác naøy, cho duø döôùi baát cöù hình thöùc naøo. Muoán bieát theâm chi tieát veà NRDC hoaëc veà nhöõng dieãn bieán lieân quan moâi tröôøng vaø sinh thaùi cuûa chuùng ta, ñoäc giaû trang Du Lòch coù theå thaêm trang maïng www.nrdc.org, hoaëc email nrdcinfo@nrdc.org PHAÏM ÑÌNH dinhcpham@yahoo.com

Vòt Moû Vaøng - loaïi thuù hieám hieän chæ soáng ôû Alaska - voán ñaõ ít veà “daân soá” nay laïi coù nguy cô bò Soùi Xaùm meï ñöa ñoâi maét traàm tö nhìn ra xa, thaáy giang san cuûa mình moãi luùc moät thu heïp laïi dieät chuûng vì caùc döï aùn khai thaùc daàu moû ôû Alaska. tröôùc söùc xaâm laán cuûa kyõ ngheä, trong luùc soùi con vaãn hoàn nhieân chôi ñuøa treân löng meï.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B17

.3”

DAT

.3”

MISS UNIVERSE

B18 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Cuoäc thi

SATURDAY, MAY 21, 2005

Hoa Haäu Hoaøn Vuõ Caùc böùc aûnh chuïp thí sinh maëc bikini bò phaûn ñoái

Taïi baõi bieån Maya treân ñaûo Phi Phi phía Nam Thaùi Lan, moät caûnh saùt vieân ñöùng gaùc trong luùc caùc thí sinh Hoa Haäu Hoaøn Vuõ 2005 laøm maãu chuïp hình. (Hình: Saeed Khan/AFP/Getty Images)

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B19

Cuoäc thi

Hoa Haäu Hoaøn Vuõ

Caùc böùc aûnh chuïp thí sinh maëc bikini bò phaûn ñoái

.3”

MISS UNIVERSE

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

DAT

Laura Elizondo Erhard, hoa haäu Mexico, luùc ñeán khu giaûi trí Phuket Fantasea taïi ñaûo Phuket, Thaùi Lan hoâm 19 Thaùng Naêm naêm 2005. (Hình: Pornchai Kittiwongsakul/AFP/Getty Images)

Caùc thí sinh Hoa Haäu Hoaøn Vuõ 2005 chuïp hình trong haõng bia Singha taïi Bangkok. Thí sinh ñöùng haøng ñaàu, thöù nhì beân phaûi qua, laø Hoa Haäu Vieät Nam Phaïm Thu Haèng. (Hình: Pornchai Kittiwongsakul/AFP/Getty Images)

BANGKOK, Thaùi Lan Nhöõng böùc aûnh chuïp caùc thí sinh döï thi Hoa Haäu Hoaøn Vuõ 2005, coù moät ngoâi chuøa ôû phía sau, ñaõ phaûi boû xuoáng khoûi trang web chính thöùc cuûa cuoäc thi, sau khi ngöôøi daân nöôùc naøy coù phaûn öùng gay gaét. Hoï cho raèng, ñieàu ñoù khoâng phuø hôïp vôùi thuaàn phong myõ tuïc cuûa quoác gia theo Phaät Giaùo. Chính quyeàn Thaùi Lan

cuõng coù lôøi phaøn naøn vì nhöõng böùc aûnh “chöôùng maét” ñoù. Ngöôøi ñeïp töø 81 quoác gia vaø vuøng laõnh thoå treân theá giôùi khoe cô theå khi ñi du ngoaïn treân doøng soâng Chao Phraya vaø hình aûnh chuøa Wat Arun (chuøa Raïng Ñoâng) noåi tieáng hieän leân ôû phía sau. Ñoaïn phim quay caùc thí sinh maëc aùo taém hai maûnh quay cuøng trong dòp naøy

Caùc thí sinh Hoa Haäu Hoaøn Vuõ ñeo maët naï nhaûy xuoáng nöôùc ñeå Carina Beduschi, hoa haäu Brazil, kyù chöõ kyù löu nieäm trong luùc chôi snorkeling ôû Phi Phi Lek, phía Ñoâng khu nghæ maùt Phuket. daïo phoá taïi Phuket, Thaùi Lan. (Hình: Darren Decker/Miss (Hình: Saeed Khan/AFP/Getty Images) Universe via Getty Images)

cuõng seõ bò caét khoûi chöông trình döï ñònh phaùt soùng khaép theá giôùi trong ñeâm chung keát, dieãn ra ngaøy 31 Thaùng Naêm. Preecha Gunteeya, Tröôûng Ban Toân Giaùo cuûa

Boä Vaên Hoùa Thaùi Lan, noùi: “Ñieàu naøy ñi ngöôïc laïi thuaàn phong myõ tuïc cuõng nhö tín ngöôõng cuûa tín ñoà Phaät Giaùo vaø chuùng toâi khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc. Neáu muoán quaûng baù cho du lòch, caùc nhaø toå

chöùc neân yeâu caàu caùc thí sinh maëc trang phuïc daân toäc Thaùi”. Thaùi Lan hy voïng, cuoäc thi Hoa Haäu Hoaøn Vuõ seõ giuùp nöôùc naøy phaùt trieån du lòch, ngaønh coâng nghieäp ñaõ

giaûm suùt nhieàu töø sau vuï soùng thaàn Thaùng Möôøi Hai naêm ngoaùi. Nhöõng hoaït ñoäng trong khuoân khoå cuoäc thi coù theå ñem laïi cho Thaùi Lan hôn 2.1 tyû baht (54.6 trieäu ñoâla).

B20 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

v oø n g q u a n h

t h eá g i ôù i George Galloway: Nhaân vaät thôøi söï noåi baät trong tuaàn HAØ TÖÔØNG CAÙT Ñieàu traàn vôùi tö caùch laø moät ngöôøi daân tröôùc Quoác Hoäi Hoa Kyø hoâm ñaàu tuaàn, Daân bieåu ngöôøi Anh George Galloway maïnh meõ baùc boû nhöõng caùo buoäc cuûa moät UÛy ban Ñieàu tra Thöôïng Nghò Vieän veà vieäc oâng ñaõ nhaän phaàn aên chia tieàn baùn daàu löûa leùn luùt trong chöông trình “Baùn Daàu Mua Löông Thöïc” do Lieân Hieäp Quoác thi haønh ôû Iraq tröôùc ñaây. Nhaät baùo Washington Times noùi raèng oâng Galloway baèng ngoân ngöõ gay gaét vaø cay ñoäc ñaõ khoâng ngaàn ngaïi ñaû kích coâng khai phaåm chaát chính tröïc cuûa UÛy ban Thöôïng vieän Myõ. Tôø Wall Street Journal xem tröôøng hôïp hieám coù cuûa vieäc oâng Galloway can döï vaøo Thöôïng Vieän Hoa Kyø laø “moät cuoäc trao ñoåi chua chaùt giöõa caùc nhaø laäp phaùp cuûa hai quoác gia ñoàng minh”. Vôùi thaùi ñoä cöùng coûi vaø lôøi leõ huøng hoàn, oâng Galloway thaúng thöøng toá caùo UÛy ban ñieàu tra cuûa Thöôïng vieän Hoa Kyø laø “moät baêng ñaûng Coäng Hoøa taân baûo thuû, chuû chieán vaø thaân Do Thaùi, chuyeân buoäc toäi voõ ñoaùn”. Ñeà caäp ñeán nhaän ñònh cho raèng oâng laø ngöôøi thaân vôùi Saddam Hussein, Daân bieåu Galloway noùi: “Thöïc teá toâi chæ gaëp Saddam Hussein hai laàn, baèng ñuùng soá laàn maø oâng Boä tröôûng Quoác phoøng Donald Rumsfeld ñaõ gaëp gôõ nhaø ñoäc taøi naøy. Nhöng khaùc bieät giöõa hai chuùng toâi laø oâng Rumsfeld gaëp ñeå baùn suùng vaø cung caáp cho Hussein baûn ñoà toát nhaát ñeå duøng nhöõng vuõ khí aáy. Coøn toâi thì laø ngöôøi ñaõ choáng Hussein nhieàu hôn baát cöù thaønh vieân naøo cuûa chính phuû Hoa Kyø hay Anh quoác. Toâi gaëp Hussein ñeå coá tìm caùch chaám döùt caám vaän, söï ñau khoå cuûa daân chuùng vaø chieán tranh. Toâi cuõng thuyeát phuïc Hussein ñeå cho tieán só Hans Blix vaø caùc thanh tra vuõ khí cuûa Lieân Hieäp Quoác trôû laïi Iraq. Hai laàn toâi gaëp gôõ Hussein chaéc chaén laø coù muïc ñích toát ñeïp hôn ngöôøi Boä tröôûng Quoác phoøng cuûa quyù vò”. George Galloway laø chính trò gia coù laäp tröôøng khuynh taû, phaûn chieán vaø moät quaù trình hoaït ñoäng vôùi nhieàu söï kieän raéc roái phöùc taïp, noåi tieáng qua nhöõng lôøi tuyeân boá naûy löûa. Sinh naêm 1954 taïi Scotland, gia nhaäp ñaûng Lao Ñoäng (ñaûng dang caàm quyeàn taïi Anh hieän nay) vaø trôû thaønh uûy vieân toå chöùc ñaûng naêm 1977. Sau ñoù oâng ñöôïc baàu vaøo ban thöôøng vuï vaø naêm 1980 ñöôïc baàu laøm Chuû tòch ñaûng boä ñaûng Lao Ñoäng Scotland, ôû tuoåi 26 laø ngöôøi treû nhaát trong lòch söû. Naêm 1983 George Galloway laøm Toång Thö Kyù cô quan töø thieän War On Want, toå chöùc coù lieân heä chaët cheõ vôùi ñaûng Lao Ñoäng. Trong voøng 3 naêm thu nhaäp cuûa oâng taêng gaáp 7 laàn leân tôùi 21,000 baûng Anh vaø bò toá caùo coù laïm duïng coâng quyõ, tuy nhieân sau ñoù ñaõ chöùng minh thanh thoûa vaø hoaøn toaøn baûo veä ñöôïc danh döï. OÂng coù moät con gaùi qua 20 naêm soáng vôùi baø vôï cuõ 1979-1999. Naêm 2000 Galloway keát hoân vôùi tieán só Amireh Abu-Zayyad, moät hoïc giaû Hoài giaùo Palestine nhöng nay cuõng ñang laøm thuû tuïc ly dò. Galloway ñaéc cöû Daân bieåu ñôn vò Glasgow naêm 1997 roài ñöôïc taùi cöû naêm 2001 vôùi tính caùch laø öùng cöû vieân chính thöùc cuûa ñaûng Lao Ñoäng. Thaùng 10 naêm 2003, ñaûng Lao Ñoäng truïc xuaát George Galloway vì nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa oâng veà vaán ñeà Iraq vi phaïm hieán chöông cuûa ñaûng. Ngaøy 28 thaùng 3 naêm 2003 trong cuoäc phoûng vaán cuûa truyeàn hình Abu Dhabi TV ôû Trung Ñoâng, Galloway goïi Toång thoáng Bush vaø Thuû töôùng Tony Blair laø nhöõng con soùi vaø noùi raèng caùc nhaø laõnh ñaïo AÛ Raäp coù thöùc tænh vôùi vieäc caùc nöôùc duøng daàu löûa cuûa hoï baây giôø taán coâng hoï hay khoâng vaø chöøng naøo thì hoï ñöùng veà phía uûng hoä nhaân daân Iraq. Galloway ñaõ choáng cuoäc chieán tranh Iraq naêm 1991 vaø sau ñoù phaûn ñoái bieän phaùp caám vaän cuûa Lieân Hieäp Quoác gaây khoù khaên cho ñôøi soáng ngöôøi daân. Tuy nhieân thaùi ñoä cuûa Galloway ñoái vôùi Saddam Hussein cuõng phöùc taïp, coù luùc bieåu loä söï thaân thieän vaø cuõng coù luùc maïnh meõ keâu goïi loaïi tröø nhaø ñoäc taøi naøy nhöng khoâng phaûi baèng bieän phaùp vuõ löïc. Ñaàu thaùng 5 naêm 2005, Galloway öùng cöû vôùi tö caùch thaønh vieân Respect, moät lieân minh caùc ñaûng xaõ hoäi caùnh taû khuynh höôùng Trotskyist vaø trôû thaønh Daân bieåu ñôn vò Bethnal Green & Bow. Thaùng 4 naêm 2003 tôø Daily Telegraph ôû Anh trong moät baøi baùo cho bieát phoùng vieân David Blair cuûa hoï tìm thaáy ôû truï sôû ñoå naùt cuûa boä Ngoaïi giao Iraq nhöõng hoà sô veà vieäc Galloway tröôùc ñaây ñaõ gaëp cô quan tình baùo cuûa Saddam Hussein vaø nhaän 375,000 baûng Anh moãi naêm trong vieäc giuùp Iraq baùn leùn theâm moät soá löôïng daàu löûa

SATURDAY, MAY 21, 2005

hoâm Thöù naêm, 19 Thaùng Naêm, vaãn ñònh ñaët nhöõng giôùi haïn thaät naûn loøng vaøo vai troø vaø vieäc thaêng thöôûng daønh cho nöõ quaân nhaân. UÛy Ban Quaân Vuï Haï Vieän Hoa Kyø ñaõ chaáp thuaän moät ñieàu khoaûn giôùi haïn hôn ñeå seõ bieán thaønh luaät chính saùch hieän nay choáng laïi vieäc ñöa phuï nöõ vaøo vai troø chieán ñaáu treân boä sau khi Boä Luïc Quaân cho hay ñieàu khoaûn tu chính ñöôïc thoâng qua taïi moät tieåu ban cuûa Haï Vieän trong tuaàn tröôùc seõ xoùa boû chöøng 22,000 coâng vieäc daønh cho nöõ quaân nhaân, laøm suy giaûm tinh thaàn chieán ñaáu, vaø gaây caûn trôû cho nhöõng cuoäc haønh quaân taïi Iraq vaø Afghanistan. “Chuùng toâi muoán phuï nöõ phuïc vuï ôû moïi nôi, ngoaïi tröø trong chieán ñaáu treân boä,” ñoù laø yù kieán cuûa Daân Bieåu John McHugh, moät nhaø laäp phaùp Coäng Hoøa cuûa New York. OÂng McHugh, chuû tòch tieåu ban nhaân duïng, cho hay ñieàu khoaûn tu chính seõ ñoøi phaûi coù yù kieán cuûa Quoác Hoäi tröôùc khi phuï nöõ ñöôïc pheùp tham gia caùc ñôn vò tröïc tieáp chieán ñaáu. Ñieàu khoaûn tu chính cuõng thu hoài quyeàn haïn ñaëc bieät cuûa caùc tröôûng ngaønh trong quaân ñoäi coù theå ñieàu chænh caùc chính saùch lieân quan tôùi nöõ quaân nhaân trong chieán ñaáu chieáu theo nhu caàu khi caùc vò naøy baùo tröôùc cho Quoác Hoäi 30 ngaøy. Thay vaøo ñoù, quyeàn haïn ñoù töø nay seõ caàn coù chaáp thuaän cuûa Quoác Hoäi. “Toâi nghó moïi ngöôøi trong chuùng ta ñeàu khoâng haøi loøng. Ñieàu khoaûn naøy laøm giaûm giaù trò phuïc vuï cuûa phuï nöõ,” ñoù laø yù kieán cuûa Daân Bieåu Ellen Tauscher, moät nhaø laäp phaùp Daân Chuû cuûa California. Baø noùi raèng vôùi ñieàu khoaûn tu chính treân, “ngöôøi ta ñaõ döïng neân moät böùc töôøng khoång loà tröôùc khaû naêng haønh ñoäng cuûa Nguõ Giaùc Ñaøi vì hoï phaûi thoâng baùo cho Quoác Hoäi.” Ñieàu khoaûn tu chính laø moät phaàn trong döï luaät cho pheùp chi tieâu 441.6 tyû Myõ kim trong caùc chöông trình quoác phoøng cho taøi khoùa naêm tôùi maø uûy ban ñaõ chaáp thuaän vôùi soá phieáu 61-1 trong moät phieân hoïp keùo daøi chaám döùt vaøo saùng sôùm hoâm Thöù Naêm. Baûn vaên ñieàu khoaûn cuûa UÛy Ban Quaân Vuï Thöôïng Vieän, ñöôïc thoâng qua hoài tuaàn tröôùc, khoâng ñeà caäp gì ñeán vaán ñeà naøy. Saùu, baûy nhaø laäp phaùp vaø phuï taù cho hay hoï nghi ngôø khaû naêng soáng soùt cuûa döï luaät naøy cuûa Haï Vieän khi ñöôïc ñöa ra dung hoøa vôùi döï luaät cuûa Thöôïng Vieän ñeå taïo neân döï luaät chung quyeát. Bryan Whitman, phaùt ngoân vieân Boä Quoác Phoøng, cho hay Luïc Quaân ñang laøm vieäc vôùi Quoác Hoäi ñeå ñeà caäp tôùi nhöõng quan ngaïi ñoái vôùi vai troø cuûa nöõ quaân nhaân, vaø ghi nhaän VICKI ALLEN (REUTERS) raèng quaân ñoäi ñang dính líu tôùi moät traän chieán khoâng giôùi WASHINGTON - Caùc nhaø laäp phaùp Coäng Hoøa taïi moät uûy tuyeán roõ raøng. ban Haï Vieän Hoa Kyø ñaõ thoâi khoâng uûng hoä leänh caám ñöa caùc “Caùc luaät leä vaø chính saùch hieän höõu cho pheùp phuï nöõ ñöôïc nöõ quaân nhaân vaøo nhöõng ñôn vò yeåm trôï chieán ñaáu vaø phuïc phuïc vuï taïi moät soá ngaønh trong khi duy trì moái quan taâm cuûa vuï, nhöng phe Daân Chuû vaãn cho raèng döï luaät ñöôïc thoâng qua Tieáp trang B22 ngoaøi quy ñònh ôû chöông trình “Baùn Daàu Löûa mua Löông Thöïc” cuûa Lieân Hieäp Quoác. Tôø Christian Science Monitor ôû Hoa Kyø noùi raèng Galloway nhaän ñöôïc ít nhaát laø 10 trieäu dollars tieàn chia chaùc cuûa cheá ñoä Saddam Hussein. Galloway hoaøn toaøn phaûn baùc laäp luaän naøy vaø trong cuoäc ñieàu traàn taïi Thöôïng Vieän Hoa Kyø coøn noùi raèng oâng coù baèng chöùng chính Hoa Kyø ñaõ mua hoaëc laøm ngô veà löôïng daàu löûa ngoaøi quy ñònh töø Iraq. Nhöõng vi phaïm cuûa Saddam Hussein trong chöông trình Lieân Hieäp Quoác, vôùi söï tieáp tay cuûa nhieàu giôùi chöùc Lieân Hieäp Quoác vaø caùc quoác gia khaùc bao goàm phaùp, Anh, Nga... ñang laø vaán ñeà ñöôïc ñieàu tra bôûi Thöôïng Vieän, chính phuû vaø boä Noäi an Hoa Kyø. George Galloway ñöôïc môøi ñeán ñieàu traàn tröôùc uûy ban hoâm Thöù Hai trong tö caùch laø moät coâng daân nöôùc ngoaøi. Chuû tòch Tieåu ban Thöôïng Vieän giaùm ñònh cuoäc ñieàu tra, Thöôïng Nghò Só Coäng Hoøa Coleman, vaø Thöôïng Nghò Só Daân Chuû Carl Levin sau cuoäc ñieàu traàn ñeàu noùi raèng khoâng coi Galloway laø moät nhaân chöùng khaû tín. Traû lôøi caâu hoûi neáu Galloway vi phaïm tuyeân theä noùi söï thaät thì tieåu ban seõ coù bieän phaùp gì, Thöôïng Nghò Só Coleman ñaùp: “Toâi chöa bieát vaø coøn caàn phaûi xem laïi hoà sô, Neáu quaû thaät oâng ta noùi doái thì seõ phaûi chòu haäu quaû”. Lôøi ñe doïa naøy coù leõ chæ coù tính nguyeân taéc vì Cloman khoâng coù quyeàn phaùn xöû ñoái vôùi moät coâng daân ngoaïi quoác. Veà phía George Galloway keát quaû cuûa cuoäc ñieàu traàn vöøa qua cuõng khoâng chaéc laø ñaõ laøm cho oâng döùt ra khoûi vuï tai tieáng “Daàu Löûa ñoåi Löông Thöïc”. Nhöng ñieàu roõ raøng laø oâng ñaõ ñöôïc moät cô hoäi hieám coù cho vieäc thöïc hieän vaùn baøi chính trò cuûa mình, söû duïng nhöõng lôøi leõ maïnh meõ gay gaét nhaát ñeå ñaûo ngöôïc vò theá töø choã laø ngöôøi bò haïch toäi thaønh ngöôøi ñöùng leân keát toäi. Haäu quaû cuûa chuyeän aáy laø, ñoái vôùi dö luaän chung ôû Anh quoác thì ñaây laø moät tröôøng hôïp thuù vò trong vieäc pheâ phaùn Hoa Kyø. Ñieåm ñaëc bieät vaø coù leõ quan troïng nhaát cho Galloway laø cöû tri ngöôøi Anh thaáy ôû oâng khaû naêng cuûa moät chính trò gia ñoái laäp, khoâng chæ baøy toû vôùi chính quyeàn London maø coøn tröïc tieáp noùi thaúng ñöôïc vôùi Myõ ngay taïi thuû ñoâ Washington. Haø Töôøng Caùt

Quoác Hoäi Myõ quyeát ñònh giôùi haïn vai troø chieán ñaáu cuûa nöõ quaân nhaân

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B21

.3”

DAT

B22 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

v oø n g q u a n h

t h eá g i ôù i Quoác Hoäi Myõ quyeát ñònh giôùi haïn vai troø chieán ñaáu cuûa nöõ quaân nhaân Tieáp trang B20

quoác gia naøy veà soá phaän cuûa nöõ quaân nhaân trong caùc ñôn vò tröïc tieáp chieán ñaáu,” phaùt ngoân vieân Whitman noùi nhö theá qua moät baûn tuyeân boá. Ñieàu khoaûn tu chính cuûa Haï Vieän seõ chuyeån thaønh luaät moät chính saùch ñöôïc soaïn thaûo 11 naêm veà tröôùc döôùi thôøi cöïu Boä Tröôûng Quoác Phoøng Les Aspin vôùi muïc ñích nôùi roäng vai troø cuûa phuï nöõ trong quaân ñoäi, nhöng vaãn giöõ khoâng ñeå hoï tham gia taùc chieán treân boä. Phe Daân Chuû thì baûo raèng ngay caû moät ñieàu khoaûn tu chính giôùi haïn hôn cuõng vaãn cho thaáy nhöõng daáu hieäu laøm naûn loøng caùc nöõ quaân nhaân, giôùi haïn cô hoäi thaêng thöôûng cuûa hoï, laø ñieàu khoaûn raéc roái vaø khoâng caàn thieát. Nhöng ñaây vaãn laø moät böôùc ruùt lui ñang keå khoûi moät ñieåu khoaûn tu chính töøng ñöôïc moät tieåu ban nhaân duïng thoâng qua hoài tuaàn tröôùc coù noäi dung ñöa ra moät leänh caám toaøn dieän khoâng cho nöõ quaân nhaân tham gia caùc ñôn vò yeåm trôï chieán ñaáu vaø phuïc vuï. Phe Daân Chuû goïi ñieàu khoaûn tu chính ñoù laø söï thoùa maï caùc nöõ quaân nhaân phuïc vuï taïi Iraq, vaø Nguõ Giaùc Ñaøi ñaõ mau leï phaûn ñoái yù kieán naøy. Chöøng 20 phaàn traêm caùc ñôn vò yeåm trôï chieán ñaáu vaø phuïc vuï taïi Iraq coù caû nöõ quaân nhaân, maëc duø chính saùch cuûa Luïc Quaân laø vaãn khoâng cho phuï nöõ laøm caùc phaän söï yeåm trôï nhö laø söûa chöõa xe taêng hay troïng phaùo trong hoaøn caûnh chieán ñaáu. Töôùng Richard Cody, Phuï Taù Tham Möu Tröôûng Luïc Quaân, coù noùi trong moät laù thö raèng ñieàu khoaûn tu chính ñoù seõ “taïo thaéc maéc trong haøng nguõ quaân ñoäi vaø gôûi nhöõng tín hieäu sai laàm ñeán cho caùc nam nöõ quaân nhaân treû tuoåi ñang chieán ñaáu trong cuoäc chieán tranh choáng khuûng boá toaøn caàu.” Nhöng Chuû Tòch UÛ y Ban Quaâ n Vuï Haï Vieä n laø Duncan Hunter, vò Daâ n Bieå u Coä n g Hoø a cuû a California vaø laø ngöôø i ñaõ ñöa ra ñaï o luaä t naø y , cho hay Quoá c Hoä i caà n phaû i caâ n nhaé c xem lieä u coù caà n ñöa caù c nöõ quaâ n nhaâ n ra tieà n tuyeá n hay khoâ n g, maø theo oâ n g thì vaá n ñeà naø y chaú n g bao laâ u nöõ a cuõ n g seõ ñöôï c neâ u leâ n tröø phi Quoá c Hoä i can thieä p . Treân heä thoáng Truyeàn Hình Fox News, Daân Bieåu Hunter

noùi raèng “ñieàu roõ raøng laø Luïc Quaân coù veû khoâng maáy roõ raøng trong chính saùch cuûa hoï... Vaø trong khi caùc laèn ranh ñang ñöôïc thaùo gôõ vaø töø töø boâi xoùa ñi trong boái caûnh chieán tröôøng thì, nhö quyù vò bieát ñoù, moät soá nöõ quaân nhaân ñaõ bò gieát taïi chieán tröôøng Iraq.” (Vann Phan chuyeån ngöõ)

SATURDAY, MAY 21, 2005

CAÀN THÔ, Vieät Nam.- Tình côø, 3 coâng nhaân ngoài nghæ caïnh mieáu truùng soá ñoäc ñaéc, tin ñoàn lan ra khieán daân chôi ñeà, caù ñoä boùng troøn, ngöôøi bò beänh nan y... luõ löôït tìm ñeán khaán caàu. Lieân tuïc trong nhöõng ngaøy qua, ngöôøi daân ôû TP Caàn Thô, Ñoàng Baèng Soâng Cöûu Long, ñoàn aàm leân raèng coù moät ngoâi mieáu naèm ôû quaän Bình Thuûy raát linh thieâng, “caàu gì ñöôïc naáy”. Chính vì theá, moãi ngaøy, ñaëc bieät vaøo luùc 12 giôø vaø 24 giôø, coù ñeán haøng traêm ngöôøi töø Vónh Long, An Giang, Haäu Giang vaø TP Caàn Thô tìm ñeán ñaây ñeå chöõa beänh, xin soá ñeà, xin caù cöôïc boùng ñaù vaø theâu deät neân nhöõng chuyeän khoâng töôûng.

phía ngoâi mieáu. Moät ngöôøi baûo: “Sôn, maøy muoán baét keøo treân hay döôùi thì cöù xin oång ñi. Con vôï cuûa tao hoâm qua cuõng truùng maáy trieäu baïc soá ñeà sau khi bao xe oâm ñeán ñaây ñoù”. Ngöôøi ñaøn oâng teân Sôn voäi chui vaøo beân trong mieáu vaø noùi laép baép vaøi caâu gì ñoù. Sau ñoù, anh ta “boø” trôû ra vaø vui veû baét tay 3 ngöôøi kia: “OK! Tao xin oång baét keøo döôùi”. Boán ngöôøi ñaøn oâng vöøa ñi khoûi thì moät chieác xe loâi chôû 2 ngöôøi ñaøn baø vaø moät coâ gaùi maëc aùo coù ghi doøng chöõ “Tröôøng Ñaïi hoïc Caàn Thô” ôû sau löng. Cuõng nhö nhöõng ngöôøi tröôùc ñoù, caû 3 ngöôøi naøy thay phieân nhau chui vaøo mieáu khaán vaùi. Thaáy toâi ñöa maùy leân chuïp, coâ gaùi laám leùt noùi nhoû vôùi 2 ngöôøi ñaøn baø ñi chung: “Trôøi ôi! Ngaøy mai hình con maø ñaêng leân baùo thì chaéc caû tröôøng bieát quaù”. Moät ngöôøi ñaøn baø traán an: “Maøy sôï caùi gì. Muoán heát beänh vieâm xoang lieàn hay laø phaûi toán tieàn vaøo beänh vieän moå?”. Ngoài caïnh toâi, anh laùi xe loâi cöù than vaén thôû daøi. Anh cho bieát, maáy ngaøy nay nghe tin moät soá ñoàng nghieäp sau khi leân mieáu “thaàn taøi” veà thì truùng soá ñoäc ñaéc lia lòa, neân saün dòp chôû khaùch ñeán ñaây, anh cuõng döï ñònh xin luoân. Anh noùi: “Khoå laém chuù ôi! Ngheà chaïy xe loâi baây giôø bò Nhaø nöôùc caám neân ñoùi laém. Hoâm nay ñeán ñaây hy voïng mieáu “thaàn taøi” thöông tình maø cho truùng chæ moät tôø ñoäc ñaéc laø ñuû ñoåi ñôøi roài”.

Moät ngaøy coù caû chuïc ngöôøi truùng soá ñoäc ñaéc!

Chæ laø ngoâi mieáu hoang

Vieät Nam: “Caàu gì ñöôïc naáy!” ôû Caàn Thô

Tröôùc tình hình doøng ngöôøi hieáu kyø töø khaép nôi keùo ñeán ngoâi mieáu “thaàn taøi” ngaøy caøng ñoâng, neân ngaøy 13- 5, Coâng an quaän Bình Thuûy ñaõ toå chöùc moät cuoäc hoïp khaån. Taïi cuoäc hoïp, caùc ngaønh chöùc naêng ôû phöôøng Bình Thuûy cho bieát ñaây chæ laø ngoâi mieáu bò boû hoang haøng chuïc naêm qua naèm trong khu vöïc kho bom 301. Ñeán khi quaän Bình Thuûy cho moät ñôn vò ñeán san uûi maët baèng ñeå xaây döïng khu ñoâ thò cuûa quaän thì môùi phaùt hieän ngoâi mieáu. Do ngoâi mieáu naøy naèm caïnh nhöõng daõy nhaø ôû taïm cuûa coâng trình, neân haèng ngaøy, moät soá nöõ coâng nhaân ñaõ ñeán queùt doïn buïi tre beân caïnh ngoâi mieáu ñeå nghæ maùt vaøo luùc tröa naéng. Caùch nay khoaûng nöûa thaùng, coù 3 coâng nhaân taïi ñaây truùng moãi ngöôøi moät tôø veù soá ñoäc ñaéc. Hoï lieàn mua heo quay ñeán mieáu ñeå cuùng neân daân chôi soá ñeà, caù ñoä boùng troøn, meâ tín dò ñoan... baét ñaàu keùo ñeán ñaây vôùi hy voïng ñoåi ñôøi vaø ñaët cho ngoâi mieáu naøy caùi teân “mieáu thaàn taøi” hay “mieáu oâng Hoå”. Thaäm chí, coù nhieàu ngöôøi maéc beänh nan y cuõng tìm ñeán ñaây ñeå mong heát beänh. Moät chæ huy Coâng an phöôøng Bình Thuûy 4 khaúng ñònh: “Nhöõng coâng nhaân truùng soá ñoäc ñaéc laø do tình côø, chöù khoâng lieân quan gì ñeán “söï kyø dieäu” cuûa ngoâi mieáu. Do ñoù, khoâng neân tin töôûng vaøo nhöõng lôøi ñoàn nhaûm cuûa nhöõng keû xaáu, nhaát laø ñoäi nguõ haønh ngheà boùi toaùn, ghi Caàu xin ñoåi ñôøi, heát beänh soá ñeà luoân chöïc chôø xung quanh mieáu ñeå löøa gaït ngöôøi nheï Vaøi phuùt sau, 4 ngöôøi ñaøn oâng coù veû maët uû ruõ ñi treân 2 daï”. (Theo baùo T.N. ngaøy 16-5-2005) chieác xe gaén maùy mang bieån soá Vónh Long, chaïy thaúng veà Ñaáy laø moät ngoâi mieáu ñöôïc xaây baèng gaïch ñaõ cuõ kyõ, muïc naùt, naèm trong coâng tröôøng xaây döïng khu ñoâ thò Bình Thuûy, thuoäc khu vöïc 5, phöôøng Bình Thuûy. Maëc duø môùi khoaûng 7 giôø saùng nhöng ñaõ coù haøng chuïc ngöôøi ñang luùi huùi cuùi laïy tröôùc cöûa ngoâi mieáu. Moät thaèng beù baùn veù soá taïi ñaây noùi nhoû: “Chuù ñöøng coù... hình söï quaù, oâng “thaàn taøi”... gheùt khoâng cho soá baây giôø!”. Noùi xong, thaèng beù baûo toâi neáu muoán truùng soá ñoäc ñaéc thì haõy chui vaøo beân trong mieáu, duøng moät ñieáu thuoác laù chaám vaøo ly röôïu traéng, sau ñoù ñoát leân vaø caém vaøo lö nhang ñeå oâng “thaàn taøi” huùt. Khoaûng nöûa tieáng sau, chaéc chaén seõ thaáy ngay soá ñoäc ñaéc xoå chieàu nay. Thaáy toâi coøn do döï, moät oâng giaø ngoài keá beøn theâm vaøo: “Tui vöøa môùi cho “oång” huùt thuoác khoaûng chöøng 15 phuùt maø ñaõ thaáy con soá 7 cöù chaïy qua chaïy laïi tröôùc maët roài ñoù. Chuù laøm theo ñi, linh laém! Maáy ngaøy nay, ngaøy naøo cuõng coù caû chuïc ngöôøi truùng soá ñoäc ñaéc roài ñoù”. Cuõng theo oâng, caùch nay khoaûng nöûa thaùng, moät chieác xe uûi chaïy ñeán ñaây ñònh san baèng mieáu naøy ñeå tieän vieäc thi coâng coâng trình khu ñoâ thò Bình Thuûy, thì ñaõ bò oâng “thaàn taøi” “aên” maát... 2 baùnh xe. Hoaûng quaù, neân maáy ngaøy nay chaúng thaáy chieác xe uûi naøo ñeán laøm tieáp!

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B23

.3”

DAT

B24 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

.3”

DAT

.3”

YÙ KIEÁN

Dieãn Ñaøn

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

TAØI LIEÄU SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D1

Caùc baøi vieát ñaêng taûi treân Phuï Trang Dieãn Ñaøn Ngöôøi Vieät khoâng nhaát thieát phaûn aûnh quan ñieåm cuûa Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, maø chæ phaûn aûnh quan ñieåm rieâng cuûa töøng taùc giaû

Nöôùc Iraq daân chuû laø moät côn aùc moäng ñoái vôùi Hoa Kyø NOAM CHOMSKY Danilo Mandic thöïc hieän Huy Vuõ dòch Trích Talawas

Moät cuoäc phoûng vaán nhieàu chuû ñeà: Töø söï thaønh coâng cuûa cuoäc baàu cöû ôû Iraq, ñeán möùc ñoä meùo moù cuûa khaùi nieäm “toaøn caàu hoùa”, ngang vôùi “daân chuû” trong “daân chuû nhaân daân” Lieân xoâ, ñeán lyù do taïi sao chæ caàn nhaéc ñeán teân Noam Chomsky laø caùc giaûng vieân ñaïi hoïc phaùt ra nhöõng tieáng theùt kinh hoaøng. Nhaø ngoân ngöõ hoïc vaø nhaân só Noam Chomsky Danilo Mandic (DM) (DM): Xin oâng cho bieát quan ñieåm cuûa oâng veà Dieãn ñaøn Xaõ hoäi Theá giôùi (World Social Forum) môùi ñöôïc toå chöùc caùch ñaây vaøi thaùng ôû Porto Allegre, Brazil. Hôn 150,000 ngöôøi ñeán töø 135 quoác gia ñaõ tham döï, moät con soá chöa töøng thaáy; vaø hoï ñaõ baøn veà nhieàu vaán ñeà khaùc nhau, trong ñoù coù söï bình ñaúng kinh teá, quyeàn lôïi ngöôøi lao ñoäng, chieán tranh, vaø theá löïc toaøn caàu cuûa caùc coâng ty. Phong traøo coâng lyù xaõ hoäi ñaõ laøm ñöôïc nhöõng gì töø khi coù dieãn ñaøn ñaàu tieân 5 naêm tröôùc? Noam Chomsky (NC): Baûn thaân caùi dieãn ñaøn naøy laø nôi ñeå ngöôøi töø khaép moïi nôi ñeán tuï hoïp, thaûo luaän vaø ñaët keá hoaïch cho raát nhieàu hoaït ñoäng. Haûy laáy Dieãn ñaøn Xaõ hoäi ñaàu tieân (naêm 2000) laøm ví duï - dieãn ñaøn naøy chuû yeáu nhaém vaøo vuøng Taây baùn caàu, khoâng nhö nhöõng dieãn ñaøn khaùc, môû roäng hôn - moät trong nhöõng caùi noù ñem laïi laø moät phong traøo quaàn chuùng lôùn nhaèm ngaên chaën vaø söûa ñoåi caùi goïi

laø Hieäp öôùc Buoân baùn Töï do cuûa nhöõng Nöôùc Chaâu Myõ (Free Trade Agreement of the Americas), moät hieäp öôùc khoâng töï do, khoâng lieân quan gì ñeán buoân baùn vaø chaéc chaén laø khoâng phaûi moät hieäp öôùc, ít ra neáu ngöôøi daân ñöôïc ñeám xæa ñeán. Töø ñoù daãn tôùi nhöõng hoaït ñoäng ñòa phöông trong nhieàu quoác gia vaø nhöõng cuoäc bieåu tình coù quy moâ roäng lôùn taïi hoäi nghò baùn caàu ôû Quebec thaùng Tö 2001, ñuû ñeå phaù nhöõng aâm möu ñònh thoâng qua moät döï aùn kieåu NAFTA ôû baùn caàu naøy. Töø ñaáy noù cöù theá tieáp tuïc. Giôø ñaây coù nhieàu dieãn ñaøn xaõ hoäi mang tính khu vöïc ôû khaép nôi treân theá giôùi. Coù nhöõng dieãn ñaøn xaõ hoäi ñòa phöông. Ví duï Dieãn ñaøn Xaõ hoäi Boston, chæ hoaït ñoäng trong vuøng Boston, laø moät trong nhieàu (toâi khoâng bieát laø bao nhieâu) dieãn ñaøn ñòa phöông taùch ra töø dieãn ñaøn trung taâm. Hoï quan taâm ñeán nhöõng vaán ñeà ñaùng quan taâm - ôû Hoa kyø thì chuùng luoân mang tính toaøn caàu bôûi theá löïc cuûa Hoa kyø - nhöng ñoàng thôøi hoï cuõng tham gia vaøo nhöõng coâng vieäc haøng ngaøy, kieåu nhö nhöõng vieäc caàn phaûi giaûi quyeát cuûa nhöõng döï aùn luaät phaùp hay nhöõng döï aùn choáng coâng ty, ñeàu laø cuûa ñòa phöông, ñaïi loaïi nhö vaäy. Nhöõng caùi ñoù chæ thaáy ôû nhöõng vuøng maø ngöôøi daân coù tham gia. Ngöôøi daân ôû ñoù quan taâm, hoï tham gia vaøo nhöõng cuoäc hoäi hoïp quoác teá hoaëc ñòa phöông roäng, vaø

30 naêm, noãi ñau chöa thaám TRAÀN TRUNG ÑAÏO Photo: Wally McNamee

Danh töø Böùc Töôøng Khoùc (Wailing Wall), di tích lòch söû cuûa ñeàn thôø ñaïo Do Thaùi ôû phía Taây cuûa thaønh phoá Jerusalem, khoâng phaûi ra ñôøi sau thaûm hoïa Holocaust hay töø ngaøy taùi laäp quoác gia Do Thaùi naêm 1948 maø ñaõ coù töø hôn ngaøn naêm tröôùc. Trong thôøi gian bò ñeá quoác Roma chieám ñoùng, ngöôøi Do Thaùi phaûi hoái loä cho binh lính Roma ñeå ñöôïc ñeán caàu nguyeän döôùi chaân böùc töôøng. Trong hai ngaøn naêm löu daân, ngöôøi Do Thaùi phaûi vöôït qua bao nhieâu gian khoå ñeå ñöôïc ñaët chaân vaø caàu nguyeän treân thaùnh ñòa cuûa daân toäc hoï. Nöôùc maét cuûa ngöôøi daân Do Thaùi nhoû xuoáng bôø töôøng suoát bao Tieáp trang D2 nhieâu theá kyû, ñaõ thaám saâu, khoâng chæ vaøo böùc töôøng maø caû trong thòt trong xöông vaø trôû thaønh moät saéc thaùi vaên hoùa rieâng cuûa daân toäc Do Thaùi. Hoï oâm noãi ñau ñi khaép goùc beå chaân trôøi. Ngöôøi Do Thaùi ñoái dieän vôùi noãi ñau nhö ñoái dieän vôùi chính mình vaø soáng vôùi noãi ñau nhö moät phaàn quan troïng trong ñôøi soáng tinh thaàn cuûa hoï. Noãi ñau lôùn daàn vaø tröôûng thaønh theo thôøi gian, cuoái cuøng ñaõ giuùp hoï trôû veà vôùi vuøng Ñaát Höùa. Haún nhieân khoâng theå so saùnh noãi ñau vaø söï chiu Nhaø ngoân ngöõ hoïc vaø nhaân só Noam Chomsky ñöïng giöõa daân toäc Do Thaùi

vaø daân toäc Vieät Nam; ñuùng ra, chaúng theå so saùnh noãi ñau naøo vôùi noãi ñau naøo. Nhöng trong quan ñieåm chuû quan cuûa toâi, noãi ñau cuûa daân toäc Vieät Nam cuõng saâu saéc, traàm troïng vaø voâ cuøng ñau nhöùc. Treân moãi böôùc chaân chuùng ta ñi treân nhöõng neûo ñöôøng Vieät Nam, töø AÛi Nam Quan cho ñeán Muõi Caø Mau, nhö vaãn coøn nghe voïng laïi tieáng keâu thöông cuûa bao nhieâu ngöôøi ñaõ ngaõ xuoáng. Maøu ñaát ñoû mieàn Ñoâng khoâng nhöõng chæ laø maøu ñaát maø coøn ñöôïc nhuoäm baèng moà hoâi vaø maùu cuûa nhöõng ngöôøi phu ñoàn ñieàn ñaõ töôùi leân moãi goác cao su ôû Ñoàng Nai, Taây Ninh, Bình Döông, Soâng Beù. Thaùng Chaïp naêm 1944, trong luùc baày ngöïa chieán cuûa phaùt-xít Nhaät vaãn ñaày ñuû luùa thoùc ñeå aên, nhöõng nhaø haøng sang troïng daønh cho nhöõng keû ñaëc quyeàn trong xaõ hoäi vaãn môû cöûa, gaàn hai trieäu ngöôøi Vieät, ña soá töø mieàn Baéc, ñaõ cheát ñoùi trong naïn ñoùi naêm AÁt Daäu. Daân soá Vieät Nam trong naêm 1945 chöa ñeán 20 trieäu ngöôøi nhöng chæ trong voøng 6 thaùng, töø thaùng Chaïp naêm 1944 ñeán thaùng Naêm 1945, 10 phaàn traêm daân Vieät ñaõ cheát ñoùi. Neáu tính theo tæ leä cuûa soá töû vong treân toång soá daân, naïn ñoùi AÁt Daäu phaûi laø

