Nowiny Żorskie nr 22 – 09/2022

Filip Rajpert wrócił ze Stanów Zjednoczonych.

PRZEZ ROK UCZYŁ SIĘ i PRACOWAŁ W NEVADZIE

STRONA 9

Miesięcznik bezpłatny

WRZESIEŃ 2022

ISSN 2720-5096 | www.nowiny.pl | portal@nowiny.pl | Rok II | Nr 9 (22)

DZIECI ZMARŁYCH GÓRNIKÓW z Żor otrzymają po 10 tys. zł

Sejmik województwa podjął decyzję o przekazaniu pomocy finansowej dla dzieci górników, którzy zginęli w kwietniowych katastrofach w KWK „Pniówek” i KWK „Zofiówka”. Pomoc ma wynieść po 10 tys. zł na dziecko i będzie dystrybuowana prze MOPS. We wspomnianych katastrofach straciło ojca aż 14 dzieci z Żor – najwięcej wśród wszystkich WIĘCEJ INFORMACJI NA STR. 9 miejscowości, z których pochodzą ofiary tragedii.

W Roju

ali świętożw ynki do

Odkryli szkolną gazetę z 1933 roku. Czym wtedy żyli żorzanie? STR. 2

Zbierasz grzyby?

SKOPALI POLICJANTA, BO ZATRZYMAŁ ICH KOLEGĘ

STRONA 4

dodatek specjalny | 29 września 2022 roku

Pamiętaj o zasadach w lesie STR. 8 STRONA 22

STRONA 20

Drewno tanie, ale niełatwe w pozyskaniu

RYNKU ZDROWIA NOWOCZESNA MEDYCY NA W REGIONIE

2

akTualności

Na wstępie Szymon Kamczyk Redaktor Naczelny Nowin Żorskich

Amerykański sen żorzanina W tym numerze przedstawiłem Państwu trzecią i ostatnią już część cyklu artykułów o amerykańskiej przygodzie żorzanina Filipa Rajperta, którego wysiłki w polskiej szkole zostały docenione i zakwalifikował się do rocznego programu wymiany. Trafił do małego miasteczka w Nevadzie. Sam mówi, że to jakby u nas na Podlasie (tylko zamiast bimbrowników można było tam natrafić na polowe laboratoria narkotyków).

Ale tak na poważnie, jego historia pokazuje, że jeśli czegoś bardzo pragniemy, naszym uporem, motywacją i pracą, możemy to osiągnąć. Przed Filipem jeszcze sporo przygód i planów, ale on już to wie – nie ma rzeczy niemożliwych. Teraz opowiada o tym swoim kolegom w OSP, uczniom w Miarce i pewnie bliższej i dalszej rodzinie.

W tym numerze poruszamy dla Państwa także wiele innych ważnych tematów. Piszemy o wsparciu z województwa dla rodzin zmarłych w kwietniu górników, a także o kłopotach z dostępem do paliw oraz oszczędnościach, bo jak się okazuje, od października oszczędzać musi też administracja publiczna. W naszym dodatku „Eksperci rynku zdrowia” przygotowaliśmy ciekawe artykuły poradnikowe. Zrelacjonowaliśmy także ostatnie wydarzenia, jak dożynki, bo przecież w ostatnim miesiącu rolnicy dziękowali za tegoroczne plony.

Dobrze, że ten rok był dla nich owocny. Wszystkich teraz czeka zaciskanie pasa.

N OW I N Y ŻO R S K I E • 29 września 2022 r. | nowiny.pl

odszukali pierwszy numer szkolnej gazetki. To skarbnica wiedzy Uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Karola Miarki w Żorach wraz z nauczycielem historii Marcinem Wieczorkiem odnaleźli w archiwach pierwszy numer szkolnej gazety „Młodzieńczy Lot”. Znaleźli w nim sporo ciekawych informacji, m.in. o szkolnych organizacjach oraz wydarzeniach z lat 30. ubiegłego wieku. Pierwszy numer ukazał się w październiku 1933 roku.

Pierwszy numer gazetki szkolnej „Młodzieńczy Lot”, wydawanej przez Koło Literackie im. A. Mickiewicza zawiera sporo wiadomości o organizacjach szkolnych oraz wydarzeniach, którymi wówczas żyły Żory. Za dawnych czasów Miarki, na jej terenie istniało kilka organizacji uczniowskich.

Każda z nich pracowała samodzielnie, co z czasem udowodniło, że nie zawsze dało się pogodzić odrębne interesy wszystkich organizacji. W marcu 1933 roku powstał Samorząd Ogólnoszkolny i wyznaczono jego obowiązki. Członkami byli wszyscy uczniowie, a władzami była Rada Delegatów i Rada Referentów.

To główne oni rozdzielali zadania na dany okres, które dotyczyły m.in.: dbania o porządek na przerwach, zarządzania biblioteką i przygotowaniem uroczystości szkolnych itd. A nad tym wszystkim czuwał kurator Samorządu Ogólnoszkolnego. Ich pierwszym pomysłem było przejęcie szkolnego sklepiku i zmienienie go w spółdzielnię uczniowską. W tym celu musieli uzyskać konieczny kapitał, więc wypuścili udziały, które mogli wykupić uczniowie. Zabieg ten miał przyciągnąć uczniów do rozwijającego się wtedy ruchu spółdzielczego. Można więc powiedzieć, że organizacja życia szkoły była

dosyć podobna do tej, która panuje obecnie.

W gazetce szkolnej znalazła się również sekcja o panującej, jak i przewidywanej pogodzie na przyszłe miesiące nauki, zapowiadana przez Szkolny Instytut Meteorologiczny. Dla czytelników przygotowywano także krótkie zagadki logiczne.

Kształcenie postaw uczniów W kolejnych działach gazetki omawiane były powody, dla których warto oszczędzać. Oprócz korzyści materialnych (zabezpieczenia się na przyszłość), szły za tym także korzyści duchowe (autorzy uczyli rozważności i wykorzeniali u uczniów różne nałogi).

Opisywane były też cele panującego wtedy samorządu. Za najważniejsze autorzy uznali uczenie się współpracy. Kierowali się mottem „Wszyscy razem i każdy z osobna”. Każdy – dobry i zły uczeń, miał pracować nad tym, do czego miał zamiłowanie. Mimo tego, że dzięki wspólnym obowiązkom uczniowie mieli okazję dobrze się poznać i zawrzeć nowe znajomości, to jednak poprzez pracę nad sobą i dla dobra ogółu nadto wyrabiano poczucie karności, obowiązkowości i bezinteresowności. Autor gazet-

Redakcja: 47-400 Racibórz, ul. Kościuszki 32 A, tel. 32 415 47 27 Nakład: 10.000 egz.; http://nowiny.pl Redaktor naczelny: Szymon Kamczyk – s.kamczyk@nowiny.pl, 662 059 171 Redaktor prowadząca: Agnieszka Kaźmierczak – a.kazmierczak@nowiny.pl

drużyna harcerzy im.

Karola Miarki. Została założona z inicjatywy Józefa Burkota. Pierwszym drużynowym został druh Witta. Drużyna składała się z jednego zastępu o nazwie „Orły” – mówi Marcin Wieczorek, historyk w I LO. Drużyna im. Miarki powstała 13 stycznia 1931 roku. – Po wakacjach drużynę objął dh prof. Drobny i podzielono ją na dwa zastępy „Orłów” i „Sępów” – dodaje Marcin Wieczorek.

Okładka pierwszego numeru gazetki „Młodzieńczy Lot” z października 1933 roku ki wyraźnie podkreśla, iż młodość jest czasem przygotowania się do wykonania w przyszłości wielkiej pracy w różnych sferach życiowych. Zatem taka inicjatywa miała zniwelować problem bierności w społeczności Miarki, ospałości, a także niechęci do wykonywania najnudniejszych, ale koniecznych obowiązków.

Pionierki harcerstwa Nauczyciel historii w I LO Marcin Wieczorek już kilka lat temu natrafił na fragmenty artykułów z 1933 roku. Teraz jednak wraz z uczniami odnalazł całe wydanie. – W gazecie znaleźć można także ciekawe informacje na temat żeńskiej drużyny harcerskiej, która liczyła 17 harcerek.

Patronką była Emila Plater.

Inicjatorkami powstania tej organizacji były (pisownia oryginalna): Ogiermanówna, Zawicka i Bałdykówna.

Na koniec roku szkolnego urządzono 6-dniowy obóz w Kłokocinie. Powstała też

Straż Przednia i koło PCK W gazecie przedstawiono też organizacje, które miały wpływ na życie szkoły. Jedną z nich była Straż Przednia, której celem było wychowanie młodzieży na odpowiedzialnych obywateli kraju, którzy wartości (dobro, honor i wolność kraju) cenili ponad wszystko. Uczestnicy mogli brać udział we wszystkich wydarzeniach szkolnych. Odprawy odbywały się co 2 tygodnie i każdy wybierał odcinek pracy do wykonania. Następną organizacją było Koło Młodzieży Polskiego Czerwonego Krzyża, które powstało 27 września 1932 roku. Zgromadzenie liczyło ponad 20 uczniów i wraz z drużyną harcerską zdążyło urządzić kurs sanitarny. Uczniowie prenumerowali też „Czyn Młodzieży” – miesięcznik PCK. Historia i uroczystości Koło historyczne im. Jana Długosza zostało założone 22 października 1931 roku z inicjatywy uczniów klasy VIII. Opiekunem był prof.

Laskowski. Celem koła było samokształcenie poprzez pisanie referatów i urządzanie imprez. Zajmowano się urządzaniem akademii z okazji rocznic narodo-

Reklama: Mateusz Szynol – m.szynol@nowiny.pl, 662 051 302, Barbara Frydryk – b.frydryk@nowiny.pl, 668 191 013 Redakcja techniczna: Agnieszka Subocz – a.subocz@nowiny.pl, Jerzy Oślizły – j.oslizly@nowiny.pl Portal nowiny.pl: Paweł Okulowski, portal@nowiny.pl Wydawca: Wydawnictwo Nowiny Sp. z o.o.

Dyrektor Wydawnictwa Prasowego: Katarzyna Gruchot

wych. Koło to zakupiło 101 książek historycznych, które stworzyły podbudowę biblioteki. W roku szkolnym 1933/1934 planowali urządzenie poranków z okazji rocznic narodowych, wygłaszanie referatów i tłumaczenie kroniki miasta Augustyna Weltzla z języka niemieckiego na język polski. Koło historyczne zaplanowało stworzenie albumu kościołów parafialnych dekanatu żorskiego. W roku szkolnym 1931/1932 prezesem koła był Józef Ożana (nazwisko nieczytelne), w roku szkolnym 1932/1933 uczeń Wincenty Kurtok, a w roku szkolnym 1933/1934 Konstanty Pisarek. Celem koła była motywacja do poszerzenia horyzontów myślowych i zaszczepianie form towarzyskich wśród uczniów. Na zebraniach były wygłaszane deklaracje i referaty treści literackiej i ogólnokształcącej.

W karnawale w 1932 roku koło literackie im. Adama Mickiewicza zorganizowało wspólnie z kołem historycznym spotkanie przy herbatce dla uczniów klas wyższych. Zorganizowali również majówkę, poranek ku czci Goethego i pożegnanie maturzystów. W roku szkolnym 1932/1933 urządzili poranek dla uczczenia 26. rocznicy śmierci Wyspiańskiego, w grudniu Wieczornicę Mickiewiczowską, a w lutym 1933 roku zabawę taneczną. Za pieniądze zebrane z dwóch ostatnich imprez kupiono całość dzieł Wyspiańskiego i pieczątkę dla koła. Wprowadzono kronikę „z kraju” i „ze świata”, w ramach których opisywano najważniejsze wydarzenia bieżące, jak np. kryzys ekonomiczny w Ameryce.

M. Wieczorek, A.Skarupa, D.Bogaciński, E.Marecka red. (ska) reklama

SACHSE

AGENCJA PRACY TYMCZASOWEJ (CERTYFIKAT NR 5950)

POSZUKUJE DO PRACY w Austrii i Niemczech: hydraulików, elektryków, ślusarzy, spawaczy, mechaników, techników CNC, stolarzy, malarzy, dekarzy – blacharzy, tapicerów z językiem niemieckim

Kontakt: tel. +48 602 392 876 raciborz@sachse.pl | www.sachse.eu

Izba Wydawców Prasy © Wszystkie prawa autorskie do opracowań graficznych reklam zastrzeżone • Materiałów niezamówionych nie zwracamy.

Druk: Polska Press Sp. o.o., Drukarnia w Sosnowcu

Tekst sponsorowany

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • n o w i n y Żo r s k i e

USTROŃ

PO RAZ TRZECI SZACHOWĄ STOLICĄ POLSKI III Festiwal Szachowy w Ustroniu. W dniach 12-21 sierpnia Ustroń po raz trzeci zamienił się w światową stolicę szachową. W tym malowniczym beskidzkim kurorcie odbył się Festiwal Szachowy „Szachy w Ustroniu łączą pokolenia”, który przyciągnął tłumy miłośników tego wspaniałego sportu.

O

rganizacji szachowego święta podjął się Śląski Związek Szachowy we współpracy z Grupą MOKATE i jej Prezesem dr Adamem Mokryszem, Urzędem Miasta Ustroń, Starostwem Powiatowym w Cieszynie i FIDE. Swoją obecnością festiwal uświetnili m.in: Jakub Chełstowski - Marszałek Województwa Śląskiego, który objął patronat honorowy nad wydarzeniem, Łukasz Turlej - Wiceprezydent FIDE, Mieczysław Szczurek - Starosta Powiatu Cieszyńskiego, Przemysław Korcz - Burmistrz Miasta Ustroń, dr Janusz Michałek - Prezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

W Festiwalu wzięło udział aż 1071 uczestników reprezentujących trzynaście federacji szachowych z Polski, Ukrainy, Niemiec, Serbii, Luksemburga, Singapuru, Czech, Słowacji, Węgier, Indii, Szwecji, Japonii oraz Portugalii. Ufundowano dla nich atrakcyjne i cenne nagrody o wartości ponad stu tysięcy złotych! Imprezie towarzyszyło wiele dodatkowych atrakcji, m. in. takich jak konkurs plastyczny dla dzieci czy turniej przy kawie MOKATE. Gościem specjalnym festiwalu był Viswanathan Anand. Ten wybitny indyjski

szachista był mistrzem świata FIDE w latach 2000-2002 i mistrzem świata w latach 2007-2013. Znany pod przydomkiem „Tygrys z Madrasu” ma na swoim koncie wiele tytułów i zwycięskich turniejów. Dał się poznać jako błyskotliwy szachista, którego wielkim atutem było niezwykle szybkie rozgrywanie partii.

Grupa MOKATE od lat aktywnie wspiera Polski Związek Szachowy, prowadzi kilka programów popularyzujących szachy, powołała też Akademię Szachową MOKATE. Wspomaga również projekt „Edukacja przez szachy w szkole”.

Dr Adam Mokrysz jest wielkim miłośnikiem tej, jak podkreśla, królewskiej gry.

Tak opowiada o początkach swojej pasji: „Ta wspaniała gra to nasza rodzinna tradycja. Grał dziadek, grał tata, ja zacząłem grać w wieku 4 lat. Byłem pasjonatem szachów i zostałem również zawodnikiem, grałem w klubie. Przestałem na studiach z uwagi na inne obowiązki, ale wróciłem do gry po 10 latach i zacząłem popularyzować ją w Polsce. Postawiłem sobie za osobisty cel podzielenie się tą pasją z innymi, poprzez m.in. duże zaangażowanie naszej firmy w promocję szachów.”

