GRAM augustus 2022

SAMEN VOOR SCHONE EN AFVALVRIJE GEMEENTEN

VAKBLAD VAN DE NVRD | JAARGANG 108 #05 JUNI 2022 2017 VAKBLAD VAN DE NVRD | JAARGANG 113 #06 augustus PERIKELEN OOK VOERTUIGENRONDOM DE AFVALLEVERANCIERS HEBBEN STOFFENHEFFING LAST VAN SCHAARSTE

BIJPLAATSEN VAN IN AL HET RESTAFVAL AFVAL ONDERGRONDSE ÉÉN BIJ INZAMELVOERTUIG AFVALCONTAINERS

OPLOSSING VOOR GROF HUISHOUDELIJK WADDENEILANDEN VERWERKING VAN LUIERS STEEDS RESTAFVAL, IN WEL OF NIET VINDEN EIGEN WEG BIJ LUIERAFVAL DICHTERBIJ NASCHEIDEN? AANPAK RESTAFVAL BEWEGING

GR OE NT

€5 en Be tr zo ee ek ko rt ge in lijk gv tijd Ko ia w rt ig in ww gs .ag oo co ro k de te : G ch RA ni M ek ho ll an d.n l

EC HN IE KH OL LA

ND

COLOFON UITGEVER NVRD, WTC Arnhem Nieuwe Stationsstraat 10 6811 KS ARNHEM +31 (0)88 - 3770000 post@nvrd.nl www.nvrd.nl REDACTIECOMMISSIE Marc Veenhuizen, gemeente Oldebroek (hoofdredacteur) Addie Weenk, Rijkswaterstaat Folkert Starreveld, Cyclus Management Marianne Zegwaard, Stantec Kees van der Laan, Gemeente Rotterdam Ilse van der Grift, NVRD Peter de Boer, Royal HaskoningDHV EINDREDACTIE Karin Hegeman, Berit Aagten en Suzie van de Pas Postbus 1218, 6801 BE Arnhem +31 (0)88 - 3770000 hegeman@nvrd.nl

INHOUD 06

09

Lange levertijden, prijsverhogingen, tekort aan mensen om het werk uit te voeren. Iedereen heeft er momenteel mee te maken. De schaarste in de markt is allesbepalend en ontregelt aanbestedingen en contracten. Hoe ga je daar het beste mee om?

Gebundeld bedrijfsafval inzamelen draagt bij aan een schone en verkeersveilige stad. Gemeenten die meedoen aan Green Collective, zijn enthousiast maar er is ook veel geleerd.

SCHAARSTE IN DE MARKT ONTREGELT ALLES

ADVERTENTIE-EXPLOITATIE Elma Media B.V. Silvèr Snoek - Sales Manager 0226 33 16 67 - s.snoek@elma.nl www.elma.nl REALISATIE EN DRUK Print2Pack Coverbeeld: Pieter Bax ABONNEMENTENADMINISTRATIE NVRD, Postbus 1218, 6801 BE Arnhem Jaarabonnement ad €113,40 ex btw.

België €131,25 (Europa en buiten Europa op aanvraag).

BEËINDIGING ABONNEMENT Abonnementen moeten schriftelijk bij de NVRD en uiterlijk op 15 november worden opgezegd. Bij niet tijdige opzegging wordt het abonnement automatisch verlengd.

Gemeentereiniging en Afvalmanagement is het officiële vakblad van de NVRD. Hoewel door de uitgever de uiterste zorgvuldigheid is betracht, wordt voor de inhoud geen aansprakelijkheid aanvaard.

ISSN 1569-0458 © NVRD

14

VERWERKING VAN LUIERAFVAL IN BEWEGING Jarenlang werden wegwerpluiers en incontinentiemateriaal eigenlijk alleen maar verbrand. Maar sinds 2016 zit er schot in de recycling en speelt ook preventie een belangrijke rol.

AL HET RESTAFVAL IN ÉÉN INZAMELVOERTUIG

05 BEZEM 08 INTERNATIONAAL ONDERZOEK LAAT ZIEN DAT DE INZET VAN SCHONE INZAMELVOERTUIGEN NOG BEPERKT IS 11 UPV-ZWERFAFVAL, BETEKENIS EN STAND VAN ZAKEN 12 WADDENEILANDEN VINDEN EIGEN WEG BIJ AANPAK RESTAFVAL 17 LEREN EN STIMULEREN VAN DE MARKT 17 COLUMN WENDY DE WILD 18 GROOT GENOEG VOOR EEN BOS BLOEMEN, TE KLEIN VOOR EEN AFVALZAK 20 HOOGSTEDELIJKE WONINGBOUWOPGAVE VRAAGT FRISSE BLIK OP AFVALINZAMELING 22 KWALITEITSBEOORDELING INGEZAMELD GFT-AFVAL BIJ OVERSLAG OF VERWERKER 24 RACE AGAINST WASTE WEER IN VOLLE GANG 25 BRANCHENIEUWS 26 AGENDA

GRAM wordt gedrukt op papier met het FSC®-keurmerk en verschijnt 10x per jaar.

GRAM #06 augustus 2022 | 3

GEDRAGSVERANDERING IN AFVALLAND MET GOEDE DOORDACHTE COMMUNICATIE.

SCAN MIJ! Ontdek onze cases, onze unieke werkwijze en wat wij voor jou kunnen betekenen.

22-2000-0778-02 NVRD GRAM 2022 aug

1-2_190x130mm_B.indd 1

24-06-2022 11:56

VAN HUISAANSLUITING TOT EN MET ASSETMANAGEMENT...

ASSETMANEGEMENT… Geen reinigings- of beheerprobleem is ons te groot.

Krapte op de arbeidsmarkt, onderbezetting op de afdeling, te veel zaken die snel een oplossing vergen. Iedere beheerder van natte infrastructuur loopt wel eens tegen deze zaken op. Wij helpen u graag met kwalitatieve en snelle oplossingen. Of het nu gaat om huisaansluitingen, uitwerken van maatregelplannen of het maken van lange termijnplannen, vandervalk+degroot beheerst de hele keten van dienstverlening in het reinigen en onderhouden van natte infrastructuur. Of het nu om reinigen van straatkolken gaat, rioleringen, waterzuiveringsinstallaties of verkeerstunnels, met 11 vestigingen in Nederland zijn wij nooit ver weg.

INTERESSE IN ONZE VOLLEDIGE SERVICE? Maak eens een afspraak met een van onze specialisten om te bespreken hoe we u van dienst kunnen zijn.

ABC-Westland 231, 2685 DC Poeldijk • postbus 62, 2685 ZH Poeldijk • tel. 0174-247474 • www.valkdegroot.nl • info@valkdegroot.nl

4 | B.indd GRAM1 #06 A.indd 190x130mm

augustus 2022

21-9000-1407-01 2020 feb 22-1000-1614-01 NVRDNVRD GRAMGRAM 2022 feb

02-11-2021 14:29 13:29 13-01-2022

STRIBBELEN Hebt u nog een beetje kunnen stribbelen deze zomer? Of bent u daar nog lekker mee bezig? Beetje mee- of beetje tegenstribbelen. Nee, niet spartelen of spetteren in een rivier of badje, alhoewel het met de stijgende temperaturen best aan te raden is. Meestribbelen is natuurlijk het leukste. Beetje de trend die we natuurlijk moeten volgen. Ideeën lanceren, voortvarend mee aan de slag gaan, in de pers mooie verhalen vertellen hoe geweldig het wel niet wordt en dan toch ineens ‘ach’ roepen en vertellen dat het nét niet helemaal wordt wat je ervan hoopte. Dat dit vooral ook ligt aan ‘de ander’ die niet meewilde in die mooie ideeën en alleen maar kwam met mitsen en maren, bedenkingen of gewoon had aangegeven dat het niets zou

kunnen worden. Meestribbelen (dank Rick Niemann) is vooral en eigenlijk alleen, tijd kopen. En in Nederland zijn wij daar meester in geworden. Was polderen iets waar we best trots op waren, namelijk dat je uiteindelijk samen tot een oplossing kwam, lijkt dat nu heel ver weg. De polders slibben dicht. Het aantal woorden voor deze bezem is te weinig om te beschrijven in welke crisissen we allemaal zitten. Van klimaat- tot woningen van stikstof- tot jeugdzorgcrisis. Er wordt eindeloos meegestribbeld door een commissie hier, een enquête daar, een overlegje zus en een bemiddelaar zo. Maar echt keuzes maken?

Nee, dat doen we later wel. Nu denkt u wellicht, wat hebben wij ermee te maken? Nou het woord meestribbelen komt uit de documentaire ‘de Haagse Lobby’ over statiegeld, waar ik u al eens eerder heb geadviseerd naar te kijken. Want eind dit jaar komt er ook statiegeld op blik. Er is uitstel gevraagd maar, verrassing, niet gegeven. Vooralsnog. Want het dossier blijkt vaak toch altijd op het laatst net weer anders te lopen dan verwacht. Laten we er dan maar van uitgaan dat de afspraken gevolgd worden en de producenten inderdaad op 1 januari hun verantwoordelijkheid nemen. Die keuze is gemaakt. Het besluit ligt er. En nu niet stiekem alle blikjes en kleine flesjes in nietrecyclebare statiegeldvrije drankpakjes omtoveren graag.

GRAM #06 augustus 2022 | 5

SCHAARSTE IN DE MARKT ONTREGELT ALLES Lange levertijden, prijsverhogingen, tekort aan mensen om het werk uit te voeren. Iedereen heeft er momenteel mee te maken. De schaarste in de markt is allesbepalend en ontregelt aanbestedingen en contracten. Hoe ga je daar het beste mee om?

S

chaarste aan grondstoffen speelt een belangrijke rol, maar het tekort aan mensen is zo mogelijk nog nijpender, zegt Klair-secretaris Willem van de Pieterman. Klair is de brancheorganisatie voor containerproducenten.

“Goed opgeleide mensen zijn momenteel schaars. Het is voor fabrikanten een hele uitdaging om mensen te vinden voor hun productieafdelingen. Hun eerste zorg is dat ze hun product gemaakt krijgen, daarna moet het nog geplaatst en geïnstalleerd.” Volgens Van de Pieterman heeft deze schaarste aan arbeidskrachten deels te maken met de nasleep van corona, maar ook met andere opkomende industrieën. “In Duitsland is Tesla bijvoorbeeld hard aan het bouwen, dat trekt goede mensen van de arbeidsmarkt.”

OVER ZIJN PIEK HEEN Maar de schaarste aan grondstoffen is ook in de containerindustrie een factor van belang. “Als we kijken naar kunststof dan is de prijs van virgin materiaal nu over zijn piek heen. Maar de prijs van regranulaat blijft oplopen. Eind 2020 kostte een ton virgin granulaat 1000,- euro, in juni dit jaar was dat verdubbeld naar 2000,- euro. Regranulaat ging in diezelfde periode van 650,- naar 1180,- euro per ton.

In de metaalsector is het eenzelfde verhaal, ook daar stijgen de prijzen enorm.

Dat is te danken aan schaarste, de groeiende wereldeconomie trekt de markt leeg, plus inflatie. In ons land was de inflatie in juni bijna tien procent.” De oorlog in Oekraïne doet er ook al geen goed aan. Volgens Van de Pieterman worden in dat land vooral onderdelen gemaakt, zoals kabelbomen en ict-producten. “Die aanvoer ligt nu stil. Containers en voer-

6 | GRAM #06 augustus 2022

TEKST: HETTY DEKKERS BEELD: KLAIR tuigen worden daarom soms incompleet geleverd, zonder de juiste chips of andere belangrijke onderdelen.”

Voor producenten én afnemers betekenen al deze schaarste-ontwikkelingen veel onzekerheid. Van de Pieterman: “Wat je nu ziet, is dat de leverkwaliteit van containers niet meer gegarandeerd is, en zeker niet tegen de afgesproken prijs. Je kunt als gemeente of inzamelaar dan met de vuist op tafel slaan en zeggen ‘contract is contract’, maar dat helpt niemand verder. Het is echt beter om met elkaar in gesprek te gaan en kijken wat de mogelijkheden zijn. De meeste gemeenten stellen zich ook zo op, maar je hebt er enkele die er gelijk een rechtszaak van willen maken. Dat werkt niet. Voor producenten is het overmacht en ook voor hen is de situatie uiterst vervelend. Zij willen graag leveren, dat is het liefste wat ze doen.”

“DE LEVERTIJD VAN EEN AFVALINZAMELWAGEN KAN NU GERUST OPLOPEN TOT 70 WEKEN OF LANGER.” SMOES Van de Pieterman beseft dat er ook wel eens algemeen wantrouwen heerst. Is de schaarste geen makkelijke smoes om de prijzen flink te verhogen, ofwel wordt er geen misbruik van gemaakt? “In de oliehandel zie je inderdaad dat er plotseling miljarden worden verdiend, maar dat is

in onze branche absoluut niet het geval.