Photo: Wally McNamee

moät trong nhöõng naïn ñoùi lôùn nhaát trong lòch söû loaøi ngöôøi, khoâng thua gì naïn ñoùi Bengal 1943. Nhieàu laøng cheát nhanh ñeán noãi khoâng kòp choân, nhieàu ngöôøi cheát khoâng coù moät taám vaùn laøm hoøm, cheát khoâng coù moät manh chieáu quaán quanh ngöôøi. Toâi nghe baø con keå

laïi, moät ngöôøi cha phaûi ñaøo moät chieác hoá saâu vaø neùm xuoáng ñaùy hoá moät ñoaïn mía thoái ñeå cho hai ñöùa con nhoû nhaûy xuoáng giaønh nhau, oâng laáp hoá, roài treo coå cheát treân mieäng hoá. Duø coù thaät hay khoâng, caâu chuyeän ñaõ phaûn aûnh moät khía caïnh ñau Tieáp trang D5

DAT

D2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Nöôùc Iraq daân chuû laø moät côn aùc moäng ñoái vôùi Hoa Kyø NOAM CHOMSKY Tieáp trang D1

nhö oâng nhaéc ñeán, vaøo chính Dieãn ñaøn Xaõ hoäi Theá giôùi. Coù dieãn ra thaûo luaän veà nhieàu vaán ñeà - khoâng nhaát thieát ôû dieãn ñaøn vöøa qua, maø ôû nhöõng dieãn ñaøn tröôùc ñoù thöôøng laø thaûo luaän soâi noåi giöõa nhöõng nhaø hoaït ñoäng xaõ hoäi vaø nhöõng ngöôøi coù nhieät huyeát töø moïi neûo ñôøi vaø ngoùc ngaùch khaùc nhau treân theá giôùi, veà nhöõng vaán ñeà thuoäc quan taâm chung. Töø ñoù daãn ñeán moät soá yù töôûng toång quaùt veà höôùng ñi, moät soá yù töôûng veà nhöõng vieäc phaûi laøm, sau ñoù ñeå ai laøm vieäc naáy, theo caùch rieâng cuûa mình - ta khoâng theå coù moät döï aùn toaøn caàu maø thieáu söï thích nghi cuûa ñòa phöông. DM: Raát nhieàu hoïc giaû teân tuoåi thích duøng cuïm töø “phong traøo choáng toaøn caàu hoùa.” OÂng nghó gì veà nhaõn hieäu ñoù? NC: Nhö toâi ñaõ nhaéc ñi nhaéc laïi, keå caû taïi Dieãn ñaøn Xaõ hoäi Theá giôùi, noù ñôn thuaàn chæ laø tuyeân truyeàn. “Toaøn caàu hoùa,” theo nghóa trung laäp, chæ laø “hoäi nhaäp quoác teá”. Dieãn ñaøn Xaõ hoäi Theá giôùi treân thöïc teá laø moät ví duï hoaøn haûo veà toaøn caàu hoùa ôû caáp ñoä con ngöôøi. Ta coù ngöôøi ñeán töø AÁn ñoä, Phi chaâu, Brazil, Myõ La-tinh, Baéc Myõ, AÂu chaâu, haàu nhö moïi nôi, töø moïi neûo ñôøi, nhöõng ai coù chuùt quan taâm vaø quyeàn lôïi chung. Ñoù laø toaøn caàu hoùa. Treân thöïc teá, toaøn caàu hoùa luoân laø höôùng ñi cuûa nhöõng phong traøo coâng nhaân caùnh taû, töø giai ñoaïn khôûi thuûy cuûa chuùng trong theá kyû 19. Ñoù laø lyù do taïi sao moïi coâng ñoaøn ñeàu ñöôïc goïi laø Quoác teá (International) maëc duø chuùng khoâng mang tính

quoác teá. Ñoù laø nguyeän voïng, vaø ñoù laø lyù do vì sao nhöõng Quoác teá ñöôïc hình thaønh, vôùi ñuùng nghóa quoác teá. Thaät ra, Dieãn ñaøn Xaõ hoäi Theá giôùi coù leõ laø cô sôû ñöôïc trieån khai ñaàu tieân xöùng ñaùng vôùi töø “quoác teá”. Nhöõng phong traøo naøy khoâng theå laø nhöõng phong traøo choáng toaøn caàu hoùa ñöôïc. Chuùng laø nhöõng ví duï hoaøn haûo cuûa toaøn caàu hoùa. Nhöõng naêm gaàn ñaây, khaùi nieäm naøy ñöôïc duøng nhö moät thöù thuaät ngöõ, khoâng ñöôïc duøng ñeå chæ toaøn caàu hoùa maø ñeå chæ moät hình thöùc heát söùc cuï theå veà söï hoäi nhaäp kinh teá quoác teá. DM: Ñuùng theá. NC: ... Töùc laø söï hoäi nhaäp kinh teá quoác teá döïa treân öu tieân cho quyeàn lôïi cuûa giôùi ñaàu tö, khoâng phaûi quyeàn lôïi cuûa ngöôøi daân. Quyeàn lôïi cuûa giôùi ñaàu tö, chuû nôï, coâng ty, ngaân haøng, cô quan taøi chính, vaân vaân..., trong moät caùi cô cheá mang tính taân töï do (neo-liberal), [1] ñaïi khaùi caùi cô cheá mang teân Thoûa thuaän Washington (Washington Consesus.) Ñoù laø moät quan ñieåm giaùo ñieàu caù bieät, giôø ñaây ñöôïc goïi laø “toaøn caàu hoùa” vì nhöõng ngöôøi naém quan ñieåm ñoù kieåm soaùt ñöôïc cuûa caûi vaø quyeàn löïc taäp trung, vaø vaäy neân hoï coù theå aùp ñaët khaùi nieäm cuûa hoï trong tranh luaän. Cuõng kieåu nhö noùi raèng “daân chuû” ôû Lieân xoâ cuõ coù nghóa laø nhöõng neàn Daân chuû Nhaân daân, nhö Tieäp khaéc vaø Hungary - hoï coù quyeàn traéng trôïn söû duïng töø “daân chuû” ñeå chæ nhöõng hình thöùc meùo moù cuûa daân chuû. Vaø nhöõng keû coi nhö sôû höõu caû theá giôùi cuõng coù ñuû quyeàn löïc ñeå boùp

meùo töø “toaøn caàu hoùa” theo quan ñieåm raát bieät laäp vaø cöïc kyø giaùo ñieàu cuûa hoï. Nhöng nhöõng ngöôøi choáng toaøn caàu hoùa theo caùch hieåu cuûa nhöõng keû ñoù khoâng choáng toaøn caàu hoùa, hoï chæ keâu goïi nhöõng moâ hình khaùc cuûa toaøn caàu hoùa, nhöõng moâ hình ñaët quyeàn lôïi con ngöôøi, theá heä töông lai, moâi tröôøng, v.v... leân treân quyeàn lôïi cuûa nhöõng ngöôøi naém quyeàn löïc vaø cuûa caûi taäp trung. Trong tröôøng hôïp caùc hieäp öôùc (ñöôïc goïi laø hieäp öôùc nhöng khoâng haún laø hieäp öôùc, maø laø nhöõng hieäp ñònh ñöôïc taïo döïng trong caùi cô cheá ñoù), tình hình cuõng töông töï. Chaúng haïn NAFTA - moät ví duï noåi baät - Hieäp öôùc Töï do Buoân baùn Baéc Myõ (the North American Free Trade Agreement.) Trong ñoù chæ coù moãi “Baéc Myõ” laø ñuùng. NAFTA quaû thaät coù lieân quan tôùi ba quoác gia Baéc Myõ, neáu coi Mexico thuoäc Baéc Myõ. Ngoaøi ra, meänh ñeà naøo trong ñoù cuõng giaû doái heát. NAFTA khoâng lieân quan gì ñeán töï do buoân baùn. Noù mang naëng tính baûo hoä chuû nghóa (protectionist.) ÔÛ nhieàu phöông dieän, noù chaéc chaén khoâng phaûi laø moät hieäp öôùc. Ngöôøi daân ôû Canada vaø Hoa kyø ña soá laø choáng ñoái noù vaø chaéc haún ôû Mexico cuõng theá, nhöng chuùng toâi khoâng coù thaêm doø ñuùng ñaén töø Mexico. Coù nhieàu ñeà nghò khaùc ñaõ ñöôïc ñöa ra ñeå löïa choïn. Nhöng ñaây laø ta ñang noùi veà vaên baûn thi haønh cuûa Hieäp öôùc Töï do Buoân baùn Baéc Myõ, ñöôïc söï uûng hoä raát maïnh cuûa giôùi elite. Giôùi coâng ty uûng hoä. Giôùi truyeàn thoâng uûng hoä haàu nhö 100%. Coøn ngöôøi daân phaàn lôùn choáng ñoái, vaø ñaõ coù nhöõng ñeà nghò khaùc ñöôïc ñöa ra ñeå löïa choïn. Coù moät hieäp ñònh ôû Hoa kyø ñoøi hoûi laø coâng ñoaøn phaûi ñöôïc hoäi yù moät caùch nghieâm tuùc veà baát cöù hieäp öôùc kinh teá quoác teá naøo aûnh höôûng tôùi ngöôøi lao ñoäng, maø roõ raøng

SATURDAY, MAY 21, 2005

hieäp öôùc naøy coù aûnh höôûng tôùi ngöôøi lao ñoäng. Caùc toå chöùc coâng ñoaøn khoâng ñöôïc thoâng baùo. Coù moät Hoäi ñoàng Coá vaán Lao ñoäng (Labor Advisory Council), chuyeân chòu traùch nhieäm veà nhöõng vieäc nhö theá. Toâi nghó laø hoï ñöôïc thoâng baùo, ñöôïc ñöa vaên baûn, khoaûng 24 tieáng tröôùc khi noù ñöôïc kyù keát. Clinton laø ngöôøi raát, raát khinh gheùt daân chuû vaø töï do. Chaúng ai ñöa tin ñieàu ñoù. Tuy nhieân, Hoäi ñoàng Coá vaán Lao ñoäng, vôùi thôøi gian eo heïp nhö vaäy, vaãn ñuû khaû naêng ñeå ñöa ra moät ñeà nghò, moät ñeà nghò chi tieát vaø tích cöïc, uûng hoä moät Hieäp öôùc Töï do Buoân baùn Baéc Myõ, nhöng laø moät hieäp öôùc ñaõ ñöôïc söûa ñoåi laïi, ñeå thay vì höôùng tôùi moät töông lai thaáp löông, chaäm phaùt trieån, nhieàu lôïi nhuaän (nhö hoï mieâu taû raát ñuùng NAFTA,) noù seõ höôùng tôùi moät hình thöùc hoäi nhaäp quoác teá bình ñaúng hôn, vôùi phaùt trieån nhanh vaø möùc löông cao. Vaø vaên baûn ñoù ñaõ ñöôïc trình laøng. Hoùa ra laø ñeà nghò cuûa hoï raát gioáng caùi ñeà nghò ñöôïc ñöa ra cuøng thôøi gian ñoù do Vaên phoøng Nghieân cöùu vaø Giaùm ñònh Kyõ thuaät thuoäc Quoác hoäi (Congress’s Research Bureau and Office of Technology Assessment.) Nhöõng ngöôøi naøy cuõng phaûn ñoái vaên baûn thi haønh cuûa NAFTA, vaø cuõng ñöa ra moät vaên baûn khaùc, trong ñoù coù nhöõng pheâ bình raát gioáng nhö trong ñeà nghò cuûa coâng ñoaøn, vaø cuõng coù nhöõng yù töôûng tích cöïc töông töï. Khoâng moät caùi gì trong soá ñoù ñöôïc ñöa tin. Cho tôùi hoâm nay, hôn möôøi naêm sau, khoâng moät ai bieát veà noù. Noù bò eùm nheïm. Cuõng coù thaûo luaän veà coâng ñoaøn. Hoï bò chæ trích naëng neà. Anthony Lewis cuûa tôø New York Times, moät ngöôøi ñöùng veà phía taû heát côõ, ñaõ lieân tuïc chæ trích coâng ñoaøn vì chieán thuaät taøn baïo, khaéc nghieät, naëng tinh thaàn daân toäc cuûa noù. OÂng ta cuõng hieåu lôø môø

veà quan ñieåm cuûa coâng ñoaøn, vaø noù chaúng coù gì gioáng nhö vaäy. Nhöng ñôn thuaàn laø ñieàu naøy khoâng theå ñöôïc ñöa tin. Nhö toâi ñöôïc bieát, cho tôùi hoâm nay noù chöa heà ñöôïc ñöa tin. Ñaáy, toaøn caàu hoùa cuõng ñaïi loaïi nhö vaäy. Khoâng ai phaûn ñoái moät hieäp öôùc kinh teá Baéc Myõ, nhöng ngöôøi ta chæ phaûn ñoái cuï theå NAFTA, vaø ñaõ coù nhöõng ñeà nghò tích cöïc khaùc ñöôïc ñöa ra nhöng chuùng chöa bao giôø ñöôïc ñöa vaøo trong nhöõng cuoäc thaûo luaän vaø tranh luaän chính trò. Giôùi truyeàn thoâng khoaùi Ross Perot vì hoï coù theå cheá gieãu oâng ta. Nhöng nhöõng ñeà nghò nghieâm tuùc xuaát phaùt töø nhöõng toå chöùc quaàn chuùng, nhö coâng ñoaøn, hay ngay caû töø Vaên phoøng Nghieân cöùu thuoäc quoác hoäi, ñeàu naèm ngoaøi chöông trình. Vaø toaøn caàu hoùa cuõng kieåu nhö vaäy, töông töï nhö vieäc söû duïng töø daân chuû ôû Lieân xoâ cuõ. Cho nhöõng muïc ñích khaùc, nhöng cuøng kieåu. DM: Nhaân tieän vaán ñeà naøy, toâi xin xoay qua chuyeän Iraq moät chuùt neáu khoâng phieàn oâng. NC: Vaâng. DM: Daân chuû cuõng laø moät töø maø nhöõng hoïc giaû chính thoáng vaø teân tuoåi thöôøng duøng khi baøn veà Iraq. Baûn baùo caùo Lancet maø nay ai cuõng bieát ñaõ ñeám ñöôïc khoaûng hôn 100,000 ngöôøi cheát ôû Iraq do xaâm löôïc cuûa Anh Myõ. Neàn coâng nghieäp daàu löûa cuûa Iraq ngaøy caøng ñöôïc tö höõu hoùa vaøo tay nhöõng coâng ty Taây phöông vaø cuoäc baàu cöû ôû Iraq ñang ñöôïc hoâ haøo laø baèng chöùng thaønh coâng trong noã löïc cuûa ngöôøi Myõ. Cuoäc baàu cöû ñoù coù yù nghóa gì ñoái vôùi Iraq khoâng? NC: Thaät ra, toâi ñoàng yù raèng cuoäc baàu cöû laø moät thaønh coâng cuûa nhöõng ngöôøi choáng Hoa kyø. Caùi ñang bò æm ñi - tröø ñoái vôùi nhöõng chuyeân gia veà Trung ñoâng laø nhöõng ngöôøi bieát raát roõ veà chuyeän naøy vaø ñang vieát veà

noù, hoaëc nhöõng ai thaät söï coù theo doõi baùo chí trong hai naêm qua - laø vieäc Hoa kyø bò buoäc phaûi chaáp nhaän cuoäc baàu cöû. Hoa kyø ñaõ cöïc löïc phaûn ñoái baàu cöû. Toâi ñaõ vieát veà nhöõng giai ñoaïn ñaàu cuûa cuûa söï phaûn ñoái baàu cöû töø phía Hoa kyø trong moät cuoán saùch ñöôïc xuaát baûn naêm ngoaùi. Nhöng söï phaûn ñoái ñaõ taêng nhieàu. Hoa kyø muoán soaïn thaûo moät baûn hieán phaùp, noù muoán aùp ñaët moät thöù heä thoáng baàu kín maø noù coù theå kieåm soaùt, vaø noù ñaõ coá gaéng aùp ñaët nhöõng ñieàu luaät mang tính taân töï do cöïc kyø khaét khe, nhö oâng ñaõ ñeà caäp, maø caû nhöõng thöông nhaân Iraq cuõng cöïc löïc phaûn ñoái. Nhöng coù moät cuoäc ñoái khaùng baát baïo ñoäng raát maõnh lieät ñang xaûy ra ôû Iraq - ñaùng keå hôn raát nhieàu nhöõng keû oâm bom töï saùt hay naøy kia. Vaø ñôn giaûn laø noù buoäc Hoa kyø phaûi töø töø nhöôøng böôùc. Ñoù laø phong traøo ñoái khaùng baát baïo ñoäng cuûa quaàn chuùng, bieåu töôïng cuûa noù laø Ayatollah Sistani, nhöng noù bao goàm nhieàu hôn nhieàu. Ngöôøi daân ñôn giaûn laø khoâng chaáp nhaän nhöõng ñieàu luaät maø chính quyeàn chieám ñoùng aùp ñaët leân hoï vaø cuoái cuøng Washington ñaõ phaûi buoäc chaáp nhaän cuoäc baàu cöû moät caùch mieãn cöôõng. Noù ñaõ coá gaéng phaù ñaùm baèng moïi caùch. Ví duï, haõng thoâng taán ñoäc laäp ñaõ bò ñaù ra khoûi nöôùc. Al Jazeera, hieän nay laø moät cô quan truyeàn thoâng coù tieáng nhaát trong nöôùc vaø trong vuøng, ñaõ bò ñaù ra döïa vaøo nhöõng caùo buoäc khoâng xaùc thöïc. ÖÙng cöû vieân cuûa Hoa kyø (Hoa kyø coù moät öùng cöû vieân: Iyah Allawi) ñaõ ñöôïc höôûng moïi lôïi theá coù theå coù ñöôïc: Toaøn boä caùc cô sôû quoác gia, quyeàn söû duïng baát cöù ñaøi truyeàn hình naøo, v.v.. OÂng ta bò ñaùnh rôùt. Moïi ñaûng phaùi, keå caû ñaûng phaùi thuoäc chính phuû Hoa kyø, ñaõ buoäc phaûi Tieáp trang D3

THOÂNG BAÙO

cuûa Hoäi AÙi Höõu Long Xuyeân - An Giang Nam California

Ñaïi hoäi baát thöôøng ñaõ laøm saùng toû nhöõng ngoä nhaän veà Hoäi AÙi Höõu Long Xuyeân An Giang. Baø Hoäi Tröôûng Taêng Hoàng Ñieäp vaø 45 thaønh vieân tham döï cuõng ñaõ ra maét Taân Ban Chaáp Haønh nhieäm kyø 2005-2008 vaø heïn seõ gaëp laïi ñoàng höông vaø thaân höõu trong moät ngaøy ñeïp trôøi vui veû

Hoäi AÙi Höõu Long Xuyeân - An Giang traân troïng thoâng baùo cuøng quyù Ñoàng höông. Ñaïi hoäi baát thöôøng ngaøy 1 thaùng 5 naêm 2005 taïi Phoøng Sinh hoaït Nhaät baùo Vieãn Ñoâng. Theo nhö keát quaû Ñaïi hoäi baát thöôøng cuûa Ñoàng höông Long Xuyeân ngaøy 1 thaùng 5 naêm 2005, vôùi muïc ñích giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà ñaõ ñöôïc neâu leân treân Baùo chí vaø Ñaøi phaùt thanh trong thôøi gian gaàn ñaây lieân quan ñeán noäi boä Hoäi AÙi Höõu Long Xuyeân - An Giang. Ñaïi hoäi ñaõ coù gôûi thö môøi baûo ñaûm ñeán OÂng Huyønh Thieân Phaùt vaø Baø Taêng Hoàng Ñieäp, nhöng OÂng Huyønh Thieân Phaùt ñaõ khoâng ñeán döï. Trong Ñaïi hoäi Ñoàng höông ñoùng goùp yù kieán, xaùc nhaän cuoäc baàu cöû ngaøy 27 thaùng 3 naêm 2005 laø hôïp leä, ñuùng theo noäi quy cuûa Hoäi, vaø Baø Taêng Hoàng Ñieäp ñaéc cöû chöùc vuï Hoäi Tröôûng Hoäi AÙi Höõu Long Xuyeân - An Giang vôùi ña soá phieáu. Baø Taêng Hoàng Ñieäp khaúng ñònh tröôùc Ñaïi hoäi: “laø Baø khoâng tham gia vaøo baát cöù toå chöùc chính trò naøo keå caû toå chöùc cuûa OÂng Nguyeãn Höõu Chaùnh”. Ñaïi hoäi baát thöôøng ñaõ laøm saùng toû taát caû nhöõng ngoä nhaän veà Hoäi AÙi Höõu Long Xuyeân trong thôøi gian qua vaø moïi ngöôøi vaãn tieáp tuïc tín nhieäm Baø Taêng Hoàng Ñieäp vôùi chöùc vuï Hoäi Tröôûng Hoäi nhieäm kyø 2005-2008 OÂ. Döông Só Lieâm

BAN CHUÛ TOÏA ÑAÏI HOÄI OÂ. Hoa Vaên Hôùn

OÂ. Laâm Gia Thoï

Caùc Tröôûng Ban TAÂN BAN CHAÁP HAØNH NHIEÄM KYØ 2005-2008 Hoa Vaên Hôùn - TB. Giaùm Saùt Taêng Hoàng Ñieäp - Hoäi Tröôûng Traàn Kim Lieân - TB. Vaên Ngheä Nguyeãn Ñình Huy - Phoù HT Ngoaïi Vuï Phaïm Dieäu Chi - TB. Xaõ Hoäi Töôûng Thuùy Haèng - Phoù HT Noäi Vuï Huyønh Ngaân Muoäi - TB. AÅm Thöïc Nguyeãn Vp Sôn - Thö Kyù Söû Chaán Laäp - TB. Thanh Thieáu Nieân Laâm Gia Thoï - Thuû Quyõ BAN COÁ VAÁN Laâm Chí Linh - Cao Höõu Taøi - Döông Só Lieâm - Nguyeãn Thanh Giaøu - Nguyeãn Thaønh Long - Nguyeãn Ngoïc Chính (Chính Ñieän) Hoà Vaên Ñieän - Nguyeãn Ngoïc AÅn - Phaïm ÖÙng Huøng - Baø Nguyeãn Nguyeät Raïng

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D3

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Nöôùc Iraq daân chuû laø moät côn aùc moäng ñoái vôùi Hoa Kyø NOAM CHOMSKY Tieáp trang D2

ñöa ra moät cöông lónh maø trong ñoù coù ñieàu, chæ vì do aùp löïc töø dö luaän quaàn chuùng, keâu goïi söï ruùt quaân cuûa Hoa kyø vaø cuûa nhöõng löïc löôïng chieám ñoùng. Keå caû nhöõng cuoäc thaêm doø dö luaän do Hoa kyø thöïc hieän cuõng cho thaáy ñoù laø yù muoán maïnh meõ cuûa ña soá, caû trong nhoùm ngöôøi Shiite cuõng vaäy. Hoï bò eùp buoäc ñöa ra ñieàu khoaûn ñoù. Duø hoï khoâng muoán vaäy nhöng hoï phaûi laøm. Hoa kyø ñaõ tuyeân boá ngay sau cuoäc baàu cöû - taïi Anh quoác, Blair, Bush vaø Rice ñaõ tuyeân boá cuøng moät luùc - laø seõ khoâng coù lòch trình cho vieäc ruùt quaân. Ngöôøi daân Iraq muoán gì khoâng caàn bieát. Hoa kyø ñaõ tuyeân boá ngay töùc thì raèng quaân ñoäi seõ ôû laïi ñoù ít nhaát tôùi naêm 2007, thaäm chí laø cho tôùi khi thieát laäp xong nhöõng caên cöù quaân söï ñeå coá giöõ chaân hoï laïi ñoù voâ thôøi haïn. Khoâng phaûi laø chieám giöõ, vì ñeå laøm theá hoï thích duøng quaân ñaùnh thueâ ngöôøi Iraq hôn. Cuõng gioáng nhö Anh quoác cai trò AÁn ñoä hoaëc Nga cai trò Ñoâng AÂu, khoâng phaûi vôùi löïc löôïng cuûa chính hoï. Nhöng hoï phaûi coù maët ôû ñoù ñeå laøm chuû ñöôïc tình hình. Hieän nay ñang xaûy ra moät cuoäc ñaáu tranh, xoay quanh caâu hoûi lieäu Hoa kyø coù ñuû khaû naêng phaù boû cuoäc baàu cöû maø noù ñaõ mieãn cöôõng chaáp nhaän khoâng. Toâi nghó raèng oâng seõ khoù maø tìm ñöôïc moät hoïc giaû nghieâm tuùc veà Trung ñoâng naøo, hay baát cöù ai, chuù yù tôùi tình hình maø khoâng ñoàng yù. Thaät ra, chæ caàn ñoïc nhöõng baûn töôøng trình baùo chí nghieâm tuùc vieát veà vieäc naøy laø seõ thaáy ñöôïc roõ raøng laø nhö vaäy. Dó nhieân moät khi Hoa kyø ñaõ bò eùp buoäc phaûi chaáp nhaän cuoäc baàu cöû, chính quyeàn vaø giôùi truyeàn thoâng laäp töùc tuyeân boá raèng ñoù laø thaønh quaû vó ñaïi cuûa Hoa kyø. Song hoaøn toaøn ngöôïc laïi. Nhöng cuõng toát laø baàu cöû ñaõ dieãn ra, ngöôïc vôùi yù muoán cuûa Hoa kyø. Treân thöïc teá noù laø moät thaéng lôïi to lôùn cuûa ñoái khaùng baát baïo ñoäng, vaø noù phaûi ñöôïc hieåu nhö theá. Vaø coù theå noù laø caùi neàn - giôø ñaây caâu hoûi ñöôïc ñaët ra laø lieäu ngöôøi daân Iraq coù theå thaønh coâng ñöôïc khoâng trong vieäc tieán tôùi giai ñoaïn trong ñoù hoï thaät söï coù ñuû

khaû naêng ñeå töï cai trò, vôùi söï phaûn ñoái chaéc chaén cuûa Hoa kyø. Hoa kyø chaéc chaén seõ phaûn ñoái. Moät quoác gia Iraq coù chuû quyeàn vaø daân chuû laø ñieàu Hoa kyø baát ñaéc dó laém môùi mong muoán. Ñeå thaáy taïi sao, ta haõy thöû suy nghó naêm phuùt veà nhöõng chính saùch maø moät Iraq nhö vaäy coù theå ñöa ra. Haõy cho laø coù moät quoác gia Iraq daân chuû vôùi moät möùc ñoä chuû quyeàn naøo ñoù. Ñieàu tröôùc tieân maø noù seõ laøm laø coá gaéng caûi thieän moái quan heä vôùi Iran. Chaúng phaûi noù yeâu thích gì Iran maø noù chæ muoán coù moät quan heä thaân thieän vôùi nöôùc Shiite laùng gieàng, hôn laø moät quan heä thuø nghòch. Theá neân, noù seõ tieán haønh vieäc caûi thieän moái quan heä vôùi Iran, ñaëc bieät bôûi vì noù coù moät ña soá Shiite. Neáu coù moät neàn daân chuû töông ñoái, khoái ña soá Shiite seõ ñoùng moät vai troø quan troïng. Ñieàu keá tieáp xaûy ra - vaø noù ñaõ baét ñaàu xaûy ra - laø söï thaéng lôïi cuûa ngöôøi Iraq trong cuoäc chieán vôùi Hoa kyø ñaõ baét ñaàu mang laïi nhöõng taâm lyù töông töï ôû nhöõng khu vöïc Shiite (nhöõng khu vöïc phaàn lôùn Shiite) taïi Saudi Arabia, laø moät nöôùc laùng gieàng. DM:... vaø laø moät ñoàng minh cuûa Hoa kyø. NC: Vaâng, nhöng ñoù laø ôû beân trong Saudi Arabia vaø laïi laø nôi coù nhieàu daàu löûa nhaát. Töø tröôùc ñeán nay hoï bò Hoa kyø vaø giôùi laõnh ñaïo Saudi loaïi ra, nhöng hoï seõ khoâng theå chaáp nhaän ñieàu ñoù neáu coù moät quoác gia Iraq daân chuû vaø coù chuû quyeàn ôû keá beân, chi phoái, treân thöïc teá, bôûi nhoùm Shiite. Vaø noù ñaõ baét ñaàu xaûy ra. OÂng thaáy ñaáy, vieäc ñoù seõ ñöa ñeán tình traïng maø ña soá daàu löûa treân theá giôùi seõ ñöôïc ñaët döôùi söï ñieàu haønh cuûa khoái lieân minh Shiite töông ñoái töï trò. Hoa kyø seõ khoâng theå chaáp nhaän ñieàu ñoù, duø laø chæ trong moät khoaûnh khaéc. Vieäc keá tieáp seõ xaûy ra ôû moät nöôùc Iraq coù chuû quyeàn laø noù seõ coá giaønh laïi vò theá taát nhieân cuûa noù laø moät quoác gia daãn ñaàu trong theá giôùi AÛ raäp. Hoï laø moät quoác gia coù giaùo duïc nhaát, tieán boä nhaát vaø v.v.. Trong nhieàu khía caïnh, noù ñuùng laø phaûi laõnh ñaïo khoái AÛ raäp. Thaät ra, ñoù laø nhöõng yeáu toá coù moät nguoàn goác xa xöa, töø thôøi kyø

trong Kinh Thaùnh. Vaø Irag seõ coá giaønh laïi vò theá ñoù, nghóa laø noù seõ taùi vuõ trang. Noù seõ ñöông ñaàu vôùi keû thuø trong vuøng, aáy laø Israel, coi nhö moät tieàn ñoàn quaân söï cuûa Hoa kyø. Noù thaäm chí coù theå phaùt trieån vuõ khí huûy dieät haøng loaït ñeå choáng laïi lôïi theá aùp ñaûo cuûa Israel. Ñoù laø nhöõng dieãn bieán töï nhieân, coù theå döï tính ñöôïc. OÂng coù theå nhìn thaáy Hoa kyø chaáp nhaän baát cöù ñieàu gì vöøa neâu khoâng? Ñoù laø nhöõng heä quaû nhieàu khaû naêng khoâng chaéc chaén, nhöng nhieàu khaû naêng - cuûa moät Iraq töông ñoái coù chuû quyeàn vaø ít nhieàu daân chuû. Ñoù laø côn aùc moäng cuûa Hoa kyø. Chaúng coù gì laï khi Hoa kyø coá ngaên caûn cuoäc baàu cöû baèng baát cöù giaù naøo vaø giôø ñaây ngaàm phaù hoaïi nhöõng thaønh quaû cuûa cuoäc baàu cöû ñoù. Ñieàu gì phaûi xaûy ra seõ xaûy ra giöõa raát nhieàu tranh ñaáu, vaø chuùng ta ñoùng moät vai troø trong ñoù. YÙ kieán cuûa coâng chuùng Hoa kyø coù theå gaây nhieàu aûnh höôûng trong giai ñoaïn cuoái. Chuùng ta khoâng soáng trong moät cheá ñoä ñoäc taøi; chuùng ta coù ñaày ñuû töï do neáu chuùng ta muoán söû duïng noù. Noù coù theå duøng ñeå giuùp daân toäc Iraq giaønh laïi quyeàn laøm chuû xaõ hoäi cuûa chính hoï. DM: Veà vaán ñeà cuï theå ñoù, ñoäc giaû cuûa chuùng toâi ñaëc bieät chuù yù ñeán vai troø cuûa giôùi ñaïi hoïc trong dieãn bieán maø oâng ñang baøn tôùi. Toâi xin ñöa moät ví duï coù lieân quan: OÂng ñaõ vieát nhieàu taùc phaåm chính trò trong hôn boán thaäp nieân. Vaäy nhöng toâi vaãn chöa tìm thaáy moät khoùa hoïc naøo trong nhöõng naêm gaàn ñaây ôû Princeton maø coù baát cöù moät taùc phaåm chính trò naøo cuûa oâng trong danh muïc saùch caàn ñoïc. OÂng coù ngaïc nhieân khoâng? NC: Khoâng nhö theá thì toâi môùi ngaïc nhieân. Thaäm chí, neáu oâng nhaéc ñeán teân toâi tröôùc maët ñaïi ña soá caùc giaùo sö trong nhöõng ngaønh coù lieân quan, hoï chaéc seõ phaûn öùng baèng nhöõng tieáng theùt kinh hoaøng. Chuùng ta coù moät taàng lôùp trí thöùc raát giaùo ñieàu. Hoï khoâng muoán ñi leäch caùi ñöôøng loái raát eo heïp cuûa ñaûng. Nhöng trong nhöõng nghieân cöùu ñòa phöông, raát khoù coù ñöôïc kieåm soaùt. Ñoù laø moät trong nhöõng lyù do taïi sao nhöõng khoa Trung Ñoâng Hoïc ñang bò coâng kích döõ doäi bôûi nhöõng löïc löôïng chuyeân cheá trong nöôùc (nhö Horowitz, Pipes vaø nhöõng keû khaùc,) nhöõng ngöôøi khoâng theå chòu ñöôïc caùi yù nghó laø coù moät soá boä phaän ñoäc laäp trong xaõ hoäi - hoaëc phaàn naøo ñoäc laäp khoâng naèm döôùi söï sôû höõu

hoaøn toaøn cuûa giôùi kinh doanh vaø caùnh höõu. Do ñoù, hoï noåi quaïu. Vaø ñieàu naøy ñaõ xaûy ra caû trong nhöõng phaïm vi khaùc nöõa. Ví duï, trong thaäp nieân 1980, moái baän taâm chính cuûa Hoa kyø laø nhöõng cuoäc chieán cuûa noù ôû Trung Myõ nhöõng cuoäc chieán khuûng boá taøn baïo, ñoài baïi, nhöõng cuoäc chieán phaàn lôùn mang tính choáng laïi giaùo hoäi. Hieäp hoäi nhöõng Hoïc giaû Chuyeân nghieäp Chaâu Myõ La-tinh (The Latin American Association of Professional Scholars) khoâng taùn thaønh. Hoï coi nhö bò gaït ra ngoaøi. Moät ví duï, Nicaragua laø moät vaán ñeà lôùn; söû gia haøng ñaàu veà Nicaragua, Thomas Walker, thöôøng xuyeân (nhieàu laàn trong naêm) vieát vaø göûi nhöõng baøi bình luaän ñeán tôø New York Times - khoâng moät baøi naøo ñöôïc ñaêng. OÂng vöøa môùi göûi ñeán moät baøi khaùc, sau caùi thuû ñoaïn tuyeân truyeàn traéng trôïn cuûa chính phuû vaø giôùi truyeàn thoâng, noùi raèng cuoäc baàu cöû ôû El Salvador laø moâ hình cho Iraq. Nhöõng cuoäc baàu cöû ôû El Salvador laø moät söï quaùi ñaûn! Ñuùng laø giôùi truyeàn thoâng ñaõ ca ngôïi chuùng, ñoù laø coâng vieäc cuûa hoï: Ñi theo ñöôøng loái cuûa ñaûng. OÂng ñaõ vieát moät baøi bình luaän vaø göûi noù tôùi nhöõng tôø baùo ôû khaép trong nöôùc. Hoï chaúng theøm ñuïng tôùi. Hoï ñi theo ñöôøng loái cuûa ñaûng. Baïn khoâng ñöôïc ñi leäch. Ñöôøng loái naøy taát nhieân khoâng ñöôïc theo 100%, nhöng noù khaù laø ñaùng keå. Vaø, ñuùng theá, yù nghó laø ai ñoù ñi leäch ñöôøng loái mang laïi söï kinh hoaøng. Neáu baïn muoán bieát caùi caûm giaùc ôû trong nhoùm caùnh taû thuoäc thaønh phaàn caáp tieán cuûa giôùi haøn laâm vaø trí thöùc (khoâng phaûi höõu khuynh,) haõy xem qua soá thaùng naøy cuûa tôø American Prospect, moät taïp chí khaù hay. Noù coù nhöõng taøi lieäu thuù vò; moät baøi vieát khaù hay cuûa Juan Cole veà Iraq coù nhaéc tôùi nhieàu ñieàu maø toâi vöøa noùi qua veà cuoäc baàu cöû. Vaø nhöõng baøi khaùc cuõng khaù hay. Nhöng haõy xem trang bìa, trang thöïc ra khaù laø lyù thuù. Caùi trang bìa coù hình nhöõng trí thöùc caùnh taû caáp tieán tôi taû bò keït giöõa hai theá löïc. Moät beân laø hình aûnh cau coù cuûa Dick Cheney. Nhö theá, trong moät goùc ta coù Dick Cheney vaø Nhaø Traéng, Laàu Naêm Goùc, löïc löôïng quaân söï huøng maïnh nhaát trong lòch söû. Ñoù laø moät beân. Phía beân kia laø... toâi. DM: (cöôøi) NC: Ñoù laø hai theá löïc maø hoï bò eùp ôû giöõa. Noù cho oâng thaáy, yù toâi laø neáu toâi coù theå cho noù vaøo baûng thaønh tích,

toâi seõ laøm ngay bôûi vì noù laø lôøi khen lôùn nhaát maø toâi töøng ñöôïc nhaän (cöôøi.) Toâi khoâng phaûi laø moät giaùo sö huøng maïnh nhaát trong lòch söû. Nhöng noù cho ta thaáy caùi taâm lyù cuûa hoï. Hoï khieáp sôï. Hoï laø nhöõng con ngöôøi ñaùng thöông, khieáp sôï bôûi yù nghó laø seõ coù ngöôøi naøo ñoù coù theå seõ khoâng laëp laïi nhöõng gì hoï noùi. Vaø coù theå seõ dòch hai mi-li-meùt veà phía beân traùi cuûa hoï trong moät vaán ñeà naøo ñoù. Toâi nghó ñoù laø ñieàu chaéc oâng ñang tìm kieám. Khoâng chæ toâi ñaâu. Nhöõng cuoán saùch do nhöõng vò giaùo sö Princeton - oâng bieát ñaáy, nhöõng vò giaùo sö Princeton danh tieáng, daùm chæ trích ñöôøng loái cuûa ñaûng - khoâng bao giôø ñöôïc xeùt tôùi. OÂng coù thaáy? DM: Taát nhieân. Edwar Sa’id laø moät ví duï. NC: Gì? DM: Edward Sa’id laø moät ví duï raát ñuùng veà ñieàu ñoù. NC: Vaâng, nhöng haõy xem qua cuoán saùch môùi nhaát cuûa Richard Falk. DM: Vaâng. NC: OÂng aáy coù theå coi laø vò giaùo sö Princeton quan troïng baäc nhaát. DM: Maët khaùc, moät ngöôøi nhö Bernard Lewis laïi ñöôïc ñoái xöû nhö laø moät giaùo sö Princeton loãi laïc. NC: Taát nhieân roài. OÂng ta noùi nhöõng gì maø hoï muoán nghe. DM: Vaâng. Toâi xin hoûi theâm moät caâu hoûi nöõa. NC: Ví duï, vì oâng nhaéc ñeán Edward Sa’id, trong taát caû nhöõng söï kích ñoäng veà vieäc giôùi sinh vieân vaø giaùo sö bò ñe doïa bôûi nhoùm caùnh taû aùp ñaûo, nhö toâi ñaây, oâng coù bieát gì veà chuyeän trong nhieàu naêm Edward Sa’id (voán laø moät ngöôøi baïn thaân,) vaên phoøng vaø chung cö oâng ôû haàu nhö luùc naøo cuõng naèm döôùi söï baûo veä cuûa caûnh saùt vaø ñöôïc FBI ñeà nghò baûo veä? Trong chung cö cuûa oâng coù gaén maùy ñeå göûi tín hieäu cho cô quan caûnh saùt ñòa phöông neáu coù chuyeän gì xaûy ra. Caùi lyù do cho vieäc naøy khoâng phaûi chæ vì coù ai ñoù, oâng bieát ñaáy, chæ trích oâng aáy. OÂng aáy luoân luoân bò ñe doïa aùm saùt bôûi nhöõng nhoùm khuûng boá maø ñaõ bò caûnh saùt xaâm nhaäp. Coù Ñoà aùn David naøo phaûn ñoái vieäc naøy khoâng? DM: Trong cuoán For Reasons of State (Vì lyù do quoác gia,) oâng vieát nhö sau: “Moät yeáu toá trong cuoäc ñaáu tranh voâ taän nhaèm ñaït ñöôïc moät traät töï xaõ hoäi nhaân ñaïo vaø coâng baèng hôn seõ laø noã löïc nhaèm phaù boû nhöõng chöôùng ngaïi ñang ñöùng chaén loái nhöõng hình thöùc nhaát ñònh cuûa söï töï trau doài caù nhaân vaø cuûa haønh ñoäng taäp theå

Bieán Tieäm Nail Cuûa Baïn Thaønh Moät SPA Thöôïng Haûo Haïng Khi ngöôøi khaùch haøng muoán tìm giaây phuùt thaûnh thôi sau moät ngaøy laøm vieäc baän roän, hoï seõ thaáy cöûa tieäm cuûa baïn laø moät nôi nghæ ngôi lyù töôûng. Loaïi maùy xoa boùp vaø laøm moùng chaân sang troïng EPISODE vaø PETRATM môùi tinh ñaõ ñaït ñöôïc tieâu chuaån naøy. Phaàn gheá ngoài ñaõ ñöôïc nghieân cöùu vôùi neäm da eâm aùi vaø xoa boùp tuyeät vôøi baèng phöông phaùp Shiatsu. Phaàn boàn söù nöôùc xoay vaàn maïnh meõ töø boán nôi taïo söùc xoa boùp baøn chaân toaøn haûo. Hoaëc choïn maùy SANIJETâ vôùi nöôùc xoay vaàn maø khoâng caàn oáng nöôùc giuùp deã daøng trong vieäc chuøi röûa vaø an toaøn. Haõy ñöa khaùch haøng ñeán nghæ ngôi nhö taïi moät mini-spa.

mang ñeán moät söï thoaûi maùi deã chòu thaám saâu vaøo cô theå laø moät phöông caùch toát hôn trong vieäc chuøi röûa, an toaøn theo tieâu chuaån ñoøi hoûi ñuùng theo qui ñònh UL listed, RU, CE, CSA, NSF thay ñoåi vaø taêng theâm veû ñeïp cöûa tieäm cuûa baïn heä thoáng nuùt baám ñieàu khieån xoa boùp deã daøng söû duïng

Ñöôïc xaùc nhaän bôûi FOX NEWS laø “MAÙY SPA LAØM MOÙNG CHAÂN TAÂN KYØ, AN TOAØN, VÔÙI KYÕ THUAÄT HIEÄN ÑAÏI NHAÁT.