Z pewnością umiejętność gry w szachy pomaga w prowadzeniu biznesu

dr Adam Mokrysz w trakcie rozgrywania symultany z Viswanathanem Anandem, dr Katarzyna Mokrysz

i w osiąganiu tak spektakularnych suk- Szachy oparte są na analizie i stratecesów, jakimi może się pochwalić Grupa gicznym planowaniu. Trzeba przewidyMOKATE. Jest obecna na wszystkich wać ruchy przeciwnika. Tak samo jest kontynentach, w 73 krajach! w biznesie. Należy obserwować rynek Ponad 70 procent jej przychodów pocho- i działać z wyprzedzeniem. Zarówno dzi z eksportu! Te niezwykłe osiągnięcia w biznesie jak i szachach podstawą poto zasługa kolejnego pokolenia: dr Ada- dejmowania decyzji jest logika. Nie nama Mokrysza i dr Kależy kierować się emocjami. tarzyny Mokrysz, któNie wolno popaść w rutynę. re sprawnie zarządza W Festiwalu wzięło Trzeba myśleć, myśleć, myrodzinnym biznesem. udział aż 1071 śleć... - takiej rady udziela Szczególny nacisk kładr Adam Mokrysz. uczestników dzie na stworzenie na Szachy uczą myślenia strarynkach zagranicznych reprezentujących tegicznego, kształtują też dobrze prosperujące- trzynaście federacji charakter od najmłodgo, długofalowego biz- szachowych szych lat. Festiwal „Szachy nesu, z jednoczesnym w Ustroniu łączą pokolepoznawaniem realiów nia” to impreza wartościowa rynkowych i uczeniem się współpracy i niezwykle potrzebna. Pokazuje też, że z lokalnym zespołem o innej kulturze, firmy, takie jak Grupa MOKATE, pomentalności, myśleniu. ważnie podchodzą do budowania bizneTakie wyjątkowe podejście do prowa- su społecznie odpowiedzialnego. Dziadzenia biznesu okazuje się niezwykle łają globalnie, ale też podejmują różne skuteczne. Najlepszym na to dowodem działania na rzecz lokalnej społeczności. jest popularność flagowych marek firmy: Grupa MOKATE ma przecież siedzibę kawy Mokate i herbaty Loyd. właśnie w Ustroniu.

3

4

akTualności

N OW I N Y ŻO R S K I E • 29 września 2022 r. | nowiny.pl

nasTolaTkowie napadli na policjanta po zatrzymaniu kolegi Rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia Policjanci z Żor zostali wezwani w nocy z poniedziałku na wtorek (19/20

konDolenCJe

września) na ul. Górne Przedmieście po tym, jak 31-letni mężczyzna został zaatakowany. Kryminalni szybko ustalili, że sprawcą napaści z użyciem niebezpiecznego narzędzia jest 19-latek, poszukiwany listem gończym.

Funkcjonariusze namierzyli 19-letniego mieszkańca Jastrzębia w jednym z lokali przy ul. Boryńskiej.

Lokal był obstawiony, śledczy przewidzieli bowiem, że mężczyzna będzie stawiał opór.

Zatrzymanie agresywnego 19-latka Podejrzany o rozbój 19-latek, w czasie zatrzymania był agresywny, szarpał się i wyrywał. Aresztujący go policjant musiał użyć środ-

12 września 2022 r. ujawniona została śmierć mojego Ojca

Jerzego raJperta W dniu tym umarł nie tylko człowiek mi najbliższy, ale także powszechnie znany i ceniony w lokalnej społeczności adwokat.

Osoba barwna, niezwykła, która w sercach rzeszy osób pozostawiła na zawsze pustkę.

Wobec faktu, iż „ostatnie pożegnanie” Ojca, arbitralną decyzją żony odbyło się w głębokiej tajemnicy, bez udziału rodziny, osób mu bliskich, przyjaciół i znajomych, pozostaję w poczuciu, że Tacie odebrano ostatnią godność przynależną człowiekowi i ze względu na to proszę wszystkich, którym los Ojca nie był obojętny, i którzy skrzyżowali z Nim swoje drogi o pamięć i modlitwę.

Informuję także, iż prochy mojego Taty spoczęły w Żorach, w dzielnicy Rogoźna, na cmentarzu przy ul. Zbożowej, w jego prawej górnej części.

licjant z doświadczeniem w służbie.

19-latek trafił do aresztu, grozi mu 12 lat więzienia

ków przymusu bezpośredniego. Kiedy obezwładniał mężczyznę, został zaatakowany przez jego znajomych.

Nastolatkowie kopali policjanta w twarz i ciało.

Poszkodowany w czasie

akcji funkcjonariusz, który przebywa aktualnie na zwolnieniu lekarskim, ma złamany nos, doznał również ogólnych potłuczeń ciała. Jak przekazuje nam rzecznik żorskiej komendy asp. Marcin Leśniak, to po-

Kim są napastnicy?

Dzień po ataku zatrzymano trzy osoby w wieku od 16 do 18 lat. Po nocy spędzonej w areszcie usłyszeli zarzuty napaści na policjanta, za co grozi do 10 lat więzienia. Najmłodszy, mieszkaniec powiatu pszczyńskiego, przekazany został do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, o jego dalszym losie zadecyduje sąd rodzinny.

Wobec 17-letniego jastrzębianina i 18-letniej żorzanki prokurator zastosował dozór.

Zatrzymany 19-latek został umieszczony w areszcie śledczym, za rozbój grozi mu kara do 12 lat pozba(sqx) wienia wolności.

Nowe drogi oraz rondo ułatwią dojazd mieszkańcom Rogoźnej Rogoźna to jedna z dzielnic Żor, w których najszybciej przybywa mieszkańców. Powstały tam nowoczesne osiedla domków jednorodzinnych, które wciąż się rozbudowują. By ułatwić mieszkańcom dojazd do nich, jeszcze w tym roku rozpocznie się budowa nowych dróg oraz ronda, które połączy je z ulicą Wodzisławską.

Miasto Żory podpisało umowę z firmą HLS System Sp. z o.o., która zajmie się budową nowego ronda na styku ulic Wodzisławskiej i Rolniczej. Wraz z rondem

wybudowane zostaną drogi łączące ul. Wodzisławską z ul. Wileńską, które ułatwią komunikację mieszkańcom Osiedla Europejskiego i okolicznych zabudowań.

REKLAMA

SZUKASZ DOBRZE PŁATNEJ PRACY? Zostań opiekunką osób starszych i zarób nawet do 8000 zł na rękę!

OPIEKA INTER JOB – firma z wieloletnim doświadczeniem, działająca na rynku opieki od 2009 roku • • • •

POSIADAMY ZLECENIA W NIEMCZECH I W POLSCE WYSOKIE PREMIE LOJALNOŚCIOWE I ŚWIĄTECZNE OFERUJEMY TYLKO SPRAWDZONE ZLECENIA NA TERENIE NIEMIEC GWARANTUJEMY ATRAKCYJNE WARUNKI WSPÓŁPRACY

Po więcej szczegółów zapraszamy do kontaktu lub na naszą stronę www.interjob.com.pl tel. 768 468 035, 767 286 467 Opieka w Polsce +48 503 006 455 opieka@interjob.com.pl

– To ważna inwestycja, która przyniesie mieszkańcom Żor liczne korzyści.

Dzięki niej będzie można łatwiej skręcić w kierunku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 8 i północnej części dzielnicy Rogoźna, a także sprawnie i bezpiecznie dojechać do licznych domów znajdujących się w południowej części tej dzielnicy. Budowa nowej dro-

Fot. UM ŻoRY

lekarskim. Doznał m.in. złamania nosa.

Fot. kMP ŻoRY

Dramatyczne doniesienia z żorskiej komendy policji, która informuje o pobiciu jednego z funkcjonariuszy.

Nastolatkowie napadli na mundurowego w czasie zatrzymania podejrzanego o rozbój 19-latka. Policjant przebywa na zwolnieniu

Nowe rondo ma powstać do grudnia 2023 roku

gi pozwoli też zmniejszyć ruch na ulicach Chopina, Wieniawskiego czy Drwali, co z pewnością jest dobrą informacją dla mieszkających tam osób – podkreśla Waldemar Socha, prezydent Miasta Żory.

Wzdłuż drogi powstanie także ścieżka dla pieszych i rowerzystów. Inwestycja jest realizowana w ramach projektu dofinansowanego przez Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych, a jej koszt wyniesie 10 524 758,57 zł. Zakończenie prac planowane jest na AgaKa 25.12.2023 roku.

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • n o w i n y Żo r s k i e

Nosz Grubiorski Gyszeft Inwesytycyjny mo siydziba we stolice Rybnickij Zony Przemysłowyj.

Do każdego gyszeftu idymy rajom, ale tyż indywidual.

Chytomy to łod przodka, łod zadka, łod schymatów, aże do insztalowanio. Bierymy też dran fest pofyrtane technologicznie starunki, jak idzie ło szykowanie a przekozanie przodków do fedrowanio.

Nosz gyszeft raduje sie srogim reszpektym na niyańfachowym koncku grubiorstwa, antlich wele JSW SA, PGG SA, a tyż - ino minij - SRK SA.

Lokalizacje zrealizowanych prac

Reklama

5

n ow i n y Żo r s k i e • 29 września 2022 r. | nowiny.pl aktualności 6 19 JSW z nową instalacją.

FELIETON NOWIN Jak dodatek węglowy Będzie więcej węgla zweryfikował obywatelską postawę społeczeństwa dla przemysłu

nowiny.pl | 6 wr ze śnia 2022 r. • n o w i n y w o dz i s ł aw s k i e aktualności

Artur MArcisz

Pełna luk i nierealnych założeń ustawa o tzw. dodatku węglowym do cna obnażyła niechlujność i naiwność ministerialnych urzędników odpowiedzialnych za jej przygotowanie. A społeczeństwo bez miłosierdzia chce wykorzystac okazję by zdobyć kilka dodatkowych tysięcy złotych.

Słyszałem jak jeden z urzędników Ministerstwa Środowiska i Klimatu, tłumacząc kłopoty z wdrożeniem w życie dodatku węglowego, przyznał, że liczył na „obywatelską postawę społeczeństwa”. Po czym dodał, że nieunikone będą uszczelnienia ustawy. A wszystko to

w sytuacji kiedy tysiące Polaków od 16 sierpnia dosłownie zatkało miejskie i gminne ośrodki pomocy społecznej, w których z reguły przyjmowane są wnioski o wypłatę dodatku.

Skąd się wzięły problemy?

Rząd zamierza przeznaczyć na realizację dodatku 11,5 mld zł. Rychło może się okazać, że tych pieniędzy zabraknie. Bo ustawa daje spore pole inwencji. Po pierwsze dodatek nie jest przyznawany na zamieszkałą nieruchomość, ale na gospodarstwo domowe. I co? Nagle okazuje się, że w domach jednorodzinnych, w których mieszka np. czterosobowa rodzina, są... trzy gospodarstwa domowe. Bo mama z tatą tworzą jedno gospodarstwo, drugie tworzy 19-letni syn, a trzecie 21-letnia córka. Ustawodawca nie doprecyzował, co oznacza pojęcie gospodarstwa domowego, a przede wszyst-

kim kto ma to weryfikować.

Szybko też się okazało, że nie do końca pisano prawdę w deklaracjach składanych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Jak wieść niesie, dość masowo owe deklaracje są obecnie korygowane przez osoby, które je złożyły (obowiązek składanie deklaracji do CEEB minął 30 czerwca tego roku), a właściwie składane są na nowo. Bo nagle wielu właścicielom nieruchomości przypomniało się, że jednak nie ogrzewają domu głównie prądem a... kozą na węgiel.

Albo swój piec zasilają jednak nie drewnem, a węglem właśnie. Te korekty biorą się z tego, że dodatek węglowy wypłacany jest w przypadku kiedy kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane są węglem kamiennym, brykietem

lub peletem zawierającymi co najmniej 85 proc. węgla kamiennego.

Urzędnikom z ministerstwa środowisko i klimatu zrobiło sie więc gorąco. Bo owe 11,5 mld zł starczy na wypłatę dodatku węglowego dla około 3,8 mln gospodarstw domowych. Szybko może się okazać, że nagle tych „gospodarstw” uprawnionych do otrzymania dodatku jest znacznie więcej, może dwukrotnie, a może jeszcze więcej. A przecież wkrótce ma zostać wprowadzony tzw. dodatek energetyczny dla gospodarstw korzystających z biomasy, drewna, oleju opałowego i gazu. Stąd już pojawiły się zapowiedzi uszczelnienia ustawy. Ustawodawca najwyraźniej zwątpił w obywatelską postawę społeczeństwa. A raczej po prostu przygotował bubel, który został przez społeczeństwo ekspresowo zweryfikowany.

200 procent podwyżki dla mieszkańców osiedli?!

Tekst sponsorowany reklama

Dostaliście Państwo podwyżkę cen za ogrzewanie w tym roku? O ponad 60 procent? Czy wiecie, że to nie koniec?

Rząd obiecał, że podwyżka za ogrzewanie nie przekroczy 42 proc. Różnica miała zostać pokryta z budżetu państwa, tak jak wszystkim pozostałym ciepłowniom. Tymczasem nawet nie objął gwarancją ceny, mieszkańców Śląska. Skąd te drastyczne podwyżki?

2 września Sejm głosami posłów Prawa i Sprawiedliwości przyjął ustawę o udzieleniu wsparcia odbiorcom ciepła. Wydawałoby się, że w świetle prawa wszyscy zostaną potraktowani sprawiedliwie. I tutaj zaskoczenie! Zamiast chronić, zapisy ustawy uderzają w mieszkańców osiedli, członków spół-

dzielni mieszkaniowych!

Ustawowe rozwiązania spowodują podwyżki znacznie wyższe niż obiecane wcześniej przez rząd.

Okazuje się, że ustawa wyklucza dużą część Polaków korzystających z ciepła systemowego wykorzystującego węgiel. Dotyczy to przede wszystkim mieszkańców Śląska. Bo przegłosowany ostatnio przez PiS projekt ustawy, który wprowadza mechanizm dopłat do ciepłowni nie spowoduje obniżki cen za ogrzewanie, w świetle obowiązujący taryf na Śląsku. Temat ten wielokrotnie podnosiłem na posiedzeniach Sejmu oraz podczas prac nad ustawą w komisjach.

Jak alarmują i piszą prezesi śląskich spółdzielni do premiera: „przedstawiony projekt ustawy w postaci regulacji i zamrożenia cen

REGION Jastrzębska Spółka Węglowa, która jest największym producentem węgla koksowego w Europie oraz spółka Haldex wspierają polską energetykę.

W kopalni Knurów-Szczygłowice w Ruchu Szczygłowice uruchomiono 1 września instalację do produkcji granulatu energetycznego, to druga tego typu instalacja działająca na potrzeby JSW. Dzięki nowej instalacji Spółka do końca roku wyprodukuje ponad 130 tysięcy granulatu energetycznego, który posłuży do zwiększenia ilości mieszanek węgla do celów energetycznych, który w całości zasili energetykę zawodową i cieplną. - Jesteśmy firmą, której głównym produktem jest węgiel koksowy. Ale w związku z ogromnym popytem na węgiel do celów energetycznych staramy się wyjść naprzeciw oczekiwaniom i m.in. dlatego uruchomiliśmy dziś instalację do produkcji granulatu energetycznego. To już druga instalacja, z której korzysta Jastrzębska Spółka Węglowa – powiedział Tomasz Cudny, prezes JSW. Instalacja w Ruchu Szczygłowice została wybudowana w zaledwie trzy tygodnie. Jej właścicielem jest spółka Haldex S.A z Katowic, która ma największe na polskim rynku doświadczenie w produkcji granulatu. Spółka Haldex dysponuje pięcioma takimi instalacjami. Jastrzębska Spółka Węglowa dostarcza materiał do produkcji granulatu i jest jego właścicielem. Spółka Haldex jest w tym przypadku usługodawcą. (ska)

ciepła, nie ma absolutnie nic wspólnego z ochroną gospodarstw domowych przed niekontrolowanym wzrostem cen. Zamiast ochrony, naszych mieszkańców czekają solidne podwyżki, tym razem w ustawowym majestacie prawa, pozwalając Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki na podniesienie cen do ustawowego poziomu.”