Integendeel, de containermarkt is een bekende, bestaande markt die gestoeld is op vertrouwensrelaties, daar is geen enkele ruimte voor irreële winstmarges. Als afnemer moet je natuurlijk kritisch zijn en kritisch blijven, maar dit is echt een gevolg van de ontwikkelingen op de wereldmarkt. Je kunt er als afnemer gewoon de indexen op naslaan, dan zie je zelf hoe het zit met de prijsontwikkelingen.”

Waar het naartoe gaat weet niemand, maar zijn er ook nog lichtpuntjes te ontdekken, in de zorgelijke omstandigheden van nu? Van de Pieterman: “Wie weet leidt het tot betere samenwerking tussen producenten en afnemers. Die partijen moeten nu echt met elkaar in gesprek, om samen tot oplossingen te komen. Dat leidt tot meer vertrouwen en hechtere relaties wellicht.”

PRIJSVERHOGINGEN “Blijf met elkaar in gesprek”, benadrukt ook Michel van der Klooster, managing partner van adviesbureau United Quality.

“Dat geldt voor de aanbestedende diensten, maar ook voor de leveranciers. Je kunt als leverancier niet zomaar prijsverhogingen over de schutting kieperen zonder motivatie of toelichting. In het contract zijn immers voorwaarden, ook ten aanzien van prijsindexering, vastgelegd.”

United Quality is gespecialiseerd in advies en aanbesteding in de afvalsector en automotive branche. Van der Klooster: “We leven momenteel in een bijzondere wereld waarin de coronacrisis en later ook de oorlog in Oekraïne leidt tot schaarste aan grondstoffen. Dit heeft geleid tot een verstoring van de mondiale leveringske-

In veel sectoren is op het moment sprake van schaarste, zo ook in de afvalsector. ten en resulteert in prijsverhogingen en langere levertijden van voertuigen, maar bijvoorbeeld ook van containers. De levertijd van een afvalinzamelwagen kan nu gerust oplopen tot 70 weken of langer.

Voorheen was een levertijd van 30 tot 40 weken gebruikelijk.”

United Quality adviseert aanbestedende diensten om hier rekening mee te houden in aanbestedingen. Bijvoorbeeld ten aanzien van harde eisen aan de levertijd, maar ook ten aanzien van prijsindexering. “Stel geen onrealistische eis zoals maximaal 50 weken levertijd met een boeteclausule, maar maak daar bijvoorbeeld 100 weken van. Vervolgens kun je een kortere levertijd positief waarderen in de kwalitatieve gunningcriteria. Op deze wijze sluit je marktpartijen niet bij voorbaat uit en heb-

ben ze zelf de keuze om een kortere levertijd op te geven, indien mogelijk. Ook adviseren wij aan aanbestedende diensten om de prijs te indexeren op het moment van levering. Vanzelfsprekend wel gebaseerd op een transparante en verifieerbare prijsindex. Overigens ligt het besluit om hierin mee te gaan natuurlijk altijd bij de aanbestedende dienst. Deze suggesties verzachten wellicht niet alle pijn. Vanuit United Quality staan we open voor mogelijk andere oplossingen en suggesties vanuit de markpartijen en de aanbestedende diensten.”

NIET VERSTANDIG Volgens Van der Klooster zijn er contractpartijen die rigide vasthouden aan de gemaakte prijs- en leverafspraken in het contract. “Dat is niet altijd verstandig,

als je om je heen kijkt en ziet wat er in de wereld gebeurt. Voor contractpartijen is het evenmin verstandig, en in de meeste gevallen ook niet toegestaan, om zonder transparante en verifieerbare motivatie de prijzen aan te passen. Elk contract is maatwerk, of het nu om levering van afvalinzamelvoertuigen of containers gaat of om dienstverlening zoals transport of de verwerking van grondstoffen. Kijk per contract wat is afgesproken is en wat de mogelijkheden (ook in het kader van het aanbestedingsrecht) zijn om niet voorziene aanpassingen in het contract door te voeren. Zorg dat je met elkaar in gesprek gaat én blijft, als je om moverende redenen vanwege de mondiale situatie niet kunt voldoen aan het contract. Dat is de enige oplossing, want we moeten het toch samen doen.”

GRAM #06 augustus 2022 | 7

INTERNATIONAAL ONDERZOEK LAAT ZIEN DAT DE INZET VAN SCHONE INZAMELVOERTUIGEN NOG BEPERKT IS Vorig jaar heeft de NVRD een project geïnitieerd waarbij internationaal is gekeken naar de inzet van duurzame voertuigen bij de inzameling van afval. Duurzaam aangedreven voertuigen zijn noodzakelijk om de klimaatdoelen te behalen. Wereldwijd vinden steden ook de verbetering van de luchtkwaliteit een belangrijk doel. Met duurzaam aangedreven bedoelen we inzamelvoertuigen die emissievrij zijn of op een duurzame brandstof rijden zoals CNG of HVO100.

TEKST: PETER DE LAAT BEELD: KEES VAN DE VEEN/ANP Het onderzoek is gestart om de belemmeringen en valkuilen te onderzoeken bij de introductie van duurzame inzamelvoertuigen. In oktober 2021 hebben wij u gevraagd deel te nemen middels een enquête. Reagerende steden werden benaderd voor een interview door het Engelse adviesbureau Frith Consultants Ltd om in aanmerking te komen voor een casestudy. Gedurende het onderzoekstraject zijn naast steden ook diverse voertuigfabrikanten en particuliere inzamelorganisaties benaderd. Zij hebben hun mening en ervaringen in het rapport gedeeld.

In Nederland hebben Groningen, Rotterdam, RMN en Kampen actief bijgedragen aan het project.

De conclusie is dat in veel landen de brede inzet van schone inzamelvoertuigen nog in de kinderschoenen staat. Wereldwijd is er ook een diversiteit in de toegepaste brandstof/energie. Elektriciteit, waterstof, biodiesel en CNG worden veel ingezet maar zijn afhankelijk van de plaatselijke beschikbaarheid en laadfaciliteiten. In het onderzoek worden de toegepaste brandstoffen of energie niet qua effect met elkaar vergeleken; vooral de opstartproblemen en ervaringen worden gedeeld.

BELEMMERINGEN Een aantal landen, waaronder Nederland, neemt steeds meer initiatieven voor grootschalige inzet van schone inzamelvoertuigen. Belemmeringen zijn meestal de tijd en het budget benodigd om de laad-/ vulfaciliteiten aan te leggen en om daarvoor een geschikte locatie met voldoende capaciteit te vinden. Het maakt nogal een verschil of er één pilotvoertuig wordt ingezet of een hele vloot. Laadsnelheid en aanpassing van de logistiek zijn daarnaast belangrijke factoren; bestaande routes en stalling vereisen aanpassingen.

De aanwezigheid van en ondersteuning door geschikte voertuig- en opbouwleveranciers blijkt tevens noodzakelijk om van een pilotproject op te schalen naar bredere inzet. De voertuigen worden steeds betrouwbaarder maar levertijden variëren. De toegepaste technieken zijn relatief nieuw en worden steeds verder doorontwikkeld en daarmee efficiënter. Internationaal gezien is de verwachting dat voor elektrisch aangedreven voertuigen de energie-inhoud van de accupakketten flink zal toenemen en daardoor de inzetduur en actieradius stijgen. Het is daarnaast de verwachting dat het aantal producenten van fuelcells voor de toepassing van waterstof toeneemt zodat een grotere beschikbaarheid ontstaat.

8 | GRAM #06 augustus 2022

PRIJZEN Met een bredere inzet van duurzame voertuigen en dus stijgende productieaantallen zullen de aanschafprijzen en bedrijfsvoeringskosten dalen. De hoge aanschafprijs van duurzame inzamelvoertuigen is voor een aantal reagerende steden nu nog een argument voor uitstel. De prijs is soms tot driemaal de aanschafprijs van een dieselvoertuig. In veel landen probeert de overheid daarom met subsidie en wetgeving duurzaam inzamelen te stimuleren. Aandachtsfactor na inbedrijfstelling is de energie-/brandstofprijs. Een monopoliepositie kan de prijs opdrijven en een project financieel onwerkbaar maken. Belangrijk is ook te constateren dat alle energie/brandstof duurzaam dient te worden geproduceerd; duurzaamheid stopt niet bij de stadsgrenzen. Voor een objectief kostenvergelijk is het natuurlijk belangrijk alle kosten gedurende de totale gebruiksduur van het voertuig te bepalen. In enkele casestudies wordt gesteld dat ondanks de hoge aanschafkosten de Total Cost of Ownership (TCO) op de lange termijn die van de traditionele dieselvoertuigen benadert. In het openbaar vervoer is dat bij stadsbussen met het inmiddels voorbije Europese ZeEUS project al zichtbaar geworden.

Wij zien het onderzoek als een ijkpunt in de tijd bij de verdere wereldwijde toepassing van duurzame voertuigen in de afval-/grondstofinzameling. Wilt u graag het gehele gedetailleerde Engelstalige onderzoeksrapport ontvangen, stuur dan een mailbericht aan vanwunnik@nvrd.nl.

Over de auteur: Peter de Laat is projectleider van het onderzoek.

Vuilniswagen op waterstof bij het tankstation in de stad Groningen.

GEBUNDELD INZAMELCONCEPT IN DE BINNENSTAD IN OPKOMST

AL HET RESTAFVAL IN ÉÉN WAGEN Gebundeld bedrijfsafval inzamelen draagt bij aan een schone en verkeersveilige stad. Gemeenten die meedoen aan Green Collective, zijn enthousiast maar er is ook veel geleerd.

‘Je moet als gemeente niet de lead willen nemen.’

TEKST: PIETER VAN DEN BRAND BEELD: GREEN COLLECTIVE

Cruciaal vanuit gemeentelijk perspectief is dat gemeente en inzamelaars elkaar weten te vinden op de wens een schone en gezonde leefomgeving te realiseren.

W

aar voor het huishoudelijk afval doorgaans één inzamelaar actief is, mogen bedrijven kiezen wie ze inschakelen om van hun afvalstromen af te komen. Het resultaat is een bonte schare van inzamelvoertuigen van uiteenlopende bedrijven in de drukke binnensteden, wat

verkeersdrukte, schadelijke emissies en geluidsoverlast geeft en de veiligheid ondermijnt. In 2018 beet Haarlem het spits af met een prachtidee: haal het bedrijfsafval in de binnenstad samen op in een gedeeld voertuig. Onder de naam Green Collecting gingen GP Groot, PreZero, Renewi en het publieke Spaarnelanden samen de rolcontainers met restafval en oudpapier bij on-

dernemers in de binnenstad ophalen in een gedeeld voertuig. Later dat jaar ging ook Gouda hiermee aan de slag, ditmaal onder de noemer Green Collective, met PreZero en Renewi als de drijvende krachten.

In de loop van 2020 zijn Bergen op Zoom, Roosendaal en Amsterdam en sinds vorig jaar ook Venlo en Rotterdam met

GRAM #06 augustus 2022 | 9

Green Collective gestart. Sinds juni doet ook Arnhem mee, Leeuwarden, Deventer en Maastricht volgen binnenkort. In Deventer, en in dezelfde route ook een deel van Apeldoorn, wordt naast bedrijfsrestafval papier en karton ingezameld. “Het begint echt te lopen”, constateert Gerard Veldhuijzen van Green Collective tevreden, operationeel manager bij Renewi. “Inmiddels beschikken we over een blauwdruk die we nu over het land uitrollen, getoetst aan de criteria van de Nederlandse Mededingingsautoriteit. We hebben een schoon en veilig en ook een slim concept, want we kunnen de meest efficiënte inzamelroutes plannen.”

“CRUCIAAL VANUIT GEMEENTELIJK PERSPECTIEF IS DAT GEMEENTE EN INZAMELAARS ELKAAR WETEN TE VINDEN OP DE WENS EEN SCHONE EN GEZONDE LEEFOMGEVING TE REALISEREN.” VERTROUWEN De kiem van Green Collective ligt in de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek (ZES) uit 2016 waar ruim 200 partijen, waaronder PreZero en Renewi, bij zijn aangesloten. Doel is een emissievrije stadslogistiek vanaf 2025. In de geest van de Green Deal ZES is in mei ook OpenWaste® gestart, een coöperatieve samenwerking van twaalf afvalinzamelaars, waaronder GP Groot. In welke gemeenten zij aan de slag gaan, is nog niet bekend. Voor gemeenten en bedrijven die aan Green Collective mee willen doen, ligt een plan van aanpak met een samenwerkingsovereenkomst klaar. Een cruciaal onderdeel hiervan is geheimhouding.

“Vertrouwen is belangrijk, deelnemers werken immers met elkaars klantgegevens. We hebben een team, dat erop toeziet dat alles correct verloopt”, legt Veldhuijzen uit. In-

10 | GRAM #06 augustus 2022

middels wordt een ICT-platform getest om de informatiesystemen van de deelnemers te koppelen. Op basis van een nulmeting wordt aan de hand van halfjaarlijkse evaluaties vastgesteld welke resultaten er zijn geboekt. Veldhuijzen laat een staatje over 2021 zien met de duurzaamheidswinst van de eerste vijf initiatieven: samen zijn ze goed voor 127 duizend vermeden transportkilometers, 200 ton CO2-reductie en zo’n 60 duizend liter uitgespaarde diesel. Op een handvol elektrische inzamelvoertuigen na rijdt het merendeel met Euro6-diesels.