maø tröôøng ñaïi hoïc neân khuyeán khích.” Gaàn 40 naêm sau, oâng coù nghó laø phaàn naøo nhöõng chöôùng ngaïi ñoù ñaõ ñöôïc phaù boû ôû nhöõng nôi nhö Princeton, Harvard, MIT? NC: Chaéc coù. Toâi xin laáy MIT, bôûi vì toâi bieát noù roõ nhaát, nhöng noù cuõng töông töï nhö moïi nôi khaùc. Vaøo luùc toâi vieát nhöõng doøng chöõ ñoù trong thaäp nieân 1960, neáu oâng baùch boä ngang qua caùc haønh lang ôû MIT, oâng seõ thaáy nhöõng sinh vieân nam da traéng, aùo quaàn baûnh bao, coù kyû luaät, leã ñoä vôùi ngöôøi lôùn tuoåi, v.v.. Neáu oâng böôùc qua nhöõng haønh lang ñoù hoâm nay: Moät nöûa laø phuï nöõ, khoaûng moät phaàn ba laø caùc saéc daân thieåu soá, nhöõng quan heä thaân maät giöõa con ngöôøi phoâ ra ôû moïi thöù töø aùo quaàn ñeán nhöõng quan heä rieâng tö. Noù coù ôû khaép nöôùc; toâi ñoaùn chöøng ôû Princeton cuõng theá. Ñoù laø nhöõng daáu chæ cuûa nhöõng thay ñoåi raát quan troïng trong xaõ hoäi, ñaõ trôû neân vaên minh hôn, keå caû ôû nhöõng tröôøng ñaïi hoïc. Ta thaáy noù ôû nhieàu phöông dieän. Ñaây phaàn lôùn laø keát quaû hoaït ñoäng cuûa nhöõng ngöôøi treû vaø nhieàu nhoùm khaùc. Vaø noù chaéc chaén coù theå tieáp tuïc. Vaø toâi xin ñöôïc döøng, ñeå laáy moät... DM: Vaâng. Coù leõ, moät caâu hoûi cuoái. NC: Chæ laáy moät ví duï cuoái cuøng, ñeå laøm saùng toû. DM: Vaâng. NC: Hoa kyø taán coâng Nam Vieät Nam naêm 1962. Ñoù laø luùc Kennedy baét ñaàu doäi bom Nam Vieät Nam. Hoï baét ñaàu söû duïng vuõ khí hoùa hoïc ñeå dieät hoa maøu. Hoï môû ra nhöõng chöông trình maø cuoái cuøng ñaõ ñöa haøng trieäu ngöôøi daân vaøo nhöõng traïi taäp trung vaø nhöõng khu oå chuoät. Coù phaûn ñoái naøo khoâng? Vieäc naøy xaûy ra nhieàu naêm tröôùc khi coù baát cöù cuoäc phaûn ñoái naøo. Tôùi khi nhöõng cuoäc phaûn ñoái baét ñaàu trôû neân nghieâm troïng, Nam Vieät Nam, luoân luoân laø muïc tieâu chính cuûa nhöõng cuoäc taán coâng, ñaõ gaàn nhö bò huûy dieät. Nhöng haõy xem chieán tranh Iraq. Laàn ñaàu tieân trong lòch söû AÂu chaâu - AÂu chaâu vaø Hoa kyø - laàn ñaàu tieân trong lòch söû ñeá quoác Taây phöông, moät cuoäc chieán bò phaûn ñoái oà aït (caû ôû ñaây nöõa) tröôùc khi noù chính thöùc khôûi phaùt, khoâng phaûi boán hoaëc naêm naêm sau khi quoác gia ñoù ñaõ bò xoùa soå. Ñoù laø nhöõng ñoåi thay höôùng tôùi moät xaõ hoäi vaên minh hôn, vaø noù xuaát hieän ôû caùc ñaïi hoïc nöõa. Hoï côûi môû hôn tröôùc raát nhieàu. Tieáp trang D5

DAT

.3”

YÙ KIEÁN

Taøi Lieäu

TAØI LIEÄU

D4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ * Chöông 08 SOPHIE QUINN-JUDGE vaø Ho Chi Minh, the missing years Sophie Quinn-Judge, nöõ tieán só ngöôøi Anh, ít ñöôïc bieát ngoaøi giôùi ñoäc giaû cuûa taïp chí Kinh Teá Vieãn Ñoâng trong hai thaäp kyû tröôùc. Nhöng vôùi taùc phaåm Hoà chí Minh: The Missing Years, 1919-1941 (1), baø ñaõ ñem sôû tröôøng cuûa mình veà moân Nga vaên ra keùo chuù yù cuûa nhuõng nhaø nghieân cöùu lòch söû vuøng Vieãn Ñoâng. Ñöôïc taøi trôï bôûi hai toå chöùc John D. and Catherine T. MacArthur Foundation vaø Quyõ Söu Taàm Trung Öông cuûa tröôøng ñaïi hoïc Luaân Ñoân, baø ñaõ daønh gaàn chuïc naêm nghieân cöùu caùc taøi lieäu môùi ñöôïc giaûi maät cuûa Trung Taâm baûo toàn vaø taøi lieäu lòch söû hieän ñaïi Nga, tröôùc kia töøng mang teân Vieän Maùc-Leânin vaø kho taøi lieäu tình baùo haûi ngoaïi Phaùp taïi Aix-enProvence. Ñoù laø nhöõng nguoàn taøi lieäu chính yeáu ñeå döïa vaøo ñoù ñöa ra nhöõng nhaän ñònh veà Hoà Chí Minh vaø ñaûng coäng saûn Vieät Nam. Dó nhieân baø cuõng ñoïc nhieàu taùc phaåm khaùc cuûa caùc hoïc giaû, söû gia hay caùc nhaø vieát tieåu söû maø baø lieät keâ trong thö muïc thöôøng ñöôïc coi nhö nguoàn taøi lieäu thöù yeáu. Theo baø, caùc taùc giaû ñi tröôùc, taû cuõng nhö höõu, khi vieát veà Hoà Chí Minh ñaõ noùi quaù ñaùng veà nhaân vaät naøy, coi laø nhaân vaät quan troïng cuûa Quoác Teá Coäng Saûn vaø laø ngöôøi traùch nhieäm veà taát caû coâng hay toäi cuûa Coäng saûn Vieät Nam. Taùc giaû coù tham voïng ñöa ra nhaän ñònh caân baèng vaø saùt thöïc hôn, caên cöù vaøo nhöõng chöùng lieäu môùi. Saùch goàm 7 chöông chia theo thöù töï thôøi gian: 1-Töø 1919-1923: Söï xuaát hieän cuûa Nguyeãn AÙi Quoác vôùi 8 ñieåm yeâu saùch taïi hoäi nghò Hoøa Bình ôû Paris vaø moät giaûi phaùp caáp tieán. 2-Töø 1923-1924: Thaønh vieân môùi trong Quoác Teá Coäng Saûn. Nhöõng cuoäc tieáp xuùc ñaàu tieân, vai troø Hoà Chí Minh trong Quoác Teá Coäng Saûn, ñaïi hoäi V Quoác Teá Coäng Saûn vaø chuû tröông maët traän thoáng nhaát taïi Trung Quoác, nhieäm vuï ñöôïc giao. 3-Töø 1924-1928: Hoaït ñoäng taïi Quaûng Ñoâng, phong traøo noâng daân taïi ñaây, toå

Cuoái theá kyû tröôùc, khi maø nhieàu ngöôøi Vieät Quoác Gia ôû haûi ngoaïi laïc quan quaû quyeát nay (luùc aáy) dö luaän theá giôùi ñaõ ñoåi ñoái vôùi Hoà Chí Minh thì ôû Myõ xuaát hieän cuoán HO CHI MINH a life cuûa William Duiker, ôû Phaùp ra maét cuoán HOÀ CHÍ MINH cuûa Pierre Brocheux. Caû hai ñeàu vieát raèng Hoà Chí Minh laø anh huøng yeâu nöôùc. Chöa heát, 3 naêm sau, nghóa laø môùi chæ hôn moät naêm tröôùc ñaây, ôû Anh moät cuoán khaùc ñaõ keùo chuù yù ñaëc bieät cuûa dö luaän theá giôùi. Ñoù laø cuoán HOÀ CHÍ MINH the missing years 1919-1941. cuûa Sophie quinn-Judge. Baø naøy “tieát loä” nhieàu ñieàu “môùi” do ñöôïc tieáp caän nhöõng taøi lieäu maät môùi ñöôïc giaûi maät trong vaên khoá cuûa Lieân Xoâ cuõ! (Coù leõ chæ coù moät ñieàu moùi ñaùng noùi laø HCM ñaõ töøng theo TAM ÑIEÅM.) Thöïc ra nhöõng caùi môùi ñoù chæ ñöa baø ñeán nhöõng keát luaän cuõ maø chính Hoà Chí Minh ñaõ muoán cho moïi ngöôøi nghó, vieát, noùi veà oâng ta! Töø Jean Lacouture, Bernard Fall cho ñeán Buttinger... David Halberstam... vaø Tröôøng Chinh, Voõ Nguyeân Giaùp vaân vaân... Ñeå chöùng minh ñieàu ñoù xin môøi baïn ñoïc chæ caàn ñoïc hai

chöùc Thanh Nieân Caùch Maïng Ñoàng Chí Hoäi, söï suïp ñoå cuûa maët traän thoáng nhaát taïi Trung Quoác. 4-Töø 1927-1919: Töø ñöôøng höôùng cuõ tôùi ñöôøng höôùng môùi, nhöõng chuyeán ñi, ñaïi hoäi VI Quoác Teá Coäng Saûn, hoaït ñoäng taïi Xieâm, söï phaùt trieån vaø raïn nöùt cuûa toå chöùc Thanh Nieân. 5-Töø 1930-1931: Cao traøo caùch maïng vôùi nhöõng caùn boä ñöôïc huaán luyeän taïi Lieân Xoâ quay veà nöôùc, söï thoáng nhaát ñaûng, nhöõng cuoäc noåi daäy trong Naêm Môùi, nhöõng nhieäm vuï môùi cuûa Hoà Chí Minh vaø söï cuûng coá quyeàn löïc cuûa Traàn Phuù. 6-Töø 1931-1938: Cheát ôû Hoàng Koâng vaø choân taïi Maïc Tö Khoa? Hoà bò baét, ñöôïc thaû roài trôû laïi Lieân Xoâ döï hoäi nghò VII Quoác Teá Coäng Saûn, Maët traän thoáng nhaát taïi Ñoâng Döông. 7-Töø 1937-1941: Trôû veà vôùi con ñöôøng daãn tôùi hoäi nghò trung öông kyø 8, tình hình theá giôùi thay ñoåi, hoäi nghò Trung Öông kyø 6 vaø nhöõng cuoäc noåi daäy naêm 1940, Hoà tieán gaàn bieân giôùi vaø hoäi nghò Trung Öông kyø 8. Thoaït nhìn töïa saùch The misssing years, ngöôøi ñoïc hy voïng taùc giaû seõ taäp trung vaøo maáy naêm töø tröôùc voán ít ñöôïc noùi tôùi, nhö thôøi gian tröôùc 1917 laø naêm Hoà Chí Minh töø Anh sang ñònh cö ôû Phaùp, hay thôøi gian töø 1934 ñeán 1938 laø luùc Hoà bò caàm chaân ôû Lieân Xoâ, nhaát laø lyù do khieán oâng bò (hay ñöôïc?) soáng, hoïc taäp theâm vaø laøm vieäc taïi ñaây trong moät thôøi gian daøi nhö vaäy. Ngay nhöõng naêm thuï huaán taïi tröôøng ñaïi hoïc

Leânin cuõng khoâng ñöôïc taùc giaû noùi ñeán. Nhöng coù veû nhöõng taøi lieäu baèng Nga ngöõ maø taùc giaû ñöôïc tieáp caän ñaõ khoâng giuùp baø xaùc quyeát ñöôïc ñieàu gì quan troïng veà “nhöõng naêm thieáu vaéng” hay chöa ñöôïc bieát ñeán naøy. Cho neân baø ñaõ ghi roõ con soá 1919-1941 sau maáy chöõ The missing years cuûa nhan saùch vaø ñaõ daønh 257 trang saùch ñeå noùi veà hoaït ñoäng cuûa Hoà Chí Minh chæ trong voøng 22 naêm ñoù. Taùc phaåm cuõng cho thaáy Quinn-Judge ñaõ phaûi duøng ñeán raát nhieàu tö lieäu thuoäc nguoàn thöù caáp vaø noùi ñeán nhöõng söï kieän maø caùc nhaø vieát tieåu söû Hoà Chí Minh ñaõ noùi caû roài. Vì theá, nhöõng ñieàu goïi laø môùi meû quan troïng khoâng coù bao nhieâu. Döôøng nhö söï ñaùng tieác naøy khôûi töø tình traïng nhöõng taøi lieäu veà tình baùo cuûa boä Phaùp quoác Haûi ngoaïi maø taùc giaû tieáp caän khoâng theå bao quaùt caû thôøi gian 22 naêm cuûa Hoà Chí Minh ñoàng thôøi cuõng coù giôùi haïn cuûa noù: Laøm sao coù theå tin baùo caùo cuûa caùc maät baùo vieân laø chính xaùc? Vaø nhöõng lôøi cung khai cuûa caùc nghi can ñaùng tin caäy ñeán chöøng möïc naøo? Coøn veà vaên khoá cuûa Lieân xoâ cuõ nay ñöôïc giaûi maät coù löu tröõ ñaày ñuû nhöõng vaên kieän lòch söû khoâng? Treân thöïc teá, taïi Lieân Xoâ thöôøng coù nhöõng cuoäc thanh tröøng ñaãm maùu, phe noï choáng phe kia. Lieäu nhöõng keû “phaûn loaïn”, “phaûn caùch maïng”, hay nhöõng nhaø ñoäc taøi coù döøng tay trong vieäc thieâu huûy hay voâ hieäu hoùa, hoaëc nguïy taïo moät soá vaên kieän ñeå coá laáy leõ

chöông saùch sau ñaây: Chöông 8 vaø chöông 9 (trong toång soá 52 chöông cuûa cuoán Hoà Chí Minh, nhaän ñònh toång hôïp cuûa Minh Voõ, xuaát baûn caùch nay moät naêm). Tình côø maø 2 chöông naøy laïi keà caän nhau tuy chuùng thuoäc veà 2 phaàn khaùc nhau cuûa taùc phaåm. Xin baïn ñoïc ñöøng chaát vaán ngöôøi vieát, neáu theá thì caàn gì phaûi daøi doøng trong 52 chöông vôùi gaàn 800 trang khoå lôùn? Vì nhöõng chöông kia ñeàu caàn thieát ñeå cho nhöõng nhaø nghieân cöùu thaáy ñaày ñuû veà caùc maët lyù thuyeát, chieán löôïc, saùch löôïc, ñeán lòch söû lieân heä ñeán töông quan giöõa ñaûng CSVN voùi HCM, vaø giöõa HCM vôùi Quoác Teá Coäng Saûn vaø taát thaûy nhöõng möu moâ maùnh lôùi xaûo quyeät tinh vi cuûa Hoà Chí Minh. Xin môøi baïn ñoïc ñi vaøo chi tieát cuûa 2 chöông 8 vaø 9. (*) Xin löu yù: Neáu nhöõng trang treân khôi leân nhöõng toø moø, thaéc maéc thì xin tìm ñoïc toaøn boä taùc phaåm HOÀ CHÍ MINH, nhaän ñònh toång hôïp cuûa Minh Voõ do Tuû Saùch Tieáng Queâ Höông xuaát baûn (ñieän thoaïi cuûa Tuû Saùch TQH: 703-573-1207 hoaëc 949-495-6752)

phaûi veà mình khoâng? Khi taøi lieäu khoâng coøn nguyeân veïn, nhöõng phaàn coøn laïi coù theå cho ngöôøi nghieân cöùu keát luaän moät caùch xaùc quyeát khoâng? Ñoù laø chöa keå nhieàu baùo caùo ñöôïc kyù nhieàu bí danh khaùc nhau, nhaø nghieân cöùu khoù bieát ñích xaùc ñoù laø cuûa ai. Veà vieäc moät soá taøi lieäu boãng döng bieán maát, chæ xin neâu ba tröôøng hôïp ñöôïc chính taùc giaû xaùc nhaän: Thöù nhaát, trang 88 chöông 3, baø cho bieát haàu heát (most) trong soá 11 thö cuûa Quoác Teá Noâng Daân göûi Quoác, vaø Quoác baùo caùo nhaän ñaày ñuû, khoâng tìm thaáy baûn sao trong hoà sô cuûa Quoác Teá Noâng Daân, muïc thö töø vôùi Hoà Chí Minh. Thöù hai, trang 177 chöông 5, “giöõa 23-7 vaø 2-9 (1930), Hoà baûo ñaõ göûi cho FEB (Vieãn Ñoâng Vuï) 6 laù thö. Nhöng chæ coù moät laù ngaøy 2-9 ñöôïc tìm thaáy trong vaên khoá cuûa Quoác Teá Coäng Saûn.” Hoà noùi doái? Hay coù ngöôøi giaáu nhöõng laù thö ñoù ñi? Baø khoâng daùm xaùc quyeát nhöng duøng ñoäng töø “claimed” cho ngöôøi ñoïc coù caûm töôûng baø khoâng tin Hoà laém. Thöù ba, trang 203 chöông 6, noùi veà ñaïi hoäi 7 Quoác Teá Coäng Saûn taùc giaû cho bieát Hoà ñaõ pheâ bình Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng vaø vieát nhieàu baùo caùo nhöng khoâng tìm thaáy trong vaên khoá Lieân Bang Nga. Vì vaäy, Quinn-Judge hay duøng caùc ñoäng töø coù noäi dung thieáu tính xaùc quyeát nhö “claim, appear, seem, suggest, assume, would, might, would seem to show..” hoaëc nhöõng caâu nghi vaán “It is unclear, it was not known,

one can not tell, I am not sure, we do not know for certain, it is hard to know, if it were correct, remain in the realm of conjecture...” Tuy nhieân noùi vaäy khoâng coù nghóa taùc phaåm khoâng cung caáp ñöôïc moät soá döõ kieän höõu ích ñeå nhaän daïng Hoà Chí Minh ñaày ñuû hôn. Cuoái chöông 1, taùc giaû cho bieát trong thaäp nieân 20, Hoà Chí Minh töøng gia nhaäp hoäi Tam Ñieåm, nhöng theo ñöôøng loái ñaïi hoäi IV Quoác Teá Coäng Saûn ñaõ caét ñöùt lieân heä vôùi toå chöùc naøy. Rieâng chuyeän Hoà Chí Minh döôùi teân Nguyeãn AÙi Quoác trình thænh nguyeän thö cho hoäi nghò Hoøa Bình ôû Versailles thì haàu heát caùc söû gia ñeàu ñaõ noùi tröôùc. Chöông 2, taùc giaû nhaéc laïi ñieàu caùc söû gia ñaõ vieát laø Hoà Chí Minh ñeán Lieân Xoâ tham döï ñaïi hoäi I Quoác Teá Noâng Daân (Krestintern), ñöôïc baàu vaøo trong soá 11 uûy vieân ban chaáp haønh Krestintern. Taùc giaû tröng daãn vaên kieän cuûa Hoà muoán veà Ñoâng Döông qua ngaû Trung Quoác, vaø ñeà nghò Quoác Teá Coäng Saûn caáp nguyeät phí 100 Myõ Kim ñeå coù theå laøm nhieäm vuï thu löôïm tin töùc vaø coâng taùc tuyeân truyeàn. Taùc giaû cuõng noùi ñeán saùch löôïc (tactics) maët traän thoáng nhaát maø Quoác Teá Coäng Saûn ñònh aùp duïng taïi Trung Hoa, baét nguoàn töø ñeà cöông veà caùc vaán ñeà thöïc daân vaø daân toäc cuûa Leânin ñöôïc thaûo luaän gay gaét taïi ñaïi hoäi V Quoác Teá Coäng Saûn. (2) Trong ñoaïn noùi veà Hoà Chí Minh vaø vò theá trong Quoác Teá Coäng Saûn, taùc giaû cho bieát khoâng thaáy vaên kieän chính

thöùc naøo xaùc nhaän Hoà Chí Minh hoïc ôû tröôøng Lao Ñoäng Ñoâng Phöông, töùc Tröôøng Stalin cho ñeán naêm 1936. Theo baø, nhaø vaên Nga Yevgeny Kobelev xaùc nhaän chính Hoà Chí Minh ñaõ thuaät laïi vieäc hoïc taïi tröôøng naøy. Laõnh tuï Coäng Saûn AÁn Manabendra N. Roy cuõng cho bieát Hoà coù hoïc taïi ñaây. Nhöng baø khoâng tin nhöõng ngöôøi naøy maø cho raèng coù theå (it is possible) Hoà chæ tham döï moät lôùp huaán luyeän naøo ñoù veà toå chöùc noâng daân trong thôøi gian ôû ñaây, vì oâng ta gaén boù vôùi Krestintern. Chæ döïa vaøo vieäc khoâng thaáy caùc vaên kieän chính thöùc trong vaên khoá ñeå phuû nhaän lôøi cuûa caùc nhaân chöùng teân tuoåi nhö Kobelev vaø Roy cuõng khoù theå coi laø hôïp lyù. Veà saùch löôïc maët traän thoáng nhaát ñöôïc thaûo luaän taïi ñaïi hoäi V Quoác Teá Coäng Saûn, sau khi cho bieát Manuilski laø phaùt ngoân vieân quan ñieåm cuûa Stalin, taùc giaû keå vieäc Hoà Chí Minh khuyeân neân ñieàu tra xem Nguyeãn Theá Truyeàn vaøo ñaûng Coäng Saûn chöa, neáu oâng ta ñaõ laø coäng saûn thì neân ra leänh cho “xaâm nhaäp nhoùm Laäp Hieán ôû Paris ñeå “noyauter”, töùc laøm “nhaân” thao tuùng. (3) Nhö vaäy, ngay hoài aáy (1924) Hoà Chí Minh ñaõ laõnh hoäi hoaøn toaøn tính saùch löôïc giai ñoaïn cuûa Lenin trong maët traän thoáng nhaát laø Xaâm nhaäp toå chöùc ñòch ñeå “noyauter”. Lieàn sau ñoù, taùc giaû noùi ñeán vai troø Quoác Teá Coäng Saûn trong maët traän thoáng nhaát taïi Trung Quoác. Mæa mai laø maët traän thoáng nhaát naøy laïi thöïc hieän töø treân, nghóa laø giöõa caùc caáp laõnh ñaïo Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng vaø caùc laõnh tuï Coäng saûn Trung Quoác. Maring laø ngöôøi trong naêm 1922 ñaõ thaønh coâng trong vieäc thuyeát phuïc 5 laõnh tuï coäng saûn Trung Quoác chaáp nhaän saùch löôïc maët traän thoáng nhaát giöõa hai phe Quoác-Coäng Trung Hoa. Sau ñoù laø hieäp öôùc Joffe-Sun, kyù keát giöõa Adolf Joffe, ñaïi dieän Lieân Xoâ vaø Toân Daät Tieân, laõnh tuï Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng, theo ñoù Lieân Xoâ seõ vieän trôï coù ñieàu kieän cho Trung Quoác. Cuøng luùc ñoù (ñaàu naêm 1923) Vieãn Ñoâng Vuï tröïc tieáp döôùi quyeàn chæ huy cuûa ban chaáp haønh trung öông Quoác Teá Tieáp trang D8

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D5

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

30 naêm, noãi ñau chöa thaám TRAÀN TRUNG ÑAÏO Tieáp trang D1

thöông cuûa cuoäc soáng vaø noùi leân yù nghóa cuûa söï chòu ñöïng cuûa ngöôøi Vieät Nam. Haõy taïm gaùc qua moät beân nhöõng chính nghóa, phi nghóa, baûn chaát, thöïc chaát, uûy nhieäm, yù thöùc heä, xaâm laêng, töï veä, hay lyù do naøo khaùc cuûa 21 naêm chieán tranh töø 1954 ñeán 1975, soá löôïng suùng, bom, ñaïn, xe taêng, hoùa chaát maø ba nöôùc Lieân Xoâ, Trung Quoác vaø Myõ ñaõ neùm, ñaõ raûi, ñaõ caøy xeùo leân treân moät maûnh ñaát coù dieän tích 332 ngaøn caây soá vuoâng, chæ baèng vôùi dieän tích tieåu bang New Mexico cuûa Myõ, ñaõ quaù lôùn so vôùi baát cöù moät cuoäc chieán tranh naøo trong lòch söû nhaân loaïi. Theo taøi lieäu cuûa Vieän Lòch söû Quaân söï Haø Noäi, ñaùp öùng lôøi yeâu caàu cuûa oâng Hoà Chí Minh trong cuoäc thaêm vieáng Lieân Xoâ, Trung Quoác vaø Moâng Coå töø ngaøy 22 thaùng 6 ñeán 22 thaùng 7 naêm 1955, caùc quoác gia ñoù ñaõ baét ñaàu gôûi suùng ñaïn oà aït ñeán mieàn Baéc Vieät Nam. Toång soá vieän trôï quaân söï Lieân Xoâ, Trung Quoác vaø caùc nöôùc xaõ hoäi chuû nghóa khaùc giuùp cho Haø Noäi laø 2 trieäu 362 ngaøn 581 taán, trong ñoù bao goàm moät danh saùch daøi cuûa caùc loaïi vuõ khí, töø 3 trieäu 600 ngaøn khaåu suùng caù nhaân cho ñeán 458 maùy bay chieán ñaáu vaø haøng vaïn ñaïi phaùo, teân löûa nhieàu loaïi. Veà phía Myõ, trong cao ñieåm naêm 1969, taïi mieàn Nam ñaõ coù hôn nöûa trieäu quaân vôùi taát caû quaân trang, quaân duïng vaø vuõ khí caàn

thieát. Trong suoát thôøi gian tham chieán, ngöôøi Myõ ñaõ chi duïng 623 tæ Myõ Kim theo thôøi giaù hieän nay cho cuoäc chieán Vieät Nam. Chieán tranh Vieät Nam laø chieán tranh daøi nhaát maø Myõ ñaõ tham döï trong lòch söû cuûa hoï vaø Myõ ñaõ neùm xuoáng Vieät Nam hôn 7 trieäu taán bom, gaáp 3 laàn röôõi toång soá bom Myõ ñaõ neùm xuoáng khaép theá giôùi suoát theá chieán thöù hai. Toâi sinh ra vaø lôùn leân ôû Quaûng Nam, nôi ñaõ töøng dieãn ra nhöõng traän ñaùnh voâ cuøng aùc lieät. Phaàn lôùn caùc oâng anh hoï cuûa toâi, ra ñi theo beân naøy hay beân kia, ñeàu khoâng trôû laïi. Nhöõng ngaøy coøn beù, toâi thöôøng ñöùng xem nhöõng chuyeán tröïc thaêng taûi thöông haï caùnh trong saân tröôøng caáp moät cuûa toâi. Trong soá nhöõng ngöôøi cheát treân ñöôøng ñeán beänh xaù, coù ngöôøi beân naøy vaø cuõng coù caû ngöôøi ôû phía beân kia. Hoï coù theå khaùc nhau khi coøn soáng vì khaåu suùng hoï mang, chieác aùo hoï maëc, chieác muõ hoï ñoäi, nhöng laïi raát gioáng nhau khi ñaõ cheát, vaãn maùi toùc ñen, vaãn maøu da vaøng saïm naéng, vaø ôû moät nôi naøo ñoù treân ñaát nöôùc mình, nhöõng ngöôøi meï Vieät Nam vaãn ngaøy ñeâm mong ngaøy hoï trôû veà trong caên nhaø tranh, beân ngoïn ñeøn daàu hiu haét. Caùnh cöûa nhaø meï cuõng nhö caùnh cöûa taâm hoàn meï vaãn môû, vaãn ñôïi chôø vaø ñôïi chôø.

DOCTOR OF DENTAL SURGERY BAÙC SÓ NHA KHOA

g

y

y

CHUYEÂN TRÒ VÔÙI KYÕ THUAÄT NHA KHOA TOÁI TAÂN NHAÁT * Beänh Nöôùu Raêng (Periodontal Disease) * Laøm Raêng giaû caùc loaïi (Fixed, Removable Prosthodontic) * Nha Khoa Phoøng Ngöøa (Preventive Treatment) * Nha Khoa Thaåm Myõ vaø duøng tia saùng Ultaviolet söûa vaø laøm ñeïp caùc raêng cöûa bò hö, xaáu hoaëc keõ hôû. * Khaùm Raêng toång quaùt vaø ñònh kyø. * Chöõa vaø Nhoå Raêng treû em vaø ngöôøi lôùn. * Giaûi Phaãu Nha Khoa (Oral Surgery) * Taåy traéng raêng (Bleaching) * Coù maùy Syrijet laøm teâ nöôùu raêng, khoâng caàn kim cho quyù vò naøo ngaïi chích * Coù maùy Sieâu aâm (Ultrasonic) chaø raêng khoâng ñau. * ÑAËC BIEÄT: Coù heä thoáng Sterilization ñuùng theo tieâu chuaån cuûa Boä Nha Khoa ñeå ngaên ngöøa beänh truyeàn nhieãm. Beach

WDC

Goldenwest

Fwy 22

Garden Grove Westminster

Hazard

Tröôùc

Sau

GIÔØ LAØM VIEÄC: Thöù Hai ñeán thöù Saùu: 10AM - 7 PM * Thöù Baûy: 9 AM - 6 PM

6771 Westminster Blvd., Suite H, Westminster, CA 92683 NHAÄN MEDICAL & BAÛO HIEÅM

truùng maùi nhaø meï Khoâng coù vieân ñaïn naøo baén thuûng maùi nhaø meï Chæ coù ñöùa con trai ñi xa Chæ coù söï chôø ñôïi naëng neà gioït xuoáng. Ñaõ xuyeân thuûng maùi nhaø thaønh nhöõng loã to nhoû khaùc nhau. Naéng möa loït vaøo sau Xuyeân Xoùi Nhöõng sôïi naéng, nhöõng sôïi möa neáu coù theå noùi, cuõng chæ daøi baèng moät phaàn söï mong ñôïi Vaø nhöõng haït naéng, nhöõng haït möa neáu ñem xeáp laïi, coù theå cao hôn moät traùi nuùi. Möôøi naêm, cuõng chæ laø thoaùng qua, Vì tuoåi meï saùu baûy laàn hôn, Meï vaãn noùi ñôøi mình nhö naéng traän möa côn... (“Ngaøy hoøa bình ñaàu tieân”, Phuøng Khaéc Baéc)

Caùch queâ toâi khoâng xa, coù moät baø meï, cuï Nguyeãn Thò Thöù, ñöôïc phong danh hieäu “Baø Meï anh huøng” vì coù ñeán 9 ngöôøi con trai laø lieät só. Ngoân ngöõ Vieät Nam duø phong phuù bao nhieâu cuõng chaúng theå naøo taû ñöôïc noãi ñau trong loøng cuï khi nöûa ñeâm thöùc daäy nhìn leân baøn thôø döïng 9 taám aûnh cuûa nhöõng ñöùa con trai maø cuï ñaõ töøng mang naëng ñeû ñau. Taïi ai? Taây? Myõ? Quaân ñoäi mieàn Nam? Ñaûng Coäng saûn? Hay taïi nhöõng ñöùa con (chaéc chaén trong ñoù coù moät soá ngöôøi baát hieáu) cuûa cuï? Nhöng duø taïi ai thì hoï cuõng ñaõ ra ñi vaø chæ coù noãi ñau laø ôû laïi. Moãi khi ñoïc tin veà cuï toâi laïi nghó ñeán noãi ñau, khoâng phaûi chæ vì cuï coù 9 ngöôøi con cheát, maø ñau hôn Khoâng coù traùi bom naøo rôi khi moãi ngaøy, moãi thaùng

WESTMINSTER DENTAL CENTER

Edward

.3”

(Beân caïnh Post Office goùc Westminster & Golden West)

Tel: (714) 898-3707

trong phaàn ñôøi coøn laïi, nhö moät “baø meï anh huøng” cuï phaûi haõnh dieän, phaûi tieáp tuïc cöôøi töôi treân söï baát haïnh vaø baïc phöôùc cuûa chính mình. Ngaøy 4 thaùng 4 naêm 1995, theo haõng tin AP, chính phuû Vieät Nam coâng boá con soá töû vong vaø thöông tích do haäu quaû cuûa cuoäc chieán 21 naêm laø 5 trieäu ngöôøi, goàm hai trieäu daân

mieàn Baéc, hai trieäu daân mieàn Nam vaø moät trieäu moät traêm ngaøn binh só. Baûn tin cuõng giaûi thích lyù do con soá ñöôïc coâng boá cao hôn nhöõng laàn coâng boá khaùc trong thôøi chieán bôûi vì nhaø nöôùc Vieät Nam khoâng muoán laøm nao nuùng tinh thaàn daân chuùng. Con soá 5 trieäu chæ laø con soá öôùc löôïng chuû quan vaø coù theå hôi quaù cao. Nhöng duø chæ ñuùng moät nöûa thoâi, cuõng ñaõ

Nöôùc Iraq daân chuû laø moät côn aùc moäng ñoái vôùi Hoa Kyø NOAM CHOMSKY Tieáp trang D3

DM: Toâi xin hoûi theâm moät caâu hoûi ngaén. Nhöõng vieän ñaïi hoïc vôùi tö caùch laø nhöõng cô sôû giaùo ñieàu, nhö “nhöõng heä thoáng cuûa söï thieáu hieåu bieát bò aùp ñaët.” Sinh vieân coù theå laøm gì ñeå choáng laïi ñieàu naøy? NC: Sinh vieân ñang ôû moät ñoaïn ñôøi maø hoï ñöôïc töï do nhö chöa töøng bao giôø coù hoaëc seõ khoâng bao giôø coù nöõa. Hoï ñaõ rôøi khoûi söï kieåm soaùt cuûa cha meï; hoï laïi chöa bò ñaët döôùi söï kieåm soaùt cuûa nhöõng cô sôû coù tính caùch cöôõng böùc cuûa cuoäc soáng thöôøng ngaøy, caùi nhu caàu leä thuoäc vaøo caáp treân vaø nhöõng cô sôû vôùi söï saép xeáp ngoâi baäc vaø nhu caàu kieám soáng, v.v.. Hoï ñöôïc töï do voâ keå vaø hoï coù theå laøm nhöõng gì hoï muoán. Hoï khoâng thích nhöõng moân hoïc ôû tröôøng lôùp? Hoï laäp ra nhöõng moân hoïc ñeå phaûn laïi. Taïi MIT (nôi toâi ñang laøm vieäc) 25 naêm nay, chöøng naøo toâi coøn coù theå xoay xôû ñöôïc, toâi ñaõ daïy baèng chính thôøi giôø cuûa toâi nhöõng moân hoïc

thuoäc chöông trình cöû nhaân veà nhöõng ñieàu toâi vieát maø, nhö oâng noùi, seõ khoâng naèm trong chöông trình giaûng daïy. Toâi coù haèng traêm sinh vieân trong caùc lôùp hoïc. Nhöõng lôùp hoïc thöôøng laø vaøo ban ñeâm, do ñoù sinh vieân khoâng theå nhaän tín chæ cho nhöõng moân ñoù (toâi muoán noùi, nhöõng tín chæ chính thöùc, nhöng chuùng coù theå ñoùng goùp vaøo nhöõng chöông trình hoïc ñöôøng.) Toâi daïy vaøo ban ñeâm ñeå coù theå coù ñöôïc söï tham gia cuûa coäng ñoàng. Nhieàu ñieàu gaët haùi ñöôïc töø ñoù, toâi muoán noùi laø khoâng chæ theá. Nhöng ñoù laø caùch ñeå moïi ngöôøi ngoài laïi vôùi nhau, nhöõng sinh vieân vôùi cuøng quan taâm vaø sôû thích, vaø theo ñuoåi chuùng tích cöïc hôn. Nhieàu ñieàu xaûy ra ôû trong nöôùc töø thôøi ñoù ñaõ xuaát phaùt töø nhöõng vieäc laøm nhö theá. Ví duï, tôø South End Press, Z Magazine, ZNet, moät soá vieäc nhö theá, haàu heát do sinh vieân khôûi xöôùng taïi MIT vaøo

quaù lôùn so vôùi moät nöôùc nhoû veà daân soá vaø heïp veà dieän tích nhö Vieät Nam. Neáu so saùnh vôùi möùc ñoä daân soá Vieät Nam trung bình khoaûng 40 trieäu ngöôøi trong thôøi kyø 1954 - 1975 vaø chaáp nhaän lôøi coâng boá ngaøy 4 thaùng 4 naêm 1995, 13 phaàn traêm daân soá ñaõ cheát trong cuoäc chieán. Tæ leä ñoù töông ñöông vôùi 28 trieäu daân Myõ, 27 Tieáp trang D6

luùc ñoù. Toâi raát vui möøng ñöôïc coäng taùc vôùi hoï neáu toâi coù khaû naêng. Moät caùch laø ñöa ra nhöõng moân hoïc maø sinh vieân coù theå tham gia tích cöïc. Cho ñeán taän lôùp hoïc cuoái cuøng laø vaøo khoaûng hai naêm tröôùc. Vaøo luùc ñoù, coù hai giaûng vieân phuï laø nhöõng ngöôøi lo haàu heát moïi coâng vieäc. Caû hai laø nhöõng sinh vieân trong nhöõng lôùp cuoái cuøng cuûa nhöõng nhöõng moân hoïc naøy, nhöõng lôùp toâi daïy vaøo khoaûng naêm 1990, khi hoï coøn laø sinh vieân naêm thöù nhaát. Lyù do duy nhaát maø toâi ngöng laø do söùc eùp cuûa nhöõng buoåi thuyeát trình, nhöõng cuoäc phoûng vaán, v.v.. Toâi khoâng theå tieáp tuïc baèng chính thôøi giôø cuûa mình vaø ñoàng thôøi laøm nhöõng coâng vieäc chuyeân moân cuûa toâi. Vaâng, ñoù laø nhöõng vieäc thoâng thöôøng maø sinh vieân coù theå laøm ñöôïc. 2005 talawas [1] Neoliberalism (chuû nghóa taân töï do) - chuû tröông loaïi boû söï can thieäp tích cöïc cuûa chính quyeàn vaøo neàn kinh teá quoác gia, thay vaøo ñoù chuù troïng ñeán söï tieán boä ñaït ñöôïc vaø keå caû coâng lyù xaõ hoäi baèng caùch khuyeán khích nhöõng phöông phaùp töï do maäu dòch vaø nhöõng hoaït ñoäng cuûa vieäc kinh doanh vaø phaùt trieån ít bò giôùi haïn ñi.