Zgodnie z wyliczeniami zarządów spółdzielni zakres podwyżek może sięgnąć nawet 200 proc.! Mieszkańcy Śląska będę musieli całą podwyżkę zapłacić z własnej kieszeni. Nie skorzystają z pomocy państwa jak inni. Przecież od początku roku podwyżka za ogrzewanie sięgnęła już ponad 60 proc. Gdzie więc ta deklaracja minister Klimatu i Środowiska – „podwyżka nie większa niż 42 proc.”?

Byłem ogromnie zdziwiony, że żaden z posłów Prawa i Sprawiedliwości z naszego regionu, nie znalazł w sobie na tyle odwagi, aby poruszyć ten problem. Ustawa trafiła do Senatu, który zgłosił szereg poprawek, składanych

w Sejmie przez Platformę Obywatelską. Niestety posłowie PiS pozostali niewzruszeni na argumenty i apele prezesów spółdzielni oraz mieszkańców bloków wielorodzinnych, przegłosowali ustawę bez uwzględnienia tych poprawek.

Ustawa ta gwarantuje jeszcze jedno – kolejny sztuczny podział i sortowanie Polaków na tych, którzy coś od rządu dostają, i na tych którzy zostają z niczym. Przecież to ci sami Polacy. Wielu z nich ma emeryturę w wysokości 1 tys. zł, żyje z dużymi kredytami, z ogromną trudnością wiąże koniec z końcem. To również ci, których dopadło ubóstwo energetyczne!

Pan premier zapomniał, że jest posłem ze Śląska, wyrażając zgodę na tak niesprawiedliwą społecznie ustawę. Czy mieszkańcy Śląska nie zasługują na szansę, aby ogrzać mieszkania za uczciwe pieniądze?

Czemu mają być pozbawieni wsparcia, które otrzymują pozostali Polacy?

Krzysztof Gadowski, Poseł na Sejm RP

AKTUALNOŚCI aktualności

nowiny.pl | 27 29 wr września ze śnia 2022 r. • N nO oW w Ii N nY yW ŻoOrDZ s kI Si eŁ AW S K I E

7

Koleje Śląskie zaprosiły na dzień otwarty

SYMULATOR ZROBIŁ FURORĘ W Katowicach odbył się dzień otwarty Kolei Śląskich. Pasjonaci pociągów mieli wyjątkową okazję, aby zobaczyć od środka pracę lokalnego przewoźnika, zajrzeć pod pociąg, wejść do kabiny pociągu Elf oraz odwiedzić jedyny w Polsce symulator dla maszynistów. do kabiny lokomotywy i wysłuchania ciekawostek o pracy w pociągach pasażerskich. Po zwiedzeniu składu od środka, uczestnicy wycieczki weszli do hali, ze względów bezpieczeństwa zakładając kamizelki odblaskowe i kaski.

Kolejnym punktem wydarzenia był symulator pociągu dla maszynistów. Na wielu właśnie ta wyjątkowa w skali kraju maszyna zrobiła największe wrażenie.

FOT. S. KAMCZYK

Dzień otwarty rozpoczął się na dworcu w Katowicach, gdzie po podróżnych podjechał specjalny skład.

Po weryfikacji (przed udziałem w dniu otwartym obowiązywały zapisy, bo liczba miejsc była ograniczona), uczestnicy przejechali do bazy Kolei Śląskich.

Tam w pierwszej kolejności spotkali się z maszynistą i kierownikiem pociągu, mając możliwość wejścia

Uczestnicy dnia otwartego Kolei Śląskich mieli okazję zobaczyć pracę kolejarzy „od kuchni”

Spore wrażenie zrobiła możliwość obejrzenia pociągu „od dołu”

Uczestnicy nie tylko mogli obejrzeć symulator, ale także pokierować wirtualnym pociągiem. Instruktorzy nie szczędzili oczywiście wirtualnych przeszkód podczas takiej przejażdżki. Pojawiło się więc drzewo na torach, padający śnieg i łoś, który za nic w świecie nie chciał zejść z torów. Symulator szczególnie zapadł w pamięć najmłodszym uczestnikom dnia otwartego.

Zobaczyli dół pociągu Po emocjach związanych z kierowaniem pociągiem, kolejnym punktem wycieczki było zwiedzanie pociągu od spodu. Nie zabrakło wielu pytań technicznych, m.in. o hamulce i elektromagnesy. Dolna część pociągu zrobiła spore wrażenie na dorosłych uczestnikach wydarzenia.

Ostatnim punktem było stanowisko bezpieczeństwa, na którym ekspert Kolei Śląskich szczegółowo opowiedział o zastosowanych w pociągach rozwiązaniach, zwiększających bezpieczeństwo podróżnych. Nie zabrakło nawiązań do głośnych katastrof kolejowych, po których wprowadzono wiele nowych rozwiązań, stosowanych obecnie w najbardziej zaawansowanym technolo-

Uczestnicy Dnia Otwartego przejechali do zajezdni Kolei Śląskich z dworca w Katowicach

gicznie taborze Kolei Śląskich.

Będą to długo wspominać Uczestnicy wycieczki nie kryli satysfakcji z możliwości zerknięcia „za kulisy” pracy Kolei Śląskich.

Każdy z podróżnych otrzymał na pamiątkę gadżety Kolei Śląskich.

– Koleje Śląskie świetnie przygotowały się do dnia otwartego. Było to dobrze zorganizowane, a największe wrażenie zrobił na nas symulator.

Przejechanie łosia pociągiem zapada w pamięć,

ale na szczęście żaden łoś w tym nie ucierpiał. Mieliśmy też okazję dowiedzieć się, jak na co dzień wygląda dbałość o bezpieczeństwo.

Jako pasażerowie tego nie widzimy, ale to wiele naczyń połączonych ze sobą, aby wszystko działało –

powiedział, już wracając z powrotem na katowicki dworzec Andrzej Pawłowski, który z rodziną przyjechał z Żor.

– Mnie bardzo podobały się zagadnienia związane z podwoziem. Żeby tam dotrzeć, albo trzeba się położyć na torach i ryzykować, czego nikomu nie polecam, albo przyjechać do Kolei Śląskich i zobaczyć to od tzw. kuchni – przyznał pan Florian z Tychów, który na dzień otwarty przyjechał z synem Krzysztofem i żoną Beatą.

Dzień otwarty dla uczestników zakończył się tam, gdzie się rozpoczął – na peronie 4. Dworca Kolejowego w Katowicach, ale w pamięci pozostanie na dłu(ska) go.

Największą atrakcją był symulator szkoleniowy dla maszynistów

Na stanowisku bezpieczeństwa można było dowiedzieć się wielu ciekawostek

8

AKTUALNOŚCI aktualności

N OW I N Y n ow WOiDZ n yI SŻo Ł AWS r s kKi eI E• •29 6 września 2022 r. | nowiny.pl

Zbieranie grzybów wiąże się z wieloma atrakcjami.

Czas spędzony w lesie zawsze jest pożyteczny i ma ogromny wpływ na organizm. Odpoczywamy psychicznie i fizycznie. Pamiętajmy jednak, że w lesie jesteśmy gośćmi i musimy dostosować się do tej rzeczywistości. Ponadto, łamiąc przepisy, narażamy się na odpowiedzialność karną.

REGION

Okazuje się bowiem, że często nie potrafimy zachowywać się w lesie odpowiednio, a nasza obecność powoduje straty i zniszczenia. Wyjaśnijmy zatem, jak powinno wyglądać nasze prawidłowe zachowanie i czego zabraniają przepisy.

Czy można wjechać do lasu pojazdami mechanicznymi? Łamanie prawa w lesie można podzielić na dwie części. Jeżeli wartość szkód nie przekracza 500 zł to mówimy o wykroczeniu, jeżeli zaś przekracza powyższą kwotę wtedy dochodzi już do przestępstwa i kary są

znacznie większe i wiążą się przekazaniem sprawy do prokuratury.

O tym, że grzybiarze (oczywiście nie wszyscy) mogą zrobić wiele szkód, podkreślają sami strażnicy leśni. Zacznijmy jednak od podstawowej sprawy tj. wjeżdżania na tereny leśne pojazdami.

– Wjazd do lasu pojazdami mechanicznymi, jak np. samochód, quad czy motocykl już jest złamaniem prawa. Zgodnie z przepisami jest absolutny zakaz tego typu aktywności. Na obszarach lasów państwowych są wyznaczone specjalne miejsca parkingowe, na których można zostawić pojazd. Korzystajmy z tych rozwiązań pamiętając, że przyroda to nasze wspólne dobro, a zniszczenia mogą być nieodwracalne – mówi Kazimierz Szweda, komendant straży leśnej w Rybniku.

Jak wygląda sprawa związana z rowerami? Jak zaznaczają strażnicy, można poruszać się po drogach leśnych rowerem pod warunkiem, że nie niszczy się środowiska. Zdarzały się przypadki, że osoba trzymająca ręką rower chodziła po uprawach leśnych szukając grzybów i przy okazji niszcząc wszystko na swojej drodze, tłumacząc że ro-

wer jest zbyt wartościowy aby zostawić go na leśnym parkingu.

Wchodzenie do miejsc zabronionych To zagadnienie reguluje ustawa o lasach (rozdział 5, art.26). – Niedopuszczalne jest również wchodzenie w ostoje zwierzyny czyli teren, na którym w dzień bytują jelenie, dziki, sarny. Jest to gęsty teren pod względem drzew, tak zwane młodniki.

Zazwyczaj teren jest oznaczony i ciężko tam wejść, ale niestety grzybiarze nie przestrzegają zakazu. Wiąże się to z wypadkami na drogach. Zwierzyna spłoszona ucieka w szale i wpada pod koła samochodu albo sprzęt rolniczy – przekazuje Adam Kozik z rybnickiej straży leśnej.

Wchodzenie do upraw leśnych również jest zabronione. – Uprawy leśne to drzewa do 4 m wysokości na specjalnym terenie. Zabronione jest też zbieranie grzybów na tym terenie. Kolejnym błędem jest wchodzenie do stref grodzonych siatką leśną. Niektórzy specjalnie przedostają się w ten rejon, licząc na większe zbiory. Warto tu zaznaczyć, że za takie wykroczenie wartość mandatu jest do 500 zł – dodaje Kozik.

Warto również w tym

momencie podkreślić, że zbieranie grzybów nie daje uprawnień do jakiegokolwiek niszczenia grzybów niejadalnych, drzew, krzewów czy innych roślin. Nie niszczmy też grzybni. Tego typu zachowanie jest szkodliwe i może się skończyć mandatem.

Kolejną sprawą są śmieci. Pamiętajmy, że w lesie jesteśmy gośćmi i wszelkiego rodzaju pozostałości po naszym bytowaniu należy zabrać ze sobą. To od nas zależy czy lasy będą czyste.

Jak się ubrać do lasu?

Na pewno trzeba rozróżnić ubiór plażowy od leśnego. Zdarzają się jednak grzybiarze w klapkach i spodenkach. Sytuacja ta może być bardzo groźna.

Las stanowi również zagrożenie dla człowieka. Warto mieć stosowne buty, które uchronią nas przed ukąszeniem węży, długie spodnie i koszulę. Nakrycie głowy również jest bardzo ważne chroni nas przed kleszczami, komarami i zwyczajnie pomaga. Grzyby zaś należy zbierać do worków i pojemników, które nie są wykonane z plastiku. Najlepiej wykorzystać kosze wykonane z drewna lub worki szmaciane. Na dłuższą wyprawę zabierzmy też napoje i jedzenie. Fryderyk Kamczyk

WWW.FREEPIK.COM

Zbierasz grzyby?

Pamiętaj o zasadach panujących w lesie!

Czy grzyby można sprawdzić w Sanepidzie?

W Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Wodzisławiu Śląskim można skorzystać z porad w zakresie kwalifikacji grzybów w godzinach pracy stacji tj. od 7.30-15.05. Jednakże w związku z tym, że jedna osoba posiada uprawnienia grzyboznawcy zaleca się wcześniejszy kontakt telefoniczny. Do identyfikacji należy przynosić wyłącznie grzyby świeże, wykręcone w całości z podłoża. Porady są dokonywane bezpłatnie. Nie wydaje się natomiast atestów (odpłatnych) na grzyby świeże i suszone przeznaczone do handlu.

Sanepid przypomina o podstawowych zasadach bezpiecznego grzybobrania: Nie należy zbierać: • grzybów, których dobrze nie znamy, • zbyt młodych owocników, u których jeszcze nie są widoczne cechy gatunkowe, • grzybów zbyt starych i przejrzałych– mogą spowodować nieswoiste zatrucie pokarmowe, • grzybów, które rosną w rowach, na skraju lasu czy w okolicach skupisk odpadów, ponieważ grzyby wchłaniają ze swojego otoczenia metale szkodliwe dla zdrowia i inne zanieczyszczenia.

Ponadto: • Nie identyfikuj grzybów na podstawie smaku, zabarwienia po przecięciu, zabarwienia cebuli podczas gotowania.

• Zbierając tylko grzyby rurkowe zmniejszasz ryzyko zatrucia – wśród grzybów blaszkowych są śmiertelnie trujące.

• Zbieraj grzyby wyłącznie do wiklinowych koszy lub pojemników, które przepuszczają powietrze – w foliowych torbach grzyby się zaparzają, co przyspiesza ich psucie.

• Grzyby są ciężkostrawne, dlatego nie zaleca się podawania potraw z grzybów dzieciom, kobietom w ciąży i karmiącym, osobom starszym, osobom z zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego.

• Kupując grzyby poproś o okazanie atestu.

aktualności

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • n o w i n y Żo r s k i e

9

Zakończyła się roczna przygoda żorzanina Filipa Rajperta, który dzięki programowi FLEX miał okazję wyjechać do miasteczka Yerington w stanie Nevada, gdzie uczył się w miejscowej szkole i pracował na zasadzie wolontariatu w lokalnej jednostce straży pożarnej. Teraz, po powrocie, opowiada żorskim uczniom o tym, jak mogą pójść w jego ślady.

Filip wrócił z Ameryki Przy pożegnaniu było sporo emocji

Filip Rajpert podczas zakończenia roku szkolnego w Yerington

Szymon Kamczyk. – Jak pożegnali cię w Nevadzie?

Filip Rajpert. – Zorganizowaliśmy małe spotkanie, gdzie było sporo emocji, uścisków, łez. To wszystko zbiegło się z zakończeniem roku szkolnego. W straży moja komendantka zorganizowała dla mnie i mojego kolegi imprezę pożegnalną. Ze szkoły podjęła mnie samochodem operacyjnym i na sygnałach przyjechaliśmy do remizy.

Tam już czekała goszcząca mnie rodzina ze sporą częścią jednostki i znajomych ze szkoły. Były lody. To typowo amerykańskie, aby razem z tortem podawać lody. Potem przed samym odjazdem zorganizowano mi odrębną imprezę pod nazwą „Filip w końcu wyjeżdża party”.

Zebrała się cała jednostka. Był ko-

mendant dystryktu, który nie był w stanie powstrzymać łez. Przytulił mnie i przeprosił, że się rozkleił.