“Vergeet niet dat dit een tussenstap is, we zijn op weg naar zero-emissie.”

AFVALKETEN In Amsterdam is ook programmamanager Anita Numan bij de directie Afval en Grondstoffen positief over de deelname aan Green Collective. “Het is evident dat er veel winst te behalen valt”, verwijst ze naar de recente evaluatie. In een gebied rond de Dam en het Rokin haalt de gemeente samen met de twee afvalbedrijven sinds najaar 2020 het bedrijfsafval samen op. De CO2-emissies van het drietal in het inzamelgebied zijn met 47 procent afgenomen. Het aantal verkeersbewegingen is gehalveerd. Vanwege het grote marktaandeel kon de eigen gemeentelijke inzameldienst zo’n 450 klanten inbrengen.

Rond de tien procent van de ondernemers in het gebied doet mee. “Financieel kunnen we de plussen en minnen tegen elkaar wegstrepen. De gezamenlijke uitvoering vergde wel de nodige afstemming. Ieder moest de inzet van eigen personeel en voertuigen plannen. In de aanloop was voor ondernemers veel onduidelijk.” Cruciaal vanuit gemeentelijk perspectief, stelt Numan, is dat gemeente en inzamelaars elkaar weten te vinden op de wens een schone en gezonde leefomgeving te realiseren. “Dat we de inzet van grote vrachtwagens beperken, is prima.

Op termijn moeten we wel naar een schonere en fijnmazigere stadslogistiek toe met kleinere elektrische voertuigen en andere inzamelvormen.”

CO2-UITSTOOT In Venlo kan ook beleidsadviseur mobiliteit Dieter Schepers mooie resultaten laten zien. De gemeente is inmiddels een vol jaar actief en het aantal ritten van PreZero en Renewi is met de helft teruggegaan, wat maandelijks twee ton minder CO2-uitstoot oplevert. De Venlose binnenstad was qua

bedrijfsafvalaanbod te klein voor de twee inzamelaars achter Green Collective, daarom worden ook de omliggende wijken meegenomen (zo’n 880 bedrijven). “Ons is het er natuurlijk om te doen zo min mogelijk vrachtverkeer in de binnenstad te hebben. De straten zijn daar zo smal dat de wagens van de verschillende inzamelaars ’s ochtends op elkaar moeten wachten.

Ons droomscenario is dat al het bedrijfsafval met één voertuig wordt opgehaald.” In het verleden deed de gemeente pogingen om afvalinzamelaars te verenigen, maar dat liep op niets uit. “Wat we als gemeente hebben geleerd is dat je niet de lead moet willen nemen. Inzamelaars weten alles van hun afval. Als je scherpe kaders gaat stellen, is dat lastig voor hun businessmodel.

Het is begrijpelijk dat ze hun klantgegevens af willen schermen. In dat opzicht biedt de geheimhoudingsverklaring van Green Collective uitkomst. We hopen nog steeds dat er meer inzamelaars mee gaan doen, maar dat moet wel uit eigen beweging gebeuren.”

MAASSTAD Rotterdam, dat nu bijna een jaar bezig is, gaat binnenkort met Green Collective om de tafel om de resultaten op een rij te zetten”, vertelt adviseur inzameling en hergebruik Dixie Hoek. In de Maasstad doen in voorlopig nog een beperkt deel van het centrum bijna duizend bedrijven mee (goed voor ruim duizend ledigingen). De gemeente heeft zo’n twintig klanten ingebracht, waar ze bedrijfsafval in rolcontainers inzamelt.

De meeste klanten via het Bedrijfsreinigingsrecht bieden hun restafval in ondergrondse containers aan. “Voor de klanten met een rolcontainer maakt de komst van Green Collective weinig verschil. Voor enkelen is de ophaaldag gewijzigd, maar dat was geen probleem.” De komende evaluatie moet meer zicht geven op hoe het Green Collective-model kan groeien. Rotterdam wil vanaf 2025 voor een groot deel van de gemeente een zero-emissiezone voor vrachtverkeer invoeren. “We willen het huidige gebied uitbreiden en we zien graag dat er meer inzamelaars aanhaken”, zegt Hoeks collega en adviseur mobiliteit Jos Streng. “De hele afvalbranche moet zich ervan bewust zijn dat gebundeld inzamelen veel oplevert. Wat we nu doen is een prima start, maar we zijn er nog lang niet. Verder moeten we naar meer afvalstromen opschalen. Als je ook die kunt bundelen, maak je pas echt impact.”

UPV-ZWERFAFVAL, BETEKENIS EN STAND VAN ZAKEN Op 23 maart dit jaar werd ‘de ministeriële regeling kunststofverpakkingen eenmalig gebruik’ gepubliceerd. Hiermee geeft Nederland nadere invulling aan de Europese Single Use Plasticrichtlijn. De ministeriële regeling bevat regels voor het terugdringen van het gebruik van eenmalige verpakkingen en drinkbekers, uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en bewustwordingsmaatregelen. De uitgebreide producentenverantwoordelijk voor zwerfafval treedt op 1 januari 2023 in werking. Wat betekent dit voor gemeenten en wat is de stand van zaken?

TEKST: BAS PEETERS BEELD: MARCEL KRIJGSMAN / ANP WAT BETEKENT UPV-ZWERFAFVAL? Producenten worden vanaf het peiljaar 2023 verantwoordelijk voor de kosten die gemeenten maken voor het opruimen van zwerfafval. Dit betekent dat gemeenten (en andere gebiedsbeheerders) een vergoeding krijgen voor dat deel van de opruimkosten dat betrekking heeft op de SUP-productcategorieën verpakkingen, drinkbekers, lichte plastic tassen, vochtige doekjes, tabaksproducten met filter en ballonnen.

WELKE KOSTEN WORDEN VERGOED? De vergoeding heeft in ieder geval betrekking op de volgende kostencomponenten: handmatig en machinaal reinigen, transport en verwerkingskosten, participatie door vrijwilligersorganisaties en wat betreft tabaksproducenten: openbare inzamelsystemen zoals asbakken.

STAAN HIER (TEGEN) PRESTATIES TEGENOVER? Nee, de UPV-zwerfafval is louter een financiële verplichting voor de producenten om de kosten te dekken die gemeenten nu maken. Producenten hebben in tegenstelling tot andere UPV’s geen operationele verplichting om bijvoorbeeld het opruimen zelf te regelen. Er worden ook geen doelstellingen aan de producenten opgelegd. De hoogte van de financiële bijdragen die producenten moeten betalen wordt door de minister vastgesteld. Ook voor gemeenten zijn er geen voorwaarden verbonden aan de vergoeding. De daadwerkelijk door gemeenten gemaakte kosten worden vergoed. De beleidsautonomie van gemeenten in hun zwerfafvalaanpak blijft bestaan.

HOE ZIT DAT MET OPENBARE PRULLENBAKKEN? De SUP-richtlijn heeft ook betrekking op de kosten voor openbare prullenbakken. De vergoeding voor de kosten voor openbare prullenbakken is in Nederland echter niet geregeld in het Besluit Kunststoffenproducten voor eenmalig gebruik, maar in het gewijzigde Besluit Beheer Verpakkingen. Dit is enerzijds positief: dit besluit heeft betrekking op alle verpakkingen en niet alleen de verpakkingen die vallen onder de productcategorieën SUP. Aan de andere kant is het jammer dat de UPV in dit besluit niet gaat over dekking van de kosten maar over het aanbieden van een passend innamesysteem. Ook wordt de

vergoeding hier niet door het ministerie vastgesteld maar zullen de VNG en het Afvalfonds overeenstemming moeten bereiken over de vergoeding voor gebruikmaking van de openbare inzamelstructuur van prullenbakken.

HOE WORDT DE OPRUIMVERGOEDING VASTGESTELD? De bijdrage van producenten en de vergoeding voor gemeenten en overige gebiedsbeheerders wordt door de minister vastgesteld op basis van een kostenonderzoek en een onderzoek naar de samenstelling van het zwerfafval. Het kostenonderzoek wordt minimaal één keer in de vier jaar uitgevoerd en het samenstellingsonderzoek jaarlijks. Het kostenonderzoek, waarin de kosten van 75 gemeentelijke gebiedsbeheerders in kaart worden gebracht, is in juni gestart en zal in het najaar worden afgerond. De NVRD heeft samen met de VNG en andere gebiedsbeheerders zitting in de Klankbordgroep van het onderzoek.

WANNEER IS MEER BEKEND OVER DE HOOGTE VAN DE VERGOEDING? De uitkering van de opruimvergoedingen aan gemeenten gebeurt uiterlijk voor 1 november in het kalenderjaar na het peiljaar. Dit betekent dat de vergoeding over het jaar 2023 pas uiterlijk in november 2024 wordt uitgekeerd. Het is nog niet bekend hoe hoog die vergoeding zal zijn en wanneer dat bekend wordt. Hoogstwaarschijnlijk bieden de uitkomsten van het kostenonderzoek eind 2022 iets houvast. De wegingsfactoren per overheidsorganisatie over het peiljaar worden voor 1 juni 2024 door de minister gepubliceerd.

HOE ZIT DAT MET DE ZWERFAFVALVERGOEDING? Als onderdeel van de Raamovereenkomst Verpakkingen 2012-2022 ontvangen gemeenten jaarlijks 20 mln. voor de extra aanpak van zwerfafval. Deze vergoeding stopt eind dit jaar. Over de besteding van de resterende gelden overleggen de VNG/NVRD en het Afvalfonds op dit moment. Feit is wel dat de huidige zwerfafvalvergoeding eind dit jaar ophoudt en gemeenten pas uiterlijk 1 november 2024 weer een vergoeding ontvangen. Gemeenten die hun huidige activiteiten willen voortzetten zullen dus een jaar financieel moeten overbruggen. Het is ook goed om te realiseren dat de huidige zwerfafvalvergoeding een gelabelde vergoeding is voor de extra aanpak van zwerfafval waarvoor gemeenten plannen indienen en besteding verantwoorden. Voor de opruimvergoeding is dat niet het geval. Iedere gemeente ontvangt jaarlijks een door de minister vastgesteld bedrag dat niet gelabeld is.

Het is aan gemeenten om dit al dan niet te besteden aan hun zwerfafvalaanpak.

GRAM #06 augustus 2022 | 11

WADDENEILANDEN VINDEN EIGEN WEG BIJ AANPAK RESTAFVAL CBS-statistieken geven steevast aan dat de Waddeneilanden het hoogste afval- en grondstoffenaanbod hebben van alle gemeenten in Nederland. De vele toeristen die in gehuurde huisjes of B&B's verblijven, vormen een belangrijke oorzaak. Vrijkomend afval en grondstoffen worden vaak in één inzamelroute opgehaald. De Waddeneilanden kunnen zo moeilijk voldoen aan de VANG-doelstellingen. Toch laten zij zich niet ontmoedigen, blijkt uit voorbeelden van de grootste (Texel) en kleinste (Schiermonnikoog) Wadden-gemeente.

T

TEKST: MARTIJN KREGTING BEELD: GEMEENTE TEXEL

oerisme is een belangrijke bron van inkomsten voor de Waddeneilanden. De keerzijde van het grote aandeel van toerisme in de lokale economie is de grote hoeveelheid rest- en zwerfafval. Dit maakt het realiseren van de oorspronkelijke VANG-doelen (<100 kg restafval per jaar per huishouden, >75% afvalscheiding) al een uitdaging. Laat staan de nieuwe doelen van VANG-HHA tot en met 2025, zoals meer inzetten op afvalpreventie, hoogwaardiger ingezamelde afvalstromen.

Texel herkent zich in deze problematiek. Op het bedrijfsmatig afgevoerde afval na van vakantieparken als De Krim en Landal is in principe al het toerisme-afval huishoudelijk afval, stelt Foppe Visser, verantwoordelijk voor het afvalbeleid van de gemeente Texel.

Ook kunnen toeristen zich nogal gemakzuchtig tonen als het gaat om afval op stranden en na afloop van hun verblijf netjes opruimen.

IN HET ROOD “De Waddeneilanden staan mede hierdoor in het rood als het gaat om de hoeveelheid restafval. Het zijn dus vertekende cijfers. Daarom adviseren wij de gemeenteraad en B&W ook: de gemeente Texel aan de VANG-doelen committeren, is niet haalbaar. We moeten onze eigen, reële doelen stellen. De vermenging van huishoudelijk afval van de eilandbewoners en de toeristen is onontkoombaar.”

Hetzelfde geldt voor de autoluwe gemeente Schiermonnikoog, vertelt Gerard Buining, Beleidsmedewerker openbare ruimte. Oud papier wordt apart ingezameld, er zijn centrale locaties om tuinafval naartoe te brengen en in het dorp staan glascontainers. Maar het merendeel is toch restafval.