DAT

D6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

30 naêm, noãi ñau chöa thaám

DAT

TRAÀN TRUNG ÑAÏO Tieáp trang D5

trieäu daân Lieân Xoâ vaø 107 trieäu daân Trung Quoác vaøo thôøi ñieåm 1975. Sau 1975, soá löôïng ngöôøi Vieät ñaõ boû xaùc treân bieån Ñoâng, trong tay haûi taëc suoát 22 naêm töø 1975 ñeán 1997 khi caùc traïi tî naïn chính thöùc ñoùng cöûa, laàn nöõa, cuõng chaúng theå naøo thoáng keâ ñöôïc. Nhöõng traïi tî naïn Camp Pendleton, Leamsing, Palawan, Pulau Bidong, Sungai Besi, Bataan, White Head, Panat Nikhom, Galang... sau nhöõng chuyeán haûi haønh voâ ñònh treân bieån Ñoâng truøng truøng gioù baõo trong ñoùi khaùt, lo aâu. Baø meï quyø laïy nhöõng teân haûi taëc ñeå xin tha cho ñöùa con gaùi chæ möôøi laêm tuoåi oám o bònh hoaïn cuûa baø. Nöôùc maét vaø nhöõng lôøi van xin cuûa meï khoâng lay ñoäng taâm hoàn cuûa nhöõng con ngöôøi khoâng coøn moät chuùt löông tri. Tieáng nieäm Phaät, lôøi caàu kinh khoâng ai nghe. Khoâng coù Chuùa vaø khoâng coù Phaät, ôû ñoù, treân baõi san hoâ cuûa ñaûo Koh Kra, phía nam vònh Thaùi Lan, chæ coù nhöõng thaân theå traàn truoàng, maùu me nhaày nhuïa, chæ coù tieáng reân cuûa nhöõng con chim nhoû Vieät Nam baát haïnh vaø gioïng cöôøi man rôï cuûa baày aùc ñieåu Thaùi Lan. Chuùng ta coù theå töøng nghe keå laïi nhöõng chuyeán vöôït bieån haõi huøng, nhöõng caùi cheát thöông taâm, tuy nhieân nhöõng caûnh haõi huøng vaø thöông taâm nhieàu laàn hôn nhö theá seõ khoâng bao giôø nghe ñöôïc, ñôn giaûn vì chaúng coøn ai ñeå keå. Noãi ñau Vieät Nam quaû thaät voâ cuøng to lôùn. Vaøi naêm sau ngaøy ñònh cö ôû Myõ, toâi quen moät ngöôøi Vieät. Anh lôùn hôn toâi khoaûng möôøi tuoåi, raát nhieät tình vaø haêng say tranh ñaáu. Thænh thoaûng treân ñöôøng ñi hoïc veà toâi gheù thaêm anh. Qua Myõ töø 1975, anh coù ñôøi soáng oån ñònh vaø luoân muoán laøm moät ñieàu gì ñoù cho queâ höông. Moät laàn, khi toâi gheù thaêm, anh trao toâi moät taäp taøi lieäu cuûa moät toå chöùc ñaáu tranh chuû tröông laät ñoå cheá ñoä coäng saûn Vieät Nam baèng con ñöôøng voõ löïc vaø daën toâi veà ñoïc kyõ tröôùc khi traû lôøi anh. Tuaàn sau, khoâng nghe traû lôøi, anh ñieän thoaïi môøi tham gia toå chöùc. Toâi töø choái. Sau nhieàu laàn bò vaën hoûi lyù do, toâi ñaønh phaûi noùi thaät vôùi anh, tuy ngaén goïn, phuõ phaøng nhöng dieãn taû ñaày ñuû nhaát suy nghó cuûa toâi: “Thöa thieät anh, vôùi toâi, chieán tranh Vieät Nam baèng suùng ñaïn ñaõ chaám döùt roài.” Toâi nghe phía beân kia ñaàu daây tieáng gaùc maùy naëng neà. Toâi bieát anh caûm thaáy bò xuùc phaïm khi nghe caâu traû lôøi taét ngang nhö theá, nhöng bieát noùi sao hôn, vaø duø muoán giaûi thích, toâi cuõng chaúng bieát neân baét ñaàu töø ñaâu cho

phaûi. Toâi muoán noùi vôùi anh, cuõng nhö anh, toâi mong ñaát nöôùc mình ñöôïc thaät söï daân chuû, töï do, no aám, vaø cuõng nhö anh, toâi mô moät ngaøy trôû veà khoâng phaûi ruït reø böôùc qua coång haûi quan, khoâng phaûi ñoái dieän vôùi nhöõng caëp maét soi moùi, khoâng phaûi nghe löông taâm mình caén röùt khi nghó ñeán nhöõng ngöôøi coøn ñang ôû trong tuø, nhöõng ngöôøi ñang chôø thanh loïc ôû traïi tî naïn, nhöõng ñöùa em ñang baùn mình ôû Thaùi, ôû Mieân. Tuy nhieân, thaønh thaät ñeå noùi, cuoäc chieán nhö caùc chuù baùc, anh chò ñaõ tham döï tröôùc 1975, cuoäc chieán baèng suùng ñaïn vaø ñoàng Ñoâ-la cuûa Myõ, ñaõ chaám döùt roài. Chieán tranh Vieät Nam laø moái aùm aûnh haõi huøng trong yù thöùc cuûa nhöõng nhaø laõnh ñaïo cuõng nhö ngöôøi daân nöôùc Myõ, khoâng phaûi chæ trong vaøi thaäp nieân vöøa qua maø caû trong nhieàu naêm tôùi. Vieät Nam coù theå vaãn laø ñieåm quan troïng trong chính saùch ñoái ngoaïi vaø laø moái quan taâm cho quyeàn lôïi cuûa Myõ trong vuøng Thaùi Bình Döông, nhöng seõ khoâng bao giôø quan troïng ñeán möùc hoï phaûi mang Haïm ñoäi Thöù Baûy ñeán ñeå baûo veä haûi phaän Vieät Nam hay chuaån chi nhieàu tæ Myõ kim ñeå thay ñoåi cheá ñoä ñoäc taøi ñaûng trò taïi Vieät Nam hieän nay. Ñöøng queân Haïm ñoäi Baûy cuõng coù maët daøy ñaëc trong vuøng bieån Ñoâng trong luùc haûi quaân Trung Quoác an nhieân tieán chieám quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Lyù töôûng töï do daân chuû khoâng phaûi laø moùn quaø nhaân ñaïo maø bao giôø cuõng gaén lieàn vôùi quyeàn lôïi cuûa ñaát nöôùc hoï. Lòch söû bang giao quoác teá ñaõ nhieàu laàn chöùng minh, caùc chính quyeàn Myõ coù khuynh höôùng thích baûo trôï, bao che, nuoâi döôõng nhöõng keû caàm quyeàn ñoäc taøi nhöng bieát nghe lôøi hôn laø caùc nhaø laõnh ñaïo yeâu nöôùc nhöng khoù baûo. Tröôøng hôïp Pinochet cuûa Chile, Noriega cuûa Panama, Somoza cuûa Nicaragua, Marcos cuûa Phi Luaät Taân laø nhöõng thí duï ñieån hình. Tieáng keâu traàm thoáng cuûa nhaân daân Taây Taïng töø nöûa theá kyû qua, lôøi keâu goïi töø trong tuø cuûa baø Aung San Suu Kyi vaãn vang voïng moãi ngaøy treân ñaøi truyeàn hình, nhöng ngoaïi tröø ñoâi lôøi an uûi vaø daêm ba laàn tieáp xuùc khoâng chính thöùc, khoâng moät aùp löïc quoác teá naøo cöùng raén ñuû ñeå buoäc Trung Coäng ngoài vaøo baøn ñaøm phaùn hay buoäc taäp ñoaøn quaân phieät Mieán Ñieän phaûi traû quyeàn quyeát ñònh ñaát nöôùc laïi cho nhaân daân Mieán. Taïi sao? Ñôn giaûn bôûi vì hai quoác gia vöøa neâu ñeàu ngheøo khoù, khoâng giöõ vò trí quaân söï coù

tính caùch chieán löôïc vaø cuõng khoâng coù moät gioït daàu ñeå thu huùt caùc ñaïi coâng ty tö baûn. Toâi muoán noùi vôùi anh, nhaân daân Vieät Nam ñang ñoái dieän vôùi moät cuoäc chieán tranh môùi, moät thaùch thöùc môùi, khoù khaên vaø teá nhò hôn nhieàu so vôùi cuoäc chieán baèng suùng ñaïn tröôùc ñaây. Cuoäc chieán ngaøy nay khoâng giôùi haïn bôûi laèn ranh, vó tuyeán, hieäp ñònh; keû thuø cuûa nhaân daân Vieät Nam khoâng phaûi ôû beân naøy hay beân kia soâng Beán Haûi, maø ôû baát cöù nôi naøo vaø nhieàu khi coøn ôû ngay trong chính baûn thaân mình. Cuoäc chieán môùi laø chieán tranh giöõa trí tueä vaø taêm toái, giöõa loøng bao dung daân toäc vaø tính baûo thuû heïp hoøi, giöõa tình thöông vaø thuø haän, giöõa khai phoùng vaø laïc haäu, giöõa ngheøo naøn vaø thònh vöôïng, giöõa daân chuû vaø ñoäc taøi, giöõa caùc giaù trò truyeàn thoáng daân toäc nhaân baûn vaø yù thöùc heä ngoaïi lai vong baûn noâ dòch. Toâi hình dung moät con ngöôøi Vieät Nam trong thôøi ñaïi môùi, ngoaøi ñaàu mình, tay chaân vaø caùc boä phaän caàn thieát khaùc, coøn coù theâm hai caùi caùnh. Noùi roõ hôn, Con Ngöôøi Vieät Nam Môùi laø nhöõng ngöôøi bieát bay. Ñeå laøm gì? Xin thöa, ñeå bay qua caùc vöïc thaúm cuûa hoaøi nghi, thuø haän, chia reõ trong loøng daân toäc, cuõng nhö bay qua nhöõng ao tuø nöôùc ñoïng cuûa tính ganh tò, töï aùi vaø maëc caûm caù nhaân. Moãi chuùng ta tuy coù hoaøn caûnh soáng khaùc nhau, quaù khöù khaùc nhau, toân giaùo khaùc nhau vaø coù theå mang treân thaân theå nhöõng thöông tích khaùc nhau nhöng ñaát nöôùc chæ coù moät töông lai. Khoâng ai coù quyeàn baét ñaát nöôùc phaûi ñau gioáng caùi ñau cuûa caù nhaân mình hay baét

caû daân toäc phaûi chòu ñöïng, phaûi hy sinh töø ñôøi naøy sang ñôøi khaùc cho quyeàn lôïi cuûa ñaûng phaùi mình. Sinh meänh

cuûa daân toäc Vieät Nam khoâng Nam quyeát ñònh. naèm trong tay thieåu soá Khoâng gioáng nhö tröôøng ngöôøi, duø hoï laø ai, maø phaûi hôïp Tieäp Khaéc, Ñoâng Ñöùc, Tieáp trang D8 do chính nhaân daân Vieät

Massage Therapy Thieáu nöõ treû ñeïp Phuïc vuï aân caàn, vui veû

714-776-2777 Mon - Sun 10-9PM

10722 Katella Ave. Garden Grove (Treân ñöôøng Katella giöõa Brookhurst vaø Euclid)

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D7

.3”

D

HAPPY CAR RENTAL TRUNG TAÂM CHO THUEÂ XE

* Thaønh thaät * Phuïc vuï vui veû * Baûo ñaûm giaù reû nhaát cho quyù ñoàng höông Môû cöûa töø thöù Hai - thöù Baûy 9:30 AM - 6:30 PM

Chuyeân cho thueâ: Xe 4 cöûa vaø caùc loaïi xe Van 8041 Bolsa Ave., Midway City, CA. 92655

(Gaàn goùc ñöôøng Beach, beân caïnh Cali Auto Sale)

www.happycarrental.com Tel: (714) 269-2915 or (714) 892-5158 * Fax: (714) 892-3739

YOUNG CHIROPRACTICS EXCELLENT MASSAGE AMERICAN/ASIAN STAFF. YOUNG/PRETTY

PHUÏC VUÏ AÂN CAÀN, VUI VEÛ

562-697-4742 $10 OFF

with this coupon EX date 6/15/25

355 E. LA HABRA BLVD LA HABRA, CA 90631

CAÀN NÖÕ MASSAGE Mon-Sun 10AM-8PM goùc Harbor/Euclid

D8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

30 naêm, noãi ñau chöa thaám TRAÀN TRUNG ÑAÏO Tieáp trang D6

Ba Lan, Bulgaria, Albania, v.v.., nôi ñoù caùc ñaûng coäng saûn thöïc chaát chæ laø nhöõng daây chuøm gôûi soáng nhôø vaøo söùc maïnh cuûa ñoàng Rup, xe taêng vaø hoûa tieãn Lieân Xoâ, khi caây ñaïi thuï Lieân Xoâ thoái ruoät thì caû chuøm cuõng khoâ heùo theo. Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam thì khaùc, hoï baùm saâu vaøo caây ñaïi thuï Vieät Nam, sinh soâi naåy nôû baèng nhöïa nguyeân vaø nhöïa luyeän Vieät Nam. Quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam laø moät quaù trình ñaày ngoä nhaän lòch söû vaø hoï toàn taïi ñeán ngaøy nay, moät phaàn cuõng nhôø vaøo nhöõng ngoä nhaän ñoù. Vôùi khoâng ít tuoåi treû lôùn leân trong neàn giaùo duïc moät chieàu vaø phaûn khoa hoïc hieän nay, söï coù maët cuûa Ñaûng Coäng saûn trong ñôøi soáng chính trò vaø sinh hoaït xaõ hoäi Vieät Nam töï nhieân chaúng khaùc gì boán muøa xuaân haï thu ñoâng. Noùi nhö Maùc, töï do laø söï thöøa nhaän caùc quy luaät taát yeáu, vaø söï toàn taïi cuûa Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam cuõng ñöôïc giaûi thích nhö laø taát yeáu. Tö duy laïc haäu ñoù cuõng toàn taïi trong moät soá khoâng ít nhöõng ngöôøi ñöôïc goïi laø trí thöùc. Muoán thaùo gôõ ra, muoán taùch heä yù thöùc laïc haäu ñoù ra maø khoâng phaûi laøm ung thoái ñi nguoàn nhöïa soáng hay laøm ngaõ caây coå thuï daân toäc khoâng phaûi laø moät chuyeän deã daøng. Chuùng ta thöôøng hoûi nhau, taïi sao sau 30 naêm Vieät Nam vaãn chöa coù moät Aung San Suu Kyi, chöa taïo ñöôïc moät phong traøo ñoái khaùng coù toå chöùc, coù heä thoáng, coù cô sôû hoaït ñoäng vöõng vaøng? Vieät Nam chöa coù moät Aung San Suu Kyi khoâng phaûi vì Vieät Nam thieáu nhöõng nhaø daân chuû can ñaûm, thieáu nhöõng phuï nöõ ñaûm löôïc, saün saøng ôû tuø, saün saøng hy sinh, maø bôûi vì caùc nhaø daân chuû Vieät Nam chöa bao giôø coù ñöôïc cô hoäi hoaït ñoäng coâng khai hay baùn coâng khai nhö baø Aung San Suu Kyi. Ñaûng ñoái laäp Lieân minh Daân toäc Daân chuû (National League for Democracy) cuûa baø Aung San Suukyi coù cô sôû haï taàng vöõng chaéc vaø ñaõ thaéng 396 trong toång soá 485 gheá Quoác hoäi trong cuoäc baàu cöû daân chuû coâng khai ñöôïc quoác teá coâng nhaän naêm 1990 tröôùc khi bò ñaùm quaân phieät ñaøn aùp. Tuy nhieân, moät lyù do khaùc quan troïng hôn, taäp ñoaøn laõnh ñaïo Mieán Ñieän hieän nay duø sao cuõng chæ laø moät taäp ñoaøn quaân phieät tay ngang, voõ bieàn, chöù khoâng phaûi laø moät cheá ñoä ñoäc taøi toaøn trò ñöôïc toå chöùc tinh vi, naém trong tay khoâng nhöõng quaân ñoäi, coâng an, nhaø tuø, saân baén maø coøn coù khaû naêng kieåm soaùt töøng ngoâi chuøa, nhaø thôø, thaùnh thaát, töøng hoä khaåu, töøng caân ñöôøng, caân gaïo cuûa moãi ngöôøi daân nhö Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. Ñöøng queân, giôùi laõnh ñaïo Vieät Nam laø nhöõng ngöôøi “khoân nhaø daïi chôï”, ñoái vôùi Trung Quoác thì ruït reø, kheùp neùp, theå hieän qua caùch giaûi quyeát vuï ngö daân Thanh Hoùa vöøa qua, nhöng traán aùp daân mình thì raát gioûi. Khoù khaên haún nhieân laø khoù khaên ñoù nhöng khoâng coù nghóa chuùng ta seõ phoù thaùc sinh maïng daân toäc cho thieåu soá aên treân ngoài tröôùc vaø naém giöõ quyeàn löïc theo kieåu cha truyeàn con noái. Lòch söû daân toäc ñaõ chöùng minh raèng thôøi ñaïi naøo cuõng coù ngöôøi yeâu nöôùc vaø ngöôøi yeâu nöôùc bao giôø cuõng ñoâng hôn keû baùn nöôùc. Ñoäc giaû seõ hoûi ngöôøi yeâu nöôùc nhö theá tìm ñaâu ra? Tröôùc ñaây toâi ñaõ coù vieát vaø xin nhaéc laïi, theo quan ñieåm chuû quan cuûa rieâng toâi, hoï coù theå ôû trong nöôùc hay taïi haûi ngoaïi; coù theå ñang ñaáu tranh tröïc dieän vôùi cheá ñoä hay vaän

ñoäng trong aâm thaàm, kín ñaùo; coù theå ñaõ töøng chòu ñöïng haøng chuïc naêm trong nhaø tuø coäng saûn vaø cuõng coù theå laø nhöõng ñaûng vieân coäng saûn ñaõ nhaän ra con ñöôøng sai traùi maø hoï vöøa ñi qua; coù theå laø nhöõng giaùo sö ñaïi hoïc ñang giaûng daïy taïi caùc ñaïi hoïc quoác gia, ñaïi hoïc baùch khoa, ñaïi hoïc toång hôïp Haø Noäi, Hueá, Saøi goøn vaø cuõng coù theå laø nhöõng trí thöùc Vieät Nam mang quoác tòch Anh, Myõ, Phaùp ñang saün loøng cöùu giuùp queâ cha ñaát toå; coù theå laø nhöõng noâng daân lam luõ treân caùnh ñoàng khoâ chaùy ôû Ngheä An, Haø Tónh vaø cuõng coù theå laø nhöõng coâng nhaân ñang ñoå moà hoâi trong nhaø maùy deät ôû khu coâng nghieäp Bieân Hoøa; coù theå nhöõng thanh nieân, sinh vieân mang thao thöùc ñi vaøo xaõ hoäi Vieät Nam ñaày baát coâng sai traùi vaø cuõng coù theå laø nhöõng sinh vieân goác Vieät sinh ra ôû haûi ngoaïi ñang mô öôùc laøm moät ñieàu gì toát ñeïp cho queâ höông. Taâm thöùc Vieät Nam cuûa hoï ñöôïc keát tinh ñöôïc baèng loøng yeâu nöôùc chaân thaønh, ñöùc tính kieân nhaãn, khoâng soáng ngoaøi maø soáng treân nhöõng hieän töôïng tieâu cöïc ñang toàn taïi vaø bieát ñau noãi ñau chung cuûa daân toäc mình. Phuïc höng Vieät Nam laø

moät cuoäc vaän ñoäng caùch maïng tö duy chöù khoâng ñôn giaûn laø moät cuoäc ñaáu tranh chính trò ñoaûn kyø. Maëc duø khi caùc nhaân toá caùch maïng chín muoài vaø caàn thieát, nhöõng ngöôøi yeâu nöôùc coù theå phaûi keát hôïp thaønh moät ñaûng chính trò tranh ñaáu tröïc dieän vaø coâng khai thaùch thöùc quyeàn laõnh ñaïo ñaát nöôùc, nhöng neáu chöa chín muoài hoï seõ hoaït ñoäng moät caùch thích hôïp vôùi hoaøn caûnh caù nhaân cuûa hoï. Cuoäc tranh ñaáu ngaøy nay khoâng baét ñaàu töø nhöõng traän ñaùnh lôùn ngoaøi maët traän nhö trong thôøi chieán maø baét ñaàu töø coâng vieäc moãi chuùng ta ñang laøm; khoâng baét ñaàu töø caáp cao xuoáng caáp thaáp, töø trung öông ñeán ñòa phöông maø baét ñaàu töø nhöõng vieäc laøm nhoû, trong phaïm vi nhoû cuûa moãi ngöôøi, moãi gia ñình, thoân xoùm, tröôøng hoïc, quaän huyeän, thaønh phoá vaø tieán daàn ñeán phaïm vi toaøn xaõ hoäi. Moãi ngöôøi Vieät Nam yeâu nöôùc, trong hay ngoaøi nöôùc, tuøy theo hoaøn caûnh vaø ñieàu kieän thuaän lôïi cuûa mình, chuû ñoäng taïo neân moät maët traän rieâng nhöng nhaèm theo ñuoåi muïc tieâu chung laø coâ laäp, baøo moøn, taåy chay vaø cuoái cuøng loaïi boû cô cheá chính trò ñoäc taøi, ñoäc ñaûng, môû ñöôøng cho coâng cuoäc phuïc höng toaøn dieän Vieät Nam. Con ñöôøng ñoù coù theå daøi hôn con ñöôøng töø thuû ñoâ Washington ñeán Kabul hay Baghdad, nhöng seõ laø con ñöôøng cuûa nieàm tin vaø hy voïng, cuûa giaác mô Vieät Nam ñang trôû thaønh hieän thöïc, vaø

SATURDAY, MAY 21, 2005

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D4

Coäng Saûn ñöôïc thaønh laäp taïi Trung Quoác. Giöõa naêm 1923 phaùi ñoaøn Borodin ñeán Quaûng Chaâu, thuû phuû cuûa Quaûng Ñoâng. Theo taùc giaû, Hoà Chí Minh ñeán Quaûng Ñoâng khoaûng 1111-1924, vôùi moät söï hoã trôï nhoû beù. Ñöa ra moät soá söï vieäc vaø tröng daãn vaøi laù thö cuûa Hoà, taùc giaû keát luaän: Ngöôøi ta coù theå noùi khaù chaéc chaén raèng Hoà ñöôïc phaùi ñeán Quaûng Ñoâng khoâng phaûi ñeå laøm phuï taù hay thö kyù cho Borodin nhö ñaõ töøng nghe noùi. Tuy nhieân ñuùng laø vò theá vaø söï lieân heä cuûa oâng ñoái vôùi Quoác Teá Coäng Saûn trong 2 naêm 1923-1924 vaãn coøn laø moät caùi gì ñoù raéc roái khoù hieåu. (4) Taùc giaû cuõng tröng daãn moät laù thö cuûa Hoà Chí Minh cuûa muøa xuaân daân toäc ñang ñôm hoa trong moãi traùi tim ngöôøi. Vuõ khí cuûa cuoäc chieán môùi naøy khoâng phaûi laø B52 hay SAM 2, khoâng phaûi baèng AK47 hay M16, maø ñöùng daäy töø noãi ñau chung cuûa daân toäc Vieät Nam. Vaø neáu chuùng ta chöa thaéng ñöôïc ñoäc taøi, aùp böùc, khoâng phaûi vì ñoäc taøi aùp böùc quaù maïnh maø cuõng coù theå trong moãi chuùng ta, noãi ñau Vieät Nam vaãn chöa ñuû thaám.

göûi Petrov, ngöôøi ñöùng ñaàu Cuïc Phöông Ñoâng trong Quoác Teá Coäng Saûn ñeå chöùng minh duø ñöôïc caûm tình cuûa Manuilsky, Hoà Chí Minh vaãn khoâng ñöôïc öu ñaõi. Trong thö coù ñoaïn: “Trong 3 thaùng Chaïp, Gieâng vaø Hai, toâi ôû phoøng soá 176, trong ñoù luoân coù 4 hay 5 ngöôøi. Ban ngaøy luoân oàn aøo khoâng sao laøm vieäc ñöôïc. Ñeâm ñeán thì bò reäp caén khoâng sao nguû.” (5) Chöông 3 noùi veà hoaït ñoäng cuûa Hoà taïi Quaûng Ñoâng nhaèm taïo döïng haït nhaân cho ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam. Hoà Chí Minh ñeán ñaây luùc 3 ñaûng vieân cuûa ñaûng Coäng Saûn Trung Quoác ñöôïc baàu vaøo Ban Chaáp Haønh Trung Öông cuûa Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng vaø 6 ngöôøi khaùc trong ñoù coù caû Mao Traïch Ñoâng laø uûy vieân döï khuyeát. Nhö vaäy, ñöôøng loái cuûa Quoác Teá Coäng Saûn trong giai ñoaïn naøy ñaõ taïo ñieàu kieän cho Hoà Chí Minh hoaït ñoäng moät caùch heát söùc deã daøng trong loøng ñoái phöông. Vieäc Hoà laøm ñöôïc thì haàu heát caùc taùc giaû khaùc ñaõ noùi. Ñieàu quan troïng laø xaâm nhaäp, luõng ñoaïn, thao tuùng, vaø phaù huûy caùc toå chöùc yeâu nöôùc khaùc chính kieán, khoâng taùn thaønh chuû nghóa Coäng Saûn. Trong ñoaïn veà phong traøo noâng daân Quaûng Ñoâng, taùc giaû cho bieát vaøo thaùng 8-1925

Quoác Teá Noâng Daân (Krestintern) göûi cho Hoà 5000 rubles (khoaûng 2500 MK luùc aáy) qua taøi khoaûn cuûa Borodin trong ngaân haøng Vieãn Ñoâng vaø yeâu caàu Hoà duøng soá tieàn naøy ñeå thi haønh 4 vieäc: 1-Saûn xuaát bích chöông vaø caùc taäp saùch moûng veà vaán ñeà noâng daân. 2-Göûi ñaïi dieän tôùi caùc tænh ñeå toå chöùc noâng hoäi. 3-Phaùi moät ñoàng chí Trung Hoa ñaùng tin caäy tôùi Maïc Tö Khoa ñeå laøm vieäc trong Quoác Teá Noâng Daân. 4-Cung caáp cho Lieân Xoâ nhöõng tin töùc vaø taøi lieäu veà phong traøo noâng daân ôû Trung Quoác. Hoà traû lôøi seõ laøm ñuùng theo yeâu caàu, tröø ñieàu 3, vì khoâng coù ai ñuû khaû naêng ngoaïi ngöõ. Taùc giaû cho bieát Hoà nhaän ñöôïc taát caû 11 laù thö cuûa Quoác Teá Noâng Daân. Nhöng haàu heát nhöõng thö ñoù khoâng thaáy trong hoà sô cuûa Quoác Teá Noâng Daân lieân quan ñeán thö töø cuûa Hoà. (6) Taùc giaû khoâng noùi veà lyù do bò maát nhöõng laù thö naøy vaø cuõng khoâng toû yù nghi ngôø thö coù theå bò giaáu hoaëc huûy do ghi laïi nhöõng vaán ñeà naøo ñoù. Cuõng trong ñoaïn naøy, taùc giaû thuaät laïi bieán coá 20-31926 nhöng khoâng cho bieát lyù do taïi sao Töôûng Giôùi Thaïch haï leänh baét giöõ khoaûng 50 ngöôøi trong soá uûy vieân chính trò coäng saûn taïi Hoaøng Phoá(?).Caùc coá vaán Xoâ Vieát cuõng bò giam loûng taïi nhaø. Tröôùc söï traán aùp, Borodin phaûi nhöôïng boä theo Tieáp trang D9

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D9

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D8

yeâu caàu cuûa Quoác Daân Ñaûng, haïn cheá vai troø cuûa ñaûng vieân Coäng Saûn trong Quoác Daân Ñaûng. Töø ñoù, soá ñaûng vieân Coäng Saûn trong caùc uûy ban cuûa Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng chæ coøn giöõ tyû leä moät phaàn ba vaø ñaûng vieân Coäng Saûn bò loaïi khoûi caùc chöùc chöôûng cô quan trong chính quyeàn Quoác Daân Ñaûng. Veà hoaït ñoäng cuûa Thanh Nieân Caùch Maïng Ñoàng Chí Hoäi, taùc giaû döïa vaøo vaên khoá Tình Baùo Haûi Ngoaïi Phaùp tieát loä: Hoà thöôøng nhaän ñöôïc nhöõng moùn tieàn uûng hoä toå chöùc Thanh Nieân töø trong nöôùc göûi ra, trong ñoù coù Dieäp Vaên Kyø, Khaùnh Kyø (moät thôï chuïp hình, tröôùc kia töøng quen Hoà ôû Paris) vaø caû Buøi Quang Chieâu laõnh tuï ñaûng Laäp Hieán, (sau naøy bò Vieät Minh thuû tieâu thôøi 1945-46). Taùc giaû cuõng nhaéc baùo caùo 5 ñieåm cuûa Hoà göûi veà Lieân xoâ maø haàu heát caùc tieåu söû gia ñaõ ñeà caäp. Trong soá 5 naêm ñieåm ñoù coù ñieåm 5 ñaëc bieät laø ñaõ thaønh laäp ñöôïc moät tröôøng Tuyeân Truyeàn. Trong cuøng ñoaïn naøy, taùc giaû noùi ñeán vai troø quan troïng cuûa Jacques Doriot trong Quoác Teá Coäng Saûn ñoái vôùi Hoà Chí Minh. Nhaân vaät naøy trieät ñeå uûng hoä saùch löôïc maët traän thoáng nhaát loaïi lieân hieäp Quoác Coäng Trung Hoa vaø khuyeân Hoà Chí Minh: “Nhaân daân Ñoâng Döông chæ coù theå ñi theo moät con ñöôøng, neáu thöïc söï muoán thay ñoåi tình theá: ñoù laø con ñöôøng ñaáu tranh cho Ñoäc Laäp”. Taùc giaû cho bieát Doriot nhaán maïnh coâng nhaân vaø noâng daân laø löïc löôïng ñaáu tranh chuû yeáu nhöng caàn gia taêng söï uûng hoä maët traän thoáng nhaát. Doriot vieát tieáp: “Ñöøng queân raèng döôùi söï ñoâ hoä cuûa boïn ñeá quoác, toaøn theå nhaân daân (coâng nhaân, noâng daân, thöông nhaân vaø trí thöùc)

chæ tröø moät thieåu soá, vaøi phaàn töû ñaàu cô truïc lôïi, ñeàu muoán ñaùnh ñuoåi ñeá quoác. Ñöøng coi nheï baát cöù coá gaéng naøo ñeå loâi cuoán hoï haøng ngaøy ñöùng vaøo toå chöùc ñaáu tranh. Ñöøng töø khöôùc söï hôïp taùc cuûa hoï.” (7) Taùc giaû cuõng trích daãn nguoàn tin cuûa Trung Taâm Löu Tröõ vaø Nghieân Cöùu Taøi Lieäu Lòch Söû Nga, cho bieát Hoà Chí Minh coù ñeä trình Quoác Teá Coäng Saûn moät ngaân saùch moät naêm leân ñeán 40 ngaøn nhaân daân teä Trung Quoác. Ngaân khoaûn naøy duøng chi veà di chuyeån vaø ñaøo taïo 100 caùn boä tuyeân truyeàn ôû Quaûng Ñoâng. Coäng theâm moät ngaøn röôûi cho hoaït ñoäng toaøn thôøi gian cuûa 10 caùn boä tuyeân truyeàn vaø theâm 8 ngaøn röôûi nöõa cho coâng taùc xuaát baûn phaùt haønh, giao thoâng lieân laïc... Ngoaøi ra coøn moät soá chi phí caàn thieát khaùc, keå caû döï tröõ cho nhöõng khoaûn baát thöôøng. (8) Hoà Chí Minh luoân luoân chuù troïng hoaït ñoäng tuyeân truyeàn vaø ñaøo taïo caùn boä tuyeân truyeàn neân ñaõ doàn ngaân khoaûn do Quoác Teá Coäng Saûn caáp ñeå laøm vieäc ñoù. Veà söï suïp ñoå cuûa maët traän thoáng nhaát, taùc giaû noùi ñeán vieäc Töôûng Giôùi Thaïch taán coâng Coäng Saûn Trung Quoác ngaøy 12-4-1927 khieán saùch löôïc maët traän cuûa Lieân Xoâ phaù saûn. Baø khoâng cho bieát lyù do khieán Töôûng haønh ñoäng nhö vaäy, coù leõ vì khoâng thaáy taøi lieäu naøo trong vaên khoá Nga veà lyù do ñoù. Rieâng caùc taøi lieäu Trung Hoa Daân Quoác cuoái thaäp nieân 1950 cho bieát ñaàu naêm 1927 nhaø caàm quyeàn Trung Quoác baét ñöôïc moät maät thö cuûa toøa ñaïi söù Nga göûi cho Trung Coäng xuùi “duøng moïi bieän phaùp thuùc ñaåy quaàn chuùng baøi ngoaïi, khieâu khích ngöôøi

ngoaïi quoác traû thuø. Muoán ñaït muïc ñích naøy, khoâng ñöôïc luøi böôùc tröôùc baát cöù thuû ñoaïn naøo, ngay caû cöôùp boùc, taøn saùt. Vaø khi coù söï xoâ xaùt giöõa ngöôøi AÂu vaø ngöôøi Trung Hoa thì phoùng ñaïi ra ñeå khuaáy ñoäng daân gaây roái loaïn.” Sau ñoù Quoác Daân Ñaûng laïi baét ñöôïc moät maät ñieän do Borodin göûi uûy vieân quaân söï Nga Dorosky ra leänh cho oâng naøy phaù hoaïi keá hoaïch Baéc tieán. (9) Baø cuõng cho bieát, maëc duø coù vuï Quoác Daân Ñaûng Trung Hoa taán coâng Coäng Saûn thaùng 4-1927, toå chöùc Thanh Nieân cuûa Hoà Chí Minh vaãn toàn taïi ôû Quaûng Ñoâng, “nhôø lieân heä vôùi phong traøo giaûi phoùng daân toäc khoâng coäng saûn, keå caû vôùi nhoùm taû phaùi trong Quoác Daân Ñaûng Trung Hoa.” (10) Ba thaùng sau bieán coá thaùng 4, trung öông Quoác Teá Coäng Saûn ra tuyeân boá keát aùn Quoác Daân Ñaûng Trung Hoa laø phaûn ñoäng, vaø chæ thò Coäng Saûn Trung Quoác caûnh giaùc. Nhöng, taùc giaû trích Harold Isaacs,” (Quoác Teá Coäng Saûn) vaãn khuyeân (Coäng Saûn Trung Quoác) haõy ôû laïi trong Quoác Daân Ñaûng baèng caùch aùp duïng saùch löôïc maët traän thoáng nhaát töø döôùi, nghóa laø haønh ñoäng trong quaàn chuùng voâ saûn... xaây döïng nhöõng toå chöùc lao ñoäng... taêng cöôøng caùc nghieäp ñoaøn... chuaån bò quaàn chuùng lao ñoäng hoøng chuaån bò cho nhöõng haønh ñoäng quyeát ñònh... vuõ trang cho coâng nhaân vaø noâng daân... toå chöùc moät boä maùy ñaûng ñaáu tranh baát hôïp phaùp coù trình ñoä. (11) Qua tröng daãn treân, duø bieát roõ “keû thuø” laø phaûn ñoäng, Quoác Teá Coäng Saûn vaãn khuyeân ñoàng chí khoâng xa lìa maø caàn ôû laïi toå chöùc ñòch ñeå toå chöùc vaø taêng cöôøng löïc löôïng cuûa mình. Hoà Chí Minh ñaõ thöïc thi ñuùng saùch löôïc ñoù ôû Hoa Nam vôùi toå chöùc Thanh Nieân vaøo thôøi gian naøy vaø gaàn hai chuïc naêm sau taïi Vieät Nam: Lieân hieäp vôùi caùc ñaûng ñoái laäp duøng uy tín cuûa hoï cuûng coá

U.S. U.S. COAST COAST GUARD GUARD BENEFITS BENEFITS // MORE MORE INFO INFO

U.S. COAST GUARD and COAST GUARD RESERVE

Phoøng Veä Duyeân Haûi Hoa-Kyø vaø Phoøng Veä Duyeân Haûi Tröø Bò

Caùi Khieân Baûo Veä Söï Töï Do Phoøng Veä Duyeân Haûi Hoa-Kyø laø moät söï phuïc vuï quaân söï veà haøng haûi ñaõ taän tuïy heát mình ñeå baûo trì baát cöù chuyeän gì. Haèng ngaøy, nhöõng nhoùm ngöôøi nam vaø nöõ ñaày nhieät taâm duøng söï huaán luyeän, taøi naêng vaø söï hieåu bieát cuûa mình ñeå laøm coâng vieäc khaùc thöôøng - cöùu ngöôøi, thi haønh baûo veä luaät phaùp, baûo veä moâi sinh vaø caån thaän quan saùt bôø bieån. Hôn bao giôø heát, Phoøng Veä Duyeân Haûi taïo cô hoäi cho moïi ngöôøi coù dòp ñeå hoïc hoûi, phaùt trieån vaø phuïc vuï coâng daân Hoa-Kyø baèng söï baûo veä giang sôn vaø gìn giöõ söï an toaøn cho Hieäp Chuûng Quoác. Moät só quan Phoøng Veä Duyeân Haûi Hoa-Kyø seõ giaùm saùt vaø quaûn trò nhöõng hoaït ñoäng quan troïng nhö phi-coâng, phaân taùch söï quaûn lyù heä thoáng löu thoâng cuûa taøu beø, ngaên chaën boïn buoân laäu ma tuùy ngoaøi bieån caû, ñaùp öùng vôùi nhöõng söï oâ nhieãm veà haûi saûn vaø tai naïn cuûa caùc du thuyeàn, vaø baûo veä bôø bieån cuûa Hoa-Kyø ñeå choáng laïi nhöõng cuoäc taán coâng cuûa boïn khuûng boá.

Quyeàn lôïi · Moät naêm coù 30 ngaøy nghæ coù löông. · Kyõ thuaät vaø huaán luyeän giaù trò veà söï laõnh ñaïo, quaûn trò, thi haønh luaät phaùp, haøng haûi, haûi hoïc. · Baûo hieåm nhaân thoï. · Mieãn phí veà y-teá cho söùc khoûe vaø raêng. · Phuï caáp nhaø ôû vaø aên uoáng. · Höôûng tieàn hoïc phí cho chöông trình cao hoïc. · Löông cao. ª Tuoài töø 17 tôùi 35 · Phuï caáp hoïc phí. ª Toát nghieäp trung hoïc hoaëc GED ª Coù theû xanh (permanent residence) Neáu hoäi ñuû caùc ñieàu kieän ñoøi hoûi treân xin lieân laïc:

OF FREEDOM

.3”

THE SHIELD

UNITED STATES COAST GUARD RECRUITING COMMAND

Lee P. Nguyen Recruiter

Comm: 562.790.2318 Cell: 310.991.3817 Fax: 562.790.2478 Toll Free: 800.GET USCG

lnguyen@cgrc.uscg.mil

USCG Recruiting Office Lakewood 4431 Candlewood St. Lakewood, CA 90712-3815

löïc löôïng mình, tieâu dieät löïc löôïng ñòch. Saùch löôïc thoáng nhaát vaø lieân hieäp vôùi phong traøo giaûi phoùng daân toäc chæ laø dieäu keá ñeå tieâu dieät caùc toå chöùc khoâng coäng saûn. Chöông 4, taùc giaû döïa vaøo taøi lieäu cuûa Trung Taâm Löu Tröõ Taøi Lieäu Lieân Bang Nga cho bieát: “Thaùng 9-1927, Quoác Teá Coäng Saûn ra huaán thò cho coâng vieäc töông lai cuûa Hoà vaø phaùi oâng ta sang Paris vaøo thaùng 11 ñeå phoái hôïp keá hoaïch vôùi uûy ban Thuoäc ñòa cuûa ñaûng Coäng Saûn Phaùp. Luùc naøy ñaûng Phaùp Coäng laõnh traùch nhieäm nuoâi döôõng coäng saûn ôû Ñoâng Döông, nhöng trong thöïc teá caùc thaønh vieân cuûa ñaûng CS Phaùp laøm vieäc döôùi söï kieåm soaùt chaët cheõ töø Maïc Tö Khoa.” (12) Lieàn sau ñoù taùc giaû noùi roõ: “Maëc daàu Quoác Teá Coäng Saûn ñaõ heát aûo töôûng vôùi Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng, nhöõng huaán thò maø Hoà Chí Minh mang theo sang Paris ñaõ phaûn aùnh saùch löôïc maët traän thoáng nhaát vôùi caùc löïc löôïng daân toäc. Baûn huaán thò hai trang ghi “Quoác phaûi giuùp hôïp nhaát caùc ngöôøi caùch maïng daân toäc trong soá di daân Ñoâng Döông (tröôùc tieân ôû Paris, roài treân caû nöôùc Phaùp), baèng caùch taïo ra moät caùi nhaân coäng saûn trong soá nhöõng phaàn töû daân toäc ñoù...” (13) Taùc giaû coù veû muoán chöùng minh Hoà ít lieân heä vaø ít ñöôïc Quoác Teá Coäng Saûn giuùp ñôõ neân ñöa ra nhöõng tröôøng hôïp Hoà chí Minh khoâng ñöôïc öu ñaõi hay uûng hoä, tuy nhieân nhöõng ñieàu naøy laïi cho thaáy Hoà Chí Minh luoân leä thuoäc Quoác Teá Coäng Saûn. Chaúng haïn trong ñoaïn ñaàu chöông 4, taùc giaû vieát: “Muøa ñoâng naêm aáy (1927) Quoác Teá Coäng Saûn quaù baän roän vì nhöõng vaán ñeà quan troïng hôn chuyeán ñi cuûa Hoà Chí Minh... Nhöng ñeán thaùng 4 Hoà vaãn chaúng nhaän ñöôïc tin töùc gì cuûa Maïc Tö Khoa hay cuûa Doriot. Quoác Teá Noâng Daân cuõng chaúng giuùp ñöôïc gì. OÂng ta phaûi hoûi xin hoï caáp 500 Myõ Kim vaø cho moät “keá

hoaïch toå chöùc thöïc tieãn ñeå toâi coù theå hoaït ñoäng höõu ích” (14) Duø muoán duø khoâng, maáy haøng treân ñaõ chöùng minh khaù roõ söï leä thuoäc cuûa Hoà Chí Minh vaøo Lieân Xoâ, töø taøi chính ñeán keá hoaïch hoaït ñoäng. Hôn 40 trang chöông 5 daønh baøn veà cao traøo caùch maïng trong 2 naêm 1930 vaø 1931. Ñoaïn ñaàu noùi tôùi söï trôû veà cuûa caùc cöïu hoïc vieân tröôøng Stalin trong ñoù taùc giaû nhaán maïnh vai troø cuûa Traàn Phuù ñeå chöùng minh Hoà Chí Minh khoâng phaûi ñaïi dieän duy nhaát cuûa Quoác Teá Coäng Saûn trong vieäc thoáng nhaát ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông. Cuoái cuøng töôøng thuaät nhöõng vieäc laøm cuûa Hoà ñeå thöïc hieän vieäc thoáng nhaát naøy, taùc giaû vieát: “Hai ngaøy sau khi tôùi Hoàng Koâng, Hoà vieát cho caùc laõnh tuï phe phaùi trong Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng ñeå giaûi thích veà söù maïng maø Quoác Teá Coäng Saûn ñaõ trao cho mình nhaèm thaønh laäp moät ñaûng coäng saûn taïi Vieät Nam... OÂng ta yeâu caàu phe Ñoâng Döông Coäng Saûn göûi hai ñaïi dieän sang gaëp oâng ta ôû Hoàng Koâng. Hoà cuõng vieát cho Vieãn Ñoâng Vuï (FEB) ñeå loan baùo söï coù maët cuûa mình taïi Hoàng Kong vaø ñeä trình nhöõng ñeà nghò. Theo Döông Haéc Ñònh thì Hoà ñaõ xin moät khoaûn löông haøng thaùng laø 240-300 tieàn Trung Hoa, traû qua uûy ban Quoác Daân Ñaûng cuûa ñaûng Coäng Saûn Trung Quoác.” (15) Veà cuoäc boät phaùt caùch maïng taïi Trung Quoác vaø vuøng Nam Haûi, taùc giaû vieát: “Hoà Chí Minh luùc naøy xem ra ñaõ leân tôùi toät ñieåm uy quyeàn trong Quoác Teá Coäng Saûn döôøng nhö ñaõ trôû laïi Hoàng Kong ñeå giaûi quyeát moät tình theá ngoaøi voøng aûnh höôûng cuûa oâng ta.” Roài trích daãn moät taøi lieäu cuûa Hoà lieân quan ñeán vieäc chuaån bò cho cuoäc noåi daäy vuõ trang: “OÂng Hoà noùi moät caùch roõ raøng: “Nhieäm vuï quaân söï cuûa ñaûng bao goàm: huaán luyeän quaân söï cho caùc ñaûng vieân; tuyeân truyeàn vaän ñoäng quaàn chuùng

trong quaân ñoäi; toå chöùc nhöõng toaùn baûo veä coâng nhaân vaø noâng daân”. OÂng ta daønh haàu heát söï chuù taâm cuûa mình cho coâng vieäc tuyeân truyeàn vaø khuaáy ñoäng trong quaân ñoäi”. (16) Giaûi thích taïi sao Hoà Chí Minh ñaëc bieät quan taâm ñeán tuyeân truyeàn trong quaân ñoäi, taùc giaû vieát: “Hoà noùi: binh só baûn xöù bò baét vaøo quaân ñoäi xuaát thaân töø nhöõng laøng maïc, neân ñöøng ñoái xöû vôùi hoï nhö “taát caû ñeàu laø choù saên” cuûa ñeá quoác. OÂng ta chæ roõ: Trong moät cuoäc bieåu tình taïi Chôï Lôùn, noâng daân ñaõ phaïm loãi laàm xæ vaû binh só, thay vì tuyeân truyeàn vaän ñoäng hoï.” Ñaây laø ñieåm ñaëc bieät quan troïng chöùng toû Hoà thaáu ñaùo saùch löôïc Lenin trong vaán ñeà thuoäc ñòa vaø daân toäc nhöng taùc giaû coù veû ít quan taâm, neáu khoâng muoán noùi laø khoâng coù yù nghó gì veà vaán ñeà. Taùc giaû vieát tieáp:”OÂng Hoà noùi:”Trong coâng taùc tuyeân truyeàn khuaáy ñoäng quaàn chuùng, ñaûng phaûi truyeàn baù chöông trình “caùch maïng daân chuû tö saûn” trong ñaùm binh só, vaø duøng tình caûm daân toäc ñeå laøm cho hoï taùn thaønh phong traøo caùch maïng cuûa coâng nhaân vaø noâng daân vaø chaáp nhaän söï laõnh ñaïo cuûa ñaûng”. Maáy chöõ “chaáp nhaän söï laõnh ñaïo cuûa ñaûng” coù nghóa laø chaáp nhaän quyeàn laõnh ñaïo ñoäc toân tuyeät ñoái cuûa Coäng Saûn vaø nhö theá thì caùi goïi laø caùch maïng daân chuû tö saûn (maø Hoà baûo phaûi truyeàn baù) chæ coøn laø söï löøa phænh. AÙp choùt chöông 5, taùc giaû noùi veà cuoäc hoân phoái giöõa Hoà Chí Minh vaø Nguyeãn Thò Minh Khai vôùi caùc töø seems (2 laàn), assume, apparently, unknown... Nhöng theo baø, tröôøng hôïp Minh Khai laø moät trong hai tröôøng hôïp roõ raøng nhaát vì coù chöùng töø haún hoi. Tröôøng hôïp kia laø Taêng Tuyeát Minh. Ñoaïn trích dòch döôùi ñaây ñöôïc taùc giaû ñaët trong ngoaëc ñôn: (Nhöõng nguoàn taøi lieäu cuûa Phaùp lieân quan ñeán Minh Khai khieán ngöôøi ta coù theå tin raèng coâ Tieáp trang D10

DAT

D10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D9

naøy ñaõ coù nhieàu moái tình vôùi caùc ñoàng chí trong thaäp nieân 1930-1940. Ví duï, naêm 1932 sôû caûnh saùt tin chaéc coâ ta laø ngöôøi tình cuûa Traàn Ngoïc Danh, em (toång bí thö) Traàn Phuù. Naêm 1933 hoï laïi chaën baét ñöôïc moät laù thö vieát töø Hoàng Koâng, hình nhö (seemingly) ñeå cöï tuyeät moät keû theo ñuoåi mình, trong thö ñoù naøng tuyeân boá “toâi khoâng coøn bò aùm aûnh bôûi yù töôûng laáy choàng hay laøm meï... Ngöôøi choàng duy nhaát cuûa toâi laø Caùch Maïng Coäng Saûn.” Nhöng khoaûng cuoái naêm 1934, khi ñaõ ôû Maïc Tö Khoa, naøng vieát mình ñaõ laáy choàng laø Lin, bí danh cuûa Hoà luùc aáy. Nhöõng tieåu söû gia Vieät Nam noùi Minh Khai keát hoân vôùi Leâ Hoàng Phong taïi Maïc Tö Khoa vaøo naêm 1935, nhöng khoâng coù taøi lieäu naøo thôøi ñoù chöùng minh.) (17) Cuoái chöông 5 baøn veà hoäi nghò trung öông thaùng 31931 do Traàn Phuù ñieàu khieån vôùi moät nghò quyeát cöùng raén mang tính giai caáp roõ reät ñaõ daãn ñeán moät cuoäc thanh tröøng noäi boä. Nhöõng phaàn töû trí thöùc, nhöõng keû coøn giöõ xu höôùng quoác gia daân toäc ñeàu bò loaïi khoûi ñaûng. Taùc giaû vieát: “Baûn nghò quyeát ghi: Moät trong nhöõng moái nguy to lôùn nhaát laø ñaûng vieân vaãn chöa hieåu roõ vò theá cuûa giai caáp voâ saûn trong caùch maïng vaø caùc nhieäm vuï cuûa ñaûng... Caàn phaûi daàn daàn thay theá ñaïi dieän cuûa trí thöùc vaø nhöõng phaàn töû baûo thuû trong caùc cô quan laõnh ñaïo baèng nhöõng coâng nhaân vaø baàn noâng.