Jego zastępczyni przyniosła następnie mój hełm, który tam zdobyłem, kończąc akademię stanową.

Powiedziano mi, że hełm jest dla mnie, a w remizie zawsze czekać będzie na mnie miejsce. Hełm ma mi przypominać, że jestem w stanie osiągnąć wszystko.

– Można powiedzieć, że stałeś się ich maskotką?

– Kiedy jeździłem karetką i miałem kontakt z pacjentami, wielu reagowało takim spokojem. Wbrew pozorom określenie „maskotka” ma więcej sensu niż by się wydawało.

Potrafiłem zainteresować pacjentów opowieściami o Europie. Była jedna pani z podejrzeniem zawału, a całkowicie uspokoiła się, kiedy powiedziałem skąd jestem. Zaczęła mi zadawać pytania i tak zleciała nam cała droga do szpitala, gdzie otrzymała pomoc i wszystko dobrze się skończyło. Większość osób stamtąd nigdy nie była w Europie.

Najczęstszym pytaniem, które zadawali, było to, czy ser u nas też jest żółty. (śmiech)

– Czy po powrocie udało Ci się odnaleźć w starej rzeczywistości?

– Nie liczyłem na to, że po powrocie taki zwrotny wstrząs kulturowy będzie tak wyraźny. Niektóre rzeczy mnie dziwiły, np. jak blisko siebie ludzie stoją w kolejce w sklepie. W Stanach ludzie bardzo mocno cenią sobie przestrzeń osobistą, dlatego nawet w kolejce stoją w kilkumetrowych odstępach.

– Jak przyjęli Cię w macierzystej jednostce, czyli OSP Żory?

– Bardzo ciepło. Niestety, wszystkie certyfikaty, które zdobyłem w Stanach, nie są u nas respektowane. Tam udało mi się ostatecznie podjąć pracę jako strażak stanowy. U nas zaczynam więc kurs podstawowy OSP, a tuż po moim przyjeździe zostałem skierowany na kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy, aby zostać ratownikiem.

Dorobiłem się na powitanie nawet własnego piaskowego Nomexa (umundurowanie używane przez strażaków podczas akcji – red.).

– Jakie plany edukacyjne, bo skończyłeś już szkołę w Miarce

oraz w Stanach?

– W tym roku już za późno, aby podjąć studia, ale wybieram się niebawem na Uniwersytet Śląski i Uniwersytet Jagielloński, aby przedstawić dokumenty i porozmawiać o możliwościach.

Będę też pracować jako asystent lekarza, bo moim celem jest nauka medycyny. Mam plan, aby pracować w karetce jako lekarz, a docelowo chciałbym trafić do Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

– Czyli nie obawiasz się najcięższych przypadków…

– Dokładnie. Ze Stanów pozostaną mi w pamięci zdarzenia, do których jechaliśmy. Była to m.in. próba samobójcza, kiedy osoba strzeliła sobie w głowę ze strzelby.

Fragmenty ciała były wszędzie.

To było druzgocące.

jest taka, że u nas po tych kilku miesiącach czy dwóch latach do kardiologa, wizyta się odbywa.

W Stanach nie ma tego obowiązkowego systemu zdrowotnego.

Działa tam ścisły kapitalizm. Problem polega na tym, że osoby bez ubezpieczenia mogą otrzymać pomoc, ale potem zostają z długiem na całe życie. Dochodzi tam do sytuacji, że ludzie tracą domy, bo musieli przejść operację. Szpitale są prywatne, pomoc medyczna też. W Yerington pomoc medyczna należała do straży pożarnej. Nie zostawialiśmy nikogo na boku drogi po wypadku, bo nie mógł zapłacić, ale z tego co słyszałem, bywały takie przypadki z firmami prywatnymi. Dlatego, wbrew pozorom, nasz polski system opierający się na socjalizmie, jest mimo wszystko lepszy. Daje duże poczucie bezpieczeństwa.

– A jakie masz odczucia, porównując służbę zdrowia w Stanach i u nas?

– Zawsze czekanie u nas w kolejkach do specjalistów wydawało mi się śmieszne. W zasadzie nadal jest to dziwne, ale różnica

– Życzę więc realizacji Twoich planów i dalszego spełniania marzeń.

– Część już się spełniła, a do reszty mam zamiar dojść. Gdyby coś nie wyszło, zawsze jest plan B – powrót do Stanów.

Osierocone dzieci górników z Żor i Jastrzębia otrzymają pieniądze z województwa Sejmik województwa śląskiego podjął decyzję o przeznaczeniu 420 tys. zł dla 42 dzieci, które straciły rodzica wskutek kwietniowych katastrof w kopalniach „Pniówek” i „Zofiówka”. Aż 14 dzieci z Żor i 12 z Jastrzębia-Zdroju otrzyma pomoc pieniężną. Łącznie 420 tys. zł, czyli po 10 tys. zł dla każdego osieroconego dziecka, to wsparcie finansowe, o którym zdecydowali w poniedziałek 26 września radni sejmiku województwa.

Pieniądze z wojewódzkiego budżetu zostaną przekaza-

ne w formie dotacji celowej do lokalnych samorządów, które rozdysponują środki poprzez swoje jednostki do poszczególnych rodzin.

W ten sposób do miasta Żory trafi 140 tys. zł. Do Jastrzębia-Zdroju 120 tys. zł, do Pszczyny 50 tys. zł, do gminy Stryszawa 30 tys. zł, po 20 tys. zł do Mszany, Zebrzydowic i Skoczowa, a także po 10 tys. zł do Strumienia i Suszca.

– Wypadki te spowodowały, że rodziny ofiar znalazły się w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Szczególnie dotyczy to dzieci ofiar, dla których utrata rodzica

wiąże się z długofalowymi negatywnymi skutkami natury emocjonalnej i materialnej – czytamy w uzasadnieniu uchwały sejmiku.

Radni zdecydowali o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 10 tys. zł na każde dziecko w rodzinie (także w wieku 18 – 26 lat, jeżeli pozostawało na utrzymaniu/prowadziło wspólne gospodarstwo ze zmarłym i kontynuuje naukę). Opracowane zostaną zasady przyznawania wsparcia, które znajdą swoje odzwierciedlenie w umowach zawartych pomiędzy Województwem Śląskim

a jednostkami samorządu terytorialnego, na terenie których mieszkają dzieci ofiar wypadków w ww. kopalniach. Środki na ten cel zostaną zabezpieczone w budżecie Województwa Śląskiego na 2022 rok. Będą one przekazane na podstawie umów zawartych pomiędzy Województwem Śląskim a jednostkami samorządu terytorialnego.

Pomoc, w formie zasiłków celowych z tytułu zdarzenia losowego, zostanie wypłacona przez poszczególne ośrodki pomocy społecznej. Zasiłki zostaną przeznaczone na sfinansowanie

wydatków mających na celu zaspokojenie niezbędnych potrzeb dzieci, bo jak zapisano w uchwale, w wielu przypadkach śmierć rodzica wiązała się z utratą podstawowego dochodu rodziny.

Katastrofa w kopalni „Pniówek” w Pawłowicach, gdzie pod ziemią przez wybuchy metanu zginęło 5 górników i 7 ratowników oraz wstrząs w kopalni „Zofiówka”, gdzie utracono kontakt z 10 pracownikami były najgorszym tygodniem w polskim górnictwie od lat. Niestety po kilkudniowej, trudnej i niebezpiecznej akcji ratow-

niczej na poziomie 1000 m w kopalni „Pniówek” sztab kryzysowy podjął decyzję o przerwaniu akcji i zatamowaniu chodnika w najbardziej niebezpiecznym rejonie. Tym samym szanse na ocalenie wszystkich pozostałych pod ziemią górników i ratowników zostały pogrzebane. Trzy dni po katastrofie w KWK „Pniówek” doszło do kolejnego tragicznego zdarzenia. W kopalni „Borynia-Zofiówka” (Ruch Zofiówka) nastąpił wstrząs wysokoenergetyczny. W zagrożonym rejonie na poziomie 900 m utracono kontakt (ska) z 10 górnikami.

20 10 materiał informacyjny partnera

n ow n i now y ri n ac yi Żo b or s k i e • 29 27 września 2022 r. | nowiny.pl

Powstało jedyne w regionie Przedszkole Montessori 5 września w Kornicach rozpoczęły się zajęcia w Przedszkolu Montessori, które powstało z inicjatywy Mateusza Kłoska, prezesa i właściciela firmy Eko-Okna S.A. W placówce docelowo powstanie 100 miejsc dla przedszkolaków i 30 w żłobku. Zajęcia prowadzone są metodą Marii Montessori.

Placówka Montessori w Kornicach to kompleks 5 budynków połączonych korytarzami, a otoczenie zostało zaprojektowane w taki sposób, aby umożliwić dzieciom samodzielną pracę. – W naszym przedszkolu kierujemy się pedagogiką Marii Montessori.

Nie jest to nowa metoda – jest znana od ponad 100 lat. Wdrażamy ją u siebie w pełni jako jedna z pierwszych placówek na Śląsku – mówi Natalia Majewska, dyrektorka przedszkola.

Ideą przedszkola jest to, aby dzieci czuły się w nim jak w domu. – Dbamy o domową atmosferę – staramy się, aby w powietrzu unosił się zapach domowego ciasta, a dzieci czuły się tutaj przede wszystkim bezpiecznie – dodaje.

O co chodzi w Montessori?

Skąd wywodzi się metoda Montessori i kto ją wymyślił? Ponad 100 lat temu włoska lekarka w biednej dzielnicy Rzymu założyła szkołę. Tym samym Maria Montessori, o której mowa, będąc jedną z pierwszych kobiet lekarzy, stała się także pionierką nowej metody wychowawczej. Przez ponad 50 lat pracowała z dziećmi bez względu na ich rasę, narodowość i majętność. Była pedagogiem i antropologiem. Stworzona przez nią pedagogika jest

n Przedszkole Montessori w Kornicach to kompleks 5 budynków.

Dzieci mają również do dyspozycji plac zabaw, miejsce do jazdy rowerkami biegowymi, mini zoo i ogródek warzywny.

oparta na dokładnej obserwacji dzieci oraz zindywidualizowanym podejściu do każdego z nich.

Dzięki metodzie Montessori dzieci stają się: skoncentrowane na swoich zadaniach, dążące do samodzielności, budujące wiarę w siebie i z ufnością patrzące na świat. Są odpowiedzialne, współczujące i empatyczne, a także chętne do pomocy i wykazujące się dużą inicjatywą społeczną.

Dzieci montessoriańskie to dzieci pełne cierpliwości i wytrwałości. To dzieci, które wiedzą, czym jest szacunek i honor, i umiejące to wyrazić wobec siebie i innych.

Metoda Montessori polega na tym, że postrzegamy dzieci jako osoby samodzielne, sprawcze i samostanowiące o sobie.

Im więcej wolności damy dzieciom, tym bardziej samodzielne się staną. – Dajemy dzieciom swobodę – nie ograniczamy ich, czyli nie mówimy rzeczy typu: „Mama wytrze ci buzię” lub „Mama założy Ci buty”, ale dajemy dzieciom przestrzeń do samodzielnego działania, zauważania oraz doświadczania – opowiada Natalia Majewska.

Przełomowe zdanie, które Maria Montessori usłyszała kiedyś od pewnej dziewczynki brzmiało: „Pomóż mi zrobić to samodzielnie” – I tak naprawdę to jest kwintesencja pedagogiki Montessori – dajemy dzieciom przestrzeń do rozwoju – tłumaczy Natalia Majewska.

Sala, gdzie odbywają się zajęcia, wygląda jak świat dorosłych ludzi widziany z lotu ptaka, czyli wielkością dostosowany do dzieci. – Mamy aneks kuchenny, do którego dzieci sięgają bez żadnych przeszkód, również w łazienkach umywalki są takiej wysokości, aby dzieci swobodnie mogły z nich korzystać – mówi.

Dzieci mają czas na pracę własną, lekcje ciszy, doświadczenia, kontakt z naturą, sensorykę, rozwijają się muzycznie i sportowo.

Metoda Montessori zakłada, iż każdego dnia w ramach zajęć wychodzi się na zewnątrz, niezależnie od aury. – Wychodzimy na dwór niezależnie od pogody, dlatego poprosiliśmy rodziców, aby przygotowali i zostawili w szafkach cieplejsze ubrania dla dzieci, kombinezony czy kalosze.

Dookoła placówki mamy zabudowany plac zabaw, będzie też mini zoo i ogródek warzywny, gdzie dzieci będą sadzić rośliny i dbać o nie. Jest również ścieżka do jazdy na rowerkach biegowych – tłumaczy Natalia Majewska.

Indywidualne podejście W przedszkolu nie ma ogólnych planów rozwojowych, do każdego dziecka podchodzi się indywidualnie. – Metoda Montessori to program, który bardzo służy również dzieciom z niepełnosprawnościami lub wadami rozwojowymi – tłumaczy Natalia Ma-

jewska. Dodaje, że dzieci po całym dniu nie są przebodźcowane, co nieraz ma miejsce w tradycyjnych przedszkolach. W życiu codziennym dzieci są wystawione na działanie dużej ilości bodźców. – W naszym przedszkolu szanujemy czas pracy i polaryzacji uwagi dzieci, zatem cisza oraz spokój panujący w placówce jest jednym z naszych priorytetów. – mówi Natalia. Jak tłumaczy, dla dzieci ważna jest rutyna.

Dlatego plan dnia jest starannie ułożony i powtarzalny.

Wspieranie naturalnego rozwoju W przedszkolu Montessori nie ma zabawek, do jakich jesteśmy przyzwyczajeni. – Dziecko nie znajdzie u nas plastikowych, grających czy popularnych zabawek. U nas przedmioty służące do pracy dzieci nazywamy materiałami rozwojowymi – tłumaczy Natalia Majewska.

Materiałów rozwojowych jest w przedszkolu ponad 500 i są podzielone na 5 działów: życie codzienne, kosmos (ten dział to m.in. nauki przyrodnicze), matematyka, sensoryka, język. Każdy dział ma za zadanie rozwijać dziecko w określonym obszarze.

– Dla przykładu, w dziale życia codziennego dzieci uczą się przelewać, przesypywać. Te materiały są indywidualnie prezentowane wcześniej przez nauczyciela. Przedszkolak ma prezentację zazwyczaj raz, ale jeśli nauczyciel zaobserwuje, że dziecko używa materiału niezgodnie z przeznaczeniem, dokonuje prezentacji ponownie – tłumaczy Natalia Majewska.

Materiały rozwojowe mają za zadanie m.in. przygotować dzieci do nauki pisania i czytania, ale to także trening koncentracji. Z dziećmi dużo rozmawia się także na temat emocji i oswaja je Agata Paszek z nimi.

Eko-Okna z nową kampanią. Pracownicy na billboardach

n Dobór osób na billboardy nie był przypadkowy. Darmowy transport promuje Ewa Wolniak, kierowczyni firmowego autobusu.

W regionie pojawiły się billboardy zachęcające do pracy w Eko-Okna S.A. Widać na nich pracowników prezentujących konkretne korzyści, jakie daje im pracodawca.

Na banerach można zobaczyć osoby pracujące w firmie, które postanowiły wesprzeć swojego pracodawcę w zachęceniu mieszkańców regionu do podjęcia pracy w kornickiej fabryce stolarki. – To miłe, kiedy jadę do pracy i widzę siebie na banerach, a znajomi, którzy też je widzieli, wysyłają mi pozytywne wiadomości – mówi Bartłomiej Mielnik,

koordynator działu standaryzacji wizerunku.