NASCHEIDING “Afvalverwerker Omrin voert het huishoudelijk afval af naar het vasteland voor nascheiding. Je haalt zo een minder hoog scheidingspercentage dan bij bronscheiding. Het is voor ons dan ook niet doelmatig om te proberen de VANG-doelen te halen. Je maakt dan zulke hoge kosten, dat staat niet meer in verhouding tot de opbrengst. De afvalstoffenheffing wordt dan zo hoog, dat kun je je burgers en bedrijven niet aandoen.”

12 | GRAM #06 augustus 2022

Medewerkers van de eigen afvalinzameldienst van Texel.

Als grootste Waddengemeente kan Texel wel aan bronscheiding doen, schetst Jakob Jan Brouwer, Manager afdeling Gemeentewerken. “Qua schaal zijn we anders dan de andere vier Waddeneilanden.

We verzorgen normale bronscheiding aan huis of ondergronds: restafval, pmd, gft, papier en glas. We hebben onze eigen inzameldienst en werken voor de afvalverwerking met HVC. Die neemt de afvalstromen van ons over op een afvalbrengstation. Dat is een compleet station met alle verschillende fracties. Het gaat dus niet zoals bij andere Waddeneilanden in één container naar het vasteland.”

HERGEBRUIK, PREVENTIE Inzetten op meer hergebruik of preventie – zoals VANG-HHA nastreeft – is voor de Waddeneilanden ook lastig, meent Visser (Texel). Zeker het hergebruik van grondstof is een lastige opgave.

“Daarvoor heb je ook een afzetgebied nodig en voor zoiets als een volwaardig circulair ambachtscentrum is ook een eiland als Texel toch te klein. Een kringloopwinkel kan wel , maar dat is meestal een particulier initiatief.”

Toch zijn er wel degelijk mogelijkheden, stelt Visser. De eigen Texelse afvalinzamelaar, Amsing Recycling, zamelt behalve oud papier ook harde kunststoffen en piepschuim in. “We slagen er toch vrij goed in om ondernemers ertoe te brengen hun spullen – denk aan te vervangen stoelen in de horeca - naar Amsing te brengen en niet bij het restafval te stoppen. We proberen hierin een coördinerende rol te spelen.”

“DE GEMEENTE TEXEL AAN DE VANG-DOELEN COMMITTEREN, IS NIET HAALBAAR. WE MOETEN ONZE EIGEN, REËLE DOELEN STELLEN.” VAN AFVAL NAAR GRONDSTOF Schiermonnikoog kijkt volgens Buining de laatste tijd meer naar hoe afval als grondstof gebruikt kan worden. “We ondersteunen nu enkele initiatieven, deels met een oorsprong vanuit het bedrijfsleven. Zo kweekt de tuin naast de Branding, een dynamisch-biologische groentekwekerij, oesterzwammen op koffiegrond van de horeca. “Zij leveren weer groente aan die horeca. Een kleine kringloop dus.”

Bij Texel ligt het volgens Visser iets genuanceerder. Afvalinzamelaar en -verwerker HVC hanteert het concept recycletarief in plaats van diftar. Maar ongeacht de naam of de invulling: om dat in te voeren, heb je draagvlak nodig vanuit bestuur én inwoners. “Daar moet in beide gevallen nog hard aan gewerkt worden.”

Ook moet de inzamelmethodiek – diftar is onder meer gekoppeld aan registratie en sleutelmanagement – goed op orde zijn, benadrukt Visser. “Als we het invoeren, dan is dat overigens niet zozeer uit financiële noodzaak. Het gaat dan om de prikkel die van vast en variabel tarief uitgaat. Dat mensen beter beseffen wat iets kost wanneer het niet gescheiden wordt. Dat is een proces dat ons nog wel enkele jaren gaat kosten, maar technisch gezien kan het wel.”

MEER CIRCULARITEIT Brouwer stelt wel dat de nadruk bij Texel qua afvalbeleid sterk op service gericht is. “Dat zie je al aan onze eigen inzameldienst, die zo nodig nog een keer extra rijdt of omrijdt als iemand een bak heeft die vol is. Dat is de balans die we proberen te vinden tussen het economisch belang – zoals de vele toeristische ondernemers – en het milieubelang. Gemak staat heel hoog in het vaandel en de focus op circulariteit zou nog wat beter kunnen.”

Visser meent dat de gemeente op dat laatste gebied wel geholpen wordt door een mentaliteitsverandering bij veel ondernemers. “Je ziet echt een trend richting duurzaam beleid. Niet eenmalig plastic, maar te recyclen kartonnen bakjes bij horecaondernemers bijvoorbeeld. Daar denken we graag actief in mee. Als de overheid nu ook nog eens een vuist zou maken en bepaalde vormen van plastic verbiedt of beperkt, dan zou dat ook geweldig helpen.”

Verder ondersteunt de gemeente een project om organische reststromen nuttig toe te passen als meststof op de agrarische bedrijven op het eiland. Buining hierover: “Als wij, het Wetterskip of Natuurmonumenten stukken maaien, wordt dat maaisel omgezet via compost of bokashi in meststof voor agrarische bedrijven die zo de bodem verbeteren. Voor de gemeente is het voordeel dat we dit groenafval niet naar het vasteland hoeven af te voeren maar dat het op het eiland blijft.”

Ook Texel heeft dergelijke voorbeelden, laat Brouwer weten. Zo is Oesterzwammenkwekerij (novalishoeve.nl) een initiatief waarbij koffieprut wordt gerecycled. “Niet echt relevant voor onze afvalstromen - of dat prut nu in de groenbak beland, of niet maakt niet zoveel uit - maar wel een inspirerend voorbeeld van lokaal hergebruik.”

DIFTAR, OMGEKEERD INZAMELEN Kunnen initiatieven zoals het inzetten van gedifferentieerde tarieven (diftar) en omgekeerd inzamelen de Waddeneilanden uitkomst bieden? Dergelijke instrumenten zijn bij Schiermonnikoog in ieder geval niet aan de orde, benadrukt Buining kort en krachtig. “Met zo’n kleine afvalhoeveelheid is dat niet aantrekkelijk.”

GRAM #06 augustus 2022 | 13

VERWERKING VAN LUIER- EN INCONTINENTIEMATERIAAL IN BEWEGING

UIT DE LUIERS In Nederland komt jaarlijks 200 duizend ton babyluiers van 600.000 baby’s en peuters en 200 duizend ton incontentiemateriaal van 400.000 ouderen vrij. Deze enorme luierberg vormt acht procent van het restafval in Nederland! Jarenlang werden de wegwerpluiers en het incontinentiemateriaal eigenlijk alleen maar verbrand. Maar sinds 2016 zit er schot in de recycling en speelt ook preventie een belangrijke rol.

TEKST: RENÉ DIDDE

I

n 2024 of in 2025 opent afval- en grondstoffenbedrijf Meerlanden in het Westelijk Havengebied van Amsterdam een luierverwerkingsinstallatie voor de recycling van 25.000 ton luiers. Een enorme berg luiers die niet meer verbrand gaat worden en in combinatie met de reststromen uit de recycling van luiers een forse milieuwinst oplevert. ARN in Weurt bij Nijmegen verwerkt intussen een slordige 15 duizend ton apart ingezamelde luiers tot o.a. kunststof producten. “Dat is 4 procent van het luierafval. Als de nieuwe luier- en incontinentierecyclingsin-

Foto Hetty Dekkers

14 | GRAM #06 augustus 2022

stallatie van Meerlanden in bedrijf komt, stijgt de recycling tot 10 procent”, rekent Henk Dillingh voor. Hij is namens Rijkswaterstaat projectleider van het Luierketenproject. “En als er twee schapen over de dam zijn, volgen er meer”, klinkt het blijmoedig. Hij duidt op mogelijk initiatieven van andere recyclers.

SUBSIDIE Dillingh wijt de wankele recyclingscore aan het moeilijke businessmodel. Tweederde tot driekwart van de luier is poep en pies

die je moet vergisten. De waardevolle bestanddelen zijn plastics als polypropeen en polyetheen. “Daar begint pas de laatste jaren een betere markt voor te ontstaan onder meer door de sterk gestegen recycling van kunststof in allerlei toepassingen en bijbehorende hogere prijzen voor plastic recyclaat.” Het Rijk stimuleert via RVO in de SDE-plusregeling en de VEKI-subsidieregeling de investeringen in de luierinstallaties. “Anders waren de drie reactoren in Weurt er niet gekomen en zal de Amsterdamse installatie van Meerlanden er ook niet staan”, aldus Dillingh. Er is een aantal gemeenten die luiers apart inzamelt en er tientjes per ton meer voor betaalt om het te recyclen, maar het materiaal desondanks moet verbranden wegens gebrek aan recyclingcapaciteit. “Het is een politieke keuze van gemeenten om een hoger poorttarief te betalen maar daarmee wel een stimulans te geven aan meer recycling.”

kunnen ‘ombuigen’ en wat dit betekent voor logistiek van inzameling. Nieuwe ontwerpen van luiers, nieuwe businessmodellen, nieuwe samenwerking is het doel. “Ook producenten van wasbare luiers hebben zich aangemeld”, zegt woordvoerder Eddy Carree. “We hebben ook een sensor-expert aan boord, over sensoren die melden of een luier wel of niet moet worden gewisseld. Alle deelnemers zetten stappen in de goede richting, bijvoorbeeld door standaardisatie van materiaalgebruik en met de keten nadenken over een UPV. Circulair Design, recyclebaar, wasbaar en de business cases gaan hand in hand.” Priovention is zo’n leverancier van services die luiers wassen. Een inlegvel vol poep en pies moet je weggooien, het broekje kan via een geurvrije container in de eigen wasmachine of in een industriële machine circa 200 keer worden gewassen.

In december 2021 wees adviesbureau TAUW in opdracht van Rijkswaterstaat op slepende knelpunten, waaronder ook het ontbreken van een zogenaamd poorttarief waarmee de recycling economisch geholpen wordt in afwachting van de introductie van een producentenbijdrage. ‘Alle partijen wachten af vanwege onzekerheden en risico’s en het ontbreken van een ‘dwingende kracht’ of ‘gerichte prikkels’, aldus het rapport. Ook is er geen ‘wetgeving of normering die producenten dwingt om hun producten aan te passen en gemeenten en recycelaars dwingt om inzamelings- en verwerkingscapaciteit op te richten.’ TAUW ziet heil in een productontwerp voor luiers volgens een Europees eco-design, in combinatie met een uitgebreide producenten verantwoordelijkheid (UPV), waardoor producenten meebetalen aan de inzameling en verwerking van luiers.

Dat zou tevens moeten leiden tot meer recyclingscapaciteit en een inzamelplicht voor gemeenten, gecombineerd met een minimumstandaard tot recycling. Een garantieprijs zou tot een verbeterde afzet van de secundaire materialen uit de luiers leiden, aldus TAUW.

“EEN UPV OP OP LUIER- EN

PREVENTIE De luiers recyclen volgens een intussen beproefd proces (zie kader) is een route, maar de preventie van de wegwerpluierberg is een tweede weg. Daar maakt onder meer CIRCO zich sterk voor. Dit traject van het Luierketenproject van RWS organiseert een workshopreeks waarbij zoveel mogelijk partijen uit de luierketen van producenten tot gemeenten en van kinderdagverblijf tot zorg-instelling onder leiding van trainers ‘verkennen’ hoe ze de berg luierafval

INCONTINENTIEMATERIAAL KAN DE DOORBRAAK ZIJN WAAR NEDERLANDSE GEMEENTEN EN INZAMELAARS AL ENIGE TIJD OP HOPEN.” Opmerkelijk is dat een Nederlandse peuter de afgelopen veertig jaar anderhalf jaar later zindelijk is geworden. “Dat komt door tal van oorzaken”, zegt Nathan Volkers van het Future Diaper Project, een spinoff bedrijf dat in de luiers terechtkwam vanwege een zoektocht naar afzet van het rwzi-grondstofproject Kaumera. “De zorgtaken tussen vader en moeder, opa en oma en de kinderdagverblijven zijn gaandeweg de jaren anders verdeeld. Bovendien is de wegwerpluier steeds droger geworden dus een peuter voelt ook geen prikkel dat er iets mis is.” Als een peuter niet op 4 jaar maar al na 2,5 jaar zindelijk wordt, dan scheelt dat een enorme klap op de wegwerpbabyluierberg. Volkers zette samen met collega’s Toddy op, een bedrijf dat naast bewustwording over zindelijkheid ook de aandacht vestigt op wasbare luiers, hybride luiers en biobased wegwerpluiers en deze ook aanbiedt. Wasbare luiers zijn de meest milieuvriendelijke oplossing, aldus Volkers. “En dat zijn allang niet meer de zware

UPV OP LUIERS IN AANTOCHT Staatsecretaris Heijnen gaat aan de slag met uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) op luier- en incontinentiemateriaal. De NVRD riep haar begin dit jaar al op om werk te maken van een UPV omdat dit noodzakelijk is voor een sluitende keten. Mits goed ingevuld kan dit de doorbraak zijn waar Nederlandse gemeenten en inzamelaars al enige tijd op hopen. Als publieke ketenpartner pleit de NVRD ervoor dat gemeentelijke inzamelaars een formele positie krijgen bij de invulling van deze UPV. Uit een enquête onder NVRD-leden blijkt dat de beperkte recyclingcapaciteit gemeenten weerhoudt van het gescheiden inzamelen van luiers en incontinentiematerialen. Tegelijkertijd geven zij aan bereid te zijn om deze handschoen op te pakken. Vanwege de relatief hoge kosten wachten gemeenten en inzamelaars nu op de producenten om verantwoordelijkheid te nemen en recyclebare luiers te produceren.