Ñaûng nhaän chæ thò phaûi ñieàu tra caùc noâng hoäi vaø loaïi nhöõng phaàn töû khoâng lieân heä vôùi baàn noâng vaø coâng nhaân thaønh thò. Cuoäc ñaáu tranh giai caáp ôû noâng thoân caàn ñöôïc môû roäng vaø moïi aûnh höôûng cuûa chuû nghóa daân toäc phaûi ñöôïc phaù huûy taän goác reã...” (18) Sau ñoù taùc giaû thuaät laïi cuoäc thanh tröøng noäi boä vaø dieãn bieán cuûa Xoâ Vieát Ngheä Tónh khieán haøng ngaøn “chæ ñieåm vieân” hay nhöõng noâng daân muoán ngaên chaën phong traøo bò taøn saùt, ñeå roài sau ñoù Phaùp coù côù môû caùc cuoäc taûo thanh baét giöõ vaø xöû töû haøng traêm ñaûng vieân Coäng Saûn. Töø ñoù keát thuùc cao traøo caùch maïng. Chöông 6 mang töïa ñeà “Cheát ôû Hoàng Koâng, choân taïi Maïc Tö Khoa” baøn veà hoaït ñoäng cuûa Hoà Chí Minh töø 1931 ñeán 1938. Noùi veà thôøi gian bò tuø taïi Hoàng Koâng, taùc giaû cho bieát Hoà Chí Minh ñaõ theo chieán thuaät baøo chöõa ñöôïc Quoác Teá Coäng Saûn coå voõ, khai laø moät ngöôøi yeâu nöôùc ñaáu tranh cho vua vaø toå quoác Vieät Nam, duø trong hoä chieáu ghi laø ngöôøi Trung Hoa! Thaùng 7-1931, toå chöùc Vieän Trôï Quoác Teá Ñoû (International Red Aid) xeáp ñaët ñeå moät luaät sö ñoaøn taøi gioûi do Frank Loseby laõnh ñaïo baøo chöõa cho Hoà. Ít haøng sau baø noùi ñeán moät cuoäc vaän ñoäng caùnh taû trong khaép theá giôùi nhaèm uûng hoä cho moät Noulens bí nhieäm ñaõ khieán vuï aùn Hoà Chí Minh ñöôïc chuù yù nhieàu hôn. (19)

Theo taùc giaû, thaùng 7-1934 Hoà Chí Minh môùi ñeán Maïc Tö Khoa vaø thaùng 10 ñöôïc vaøo tröôøng Leânin. Thôøi gian ñoù Ñoâng Döông chæ rieâng Hoà Chí Minh hoïc tröôøng naøy. Kirsanova, giaùm ñoác tröôøng moâ taû ñaây laø loø reøn duy nhaát (the only forge) reøn luyeän caùn boä cho Quoác Teá Coäng Saûn vaø ñöôïc coi nhö vieän ñaøo taïo laõnh tuï coäng saûn ngoaïi quoác. Nhöng Hoà Chí Minh bò ñoái xöû nhö moät phaàn töû thaát suûng. Taùc giaû cuõng cho bieát Haø Huy Taäp ñaõ giôùi thieäu Nguyeãn Thò Minh Khai laø vôï cuûa Quoác tham döï ñaïi hoäi 7 Quoác Teá Coäng Saûn cuøng vôùi Leâ Hoàng Phong vaø chính Khai cuõng khai mình ñaõ thaønh hoân vôùi Lin, laø bí danh cuûa Hoà luùc aáy. Nhöng Hoà Chí Minh khoâng khai chuyeän naøy trong hoà sô lyù lòch nhaäp hoïc tröôøng Leânin. Veà ñaïi hoäi 7 Quoác Teá Coäng Saûn, taùc giaû cho bieát Hoà Chí Minh ñaõ vieát baûn pheâ bình caùc thaát baïi cuûa Ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông hai naêm 1930-1931, vaø coøn nhieàu baùo caùo khaùc nöõa, nhöng nhöõng baùo caùo naøy khoâng thaáy trong vaên khoá lieân bang Nga! Trong baûn pheâ bình, Hoà Chí Minh nhaéc ñeán “caùch maïng daân chuû tö saûn” vaø baûo caùn boä chaúng hieåu gì veà yù nghóa maáy töø ñoù. Vì vaäy Hoà ñeà nghò bieân soaïn moät loaït saùch moûng ñôn sô deã hieåu veà baûn Tuyeân Ngoân Coäng Saûn, lòch söû Quoác Teá Coäng Saûn, vaán ñeà chuû nghóa daân toäc, vaán ñeà ruoäng ñaát vaø keát thuùc baèng “caùch thaønh laäp maët traän thoáng nhaát” vaø nhöõng nghò quyeát cuûa Quoác Teá Coäng Saûn veà vaán ñeà thuoäc ñòa. Baø vieát: “Hoà bieát caùch löïa ñuùng luùc ñeå tröng daãn Stalin. OÂng ta vieát: “Stalin nghìn laàn coù lyù khi noùi: “Lyù thuyeát cho caùc ñoàng chí... quyeàn löïc chæ huy, töông lai trong saùng, ñöùc tin trong vieäc laøm vaø söï xaùc tín veà leõ taát thaéng cuûa chính nghóa.” Taùc giaû cuõng cho bieát sau khi Hoà Chí Minh bò baét, ñöôïc thaû roài sang Lieân Xoâ, uy tín cuûa Haø Huy Taäp ñaõ taêng nhanh. Haø Huy Taäp ñaõ toá

caùo Traàn Vaên Giaøu vaø Hoà Chí Minh trong baùo caùo göûi Ñeä Tam Quoác Teá neân thôøi gian ñaïi hoäi 7 coù leõ Hoà Chí Minh maát tín nhieäm theâ thaûm nhaát. (20) Khi Hoà Chí Minh vaø Leâ Hoàng Phong ñeàu ôû Maïc Tö Khoa, ñaïi hoäi I Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng ôû Ma Cao cho Haø Huy Taäp quyeàn ñieàu khieån ñaûng. Ñaïi hoäi chæ cho Hoà Chí Minh laøm uûy vieân trung öông döï khuyeát. Traùi laïi Haø Huy Taäp töï daønh ñòa vò trong Haûi Ngoaïi Vuï laø cô quan coù quyeàn höôùng daãn trung öông ñaûng veà chính trò. Cuoái baûn baùo caùo ñoïc tröôùc ñaïi hoäi, Haø Huy Taäp ñaõ toá caùo Hoà Chí Minh vaø keát luaän: “Chuùng toâi ñeà nghò ñoàng chí Lin phaûi ñích thaân vieát moät cuoán saùch nhoû töï pheâ chính mình vaø nhöõng sai soùt ñaõ qua.” (21) Taùc giaû nhaéc vieäc Haø Huy Taäp caùo buoäc Hoà Chí Minh chòu traùch nhieäm veà haøng traêm ñaûng vieân bò baét... (nhö phaàn ñoâng caùc taùc giaû tröôùc ñaõ vieát) vaø coøn cho bieát Haø Huy Taäp quaû quyeát chính toång bí thö coäng ñaûng Xieâm, töøng theo chaân Hoà cuõng noùi tröôùc 1930 Hoà khoâng phaûi laø coäng saûn. Theo taùc giaû, Hoà ñaõ bò ñieàu tra bôûi boä ba goàm Manuilsky, Kang Cheng vaø Vera Vasilieva. Manuilsky trung laäp, Kang Cheng ñoøi haønh quyeát, coøn Vera thì beânh, vieän leõ Hoà sai laàm chæ vì thieáu kinh nghieäm. Veà ñaïi hoäi VII, Quoác Teá Coäng Saûn, taùc giaû nhaéc laïi vieäc ñöa ra ñöôøng loái uûng hoä moät lieân minh vôùi caùnh taû daân chuû xaõ hoäi nhaèm choáng Phaùt Xít taïi AÂu chaâu vaø cho laø Hoà ñaõ ñi tröôùc thôøi ñaïi khi muoán nhìn laïi nhöõng thaát baïi trong 2 naêm 1930-1931 lieân quan ñeán söï hieåu laàm “caùch maïng daân chuû tö saûn”. Nhö ñaõ bieát, sau ñaïi hoäi VII maët traän Bình Daân (hay daân toäc) ra ñôøi taïi Phaùp vaø saùch löôïc maët traän thoáng nhaát daân toäc ñöôïc aùp duïng trôû laïi. Do ñoù trung öông Ñoâng Döông Coäng Saûn ñaûng cuõng coù nhöõng chæ thò, lôøi keâu

SATURDAY, MAY 21, 2005 goïi vaø thö ngoû coå voõ lieân hieäp giöõa caùc phe phaùi nhaèm thoáng nhaát “phong traøo giaûi phoùng daân toäc ôû Ñoâng Döông”. Chöông 6, taùc giaû cho bieát sau ñaïi hoäi VII, Hoà Chí Minh tieáp tuïc theo hoïc taïi tröôøng Lenin tôùi heát naêm 1935. Naêm 1936 oâng sang tröôøng Stalin laøm vieäc chung vôùi Vera Vasilieva, phuï traùch giaûng daïy caùc hoïc vieân Vieät Nam. “Laøm vieäc vôùi Lin thaät thích thuù...” Vera noùi vaäy! Vera laø ngöôøi töøng beânh vöïc Hoà vaø laø ngöôøi cuøng vôùi laõnh tuï Manuilsky ñaëc traùch caùc vaán ñeà Ñoâng Döông trong Quoác Teá Coäng Saûn. Cuoái naêm 1936, Vera ñöa keá hoaïch laäp tröôøng huaán luyeän taïi Trung quoác vaø phaùi Hoà sang ñoù ñeå toå chöùc vaø ñieàu khieån tröôøng naøy. Baø döï truø moät ngaân saùch 3000 Myõ Kim ñeå ñaøo taïo 10 hoïc vieân cho moãi 2 thaùng. Nhöng cuoái cuøng döï aùn bò huûy boû neân Hoà tieáp tuïc ôû laïi Lieân Xoâ cho ñeán 1938. Taùc giaû cuõng neâu söï kieän trong khi Hoà chæ laøm vieäc phieân dòch vaø daïy cho hoïc vieân ngöôøi Vieät theo moät thöù baäc thaáp, Nguyeãn Khaùnh Toaøn ñöôïc cöû laøm giaûng vieân thöïc thuï. Taùc giaû vieát veà hoaøn caûnh vaø vò theá cheânh veânh cuûa Hoà trong giai ñoaïn naøy nhö sau: “Khoù töôûng töôïng noåi moät ñaûng vieân kyø cöïu nhö Hoà Chí Minh coù theå tieáp tuïc hoaït ñoäng qua thôøi kyø ñieân loaïn naøy. Nhöng thaùng 1-1938 oâng vaãn coøn ñang dòch nhöõng laù thö hieám hoi töø Ñoâng Döông göûi tôùi. Vieäc oâng soáng soùt qua nhöõng naêm kinh khuûng nhaát cuûa thôøi kyø thanh tröøng thöôøng ñöôïc coi laø daáu chæ cuûa söï baûo veä maø moät caùn boä cao caáp soáng soùt laø Manuilsky ñaõ daønh cho oâng. Neáu khoâng phaûi vaäy thì chæ vì oâng laø moät keû theo chuû nghóa Stalin trung thaønh maø thoâi.” Cuoái cuøng Hoà cuõng ñöôïc cho rôøi khoûi tröôøng vaø chaúng bao laâu sau trôû laïi Trung Quoác. Chöông 7, Hoà Chí Minh

trôû laïi Trung Quoác muøa thu 1938, khi Lieân Xoâ vaø Trung Hoa Quoác Gia taùi laäp lieân minh vôùi hieäp öôùc baát töông xaâm ñöôïc moät naêm vaø Maët Traän Bình Daân ôû Phaùp ñaõ sang naêm thöù hai. Söï lieân minh môùi naøy daãn ñeán taùi laäp maët traän thoáng nhaát daân toäc giöõa Ñaûng Coäng Saûn vaø Quoác Daân Ñaûng Trung Quoác nhaèm choáng Phaùt Xít. Trong boái caûnh ñoù, nhieäm vuï bí maät maø Hoà nhaän töø Quoác Teá Coäng Saûn-goàm 8 ñieåm phaûi hoïc thuoäc loøng, nhö taùc giaû ghi roõ-ñeå ñem veà aùp duïng laø ñöa ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông vaøo moät “maët traän daân chuû daân toäc roäng raõi” goàm caû nhöõng Phaùp kieàu tieán boä vaø giôùi tö saûn daân toäc. (22) Xin löu yù maáy chöõ nhieäm vuï bí maät maø Hoà nhaän töø Quoác Teá Coäng Saûn. Muøa xuaân naêm tröôùc, 1937, Minh Khai vaø Hoaøng Vaên Noïn cuõng hoïc thuoäc loøng huaán thò cuûa Quoác Teá Coäng Saûn ñeå mang veà Hoàng Koâng, chuyeån giao cho Haûi Ngoaïi Vuï cuûa Quoác Teá Coäng Saûn. Theo taùc giaû, huaán thò naøy raát gaàn vôùi huaán thò 8 ñieåm maø Hoà ñaõ mang theo. Laïi xin löu yù maáy chöõ hoïc thuoäc loøng vaø nhôù laïi Hoà Chí Minh cuõng hoïc thuoäc loøng 8 ñieåm chæ thò cuûa Quoác Teá Coäng Saûn. Hoïc thuoäc loøng töùc khoâng coù vaên baûn mang theo. Caùc toå chöùc bí maät, toå chöùc ñen, Mafia thöôøng chæ ra leänh mieäng. Nhöõng vieäc taøn aùc taày trôøi cuûa Coäng Saûn Vieät Nam cuõng nhö Coäng Saûn theá giôùi phaàn nhieàu do leänh mieäng cuûa laõnh tuï. Neáu theo nguyeân taéc phaùp lyù cuûa cheá ñoä daân chuû Taây Phöông ñeå xeùt haønh ñoäng cuûa Coäng saûn, nhaát laø Coäng Saûn Trung Hoa vaø Coäng Saûn Vieät Nam e laø khoù traùnh laàm laïc. Taùc giaû vieát: “Thaùng 41938, ban laõnh ñaïo Ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông ñaõ thænh caàu Quoác Teá Coäng Saûn göûi ñeàu ñaën huaán thò veà caùc vaán ñeà chính trò, toå chöùc vaø moãi 5 hoaëc 6 thaùng, phaùi moät ñoàng chí laõnh ñaïo mang nhöõng huaán thò ñoù cuøng vôùi taøi chính vieän trôï. Theâm vaøo khoaûn tieàn öùng tröôùc 5000 MK ñeå in saùch, hoï cuõng xin göûi coá vaán vaø ngaân khoaûn ñeå môû moät trung taâm huaán luyeän hôïp phaùp taïi Trung Quoác theo ñöôøng loái nhöõng naêm 1926-1927. Coù theå Hoà Chí Minh ñöôïc phaùi sang Trung Quoác laàn naøy laø theå theo lôøi thænh caàu ñoù.” (23) Tuy nhieân, tình hình Ñoâng Döông luùc aáy khoâng gioáng tình hình Trung quoác. Cho Tieáp trang D11

Baùc Só

TAÊNG NHIEÁP CHUYEÂN TRÒ VAØ GIAÛI PHAÃU

* Caùc beänh Ñau löng vì yeáu thaän, Lao Thaän, Saïn Thaän. * Caùc beänh Tieåu Ra Maùu vì ung thö, lao thaän, saïn thaän, nhieãm ñoäc. * Beänh Hoa Lieãu, beänh Phuï Nöõ Tieåu Vaët vaø Soùn. * Beänh Nhieáp Hoä Tuyeán cuûa nam giôùi, laøm buoát raùt, khoù tieåu & tieåu vaët. * Trò taän goác caùc beänh nhieãm ñoäc ñöôøng tieåu. * Beänh treû em ñaùi daàm, coù taät baåm sinh veà boä phaän sinh duïc & thaän. * Böôùu Ung Thö Dòch Hoaøn. * Beänh Hieám Muoän, Giaûi Phaãu Da Qui Ñaàu & Sinh Duïc.

CHUYEÂN MOÂN CAÉT OÁNG DAÃN TINH VAØ TRÒ BEÄNH BAÁT LÖÏC BAÈNG NOÄI KHOA, DUØNG MUSE, VIAGRA CHÍCH CAVERJECT VAØ GIAÛI PHAÃU AÙP DUÏNG CHAÁN ÑOÄNG SOÙNG (SHOCK WAVE) CHÖÕA SAÏN THAÄN KHOÂNG CAÀN GIAÛI PHAÃU DIPLOMATE AMERICAN BOARD OF UROLOGY TOÁT NGHIEÄP CHUYEÂN KHOA NIEÄU KHOA TAÏI HOA KYØ HOÄI VIEÂN HOÄI NIEÄU KHOA HOA KYØ

BRISTOL CENTRAL MEDICAL BUILDING 1155 W. Central, Suite #108, Santa Ana, CA 92707

* Nguyeân Baùc Só ñieàu trò vaø giaûi phaãu khu thaän nhaân taïo vaø nieäu khoa beänh vieän Bình Daân * Tu nghieäp chuyeân khoa thaän vaø nieäu khoa taïi UCLA vaø Duke University * Nguyeân Giaùo Sö Ñaïi Hoïc Y Khoa Saigon * Toát nghieäp chuyeân khoa Nieäu Khoa Hoa Kyø taïi Savannah Memorial Center. * Nguyeân Baùc só chuyeân khoa Nieäu Khoa cuûa Cigna-Health Plan taïi Phoenix, Arizona

Tröôøng hôïp khaån caáp veà Nieäu Khoa xin goïi 24/24

(714) 241-8162

NHAÄN MEDICAL & BAÛO HIEÅM

Xin heïn tröôùc:

ÑT: (714) 241-8162 GIÔØ LAØM VIEÄC: Thöù Hai - Ba - Naêm - Saùu: 9AM - 6PM * Thöù Tö - Thöù Baûy: 9AM - 1PM

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D11

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D10

neân vieäc thöïc hieän saùch löôïc maët traän daân toäc daân chuû naêm 1939 ñaõ gaây tranh luaän giöõa caùc laõnh tuï Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng nhö Phan Vaên Taïo, ngöôøi töøng döï ñaïi hoäi VI Quoác Teá Coäng Saûn, Leâ Hoàng Phong, nguyeân toång bí thö vaø töøng ñaïi dieän Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng taïi ñaïi hoäi VII Quoác Teá Coäng Saûn vaø Nguyeãn Vaên Cöø, toång bí thö luùc aáy. Theo taùc giaû, laäp tröôøng cuûa Nguyeãn Vaên Cöø trong cuoán Töï Pheâ toùm laïi laø: “Chính saùch cuûa ñaûng laø uûng hoä vieäc thaønh laäp maët traän daân chuû - nhöng maët traän naøy phaûi thaønh laäp trong phaïm vi nhöõng phong traøo ñaáu tranh quaàn chuùng maïnh meõ. Maët traän daân chuû phaûi laø moät hình thöùc ñaáu tranh giai caáp cuõng nhö khaùng chieán choáng ñeá quoác”. Veà hoaøn caûnh cuûa Hoà Chí Minh, taùc giaû vieát: “Khi ñoïc nhöõng baøi baùo cuûa Hoà Chí Minh treân tôø Notre Voix, ngöôøi ta thaáy hoaøn caûnh cuûa oâng ôû giöõa cuoäc chieán HoaNhaät laø moät theá giôùi rieâng bieät khaùc haún Saøi Goøn vôùi caùc cuoäc baàu cöû luùc aáy. OÂng ñaõ daán thaân vaøo coâng vieäc tuyeân truyeàn uûng hoä Trung Quoác, xaây döïng nieàm tin vaøo khaû naêng khaùng Nhaät cuûa noù. Thaùng 8 vaø thaùng 9-1939, tình hình quoác teá thay ñoåi ñaõ ñöa Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng vaøo nhöõng cuoäc tranh luaän noäi boä gay gaét: Ngaøy 238, hieäp öôùc MolotovRibbentrop boãng ñaët nhöõng ngöôøi coäng saûn theo Lieân Xoâ vaøo chung chieán tuyeán vôùi Ñöùc Quoác Xaõ. Vaø, chieán tranh buøng noå taïi AÂu chaâu, khi Ñöùc tieán ñaùnh Ba Lan ngaøy 1-9-1939. Ngaøy 28-9, toaøn quyeàn Phaùp ôû Ñoâng Döông ñaët ñaûng coäng saûn ra ngoaøi voøng phaùp luaät vaø suoát trong moät naêm coäng saûn ñeä

tam cuõng nhö ñeä töù ñeàu bò luøng baét.” Veà hoäi nghò trung öông kyø VI vaø nhöõng cuoäc noåi daäy naêm 1940, taùc giaû cho bieát ña soá caùn boä laõnh ñaïo Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng taùn thaønh noåi daäy ñeå phaûn öùng laïi tình hình thay ñoåi luùc aáy baèng caùch thaønh laäp maët traän thoáng nhaát phaûn ñeá cuoái naêm 1939. Luùc aáy giaûi phoùng daân toäc trôû thaønh muïc tieâu chính. Trong moät thoâng tö phoå bieán thaùng 12-1939, Ñaûng Coäng Saûn keâu goïi caùc löïc löôïng ñaáu tranh cuûa voâ saûn, nhaân daân lao ñoäng caùc nöôùc nhöôïc tieåu “haõy ñoaøn keát vôùi Lieân Xoâ”. Haõy vuøng leân ñaáu tranh “ñeå daäp taét ngoïn löûa chieán tranh baèng caùch loaïi tröø taän goác laø heä thoáng ñeá quoác tö baûn.” (24) Nhöng cuoäc noåi daäy ôû Nam Kyø ñaõ thaûm baïi, daãn ñeán haøng traêm ñaûng vieân bò baét vaø bò haønh quyeát. Theo Traàn Huy Lieäu, coù tôùi 100 caùn boä laõnh ñaïo bò gieát. Haø Huy Taäp, Nguyeãn Vaên Cöø, Phan Ñaêng Löu, Voõ Vaên Taàn, Nguyeãn Thò Minh Khai vaø Nguyeãn Höõu Tieán taát caû ñeàu bò haønh quyeát trong thaùng 81941. Leâ Duaån vaø nhieàu ñaûng vieân coäng saûn khaùc nhö Döông Baïch Mai, Nguyeãn Vaên Taïo ngoài tuø cho tôùi khi Nhaät ñaàu haøng naêm 1945. Rieâng Leâ Hoàng Phong cheát trong tuø naêm 1942. Töø ñoù Hoà trôû neân laõnh tuï danh chính ngoân thuaän (nguyeân vaên: legitimate leader). Ngay Tröôøng Chinh cuõng phaûi ñöôïc Hoà chaáp thuaän môùi ñöôïc giöõ chöùc toång bí thö. (25) Ñoaïn cuoái chöông 7 vaø cuõng laø ñoaïn choùt cuûa taùc phaåm, tröôùc khi toùm taét ñeå keát luaän:”Thaùng 10-1940 Hoà Chí Minh vaø ñaùm caän thaàn töø Coân Minh ñeán Queá Laâm.

Ñaây chính laø thôøi ñieåm coäng saûn haûi ngoaïi quyeát ñònh duøng caùi voû (26) Vieät Minh cho maët traän daân toäc cuûa mình. Ñaây cuõng chính laø toå chöùc ñaõ ñöôïc thaønh laäp taïi Nam Kinh naêm 1936 bôûi Hoà Hoïc Laõm, Hoaøng Vaên Hoan, Leâ Thieát Huøng, Phi Vaân, Nguyeãn Haûi Thaàn vaø moät soá ngöôøi khaùc. Vì toå chöùc naøy laø toå chöùc ñöôïc chính thöùc ñaêng kyù ôû Trung Quoác neân trôû thaønh cô caáu thích hôïp cho nhöõng muïc tieâu cuûa Hoà Chí Minh.” (27) Taùc giaû cuõng nhaéc ñeán “Vieät Nam Daân Toäc Giaûi Phoùng Ñoàng Chí Hoäi” (28) cuûa Tröông Boäi Coâng vaø Nguyeãn Haûi Thaàn thaønh laäp naêm 1941 vaø baûo caùi nhaân (nucleus) cuûa noù laø Vieät Minh. Nhö vaäy Vieät Minh vöøa laø caùi voû cuûa ñaûng Coäng Saûn vöøa laø caùi nhaân cuûa toå chöùc cuûa Tröông Boäi Coâng. Ñieàu laï laø taùc giaû khoâng noùi ñeán vieäc Hoà Chí Minh laäp Maët Traän Vieät Minh taïi Paùc Boù vaø cuõng khoâng keå chi tieát veà toå chöùc cuûa Tröông Boäi Coâng. Taùc giaû nhaán maïnh söï kieän hoäi nghò 8 trung öông Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng do Hoà Chí Minh chuû toïa sau ngaøy trôû laïi Trung Quoác vaø döïa theo baùo caùo cuûa maät baùo vieân bí danh “Ursule” tìm thaáy trong vaên khoá Phaùp Quoác Haûi Ngoaïi (AOM), ñeå khaúng ñònh hoäi nghò naøy ñöôïc toå chöùc ôû Tónh Taây, Quaûng Taây, chöù khoâng phaûi ôû trong quoác noäi. UÛy ban trung öông ñaûng hoïp treân laàu, coøn uûy ban Baéc Kyø hoïp ôû taàng treät. Hoà Chí Minh döï caû hai, saùng vôùi trung öông vaø chieàu vôùi ñòa phöông. Trong hoäi nghò kyø 8, Tröôøng Chinh ñöôïc chính thöùc xaùc nhaän laø toång bí thö ñaûng. Taùc giaû neâu leân thaønh tích cuûa oâng Hoà trong vieäc saùt nhaäp Ñoâng Döông Coäng Saûn Ñaûng vaøo maët traän thoáng nhaát vôùi Trung Hoa Quoác Daân Ñaûng vaø caùc ñaûng phaùi quoác gia Vieät Nam coù ñaïi dieän ôû bieân giôùi. Cuoái chöông 7, taùc giaû cho

bieát “maëc daàu Lieân Xoâ ñaõ trôû laïi vôùi lieân minh theá giôùi choáng Phaùt Xít vaøo thaùng 61941, nhöng luùc naøy hoaøn toaøn bò thu huùt vaøo cuoäc chieán sinh töû vôùi quaân Ñöùc, neân khoâng coøn chuù yù ñeán AÙ chaâu ñöôïc.” Taùc giaû baûo Quoác Teá Coäng Saûn chính thöùc tuyeân boá giaûi taùn ngaøy 22-51943. Baø noùi laø töø ñoù cho ñeán naêm 1947, khoâng coù baèng chöùng cho thaáy Coäng Saûn Vieät Nam ñaõ nhaän ñöôïc chæ thò höôùng daãn hay ngaân khoaûn töø Maïc Tö Khoa. Taùc giaû vieát veà hoäi nghò trung öông kyø 8: “Caùc chính saùch ñöa ra trong hoäi nghò trung öông kyø 8 ñaõ trôû thaønh khuoân thöôùc cho caùc hoaït ñoäng thôøi chieán cuûa Vieät Minh. Nhöng, nhö nhöõng cuoäc nghieân cöùu veà söï naém chính quyeàn cuûa Vieät Minh vaøo thaùng 8-1945 cho thaáy, nhöõng chính saùch ñoù khoâng ñöôïc phoå bieán ñoàng ñeàu trong nöôùc; cuõng khoâng ñöôïc toaøn theå ñaûng vieân chaáp nhaän. Trong nhöõng naêm sau ñoù, con ngöôøi thöïc duïng Hoà Chí Minh tieáp tuïc phaûi ñöông ñaàu vôùi söï choáng ñoái giöõa noäi boä ñaûng trong coá gaéng xaây döïng moät lieân hieäp caùc phaàn töû yeâu nöôùc.” Qua ñoaïn naøy, taùc giaû coá chöùng minh laø Hoà Chí Minh baét ñaàu ñieåu khieån ñaûng ñaõ phaûi ñôn thöông ñoäc maõ quyeát ñònh chính saùch vaø khoâng nhaän ñöôïc vieän trôï töø Quoác Teá Coäng Saûn, ñoàng thôøi coøn bò choáng ñoái töø noäi boä ñaûng. Nhöng Hoà vaãn cöông quyeát chuû tröông laäp moät lieân minh vôùi caùc phaàn töû quoác gia yeâu nöôùc, ñeå tranh ñaáu cho neàn ñoäc laäp cuûa toå quoác. Töø laäp luaän ñoù, taùc giaû keát luaän: “Coi Hoà Chí Minh vaø ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông thuaàn tuùy laø saûn phaåm cuûa Quoác Teá Coäng Saûn laø moät söï xuyeân taïc vó ñaïi” (29) vaø “Chính taøi naêng cuûa Hoà Chí Minh... ñaõ baûo ñaûm cho oâng ñòa vò cuûa moät laõnh tuï thaønh coâng nhaát trong cuoäc tranh ñaáu daønh ñoäc laäp.” (30) Lôøi keát luaän duø mang tính quaû quyeát vaãn khoâng ñuû söùc daäp

taét tieáng noùi caát leân töø caùc söï kieän ñöôïc chính taùc giaû tröng daãn veà söï leä thuoäc cuûa Hoà Chí Minh vaø ñaûng coäng saûn Ñoâng Döông vaøo Quoác Teá Coäng Saûn. Ñoù laø nhöõng laàn Hoà Chí Minh hay ñoàng chí baùo caùo coâng taùc, döï thaûo keá hoaïch trình leân caùc cô quan phuï thuoäc cuûa Quoác Teá Coäng Saûn, hay nhöõng nhaân vaät ñaàu naõo cuûa toå chöùc naøy nhö Manuilsky chaúng haïn, ñeå xin duyeät vaø chaáp thuaän, nhaát laø nhöõng laù thö xin tieàn, ñeà xuaát ngaân saùch cho caùc chöông haønh ñoäng. Taùc giaû ñaõ cho bieát trong thôøi gian thöïc thi saùch löôïc maët traän thoáng nhaát daân toäc giöõa Ñaûng Coäng Saûn vaø Quoác Daân Ñaûng Trung Hoa taïi Trung Quoác, Quoác Teá Coäng Saûn ñaõ ñaët vaên phoøng Vieãn Ñoâng Vuï (FEB) ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà cuûa vuøng naøy goàm caû Ñoâng Döông. Vaäy, duø coù luùc khoâng lieân laïc tröïc tieáp ñöôïc vôùi Quoác Teá Coäng Saûn ôû Maïc Tö Khoa, khoâng coù nghóa laø khoâng nhaän ñöôïc söï giuùp ñôõ vaø chæ thò cuûa toå chöùc (qua trung gian FEB hay Ñaûng Coäng Saûn Trung Quoác). Taùc giaû cuõng khoâng noùi veà lieân heä cuûa Hoà Chí Minh vôùi Noulens tuy nhaéc ñeán teân nhaân vaät naøy hai laàn. Chính moái lieân heä vôùi Noulens môùi quan troïng, chöù khoâng phaûi lieân heä vôùi Borodin. Vì vieäc Hoà Chí Minh ñöôïc cöû laøm phuï taù vaø thoâng dòch cho Borodin chæ laø voû boïc cho nhöõng coâng taùc quan troïng hôn nhaän töø nhaân vaät ñaïi dieän Quoác Teá Coäng Saûn, Hilaire Noulens, duø Noulens vôùi teân thöïc Jakov Rudnik chæ giöõ vai troø tröôûng phoøng giao thoâng lieân laïc taïi Thöôïng Haûi. Coù leõ taùc giaû ñaõ boû soùt taøi lieäu cuûa Duiker vaø Hoàng Haø keå laïi nhieäm vuï ñích thöïc cuûa Hoà Chí Minh chæ coù vôï choàng Borodin bieát. Taùc giaû cuõng toû ra ít quan taâm tôùi moät ñieåm quan troïng trong chieán löôïc saùch löôïc ñaáu tranh cuûa Coäng Saûn do Leânin vaø Stalin ñeà ra laø caùc hình thöùc maët traän thoáng nhaát, maët traän daân

toäc, maët traän daân chuû, maët traän phaûn ñeá vv... duø nhaéc ñeán raát nhieàu laàn, keå caû maët traän thoáng nhaát maø Lieân Xoâ chuû tröông taïi Trung Quoác, ñeå hai ñaûng Quoác-Coäng lieân minh trong theá lieân minh Xoâ-Trung. Lieân minh naøy khoâng xaûy ra moät laàn maø coøn taùi dieãn. Ñaõ coù laàn coäng ñaûng bò taûo thanh, ñaøn aùp, nhöng hoï vaãn möôïn côù khaùng Nhaät tieáp tuïc lieân minh vôùi “keû thuø giai caáp” ñeå coù cô hoäi lôïi duïng thanh theá cuûa Quoác Daân Ñaûng tìm caùch tuyeân truyeàn, vaän ñoäng, loâi keùo quaàn chuùng nhaäp cuoäc ñaáu tranh giai caáp cuûa Quoác Teá Coäng Saûn. Ñaây cuõng laø phöông thöùc maø Hoà Chí Minh ñaõ trieät ñeå aùp duïng ñoái vôùi caùc ñaûng phaùi quoác gia Vieät Nam taïi Hoa Nam vaø sau naøy taïi quoác noäi maø haäu quaû laø khoâng bieát bao nhieâu nhaø aùi quoác teân tuoåi, khoâng bieát bao nhieâu ngöôøi yeâu nöôùc voâ danh ñaõ bò ñaûng coäng saûn do Hoà Chí Minh laõnh ñaïo thuû tieâu, haõm haïi, xoâ ñaåy vaøo choã cheát. Taát nhieân khoâng theå baûo phöông thöùc naøy chæ caàn thieát cho vieäc giaønh ñoäc laäp toå quoác chöù khoâng vì quyeàn lôïi cuûa Quoác Teá Coäng Saûn. Sophie Quinn-Judge coù veû thích thuù veà yù nghó laø Hoà Chí Minh khoâng ñöôïc Quoác Teá Coäng Saûn öu ñaõi, thaäm chí coøn bò ngöôïc ñaõi tôùi möùc coù luùc gaàn nhö bò giam loûng, nhöng nhôø bieát vaän duïng thôøi cô, coù taøi trí öùng phoù vôùi thôøi cuoäc, nhaát laø vì yeâu nöôùc thöïc söï khieán nhaân daân trieät ñeå uûng hoä neân ñaõ thaønh coâng. Moät chöùng côù ñöôïc ñöa ra tröng daãn cho tình traïng treân laø thö cuûa Hoà Chí Minh than phieàn phaûi ôû moät caên phoøng chaät choäi oàn aøo, ñaày reäp... taïi “khaùch saïn” Lux, moät thöù nhaø taäp theå. Nhöng cuõng chính thôøi gian ñoù, taïi ñaïi hoäi ñaàu tieân cuûa Quoác Teá Noâng Daân, Hoà Chí Minh ñaõ ñöôïc baàu laøm moät trong 11 uûy vieân trung öông. Giöõa vò theá quan troïng ñöôïc xaùc ñònh vaø ñieàu kieän cö truù toài taøn thì Tieáp trang D12

DAT

D12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D11

vaán ñeà sau khoâng coù yù nghóa gì. Vaû laïi, nhieàu taøi lieäu cho bieát chính Borodin cuõng taïm truù taïi khaùch saïn Lux neân coù theå hieåu ñoù laø do tình traïng kinh teá luùc aáy ôû Lieân Xoâ. Moät daãn chöùng khaùc laø vieäc Hoà Chí Minh bò caàm chaân hôn 4 naêm taïi Lieân Xoâ chöa haún laø do bò ngöôïc ñaõi maø coù theå laø do ñöôïc bieät ñaõi cho theo hoïc tröôøng Lenin laø tröôøng luùc aáy chæ coù rieâng Hoà Chí Minh laø ngöôøi Ñoâng Döông duy nhaát ñöôïc hoïc. Sau ñoù Hoà Chí Minh coøn ñöôïc tham gia thaønh phaàn huaán luyeän vieân cuûa tröôøng Stalin. Thöïc ra, taùc giaû gaàn nhö khoâng cho bieát veà coâng vieäc cuûa Hoà Chí Minh taïi tröôøng Lenin cuõng nhö tröôøng Stalin, duø nhan saùch nhaèm noùi veà nhöõng naêm thieáu vaéng trong tieåu söû Hoà Chí Minh maø nhöõng naêm coù maët taïi hai tröôøng naøy chính laø nhöõng naêm thieáu vaéng ñoù. Raát coù theå Hoà Chí Minh bò löu laïi Lieân Xoâ moät thôøi gian daøi do caàn ñieàu tra veà moät soá nghi vaán trong khi hoaït ñoäng taïi Hoa Nam vì sô soùt ñeå bò baét hoaëc vì lyù do ñöôïc nhaø caàm quyeàn Anh taïi Höông Caûng phoùng thích deã daøng, ñoàng thôøi cuõng coù theå do muïc ñích chænh huaán, taùi taïo giuùp Hoà Chí Minh coù ñuû baûn laõnh trôû thaønh moät caùn boä ñaàu naõo ñeå sau naøy laõnh ñaïo ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông. Vieäc ñöôïc phaùi trôû laïi Hoa Nam sau khi maët traän thoáng nhaát Quoác, Coäng Trung Hoa taùi laäp chöùng toû Hoà Chí Minh phaûi ñöôïc tin caäy veà khaû naêng vaän duïng saùch löôïc maët traän cuûa Lenin ñaõ thaám nhuaàn töø ñaàu vaø thaáu trieät hôn sau khoùa hoïc 1935-1936 taïi tröôøng Lenin. Treân thöïc teá, nhöõng vieäc laøm khôûi töø ñoù ñaõ chöùng toû

Hoà Chí Minh môùi laø ngöôøi theo chuû nghóa Lenin thuaàn thaønh hôn haún caùc ñoàng chí nhö Traàn Phuù, Haø Huy Taäp, Leâ Hoàng Phong, Nguyeãn Vaên Cöø... vaø moät soá ñoâng khaùc veà söï hieåu thaáu yù nghóa vaø coâng duïng cuûa saùch löôïc maët traän thoáng nhaát daân toäc, daân chuû... Taùc giaû cho bieát chæ caên cöù vaøo söï kieän vaø chæ neâu nhöõng söï kieän coù chöùng töø laáy töø vaên khoá Nga vaø Phaùp laø chính vaø cho bieát coù nhieàu chöùng töø ñaõ bò maát. Thöïc ra, duø coù ñaày ñuû cuõng khoâng theå queân raèng beân caïnh nhöõng chöùng töø giaù trò luoân luoân khoâng thieáu nhöõng chöùng töø nguïy taïo veà nhöõng ñieàu khoâng coù thöïc, trong khi toaøn boä söï nghieäp vaø con ngöôøi cuûa moät nhaân vaät naøo ñoù khoâng theå bao quaùt chæ baèng nhöõng söï kieän coù chöùng töø. Chæ döïa vaøo caùc söï kieän coù chöùng töø ñeå nhaän dieän moät nhaân vaät lòch söû laø neàn taûng hoaøn toaøn baát oån, nhaát laø vôùi moät nhaân vaät coù quaù nhieàu nghi vaán. Cuoái cuøng, taùc phaåm cuûa Sophie QuinnJudge cuõng khoâng vöôït xa hôn nhieàu taùc phaåm ñaõ coù maët vì chæ phaûn aûnh nhöõng suy luaän chuû quan döïa treân moät soá chöùng töø haïn cheá. CHUÙ THÍCH CHÖÔNG 08 (01) Taïm dòch Hoà Chí Minh, nhöõng naêm chöa bieát ñeán, 1919-1941, University of California Berkeley, Los Angeles 2002. (02)-(03)-(04)-(06) SÑD tr. 46-48, 59, 64-66, 88 (05) Böùc thö tìm thaáy trong hoà sô Trung Taâm löu tröõ taøi lieäu Lieân Bang Nga (RC, 495, 154, 594...) (07) SÑD tr 102. Taùc giaû daãn

taøi lieäu cuûa Trung Taâm löu tröõ taøi lieäu Nga soá RC, 495, 154, 555, p. 5. (08) SÑD tr. 103. (09) Saùch löôïc Xaâm Laêng cuûa CS-Minh Voõ, Saøi Goøn 1970, tr. 25. (10) SÑD tr. 108. (11) SÑD tr. 110. Veà hai chöõ töø döôùi, xin nhaéc laïi laø ñaõ coù luùc taùc giaû noùi ñeán thoáng nhaát töø treân, nghóa laø thoáng nhaát giöõa caùc caáp laõnh ñaïo 2 beân. (12) SÑD tr. 111. (13) SÑD tr. 116. Chuùng toâi nhaán maïnh maáy chöõ saùch löôïc vaø caùi nhaân, ñeå löu yù ñoäc giaû ñeán aâm möu cuûa Quoác Teá Coäng Saûn chæ muoán duøng ngöôøi yeâu nöôùc nhö bình phong, caùi voû beà ngoaøi ñeå che giaáu vaø cuûng coá caùi coát loõi coäng saûn cuûa hoï ôû beân trong. Khoâng coù caùi voû “saùch löôïc maët traän daân toäc”, thì khoâng taïo ñöôïc caùi nhaân, hoaëc khoâng baûo veä ñöôïc caùi nhaân coäng saûn. (14) SÑD tr. 119, 275. Chuù thích soá 17, chöông 4, cuûa taùc giaû ghi: RC, 535,1, 42, p. 68, thö (cuûa Quoác) töø Berlin, ngaøy 16-12-1927. (15)-(17)-(18)-(19)-(20) SÑD tr. 155, 182-183, 185-186, 192-193, 204. (16) Xin löu yù maáy haøng treân ñaây lieân quan ñeán vaán ñeà tuyeân truyeàn. (21) SÑD tr. 205, trích thö Haø Huy Taäp ngaøy 31-3-1935, vaø noùi baûn Nga ngöõ khoâng coù trong vaên khoá. (22) SÑD tr. 222, trích daãn thö cuûa Hoà nhaéc laïi caùc huaán thò vaø söï kieän naøy vaøo thaùng 7-1939, tìm thaáy trong vaên khoá Nga mang soá RC, 495, 10a, 140, p. 106 (23)-(24)-(25) SÑD tr. 227, 236 taùc giaû trích Vaên Kieän Ñaûng, II: 1930-1945 tr. 389, 245-246 (26) Taùc giaû duøng töø mantle coù nghóa laø caùi aùo khoaùc beân ngoaøi. Neáu quan nieäm ñaây laø moät hoaït ñoäng bí maät loaïi giaùn ñieäp, tình baùo, thì coù theå duøng hai chöõ “voû boïc” (cover). Chuùng toâi taïm dòch baèng chöõ “voû”, ñeå ñoái laïi vôùi

caùi nhaân (nucleus) ñöôïc giaáu ôû beân trong. (27)-(30) SÑD tr. 246, 250251 (28) Taùc giaû ñeå nguyeân vaên danh xöng baèng tieáng Vieät trong ngoaëc ñôn. (29) Nguyeân vaên: “To view Ho Chi Minh and the ICP as purely the creations of the Comintern would be a great distortion”. * Chöông 09