Kampania wymienia benefity, m.in darmowe dojazdy, bony urodzinowe, becikowe i wyprawki dla dzieci, przyzakładowe przedszkole, różne dodatki finansowe i stołówki.

Firma dopłaca do zakupu paliwa, karty MultiSport, czy nawet posiłków. – W naszej firmie działa 8 stołówek, a dania są przygotowywane na miejscu.

W bogatym menu każdy znajdzie coś dla siebie – mówi Joanna Chryczyk, kierownik gastronomii w Eko-Okna S.A. Miłosz Szostak

Eko-Okna budują osiedle

n Dogodna lokalizacja osiedla umożliwia sprawny dojazd do Raciborza (10 km). Więcej informacji na www.eko-invest.pl

Ruszyła budowa osiedla niedaleko fabryki Eko -Okna S.A. w Kornicach.

Zostanie oddane do użytku w czerwcu 2023 r.

Powstaje tam 28 dwupoziomowych budynków w zabudowie szeregowej i bliźniaczej, których powierzchnia użytkowa wyniesie 115,80 m2. Każda rodzina

będzie miała do dyspozycji podjazd, taras i prywatny ogród. Domy będą ogrzewane pompą ciepła, a osiedle będzie posiadało własną oczyszczalnię ścieków.

Budynki staną tuż obok otwartego niedawno przedszkola – innej inwestycji firmy Eko-Okna S.A. Adam Wita

nowiny.pl | 27 29 września 2022 r. • n o w i n y r Żo acrisbkoi r e skie

materiał informacyjny partnera

21 11

Renata Reszka z Fundacji Nasze Dzieci: Czasem wsparcie emocjonalne jest o wiele ważniejsze niż finansowe – W wielu przypadkach okazuje się, że ktoś zgłasza się po konkretną pomoc finansową, a tak naprawdę potrzebuje porozmawiać z drugim człowiekiem – mówi Renata Reszka, pracownik socjalny Fundacji Nasze Dzieci z Kornic.

– Adam Wita: Z jakimi problemami najczęściej zgłaszają się do Ciebie ludzie?

– Renata Reszka: Problemy najczęściej dotyczą niepełnosprawności. Kiedy rodzi się dziecko niepełnosprawne, ja podpowiadam, w jaki sposób można załatwić, np. orzeczenie o niepełnosprawności lub dofinansowanie na zakup sprzętu. W wielu przypadkach jest to pomoc w przygotowaniu dokumentów.

– A.W.: Jakie jeszcze pisma pomagasz pisać?

– R.R.: Różnego rodzaju podania i wnioski do sądu, np. o podział majątku po zmarłym czy o alimenty. Dla wielu osób są to trudne rzeczy, bo nie mają na co dzień do czynienia z pisaniem takich pism. Mi jest zdecydowanie łatwiej, bo „siedzę” w tych tematach. Nie zawsze więc trzeba od razu kierować się do prawnika i płacić za sporządzenie takich dokumentów.

– A.W.: Od orzeczenia o niepełnosprawności po sprawy spadkowe. To bardzo szeroki zakres te-

matów.

– R.R.: Moje działania są bardzo elastyczne. W zależności od potrzeby pomagam w rozwiązywaniu bardzo różnych problemów. Takie jest życie, przynosi nam codziennie inne wyzwania. W wielu przypadkach okazuje się, że ktoś zgłasza się po konkretną pomoc finansową, a tak naprawdę potrzebuje porozmawiać z drugim człowiekiem.

– A.W.: Czyli musisz być też po trochę psychologiem?

– R.R: Tak, często przeprowadzam takie rozmowy.

Zdarza się, że ktoś chce np. żeby mu pomóc w wypełnieniu wniosku o zasiłek lub dofinansowanie do rehabilitacji, a kończymy na rozmowie wspierającej i kieruję taką osobę na kolejne rozmowy do psychologa. Czasami ktoś o wiele bardziej potrzebuje wsparcia emocjonalnego niż finansowego. Jeżeli sama nie potrafię w czymś pomóc, to kieruję do innych osób, które udzielają wsparcia.

– A.W.: Do kogo jeszcze możesz skierować tych,

n Renata Reszka, pracownik socjalny Fundacji Nasze Dzieci z Kornic, często pracuje w terenie i odwiedza osoby potrzebujące wsparcia

którzy się do Ciebie zwrócą?

– R.R.: Często kieruję do specjalistów, pomagam w kontakcie z lekarzem. Kiedy kompletuję dokumentację i weryfikuję wniosek np. o dofinansowanie na podnośnik czy wózek dla niepełnosprawnych, to rozmawiamy i zastanawiamy się w jaki sposób jeszcze można pomóc. Podpowiadam, że można starać się o dodatkowe dofinansowanie np. z PFRON czy NFZ. Rozwiązujemy problem całościowo, korzystając z różnych sposobów.

– A.W.: Czy zawód pra-

cownika socjalnego jest w jakiś sposób uregulowany prawnie?

– R.R.: Tak, jest to opisane w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Najważniejszym zadaniem pracownika socjalnego jest zapewnienie podopiecznym podstawowych warunków do życia, czyli zorganizowanie pomocy finansowej, rzeczowej oraz psychologicznej. Poza tym, staram się być dyspozycyjna, mogę jechać w środowisko, jeżeli jest taka potrzeba.

– A.W.: Czy zdarzają Ci się nieprzewidziane sytuacje, kiedy musisz nagle jechać

Poruszające świadectwo Grzegorza, który wygrał walkę z nałogiem – Zanim sięgniesz po butelkę, chciałbym żebyś mnie posłuchał – takimi słowami zaczyna się nagranie, które Fundacja Nasze Dzieci umieściła na swoim profilu na Facebooku.

To przejmujące świadectwo nagrane przez Grzegorza, pracownika firmy Eko-Okna S.A., który dzięki wsparciu fundacji, najbliższych i znajomych z pracy po latach życia w nałogu, pokonał alkoholizm.

Rok temu podjął nawet

nieudaną próbę samobójczą. – Kolejnego dnia zadzwonili z firmy Eko-Okna, że mam się zgłosić. Bałem się, że mnie zwolnią i zostanę bez pracy, ale dali mi szansę. Załatwili mi odwyk, po którym dałem się „zaszyć” i od roku już nie piję – mówi Grzegorz. Twierdzi, że odniósł sukces dzięki Bogu i zaznacza, że kluczowa była wiara ludzi z fundacji, najbliższych i znajomych z pracy.

Bohater nagrania zwraca uwagę, że sięganie po alko-

hol nie tylko nie pomaga w rozwiązywaniu problemów, ale pogarsza sytuację. – Zanim złapiesz za kieliszek, pomyśl o bliskich Ci osobach.

Czy ich tym nie ranisz? Ja przez kieliszek zrujnowałem wszystko, co kochałem.

Więc proszę Cię, nie pij! – Adam Wita dodaje.

„w teren”?

– R.R.: Zdarza się. Była taka sytuacja, kiedy zmarł jeden z pracowników firmy Eko -Okna. Jak tylko się o tym dowiedziałam, od razu zadzwoniłam do jego matki i mimo traumy, chciała się ze mną spotkać. Pojechałam do niej i razem płakałyśmy.

Potrafię sobie wyobrazić, czym jest dla matki utrata dziecka. Chociaż nasz pracownik zmarł, staramy się w takiej sytuacji nie zostawiać jego najbliższych bez wsparcia. Czasami to nie wynika wprost z obowiązków, ale często z wewnętrznej potrzeby pomocy. Dziś z kolei byłam u starszej Pani, która potrzebuje wsparcia.

– A.W.: Co się stało?

– R.R.: Jeden z pracowników poprosił mnie o pomoc w sprawie starszej kobiety. Pojechaliśmy do jej domu, zobaczyć w jakiej jest sytuacji. Okazało się, że 90-latka żyje w takich warunkach, że trudno je sobie wyobrazić w XXI wieku, a pieniądze z emerytury biorą jej dzieci i wnuki. Będę kontaktować się z Ośrodkiem Pomocy Społecznej, żeby się nią zajęli.

– A.W.: Takie historie znamy z interwencyjnych programów telewizyjnych, a dla Ciebie to codzienność?

– R.R.: Tak, czasami nawet nie zdajemy sobie sprawy, jakie dramaty dzieją się niedaleko nas, za płotem czy za ścianą. Ta kobieta przeżyła Sybir, a dziś mieszka w rozwalającym się domu zamykanym na kłódkę. Nie wyobrażam sobie, żeby nie pomóc w takiej sytuacji. Nie zamykam się tylko na potrzeby pracowników firmy.

– A.W.: Jak trafiają do Ciebie potrzebujący pomocy? Jak znajdują kontakt?

– R.R.: Często trafiają do mnie od psychologa, ale najwięcej ludzi kontaktuje się z polecenia innych osób, którym już wcześniej pomogłam. Jestem pod ogromnym wrażeniem, jak bardzo pracownicy firmy Eko-Okna są wrażliwi i wyczuleni na potrzeby innych. Zgłaszają się nie tylko z prośbą o pomoc dla samych siebie, ale też dla innych. To bardzo budujące i dające nadzieję, której wszyscy potrzebujemy.

Powstaje grupa wsparcia dla potrzebujących W Fundacji Nasze Dzieci powstaje grupa wsparcia dla wszystkich osób, które znalazły się w trudnej sytuacji. Poprowadzą ją doświadczeni terapeuci. Życie naznaczają momenty kryzysowe np. utrata pracy, akty przemocy, choroba, czy strata bliskiej osoby. – Nie musicie być sami ze swoimi problemami. Tworzymy miejsce, do którego możecie przyjść i spotkać osoby, które Was wysłuchają, nie osądzą i nie skrytykują – mówi Iwona Muszyńska, sekretarz

Fundacji.

Kiedy zawodzą sposoby radzenia sobie z problemami na własną rękę, warto poszukać siły i bezpieczeństwa w grupie wsparcia.

– Będziemy rozmawiać o trudnościach i sposobach radzenia sobie z nimi. Wymienimy się doświadczeniami z podobnych sytuacji, a wszystko to w przyjaznej atmosferze – dodaje Muszyńska.

Pomóż sobie i innym! Dołącz do grupy wsparcia. Zadzwoń pod nr 539 014 209.

Adam Wita

12

aktualności

n ow i n y Żo r s k i e • 29 września 2022 r. | nowiny.pl

Uważniej wydajemy, lokalność cenimy

62% Polaków twierdzi, że obecna sytuacja gospodarcza w kraju wpłynęła na zmianę ich zachowań zakupowych. W porównaniu do zeszłego roku uważniej przyglądamy się naszym wydatkom, porównujemy ceny w różnych sklepach, rzadziej ulegamy zakupowym zachciankom i kupujemy mniej. Ważna przy tym jest dla nas jakość, świeżość i walory zdrowotne produktów, które wkładamy do koszyka. Nie zaskakuje więc, że 32% Polaków deklaruje, że częściej niż wcześniej kupuje produkty od lokalnych producentów, tradycyjnie uważane za lepsze i

zdrowsze. O tych i innych aktualnych trendach zakupowych Polaków informuje badanie przeprowadzone w ramach inicjatywy „Wybieram lokalne” PSH Lewiatan. Jak dziś kupują Polacy? I czemu wciąż cenią lokalność na stole?

Cena Zmiany naszych konsumenckich zachowań dotyczą przede wszystkim tego, jak kupujemy. A kupujemy z większym namysłem: 17% respondentów nabywa mniej niż rok wcześniej, 31% wybiera raczej tylko niezbędne produkty, 32% deklaruje robienie zakupów w sposób zaplanowany, by

unikać nieprzemyślanych wydatków. Również 32% ankietowanych częściej porównuje ceny w różnych sklepach, szukając tych najniższych, a 38% respondentów wybiera produkty w cenach promocyjnych.

Jakość Jednak nie tylko na cenę zwracamy uwagę. Co jeszcze ma znaczenie? Jakość.

Ta cecha jest kluczowa łącznie dla 37% badanych Polaków. Następne to pochodzenie produktu – 32% procent ankietowanych wskazało, że częściej niż rok temu wybiera produkty miejscowe lub od lokalnych producentów, a 30% respondentów deklaruje,

że często wybiera produkty polskich marek. Ważna jest też prozdrowotność – 29% ankietowanych przy dokonywaniu zakupów kieruje się myślą o zdrowiu swoim i swojej rodziny.

Lokalność Od lat można obserwować upodobanie Polaków do produktów lokalnych.

Konsumenci widzą szereg zalet zakupów u regionalnych producentów. Zdaniem 61% respondentów produkty lokalne są świeższe, a 44% smaczniejsze.

To ważne, bo obecnie 28% respondentów deklaruje, że kupuje dużo produktów świeżych, a 44%, że często wybiera sezonowe owoce i

warzywa. Niemal połowa ocenia też produkty lokalne jako zdrowsze – 48% wskazań, a 30% wybiera je ze względu na mniejszą ilość konserwantów. Wybór produktów od lokalnych producentów i dostawców ma u Polaków również podłoże patriotyczne – aż połowa ankietowanych wśród największych zalet kupowania od regionalnych wytwórców wymienia wspieranie rozwoju miejscowej gospodarki (51%).

Tradycja Obecnie dla konsumentów produkt jest czymś więcej niż tylko składnikiem do przyrządzenia dań. – Dla Polaków coraz ważniejsza

Reklama

Zapas dobrej energii.

Nowa elektryczna Kia Niro.

Nowa elektryczna Kia Niro z funkcją ładowania urządzeń zewnętrznych. Wspaniałej podróży!

ETRANS

ul. Leśna 1, 43-170 Łaziska Górne T: 32 325 74 12 | E: sprzedaz.etrans@kiamotors.pl | www.etrans.pl

Gwarancja Kia obejmuje okres 7 lat od daty pierwszej rejestracji lub 150 000 km, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Obowiązuje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz w Szwajcarii. Szczegółowe okresy gwarancji oraz jej warunki (np. dotyczące akumulatorów, powłoki lakierowej lub wyposażenia) określone są w książce gwarancyjnej. Więcej o 7-letniej gwarancji Kia na stronie www.kia.com. Nowa Kia Niro Elektryczna - zużycie energii elektrycznej 16,2 kWh/100 km. Wartości zużycia energii (cykl mieszany WLTP) wynikają z wersji/wariantu pojazdu oraz z jego wyposażenia. Dane mają charakter porównawczy i zostały uzyskane na stanowisku pomiarowym zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia (WE) 715/2007. Wartości rzeczywiste mogą być inne w zależności od warunków i stylu jazdy.

jest historia, jaka mu towarzyszy – metody wytwarzania, rodzinność firmy producenta, czy pochodzenie ze znanej, pobliskiej plantacji. Wybór produktów lokalnych to także wybór wartości idących za nim. A wspólnota wartości konsumenta i sprzedającego to dziś coraz istotniejsze kryterium w wyborach zakupowych klientów. Dlatego zależy nam na tym, by konsumenci mieli w naszych sklepach łatwy dostęp do takich produktów i mogli cieszyć się ich walorami – mówi Marcin Poniatowski, członek zarządu Lewiatan Holding SA. (OK)

akTualności

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • N O W I N Y ŻO R S K I E

13

jak miasto Żory może oszczędzać energię?

Będzie mniej dekoracji i iluminacji budynków

Według założeń „Tarczy solidarnościowej”, przedstawionych przez premiera Mateusza Morawieckiego, od 1 października samorządy są zobowiązane do zmniejszenia zużycia prądu o 10 proc. Czy to realne do wykonania założenie? W Żorach już przygotowują się do oszczędzania.