Het succes van een dergelijke uitgebreide producentenverantwoordelijkheid hangt echter sterk af van de concrete invulling. Zoals eerder bleek uit een onderzoek van de Universiteit van Utrecht, moeten we voorkomen dat het principe van de vervuiler betaalt, leidt tot de vervuiler bepaalt. “Het onderzoek laat zien dat wij als gemeentelijke inzamelaars in een houdgreep zitten, desalniettemin is de NVRD bereid hier namens de gemeenten en de gemeentelijke inzamelaars samen met het ministerie van IenW invulling aan te geven”, aldus Wendy de Wild, directeur NVRD.

GRAM #06 augustus 2022 | 15

katoenen doeken met veel veiligheidsspelden.” Volgens Volkers zijn (hybride) wasbare luiers of biobased wegwerpluiers 10 tot 20 procent goedkoper voor de gebruiker en produceren veel minder afval en CO2-emissies.

WERKELIJKE KOSTEN Het Future Diaper Project signaleert een tegenstelling. “Alle aandacht voor recycling leidt tot enorme maatschappelijke kosten: het opzetten van een inzamelstructuur en logistiek, de bouw van recyclingsinstallaties en de afzet van secundaire grondstoffen”, somt Volkers op.

Het wekt de suggestie van een oplossing, maar eentje van het kaliber letterlijke ‘end of pipe’, de laagste trede op de circulaire ladder. Als de producenten en luiergebruikers voor de werkelijke kosten zouden opdraaien moet een conventionele wegwerpluier flink duurder worden. Uit een nog te publiceren onderzoek in samenwerking met True Price, blijkt dat de ‘werkelijke prijs’ de luier €0,15 per stuk duurder zou maken. Ter vergelijking: een wegwerpluier kost nu circa €0,20. “De doorberekening zou voor de consument een flinke prijsdruk geven, dus dat zie ik niet snel gebeuren. Retailers maken de luiers extra goedkoop om klanten binnen de winkel te halen.

Voor hen is gescheiden inzameling een stimulans van hun businessmodel, terwijl kijken naar wasbare luiers en zindelijkheidstraining de consument en de gemeenten veel geld en moeite kan besparen. De overheid zegt tot nog toe evenmin dat het wasbare luiers of zindelijkheidscursussen gaat stimuleren.”

Bij Meerlanden bevestigt manager beleid en advies Guido Israels de plannen voor de bouw van de luierrecyclingsinstallatie, die nabij de afvalverbrandingsinstallatie van AEB en de rwzi van Waternet zal verschijnen om van elkaars (rest)energie en eventuele afvalproducten te profiteren. “Preventie van het ontstaan van luierafval is het allerbeste”, valt hij Volkers van Future Diaper Project bij. Dat is de reden waarom Meerlanden meewerkt aan regionale projecten van de Metropoolregio Amsterdam zoals ‘Mazzelkontjes’ waarbij jonge ouders gedurende twee maanden gratis wasbare luiers kunnen uitproberen. Per kind scheelt de wasbare luier €500.

De trend naar wasbaar is mogelijk gaande, in de toekomst misschien ook wel voor incontinentiemateriaal. Dat neemt niet weg dat de hoeveelheid wegwerpluiers en incontinentiemateriaal de allergrootste blijft, aldus Meerlanden. Alleen al in de regio Amsterdam komt voorlopig jaarlijks 57 duizend ton wegwerpluierafval vrij.

“We zien die hoeveelheid de komende jaren niet afnemen", zegt Israels. “We willen daarom onze maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen door de luiers niet langer te laten verbranden maar met een eigen installatie te verwerken tot restproducten. Daarmee kan een einde komen aan het gebrek aan recyclingscapaciteit in de regio en gemeenten die nu apart inzamelen de luiers niet langer noodgedwongen moeten verbranden.” Ook Henk Dillingh van RWS is die mening toegedaan: “Er zijn verschillende reizigers die langs meerdere wegen in Rome komen.”

HOE WERKT RECYCLING? Het recylingsproces van de ARN-installatie is een verbetering ten opzichte van het eertijdse Knowaste proces. Knowaste scheidde de luiers bij lage temperatuur in verschillende fracties. De verschillende plasticfracties werden niet volledig van elkaar gescheiden. In de ARN-installatie wordt de luierslurry onder hoge druk (44 bar) en bij een temperatuur van 255 graden gesmolten. Bacteriën en ziektekiemen worden gedood, medicijnresten desintegreren. Door stoom af te laten, koelt de massa af waarbij de plasticfracties PP en PE stollen en als vlokken worden afgezeefd. Na wassen dienen ze onder meer als basis voor bloempotten, emmers en auto-interieur.

De resterende slurry wordt vergist tot biogas en een digestaat.

Het biogas is onder meer een brandstof voor voertuigen en het digestaat kan worden gebruikt in compost en ammoniumsulfaat (kunstmest). Met verbeterde regelgeving kunnen de producten uit het proces nog hoogwaardiger worden ingezet. De installatie van Meerlanden zal met een geoptimaliseerd ARNproces werken.

Foto Michiel Wijnberg / ANP

16 | GRAM #06 augustus 2022

Op dit moment loopt een marktconsultatie op het gebied van waterstof aangedreven inzamelvrachtwagens. De consultatie, waarvan de NVRD namens de leden opdrachtgever is, wordt uitgevoerd door United Quality.

Doel van de marktconsultatie is om actuele kennis te verkrijgen over de mogelijkheden die er zijn om een waterstof aangedreven inzamelvrachtwagen te kopen. Welke leveranciers kunnen deze leveren, welke voertuigconfiguraties en opbouw zijn mogelijk?

We weten uit eerdere ervaring met bijvoorbeeld de circulaire minicontainers dat er ook een stimulerende werking uitgaat van een marktconsultatie zoals deze: potentiële leveranciers merken dat het ons ernst is om waterstof aangedreven inzamelvrachtwagens te kopen en kunnen alvast een goede indruk krijgen van het type vrachtwagen dat veel gevraagd kan worden.

Een marktconsultatie verloopt in een aantal stappen waarvan we op dit moment in de eerste stap zitten: 1. Inventarisatie (welke inzamelvrachtwagens gebruiken we nu) 2. Opstellen marktconsultatiedocument: wat gaan we concreet vragen, denk bijvoorbeeld aan functionele en technische eisen aan de vrachtwagens 3. Marktconsultatie publiceren 4. Analyse reacties en aanvullende interviews 5. Eindanalyse en rapportage van de resultaten De resultaten van de marktconsultatie worden eind november 2022 verwacht en zullen dan worden gedeeld in de NVRD-nieuwsbrief.

MODELBESTEK Het initiatief om de marktconsultatie te laten uitvoeren komt vanuit een projectteam van de NVRD; de Koplopergroep H2. In deze Koplopergroep trekken 15 leden gezamenlijk op om te komen tot een modelbestek voor een waterstof aangedreven inzamelvrachtwagen en in meer algemene zin te kijken naar de (on)mogelijkheden van waterstof als brandstof bij inzameling. Denk hierbij bijvoorbeeld ook aan de noodzakelijke laadinfrastructuur. Alleen als je ook een waterstoftankstation hebt, heeft het immers zin om een waterstof aangedreven inzamelvrachtwagen aan te schaffen.

De Koplopergroep is ook aangesloten bij een landelijk programma vanuit het ministerie I&W dat de ontwikkeling van waterstof in logistiek stimuleert.

Omdat er meer is dan alleen waterstof is er tevens een Expertgroep Duurzaam Wagenpark actief binnen de NVRD waarin een tiental leden de sector vertegenwoordigt in het realiseren van een emissievrije inzameling. Steeds meer (binnen)steden krijgen emissievrije zones. Daarnaast hebben onze leden vaak te maken met aanbestedingen van inzamelvoertuigen en moeten daarmee voldoen aan de Clean Vehicles Directive (www.pianoo.nl/ nl/sectoren/mobiliteit/regeling-bevordering-schone-wegvoertuigen-clean-vehicles-directive) die voorschrijft dat je bij aanschaf moet voldoen aan een minimumpercentage van schone en emissievrije voertuigen.

Meer weten over de marktconsultatie, de Koplopergroep H2 of over de Expertgroep Duurzaam Wagenpark? Neem dan contact op met Guy van Wunnik, vanwunnik@nvrd.nl.

COLUMN

LEREN EN STIMULEREN VAN DE MARKT

Foto: Bart van Dieken

Luiers Het is alweer even geleden dat ik voorzien van een dikke buik ongerust berekende hoeveel luierafval ik ging produceren. De kleine van toen is inmiddels 16 jaar. Na lang zoeken destijds vond ik één luierrecycling optie. En toen ging de betreffende organisatie failliet. Natuurlijk hebben we serieus overwogen wasbare luiers in te zetten. Mijn man (altijd al realistischer dan ik) vroeg mij hoe we dat gingen doen naast twee voltijdbanen en in mijn geval een voltijd studie? We kozen de weg van de minste weerstand en kochten wegwerpluiers. Vorig jaar verhuisde mijn vader door dementie naar een gesloten instelling. Zonder in details te treden, de luierkwestie was ook hier actueel. Ik realiseerde me - daar rondlopend - de dagelijkse praktijk van een verpleeghuis, met onderbezetting en tekorten. Het maakt dat ik met realisme de discussie bekijk als het gaat over de 8% huishoudelijk restafval die luiers veroorzaken. Babyluiers én incontinentiemateriaal.

Daar komen de bergen vanuit kinderdagverblijven en verpleeghuizen nog bij. Hier moeten we dus echt iets mee. Producenten moeten nadenken over ontwerp en meedenken over recycling.

Wij moeten nadenken over inzameling, en anderen moeten het lef hebben te gaan investeren in recycling. Bij elke oproep die we als NVRD doen om de kip-ei impasse te doorbreken met een producentenverantwoordelijkheid op luiers (die inzet op eco-design en de bekostiging van recycling) krijg ik een bak reacties over me heen dat dát niet de weg kan zijn. We moeten immers helemaal af van afval, en collectief wassen zullen we. Radicaal en helemaal waar. Maar hoewel de puberhormonen me om de oren vliegen thuis, ben ik niet vergeten in welke achtbaan je als jonge ouder terecht komt. En geen seconde heb ik het afgelopen jaar overwogen de luiers van mijn vader te gaan wassen. En als ik dit niet kan opbrengen, vermoed ik dat ik niet alleen sta. En dus gaan we met alleen wassen de luierberg niet voldoende terugbrengen. Niet de komende tien jaar. Dus. Lang leve de innovatieve radicale organisaties die dat wassen promoten. Daarnáást lang leve slimmeriken als Willem Elsinga die net zo lang puzzelen tot ze iets met het luierafval kunnen. Lang leve bedrijven als Dar & ARN die het aandurfde de sprong te wagen. En lang leve Meerlanden die nu ook serieus werkt aan luier recycling capaciteit. En en en. Niet of of of. Alleen als we meerdere oplossingen inzetten naar minder afval en meer recycling, helpen we álle dikke buiken en demente vaders.

Wendy de Wild, directeur NVRD GRAM #06 augustus 2022 | 17

‘GROOT GENOEG VOOR EEN BOS BLOEMEN, TE KLEIN VOOR EEN AFVALZAK’ De meeste verzamelcontainers zijn, dankzij hun lage zuiltjes, goed toegankelijk voor mindervaliden. De gemeenten Arnhem en Rotterdam zochten echter naar speciale oplossingen voor hun gfe-containers. Zodat ook mensen in een rolstoel hun keukenafval makkelijk kwijt kunnen.