TRAÀN DAÂN TIEÂN vaø Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà Chuû Tòch Naêm 1976 taïi Saøi Goøn laàn ñaàu tieân xuaát hieän cuoán Nhöõng söï kieän lòch söû ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam trong ñoù heát lôøi ca tuïng “vaên taøi cuûa Baùc” (1). 10 naêm sau, naêm 1985, xuaát hieän cuoán saùch cuûa Haø Minh Ñöùc, Taùc phaåm vaên hoïc cuûa Hoà chuû tòch, vôùi baøi töïa cuûa Nguyeãn Khaùnh Toaøn. “Vaên taøi” vaø “taùc phaåm vaên hoïc” maø caùc taùc giaû noùi ñeán ñöôïc daãn chöùng moät phaàn baèng cuoán Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà chuû tòch cuûa taùc giaû Traàn Daân Tieân vaø ñaõ coù moät baûn dòch tieáng Phaùp ñöôïc göûi sang Mieán Ñieän ngay trong naêm ñoù (2). Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà Chuû Tòch do Nxb Vaên Hoïc Haø Noäi taùi baûn naêm 2001 goàm 168 trang, khoâng ghi thôøi gian xuaát baûn laàn ñaàu, nhöng baûn löu tröõ ôû thö vieän Saøi Goøn ñöôøng Lyù Töï Troïng (Gia Long cuõ) ghi xuaát baûn laàn ñaàu naêm 1948. Baûn do Nxb Thanh Nieân taùi baûn naêm 2000 taïi Saøi Goøn goàm 210 trang cuõng ghi xuaát baûn laàn ñaàu naêm 1948. Hoà Chí Minh ñöôïc caùc taùc giaû xöng tuïng nhö moät “nhaø vaên hoùa loãi laïc”, ngoaøi tính caùch “laõnh tuï vó ñaïi” vaø “cha giaø daân toäc kính yeâu”. Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà chuû tòch cuûa Traàn Daân Tieân môû ñaàu

SATURDAY, MAY 21, 2005 baèng lôøi taùc giaû keå laïi lyù do daãn ñeán cuoäc gaëp gôõ vôùi Hoà Chí Minh vaø vieäc hình thaønh taùc phaåm nhö sau: “Nhieàu nhaø vaên, nhaø baùo Vieät Nam vaø ngoaïi quoác muoán vieát tieåu söû cuûa vò Chuû Tòch nöôùc Vieät Nam Daân Chuû Coäng Hoøa nhöng maõi ñeán nay chöa coù ngöôøi naøo thaønh coâng. Nguyeân nhaân raát giaûn ñôn: Chuû Tòch Hoà Chí Minh khoâng muoán nhaéc laïi thaân theá cuûa mình. Ngaøy 2 thaùng 9 naêm 1945, laàn ñaàu tieân toâi troâng thaáy Hoà Chuû Tòch. Ñoù laø moät ngaøy lòch söû. Ngaøy hoâm aáy, ñöùng tröôùc raát ñoâng quaàn chuùng hoan hoâ nhieät lieät, Hoà Chuû Tòch trang nghieâm ñoïc baûn Tuyeân Ngoân Ñoäc Laäp cuûa nöôùc Vieät Nam Daân Chuû Coäng Hoøa. Ngaøy thöù hai, toâi vieát thö xin pheùp ñöôïc gaëp Hoà Chuû Tòch. Ngay chieàu hoâm aáy, toâi raát sung söôùng tieáp ñöôïc thö traû lôøi cuûa Hoà Chuû Tòch vieát nhö theá naøy: “Ngaøy mai 7 giôø 30 môøi chuù ñeán. Kyù teân: Hoà Chí Minh” Thö traû lôøi choùng, noäi dung giaûn ñôn vaø giôø heïn gaëp sôùm khieán toâi raát baên khoaên. Saùng ngaøy moàng 4 thaùng 9, 7 giôø 25, toâi ñeán dinh Chuû Tòch. Ñuùng 7 giôø 30 moät ngöôøi thanh nieân ñeán phoøng khaùch, leã pheùp noùi vôùi toâi: “Hoà Chuû Tòch ñang ñôïi anh ôû phoøng laøm vieäc”... Toâi böôùc vaøo phoøng kính caån chaøo. Chuû Tòch ñöùng daäy baét tay toâi vaø môøi ngoài tröôùc baøn laøm vieäc. Tröôùc heát, Ngöôøi hoûi thaêm söùc khoûe cuûa thaày meï toâi vaø sau môùi noùi: “Toâi coù theå giuùp chuù vieäc gì naøo?” Toâi noùi roõ muïc ñích cuûa toâi. Chuû Tòch chuù yù nghe. Sau khi toâi noùi xong, Ngöôøi cöôøi vaø ñaùp: - Tieåu söû. Ñaáy laø moät yù kieán hay. Nhöng hieän nay coøn nhieàu vieäc caàn thieát hôn. Raát nhieàu ñoàng baøo ñang ñoùi khoå. Sau taùm möôi naêm noâ leä, nöôùc ta bò taøn phaù, baây giôø chuùng ta phaûi xaây döïng laïi. Chuùng ta neân laøm nhöõng

coâng vieäc heát söùc caàn kíp ñi ñaõ! Coøn tieåu söû cuûa toâi... thong thaû seõ noùi ñeán! Toâi nhö chaïm phaûi moät böùc töôøng. Nhöng toâi khoâng thaát voïng. Veà sau, toâi ñaët keá hoaïch khaùc... nghóa laø hoûi nhöõng ngöôøi tröôùc kia, trong moät thôøi gian naøo ñoù, ñaõ tröïc tieáp hoaëc giaùn tieáp bieát Hoà Chuû Tòch, khoâng cöù ngöôøi ñoù laø ngöôøi Vieät Nam hay ngöôøi ngoaïi quoác ñeå laáy taøi lieäu vieát tieåu söû. Phöông phaùp naøy raát khoù khaên vaø caàn nhieàu thôøi giôø nhöng may ra thì thaønh coâng. Cuoái cuøng keát quaû chöùng toû raèng caùch aáy laø ñuùng. Toâi theo phöông phaùp aáy, sau hai naêm laøm vieäc, cuoái cuøng coù khaù taøi lieäu ñeå vieát moät ít chuyeän veà Hoà Chuû Tòch. (3) Taùc giaû khoâng noùi roõ baèng caùch naøo nhöng ñaõ gaëp ñöôïc ít nhaát 7 ngöôøi goàm moät nhaø trí thöùc ôû Saøi Goøn teân Leâ, moät oâng teân Mai ôû Haûi Phoøng, moät oâng teân Daân ôû Nha Trang, moät oâng teân Boán coù bieät danh Boán Seïo ôû Quyønh Laâm, moät oâng teân Thanh vaø moät oâng teân Nam ôû Vinh, moät oâng khoâng roõ teân töøng quen “oâng Nguyeãn” ôû Paris. Baûy ngöôøi naøy cung caáp cho taùc giaû nhöõng gì hoï bieát veà moät ngöôøi maø hoï caûm phuïc ngay laàn ñaàu gaëp gôõ, duø ngöôøi ñoù chæ laø chaøng trai troâi giaït giöõa Saøi Goøn, moät anh Ba queâ muøa laøm phuï beáp döôùi moät con taøu hoaëc moät ngöôøi vaát vaû vaät loän vôùi cuoäc soáng... Taùc giaû cho bieát “toâi chæ ghi cheùp caån thaän nhöõng maåu chuyeän giöõ nguyeân nhö theá. Vaø ñaây laø moät tieåu söû trung thaønh, ñuùng ñaén, sinh ñoäng, khoâng theâu deät, khoâng baøy ñaët.” (4) Nhaø trí thöùc Saøi Goøn keå: “Toâi gaëp moät thanh nieân ôû Trung Boä vaøo Saøi Goøn... Chuùng toâi laäp töùc trôû neân ñoâi baïn thaân. Sau ít hoâm, anh ñoät nhieân hoûi toâi: - Anh Leâ, anh coù yeâu nöôùc khoâng? Toâi ngaïc nhieân ñaùp: Tieáp trang D13

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D13

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D12

- Taát nhieân coù chöù! - Toâi muoán ñi ra ngoaøi, xem nöôùc Phaùp vaø caùc nöôùc khaùc. Sau khi xem xeùt hoï laøm nhö theá naøo, toâi seõ trôû veà giuùp ñoàng baøo chuùng ta. Anh muoán ñi vôùi toâi khoâng? OÂng Leâ khoâng daùm ñi nhöng sau naøy ñöôïc bieát “ngöôøi thanh nieân yeâu nöôùc ñaày nhieät huyeát aáy laø cuï Nguyeãn AÙi Quoác, laø Hoà Chuû Tòch cuûa chuùng ta ngaøy nay” (5) OÂng Mai, nhaân vieân cuõ treân moät taøu Phaùp, keå: “Nhaø beáp lo aên cho baûy, taùm traêm ngöôøi caû nhaân vieân vaø haønh khaùch. Coù nhieàu caùi chaûo baèng ñoàng lôùn vaø naëng quaù, ñeán noãi anh Ba phaûi keùo leâ treân saøn... Anh Ba meät löû. Nhöng khi chuùng toâi nghæ hoaëc ñaùnh baøi, anh Ba ñoïc hay vieát ñeán 11 giôø hoaëc nöûa ñeâm... Caùi gì ñoái vôùi anh Ba cuõng môùi, anh phaûi hoïc taát caû. Ví duï môùi ñaàu anh khoâng aên ñöôïc baùnh mì vaø bô. AÊn xuùp thì anh duøng nóa” (6) OÂng Daân coù moät thôøi gian cuøng anh Ba laøm thueâ cho moät gia ñình ôû beân Phaùp töø ba möôi naêm tröôùc, cho bieát nhôø anh Ba khuyeán khích hoïc chöõ quoác ngöõ neân môùi bieát ñoïc bieát vieát. Luùc gaëp taùc giaû, oâng Daân khoâng heà bieát anh Ba chính laø Chuû Tòch Hoà Chí Minh nhöng trong nhaø oâng chaân dung Hoà Chuû Tòch treo treân baøn thôø giöõa nhöõng bình hoa, bình höông, ñeøn neán vì oâng laø thuû quyõ cuûa Vieät Minh ñòa phöông vaø laø ngöôøi tin raèng khoâng theå coù Vieät Nam maø khoâng coù Vieät Minh. (7) OÂng Boán cho bieát coù luùc laøm chung vôùi anh Ba treân moät con taøu vaø khen anh Ba raát toát vôùi moïi ngöôøi, khoâng bao giôø caõi coï vôùi ai... khoâng bao giôø uoáng röôïu. (8) OÂng Nam tröôùc laøm cho

moät tieäm aên taïi Luaân Ñoân, gaëp anh Ba ôû phoøng lau chuøi thìa, nóa vaø ñöôïc anh Ba cho bieát muïc ñích sang Anh laø ñeå hoïc tieáng Anh. Noùi chung, oâng Nam bieát anh Ba laø moät ngöôøi ham hoïc, can ñaûm, say meâ caùch maïng nhöng khoâng bieát gì theâm veà anh Ba sau khi anh rôøi nöôùc Anh trôû laïi Phaùp. Taùc giaû Traàn Daân Tieân keå tieáp: “Moät ngöôøi quen “oâng Nguyeãn” ôû Paris ñaõ cho chuùng toâi nhieàu taøi lieäu raát quyù baùu. OÂng naøy ñaõ noùi vôùi chuùng toâi nhö sau: “Luùc aáy oâng Nguyeãn laø moät ngöôøi yeâu nöôùc quyeát taâm hy sinh taát caû vì toå quoác; nhöng oâng Nguyeãn luùc ñoù raát ít hieåu veà chính trò, khoâng bieát theá naøo laø Coâng Hoäi, theá naøo laø baõi coâng vaø theá naøo laø chính ñaûng” (9) Hôn 20 trang keá tieáp ñöôïc daønh keå hoaït ñoäng cuûa Hoà Chí Minh taïi Phaùp töø vieäc tham gia ñaûng Xaõ Hoäi Phaùp, vieäc hoïc ngheà aûnh, vieäc vieát baùo tôùi vieäc taùn thaønh gia nhaäp Ñeä Tam Quoác Teá taïi ñaïi hoäi Tours neân bò maät thaùm Phaùp theo doõi. Treân töøng doøng chöõ, taùc giaû Traàn Daân Tieân khoâng ngöøng ca ngôïi tinh thaàn vì daân, vì nöôùc cuûa oâng Nguyeãn ñeå ñi tôùi keát luaän: “Coù theå noùi laø oâng Nguyeãn suoát ngaøy nghó tôùi toå quoác vaø suoát ñeâm mô ñeán toå quoác mình.” (10) Tôùi ñaây, Traàn Daân Tieân thuù nhaän bò maát daáu vì oâng Nguyeãn bieät tích, nhöng keå tieáp laø sau ñoù khoâng laâu may maén gaëp moät ngöôøi baïn Phaùp neân laïi ñöôïc nghe keå veà giai ñoaïn oâng Nguyeãn ôû beân Nga. Traàn Daân Tieân ghi laïi laø Lenin töø traàn hai ngaøy tröôùc khi oâng Nguyeãn ñeán Nga. Ñaây laø ñieàu khieán oâng Nguyeãn söûng soát, nhöng oâng vaãn tieáp tuïc ôû laïi xem xeùt

nöôùc Nga. “OÂng chuù yù nhaát ñeán cheá ñoä xaõ hoäi cuûa nöôùc Nga. ÔÛ ñaây moïi ngöôøi ra söùc hoïc taäp, nghieân cöùu ñeå tieán boä. Chính phuû thì giuùp ñôõ khuyeán khích nhaân daân hoïc taäp. ÔÛ ñaâu cuõng thaáy tröôøng hoïc. Caùc nhaø maùy ñeàu coù lôùp hoïc, ôû ñaây con em thôï thuyeàn coù theå hoïc ngheà... ñeå trôû neân kyõ sö... Ñaây laø moät cheá ñoä raát hay. Trong noâng tröôøng taäp theå, moïi ngöôøi laøm chung vaø chia saûn phaåm theo coâng laøm cuûa moãi ngöôøi. Coù moät soá noâng tröôøng taäp theå raát giaøu maø ngöôøi ta goïi laø noâng tröôøng trieäu phuù. Nhöõng noâng tröôøng naøy coù tröôøng hoïc sô caáp vaø trung caáp, thö vieän, nhaø chieáu boùng, saân vaän ñoäng, nhaø thöông, phoøng nghieân cöùu noâng nghieäp, nôi chöõa maùy moùc vv... Nhöõng noâng tröôøng naøy ñaõ bieán thaønh nhöõng thaønh phoá nhoû. Nhöõng ngöôøi ñau oám ñöôïc saên soùc khoâng maát tieàn. Ñaây cuõng laø moät ñieàu oâng Nguyeãn heát söùc phuïc... Vì oâng Nguyeãn raát yeâu treû con neân oâng nghieân cöùu kyõ vaán ñeà nhi ñoàng ôû Lieân Xoâ. Luùc môùi ñeû, moãi ñöùa treû ñöôïc giuùp tieàn may quaàn aùo, ñöôïc uoáng söõa loïc trong chín thaùng khoâng maát tieàn. Moãi tuaàn thaày thuoác ñeán thaêm nhieàu laàn... Nhöõng ñöùa treû ngoaøi chín thaùng coù theå göûi ôû nhöõng vöôøn treû, coù thaày thuoác chaêm soùc... Coù theå göûi treû vaøo vöôøn cho ñeán taùm tuoåi. Ñeán taùm tuoåi, treû em baét ñaàu ñi hoïc. Hoïc sinh moãi buoåi saùng ñöôïc moät böõa aên uoáng khoâng maát tieàn. Ngoaøi tröôøng hoïc thì coù ñoäi thieáu nhi chaêm soùc caùc em... Noùi toùm laïi, caùi gì toát nhaát ñeàu ñeå daønh cho treû em. Neáu nöôùc Nga chöa phaûi laø thieân ñöôøng cho taát caû moïi ngöôøi thì nöôùc Nga ñaõ laø thieân ñöôøng cuûa treû con...” (11) Caûnh soáng thieân ñöôøng cuûa nöôùc Nga khoâng laøm cho oâng Nguyeãn queân toå quoác Vieät Nam. Do ñoù, “OÂng Nguyeãn tìm ñöôøng qua Trung Quoác ñeå veà nöôùc. Muïc ñích cuûa oâng trôû veà nöôùc laø ñeå

truyeàn baù lyù töôûng maø oâng ñaõ hoïc ôû Phaùp: töï do, bình ñaúng, baùc aùi”. (12) Traàn Daân Tieân keå tieáp:”Baây giôø oâng Nguyeãn ôû Trung Quoác, oâng baét ñaàu ñi baùn baùo vaø thuoác laù ñeå soáng... Ñoïc quaûng caùo treân tôø Quaûng Chaâu Nhaät Baùo, oâng tìm ñeán laøm phieân dòch cho oâng Borodin, coá vaán chính trò cuûa baùc só Toân Daät Tieân vaø chính phuû Quaûng Chaâu. OÂng dòch nhöõng tôø baùo Trung Quoác ra tieáng Anh. OÂng ñeå heát taâm löïc nghieân cöùu chính trò Trung Quoác... Vöøa nghieân cöùu vöøa laøm vieäc ñeå kieám soáng, oâng Nguyeãn vaãn ra söùc laøm vieäc cho toå quoác mình. OÂng baét ñaàu toå chöùc ñoàng baøo Vieät kieàu ôû Trung Quoác. Toå chöùc naøy goïi laø Hoäi Vieät Nam Thanh Nieân Caùch Maïng Ñoàng Chí... Ñöôïc söï coäng taùc cuûa Ñaûng Coäng Saûn Trung Quoác, oâng Nguyeãn toå chöùc hoäi Lieân Hieäp caùc Daân Toäc bò aùp böùc AÙ Ñoâng... Hoaït ñoäng cuûa hoäi Thanh Nieân Caùch Maïng Ñoàng Chí baét ñaàu lan vaøo trong nöôùc... OÂng Nguyeãn môû nhöõng lôùp ñaøo taïo caùn boä ôû Quaûng Chaâu. Nhöõng thanh nieân Vieät Nam phaàn lôùn laø hoïc sinh troán ra döï nhöõng lôùp naøy ñeå hoïc laøm caùch maïng, hoïc caùch hoaït ñoäng bí maät. Hoïc xong hoï laïi bí maät veà nöôùc truyeàn baù lyù luaän giaûi phoùng daân toäc vaø toå chöùc nhaân daân... Chính phuû Quaûng Chaâu trôû thaønh Chính Phuû cuûa toaøn Trung Quoác vaø dôøi ñeán Nam Kinh. Quoác Daân Ñaûng phaûn ñoäng baét ñaàu khuûng boá Ñaûng Coäng Saûn vaø coâng noâng. Maëc daàu oâng Nguyeãn chæ chuyeân chuù ñeán phong traøo Vieät Nam, chính phuû Quoác Daân Ñaûng nghi ngôø oâng vaø muoán aùm haïi oâng. Moät laàn nöõa, oâng laïi maát tích. (13) Tuy nhieân, Traàn Daân Tieân vaãn tìm ra oâng Nguyeãn ñaõ chuyeån sang Xieâm (Thaùi Lan), tieáp tuïc hoaït ñoäng tuyeân truyeàn cho caùch maïng giaûi phoùng choáng aùp böùc, choáng boùc loät. Traàn Daân Tieân coøn ghi laïi nhieàu giai thoaïi veà vieäc daân chuùng taïi Xieâm

yeâu meán vaø che chôû cho oâng Nguyeãn thoaùt khoûi söï truy luøng cuûa maät thaùm Phaùp. Roài Traàn Daân Tieân cho bieát oâng Nguyeãn laïi trôû veà Trung Quoác ñeå thöïc hieän moät thaønh tích ñaëc bieät laø hôïp nhaát ñaûng Taân Vieät vaø hai nhoùm cuûa Hoäi Thanh Nieân Caùch Maïng Ñoàng Chí thaønh moät toå chöùc chung vôùi chính cöông goàm 4 ñieåm laø daân toäc ñoäc laäp, nhaân daân töï do, daân chuùng haïnh phuùc, tieán tôùi chuû nghóa xaõ hoäi. Traàn Daân Tieân keå laïi moät caùch löûng lô raèng toå chöùc naøy coù theå goïi laø Hoäi Thanh Nieân Caùch Maïng Ñoàng Chí nhö tröôùc hoaëc Ñaûng Coäng Saûn nhö ngaøy nay (14) cuõng ñöôïc, nhöng nhaán maïnh laø luùc ñoù “boïn ñeá quoác bòa ñaët raèng nhöõng ngöôøi caùch maïng ñoù laø tay sai cuûa Ñeä Tam Quoác Teá, cuûa Lieân Xoâ... Ñeá quoác Anh cho raèng oâng Nguyeãn laø tay sai cuûa Lieân Xoâ. Vì vaäy nhöõng nhaø caàm quyeàn Anh cuõng cho oâng laø keû thuø soá moät vaø coá baét cho ñöôïc oâng.” (15) Do ñoù, oâng Nguyeãn laïi bò nhaø caàm quyeàn Anh taïi Hong Kong baét giöõ vaø sau nhôø söï can thieäp cuûa moät luaät sö toát buïng ngöôøi Anh môùi ñöôïc tha. Traàn Daân Tieân daønh nhieàu trang keå veà nhöõng ngaøy oâng Nguyeãn bò giöõ taïi Hong Kong cho ñeán khi ñöôïc thaû ra vaø laïi maát tích. Theo Traàn Daân Tieân, trong thôøi gian maát tích naøy cuûa oâng Nguyeãn, Ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông ñaõ trieäu taäp ñaïi hoäi kyø I, phaùt ñoäng phong traøo Ñoâng Döông ñaïi hoäi, toå chöùc nhieàu cuoäc baõi coâng, bieåu tình tuaàn haønh ôû caùc thaønh phoá lôùn trong nöôùc... Theá roài ñaïi chieán theá giôùi buøng noå vaø sau khi quaân Nhaät traøn vaøo Vieät Nam, moät bieán coá xaåy ra qua lôøi keå cuûa Traàn Daân Tieân nhö sau:”Laäp töùc moät lôøi keâu goïi vang doäi khaép nöôùc Vieät Nam: Nhaân daân ta haõy ñöùng veà phía ñoàng minh! Ñaùnh ñuoåi Nhaät, Phaùp, tieãu tröø Vieät gian! Ñaáu tranh cho ñoäc laäp Toå Quoác! Ngöôøi Vieät Nam, chuùng ta haõy ñoaøn keát

BAÙC SÓ PHAN

laïi!” Ñoù laø lôøi keâu goïi cuûa Vieät Nam Ñoäc Laäp Ñoàng Minh hay Vieät Minh thaùng 5 naêm 1941. Chöông trình cuûa Vieät Minh raát giaûn ñôn vaø roõ raøng. Moïi ngöôøi Vieät Nam ñeàu hieåu chöông trình ñoù, thöøa nhaän vaø uûng hoä chöông trình ñoù, vì vaäy Vieät Minh phaùt trieån raát choùng, maëc daàu bò khuûng boá gaét gao. Phong traøo naøy do oâng Nguyeãn ñöùng ñaàu”. (16) Traàn Daân Tieân moâ taû tình caûnh soáng cuûa ngöôøi daân Vieät Nam trong thôøi kyø naøy voâ cuøng khuûng khieáp do thöïc daân Phaùp coá söùc ñaøn aùp phong traøo Vieät Minh: “Söï ñaøn aùp cuûa Phaùp heát söùc taøn baïo, nhieàu laøng bò ñoát. Haøng vaïn ngöôøi bò cheát. Haøng traêm cuï giaø, ñaøn baø, treû con bò xuyeân daây theùp qua baøn tay, qua baép chaân, troùi laïi vôùi nhau vaø bò quaúng xuoáng bieån. ÔÛ nhieàu nôi khaùc, boïn Phaùp baét ngöôøi loät traàn, baét töï ñaøo huyeät choân soáng hoï... Ñeå ñaùnh laïc höôùng boïn maät thaùm, oâng Nguyeãn laáy teân Hoà Chí Minh. Vaø töø ñoù, ngöôøi ta goïi oâng Nguyeãn laø cuï Hoà”. (17) Vôùi teân môùi, Hoà Chí Minh trôû qua Trung Quoác vaø bò baét giöõ, nhöng taùc giaû Traàn Daân Tieân cho raèng Hoà Chí Minh coi nheï tuø ñaày qua maáy doøng ghi: “Moät ngöôøi baïn hoûi Cuï:”Ñôøi tuø ñaày ôû Queá Laâm, cuï thaáy nhö theá naøo?” Cuï Hoà cöôøi noùi: “Nhaéc laïi laøm gì chuyeän cuõ!”... Vaø ghi theâm chi tieát: “Trong nhaø tuø naøy, cuï Hoà ñöôïc bieát Lieãu Chaâu coù toå chöùc Vieät Nam Caùch Maïng Ñoàng Minh Hoäi. Cuï ñöôïc bieát raèng mình bò caàm tuø laâu hôn nöõa vì ngöôøi ta nghi Cuï sang Trung Quoác ñeå phaù toå chöùc ñoù”. Roài Traàn Daân Tieân keå: “Caùch Maïng Ñoàng Minh Hoäi coù hai laõnh tuï laø Tröông Boäi Coâng vaø Nguyeãn Haûi Thaàn, caû hai ñeàu ñaõ ôû Trung Quoác töø boán möôi naêm nay. Tröông Boäi Coâng ñoùng quan naêm, laøm vieäc trong quaân ñoäi Quoác Daân Ñaûng. Tröôùc kia Tröông traùnh lieân laïc vôùi Tieáp trang D14

QUOÁC QUANG, M.D.

CHUYEÂ N KHOA TRÒ BEÄ N H TIEÂ U HOÙ A VAØ GAN 12665 Garden Grove Blvd., Suite 304 (laàu 3), Garden Grove, CA 92843

TRUNG TAÂM GIAŒI PHAÃU THAÅM MYÕ & TAÏO HÌNH

Westminster Cosmetic

TRUNG TAÂM GIAÙO DUÏC & LUYEÄN THI Daïy töø lôùp 1 ñeán 12, Ñaïi-Hoïc, Cao-Hoïc & Luyeän Thi * Daïy caùc moân hoïc: Anh-Vaên vaø Toaùn-Lyù-Hoùa. Anh-Vaên (Reading comprehension, Writing skills; Grammar; Vocabulary; Spelling). Toaùn-Lyù-Hoùa (Pre-Algebra, Algebra, Geometry, Trigonometry, Pre-Calculus, Calculus, Biology, Anatomy, Physiology, Medical Microbiology, Pathology, Physics, Chemistry, Organic, Biochemistry,...). * Lôùp luyeän thi SAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng ÑAÏI-HOÏC. LUYEÄN THI SAT * Lôùp luyeän thi MCAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng Y-KHOA. Lôùp môùi ngaøy 28/05/2005 * Lôùp luyeän thi DAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng NHA-KHOA. BAÛO ÑAÛM KEÁT QUAÛ CAO * Lôùp luyeän thi LSAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng LUAÄT-KHOA. HOÏC HEØ * Lôùp luyeän thi PCAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng DÖÔÏC-KHOA. Lôùp khai giaûng ngaøy 20/06/2005 * Lôùp luyeän thi OCAT ñeå ñaït ñieåm cao vaøo tröôøng NHAÕN-KHOA. XIN GHI DANH SÔÙM ÑEÅ GIÖÕ CHOÃ * Lôùp daïy ñaøn PIANO ñeå phaùt trieån khaû naêng aâm-nhaïc. * Lôùp luyeän thi COMPUTER TECHNICIAN A+ & COMPUTER NETWORKING: MCSE, MCSD, CNA, CNE. * Lôùp luyeän thi NATIONAL & STATE BOARD for PROFESSIONAL LICENSES: M.D, O.M.D, O.D, D.O, D.C, D.DS, Pharm. D, J.D, Advanced Training, and Consultant.

& LASER MEDICAL CENTER

Caêng Da Maët khoâng caàn giaœi phaãu! Nôi ñaàu tieân taïi Little Saigon !!!

REGULAR: $3,000

NOW: $2,000 Tröôùc khi trò lieäu

Sau 2 thaùng

First American Building

Phöông phaùp taân kyø nhaát. 60 phuùt caêng da maët baèng laser, khoâng caàn giaœi phaãu, khoâng theïo, khoâng söng ñoœ, keát quaœ voâ cuøng myõ maõn. Sinh hoaït bình thöôøng, ñi laøm laïi ngay sau khi trò lieäu. Thích hôïp cho caœ nam laãn nöõ ôœ moïi löùa tuoåi. Ñaëc bieät thích hôïp cho quí oâng ôœ tuoåi 40-60, baän roän, khoâng coù nhieàu thì giôø, caàn laáy laïi söï treœ trung moät caùch nhanh choùng. CHUÙ YÙ: Caêng da maët baèng laser tuy ñôn giaœn nhöng raát quan troïng, beänh nhaân neân ñi ñuùng baùc só chuyeân ngaønh giaœi phaãu thaåm myõ. Caùc baùc só ngoaøi ngaønh giaœi phaãu thaåm myõ coù theå trò lieäu khoâng ñuùng caùch, ñöa ñeán keát quaœ khoâng ñöôïc nhö mong muoán.

9872 CHAPMAN AVENUE #17 (goùc BROOKHURST STREET), Garden Grove, CA 92841

Tham khaœo mieãn phí, xin goïi coâ Kim: (714) 785-4848

Coùchöông chöôngtrình trìnhDAÏ DAÏYYKEØ KEØ p ccaùchaù c chaù m nhöõ ngi taä baøpi ôûtaätröôø p ôû tröôø g vaø hoïm c theâ m TOAÙ & AN N. ** Coù MMñeåñeågiuùgiuù p caù u laøumlaønhöõ ng baø ng vaønhoï c theâ TOAÙ N &N ANH-VAÊ * COÙ CHÖÔNG TRÌNH DAÏY TÖØNG MOÂN VAØO NGAØY THÖÔØNG & CUOÁI TUAÀN. (Baûo ñaûm ñaït ñieåm B hoaëc A) * Vôùi moät nhoùm thaày coâ öu tuù, moät nhoùm giaùo-sö kinh-nghieäm vaø taän taâm. Ñaõ ñaøo taïo haøng ngaøn hoïc sinh, sinh vieân xuaát saéc. * Chuùng toâi nhaän ñöa ñoùn.

Xin L/L: Tieán-Só HUYØNH QUOÁC BÖÛU hoaëc Dr. DAVID ALEXANDER (714)

229-8951

14411 Brookhurst Street., #A, Garden Grove, CA 92843

(714) 839-8889

(800) 691-8799

FAIRVIEW

* Diplomate, American Subspecialty Board of Gastroenterology. 9 AM - 6 PM * Diplomate, American Board of Internal Medicine. Thöù Tö: 9 AM - 1 PM * Hoäi vieân American College of Physicians vaø Orange County NHAÄN MEDICAL & BAÛO HIEÅM Medical Association. G.G. * Thöôøng Truù Noäi Khoa (Internal Medicine) taïi University of Hospital Suite 304-607 California, San Francisco (UCSF). GARDEN GROVE * Toát nghieäp Chuyeân Khoa Beänh Tieâu Hoùa vaø Gan WESTMINSTER (Gastroenterology) taïi University of California, Los Angeles BOLSA (UCLA). HARBOR

* THÖÏC QUAÛN: Khoù nuoát, Ngheõn thöùc aên, ÖÏa chua. * BAO TÖÛ: Ñaày hôi, Loeùt bao töû, Chaûy maùu bao töû, AÊn khoâng tieâu, OÙi möûa. * RUOÄT: Ñau buïng, Taùo boùn, Tieâu chaûy, Ñi caàu ra maùu, Ung thö vaø Böôùu ruoät. * TRÓ: Ñau nhöùc haäu moân, Chaûy maùu haäu moân. * GAN: Vaøng da, Saïn tuùi maät vaø oáng daãn maät, Söng gan, Chai gan * LAÙ LAÙCH: Ñau buïng caáp tính.

(714) 537-5302 ThöùGIÔØHaiLAØ-MThöùVIEÄSaùC:u:

EUCLID

CHUYEÂN ÑIEÀU TRÒ

Photo Courtesy of Kim Schuchardt, PA (Richard Neils, M.D.)

.3”

DAT

D14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D13

nhöõng ngöôøi ñoàng höông vaø khoâng tham gia moät phong traøo caùch maïng naøo. Nguyeãn Haûi Thaàn gaàn baûy möôi tuoåi, ñaõ queân heát tieáng Vieät Nam. Nguyeãn Haûi Thaàn sang Trung Quoác naêm 1905 vôùi cuï Phan Boäi Chaâu. Cuï Phan ñaõ rôøi boû Nguyeãn Haûi Thaàn töø nhöõng ngaøy ñaàu. Töø ñaáy Nguyeãn Haûi Thaàn laøm ngheà xem soá töû vi ñeå kieám aên vaø nuoâi vôï con. Nhôø ngheà naøy, Nguyeãn Haûi Thaàn quen bieát nhieàu quan laïi Trung Quoác. Cuõng nhö Tröông Boäi Coâng, Nguyeãn Haûi Thaàn khoâng hoaït ñoäng gì. Nhöng sau khi cuï Phan maát, Nguyeãn Haûi Thaàn töï nhaän laø ngöôøi thöøa keá cuûa cuï. Tröông vaø Nguyeãn tranh nhau laøm laõnh tuï” (18) Theo Traàn Daân Tieân, luùc ñoù chæ coøn khoaûng moät traêm ngöôøi cuûa Vieät Nam Caùch Maïng Ñoàng Minh Hoäi taïi Quaûng Taây vaø Hoà Chí Minh ñaõ ñöa moät soá cuøng veà nöôùc. Veà phong traøo Vieät Minh thì Traàn Daân Tieân keå PhaùpNhaät tuyeân truyeàn aàm ó, noùi Vieät Minh laø coäng saûn, nhaän chæ thò vaø tieàn baïc cuûa Maïc Tö Khoa vv... Nhaät-Phaùp caøng vu khoáng thì Vieät Minh caøng ñöôïc nhaân daân thöông yeâu uûng hoä (19) Coøn veà Hoà Chí Minh thì Traàn Daân Tieân keå: “Nhaân daân mong ñôïi cuï Hoà Chí Minh. Maëc daàu ñang oám, cuï Hoà quyeát ñònh veà vôùi nhaân daân thuû ñoâ...(20) Ñoái vôùi Haø Noäi, ngaøy moàng 2 thaùng 9 khoâng nhöõng laø moät ngaøy veû vang cuûa Ñoäc Laäp maø coøn laø moät ngaøy ñaùng yeâu vì ngaøy hoâm ñoù laàn ñaàu tieân thuû ñoâ Haø Noäi ñöôïc “maét thaáy” ngöôøi con yeâu quyù nhaát cuûa daân toäc Vieät Nam... Nhöng caûm ñoäng hôn caû laø khi nhaân daân thaáy chuû tòch HCM ñeán, ngöôøi maø nhaân daân haèng yeâu meán, khaâm phuïc vaø kính

troïng vaø laàn ñaàu tieân nhaân daân môùi ñöôïc thaáy... nhaân daân nhaän thaáy chuû tòch giaûn dò, thaân maät nhö moät ngöôøi cha hieàn veà vôùi ñaùm con. Töø xa toâi thaáy Chuû Tòch Hoà Chí Minh. Chuû Tòch ñoäi muõ vaûi ñaõ ngaû maøu vaøng vì möa gioù, ñi moät ñoâi deùp cao su, maëc moät boä quaàn aùo kaki... Khi Chuû Tòch baét ñaàu ñoïc baûn Tuyeân Ngoân Ñoäc Laäp gioïng sang saûng cuûa Chuû Tòch coøn nhaéc laïi röøng nuùi xa xaêm, chieán tranh du kích. Ñoïc xong moät ñoaïn vaø giöõa tieáng voã tay, tieáng hoan hoâ nhieät lieät, Chuû Tòch noùi:”Toâi noùi ñoàng baøo nghe roõ khoâng?” Caâu hoûi giaûn ñôn naøy laøm tieâu tan taát caû nhöõng caùi gì coøn xa caùch giöõa Chuû Tòch vaø nhaân daân vaø laøm thaønh moät moái tình thaém thieát keát chaët laõnh tuï vaø quaàn chuùng. Vôùi caâu hoûi laï luøng naøy, khoâng moät ai ngôø Chuû Tòch Hoà Chí Minh ñaõ tröø boû taát caû leã tieát, taát caû hình thöùc. Chuû Tòch trôû thaønh “Cha Hoà” cuûa daân toäc Vieät Nam”. (21) Vaø Traàn Daân Tieân tieáp tuïc keå veà vieäc nhaân daân Vieät Nam yeâu kính Hoà Chí Minh:”Nhaân daân Vieät Nam muoân ngöôøi nhö moät, nghe theo lôøi Hoà Chuû Tòch vì hoï hoaøn toaøn tin töôûng ôû Hoà Chuû Tòch, hoï hoaøn toaøn kính yeâu Hoà Chuû Tòch. Khoâng coù gì so saùnh ñöôïc vôùi loøng daân Vieät Nam kính meán tin töôûng laõnh tuï Hoà Chí Minh... Nhieàu nhaø baùo vaø ngöôøi ngoaïi quoác raát ngaïc nhieân tröôùc loøng kính yeâu cuûa nhaân daân Vieät Nam ñoái vôùi vò Cha giaø Hoà Chí Minh... Hoà Chuû Tòch ñöôïc nhaân daân yeâu meán laø do loøng yeâu nöôùc, yeâu nhaân daân cuûa Hoà Chuû Tòch... Hoà Chuû Tòch ñöôïc nhaân daân yeâu meán laø do loøng hy sinh vaø loøng nhaân töø cuûa Ngöôøi... Chuû tòch khoâng bao giôø nghó

ñeán mình. Ngöôøi chæ nghó ñeán ngöôøi khaùc, nghó ñeán nhaân daân... (22) Moïi ngöôøi kính meán Hoà chuû tòch, nhaát laø thanh nieân vaø nhi ñoàng. ÔÛ ngoaøi maët traän khi xung phong caùc chieán só hoâ lôùn: Vì toå quoác, vì Baùc Hoà tieán leân! Vì Baùc Hoà maø nhöõng ngöôøi lao ñoäng trong nhaø maùy vaø treân ñoàng ruoäng taêng theâm naêng suaát. Ñoái vôùi nhi ñoàng teân baùc Hoà nhö laø moät ngöôøi meï hieàn. Chæ nhaéc ñeán teân Baùc laø caùc em trôû neân ngoan ngoaõn... Nhaân daân goïi chuû tòch laø Cha Giaø cuûa daân toäc, vì Hoà chuû tòch laø ngöôøi con trung thaønh nhaát cuûa Toå Quoác Vieät Nam”. (23) Trang cuoái cuøng, Traàn Daân Tieân vieát: “Chuùng toâi khoâng coù tham voïng vieát moät quyeån tieåu söû cuûa Hoà Chuû Tòch. Chuùng toâi chæ mong quyeån truyeän naøy giuùp ñoàng baøo bieát vaøi maåu chuyeän cuûa vò laõnh tuï ñaõ xaây döïng neân nöôùc Vieät Nam Daân Chuû Coäng Hoøa. Thaân theá cuûa Hoà Chuû Tòch gaén lieàn vôùi söï nghieäp caùch maïng Vieät Nam vaø söï hoaït ñoäng cuûa caùc chieán só vaø cuûa quaàn chuùng. Ñòa baøn hoaït ñoäng cuûa Hoà Chuû Tòch bao la, trong nöôùc coù, ngoaøi nöôùc coù. Thöôøng laïi phaûi hoaït ñoäng bí maät, khi aån, khi hieän raát khoù theo doõi maø Hoà Chuû Tòch thì ít khi muoán noùi veà mình. Chuùng toâi phaûi coâng phu baét moái ngöôøi naøy sang ngöôøi khaùc.Chuùng toâi phaûi döïa vaøo moät soá caùc ñoàng chí thöôøng ñöôïc gaàn guõi Hoà Chuû Tòch. Caùc ñoàng chí naøy thænh thoaûng, tình côø trong nhöõng giôø nghæ ngôi sau coâng taùc hay trong nhöõng luùc ñi ñöôøng ñöôïc nghe Hoà Chuû Tòch keå cho ít maåu chuyeän trong ñôøi hoaït ñoäng cuûa Ngöôøi. Treân cô sôû ñoù, chuùng toâi maïnh daïn vieát ra taäp saùch nhoû naøy thuaät laïi vaøi chuyeän veà Hoà Chuû Tòch cho ñeán ngaøy Toaøn Quoác Khaùng Chieán. Chuyeän cuûa Hoà Chuû Tòch trong vaø sau thôøi kyø khaùng chieán mong nhieàu anh chò em chuùng ta seõ tieáp tuïc vieát theâm”. (24) Cho ñeán naêm 1976, ngöôøi

TOÅ HÔÏP LUAÄT SÖ VIEÄT MYÕ PACIFIC LAW CENTER

CHUYEÂN LO BOÀI THÖÔØNG TAI NAÏN ÑOÃ XUAÂN HIEÄP, LLB, JD Giaùm Ñoác Ñieàu Haønh THAM KHAÛO MIEÃN PHÍ 24/24 (714) 775-2434 / 775-3349 Vôùi söï hôïp taùc cuûa caùc Luaät Sö Vieät-Myõ COÁ VAÁN VEÀ

BOÀI THÖÔØNG TAI NAÏN l

Ñaàu tö - Xuaát Nhaäp Caûng Du hoïc, du lòch, Business tour Ñoøi laïi nhaø ñaát, baát ñoäng saûn Hoài höông, töø boû Vieät tòch Xin con nuoâi.