Do tej pory temperatura w budynkach urzędu miasta była dostosowana do potrzeb użytkowników pomieszczenia. – W innych jednostkach organizacyjnych oraz placówkach oświatowych kształtowana była indywidualnie reklama

przez zarządzającego budynkiem. W rozpoczynającym się właśnie sezonie grzewczym planujemy utrzymywanie w budynkach miejskich temperatury 19 stopni C. Rozważamy całkowite wyłączenie lub czasowe ograniczenie podświetlenia budynków miejskich, w tym biblioteki, Muzeum Ognia itp. Ilość dekoracji świetlnych w okresie świątecznym zostanie ograniczona, w porównaniu do lat ubiegłych – informuje Adrian Lubszczyk, naczelnik wydziału promocji, kultury i sportu Urzędu Miasta Żory.

– Należy zaznaczyć, że nasza gmina jeszcze do końca roku płaci za energię elektryczną stosunkowo niską kwotę w porównaniu z innymi miastami – 300 zł za MWh. W najbliższym czasie przekażemy jednostkom miejskim informację dotyczącą planu oszczędzania energii elektrycznej i ciepła, tak aby zmniejszyć zużycie o co najmniej 10%.

Jesteśmy w trakcie opracowania planu wymiany opraw oświetleniowych na ulicach, tych które nie zostały do tej pory wymienione – dodaje Adrian Lub(ska) szczyk.

Fot. UM ŻoRY/MARtA RAPAcz-MAhMoUD

Zgodnie z zaleceniami premiera, samorządy od października mają wprowadzać oszczędności energetyczne. Mieszkańcy Żor mogą je odczuć, chociażby obserwując miejskie budynki, do tej pory ozdobione pięknymi iluminacjami. Teraz mogą one zostać wyłączone.

Być może iluminacja żorskiej biblioteki zostanie wyłączona dla oszczędności

14 12

aktualności

N ow i N y nwo owdz i niys łŻo aws r s k i e • 20 29 września 2022 r. | nowiny.pl

Proces pojednania polsko-niemieckiego – głos Episkopatu w sprawie reparacji KRAJ W dyskusji na temat reparacji wojennych głos zabierają głównie politycy, którzy w swoich komentarzach często starają się nie tylko przedstawić pogląd na temat problemu odszkodowań ale czasem ma to związek z kreowanie wizerunku czy też realizacją linii partyjnej. Do głosu dołączył również polski Episkopat.

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki w specjalnym oświadczeniu zwrócił uwagę na fakt, że poruszane w Raporcie o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w latach 1939 – 1945 kwestie należy rozpatrywać w kontekście wieloletniego procesu polskoniemieckiego pojednania.

Oświadczenie Przewodniczącego Episkopatu składa się z dwóch części. W pierwszej zwraca się uwagę na wieloletni proces pojednania polsko-niemieckiego, które zapoczątkowane zostało w 1965 roku.

– Jego początkiem był list polskich biskupów do biskupów niemieckich (Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim, 18 listopada 1965). Tamtego roku bi-

skupi polscy pisali: „W tym, jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was (…) nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. List ten szybko uznano za jeden z najważniejszych dokumentów pokojowych tamtych czasów – czytamy w liście przewodniczącego KEP. Warto dodać, że ówczesny list polskich biskupów do biskupów niemieckich został opracowany w okre-

sie komunistycznym. List został wystosowany podczas obrad Soboru Watykańskiego II. Inicjatorem i autorem był kard. Bolesław Kominek, pochodzący z Radlina. Władze komunistyczne z Gomułką na czele, zareagowały atakiem na Kościół, stwierdzając m.in.: że dokument fałszuje historię, a jego sygnatariusze dopuścili się zdrady. – Po latach możemy stwierdzić, że tamten dokument okazał się proroczy. Rozpoczął proces pojednania między Polakami i Niemcami, bez lekceważenia dokonanych zbrodni, bez zapominania o ofiarach i bez zamykania się w poczuciu doznanych krzywd – dodaje abp. Gądecki.

Jan Paweł II orędnownikiem pojednania W drugiej części listu przewodniczy wskazuje na

postawę Jana Pawał II. – Trwający wiele dziesięcioleci polsko-niemiecki dialog pojednania prowadzony był w duchu, który św. Jan Paweł II przedstawił w następujący sposób: „Przebaczenie nie sprzeciwia się bynajmniej poszukiwaniu prawdy, ale wręcz domaga się prawdy. Dokonane zło musi zostać rozpoznane i w miarę możliwości naprawione” – przytacza słowa Jana Pawła II abp Gądecki.

– Miłosierdziu i przebaczeniu – zwłaszcza w życiu politycznym – muszą jednak towarzyszyć roztropność i sprawiedliwość. „Nie istnieje (…) żadna sprzeczność między przebaczeniem, a sprawiedliwością. Przebaczenie bowiem nie usuwa, ani nie umniejsza konieczności naprawienia zła, będącej nakazem sprawiedliwości” – czytamy dalej w dokumencie przewodniczącego KEP.

Beata KopczyńsKa Mam 50 lat życia, staż pracy ogółem 20 lat i 6 miesięcy. Kiedy mogę przejść na emeryturę górniczą? W sumie mam 14 lat pracy w kopalni, dniówki 1,8 – 3200, 3 lata na przeróbce mechanicznej węgla, powierzchnia, 3 lata i 6 miesięcy jako pracownik ochrony. W jakim wieku mogę przejść na emeryturę górniczą?

Praca na stanowisku pracownika ochrony oraz na przeróbce mechanicznej węgla nie ma wpływu na przyznanie górniczej emerytury. Prawo do niej uzyska Pan po udokumentowaniu 25 lat pracy górniczej wraz z okresami zaliczanymi w wymiarze półtorakrotnym przy założeniu, że aktualne

przepisy prawa będą nadal obowiązywały.

Urodziłam się w maju 1970 r. Mam pytanie odnośnie wieku w jakim mogę przejść na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Z jaką datą będę spełniała warunek wieku do przejścia na to świadczenie?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne przysługuje kobiecie, jeśli spełni łącznie następujące warunki: • ma co najmniej 30 lat stażu, czyli okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 20 lat pracy nauczycielskiej w wymiarze przynajmniej 1/2 obowiązkowego wy-

miaru zajęć, • rozwiąże na swój wniosek stosunek pracy lub wygaśnie on w określonych okolicznościach, • ukończy określony wiek, czyli: • co najmniej 55 lat – do końca 2024 r., • co najmniej 56 lat – w latach 2025 – 2026, • co najmniej 57 lat – w latach 2027 – 2028, • co najmniej 58 lat – w latach 2029 – 2030, • co najmniej 59 lat – w latach 2031 – 2032, Prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego przysługuje, jeśli nauczyciel – po rozwiązaniu stosunku pracy w charakterze nauczyciela, a przed przejściem na

„Aktywny senior” – zgłoś kandydata do nagrody

Dwa narody mają kierować wzrok ku lepszej przyszłości Na końcu oświadczenia abp Gądecki mówi o roli kościoła Kościoła w tym zakresie. – Zadaniem Kościoła jest przypominanie o wartości nawrócenia, przebaczenia i pojednania. Do decydowania o praktycznych formach przywrócenia sprawiedliwości powołane są instytucje państwowe. Niech więc naszym wspólnym pragnieniem będzie, aby dwa pojednane ze sobą narody, polski i niemiecki, kierowały swój wzrok ku lepszej przyszłości – dodaje abp. Gądecki.

Treść listu wskazuje wyraźnie, że Kościół odcina się od awantury politycznej i wskazuje uwagę na długoletni proces pojednania pomiędzy dwoma narodami, które mają bardzo trudną historię. Tekst jest wyważony i dyplomatyczny.

REGION Wojewoda Śląski ogłosił kolejną edycję konkursu na najaktywniejszego seniora w województwie śląskim. Zgłoszenia konkursowe przyjmowane będą do końca września.

Konkurs odbywa się w dwóch kategoriach, przyznane zostaną w sumie dwie nagrody – dla „Aktywnej seniorki” i „Aktywnego seniora”. Kandydaci powinni mieć ukończone 60 lat i wyróżniać się swoim działaniem na rzecz środowiska osób starszych oraz integracji międzypokoleniowej.

Konkurs adresowany jest do osób fizycznych (grup osób), organizacji pozarządowych, podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz instytucji publicznych z terenu województwa śląskiego.

Regulamin konkursu i formularze zgłoszeniowe można znaleźć na stronie internetowej Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach.

Organizatorem konkursu jest działająca przy Wojewodzie Śląskim Rada ds. Rodziny. W zeszłorocznej edycji konkursu nagrodzono Agnieszkę Rusok z Pstrążnej w gminie Lyski i Jana Szymę z Częstochowy.

Fryderyk Kamczyk

(sqx)

regionalny rzecznik prasowy zUs w województwie śl.

to świadczenie – nie wykonuje żadnej innej pracy ani nie prowadzi działalności gospodarczej. Ostatnią aktywnością zarobkową musi być stosunek pracy w charakterze nauczyciela, w jednostkach wymienionych w ustawie.

Jeśli urodziła się Pani w maju 1970 r., to warunek wymaganego wieku spełni Pani w 2026 roku, w dniu swoich 56 urodzin. Jeśli z chwilą ukończenia wymaganego wieku spełni Pani pozostałe wymienione powyżej warunki, to uzyska Pani wówczas prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Pracuję na umowę zlecenie, nie płacę sobie ubez-

pieczenia chorobowego, zleceniodawca odprowadza tylko te składki co musi, czy w sytuacji wypadku przy pracy mam prawo do „chorobowego” i po jakim czasie?

O świadczenie z ZUS w związku z wypadkiem przy pracy czy chorobie zawodowej może ubiegać się każda osoba, która podlega ubezpieczeniu wypadkowemu.

Jest ono obowiązkowe dla osób zatrudnionych na umowę o pracę, umowę zlecenie, agencyjną, czy uaktywniającą, a także dla osób prowadzących własną działalność gospodarczą. Ubezpieczeniu wypadkowemu nie podlegamy z tytułu umowy o dzieło. W przypadku wypadku przy pracy

ze świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego możemy skorzystać już od pierwszego dnia podlegania. Z tego funduszu wypłacanych jest kilka rodzajów świadczeń, w tym zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, jednorazowe odszkodowanie, renta z tytułu niezdolności do pracy, w tym renta szkoleniowa, renta rodzinna, dodatek pielęgnacyjny, dodatek do renty rodzinnej – dla sieroty zupełnej, pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne.

dodatek specjalny | 29 września 2022 roku

RYNKU ZDROWIA NOWOCZESNA MEDYC Y NA W R EGIONIE

choroba dobrobytu

Glukometr

Cukrzyca typu 2 jest najbardziej rozpowszechnioną odmianą cukrzycy, zaliczaną do grupy chorób cywilizacyjnych, ponieważ do jej rozwoju przyczyniają się czynniki środowiskowe, takie jak nieprawidłowe odżywianie oraz zbyt mała aktywność fizyczna. U podstaw tego schorzenia leży tzw. insulinooporność, czyli zmniejszona wrażliwość organizmu na działanie insuliny. Wynika ona z otyłości, braku aktywności fizycznej i siedzącego trybu życia, nic więc dziwnego, że cukrzycę typu 2 określa się często „chorobą dobrobytu”. Kiedyś dotykała głównie ludzi starszych, dziś pojawia się również u dzieci i młodzieży.

OBJAWY CHOROBY Charakterystycznym objawem cukrzycy jest wzmożone pragnienie, które towarzyszy choremu i w dzień, i w nocy. Typowym symptomem jest także duże zmęczenie i senność, szczególnie po spożyciu posiłków bogatych w cukry. Zdarzają się również epizody tzw. wilczego głodu oraz zwiększone pragnienie, nieustanne uczucie suchości w ustach czy spadek masy ciała. U osób zmagających się z cukrzycą obserwowane są trudności w gojeniu się ran oraz często nawracające infekcje układu moczowo-płciowego.

Na początku cukrzyca nie boli, ale jak już dojdzie do powikłań, są one nieodwracalne. Cukrzyca uszkadza przede wszystkim naczynia od drobniutkich w oczach, nerwach i nerkach, po te większe w sercu i kończynach.

Pacjenci ślepną, mają dokuczliwe bóle kończyn dolnych, a ich nerki przestają działać. Mają częste zawały serca, udary mózgu i amputacje kończyn.

Konsekwencją zaburzenia czynności nerek może być białkomocz, nadciśnienie tętnicze, wzrost kreatyniny i mocznika we krwi oraz obrzęki i ogólne osłabienie organizmu, a także szaroziemisty kolor skóry.

BADANIA POTWIERDZAJĄCE CUKRZYCĘ Najlepszym sposobem wykrycia choroby jest wykonanie badań, szczególnie wówczas, gdy mamy nadwagę, prowadzimy mało aktywny tryb życia lub wtedy, gdy zauważymy występowanie któregokolwiek z objawów: łatwego męczenia się, osłabienia lub senności, znacznie zwiększonego pragnienia, zaburzenia ostrości wzroku, częstego oddawania moczu, zasychania w ustach, a także rozdrażnienia. Na czczo prawidłowy poziom cukru we krwi powinien zawierać się w granicach 70 – 99 mg/dl. Badanie poziomu cukru we krwi w laboratorium powinno być wykonane co najmniej w odstępie ośmiu godzinach od ostatniego posiłku. Przed pobraniem krwi można ewentualnie napić się wody.

Prawidłowy poziom cukru we krwi po posiłku powinien być mniejszy niż 140 mg/dl. Badanie poziomu cukru we krwi po posiłku należy wykonać 2 godziny od momentu rozpoczęcia posiłku. Jeśli wykonamy badanie poziomu cukru we krwi o dowolnej porze dnia, niezależnie od pory spożytego posiłku i wynik nie będzie w granicach normy, to nie musi świadczyć to o cukrzycy. W takiej sytuacji należy zrobić powtórne badanie na czczo i test obciążenia glukozą w laboratorium.

Te wyniki będą wiarygodne i to one wykonane powtórnie dwa razy, będą podstawą do postawienia właściwej diagnozy.

METODY LECZENIA Ważnym składnikiem leczenia cukrzycy typu 2 jest zachowywanie odpowiedniej diety i regularny wysiłek fizyczny, korzystne jest także zmniejszenie masy ciała, jeśli występuje nadwaga. Wszystko to poprawia wykorzystanie glukozy i wrażliwość tkanek na insulinę. Dodatkowo przyjmuje się leki doustne – przede wszystkim metforminę, która pomaga obniżyć poziom cukru na wiele sposobów: m.in. zmniejsza jej wchłanianie w jelicie, zmniejsza produkcję glukozy w wątrobie, zmniejsza insulinooporność.

Cukrzyca jest chorobą postępującą, dlatego z czasem konieczne jest włączenie dodatkowych leków obniżających poziom glukozy. Kiedy i one przestają wystarczać, lekarz może też przepisać insulinę, której zmęczona trzustka już nie nadąża wytwarzać. W leczeniu cukrzycy najważniejsza jest systematyczność i ścisłe stosowanie się do zaleceń lekarza. Istotna jest także edukacja – trzeba się nauczyć właściwego sposobu odżywiania (warto poszukać pomocy dietetyka), zrozumieć, dlaczego ważne jest regularne przyjmowanie leków i samodzielne mierzenie poziomu glukozy, a także regularna aktywność fizyczna.

Właściwe leczenie pomaga spowolnić postęp choroby, utrzymać poziom cukru na właściwym poziomie i uniknąć poważnych powikłań cukrzycowych.

(OK)

16

Eksperci rynku zdrowia

n ow i n y Żo r s k i e • 29 września 2022 r. | nowiny.pl

Czy jesienny smutek to już depresja?