TEKST: HETTY DEKKERS BEELD: GEMEENTE ROTTERDAM

D

e gemeente Arnhem krijgt relatief weinig klachten over containers die ontoegankelijk zijn voor mindervaliden. “Af en toe gaat het om een hinderlijke stoeprand, als we daar een melding over krijgen passen we op de bestrating aan”, zegt Mark Wanders, adviseur afval van de gemeente Arnhem. Een groter probleem vormen de gfe-verzamelcontainers bij hoogbouw. “Die zijn bovengronds en dat betekent dat de inwerpopening te hoog zit. Mensen in een rolstoel kunnen er niet of moeilijk bij, zo liet het APCG, het Arnhems gehandicaptenplatform, ons weten.” Arnhem heeft nu 240 van dat soort gfe-containers staan en in de toekomst komen er nog eens 400 bij. “We zamelen bij de hoogbouw nu nog veel in met citybins, 40-liter containertjes. In de komende jaren willen we die afschaffen en volledig overstappen op verzamelcontainers”, aldus Wanders.

heel benieuwd naar die proef. Momenteel hebben we 100 procent goedkeur van gfe, dat is een mooie prestatie waar we best een beetje trots op zijn. Mocht de nieuwe container veel afkeur opleveren in onze gfefractie, dan schieten we ons doel voorbij uiteraard. Dat zou minder milieuwinst en hogere kosten opleveren, daar willen we niet naartoe.”

Volgens Wanders is er op de markt weinig keus voor toegankelijke containertypes.

“Wij konden alleen deze ene container vin-

den die we nu gaan testen. Mocht de proef niet slagen, dan moeten we verder gaan kijken naar een andere oplossing. Misschien kom je dan uit bij service op maat, ofwel het afval thuis ophalen bij mindervaliden.

Maar dat weten we nog niet, eerst deze proef maar eens afwachten.”

EIGEN ONTWERP De gemeente Rotterdam liet zelf een gfecontainer ontwerpen. “Toen we als gemeente wettelijk verplicht werden gfe bij hoogbouw in te zamelen, gingen we op

SOORT TRECHTER Het probleem van de ontoegankelijke gfecontainer vroeg dus om een oplossing.

Wanders: “We hebben op de gemeentewerf een test gedaan met een nieuwe container.

Het oude type heeft een speciale inworpvoorziening, met een soort trechter, om te voorkomen dat mensen ander afval dan gfe erin werpen. Het nieuwe type dat we nu getest hebben, heeft die trechter niet. Daardoor is hij lager, maar ook gevoeliger voor vervuiling van de fractie. Je kunt er nu grotere zakken in doen, zoals restafval.”

Arnhem gaat de nieuwe container uittesten bij een complex waar veel mindervaliden wonen. De proef moet uitwijzen of de nieuwe container geschikt is om uit te rollen over de hele stad. Wanders: “We zijn

18 | GRAM #06 augustus 2022

De gemeente Rotterdam liet zelf een gft-container ontwerpen die nu op zo’n 350 plaatsen in de stad staat.

zoek naar een geschikte container”, vertelt Jeanine Wolfs, projectleider gemeente Rotterdam. “We konden niets vinden wat aan onze eisen voldeed, zoals een voor iedereen bereikbare inworpopening en een vormgeving die past bij de ‘Rotterdamse stijl’, waarin ook andere containers en straatmeubilair is ontworpen. Dus lieten we zelf een model ontwerpen, samen met een designbureau.” Dat resulteerde in een 140 liter container in een metalen behuizing. “De container staat een beetje schuin en is gedeeltelijk ingegraven, waardoor de inwerpopening laag genoeg is voor mensen in een rolstoel”, aldus Wolfs.

De speciale gfe-container is eerst getest en staat nu op zo’n 350 plaatsen in de stad.

Hij bevalt goed maar er moeten nog enkele dingen ding aangepast worden, aldus Wolfs. “Voor mindervaliden is het handig als de klep even open blijft staan. Dat is nu niet het geval, dus daar zijn we mee bezig.

Als we alle aanpassingen hebben getest gaan we weer containers produceren en

plaatsen in de stad. In totaal hebben we er zo’n 4000 nodig om de hele stad te voorzien.”

INWORPOPENING Bij het ontwerp werd ook rekening gehouden met de eigen medewerkers die de bak moeten legen. “De inhoud is nogal zwaar en aanvankelijk was de helling te steil, waardoor het te zwaar was voor onze medewerkers om de bak uit de behuizing te halen.

Daarop is de hellingshoek aangepast.” Ook over de afmeting van de inwerpopening is goed nagedacht. “Die is te klein voor een vuilniszak maar groot genoeg voor een bos bloemen. Dat bleek een goede keus, want de gfe-fractie is nauwelijks vervuild. Af en toe zit er een plastic zak in, maar de meeste mensen gebruiken de composteerbare zakjes die we speciaal voor gfe uitgedeeld hebben. Dat de stroom zo zuiver is, komt misschien ook omdat het onze enige container is met toegangscontrole, toevallige voorbijgangers kunnen er niet zomaar iets ingooien.”

Over de andere inzamelcontainers krijgt Rotterdam eigenlijk weinig klachten als het gaat om toegankelijkheid voor mindervaliden. “De lage zuiltjes van de ondergrondse rest-, glas- en papiercontainers zijn goed toegankelijk voor rolstoelers. Waar we wel vragen over krijgen, is de textielcontainer.

Dat is gewoon een lastige bak, met een hoge inwerpopening die wat moeilijker te bedienen is. Om de inzameling van textiel laagdrempeliger te maken, hebben we daarom extra inzamelplekken georganiseerd, zoals bij kringloopwinkels. Ook starten we met een huis-aan-huis ophaaldienst.”

De Rotterdamse gfe-container, ontworpen door Spark Design & Innovation, viel vorig jaar in de prijzen. De container kreeg de erkenning Goed Industrieel Ontwerp 2021 en op de Dutch Design Week in Eindhoven verwierf de container de Special Award voor functionaliteit. Het ontwerp is, na overleg, eventueel kosteloos beschikbaar voor andere gemeenten. Wie interesse heeft, kan daarvoor contact opnemen met de gemeente Rotterdam.

STIL | ONDERHOUDSARM | KOSTENBESPAREND | EMISSIEVRIJ | ALL SEASON

EN DAT ALLES 100% ELEKTRISCH IMPORTEUR NEDERLAND: TEL. +31 (0) 416 540718 WWW.WEEDCONTROL.NL 190x130mm_F.indd 1

22-1000-1568-01 NVRD GRAM 2022 aug

1 VOLLE ACCU = 1 WERKDAG MAAIEN

MAAR LIEFST 270CM!

GRAM #06 augustus 2022 | 19 14-07-2022

09:53

HOOGSTEDELIJKE WONINGBOUWOPGAVE VRAAGT FRISSE BLIK OP AFVALINZAMELING Tot 2030 zijn in Nederland ruim één miljoen nieuwe woningen nodig. Een uitdagende bouwopgave, die voor een aanzienlijk deel in bestaand hoogstedelijk gebied moet worden gerealiseerd. De gebruikelijke afvalinzamelsystemen zijn daarvoor niet zonder meer passend. Adviesbureau Stantec begeleidde de afgelopen jaren diverse gemeenten en projectontwikkelaars in de zoektocht naar geschikte oplossingen. Een overzicht van de belangrijkste do’s en don’ts.

K

TEKST: JUDITH BELTMAN BEELD: GUUS SCHONEWILLE/ANP

enmerkend voor nieuwe hoogstedelijke wijken zijn de grote bebouwingsdichtheid met (zeer) hoge gebouwen, de combinatie van woon-, werk- en verblijfsfuncties én de focus op duurzaamheid. Openbare ruimte is schaars en wordt bij voorkeur ingericht als autoluwe, groene verblijfsruimte voor bewoners en gebruikers. Het legen van ondergrondse containers met zware voertuigen past daar niet in en het af- en aanrijden van bedrijfsafvalinzamelaars al evenmin. Maar hoe kan het beter? Het vinden van een alternatief vereist dat het thema afval vroegtijdig wordt meegenomen bij de ontwikkeling van een gebied, dat alle relevante stakeholders daarbij aan tafel zitten én dat er consensus is over de criteria waaraan het nieuwe systeem moet voldoen.

OPSTELLEN AFWEGINGSKADER Hoe eerder de afvalinzameling op de agenda staat, hoe breder het palet aan oplossingen dat in theorie toepasbaar is. De eerste stap bij het maken van een afweging is het scherp formuleren van de gezamenlijke ambities. Is het doel de kwaliteit van de openbare ruimte te optimaliseren en moet de inzameling daarom uit het zicht plaatsvinden? Of staat het maximaliseren van het scheidingsresultaat voorop en draagt zichtbare afvalscheiding daar juist aan bij? En zijn er koppelkansen met andere logistieke stromen, zoals de pakketbezorging? Aanvullend daarop is inzicht in vaststaande operationele randvoorwaarden essentieel: is het gebied autoluw en daarom uitsluitend toegankelijk voor licht verkeer, welke eisen stelt de inzameldienst, bieden ondergrondse parkeervoorzieningen ruimte voor afvallogistiek en - niet onbelangrijk - wat zijn de financiële kaders? Door op deze manier met alle publieke en private stakeholders het speelveld in kaart te brengen, ontstaat een helder afwegingskader voor het vervolg van het proces. Essentieel daarbij is écht alle partijen te betrekken - anders vallen op voorhand kansrijke innovaties later vaak alsnog af.

MOGELIJKE OPLOSSINGEN Pas als de uitgangspunten helder zijn, komen de concrete oplossingen in beeld. Is ‘uit het zicht inzamelen’ bijvoorbeeld een leidend principe, dan is een Ondergronds Afval Transportsysteem (OAT) een mogelijke optie. Daarbij gaat het afval via een ondergronds buizenstelsel naar een

20 | GRAM #06 augustus 2022

‘afvalhub’ aan de rand van het gebied. Voordeel is dat er geen zichtbaar afvaltransport in het gebied plaatsvindt. Nadeel van een dergelijk systeem is het relatief kostbare en weinig flexibele karakter. Vanuit het oogpunt van scheidingsresultaat is een OAT niet per definitie de beste keuze. Zichtbaar scheiden met een hoog serviceniveau biedt in dit verband mogelijk betere kansen. Door álle afvalsoorten hoogfrequent in ieder complex op te halen, is het mogelijk een aantrekkelijke openbare ruimte te realiseren én flexibel te sturen op goede afvalscheiding, bijvoorbeeld door in te zetten op sociale bewijskracht. Het transport binnen het plangebied kan plaatsvinden met geschakelde elektrische karren, analoog aan het bagagetransport op luchthavens. Dergelijke voorbeelden laten zien hoe uit de leidende principes voor het gebied mogelijke oplossingen voor de inzameling volgen.

INNOVATIEVE ELEMENTEN Bij het overwegen van oplossingen is het uiteraard van belang een brede scope te hanteren en innovatieve elementen niet op voorhand uit de weg te gaan. Denk bijvoorbeeld aan een voedselrestenvermaler, een instrument dat naar verwachting een positief effect heeft op het scheidingspercentage van GFE. In Nederland is met deze techniek nog weinig ervaring opgedaan, maar in onder meer de Verenigde Staten is het gebruik ervan al jaren gemeengoed. Hoewel het elders toegepaste concept zeker niet één-op-één te kopiëren is, lijkt het ook in Nederland kansen te bieden. Een ander voorbeeld is het inpandig toepassen van mini-perscontainers. Het verdichten van afval beperkt het inpandige ruimtebeslag, terwijl zwaar verkeer voor de lediging niet nodig is. Tot slot is ook het combineren van de afvalinzameling met pakketbezorging een innovatieve oplossing die in theorie kansen biedt.

GEDRAG VRAAGT AANDACHT Een belangrijk aandachtspunt bij álle bestaande en nieuwe oplossingen is aandacht voor communicatie en gedrag. Uit een recente casestudie in het kader van een onderzoek aan de Radboud Universiteit Nijmegen blijkt dat hier nog veel winst te boeken is. Het aloude credo: ‘schoon houdt schoon’ is daarbij onverminderd van toepassing. Het realiseren van inzamelmiddelen in een schone, aantrekkelijke én veilig toegankelijke omgeving draagt positief bij aan de scheidingsresulta-

ten. Bij het werken met een afvalhub in een gebouw is daarbij onder meer het moment van lediging cruciaal. Het onbeheerd aanbieden van inzamelmiddelen in de openbare ruimte leidt zowel binnen als buiten tot bijplaatsingen. Dit pleit er voor de inzamelmiddelen op het moment van lediging uit de hub te laten halen door een conciërge of de inzamelaar. Daarnaast is ook structurele en begrijpelijke communicatie over de wijze van inzamelen van groot belang. In complexen waar de traditionele afvalkalender niet geldt, is dit nog wel eens een ondergeschoven kindje. Met als gevolg dat de ingezamelde stromen vervuild zijn of afval op straat belandt. Koppeling met de informatievoorziening over andere gebouwvoorzieningen, bijvoorbeeld via een bewonersapp, biedt in dit verband kansen.

“HET REALISEREN VAN INZAMELMIDDELEN IN EEN SCHONE, AANTREKKELIJKE ÉN VEILIG TOEGANKELIJKE OMGEVING DRAAGT POSITIEF BIJ AAN DE SCHEIDINGSRESULTATEN.” EN BEDRIJFSAFVAL? Een complex onderdeel van de afvalinzameling in hoogstedelijk gebied betreft het bedrijfsafval. De complexiteit zit zowel in de onzekerheid over het toekomstige aanbod als in de juridische belemmeringen bij het gecombineerd inzamelen van huishoudelijk en bedrijfsafval.