Xe coä l Ngheà nghieäp l Y teá l Tröôït teù

THÖÔNG MAÏI

l Thaønh laäp coâng ty Thaûo giao keøo, kheá öôùc, di chuùc

KHAI KHAÙNH TAÄN

Phaù saûn - Khaùnh Taän (Caù nhaân hoaëc Thöông maïi) l

ÑOÃ XUAÂN HIEÄP Nguyeân Luaät Sö l Ly dò - Ly thaân - Huûy boû hoân nhaân Toøa Thöôïng Thaåm Saigon HÌNH SÖÏ l Caáp döôõng - Phaân chia taøi saûn. Tieán Só Luaät Khoa Hoa Kyø l Troäm caép - Laùi xe khi say röôïu

l

LUAÄT GIA ÑÌNH

CÖÔÙI VÔÏ TAÏI VIEÄT NAM 9603 Bolsa Ave., Westminster, CA 92683

Tel: (714) 775-2434 * (714) 775-3349

Xin lieân laïc vôùi chuùng toâi, Vaên phoøng chuyeân moân veà:

Mrs. KIEÀU NGA Phuï taù Phaùp lyù

* Chöùng nhaän ñoäc thaân, Coâng haøm Ngoaïi giao * Ñem ngöôøi yeâu töø Vieät Nam sang Myõ, veà VN cöôùi vôï, laáy choàng, du lòch, du hoïc. * Baûo laõnh cho vôï, choàng khoâng hoân thuù baèng Fiance Visa * Xin trích luïc Khai sanh, Hoân thuù taïi Vieät Nam. * Baûo laõnh theo dieän tò naïn (Visa 93) * Quyù vò treân 55 tuoåi, ôû Myõ treân 15 naêm thi nhaäp tòch baèng tieáng Vieät.

* Theû xanh, maát theû xanh * Nhaäp tòch. Thi baèng vieát * Hoân thuù nhanh choùng. * Ly dò caáp toác * Thò thöïc chöõ kyù * Chuïp hình Passport * Ñieàu chænh Theû Xanh cho dieän PIP bò Sôû Di Truù töø choái.

Vaên Phoøng Ñaïi Dieän taïi Vieät Nam: 110A Nguyeãn Hueä, Quaän 1, Saøi Goøn, Ñ.T.: 848 822 5111

ñoïc chæ bieát Traàn Daân Tieân laø moät caây buùt ñaõ boû nhieàu coâng phu söu taàm taøi lieäu veà moät nhaø caùch maïng loãi laïc, moät ngöôøi yeâu nöôùc, yeâu daân, moät ngöôøi luoân queân mình, moät ngöôøi nhaân töø chæ nghó ñeán ngöôøi khaùc, moät ngöôøi giaûn dò trong saùng, ngöôøi con öu tuù duy nhaát cuûa daân toäc vaø cuõng laø ngöôøi ñöôïc nhaân daân suy toân laø cha giaø daân toäc, moät ngöôøi maø treû con chæ nghe nhaéc ñeán teân ñaõ laäp töùc trôû thaønh ngoan ngoaõn... Con ngöôøi ñoù laø laõnh tuï Hoà Chí Minh maø Traàn Daân Tieân cho bieát ñaõ phaûi boû ra hai naêm tìm nhieàu moái daây môùi ghi laïi ñöôïc moät baûn tieåu söû. Traàn Daân Tieân töï ñaùnh giaù baûn tieåu söû laø trung thaønh, ñuùng ñaén, sinh ñoäng, khoâng theâu deät, khoâng baøy ñaët. Theo Traàn Daân Tieân, sôû dó phaûi coâng phu vaø maát nhieàu thôøi gian tìm hieåu nhö vaäy vì Hoà Chí Minh ñaõ töø choái khoâng chòu keå cho Traàn Daân Tieân bieát tieåu söû cuûa mình do hieän nay coøn nhieàu vieäc caàn thieát hôn. Raát nhieàu ñoàng baøo ñang ñoùi khoå... Chuùng ta neân laøm nhöõng coâng vieäc heát söùc caàn kíp ñi ñaõ! Coøn tieåu söû cuûa toâi... thong thaû seõ noùi ñeán! Naêm 1976, Ñaûng vaø Nhaø Nöôùc Coäng Saûn Vieät Nam coâng boá Traàn Daân Tieân khoâng phaûi ngöôøi naøo khaùc maø chæ laø buùt hieäu cuûa Hoà Chí Minh. Söï xaùc nhaän nhaém muïc ñích taïo neùt haøo quang môùi cho Hoà Chí Minh laø ngoaøi taøi ñaáu tranh coøn coù caû vaên taøi vaø coù theâm moät taùc phaåm vaên hoïc laø Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà Chuû tòch. Nhöng söï xaùc nhaän cuõng cho thaáy töø 1948 tôùi 1976, nhöõng ngöôøi tìm hieåu veà cuoäc ñôøi vaø con ngöôøi Hoà Chí Minh ôû caû trong laãn ngoaøi nöôùc ñaõ bò xoû muõi baèng moät troø bòp. Suoát 28 naêm, ngöôøi daân trong nöôùc vaø nhieàu ngöôøi caàm buùt ôû khaép nôi ñaõ döïa khoâng ít vaøo nhöõng maåu chuyeän cuûa Traàn Daân Tieân khi ñaùnh giaù con ngöôøi Hoà Chí Minh. Cho ñeán naêm

SATURDAY, MAY 21, 2005 2000, Duiker coøn laäp laïi vieäc caäu beù Nguyeãn Taát Thaønh thaáy roõ ñöôøng loái ñaáu tranh cuûa caùc nhaø caùch maïng tieàn boái laø sai laàm neân töø choái lôøi môøi xuaát ngoaïi cuûa cuï Phan Boäi Chaâu. Chi tieát naøy do Traàn Daân Tieân neâu ngay phaàn ñaàu saùch ñeå laøm tieàn ñeà cho vieäc töï tìm ñöôøng cöùu nöôùc cuûa Hoà Chí Minh. Nhieàu taùc giaû ñaõ döïa vaøo dieãn taû cuûa Traàn Daân Tieân ñeå cho raèng toaøn theå daân chuùng Vieät Nam heát söùc kính yeâu Hoà Chuû Tòch, luoân xöng tuïng Hoà Chuû Tòch laø Cha Hoà, laø Cha giaø daân toäc. Bernard Fall coøn noùi Hoà Chí Minh raát giaûn dò, khieâm toán neân khoâng chòu nhaän lôøi xöng tuïng naøy maø chæ nhaän mình laø Baùc Hoà, trong khi Halberstam quaû quyeát Hoà Chí Minh khoâng heà maéc chöùng beänh suøng baùi caù nhaân nhö moïi laõnh tuï khaùc. AÛnh höôûng roõ neùt nhaát maø Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà Chuû Tòch löu laïi laø taùc ñoäng ñoái vôùi söï xaùc ñònh lyù töôûng cuûa Hoà Chí Minh. Söï ñeà cao loøng yeâu nöôùc vaø boâi xoùa moái lieân heä vôùi Ñeä Tam Quoác Teá cuûa Hoà Chí Minh trong cuoán saùch khieán ngay nhöõng ngöôøi bieát roõ Hoà Chí Minh suøng tín chuû nghóa Coäng Saûn cuõng ñi tôùi keát luaän löûng lô kieåu Lacouture hay Sainteny raèng ñoù laø moät ngöôøi löôõng dieän, nöûa quoác gia, nöûa coäng saûn. Taát nhieân, aûnh höôûng cuûa cuoán saùch ñoái vôùi ngöôøi chöa coù dòp nhaän thöùc saâu saùt veà chuû nghóa Coäng Saûn nhö caùc ñaùm ñoâng ñaïi chuùng seõ raát deã daøng ñöa tôùi vieäc noùi theo Halberstam raèng Hoà Chí Minh laø moät nhaø aùi quoác vó ñaïi cuûa Vieät Nam. Coù theå coù moät thaéc maéc laø baèng caùch naøo cuoán saùch kyù teân Traàn Daân Tieân ñöôïc phoå caäp tôùi möùc ñoù? Tröôùc heát, Pierre Brocheux cho bieát cuoán saùch ñaõ coù baûn dòch Phaùp Ngöõ ngay töø naêm 1948, sau ñoù laø baûn dòch Anh Ngöõ vaø nhieàu thöù tieáng khaùc. Ngay trong tröôøng hôïp caùc baûn dòch naøy chæ ñöôïc moät

hai ngöôøi bieát, aûnh höôûng cuoán saùch vaãn deã daøng truyeàn xa qua caùch laøm vieäc cuûa nhöõng ngöôøi caàm buùt, khi aûnh höôûng cuoán saùch taùc ñoäng vaøo chæ vaøi taùc giaû thoâi. Chæ caàn moät lôøi ví von cuûa P.J Honey raèng Hoà Chí Minh coù moät phaàn tính caùch cuûa Gandhi laäp töùc coù söï laäp laïi cuûa Bernard Fall raèng Hoà Chí Minh boäc tröïc gioáng Gandhi vaø sau ñoù Halberstam quaû quyeát Hoà Chí Minh laø moät phaàn Gandhi... Vôùi cuøng cung caùch ñoù, caùi hình aûnh do Hoà Chí Minh töï toâ veõ qua doøng chöõ “nhaân daân goïi Hoà Chuû Tòch laø Cha Giaø cuûa Daân Toäc” ñaõ ñöôïc truyeàn nhaéc ñeå bieán daàn thaønh hình aûnh thöïc laø ñieàu khoâng ñaùng ngaïc nhieân. Neáu baûo söï vieäc ñaõ ñöôïc kieåm chöùng baèng caûnh huoáng nhaø ngöôøi daân naøo taïi mieàn Baéc cuõng treo aûnh Hoà Chí Minh, coù nôi daân chuùng coøn thôø Hoà Chí Minh nhö moät vò thaàn thì cuõng khoâng theå queân raèng naêm 1948 laø luùc Hoà Chí Minh taïo ra caùi hình aûnh mình laø Cha giaø daân toäc chæ môùi caùch caùi ngaøy Hoà Chí Minh phaûi ra tröôùc coâng chuùng khoùc loùc bieän baïch mình khoâng heà baùn nöôùc chöa ñaày 24 thaùng. Nhö theá, neáu ngöôøi daân coù toân suøng vaø goïi Hoà Chí Minh laø Cha giaø daân toäc thì ñoù chæ laø keát quaû cuûa moät noã löïc daét daãn, uoán naén thaäm chí cöôõng baùch nhieàu naêm, töø 1948 veà sau, chöù khoâng phaûn aûnh tình caûm thöïc söï cuûa toaøn theå daân chuùng ñoái vôùi Hoà Chí Minh, ít nhaát laø vaøo naêm 1948-chöa keå khi Hoà Chí Minh ngoài vieát saùch chæ môùi ôû khoaûng giöõa hoaëc cuoái naêm 1947. Luùc ñoù chæ duy nhaát coù moät ngöôøi nghó ñeán maáy chöõ Cha giaø daân toäc vaø ñoùng vai ngöôøi khaùc ñeå xöng tuïng mình baèng danh hieäu aáy laø Hoà Chí Minh. Luùc ñoù cuõng chæ duy nhaát coù moät ngöôøi laø Hoà Chí Minh dieãn taû Hoà Chí Minh goàm ñuû moïi ñöùc tính tuyeät vôøi nhö chaân thaønh, Tieáp trang D15

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D15

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D14

ngay thaúng, hy sinh, nhaân aùi, yeâu nöôùc, thöông daân... vaø duøng tieáng NGÖÔØI vieát hoa moãi khi nhaéc ñeán mình ñeå toû söï toân kính tuyeät ñoái. Thöïc ra, 6 naêm sau caùi thôøi ñieåm maø Hoà Chí Minh töï dieãn taû mình ñöôïc toaøn daân coi laø Cha giaø daân toäc, thöïc teá ñaõ noùi leân moät caùch cuï theå thaùi ñoä cuûa ngöôøi daân ñoái vôùi Hoà Chí Minh baèng söï traïng hôn moät trieäu ngöôøi boû xoùm laøng, saûn nghieäp ra ñi, khi mieàn Baéc ñaët döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Hoà Chí Minh. Hôn moät trieäu ñöùa con chaáp nhaän ñöông ñaàu vôùi caû caùi cheát ñeå tìm caùch xa laùnh Cha giaø chaéc chaén laø moät söï kieän caàn nhìn tôùi khi kieåm chöùng thöïc chaát caùi tình giöõa cha vaø con maø ngöôøi ta nhaéc tôùi. Vaø, coù leõ cuõng caàn kieåm chöùng vôùi ngay caû nhöõng ñöùa con coøn tieáp tuïc ôû laïi mieàn Baéc coi trong ñoù coù bao nhieâu phaàn traêm ñang nuoâi mong öôùc ñöôïc ra ñi hoaëc thoaùt khoûi söï laõnh ñaïo cuûa Cha giaø! Haõy hình dung luùc Hoà Chí Minh veõ ra caûnh mình khuyeân moät ngöôøi muoán vieát tieåu söû cuûa mình raèng “hieän nay coøn nhieàu vieäc caàn thieát hôn. Raát nhieàu ñoàng baøo ñang ñoùi khoå... Chuùng ta neân laøm nhöõng coâng vieäc heát söùc caàn kíp ñi ñaõ! Coøn tieåu söû cuûa toâi... thong thaû seõ noùi ñeán! cuõng chính laø luùc Hoà Chí Minh ñang ngoài vieát tieåu söû cuûa mình vaø ghi ñuùng doøng chöõ ñoù! Caùi thaät vaø caùi giaû trong lôøi noùi cuûa Hoà Chí Minh ôû ñaây khoâng coøn caàn baøn tôùi vaø caùn caân cuõng roõ raøng nghieâng veà phía naøo, giöõa vieäc vieát tieåu söû cuûa Hoà Chí Minh vôùi vieäc Hoà Chí Minh ñang quan taâm ñeán söï ñoùi khoå cuûa ñoàng baøo. Duø vaäy, Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà chuû tòch roõ raøng ñaõ coù taùc

ñoäng daét daãn dö luaän raát lôùn. Gaàn nhö caùc taùc giaû sau naøy ôû caû trong laãn ngoaøi nöôùc khi phaùc hoïa con ngöôøi Hoà Chí Minh ñeàu khoâng qua khoûi caùi khung do Hoà Chí Minh ñaõ döïng leân cho hình aûnh cuûa mình. Cuõng coù theå keå thôøi ñieåm cuoán saùch ra maét ñaõ ñoùng goùp raát nhieàu vaøo vieäc taïo aûnh höôûng. Naêm 1948, Hoà Chí Minh chöa ñöôïc dö luaän quoác teá löu taâm nhieàu, chöa heà coù taøi lieäu noùi veà Hoà Chí Minh neân cuoán saùch trôû thaønh caàn thieát cho nhöõng ngöôøi muoán tìm hieåu, khi vai troø Hoà Chí Minh trôû neân quan troïng hôn treân baøn côø quoác teá vaøo ñaàu thaäp nieân 1950. Coù theå baûo cuoán saùch chính laø taøi lieäu duy nhaát vaøo luùc ñoù noùi veà nhaân vaät Hoà Chí Minh, nhaát laø taùc giaû cuoán saùch ñaõ cho bieát phaûi daønh suoát hai naêm söu taàm taøi lieäu, gaëp gôõ caùc chöùng nhaân vaø baûo ñaûm ghi nhaän moät caùch trung thöïc, khoâng theâu deät, khoâng baøy ñaët. Noäi dung saùch khoâng chæ ñeà cao con ngöôøi Hoà Chí Minh maø coøn coá xoùa môø tính chaát Coäng Saûn cuûa Hoà Chí Minh vaø ñaëc bieät nhaém trieät haï moïi toå chöùc vaø nhaân vaät ñaáu tranh yeâu nöôùc thuôû ñoù. Hoaøng Hoa Thaùm vaø nghóa quaân Yeân Theá bò coi laø naëng coát caùch phong kieán. Phan Chu Trinh bò coi laø sai laàm do chæ yeâu caàu ngöôøi Phaùp thöïc hieän caûi löông. Phan Boäi Chaâu bò coi laø “ñöa hoå cöûa tröôùc, röôùc beo cöûa sau” vì döïa vaøo Nhaät. Vieät Nam Quoác Daân Ñaûng bò cheâ laø khoâng coù chính cöông roõ raøng, chæ lo toå chöùc ñaùm binh só Vieät Nam trong quaân ñoäi thuoäc ñòa Phaùp ñeå baïo ñoäng. Vieät Nam Caùch Maïng Ñoàng Minh Hoäi bò cheâ laø

theo Quoác Daân Ñaûng Trung Hoa... Veà caùc nhaân vaät ñaáu tranh nhö Nguyeãn Haûi Thaàn, Nguyeãn Töôøng Tam, Vuõ Hoàng Khanh... thì Hoà Chí Minh vieát: “Ñoái vôùi boïn naøy, nhaân daân raát khinh bæ. Ngöôøi ta hoûi taïi sao laïi ñeå cho haïng ngöôøi naøy ôû trong Quoác Hoäi ñaàu tieân cuûa nöôùc Vieät Nam? Ñaây laø moät söï nhuïc nhaõ cho cheá ñoä daân chuû môùi vv... Hoà chuû tòch raát hieåu loøng töùc toái cuûa nhaân daân ñoái vôùi caùc “nghò vieân” naøy. Hoà chuû tòch giaûi thích cho nhaân daân moät caùch raát giaûn ñôn. Chuû tòch noùi: Muoán gioàng khoai gioàng luùa, ngöôøi ta phaûi duøng phaân. Muoán ñi ñeán daân chuû ñoâi khi chuùng ta phaûi laøm nhöõng vieäc chuùng ta khoâng vui loøng laøm.” (25) Trong khi ñoù, Hoà Chí Minh ñaëc bieät ñeà cao mình lieân tuïc hoaït ñoäng ñaáu tranh, nhöng boû qua taát caû nhöõng hoaït ñoäng lieân heä vôùi Quoác Teá Coäng Saûn, khoâng nhaéc tôùi nhöõng baøi baùo töøng vieát veà Lenin, khoâng nhaéc tôùi vai troø phuï taù cho Borodin ôû Quaûng Chaâu, khoâng nhaéc tôùi nhöõng coâng taùc toå chöùc tuyeân truyeàn nhaän laõnh töø Pavel Mif vaø Hilaire Noulens, khoâng nhaéc tôùi thôøi gian laø Thieáu Taù Hoà Quang trong Baùt Loä Quaân Trung Coäng, thaäm chí coøn laøm nhö khoâng dính tôùi vieäc thaønh laäp Ñaûng Coäng Saûn Ñoâng Döông vaø phong traøo Xoâ Vieát Ngheä Tónh 19291930... Hoà Chí Minh coøn nhieàu laàn baøi baùc boïn ñeá quoác bòa ñaët raèng nhöõng ngöôøi caùch maïng laø tay sai cuûa Ñeä Tam Quoác Teá... Ñeá quoác Anh cho raèng oâng Nguyeãn laø tay sai cuûa Lieân Xoâ... Phaùp-Nhaät tuyeân truyeàn aàm ó Vieät Minh laø coäng saûn, nhaän chæ thò, tieàn baïc cuûa Maïc Tö Khoa vv... Caùc söï vieäc vöøa keå cho thaáy gì? Tröôùc heát, coù ba ñieàu lieân heä ñeán cuoán saùch caàn löu yù: - Thöù nhaát, laø Chuû Tòch Nöôùc, Chuû Tòch Ñaûng giöõa luùc chieán tranh khoác lieät, sao

Hoà Chí Minh laïi daønh thôøi giôø laøm moät vieäc maø nhieàu ngöôøi, trong soá coù Vuõ Thö Hieân, cho laø ngôù ngaån vaø thöøa? Coù thaät laø thöøa khoâng? -Thöù hai, Hoà Chí Minh muoán phoå bieán cuoán saùch moät caùch khaån caáp (ngay sau khi vöøa vieát xong, coù theå laø cuoái naêm 1947) vaø roäng raõi ra khaép theá giôùi. - Thöù ba, Hoà Chí Minh giaáu nheïm moïi daáu veát ñeå khoâng ai bieát chính mình laø taùc giaû. Ngay ngöôøi thaân caän beân caïnh Hoà Chí Minh coù leõ cuõng khoâng maáy ai bieát, coøn ngöôøi bieát chaéc chaén ñaõ nhaän leänh khoâng ñöôïc tieát loä. Luùc aáy, chieán tranh ñang dieãn ra khoác lieät vôùi öu theá nghieâng veà phía Phaùp. Vieät Minh bò ñaåy lui ôû nhieàu nôi, Hoà Chí Minh vaø chính phuû cuûa oâng phaûi chui luûi trong vuøng nuùi röøng Vieät Baéc.Dö aâm phaûn ñoái trong quaàn chuùng chöa döùt veà baûn Hieäp Öôùc Sô Boä 6-3-1946 maø caùc ñaûng phaùi quoác gia buoäc toäi Hoà Chí Minh nhöôïng boä quaù ñaùng do chaáp nhaän cho quaân Phaùp vaøo mieàn Baéc. Quan troïng hôn laø dö luaän chính giôùi Myõ khoâng thuaän lôïi cho Hoà Chí Minh nhö cuoái naêm 1945. Hoà Chí Minh khoâng coøn ñöôïc nhìn nhö moät ngöôøi yeâu nöôùc maø trôû thaønh ngöôøi ñöôïc Lieân Xoâ duøng ñeå baønh tröôùng theá löïc ôû vuøng Ñoâng Nam AÙ. Quan troïng hôn nöõa laø luùc aáy Phaùp coù yù xoay chieàu cuoäc chieán sang höôùng ngaên chaën söï baønh tröôùng cuûa chuû nghóa Coäng Saûn vaø vaán ñeà choáng Coäng ñaõ ñöôïc ñaët laïi trong dö luaän ôû nhieàu nôi, keå caû vuøng Phaùp chieám ñoùng laãn vuøng khaùng chieán. Trong cuoán saùch, Hoà Chí Minh ñaõ nhaéc ñeán yù höôùng naøy cuûa Phaùp qua ñoaïn noùi veà hoaït ñoäng cuûa Bolaert giöõa naêm 1947, muoán toå chöùc “maët traän quoác gia” ñeå choáng laïi chính phuû Hoà Chí Minh. (26) Trong khi ñoù, chuû tröông dieät caùc phaàn töû ñoái laäp maø Hoà Chí Minh vaø Coäng Saûn Vieät Nam theo ñuoåi töø naêm 1945 khieán ñang nhen nhuùm laïi nhieàu toå chöùc

choáng Coäng ôû khaép hai mieàn Nam-Baéc. Khung caûnh chung ñoù cuûa tình hình chính trò, quaân söï cho thaáy Hoà Chí Minh laâm theá heát söùc khoù khaên vôùi möùc ñoä bò ñe doïa naëng neà. Ñieåm töïa duy nhaát coù theå giuùp vöôït thoaùt nguy cô laø chieâu baøi daân toäc yeâu nöôùc. Vôùi chieâu baøi naøy, Hoà Chí Minh seõ giöõ ñöôïc tính chaát chính nghóa khaùng chieán choáng xaâm löôïc ñeå döïa vaøo söï uûng hoä tích cöïc cuûa moïi taàng lôùp daân chuùng haèng khao khaùt giaønh laïi chuû quyeàn quoác gia töø bao nhieâu naêm qua. Cuõng vôùi chieâu baøi naøy, Hoà Chí Minh seõ ñoàng hoùa ñöôïc vaøo haøng nguõ daân toäc yeâu nöôùc vaø coù theå nhaän ñöôïc söï hoã trôï cuûa nhöõng ngöôøi yeâu chuoäng coâng baèng treân khaép theá giôùi haàu taïo moät dö luaän chính trò ñuû gaây khoù khaên cho caùc noã löïc quaân söï cuûa Phaùp taïi Vieät Nam. Cuøng vôùi vieäc cuûng coá chieâu baøi naøy, Hoà Chí Minh heát lôøi maït saùt nhöõng ngöôøi quoác gia yeâu nöôùc. Ñaây chính laø ngoïn ñoøn vöøa tröïc tieáp caûn phaù vöøa tröïc tieáp taán coâng vaøo aûnh höôûng söï chuyeån höôùng cuoäc chieán cuûa Phaùp treân caû hai maët traän quoác noäi vaø quoác ngoaïi. Caùc nhaân vaät quoác gia bò boâi baùc lieân tuïc laø tham tieàn, löu manh, maät thaùm cho Phaùp - Nhaät seõ khoù khaên trong vieäc thu huùt söï uûng hoä cuûa daân chuùng, trong khi deã daøng bò dö luaän quoác teá nhìn nhö moät thöù buø nhìn tay sai cho Phaùp tieán haønh cuoäc chieán xaâm löôïc Vieät Nam. Toùm laïi, Hoà Chí Minh ñaõ ñaët vaøo cuoán saùch muïc ñích tuyeân truyeàn chính nghóa cho cuoäc chieán do mình ñang laõnh ñaïo ñeå tranh thuû nhaân taâm. Phaûi baèng moïi caùch cho nhaân daân trong nöôùc vaø dö luaän theá giôùi thaáy löïc löôïng Vieät Minh chieán ñaáu vì chuû nghóa daân toäc chöù khoâng vì chuû nghóa coäng saûn vaø thaáy Hoà Chí Minh ñöôïc nhaân daân khaép nöôùc tuyeät ñoái tin töôûng, kính yeâu, suy toân nhö vò cha giaø daân toäc.

Cho neân Hoà Chí Minh khoâng theå khoâng vieát cuoán saùch treân, khoâng theå chaäm treã trong vieäc phoå bieán cuoán saùch ñi khaép nôi vaø taát nhieân khoâng theå cho ai bieát chính mình laø taùc giaû. Ñaët cuoán saùch vaøo khung caûnh tình hình ñoù, ngöôøi ñoïc khoâng coøn baän taâm nhieàu veà vieäc ñoái chieáu xem lôøi noùi naøo cuûa Hoà Chí Minh ñaõ traùi ngöôïc haún vôùi thöïc teá vaø möùc ñoä gian doái cao tôùi ñaâu. Sainteny töøng coù moät nhaän xeùt raát saéc beùn veà Hoà Chí Minh: “Khi möu tính cuûa oâng ta hay ñoàng chí cuûa oâng ta, hoaëc chính baûn thaân oâng ta bò ñe doïa, oâng ta seõ khoâng do döï duøng nhöõng caùch taøn baïo. Veà phöông dieän naøy, oâng ta hoaøn toaøn thuoäc veà caùi thöù chaâu AÙ quaù nhieàu maâu thuaãn, ôû ñoù ngöôøi ta aùp duïng nhöõng hình thöùc tra taán cöïc hình tinh vi nhaát tieáp theo nhöõng nghi thöùc xaõ giao raát ö ngoït ngaøo”. Khi nhìn Hoà Chí Minh nhö caùch nhìn cuûa Sainteny thì khoâng theå moâ taû Hoà Chí Minh baèng nhöõng ñöôøng neùt vaø maøu saéc maø chính Hoà Chí Minh ñaõ gôïi ra tröôùc maét moïi ngöôøi vaø cuõng chaúng caàn phaân tích veà nhöõng maøu saéc ñoù. Coù theå noùi Nhöõng maåu chuyeän veà ñôøi hoaït ñoäng cuûa Hoà chuû tòch laø moät kieät taùc veà tuyeân truyeàn chính trò. Kieät taùc tuyeân truyeàn naøy ñaõ ñöa Hoà Chí Minh leân ñaøi quang vinh, ñaõ giuùp Hoà Chí Minh coù theå ñaùnh thaéng keû thuø maïnh hôn gaáp boäi veà maët quaân söï. Nhôø coù noù toaøn daân môùi lao mình vaøo löûa ñaïn ñeå baûo toàn quyeàn löïc cho Hoà Chí Minh maø cöù nghó mình ñang chieán ñaáu vì toå quoác. Nhôø coù noù, nhieàu ngöôøi caàm buùt ôû khaép nôi môùi laàm töôûng vieäc choáng Coäng chæ laø chieâu baøi cho caùc cöôøng quoác tieán haønh nhöõng cuoäc chieán phi nghóa nhaém xaâm löôïc caùc nöôùc nhöôïc tieåu, vaø vì theá, ñaõ töï choïn caùi söù maïng ñöùng ra beânh vöïc cho Hoà Chí Minh vaø Coäng Saûn Vieät Nam. Tieáp trang D16

DAT

D16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 21, 2005

Xeùt laïi nguoàn goác vaø baûn theå giaùo duïc Vieät Nam hieän ñaïi THAÏCH TRUNG GIAÛ LTS: Giaùo Sö Thaïch Trung Giaû nguyeân laø moät nhaø giaùo laõo thaønh cuûa mieàn Nam, haàu nhö oâng ñaõ soáng vaø daïy hoïc taïi Nha Trang suoát caû ñôøi mình, vaø ñaõ goùp phaàn ñaøo taïo raát nhieàu trí thöùc vaø chuyeân gia Vieät Nam thôøi tröôùc 1975. Ngoaøi vieäc daïy hoïc oâng coøn laø moät nhaø vaên, vaø ñaõ laø taùc giaû cuûa khaù nhieàu taùc phaåm chuyeân veà vaên hoïc baèng Vieät ngöõ vaø Phaùp ngöõ. Baøi vieát döôùi ñaây ñaõ ñaêng taûi trong Taïp Chí Tö Töôûng cuûa Vieän Ñaïi Hoïc Vaïn Haïnh, soá 4.

Vaên hoùa laø phaàn hoàn cuûa moät nöôùc, chính vaên hoùa ñaõ taïo ra moïi bình dieän, moïi hoaït ñoäng cuûa ñôøi soáng daân toäc bôûi theá cho neân nhöõng chuyeân gia veà vaên hoùa ñaõ goïi kinh teá sinh hoaït, chính trò sinh hoaït, trí thöùc sinh hoaït laø nhöõng hình thaùi vaên hoùa. Hoïc giaû Ñaøo Duy Anh ñaõ döïa treân nhöõng phaïm truø ñoù maø vieát cuoán Vieät Nam Vaên Hoùa Söû Cöông vaäy. Vaên hoùa töùc laø vaên minh, vaø vaên hoùa cuõng laø giaùo duïc, giaùo duïc laø xaây döïng cô sôû vaên hoùa cho ngaøy mai thöøa höôûng vaø vun boài cho truyeàn thoáng ngaøy hoâm nay. Coå thôøi, nhieäm vuï giaùo duïc khoâng ñeø quaù naëng leân treân hoïc ñöôøng; hoïc ñöôøng khoâng ñeø quaù naëng leân treân chính quyeàn neân khoâng caàn phaûi keá hoaïch hoùa ñaïi quy moâ vôùi nhöõng chöông trình vöøa saâu roäng vöøa tinh vi nhö baây giôø. Xöa kia nhöõng tröôøng hoïc laø hieám, nhöõng cô sôû toân giaùo thì nhieàu; nhöõng trung taâm vaên hoùa baét ñaàu töï ñoù. Pythagore môû tröôøng daïy trieát hoïc, khoa hoïc, chính trò coù maøu saéc toân giaùo; Khoång Töû môû tröôøng daïy ñaïo ñöùc vaø chính trò, hay ñuùng hôn, caùi chính trò dieãn dòch töø ñaïo ñöùc - nhöõng tröôøng nhö theá khoâng nhieàu, phöông phaùp giaùo duïc nhö theá khoâng roäng lôùn so vôùi toân giaùo. Nöôùc Vieät Nam suoát nghìn naêm Baéc thuoäc, gaàn hoaøn toaøn do nhöõng nhaø tu haønh gaùnh vaùc giaùo duïc

quaàn chuùng; ngay ñeán caû nhöõng quaân sö chính trò nhöõng thôøi môùi ñoäc loäc Ñinh, Leâ, Lyù cuõng laø nhöõng thieàn sö Khuoâng Vieät, Vaïn Haïnh. Ngöôøi Taøu coù daïy ñaïo Khoång nhöng khoâng ñöôïc phoå bieán, moät vaøi teân nhö Lyù Caàm, Lyù Tieán khoùc loùc thaûm thieát môùi xin ñöôïc laøm quan sau maáy traêm naêm Baéc thuoäc ñuû chöùng toû caùi hoïc ngoaøi toân giaùo ñaõ thu heïp ñeán möùc ñoä toái thieåu vì hai leõ: moät laø tinh thaàn quoác gia, hai laø soá quan lieâu thö laïi xöa kia khoâng caàn nhieàu maø phaàn lôùn ñeå daønh cho ngöôøi Taøu. Sang ñeán thôøi ñoäc laäp Lyù Traàn coù khoa thi Tam giaùo, töø ñôøi Leâ chæ ñoäc toân Khoång Maïnh thì nhieäm vuï giaùo duïc cuûa toân giaùo thu bôùt laïi. Nhöng daàu sao nhöõng chính quyeàn Lyù, Traàn, Leâ gaàn 10 theá kyû cuõng chæ môû vaøi tröôøng Quoác Töû Giaùm töùc ñaïi hoïc, thôøi Nguyeãn môû theâm ít tröôøng coâng laäp vôùi nhöõng chöùc vuï giaùo thuï. Nhöng ôû moïi chieàu saâu roäng vaãn laø tö nhaân gaùnh vaùc vôùi nhöõng oâng thaày töø côõ anh khoùa chöa ñoã ñaït chæ coù xoùm laøng bieát, ñeán nhöõng Tröông Haùn Sieâu, Chu Vaên An, Nguyeãn Khuyeán ñaõ thaønh danh trôû veà. Khuynh höôùng cuûa chính quyeàn thöôøng keát tinh yù thöùc daân toäc vôùi nhöõng moân thi vaø nhöõng ñeà thi, ñaõ ñònh chöông trình, ñaõ laøm kim chæ nam ñôn giaûng nhöng chaéc chaén cho thaày troø baûo nhau.

Nhöng baây giôø giaùo duïc laø moät guoàng maùy khoång loà vôùi nhöõng boä phaän phöùc taïp töø tieåu hoïc ñeán ñaïi hoïc qua hai caáp trung hoïc phaûi coù moät söï phoái hôïp tinh vi vôùi nhöõng chöông trình tæ mæ vaø nhöõng toå chöùc ñaïi quy moâ cuûa chính quyeàn loâi cuoán chaët cheõ moïi toå chöùc tö laäp. Neáu guoàng maùy giaùo duïc ñaõ khoù khaên thì nhieäm vuï nhöõng nhaø giaùo duïc cuûa moät nöôùc thay ñoåi laïi cöïc kyø khoù khaên vì hoaøn caûnh vôùi naõo traïng cuûa daân toäc khoâng nhö xöa, töï noù ñaõ khoâng gioáng noù thì laøm sao laïi heät nhö ngöôøi, maø söï maát coøn cuûa moät nöôùc laø ôû giaùo duïc, ôû vieäc ñaøo taïo linh hoàn töø ngöôøi laõnh ñaïo ngaøy mai cho ñeán nhöõng caùn boä vôùi toaøn daân phaûi coù moät yù thöùc taäp theå laønh maïnh Maø moät neàn giaùo duïc moâ phoûng thieáu linh ñoäng, chaéc chaén chæ ñaøo taïo ra nhöõng quaàn chuùng leäch laïc beänh hoaïn - moät daân toäc chuaån bò ñöa nhau xuoáng vöïc thaúm. Giaùo duïc Vieät Nam töø ñaâu ñeán vaø seõ daét veà ñaâu: Haõy xeùt laïi giaùo duïc Vieät Nam hieän ñaïi Noù töø ñaâu ñeán vaø seõ daét veà ñaâu? Haõy xeùt laïi tröôùc khi quaù muoän. Vaø phaûi xeùt laïi neáu ta chöa xoùa boû hai chöõ traùch nhieäm trong töï ñieån. Chuùng ta khoâng theå naøo laøm giaùo duïc nhö traâu caøy theo ñöôøng höôùng cuûa ngöôøi ñaõ vaïch. Töø 1945 sau khi Phaùp bò Nhaät ñaûo chính, chính phuû Traàn Troïng Kim ñaõ ñöa ra

moät chöông trình giaùo duïc Toâi khoâng coù taøi lieäu aáy trong tay nhöng coù nhieàu taäp keá tieáp ñeán baây giôø töø loaïi in ñeán loaïi quay roneùo. Ngoaøi ra coù theo doõi nhöõng döï ñònh vaø hoaït ñoäng giaùo duïc. Coù leõ ít quoác gia traûi

qua nhieàu cuoäc söûa ñoåi chöông trình nhö chuùng ta, nhöng xeùt kyõ chæ nhaèm vaøo nhöõng chi tieát cuû noäi dung giaùo duïc vaø hình thöùc toå chöùc ñieàu haønh nhöõng cô quan hôn laø caên baûn saâu xa cuûa giaùo duïc. Vieäc cöû phaùi ñoaøn sang thaêm nhöõng cô sôû giaùo duïc ngoaïi quoác cuøng nhöõng phöông phaùp giaûng daïy, laø ñieàu neân laøm nhöng chæ laø caùi ngoïn, nhöõng vieäc aáy chæ höõu duïng khi chuùng ta ñaõ tìm ra ñöôïc neàn giaùo duïc cuûa mình. Ñeán ñaây cuõng neân phaân bieät maáy ñieàu vaãn goïi ñaïi khaùi laø phöông phaùp giaùo duïc. Ñaàu tieân phaûi phaân bieät ñöôøng loái giaùo duïc vôùi kyõ thuaät giaùo duïc: Moät laø ñöôøng loái giaùo duïc hay laø caùi lyù töôûng, caùi tinh thaàn ñöôïc cuï theå hoùa trong moät chöông

Sophie Quinn-Judge vaø Traàn Daân Tieân MINH VOÕ Tieáp trang D15

Nhöng, söï coù maët cuûa cuoán saùch ñaõ ñuû cho thaáy Hoà Chí Minh khoâng bao giôø laø moät ngöôøi boäc tröïc, thaúng thaén, chaân thaønh, ñoàng thôøi caøng khoù theå tin Hoà Chí Minh laø moät ngöôøi yeâu nöôùc, thöông daân nhö nhöõng lôøi töï dieãn taû. Hoà Chí Minh chæ cho thaáy quyeát taâm baûo toàn quyeàn löïc ñeå tieáp tuïc theo ñuoåi tham voïng cuûa mình baèng moïi thuû ñoaïn xaûo traù, giaûo hoaït, maëc tình ñoåi traéng thay ñen, noùi khoâng thaønh coù, löôøng gaït taát caû nhöõng ngöôøi ngay thaúng treân khaép theá giôùi vaø nhaãn taâm khai thaùc xöông maùu ñoàng baøo baèng nhöõng ñieàu nguïy taïo veà baûn thaân. Cuoán saùch ñaõ ñoùng heát vai troø cuûa noù trong vieäc giuùp Hoà Chí Minh phuïng söï lyù töôûng cuûa oâng ta. Nhöng cuoán saùch cuõng goùp phaàn quan troïng ñeå phaùc hoïa troïn veïn chaân töôùng Hoà Chí Minh maø Sainteny ñaõ dieãn taû laø keû saün

saøng söû duïng nhöõng cöïc hình tra taán tinh vi nhaát tieáp theo nhöõng nghi thöùc xaõ giao heát söùc ngoït ngaøo. CHUÙ THÍCH CHÖÔNG 09 (01) Nhöõng söï kieän lòch söû ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam-tr. 672 (02) Theo Pierre Brocheux trong Ho Chi Minh, naêm 1948 oâng Hoà ñaõ trao baûn dòch tieáng Phaùp cuûa cuoán saùch treân cho moät nhaân vieân phuï traùch phoøng thoâng tin toøa ñaïi söù CS Vieät Nam ôû Ngöôõng Quang, Mieán Ñieän ñeå dòch ra tieáng Anh vaø caùc thöù tieáng khaùc. Nhaân vieân naøy teân Hoaøng Nguyeân. (03)-(04)-(05)-(06)-(07)-(08)(09)-(10) SÑD tr. 5-6, 18, 1112, 14-15, 18, 24, 35, 53 (11)-(12)-(13)-(14)-(15)-(16)(17) SÑD tr. 64-68, 69, 69-74, 86, 89, 102-103, 103-105 (18) SÑD tr. 107-109: Theo Hoaøng Vaên Hoan trong Gioït

trình ghi nhöõng ñieàu ñem ra giaùo duïc ñeå ñaøo taïo con ngöôøi Hai laø kyõ thuaät giaùo duïc goàm caùch toå chöùc, leà loái truyeàn baù vaø nhöõng phöông tieän. Haàu heát moïi söûa ñoåi cuûa nhöõng chính phuû ñaõ nhaèm vaøo choã sau naøy maø cöù töôûng raèng xaây döïng moät neàn giaùo duïc môùi meû. Ñaøo taïo moät con ngöôøi sieâu thôøi gian vaø khoâng gian coù ñuû moïi yeáu toá toát ñeïp vaø caàn thieát cuûa nhaân loaïi muoân ñôøi laø moät ñieàu khoâng töôûng; maø ñaøo taïo moät con ngöôøi theo ñuùng nhö moät ngöôøi ôû hoaøn caûnh khaùc, khaû naêng khaùc, cöùu caùnh khaùc, xöù sôû khaùc, lòch söû khaùc cuõng laø moät ñieàu khoâi haøi bi thaûm. Nhöng giaùo duïc Vieät Nam vaøi naêm nay ñaõ laøm gì? Thì ta ñaõ moâ phoûng giaùo Tieáp trang D18