Kiedy dni stają się coraz krótsze, a za oknem nie wita nas słońce tylko jesienna szaruga, wielu z nas zaczyna się skarżyć na senność, zmęczenie i brak energii nie tylko do pracy, ale i do zwykłych życiowych czynności. Patrząc na spadającą temperaturę na termometrach i strugi deszczu na szybach zaczynamy tęsknić za wakacyjnymi aktywnościami i ogarnia nas smutek, że do lata trzeba tak długo czekać.

Jeśli ten jesienny smutek nie przechodzi i zaczyna utrudniać nam życie, warto sprawdzić czy nie cierpimy na depresję sezonową, czyli sezonowe zaburzenie afektywne (seasonal affective disorder – SAD).

czujemy zmęczenie i mamy trudności w podejmowaniu codziennych, nawet najprostszych czynności i ten stan jest długotrwały (minimum dwa tygodnie) to może to oznaczać, że mamy depresję.

Towarzyszą jej często zaburzenia snu, głównie pod postacią bezsenności, zaburzenia apetytu – najczęściej jego osłabienie, utrudniona zdolność koncentracji, uporczywe poczucie winy. Poza tym osoba dotknięta tą chorobą ma często znacznie obniżoną samoocenę.

Czym są zaburzenia afektywne Zaburzenia afektywne to nic innego jak zaburzenia nastroju. Jeśli odczuwamy ciągły smutek i przygnębienie, nie jesteśmy w stanie cieszyć się z rzeczy i z czynności, które dotąd sprawiały nam radość, jeśli

Tym, co wyróżnia depresję jesienną jest jej cykliczny, sezonowo-nawrotowy przebieg, co oznacza, że epizody depresyjne pojawiają się najczęściej u pacjenta późną jesienią lub wczesną zimą i trwają do wiosny, kiedy to dochodzi do poprawy nastroju. Zdarza się, choć znacznie rzadziej, że objawy choroby obserwuje się wiosną i latem, a w okresie jesienno-zimowym dochodzi do remisji.

Co powoduje depresję sezonową?

Chociaż dokładne przyczyny powstawania depresji sezonowej nie są znane, uważa się, że głównym czynnikiem jest niedobór światła słonecznego docierającego do naszych oczu, co powoduje zwiększone wydzielanie melatoniny – tzw. hormonu snu, przez co nasz mózg „czuje się” oszukany co do godziny i pory dnia, a my stajemy się bardziej senni i zmęczeni.

tkają nas bardzo stresujące wydarzenia, np.: rozwód, śmierć bliskiej osoby, problemy w pracy lub życiu osobistym.

Depresja sezonowa 4-krotnie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn

Ponadto, zaburza również inne rytmy wydzielania hormonów, np.: zmniejsza poziom serotoniny, która odpowiedzialna jest m.in.

za utrzymywanie dobrego nastroju. Łagodne wcześniej objawy jesiennego smutku i senności mogą się znacznie nasilić, gdy spo-

Kogo najczęściej dotyka choroba?

Depresja sezonowa jest dość często występującą chorobą. Większe rozpowszechnienie SAD obserwuje się na wyższych szerokościach geograficznych. Szacuje się, że w strefie umiarkowanej około 4% społeczeństwa dotyka depresja sezonowa, natomiast na obszarach, gdzie odnotowuje się niedobór światła słonecznego, odsetek ten może sięgać nawet 10%. Zauważono także, że ryzyko zachorowania zwiększa się u osób, które migrują z niższych na wyższe wysokości geograficzne.

SAD 4-krotnie częściej dotyka kobiety niż mężczyzn i wydaje się, że częstość występowania zmniejsza się (OK) wraz z wiekiem.

Reklama

TMIEM DAA ICA SE IIM D IEICC E STTS D E E S T I ME D I C A www.estimedica.pl

WW AJK IK AI K A IAN T WTOT JO AJOK LAILNIKNILK T WM OEJDAY C KYLNI N KS A YSIET TIE T Y CE Z NDE JI C A EZ TN YE CJZ N E J M E DM YE CD YY NC YYENSYT EETSYTC I L A S E R O T E R A P I I M E D Y C Y N YSE STT IE T Y CE Z ND E JI C A S ETRE O TP E IRIA P I I I LPREMIUM AIS L EA RMEDICAL O RQUALITY A TE WROOJ A I NPIIKI A I LA S T EKRLA PREMIUM MEDICAL QUALITY

E

E

M

ul. Sądowa 5, 44-240 Żory tel. 608 758 512

M

GABINETY LEKARZY SPECJALISTÓW

PREMIUM MEDICAL QUALITY PEŁEN ZABIEGÓW MZAKRES ENDZAKRE YC YQUALITY N Y E S T EEGÓW: TYCZNEJ PEŁ PREMIUM T WEMEDICAL O J Ai laseroterapia K LSI NZABI IK A medyczne Medycyna estetyczna Peelingi Kosmetologia ModelowanieZAKRES sylwetki i terapia cellulitu ZABIEGÓW Medycyna estetyczna • Stymulacja PEŁEN•PEŁEN ZAKRES ZABIEGÓW

• dr n. med Violetta Szostek-Gaweł specjalista diabetolog, specjalista chorób wewnętrznych

I LASEROTERAPII

Niechirurgiczny lifting twarzy

Leczenie chrapania

Dietetyka, Medycyna Peelingi medyczne Usuwanie blizn, rozstępów, i laseroterapia włosa Medycyna estetyczna i laseroterapia medyczne M E trądziku D Yestetyczna C Y naczynek Ni laseroterapia Y E SPeelingi T Ewzrostu Twsparcie Y Cżywieniowe Z NEJ PEŁEN ZAKRES ZABIEGÓW FizjoterapiaKosmetologia uroginekologiczna Leczenie rumienia Modelowanie sylwetki i terapiaQUALITY cellulitu Kosmetologia Modelowanie sylwetki i iterapia cellulitu PREMIUM MEDICAL Szkoła rodzenia, opieka położnej Medycyna estetyczna i laseroterapia Peelingi medyczne

• Modelowanie • Masaż Kobido Isylwetki L A S E R O T E R A P Ioraz I kinesio taping i terapia cellulitu estetyczny PREMIUM MEDICAL QUALITY Modelowanie sylwetki i terapia cellulitu Szkoła rodzenia, opieka położnej • Niechirurgiczny • Kosmetologia Peelingi medyczne Trychologia, terapia wypadania włosów Leczenie chrapania Niechirurgiczny lifting twarzy Nowa era terapii laserowych Laser FOTONA Nowa era terapii laserowych Laser FOTONA lifting twarzy wsparcie żywieniowe NOWOŚĆ!

Usuwanie blizn, rozstępów, naczynek • Dietetyka, Kosmetologia ZABIEGÓW - bez bólu i gojenia!

- bezPEŁEN bólu i ZAKRES gojenia! uroginekologiczna Leczenie trądziku i rumienia Nowa era terapii laserowych LaserFizjoterapia FOTONA Pierwszy na świecie rodzenia, opieka położnej • bólu Usuwanie blizn, Trychologia, terapia wypadania włosów Medycyna estetyczna i laseroterapia Peelingi medyczne • Szkoła Leczenie - bez i gojenia! laserowy endolifting twarzy Kosmetologia Modelowanie sylwetki i terapia cellulitu rozstępów, naczynek chrapania Leczenie chrapania Niechirurgiczny lifting twarzy Nowa era terapii laserowych Laser FOTONA NOWOŚĆ!

NOWOŚĆ!

• Usuwanie Leczenie trądziku Dietetyka, wsparcie żywieniowe! blizn, rozstępów, naczynek - bez bólu i gojenia!

WOŚĆ NO Fizjoterapia uroginekologiczna NOWOŚĆ!

Leczenie trądziku i rumienia Pierwszy na świecie Pierwszy na świecie www.estimedica.pl i rumienia iecie na św Szkoła Pie rodzenia, położnej rwszyopieka Trychologia, wypadania włosów laserowy endolifting twarzy laserowy endolifting twarzy ul. Wroclawska 20terapia 44-335 Jastrzębie-Zdrój Pierwszy na świecie Trychologia, terapia tel: • 732-883-222 NOWOŚĆ! laserowy endolifting twarzy SEROWY wypadania włosów Nowa era terapii laserowych LaserLA FOTONA Pierwszy na świecie

• prof. dr hab. Grzegorz Helbig specjalista hematolog, transplantolog

Trychologia, terapia wypadania włosów Leczenie chrapania Niechirurgiczny lifting twarzy Leczenie chrapania Niechirurgiczny lifting twarzy Kosmetologia Modelowanie sylwetki i terapia cellulitu wsparcie żywieniowe Dietetyka,Dietetyka, wsparcie żywieniowe Usuwanie blizn, rozstępów, Usuwanie blizn, rozstępów, naczynek naczynek LeczenieFOTONA chrapania Niechirurgiczny lifting twarzy Nowa era terapii Laser Fizjoterapia uroginekologiczna Fizjoterapia uroginekologiczna Leczenie trądziku ilaserowych rumienia PEŁEN ZAKRES ZABIEGÓW Leczenie trądziku i rumienia Dietetyka, wsparcie żywieniowe Usuwanie blizn, rozstępów, naczynek Szkoła opieka rodzenia, opieka położnej - bez bólu i gojenia!

Szkoła rodzenia, położnej Trychologia, terapia wypadania włosów Trychologia, terapia wypadania włosów Medycyna estetyczna i laseroterapia Fizjoterapia Peelingi medyczne uroginekologiczna Leczenie trądziku i rumienia

-laserowy bez bólu i gojenia! endolifting twarzy

www.estimedica.pl www.estimedica.pl www.estimedica.pl

NOWOŚĆ!

www.estimedica.pl

tel: 732-883-222Pierwszy na świecie

732 883 222

ul. Wroclawska 20 44-335 Jastrzębie-Zdrój laserowy endolifting twarzy tel: 732-883-222

• dr n med Władysław Gaweł specjalista ginekolog -położnik, specjalista endokrynolog • lek. med. Wojciech Jeż specjalista ginekolog - położnik

Zapraszamy!

ENDOLIFTING TWARZY

Nowa era terapii laserowych.

Laser FOTONA – bez bólu i gojenia! ul. Wroclawska 20 44-335 ul. Wroclawska 20Jastrzębie-Zdrój 44-335 Jastrzębie-Zdrój tel: 732-883-222 tel: ul. Wroclawska 20 44-335 Jastrzębie-Zdrój ul.732-883-222 Wrocławska 20, 44-335 Jastrzębie-Zdrój

www.poliklinika-gawel.pl

• dr n. med . Adrianna Szmagała specjalista kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych • lek.med. Krzysztof Jop specjalista urolog

! y m a z s z a s r a p r a p ZZapZraaszamy!!amy! amy Zaprasz

Urolog

Dietetyk

Diabetolog

Hematolog

Endokrynolog

Ginekolog

Kardiolog

Laboratorium

Internista

Psycholog

• mgr Katarzyna Wzorek psycholog • mgr Agnieszka Pierwoła dietetyk

Szpital w Rybniku i AWF w Katowicach poruszą pacjentów. Dla ich własnego dobra Ruch jest kapitalnym uzupełnieniem procesu leczenia. Właśnie dlatego Państwowy Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku oraz Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach zdecydowały się nawiązać współpracę.

W zdrowym ciele zdrowy duch 31 sierpnia rektor Akademii Wychowania Fizycznego prof. dr hab. Grzegorz Juras oraz dyrektor Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku prof. nadz. dr hab. inż. Joachim Foltys podpisali umowę, na mocy której powołany został oddział kiniczny fizjoterapii dla osób nerwowo i psychicznie chorych.

Jakie znaczenie ma fizjoterapia dla pacjenta geriatrycznego czy psychiatrycznego?

– Olbrzymie. Jest cała część terapii związana z ruchem.

Ruch może być kapitalnym uzupełnieniem procesu leczenia. Niekiedy lekarstwa, które zażywają nasi pacjenci, Reklama

powodują perturbacje związane z masą ciała. Ruch jest odpowiedzią na tę sytuację – mówi Nowinom prof. nadzw. dr hab. inż. Joachim Foltys, dyrektor Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku.

– Każde postępowanie lecznicze – jeśli będzie wspomagane rehabilitacją, fizjoterapią, odpowiednią dawką mądrze dobranego ruchu – przyniesie korzyści.

Włączając do tego odpowiednią dietę, otrzymujemy holistyczne podejście do całego procesu leczenia. To jest coś, co chcemy razem z dyrekcją szpitala wprowadzać, mając na uwadze dobro pacjentów – dodaje rektor Akademii Wychowania Fizycznego w

Katowicach prof. dr hab.

Grzegorz Juras.

Zajęcia ruchowe... również w przestrzeni wirtualnej Zajęcia ruchowe nie są nowością w przypadku rybnickiego szpitala dla nerwowo i psychicznie chorych. Jednak teraz specjaliści z katowickiej AWF podpowiedzą, jakie ćwiczenia będą optymalne dla konkretnego pacjenta.

– Procedury muszą być do-

stosowane do zaburzeń czy kondycji pacjenta – dodaje dyrektor J. Foltys.

Rektor Grzegorz Juras podkreśla, że fizjoterapia na Akademii Wychowania w Katowicach jest najlepszym tego typu kierunkiem w Polsce. – W tym miesiącu uzyskaliśmy najwyższą w Polsce kategorię naukową A+. To duża radość i zobowiązanie – dodaje prof. Juras.

Co ciekawe, w zajęciach ruchowych prowadzonych

O projekcie Głównym założeniem nawiązanej współpracy jest umożliwienie studentom praktycznej nauki zawodu, kontaktu z pacjentem i jego otoczeniem. Podczas zajęć teoretycznych studenci poznają zagadnienia z zakresu psychiatrii i geriatrii, a w części praktycznej pracują indywidualnie z pacjentami przebywającymi w oddziałach oraz uczą się pracy grupowej, prowadząc fizjoterapię z zastosowaniem wirtualnej rzeczywistości i wykorzystaniem szpitalnej sali treningowej. Poza realizacją dydaktyki, powstanie Oddziału Klinicznego Fizjoterapii dla osób nerwowo i psychicznie chorych znacząco rozwinie możliwości pracy badawczej. (źródło: Państwowy Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku, oprac. ż)

Eksperci rynku zdrowia

17

Fot. Wojciech Żołneczko

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • n o w i n y Żo r s k i e

Rektor AWF w Katowicach Grzegorz Juras i dyrektor Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Joachim Foltys tuż po podpisaniu umowy, na mocy której powołany został oddział kliniczny fizjoterapii dla osób nerwowo i psychicznie chorych

w rybnickim szpitalu wykorzystywana jest również przestrzeń wirtualna. – Mamy siedem stanowisk do symulacji w środowisku wirtualnym. Wykorzystujemy je do różnego rodzaju ćwiczeń. Wspólnie z AWF-em będziemy realizować projekt badawczy, jak tego typu urządzenia wykorzystywać optymalnie pod kątem leczenia naszych pacjentów – wyjaśnia dyrektor szpitala.

– Dzięki realizacji programu badawczego będziemy mogli tworzyć lepsze programy i na bieżąco weryfikować skuteczność tych już prowa-

dzonych – uzupełnia rektor AWF w Katowicach.

Projekt na czas po pandemii – Przed okresem pandemii mówiło się, że symptomy depresji mogą występować u co czwartego dorosłego Polaka.

Obecnie, gdy zmagamy się ze skutkami ostatnich dwóch lat, to jest rzeczywiste wyzwanie. Ten temat nie może być przemilczany. To jest bardzo trudny obszar, ale pozycja, którą ma uczelnia, do czegoś zobowiązuje – mówi Nowinom rektor AWF w Ka(żet) towicach.