Als het gaat om bedrijfsafval kan de gemeente een stimulerende, regulerende of uitvoerende rol aannemen. Stimuleren kan bijvoorbeeld

door een gebiedsorganisatie te ondersteunen bij het aangaan van een collectief bedrijfsafvalcontract. Deelname hieraan kan aangemoedigd worden door de inzamelkosten te verdisconteren in de lidmaatschapskosten van de gebiedsorganisatie. Reguleren is mogelijk door in de afvalstoffenverordening regels op te nemen voor de inzameling van bedrijfsafval en/of een milieuzone in te stellen. Tot slot biedt het reinigingsrecht mogelijkheden om als gemeente zelf de uitvoering ter hand te nemen. In dat geval is het noodzakelijk het inzamelsysteem voor huishoudelijk afval voldoende ruim te dimensioneren voor een onvoorspelbaar bedrijfsafvalaanbod.

DE JUISTE BRIL Al met al komt er veel kijken bij het realiseren van vernieuwende oplossingen voor de afvalinzameling in hoogstedelijk gebied. Het succes staat of valt bij vroegtijdige samenwerking van uiteenlopende partijen én de bereidheid afgewogen risico’s te nemen bij het realiseren van nog niet bewezen oplossingen. Van groot belang daarbij is steeds te blijven kijken naar de ambities voor een gebied als geheel en ook de financiering in dat brede perspectief te plaatsen. Wanneer uitsluitend door de bril van een efficiënte inzameling wordt gekeken, vallen innovatieve oplossingen veelal vroegtijdig af wegens praktische complicaties en de hogere kosten dan gebruikelijke systemen.

Over de auteur: Judith Beltman is Senior Consultant Waste & Resources bij Stantec.

Meer informatie over de rol van gemeenten bij de inzameling van KWD-afval is te vinden op de recent gepubliceerde ‘Informatiekaart inzameling KWD in binnenstedelijk gebied’. Deze is te downloaden op www.vangbuitenshuis.nl

GRAM #06 augustus 2022 | 21

KWALITEITSBEOORDELING INGEZAMELD GFT-AFVAL BIJ OVERSLAG OF VERWERKER

BASISAFSPRAKEN EN HANDVATTEN VOOR GEMEENTEN OM MEER INZICHT TE KRIJGEN IN DE KWALITEIT VAN HUN GFT-AFVAL

S

TEKST: MARIANNE ZEGWAARD (STANTEC) EN ADDIE WEENK (RIJKSWATERSTAAT) BEELD: ATTERO

inds begin jaren negentig zamelen we in Nederland het gft-afval apart in om er schone compost van te kunnen maken. De laatste jaren is er een tendens dat aan de ene kant het gftafval meer vervuild raakt en aan de andere kant de eisen van de compostafnemers steeds strenger worden. Gemeenten en verwerkers moeten daarom samen aan de slag en daarvoor is meer sturingsinformatie nodig over de kwaliteit van het gft-

afval. Wat daarbij helpt zijn duidelijke en werkbare afspraken over de manier waarop een vracht gft-afval wordt beoordeeld en hoe hierover wordt gecommuniceerd.

Veel gemeenten en inzameldiensten hebben in hun verwerkingscontracten op dit moment al artikelen (eisen) opgenomen over de maximale vervuiling, de manier van controleren, de afhandelwijze en de communicatie. In de praktijk ontstaat er regelmatig discussie tussen gemeenten en verwerkers over deze eisen. En dis-

cussies leiden niet per se tot meer en schoner gft-afval.

HUIDIGE PRAKTIJK Verwerkers zijn de laatste jaren in toenemende mate data aan het verzamelen over de kwaliteit van het gft-afval dat zij aangeleverd krijgen. Gemeenten merken daar sinds medio 2021 steeds meer van: door strengere eisen aan de compost zijn verwerkers meer en strenger gaan controleren. Niet alle kwaliteitsdata van

BEOORDELING KWALITEIT INGEZAMELD GFT-AFVAL

Technische kwaliteitsbeoordeling Communicatie & feedbackloop

Overzicht procesafspraken 3

Terugkoppeling kwaliteitsbeoordeling

3

3 Contracterende partij

Overslaande partij

Gemeente of inzameldienst

(indien van toepassing)

4 1

22 | GRAM #06 augustus 2022

Terugkoppeling interventies

5

Instructie uitvoering kwaliteitsbeoordeling

Verwerker

1

Vrachtsgewijze kwaliteitsbeoordeling

1

Vrachtsgewijze kwaliteitsbeoordeling

2

Periodieke kwaliteitsmeting

2

Periodieke kwaliteitsmeting

de verwerkers zijn te herleiden naar een specifieke vracht, vooral omdat bijna de helft van het gft-afval (47%) via een overslagstation naar de verwerker gaat.

En zonder kwaliteitsinformatie over een specifieke vervuilde vracht is het voor een gemeente lastig om te bepalen waar ze moet bijsturen. De kwaliteitsbeoordeling zelf is een visuele beoordeling die vrij grof en subjectief genoemd kan worden en meestal wordt deze uitgevoerd door een ervaren medewerker. De resultaten van de beoordeling worden niet altijd geregistreerd, waardoor deze informatie ook niet altijd bij de gemeenten terecht komt.

Een positieve ontwikkeling hierin is dat verwerkers steeds meer met apps en foto’s werken om de resultaten eenvoudig en eenduidig vast te leggen en makkelijk en snel te kunnen delen met de aanleverende gemeenten.

GEWENSTE SITUATIE: BASISAFSPRAKEN EN PLUSVARIANTEN Om beter op de kwaliteit van het aangeleverde gft-afval te kunnen sturen, is het belangrijk dat gemeenten en verwerkers goede procesafspraken maken over de kwaliteitsbeoordeling: niet alleen over de manier waarop de kwaliteitsbeoordeling plaatsvindt, maar ook over de communicatie en feedback. De afbeelding laat zien welke procesafspraken gewenst zijn.

Daarin is ook een duidelijke rol en verantwoordelijkheid weggelegd voor de overslagstations, omdat bijna de helft van het gft-afval via deze weg naar de verwerker gaat.

Duidelijke afspraken over het proces zijn dus belangrijk. Maar deze werken alleen als ze goed aansluiten bij de praktijk en de specifieke context. Is er voldoende ruimte, tijd en personele capaciteit voor de beoordeling en kan deze onder veilige omstandigheden worden uitgevoerd?

De verwijderingsketen voor gft-afval kan tussen gemeenten flink verschillen.

Daarom gaat het genoemde document niet uit van ‘eisen’ maar van afspraken.

Er zijn basisafspraken die gemeenten en verwerker bij voorkeur vastleggen in hun contractafspraken. Het gaat dan in eerste instantie om afspraken over de vrachtsgewijze beoordeling: hoe vaak, hoe beoordelen, toetsen aan welke norm, wat registreren. Maar ook basisafspraken over

de uitvoering van sorteeranalyses en de terugkoppeling van alle kwaliteitsinformatie. En – niet onbelangrijk – afspraken over de instructie van de medewerkers die de kwaliteitsbeoordeling op de overslag en/of bij de verwerker moeten uitvoeren.

Voor gemeenten die meer willen dan alleen de basisafspraken zijn diverse plusvarianten opgenomen. Daarvoor moet in onderling overleg tussen gemeente en verwerker blijken of het mogelijk is om deze te implementeren. Een voorbeeld van zo’n plusvariant is het apart houden van afgekeurde vrachten en het kunnen bekijken van zo’n vracht.

MORGEN AAN DE SLAG! Gemeenten en verwerkers hoeven niet te wachten tot een nieuwe aanbesteding om over deze afspraken in gesprek te gaan.

Het document is een oproep aan alle gemeenten en verwerkers om morgen om tafel te gaan zitten om de huidige procesafspraken tegen het licht te houden. En om vervolgens met behulp van de voorbeeldafspraken realistische en werkbare afspraken te maken. De sturingsinformatie die dit oplevert is de basis voor interventies om uiteindelijk meer en schoner gft te krijgen en hoogwaardige compost te kunnen produceren.

Natuurlijk kunnen gemeenten ook morgen aan de slag om zelf meer onderzoek te doen naar de kwaliteit van het gft-afval in de containers. Wat is er al bekend bij de inzamelploegen, afvalcoaches en BOA’s over de kwaliteit? En wat leveren visuele inspecties bij het inzamelen van minicontainers en verzamelcontainers op aan informatie? Allemaal praktische manieren om ook aan de voorkant van het inzamelproces meer zicht en grip te krijgen op de gft-kwaliteit. In de VANGHHA publicatie ‘Regie op kwaliteit GFT – Handboek voor gemeenten’ (juni 2021) leest u hier meer over.

Binnen het nieuwe VANG-programma, dat een focus heeft op kwaliteit, wordt verder onderzoek gedaan naar (nieuwe) manieren om de kwaliteit van gft-afval snel en goed te kunnen beoordelen. Ook wordt gekeken naar de kansen om vervuiling uit ingezameld gft-afval te halen (voorschoning), zowel bij de verwerkers als op de overslagstations.

Het volledige document met basisafspraken vindt u op de kennisbibliotheek van www.vang-hha.nl, ‘Beoordeling kwaliteit ingezameld gft-afval: basisafspraken en handvatten voor verbetering’ (Stantec, juni 2022).

GRAM #06 augustus 2022 | 23

RACE AGAINST WASTE WEER IN VOLLE GANG Race Against Waste neemt iedereen mee in de transitie naar een circulaire wereld. We combineren educatie met actie. Onderzoek van TU Eindhoven bevestigt dat onze projecten zorgen voor blijvende gedragsverandering. Inmiddels kunnen we met trots zeggen dat jaarlijks maar liefst 7% van alle basisscholen in Nederland deelneemt aan onze E-waste en Textiel Races, waarbij scholen de strijd aangaan met elektronisch afval of oud textiel.

TEKST: MARLIN ADRIAANSEN BEELD: EDDIE MOL Ook voor Race Against Waste heeft de corona-pandemie voor de nodige uitdagingen gezorgd. Periodes waarin scholen gesloten waren, zorgden ervoor dat we geen fysieke gastlessen meer konden geven. De inzameling van elektronische apparaten en textiel werd beperkt en kwam soms zelfs helemaal stil te liggen. Maar na twee jaar vol met uitdagingen en aanpassingen zijn we terug, en sterker dan ooit! Hieronder een aantal hoogtepunten van het afgelopen jaar: • In 2022 organiseren we maar liefst 48 races - dat zijn ruim 500 deelnemende scholen; • In september starten we met de eerste Energy Race in de gemeente Eindhoven, gericht op energiebesparing en energiearmoede; • In april wonnen we de Gouden Cirkel Award met onze Textiel Race; • Teamuitbreiding van 4 naar 8 medewerkers; allemaal jonge, gedreven mensen, klaar om zoveel mogelijk mensen te betrekken bij de transitie naar een circulaire wereld.

Maar we groeien ook op internationaal vlak: • Na de zomer gaat de allereerste Textiel Race in Frankrijk van start in opdracht van Refashion, de uitvoerder van de Franse UPV; • In Duitsland stonden er afgelopen jaar al meer dan tien E-waste Races op de planning in onder andere Hamburg, Berlijn en Frankfurt; oftewel 100 deelnemende scholen; • En we zijn druk bezig met uitbreiding naar meer Europese landen.

URGENTIE Ruim de helft van het elektronisch afval en textiel in Nederland wordt op dit moment niet ingeleverd voor hergebruik of recy-

24 | GRAM #06 augustus 2022

Overhandiging van de Gouden Cirkel Award. cling. Door bewustwording te creëren over het belang van minder kopen, meer hergebruiken, repareren en tweedehands kopen, kunnen we de transitie naar een circulaire economie versnellen.

De impact die we hiermee maken: • Met onze E-waste Race redden we jaarlijks meer dan een half miljoen apparaten van de afvalberg.

• We bereiken honderdduizenden mensen via de media; zo zijn we bij het Jeugdjournaal, Hart van Nederland en op NPO Radio1 geweest. Daarnaast verschijnen we ook veel op lokale media door het hele land.

• Met de Textiel Race hebben we in één jaar al 100.000 kg textiel ingezameld; met de opschaling van de races wordt dit komende jaren alleen maar meer.

• Uit een sorteeranalyse van twee Textiel Races in de regio Roosendaal bleek dat - 25% van het ingezamelde textiel van winkelkwaliteit is;

- 45% daarbovenop herdraagbaar was; - Ofwel een totaal van 70% herdraagbaar; dat is sterk boven gemiddeld!

DOE MEE! We werken altijd samen met lokale inzamelaars, verwerkers en gemeenten. Al meer dan 150 gemeenten en inzamelaars doen mee!

Samen werken we aan het behalen van landelijke inzamel- en VANG-doelstellingen en dragen we bij aan het doel om 65% e-waste recycling te behalen. Daarnaast creëren we natuurlijk duizenden jonge, duurzame ambassadeurs voor een circulaire economie!