Nöôùc Trong Bieån Caû thì khoaûng 1940, Hoan thöôøng bí maät gaëp Hoà Chí Minh ôû bieän söï xöù Baùt Loä Quaân ñeå baøn coâng vieäc. Hoà Chí Minh nhaéc neân möôïn danh nghóa Vieät Minh theo teân goïi taét Vieät Nam Ñoäc Laäp Ñoàng Minh Hoäi cuûa cuï Hoà Hoïc Laõm vaø cuï Nguyeãn Haûi Thaàn ñeå döïa vaøo ñoù maø hoaït ñoäng. ÔÛ ñaây Hoà Chí Minh laïi vieát nhö mình khoâng heà hay bieát gì veà hoaït ñoäng cuûa Nguyeãn Haûi Thaàn, trong khi caùi maët traän maø Hoà Chí Minh toå chöùc ôû Pac Boù vaøo thaùng 51941 cuõng mang teân Vieät Minh vaø ñöôïc giaûi thích laø teân taét cuûa Vieät Nam Ñoäc Laäp Ñoàng Minh (19)-(20)-(21)-(22)-(23)-(24)(25)-(26) SÑD tr. 110, 122, 130-133, 162, 165-166, 167, 141, 160. Xin löu yù: Neáu nhöõng trang treân khôi leân nhöõng toø moø, thaéc maéc thì xin tìm ñoïc toaøn boä taùc phaåm HOÀ CHÍ MINH, nhaän ñònh toång hôïp cuûa Minh Voõ do Tuû Saùch Tieáng Queâ Höông xuaát baûn (ñieän thoaïi cuûa Tuû Saùch TQH: 703-573-1207 hoaëc 949-4956752)

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D17

.3”

DAT

D18 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Xeùt laïi nguoàn goác vaø baûn theå giaùo duïc Vieät Nam hieän ñaïi THAÏCH TRUNG GIAÛ Tieáp trang D16

duïc Phaùp daàu coù söûa ñoåi laët vaët, quanh quaån nhö truyeän vôï anh phuø thuûy trong coå tích sai aâm binh ñaùnh caây cau ñaèng sau ra ñaèng tröôùc ñeå anh phuø thuûy sai aâm binh ñaùnh laïi caây cau ñaèng tröôùc ra ñaèng sau. Nhöng neàn giaùo duïc Phaùp töø ñaâu ñeán, nhöõng nguyeân nhaân naøo taïo ra noù, baûn theå noù laø gì vaø ñaõ ñöa tôùi nhöõng haäu quaû naøo giaûi ñöôïc maáy ñieàu naøy laø ta hieåu ñöôïc chaân töôùng cuûa giaùo duïc Vieät Nam hieän ñaïi. Naêm 1789 ngöôøi Phaùp phaù nguïc Bastille laät ñoå neàn quaân chuû, laät theo caû giaùo quyeàn, ñaõ ñöa ra moät phöông chaâm môùi laø Hoïc ñöôøng ly khai vôùi Giaùo hoäi Xöa kia roøng raõ nhieàu theá kyû, giaùo duïc do Giaùo hoäi. Khoâng phaûi nhöõng tu vieän, maø ngay caû ñeán nhöõng tröôøng ñaïi hoï nhö Sorbonne cuõng do moät nhaø tu haønh saùng laäp vôùi muïc ñích giaûng daïy thaàn hoïc. Söï hình thaønh, söï phaùt trieån vaø söï caûi bieán cuûa tröôøng aáy töø thôøi Trung coå ñeán baây giôø chöùa ñöïng nhieàu yù nghóa. Tuy töø xöa ngöôøi Phaùp cuõng nhö Taây phöông ñaõ tham baùc caû khoa hoïc vaøo giaùo duïc nhöng cho ñeán tröôùc ngaøy Caùch Maïng hình boùng cuûa Giaùo hoäi vaãn bao truøm Hoïc ñöôøng. Vaäy cho Hoïc ñöôøng ly khai vôùi Giaùo hoäi, ngöôøi Phaùp thay theá baèng moät neàn giaùo duïc trung laäp thoaùt ra khoûi moïi giaùo ñieàu, moät neàn giaùo duïc nhaèm vaøo vieäc môû mang trí thöùc ñaøo taïo nhöõng chuyeân vieân, chuyeân vieân veà

khoa hoïc, chuyeân vieân veà vaên hoùa, chuyeân vieân thuaàn tuùy maø thoâi. Khoâng phaûi laø neàn giaùo duïc ñaøo taïo con ngöôøi bôûi noùi con ngöôøi phaûi noùi lyù töôûng. Phaûi noùi ñöôøng höôùng, maø muoán ñaøo taïo con ngöôøi coù lyù töôûng, coù ñöôøng höôùng phaûi daïy haén moät thöù ñaïo ñöùc hoaëc cuõ hoaëc môùi, moät caùch quan nieäm vuõ truï vaø nhaân sinh ñeå laáy kim chæ nam giöõa ñöôøng ñôøi vaïn neûo, giöõa thieän aùc, giaû, chaân chaèng chòt giao nhau nhö meâ hoàn traän. Ta ñaõ theo giaùo duïc Phaùp khoâng cho ngöôøi hoïc kim chæ nam giöõa meâ hoàn traän: Neàn giaùo duïc Phaùp, neàn giaùo duïc sau 1789 laø moät neàn giaùo duïc phaù hoaïi - phaù hoaïi cuõng coù khi caàn, coù giai ñoaïn thieát yeáu, nhöng nhaát ñònh phaûi vöôït qua nhö san phaúng caùi cuõ phaûi xaây caùi gì treân ñaát môùi Nhöng giaùo duïc Phaùp chæ phaù hoaïi chæ san phaúng, sau khi laät ñoå lyù töôûng cuûa Giaùo hoäi khoâng coù gì ñeå thay vaøo cho ñeán baây giôø gaàn hai traêm naêm. Moân ñöùc duïc, coâng daân giaùo duïc ñöôïc daønh cho moät, hai giôø töôïng tröng trong soá 24 giôø hoïc moãi tuaàn ôû trung tieåu hoïc; leân ñeán ñeä nhaát, ñaïo ñöùc hoïc trong chöông trình trieát hoïc bieán thaønh moân giaûi phaãu ñaïo ñöùc hôn laø truyeàn daïy ñaïo ñöùc cho hoïc sinh ÔÛ ñaïi hoïc, vaên khoa goàm maáy möôi chöùng chæ ñeå löïa choïn, chæ coù moät vaøi chöùng chæ veà trieát laïc loaøi, yeáu toá ñaïo ñöùc trong moät vaøi trieát heä maø ngöôøi ta xeùt qua vôùi quan ñieåm giaûi

phaãu ñaõ ñöôïc trang bò döôùi ñeä nhaát trung hoïc. Ngöôøi ta ngaàm cho ñöùc duïc laø thöù aáu tró, khoâng ñaùng phaûi daïy nhieàu, noùi laém hoùa thaønh nhaøm, queân phaét raèng töø maáy chuïc theá kyû cho ñeán gaàn ñaây noù ñaõ laø nguoàn goác cuûa thieân kinh vaïn quyeån cuõng laø moät thöù khoa hoïc vôùi nhöõng chaân trôøi saâu xa kyø dieäu vaø lyù thuù boäi phaàn. Chæ caàn nhaéc laïi tö töôûng cuûa Socrate ñöôïc ngöôøi ta hieåu theo hai nghóa, maø theo yù chuùng toâi phaûi hieåu theo hai nghóa môùi ñuû, vì hai nghóa sinh hoùa töông tuïc. Nghóa thöù nhaát: Ñaïo ñöùc laø minh trieát. Nghóa thöù hai: Ñaïo ñöùc laø moät thöù khoa hoïc Maø söï giaûng daïy cuûa Socrate keát tinh trong maáy chuïc boä saùch cuûa Platon theâm vaøi cuoán cuûa Xenophon chöùng toå ñieàu ñoù. Nguõ Kinh Töù Thö cuûa Khoång Maïnh khoâng phaûi laø nhöõng boä saùch luaân lyù khoâ khan cöùng nhaéc; Ñaïo ñöùc kinh, Nam Hoa kinh cuûa Laõo Trang laïi caøng toû roõ ñaïo ñöùc laø moät heä thoáng huyeàn dieäu, tinh vi, phong phuù nhö moät khoa hoïc, treân moïi khoa hoïc. Khoûi noùi ñeán kinh ñieån AÁn Ñoä thöïc meânh mang saâu thaúm nhö röøng bieån. Chæ caàn theâm: Vöông Döông Minh chæ laøm caùi vieäc saùng toû chaân nghóa Khoång Minh vôùi thuyeát tri haønh hôïp nhaát maø ñaõ ñuû laäp neân moät moân phaùi ñaïo ñöùc, moät khoa hoïc doài daøo khieán cho daân Nhaät huøng cöôøng vì bieát tham cöùu. Vaên hoïc söû gia Gustave Sanson ñaõ nhaän xeùt saâu saéc laø thôøi Trung coå ngöôøi hieäp syõ laäp thaân vôùi hai chöõ Ñöùc tin vaø Danh döï; vaø khi hai chöõ ñoù phai môø laø luùc suïp ñoå caû traät töï phong kieán, suy taøn caû moät neàn vaên minh

Carpet & Tile, Woodfloor

7888 Westminster Blvd., Westminster, CA 92683 Chuyeân baùn thaûm, gaïch boâng ñuû loaïi cho tö gia vaø vaên phoøng

Gaïch boâng 99¢/SQ/gaïch up $2.99 Yard/Commercial up Chuù yù: Tieäm chuùng toâi coù baùn sæ vaø leû theû ñieän thoaïi goïi veà Vieät Nam

(714) 893-1539 (714) 623-0089

Show room haøng môùi veà 2004 ñuû maët haøng choïn löïa.

ÑÒNH GIAÙ MIEÃN PHÍ

OÂng cha chuùng ta thôøi Lyù Traàn ñaõ laäp thaân vôùi maáy chöõ Ñaïi Huøng, Ñaïi Löïc, Ñaïi Töø Bi; haäu baùn trieàu Traàn trôû ñi, ba chöõ ñoù thay theá bôûi naêm chöõ Nhaân, Nghóa, Leã, Trí, Tín. Baây giôø chuùng ta ñöôïc trang bò vôùi caùi gì tröôùc côn loác moïi chieàu yù thöùc heä Nhöõng boùng ma phaát phô ñi veà hay thoåi giaït veà caùi neûo khôi naøo. Nöôùc Phaùp ñaõ ñaït haäu quaû naøo vôùi neàn giaùo duïc aáy? Caù nhaân chuû nghóa phaùt trieån ñeán toät ñoä, vaø nöôùc Phaùp ñaõ baïi traän trong cuoäc Theá chieán Ñeä nhò Khoâng theå ñem thaønh baïi maø luaän anh huøng vì chính nöôùc Ñöùc cuõng ruùt cuïc thaát traän nhöng thöù baïi traän cuûa Phaùp ñaëc bieät nhaát trong lòch söû loaøi ngöôøi khi ta so saùnh trình ñoä vaên minh giöõa hai nöôùc vôùi thôøi gian chôùp nhoaùng vaø thaùi ñoä khi baïi traän cuûa ngöôøi Phaùp. Nöôùc Nam Tö vôùi daân soá nhoû hôn, vôùi vuõ khí thoâ sô hôn ñaõ caàm chaân 20 sö ñoaøn thieän chieán cuûa Ñöùc suoát saùu naêm Theá chieán ñeå ñôïi ngaøy phaûn coâng thaéng lôïi, trong khi quaân Ñöùc tieán vaøo ñaát Phaùp nhö vaøo choã khoâng ngöôøi vôùi thôøi gian kyû luïc. Cuõng ngöôøi Nam Tö, sau Theá chieán ñeán baây giôø ñaõ thaùch thöùc Nga Soâ ñeå giöõ vöõng chuû quyeàn chöù khoâng chòu leä thuoäc maëc daàu xöù ñoù bò nöôùc khoång loà vôùi maáy nöôùc chö haàu bao vaây ñe doïa. Chính tinh thaàn ñaõ quyeát ñònh vaø ngöôøi Phaùp ñaõ taän höôûng caùi quaû cuûa neàn giaùo duïc sai ñöôøng. Nhieàu nöôùc cuõng coù neàn giaùo duïc phaûng phaát gaàn xa vôùi Phaùp nhöng nhöõng nöôùc nhö Anh Caùt Lôïi nhôø caên baûn tinh thaàn vöõng chaéc neân ñaõ tieát giaûm söï ñoäc haïi.

SATURDAY, MAY 21, 2005 Ñöùc, Nga ñaøo taïo con ngöôøi tröôùc chuyeân vieân: Ñöùc quoác xaõ, Nga Coäng saûn nhaän thaáy nhöôïc ñieåm naøy neân ñaõ ñöa ra moät neàn giaùo duïc laáy tuyeân truyeàn trong khi nöôùc Phaùp chæ laät ñoå maø khoâng coù gì thay theá. Ngöôøi Phaùp lo vieäc ñaøo taïo chuyeân vieân, Quoác xaõ vaø Coäng saûn ñoaït laáy con ngöôøi tröôùc khi vaø sau khi ñaøo taïo noù thaønh chuyeân vieân cho mình Bôûi theá ngöôøi Ñöùc ngöôøi Nga, ngöôøi Nam Tö ra traän vôùi taát caû söï haêng say quyeát töû thì ngöôøi Phaùp chæ coù hai baøn tay caàm suùng khoâng hoàn. Ñem hoang mang choïi vôùi cuoàng tín ñem trieäu taám loøng rôøi raõ maø ñuïng vaøo khoái moät taám loøng cuûa trieäu con ngöôøi ñuùc laïi thì coù khaùc gì ñem trieäu quaû tröùng ñaäp vaøo moät taûng ñaù. Nöôùc Hoa Kyø moät daân toäc treû maïnh ñöông leân coù moät kho taøi nguyeân lôùn baèng caû theá giôùi goùp laïi theo thoáng keâ chính xaùc vaø coù moät kho vuõ khí khoång loà, aáy theá maø danh töôùng Mac Arthur töùc laø moät ngöôøi Myõ yeâu nöôùc baäc nhaát, coù thaåm quyeàn cuõng baäc nhaát trong vieäc phaùt ngoân ñaõ thôû than raèng tinh thaàn ngöôøi Myõ nheï hôn ñoà trang bò neân ñaõ boû lôõ dòp quyeát ñònh chieán tröôøng beân Cao Ly. Voõ khí khoâng chöa ñuû, phaûi coù moät tinh thaàn, maø chuùng ta töø kyõ thuaät ñeán moïi phöông dieän ñeàu thieáu, thì tinh thaàn phaûi ñöôïc coi laø yeáu toá sinh töû laøm nguyeân ñoäng löïc cho taát caû Neàn giaùo duïc cuûa chuùng ta hieän thôøi moâ phoûng daïi doät neàn giaùo duïc cuûa Phaùp ñaõ cho thaáy nhöõng keát quaû tai haïi vaø coøn höùa heïn moät töông lai ñen toái mòt muø. Hoïc leäch laïc thaønh ích kyû vaø phaù hoaïi: Ngöôøi ñi hoïc

caøng cao caøng vò kyû coi xaõ hoäi phaûi ñeàn coâng aên hoïc cho mình Ñaùng leõ phaûi töï hoûi vôùi ngaàn naøy kieán thöùc phaûi coù bao nhieâu boån phaän thì ngöôøi ta nghó vôùi ngaàn naøy naêm aên hoïc phaûi coù bao nhieâu xe hôi nhaø laàu. Moät baùc só toång tröôûng y teá phôi baøy taâm lyù cuûa sinh vieân y khoa maø oâng laø böïc thaày ñaõ ñöôïc gaàn caän nhieàu, vôùi nhöõng lôøi ñaïi khaùi nhö sau: tröø moät soá ít ñaùng kheo coøn phaàn lôùn hoïc khoâng ra gì maø chæ thích thi ñoã ñeå ra hoát baïc vaø laáy vôï giaøu. Veà phaàn chuùng toâi, coù laàn hoûi moät thanh nieân tröôùc ñaõ hoïc mình thì chaøng ta traû lôøi: - Thöa thaày, con ñöông hoïc laáy caùi baèng gieát ngöôøi. Ñaønh raèng caâu noùi ñuøa nhöng chaúng caàn bieát moân phaân taâm hoïc ngöôøi ta cuõng thöøa hieåu chaøng thanh nieân naøy ñaõ taäp traâng traùo coi caùi ngheà chöõa beänh laø laøm tieàn vaø coù lôõ tay cuõng chaúng thaèng naøo laøm quaùi gì noåi vì ñaõ coù baèng caáp laøm aùo giaùp Nghóa laø ngöôøi ta cuõng chaúng theøm ñaïo ñöùc giaû noùi leân raèng mình hoïc caùi ngheà cöùu nhaân ñoä theá. Khoâng phaûi ít nhöõng beänh nhaân ñaõ töøng phaøn naøn treân baùo chí veà thaùi ñoä cuûa moät soá sinh vieân y khoa thöïc taäp ñaõ coi vieäc moå buïng, moå maét ngöôøi khaùc laø troø ñuøa vôùi nhau, moät troø ñuøa raát nhieân nguy hieåm. Nhöng khoâng phaûi rieâng sinh vieân y khoa maø nhieàu keû ñi hoïc cuõng coù tinh thaàn töông töï vì hoï cuõng ñeàu laø naïn nhaân cuûa moät neàn giaùo duïc sai laàm. Neáu nöôùc Phaùp laø ñaïi thí tröôøng cuûa caùi hoïc moät chieàu thì cuõng treân ñaát Phaùp coù nhöõng ngöôøi traéc löôïng saâu saéc tinh vi hôn ñaâu heát Tieáp trang D20

DAT

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D19

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

DAT

PHAÂN ÖU

Chuùng toâi voâ cuøng thöông tieác, nhaän ñöôïc tin buoàn

Cuï Baø Quaû Phuï

TAÊNG THIEÂN HUOÁN Nhuõ danh Maria Voõ Thò Phung laø Thaân Maãu cuûa Baùc Só Taêng Nhieáp vaø Nhaïc Maãu cuûa Baùc Só Ngoâ Thò Taâm Vöøa meänh chung luùc 4 giôø saùng ngaøy Thöù Hai, 16 thaùng 5 naêm 2005, taïi Tö gia quaän Cam, CA, Hoa Kyø.

Höôûng thoï 93 tuoåi Chuùng toâi xin thaønh thaät chia buoàn cuøng Baùc Só Taêng Nhieáp, Baùc Só Ngoâ Thò Taâm vaø toaøn theå tang quyeán. Nguyeän xin Thieân Chuùa ñöa linh hoàn Maria Voõ Thò Phung sôùm veà nöôùc Chuùa. -

B/S B/S B/S B/S B/S B/S B/S B/S

VAØ BAØ PHAN THANH TUØNG HUYØNH THÒ CAÅM VAÂN NGUYEÃN THÒ NHÔN NOÂNG THEÁ ANH CHTN TÖÔØNG VI VAØ BAØ NGUYEÃN ÑAÊNG CAÙT VAØ BAØ VOÕ VAÊN TUØNG VAØ BAØ BUØI ÑOÀNG

ÑOÀNG THAØNH KÍNH PHAÂN ÖU

D20 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

THÖÙC TÆNH Trích taïp chí Caùnh EÙn (Ñöùc) NGUYEÃN ÑÖÙC TROÏNG

Hieän nay, ôû Vieät Nam ñang coù hieän töôïng thöùc tænh cuûa moät soá ngöôøi tröôùc kia coù moät vò trí nhaát ñònh trong boä maùy caàm quyeàn, nay veà höu hay khoâng coøn quyeàn löïc nöõa, coù nhieàu thôøi gian suy ngaãm, ñaõ vieát ra nhöõng ñieàu mang ít nhieàu söï thaät.

Xeùt laïi nguoàn goác vaø baûn theå giaùo duïc Vieät Nam hieän ñaïi Tieáp trang D18

nhöõng haäu quaû traàm troïng nhö söû gia Guizot ñaõ noùi: “Trí duïc neáu khoâng ñi ñoâi vôùi ñöùc duïc seõ laø goác cuûa söï kieâu ngaïo, baát phuïc tuøng, ích kyû vaø nhö theá caøng nguy hieåm hôn cho xaõ hoäi”. Caâu noùi ñoù coù giaù trò phoå quaùt muoân ñôøi nhöng rieâng nöôùc Vieät Nam ta maáy chuïc naêm trôû laïi ñaây ñaõ cung caáp ngaøn vaïn thí duï ñieån hình nhaát, linh ñoäng nhaát ñeå chöùng minh ñeán noãi ta coù caûm töôûng noù keát tinh taát caû dieãn tieán cuûa taâm traïng cuõng nhö chung ñuùc moïi haønh vi thaønh moät ñònh luaät theùp ñanh bao haøm ñuû nhaân vôùi quaû. Coù leõ töø cöïc ñoan naøy sang cöïc ñoan khaùc, töø thaùi ñoä caùc oâng quan nho hoïc thôøi Töï Ñöùc phaûn ñoái ñöôøng loái giaùo duïc môùi cuûa Nguyeãn Tröôøng Toä, chæ bieát coù Töù thö Nguõ kinh, ngöôøi ta ñeán thaùi ñoä ngöôïc laïi laø chæ môû mang trí thöùc khoâng caàn lo xaây döïng taâm hoàn Nhöng neàn giaùo duïc xöa neáu loä nhöôïc ñieåm töø vaøi theá kyû nay tröôùc kyû nguyeân khoa hoïc thì noù ñaõ laøm troøn nhieäm vuï cuûa noù roøng raõ maáy ngaøn naêm, neân nöôùc Vieät Nam môùi toàn taïi ñeán baây giôø vôùi nhöõng theá kyû oanh lieät ñaùnh Toáng, bình Chieâm, dieät Moâng coå cuûa ñoaøn quaân ñaõ baùch chieán khaép theá giôùi. Vaø tröôùc khi taét, neàn giaùo duïc xöa ñaõ cung hieán cho Toå quoác nhöõng Hoaøng Dieäu, Nguyeãn Tri Phöông, Phan Thanh Giaûn, Phan Ñình Phuøng, Nguyeãn Thöôïng Hieàn, Phan Boäi Chaâu, Phan Chu Trinh vôùi bieát bao nhieâu laø nho só voâ danh ñaõ xaû thaân vì nöôùc. Nguyeãn Thaùi Hoïc vôùi ñoàng chí ñaõ hieåu giaù trò cuûa hoï, bieát raèng mình chæ laø nhöõng keû thöøa keá neân ñaõ suy toân Phan Boäi Chaâu, tính chuyeän röôùc Phan Boäi Chaâu khoûi nôi quaûn thuùc. Ngöôøi ta ñaõ queân raèng chính Phan Boäi Chaâu vôùi Phan Chu Trinh ñaõ khôûi xöôùng phong traøo Duy Taân ñem ñaïo Nho thích nghi vôùi thôøi ñaïi, thaâu thaùi vaên minh khoa hoïc Vaø cuõng chính Phan Boäi Chaâu ñaõ gôûi ñoàng chí sang Nhaät, Ñöùc ñeå thöïc hieän ñieàu ñoù. Maø ñieàu hieån nhieân laø nöôùc Nhaät ñaõ duy taân ñuoåi kòp nhöõng nöôùc Taây Phöông veà khoa hoïc laø bôûi vì thaám nhuaàn tö töôûng Khoång Maïnh chaân chính ñöôïc Vöông Döông Minh laøm saùng toû vôùi thuyeát tri haønh hôïp nhaát. Vaäy, töï caùi hoïc xaây döïng con ngöôøi khoâng choáng traùi vôùi vaên minh khoa hoïc, hai chí só hoï Phan ñaõ cöïc löïc ñaû kích boïn huû nho vì thieån caän vì löôøi bieáng ñaõ oâm laáy caùi hoïc töø chöông, thu heïp ñaïo Khoång Maïnh trong caùi voû tu thaân khoâ cöùng maø khoâng cho noù ñöôïc hoøa vaøo caùi doøng sinh hoùa khoâng ngöøng ñuùng nhö tinh thaàn Kinh dòch. Caùi hoïc ñaøo taïo con ngöôøi laø goác, caùi hoïc ñaøo taïo chuyeân vieân laø ngoïn, caùi hoïc tröôùc coù khi loãi laàm öù ñoïng nhöng caùi hoïc sau khoâng coù noù laø caùi nhaø khoâng neàn taûng.

Taát nhieân, nhöõng ngöôøi naøy, do caû moät quaù trình naèm trong moät guoàng maùy toå chöùc cuûa moät ñaûng ñoäc taøi, maø khi ñeán vôùi noù chæ baèng taám loøng yeâu nöôùc thuaàn tuùy, khoâng ít thì nhieàu, cuõng khoâng theå ruõ boû ñöôïc heát caùi quaù khöù “haøo huøng” cuûa mình, cuûa ñaûng mình. Cuõng coù nhaän ñònh cho raèng neáu nhöõng ngöôøi naøy vaãn coøn ôû trong haøng nguõ laõnh ñaïo, thì hoï vì quaù baän taâm vaøo nhöõng tranh ñaáu ñeå giöõ quyeàn löïc, ñeå thu lôïi veà kinh teá, bò nhöõng raøng buoäc veà toå chöùc vaø caû nhöõng noãi lo sôï vaøo chính caùi guoàng maùy chuyeân chính do hoï goùp coâng taïo neân, seõ khoù coù theå coù ñöôïc nhöõng suy nghó, haønh ñoäng toát hôn cho ñaát nöôùc vaø hoï cuõng seõ nhö nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo ñang ñöông quyeàn hieân nay maø thoâi. Nhöng noùi cho coâng baèng, thì duø chaäm, nhöng nhöõng baøi vieát tænh thöùc cuûa nhöõng ngöôøi naøy ñaõ goùp phaàn laøm cho moïi ngöôøi nhaän thaáy roõ hôn boä maët thaät cuûa ban laõnh ñaïo caáp cao Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam, thaáy roõ caùch cai trò daân chuùng cuõng nhö caùch cai trò trong noäi boä ñaûng, trong caáp laõnh ñaïo cao caáp nhaát cuûa Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam vaãn chæ laø caùch cai trò

phong kieán ñoäi loát Coäng Saûn, caùch cai trò laïc haäu, baûo thuû döôùi nhöõng myõ töø daân chuû - taäp trung, ñoäc laäp - töï do, yeâu nöôùc... Noåi baät trong nhöõng baøi vieát gaàn ñaây ñöôïc tieát loä laø hoài kyù cuûa nguyeân thöù tröôûng Ngoaïi Giao Traàn Quang Cô. Laø moät ngöôøi coù cuøng moät suy nghó vôùi boä tröôûng Ngoaïi Giao Nguyeãn Cô Thaïch, (ngöôøi bò coi laø vaät teá thaàn ñeå Ñoã Möôøi - Leâ Ñöùc Anh caàu hoøa vôùi Trung Quoác). Traàn Quang Cô ñaõ boäc loä trong cuoán Hoài öùc vaø suy nghó cuûa mình, nhöõng söï thaät cuûa ban laõnh ñaïo cao nhaát Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam trong thôøi kyø töø 1975 ñeán 1993: Kieâu ngaïo sau chieán thaéng 1975, Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam ñaõ boû lôõ cô hoäi hoøa giaûi vôùi Myõ, taïo tieàn ñeà cho söï phaùt trieån ôû Vieät Nam; daõ taâm cuûa Trung Quoác muoán Vieät Nam luoân coù chieán tranh, chia caét, khoâng phaùt trieån vaø saün saøng cöôùp ñaát cuûa Vieät Nam khi coù thôøi cô; Caùch maïng Nhung vaø söï suïp ñoå böùc töôøng Berlin daãn ñeán söï suïp ñoå cuûa Chuû Nghóa Coäng Saûn ôû Lieân Xoâ vaø Ñoâng AÂu, lo sôï cho ñòa vò caàm quyeàn cuûa mình, Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam ñaõ quî luïy, nhöôïng boä Trung Quoác ñeå toàn taïi, Ñoã

Möôøi, Leâ Ñöùc Anh naém caùc chöùc vuï cao nhaát vôùi söï hoan hæ chaáp nhaän cuûa quan thaày Trung Quoác... Chính töø caëp baøi truøng naøy trôû ñi, môùi ñeå xaûy ra vieäc kyù hai Hieäp öôùc oâ nhuïc, daâng ñaát, daâng bieån cho Trung Quoác. Ngoaøi ra cuoán hoài kyù coøn cho thaáy khoâng coù moät chuùt daân chuû naøo trong noäi boä Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam, nhöõng quyeát ñònh quan troïng cuûa quoác gia chæ ñeàu do moät nhoùm vaøi ba ngöôøi quyeát ñònh thay cho caû Boä chính trò, TÖ ñaûng, Quoác hoäi... Xoân xao dö luaän gaàn ñaây laø baøi phaùt bieåu cuûa Ts Leâ Ñaêng Doanh trong cuoäc toïa ñaøm coù UÛy vieân boä chính trò Traàn Ñình Hoan tham döï, ñeå chuaån bò cho Ñaïi hoä X cuûa Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam. TS Leâ Ñaêng Doanh laø coá vaán kinh teá cuûa maáy ñôøi Toång bí thö Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam, thuû töôùng Vieät Nam. OÂng ñaõ noùi moät caùch raát thaúng thaén veà vaán ñeà kinh teá thò tröôøng, töï do daân chuû, theå cheá caàm quyeàn ôû trong moät ñaát nöôùc ñang phaùt trieån nhö ñaát nöôùc Vieät Nam. Tieán Só Doanh ñaõ thaúng thaén, duõng caûm chæ ra raèng: “Heä thoáng chính trò cuûa chuùng ta ñang boäc loä ngaøy caøng nhieàu nhöõng baát caäp ñeå giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà laâu daøi, cô baûn, caáp baùch cuûa daân toäc vaø cuûa ñaát nöôùc”... “Nhöôïc ñieåm lôùn nhaát cuûa theå cheá chính trò cuûa chuùng ta laø gì. Laø cheá ñoä ñaûng trò, chuyeân cheá vaø maát daân chuû raát naëng neà”. Vôùi moät theå cheá nhö vaäy, cuøng vôùi nhöõng baûo thuû veà tö

SATURDAY, MAY 21, 2005 töôûng, khö khö oâm laáy moät thöù chuû nghóa ñaõ loãi thôøi, bò loaøi ngöôøi loaïi boû, Vieät Nam khoâng theå coù caùch naøo ñeå phaùt huy ñöôïc heát caùc noäi löïc cuûa mình. OÂng cuõng ñaõ noùi roõ, coâng cuoäc ñoåi môùi cuûa Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam theo caùi caùch hieän nay ñang laøm, chæ ñoåi môùi kinh teá chöù khoâng ñoåi môùi theå cheá chính trò, thì haøng chuïc naêm nöõa Vieät Nam vaãn tieáp tuïc laø moät nöôùc keùm phaùt trieån. Tuy coøn nhöõng vaán ñeà caàn phaûi tranh luaän, nhöng nhöõng yù kieán cuûa oâng Doanh thaät söï laø moät tieáng noùi ñaùng traân troïng vaø neáu nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo Vieät Nam bieát nghe theo thì thaät laø moät cô hoäi cho ñaát nöôùc. Moät yù kieán nöõa maø toâi muoán ñeà caäp trong baøi naøy laø nhöõng yù kieán cuûa nguyeân thuû töôùng Vieät Nam, oâng Voõ Vaên Kieät. OÂng Kieät trong böùc thö göûi tôùi caùc UÛy vieân BCHTÖ Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam döï Hoäi Nghò laàn thöù 11, BCHTÖ Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam Khoùa IX, ñaõ noùi veà vaán ñeà maát daân chuû trong Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam. OÂng ñaõ chæ ra raèng töø maáy chuïc naêm qua, caùc UÛy vieân trung Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam ñeàu bò bieán thaønh nhöõng buø nhìn bieát giô tay bieåu quyeát, ñeå theå hieän yù muoán cuûa moät vaøi laõnh ñaïo cao nhaát ñöôïc ngoài vaøo vò trí laõnh ñaïo theo kieåu truyeàn ngoâi vua cuûa cheá ñoä phong kieán. Moät baøi vieát nöõa cuõng ñöôïc dö luaän chuù yù laø baøi “Thôøi Ñaïi Môùi, Tö Töôûng Môùi” cuûa cöïu toång bieân taäp baùo Nhaân daân, Hoaøng Tuøng.

Laø moät ngöôøi laõnh ñaïo cô quan ngoân luaän cuûa Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam trong gaàn 20 naêm, Hoaøng Tuøng ñöôïc coi laø nhaø lyù luaän maùc xít haøng ñaàu cuûa Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam. Trong baøi vieát, tuy vaãn khoâng thoaùt khoûi ñöôïc lyù luaän cuûa moät ngöôøi chuyeân vieát xaõ luaän treân baùo ñaûng, oâng Hoaøng Tuøng cuõng ñaõ nhaän ra moät ñieàu cô baûn: “moät cheá ñoä kinh teá xaõ hoäi chæ coù theå thay ñoåi do söï phaùt trieån ñeán haïn cuûa kyõ thuaät saûn xuaát vaø moät neàn vaên hoùa phuø hôïp”... “Thoaùt ly, baát chaáp qui luaät vaän ñoäng khaùch quan thì caùi giaù phaûi traû raát cao, daãn ñeán nhöõng thaûm hoïa lòch söû”. OÂng cuõng nhaän thaáy nhöõng khieám khuyeát cuûa moät chuû nghóa ñaõ coù töø tröôùc ñaây hôn 100 naêm raèng: “chuû nghóa Marx laø saûn phaåm cuûa lòch söû, noùi cuï theå hôn laø saûn phaåm cuûa nöôùc Anh, nöôùc Phaùp, nöôùc Ñöùc theá kyû thöù 19. Ba nöôùc aáy khoâng phaûi laø caû theá giôùi. Vaø theá giôùi khoâng ñöùng ôû choã ñöùng caùch ngaøy nay 150 naêm bieán ñoåi ñeán choùng maët”... “Trong heä thoáng lyù luaän cuûa Marx vaø Engels coù nhieàu yeáu toá taû khuynh ñaåy noù ñeán choã trôû thaønh moät hoïc thuyeát ñaõ theå hieän ôû quan nieäm giai caáp cöïc ñoan”. Chính töø nhöõng khieám khuyeát taû khuynh naøy ñaõ daãn ñeán caùc tö töôûng chuû ñaïo duøng baïo löïc caùch maïng, chuyeân chính voâ saûn ñeå daønh vaø thieát laäp chính quyeàn, ñöa tôùi nhöõng cheá ñoä ñoäc taøi maø theo taùc giaû: “Gengis Khan, Napoleùon, Tieáp trang D23

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D21

.3”

PHAÂN ÖU Chuùng chaùu voâ cuøng xuùc ñoäng nhaän ñöôïc tin:

Cuï Baø:

LAÕ HUY PHONG

Khueâ Danh: NGUYEÃN THÒ YÙ, Phaùp Danh: DIEÄU YÙ

Ñaõ boû baùo thaân ngaøy 14 thaùng 5 naêm 2005 taïi San Jose California

Höôûng thoï 100 tuoåi Chuùng chaùu nguyeän caàu höông linh thím cao ñaêng Phaät Quoác. Thaønh kính chia buoàn cuøng toaøn theå gia ñình caùc em: LAÕ THÒ THUÏC, LAÕ HUY QUYÙ, LAÕ THANH LONG, LAÕ THÒ YEÁN, LAÕ THÒ HÖÔØNG Caùc anh chò vaø caùc chaùu: Baø quaû phuï LAÕ HUY LAÕNG caùc con vaø chaùu Baø LAÕ THÒ LINH vaø caùc con Baø LAÕ THÒ HOA caùc con vaø chaùu Baø LAÕ THÒ LÖÏ choàng vaø caùc con OÂng Baø LAÕ HOAØNG TRUNG vaø caùc con ORANGE COUNTY, CALIFORNIA

DAT

D22 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

.3”

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

thöïc,” Baø Laura Bush noùi vôùi baùo chí nhö vaäy tröôùc luùc ñeán Amman laø chaëng döøng chaân ñaàu tieân cuûa baø. “Toâi khoâng nghó laø hoï thaät söï coù yù nieäm ñuùng ñaén veà ngöôøi Myõ bieát toân troïng ñaïo lyù... coù loøng bao dung ñoái vôùi caùc toân giaùo.” Toøa Baïch OÁc ñaõ keâu goïi baùo Newsweek haõy giuùp söûa chöõa nhöõng hö haïi do baøi baùo veà Kinh Koran cuûa hoï taïo ra - maø roài sau ñoù taïp chí naøy ñaõ ruùt laïi - cho raèng caùc nhaân vieân thaåm vaán taïi nhaø tuø quaân söï ôû Cuba ñaõ giaät nöôùc doäi xuoáng caàu tieâu ít nhaát laø moät baûn Kinh thieâng lieâng cuûa ngöôøi Hoài Giaùo ñeå coá buoäc tuø nhaân phaûi cung khai. Vì tö töôûng choáng Myõ ñaõ daâng cao trong theá giôùi Hoài Giaùo sau cuoäc xaâm chieám Iraq do Myõ caàm ñaàu vaø vì coù vuï haønh haï tuø nhaân taïi khaùm ñöôøng Abu Ghraib, baøi baùo cuûa Newsweek ñaõ gaây neân nhöõng vuï phaûn khaùng baïo ñoäng taïi Afghanistan, nôi coù 16 ngöôøi bò thieät maïng vaø hôn 100 ngöôøi nöõa bò thöông, taïi Pakistan, Indonesia vaø Daûi Gaza.

Vò ñeä nhaát phu nhaân noùi raèng baùo Newsweek ñaõ sai laàm, nhöng ngöôøi ta khoâng theå ñoå loãi hoaøn toaøn cho tôø baùo veà nhöõng gì xaûy ra sau ñoù. “Dó nhieân laø toâi nghó ñaây laø ñieàu tai haïi, nhöng taïi Hoa Kyø, giaû duï coù moät baøi baùo kinh khuûng, daân chuùng thöôøng khoâng noåi loaïn vaø roài saùt haïi nhöõng ngöôøi khaùc. Nhöng quyù vò cuõng khoâng theå boû qua nhöõng gì ñaõ xaûy ra vì coù söï sai laàm ñoù,” baø noùi theá, roài theâm: “Quyù vò khoâng theå ñoå loãi taát caû cho Newsweek ñöôïc.” Khôûi söï vôùi baøi dieãn vaên ñoïc taïi Dieãn Ñaøn Kinh Teá Theá Giôùi ôû Töû Haûi, Jordan, vaøo hoâm Thöù Baûy, vò ñeä nhaát phu nhaân noùi raèng baø seõ thuùc giuïc vieäc nôùi roäng quyeàn baàu cöû cuûa phuï nöõ taïi Trung Ñoâng. “Trong moät neàn daân chuû, moïi ngöôøi ñeàu phaûi tham döï chöù neáu khoâng thì neàn daân chuû ñoù khoâng coù hieäu quaû gì heát,” baø noùi vôùi caùc nhaø baùo nhö vaäy, nhöng sau ñoù laïi noùi theâm: “Toâi cuõng muoán moïi ngöôøi taïi Trung Ñoâng hieåu raèng chuùng toâi khoâng nghó laø chuùng toâi coù theå giaûi ñaùp heát moïi caâu hoûi ñöôïc, vaø raèng khoâng phaûi chuùng toâi seõ tìm caùch giaûi ñaùp heát moïi baøi toaùn cho hoï ñaâu.” (V.P.)

“Noùi toùm laïi, thì gaàn nhö trong taát caû caùc Ñaûng caàm quyeàn ñeàu thöïc hieän quyeàn löïc caù nhaân”... “Töø khi naém quyeàn laõnh ñaïo ñaát nöôùc, caùc ñaûng trôû thaønh chuyeân quyeàn, ngöôøi laõnh ñaïo tuyeät ñoái. Veà danh nghóa thì noùi raèng ñaûng cuûa giai caáp coâng nhaân, cuûa toaøn Ñaûng, trong thöïc teá thì ngöôøi ñöùng ñaàu naém moïi quyeàn löïc, thoâng qua heä thoáng toå chöùc thöïc haønh moïi quyeât ñònh. Ngöôøi ñöùng ñaàu thöôøng nhaân danh nguyeân taéc taäp trung, gaén theâm moät caùch loûng leûo ñeå chuyeân quyeàn vaø giaûi thích laø nguyeân taéc cao nhaát trong sinh hoaït cuûa Ñaûng.”

Duø xuaát phaùt töø yù ñònh cöùu ñaûng, laøm cho ñaûng trong saïch, vöõng maïnh hôn ñeå tieáp tuïc ñoäc quyeàn laõnh ñaïo, nhöng baèng nhöõng daãn chöùng, phaân tích ñöôïc ñöa ra, caùc baøi vieát treân cuøng vôùi haøng loaït caùc baøi vieát cuûa nhöõng trí thöùc tieán boä khaùc, ñaõ moät phaàn naøo giuùp cho ngöôøi daân trong nöôùc nhìn roõ nhöõng söï thaät veà chuû nghóa Marx vaø Ñaûng Coäng Saûn, taïo ra moät söùc eùp cuûa döï luaän xaõ hoäi Vieät Nam, ñoøi hoûi moät cuoäc caûi caùch, ñoåi môùi thaät söï ñeå ñöa Vieät Nam tôùi moät xaõ hoäi daân chuû, töï do vaø phaùt trieån.

Ñeä Nhaát Phu Nhaân Laura Bush khôûi söï chuyeán thaêm Trung Ñoâng AMMAN, Jordan - Hoâm Thöù Saùu, 20 Thaùng Naêm, Ñeä Nhaát Phu Nhaân Hoa Kyø Laura Bush ñaõ khôûi söï chuyeán coâng du thieän chí Trung Ñoâng vôùi nhaän ñònh raèng hình aûnh cuûa Hoa Kyø ñoái vôùi theá giôùi Hoài Giaùo ñaõ bò thieät haïi naëng neà vì vuï tai tieáng haønh haï tuø nhaân vaø baøi vieát cuûa moät taïp chí noùi raèng caùc nhaân vieân ñieàu tra Myõ ñaõ thoùa maï Kinh Koran. Baø Bush cho hay baø hy voïng raèng söù maïng naêm ngaøy cuûa baø ñeán Jordan, Israel, Taây Ngaïn vaø Ai Caäp nhaân ñoù baø seõ nhaán maïnh tôùi taàm quan troïng cuûa vieäc trao theâm töï do chính trò cho phuï nöõ - seõ giuùp söûa chöõa nhöõng tai haïi ñoù. Baø cuõng nhìn nhaän nhöõng khoù khaên trong vieäc khôûi söï laïi tieán trình hoøa bình giöõa Israel vaø Palestine, vaø baø keâu goïi Toång Thoáng Ai Caäp Hosni Mubarak haõy neâu göông cho vuøng Trung Ñoâng baèng caùch thöïc hieän caùc cuoäc baàu cöû coâng baèng. “Toâi hy voïng raèng Trung Ñoâng, vuøng Trung Ñoâng môû roäng, khôûi söï hieåu bieát veà ngöôøi Myõ moät caùch trung

THÖÙC TÆNH Trích taïp chí Caùnh EÙn (Ñöùc) NGUYEÃN ÑÖÙC TROÏNG Tieáp trang D20

Hitler khoâng theå saùnh vai vôùi Stalin; Taàn Thuûy Hoaøng, Haùn Cao Toå, Ñöôøng Thaùi Toân khoâng theå saùnh vôùi Mao Traïch Ñoâng”. Treân thöïc teá nhaän xeùt, Hoaøng Tuøng ñaõ cho thaáy taát caû caùc nöôùc coù Ñaûng Coäng Saûn laõnh ñaïo, giaønh ñöôïc chính quyeàn, ñeàu laø nhöõng nöôùc maát daân chuû, vôùi caùc “cuoäc tranh chaáp quyeàn löïc dieãn ra lieân mieân”...

SATURDAY, MAY 21, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D23

DAT

D24 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7105 - 21 thaùng 5, 2005 (14 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 21, 2005

.3”

DAT