We zijn op zoek naar nog meer partners die samen met ons impact willen maken en de circulaire economie willen versnellen!

Of het nou een E-waste Race, Textiel Race, onze nieuwe Energy Race of een maatwerk project is: try us! Benieuwd wat wij voor uw organisatie kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op via www.raceagainstwaste.org!

BRANCHE NIEUWS NEUROMARKETING MET PIXIEDUST

2021 WAS GOED JAAR VOOR DE PAPIERINDUSTRIE

Een nieuw initiatief in afvalland met een opvallende magische naam: Pixiedust! Initiatiefnemer Reinoud Wolff gaat voor een andere communicatie-aanpak in afvalland. Hij heeft de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met communicatie rondom verduurzaming en afvalbeleid in het bijzonder. “Maar gemeenten, bedrijven en instellingen krijgen hun doelgroepen vaak lastig mee. En dat komt doordat de communicatie naar een hoger niveau moet”, aldus Wolff. “Het moet gewoon inspirerender, pakkender maar vooral veel meer gestuurd vanuit de neurowetenschap. Het communicatievak heeft zich doorontwikkeld omdat er steeds meer bekend is over hoe onze hersenen werken en hoe je het gedrag van mensen kunt beïnvloeden”. Neuromarketing & communicatie is klaar om toegepast te worden in afvalland. Wolff: “We willen mensen aanzetten en aanjagen. Meenemen en meekrijgen. In visie en ideeën. Onze klanten helpen impact maken, niet alleen in woord maar juist ook in daad!”

De hoeveelheid gerecycled oud papier en karton in Europa heeft een nieuwe mijlpaal bereikt. Uit de jaarstatistieken van de Europese papierbranchevereniging Cepi blijkt dat in 2021 50,7 Mton aan oud papier en karton (opk) is gebruikt voor recycling. Het is voor het eerst dat deze hoeveelheid boven de 50 Mton ligt. Deze mijlpaal gaat gepaard met een daling van de export van opk voor recycling buiten Europa van ongeveer 18%. Van de 50,7 Mton aan gerecycled opk werd 5,2% gerecycled in Nederland.

Pixiedust heeft speciaal een gratis magazine gemaakt. Wolff: “We willen laten zien dat het anders kan en moet. En dat dit leuk is voor iedereen! Willen we de toekomst verduurzamen en circulair maken, dan moeten we met elkaar kennis, houding en gedrag aanpassen. Dat betekent een cruciale samenwerking tussen beleid en communicatie. En dat is precies de reden waarom wij met Pixiedust ook inzetten op het ontwikkelen en stimuleren van bewustwording met het gewenste gedrag!

Communiceren en verandering teweegbrengen doen wij door het vertellen van verhalen in woord, geluid en beeld. Verhalen die doelgroepen bereiken en beraken. Pixiedust is een club bevlogen communicatiespecialisten, storytellers met een passie voor een betere wereld!”

Achter deze groei zit een hernieuwde vraag naar papier op zowel binnenlandse als mondiale markten: de export van papier en karton overtrof de niveaus van 2019 en vooral de verkoop aan Noord- en Zuid-Amerikaanse markten is sterk gegroeid. Eén trend die verantwoordelijk is voor deze toename is de opkomst van online winkelen, die tijdens de lockdowns een impuls gaf aan de markt voor papieren en kartonnen verpakkingen. Daar bovenop profiteerde de papierindustrie ook van de vervanging van andere oplossingen, vaak als gevolg van de EU-Richtlijn wegwerpplastics. Eerder maakte de Europese Raad voor Papierrecycling bekend dat het een recyclingdoelstelling voor opk voor ogen heeft van 76% tegen 2030. In 2020 bereikte de papierindustrie een recyclingpercentage van 73,9%.

Het verbruik van papier en karton steeg in 2021 met 5,8 procent ten opzichte van 2020. Ook de productie steeg, met 6,1 procent. Verder werd in papierfabrieken 90% van de capaciteit benut, tegen 85% in 2020. Deze positieve trends zetten zich voort in het eerste kwartaal van 2022: de sector heeft in het eerste kwartaal van 2022 de productieniveaus van het eerste kwartaal van 2021 overtroffen.

Geen overlast van maden & stank Verleng de inzameling interval, zelfs in de zomer Ideaal voor het inzamelen van etensresten Bewezen toename in kwantiteit & kwaliteit GFT-e afval Verminder CO2 footprint

De Biofilterdeksel nl.biologic.de

1-4_190x62mm_A.indd 1

22-2000-0541-01 NVRD GRAM 2022 Mei

GRAM #06 augustus 2022 | 25 14-04-2022

14:00

BRANCHE AGENDA

NIEUWS STAKEHOLDEREVENT TRANSITIEAGENDA CONSUMPTIEGOEDEREN 2022

Op donderdag 29 september vindt de jaarlijkse stakeholderbijeenkomst van de Transitieagenda Consumptiegoederen plaats. In de transitie naar een volledig circulaire consumptiegoedereneconomie kijken we naar de koplopers. Waar staan ze nu? Hoe krijgen we alle spelers uit het systeem mee? Daar moet nu de focus liggen, want we hebben iedereen nodig om deze transitie tot een succes te maken. Het belangrijkste thema van de dag is dan ook ‘De koplopers centraal’.

Na een toespraak van Jacqueline Cramer en een opening door voorzitter Anne-Marie Rakhorst gaan we uiteen in verschillende deelsessies. Per productgroep verdiepen we ons in een circulaire koploper uit de sector. Wat is hun visie voor de toekomst?

Wat zijn hun grootste uitdagingen? En wat is onze eigen rol in hun verhaal? De deelsessies richten zich op meubels, verpakkingen & verbruiksartikelen, textiel, elektrische apparaten en chemische producten. Uiteraard informeren we over de meest recente ontwikkelingen vanuit de EU en sluiten we af met een borrel. Als deelnemer aan het jaarlijkse stakeholderevent oefent u directe invloed uit op de totstandkoming van het nieuwe Uitvoeringsprogramma circulaire consumptiegoederen. In een

12 t/m 18 september Verspillingsvrije Week

14 t/m 17 september Walibi Biddinghuizen Agro- en Groentechniek Holland

5 oktober 2022 De Fabrique Utrecht Afvalconferentie

5 en 6 oktober Jaarbeurs Utrecht Vakbeurs Openbare ruimte

15 t/m 17 november Evenementenhal Gorinchem Vakbeurs Recycling

informele setting gaan we met elkaar in gesprek over wat er nodig is om de transitie naar circulaire consumptiegoederen te versnellen. Zo bundelen we onze krachten om de overgang naar Nederland Circulair in 2050 te realiseren. Wilt u vanuit uw ervaring als professional of ondernemer ook uw stem laten horen? Kijk dan op circulaireconsumptiegoederen.nl/nieuws/ stakeholderevent/

ALLTREC 8015F FULLY ELECTRIC ZERO-EMISSION WERKTUIGENDRAGER Met een accucapaciteit tot 70kWh heeft deze machine een heel hoog uithoudingsvermogen. Uit evaluatie bleek dat na een werkdag van netto 6.57 arbeidsuren met het 270cm maaidek een accucapaciteit overbleef van maar liefst 43%. De nieuwe standaard in elektrisch groenbeheer is hiermee gezet. Alle versies worden geleverd met uniek en zelfontworpen ATC-systeem (onder andere maximale grip en specifiek vermogensafgifte), energiebesparende EPAS-steering en IoT module (waaronder live connectie met voertuig, analyse veldgegevens) die zorgt voor next level aftersales mogelijkheden. Over deze laatste tool gesproken; de IoT module is uniek in de markt.

Deze module verzamelt onder meer veldgegevens waardoor het mogelijk is een gedetailleerde analyse te maken van de verkregen data. Hierdoor is het mogelijk de chauffeur in het vervolg heel gericht te navigeren naar de plekken die noodzakelijk zijn. Dit bespaart tijd (en dus geld). Bovendien wordt de beeldkwaliteit van het bestek nog beter gewaarborgd.

KLAAR VOOR DE TOEKOMST Over élk onderdeel en élke plaatsing van de Alltrec is nagedacht. Lage bodemdruk zorgt ervoor dat deze machine zeer steady aanvoelt tijdens het werken op hellingen. Het uitgangspunt bij de eerste schetsen was het maximaliseren van de beschikbare ruimte voor maximale capaciteit. En dat is gelukt. Deze machine is volledig voorbereid op de aankomende Green Deal en het Europese klimaatakkoord.

WeedControl B.V. distribueert deze elektrische werktuigdragers veelal met een werktuig geschikt voor onder andere onkruidbeheer.

Denk aan een krachtige stalen onkruidborstel WB700E of de AIR E-Variator op basis van hete lucht recycling. Maaidekken van 165-195270cm of de krachtige LB7000 bladblazer behoort ook tot de toebehoren. Kortom, multifunctioneel inzetbaar.

Meer informatie: www.weedcontrol.nl

26 | GRAM #06 augustus 2022

[Advertorial] PROMETHEUS:

BESPAAR KOSTEN EN TIJD MET OPTIMALE AFVALINZAMELING

Hoge brandstofprijzen en tekort aan chauffeurs. Resultaat: Zowel de transport- als afvalsector kampen met terugloop in efficiëntie binnen de logistieke processen. De roep voor de juiste ondersteuning wordt groter. Ook in de afvalinzameling is de volledige ondersteuning cruciaal voor de dagelijks operatie. De inzet van slimme softwareoplossingen speelt hierbij een sleutelrol.

COMPLEET AFVALBEHEER Afvalbeheer op het Real-Time Transportation Visibility Platform van Prometheus ontzorgt planners en ondersteunt chauffeurs bij route-georiënteerde werkzaamheden. Het doel van het platform?

Compleet real-time inzicht creëren in de logistieke operatie.

Onder andere oplossingen zoals geregistreerd inzamelen, Guided Navigation, container management en digitale acceptatie dragen bij aan slimme data gedreven inzamelingsprocessen.

GUIDED NAVIGATION Narijden van ‘vergeten containers’, meerdere keren rijden over dezelfde wegen en het ontbreken van routekennis zijn problemen die onderkend worden in de uitvoering. Dit betekent extra brandstofverbruik en meer inzet van personeel. Guided Navigation stuurt chauffeurs gericht via de meest efficiënte inzamelroute.

Het grootste voordeel is minder gereden kilometers. Resultaat: besparingen op brandstofverbruik en minder CO2-uitstoot.

route op de boordcomputer direct alleen starten. Dit draagt bij aan een flexibele planning en vermindert het narijden van ‘vergeten containers’.

TOTAALOPLOSSING Wie voor maximaal inzicht gaat, combineert afvalbeheer met andere oplossingen zoals dispatch of rijstijlanalyse. Met de nieuwste oplossing – dispatch – wijzen planners snel en gemakkelijk orders toe aan voertuigen en chauffeurs. Mèt behoud van een optimale planning en toegestane rij- en rusttijden. Ook aan de chauffeurskant verhoogt het gemak en de duidelijkheid. Zo krijgen zij voorafgaande de dienst via de app inzicht in de planning en blijven tijdens de uitvoering geïnformeerd over relevante opdrachten en wijzigingen via de boordcomputer.

Een belangrijk aandachtspunt dat niet vergeten mag worden is veiligheid. De oplossing biedt de mogelijkheid om bepaalde gebieden (binnen bepaalde tijden) te ontwijken. Zo rijden chauffeurs niet in de buurt van scholen tijdens haal- en brengmomenten. Ook draagt rijstijlanalyse bij aan veilig rijgedrag. Met real-time inzicht in snelheid, remgedrag of acceleratie kan de chauffeur het rijgedrag aanpassen. Dit leidt tot veiligere ritten en meer veiligheid in het verkeer. Daarnaast wordt data verzameld over brandstofgebruik, bandenslijtage en onderhoud van het wagenpark, waarvan kostenbesparing een bijkomend voordeel is.

Ook draagt de digitaal opgeslagen routekennis bij aan efficiëntie.

Zo zorgt het aannemen van nieuwe of tijdelijke chauffeurs niet meer voor vertragingen. Waar eerst een ervaren chauffeur mee zou rijden, kunnen onervaren chauffeurs met de gedetailleerde

KIJK VOOR MEER INFORMATIE OVER DE OPLOSSINGEN OP WWW.PROMETHEUS.NL

KLIKO GROEP Innovators van afvalinzamelsystemen

ALLES ONDER 1 DAK minicontainers

containermanagement

ondergrondse containers

vierwielcontainers

chipregistratie

containerbehuizing

palletboxen

toegangscontrole

onderhoud en reiniging

“Al meer dan 40 jaar toonaangevend in minicontainers, innovator van ondergrondse containers, marktleider in chipregistratiesystemen en trendsetter in toegangselektronica.”

KLIKO GROEP Standaardruiter 36 3905 PZ Veenendaal

+31(0)318 559393 info@kliko.nl www.kliko.nl

BEZOEK ONZE NIEUWE WEBSITE

KLIKO.BE | KLIKO.NL