18

eksperci rynku zdrowia

N OW I N Y ŻO R S K I E • 29 września 2022 r. | nowiny.pl

roweron 2022

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • N O W I N Y ŻO R S K I E

19

KRĘCI SIĘ NA CAŁEGO

i jest największym eventem rowerowym w regionie!

Bądź widoczny NA TRASACH RowerON-u!

Kup kolekc jonerską koszulkę R OWERON 2022 i WYGRAJ ROWER*

lkowej *szczegóły zabawy koszu FB na na grupie RowerON

NASZE KOSZULKI KUPISZ TUTAJ: www.sklep.nowiny.pl/product-category/roweron2022

S P O N S O R Z Y G Ł ÓW N I

PA RT N E R G ŁÓW N Y

PA R T N E R Z Y

GMINA KUŹNIA RACIBORSKA

PAT R O N H O N O ROW Y

PAT R O N I M E D I A L N I

GMINA PIETROWICE WIELKIE

P OMYS Ł I R E A L I Z AC J A

Już teraz dołącz do nas na Facebooku!

20 aktualności

n ow i n y Żo r s k i e • 29 września 2022 r. | nowiny.pl

Trzeba obloć nasze zbiory, jedne wielki drugi małe, lepsze taki niżli wcale 4 września żorska dzielnica Rój bawiła się na tegorocznym święcie plonów. Na „Rajskie Lato” przybyły tłumy. Wszystko rozpoczęło się mszą świętą i barwnym korowodem.

Tegoroczne obchody święta plonów rozpoczęły się od mszy świętej, która miała miejsce o godz.

11.00. Krótko po 15.00 z boiska LKS Rój wyjechał barwny, dożynkowy korowód, który wzbudzał wielkie zainteresowanie wśród mieszkańców. Osoby biorące udział w przejeździe sypały napotkanym na trasie dzieciom słodkości. Przejazd ulicami Roju trwał około godziny. Po powrocie na boisko rozpoczęły się występy artystyczne.

Jako pierwsze wystąpiły

Małe Rojanki, później grupa Sari. Gwiazdą wieczoru był zespół Carrantuohill, grający muzykę celtycką.

Wielkim zainteresowaniem cieszyła się także loteria fantowa, do której ustawiała się ogromna kolejka.

Dzieci mogły bawić się w dmuchanych zamkach, były też balony z helem, kiełbasa z grilla, piwo, gra rzut do celu, słodkości w postaci waty cukrowej czy popcorny i lody oraz stoiska z zabawkami.

Traktory małe i duże przejechały w korowodzie dożynkowym

Mieszkańcy na ulicach Roju chętnie oglądali paradę

(AgaKa)

Uroczystości dożynkowe otworzyli wiceprezydent Żor Daniel Wawrzyczek i przewodniczący rady miasta Piotr Kosztyła

Jeden z transparentów na wozach dożynkowych

Mieszkańcy zadbali o piękne przystrojenie trasy korowodu

Zaproszeni goście przejechali w korowodzie bryczkami

Były występy dzieci z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 11 w Żorach-Roju

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • n o w i n y Żo r s k i e

Reklama

21

10 22

Konsument akTualności

N ow i N y Nwo OWdz I NiYs łŻO aws R Sk K iI eE • 20 29 września 2022 r. | nowiny.pl

Chcesz ogrzewać dom drewnem? to najtańsze paliwo, ale jego pozyskanie i użycie nie jest takie proste Gaz, węgiel, pellet, a może pompa ciepła? Ludzie, którzy stoją właśnie przed koniecznością wyboru rodzaju ogrzewania, mają mocny ból głowy. Bo na co w obecnej sytuacji kryzysu energetycznego postawić? Co będzie dostępne i przez co nie zbankrutujemy? Głowią się również ci, którzy doszli do wniosku, że konieczny jest montaż alternatywnego źródła ciepła. Coraz częściej słychać głosy, że obecnie najbezpieczniejszym rozwiązaniem (choć wcale nie najłatwiejszym i najprostszym) jest biomasa. Nie ta w postaci pelletu, a drewna kawałkowanego. Bo choć ceny drewna wzrosły o ponad 100%, to i tak jest to najtańszy dziś opał.

Drewno: emisyjne czy nie?

Zacznijmy od tego, że wbrew czarnemu PR-owi drewno, obok pomp ciepła, jest jedynym nieskoemisyjnym i neutralnym klimatycznie źródłem ciepła dostępnym u nas zimą.

O ile stosowane jest w kotłach spełniających odpowiednie normy (najlepiej kotłach zgazowujących drewno) z dołączonym buforem ciepła. Spalanie drewna oczywiście oznacza emisję dwutlenku węgla do atmosfery, podobnie jak w przypadku innych paliw kopalnych. Tyle, że należy rozróżnić emisję z paliw kopalnych od emisji z paliwa odnawialnego, jakim jest drewno. Jak tłumaczy portal Czysteogrzewanie. pl, węgiel z paliw kopalnych pochodzi spod ziemi, gdzie był uwięziony przez miliony lat, a spalając paliwa kopalne zwiększamy ilość węgla w atmosferze. Z kolei węgiel z biomasy pochodzi z atmosfery i do niej wraca – został z niej pobrany na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat (szybki cykl węglowy) – jego powrót do atmosfery nie zwiększa ogólnej ilości wę-

gla, który jest „w obrocie”.

Jeśli ktoś jest bardziej zainteresowany tym tematem, to po szczegóły odsyłamy do wspomnianego portalu Czystepowietrze.pl Kocioł na drewno nie taki tani Czy jednak ogrzewanie drewnem jest w ogóle możliwe? Dla wielu osób temat jest zamknięty. Po wymianie źródeł ciepła, nie mają możliwości korzystania z drewna kawałkowanego.

Taką możliwość mają jedynie osoby posiadające jeszcze starsze kotły zasypowe, nowe kotły bez automatycznych podajników (np. wspomniane zgazowujące drewno), posiadacze kominków i kóz. Ewentualnie ci, którzy noszą się z zamiarem wymiany źródła ciepła i rozpatrują np. kotły na drewno. Te ostatnie niestety bardzo zdrożały. Za stosunkowo proste urządzenie spełniające odpowiednie normy zapłacimy dziś w przedziale 7-10 tys. zł, a czasem nawet więcej.

Do tego trzeba będzie doliczyć koszt zakupu buforu, bez którego taki kocioł nie osiągnie zakładanych parametrów niskoemisyjności. Kocioł zgazowujący drewno (taki kocioł sam z dostarczonego do komory drewna „produkuje” gaz drzewny, który następnie jest w nim spalany) będzie jeszcze droższy. Jego cena będzie się wahać w przedziale 15 – 20 tys. zł (kotły polskich producentów) a najlepsze urządzenia mogą kosztować nawet 30 tys. zł i więcej (np. czeskiej firmy Blaze Harmony).

Dlaczego drewno musi być suche?

A co z samym dostępem drewna? Tu temat jest niemniej skomplikowany. W najlepszej sytuacji są posiadacze własnych lasów.

Po uzyskaniu zgody na wycinkę, mogą w zasadzie samodzielnie pozyskiwać drewno. O ile oczywiście mają odpowiednie umie-

Drewno na opał jest stosunkowo tanie, ale zakup odpowiedniego pieca to spory wydatek. Zdjęcie ilustracyjne (fot. Freepik).

jętności, siły, chęci i czas, bo samodzielne pozyskiwanie drewna, to proces skomplikowany. Zaczyna się od ścięcie drzewa, jego podzielenia na części zdatne do transportu, samego transportu, następnie pokawałkowania na szczapy mieszczące się w kotle. To sporo roboty. Do tego potrzebny jest czas na sezonowanie, bo drewno musi wyschnąć, tj. jego wilgotność musi spaść do poziomu 20%. Sezonowanie zajmie od roku do dwóch lat (w zależności od rodzaju drewna), w sprzyjających warunkach, przy miękkim drewnie, być może nieco krócej.

Dlaczego akurat wilgotność drewna nie może przekraczać 20%? Wartość ta z jednej strony wynika z zapisu uchwały antysmogowej, a z drugiej strony ze zdrowego rozsądku. Po prostu czym wyższa wilgotność drewna, tym więcej energii w kotle zużyjemy do jej odparowania, co oznacza, że zostanie jej mniej do samego ogrzewania. Poza tym wilgotne drewno emituje zwiększoną ilość spalin i niszczy urządzenie grzewcze.

Gdzie jeszcze po drewno?

Jeśli ktoś potrzebuje drewna opałowego, a nie ma własnego lasu (ba, mało kto ma), ale ma siły i chęci na tzw. samowyrób, to może udać się do leśniczego po... „Chrust plus”. To hasło stało się popularne za sprawą propozycji rządowych,

by Polacy, którzy mają problem z dostępem do węgla, poprawili swoją sytuację tzw. gałęziówką. Choć na przełomie wiosny i lata wokół tej propozycji było sporo zamieszania, to nie jest ona niczym nowym. Tzw. samowyrób drewna jest możliwy w Lasach Państwowych od lat. Co nie znaczy, że sprawa jest prosta. Po pierwsze na samowyrób musimy uzyskać zgodę leśniczego, który wskaże nam też obszar, na którym można prowadzić zbiórkę drewna (zazwyczaj odpadów pozostawionych po ścinkach dla przemysłu, ewentualnie drewna po tzw. trzebieżach – nie ma opcji samodzielnej ścinki w lesie!). Jak już otrzymamy zgodę leśniczego, możemy przystąpić do zbierania drewna, które trzeba poukładać na odpowiednich stosach, po to by leśniczy mógł je pomierzyć, tj. oszacować ile tego drewna zebraliśmy i ile musimy za nie zapłacić. Ceny nie są wygórowane. Pisaliśmy o

nich w artykule „O co chodzi z tym chrustem. Czy można zbierać gałęzie?” https://www.nowiny.pl/ informacje/193348-o-co -chodzi-z-tym-chrustem -czy-mozna-zbierac-galezie.html Podkreślmy raz jeszcze – samodzielna wycinka oraz samowyrób drewna nie są propozycjami dla każdego. Prostszym rozwiązaniem jest zakup gotowego już drewna w nadleśnictwie, ale też nie będzie to drewno pokawałkowane, a jedynie przygotowane do transportu, który musimy zorganizować we własnym zakresie.

Najprostszym rozwiązaniem jest zakup drewna w składzie opału.

Tu dostaniemy drewno już w kawałkach, a jeśli kupimy go większą ilość, to zostanie również dowiezione. Za takie drewno naturalnie zapłacimy też najdrożej.

Ceny w górę o ponad 100 procent Przejdźmy zatem do cen.

Drewno, podobnie jak inne rodzaje opału podrożało i to dramatycznie. Szacuje się, że w składach drewna i lasach prywatnych ceny poszły w górę o 100% i więcej.

Jak sprawdziliśmy na terenie jednego ze składów na terenie powiatu wodzisławskiego, ceny wahają się od 650 do 750 zł za metr sześcienny (olcha, brzoza, dąb, grab, buk, jesion). 450 zł zapłacimy za świerk i sosnę, które jednak nadają się tylko do palenisk zamkniętych. Trzeba się zapisywać z szansą na dostawę pod koniec października, może ciut szybciej. – Pracujemy już po 12 godzin, żeby nadążyć za popytem – mówi właściciel składu.

Cennik łaskawy, ale drewna nie ma Za to w Lasach Państwowych (np. Nadleśnictwo Rybnik) ceny drewna opałowego (klasy S4) pozostały bez zmian. Metr sześcienny drzew iglastych kupimy za 135 zł. Drewno z drzew li-

ściastych kształtuje się na poziomie 172 do 184 zł.

Problem w tym, że drewna... nie ma. Ilość drewna przeznaczona przez Lasy Państwowe na sprzedaż klientom indywidualnym to ledwie kilka procent ogółu pozyskiwanego przez Lasy drewna. Większość trafia do przemysłu. Tymczasem, jak słyszymy od leśniczych, do których dzwoniliśmy w nadleśnictwach Rybnik i Rudy Raciborskie, zainteresowanie w tym roku drewnem opałowym jest ogromne. Efekt jest taki, że w niektórych leśnictwach drewna albo nie ma i nie będzie, bo plany gospodarcze na ten rok zostały już zrealizowane, albo – jeśli trwa jeszcze produkcja drewna i trafia ono do magazynów – schodzi na pniu i po prostu trzeba mieć szczęście, żeby na jakieś dostępne drewno opałowe trafić. – Ludzie po prostu ciągle dzwonią i pytają o drewno – słyszymy jednego z leśniczych.

Ile potrzeba drewna do ogrzania domu?

Cena to jedno, ale ile zużyjemy drewna na ogrzanie domu w sezonie grzewczym? Wszystko zależy od powierzchni domu i od tego jaki to dom: czy i jak ocieplony. Autor portalu Czysteogrzewanie.pl przyjął, że na ogrzanie 100 m2 dobrze ocieplonego domu potrzeba 3,5 m3 (albo 5 m przestrzennych) dobrego drewna opałowego. Dom nieco gorzej ocieplony (5 cm izolacji ścian, nowe okna) potrzebował będzie 5,5 metra sześciennego drewna (albo 8 m przestrzennych) na każde 100 m powierzchni. Stary i nieocieplony dom potrzebował będzie aż 12 m3 (lub 17 m przestrzennych) drewna.

Jak więc widać, zmiennych jest wiele, a i tak sporo zależeć będzie od tego, jaki komfort termiczny odpowiada mieszkańcom ogrzewanego drewnem domu. (art)

reklama

nowiny.pl | 29 września 2022 r. • N O W I N Y ŻO R S K I E

Miejskie radio internetowe działające przy Miejskiej Bibliotece Publicznej w Żorach.

Przestrzeń gdzie odnajdują się ludzie z pasją, determinacją, otwartością i mający coś do przekazania.

www.radiozory.pl fb/radiozory

23

24 Rozrywka

n ow i n y Żo r s k i e • 29 września 2022 r. | nowiny.pl

horoSKoP

BArAN 21.03 – 20.04 Tydzień, w którym powinnaś/powinieneś podjąć decyzje na temat swojego dalszego życia. Czy chcesz ciągnąć dłużej coś, co nie ma sensu, czy może ułożyć sobie życie z nowym partnerem? Zastanów się!

BYK 21.04 – 20.05 Masz teraz magnes w sobie. Bardzo szybko uda Ci się przyciągnąć nową osobę. Możesz wybierać i przebierać.

Niejedna osoba marzy by umówić się z Tobą na randkę.

BLIŹNIĘTA 21.05 – 21.06 W tym tygodniu spotkasz osobę z przeszłości, która odegrała znaczącą rolę w Twoim życiu. Będziecie mieli bardzo duże szanse na powrót do siebie. Trudno będzie Ci się zmobilizować i wziąć za zadania, które zostały Ci przydzielone. rAK 22.06 – 22.07 Możesz cieszyć się odwzajemnionymi uczuciami swojego partnera. Ten tydzień przyniesie Ci piękne wyznania a także nowe zobowiązania w istniejącym już związku. To dobry tydzień na zmianę pracy. Sprzyja podpisaniu korzystnych umów.

LEW 23.07 – 22.08 W tym tygodniu czeka Cię wiele nieprzyjemnych kłótni z partnerem. Trzymaj lepiej język za zębami jeśli nie chcesz doprowadzić do cichych dni. Twój szef nie jest zadowolony z Twojej pracy. Zastanów się czy nie na zbyt wiele pozwalasz sobie w pracy.

PANNA 23.08 – 22.09 Możesz cieszyć się istną sielanką w swoim związku. Wszystko będzie się układało jak najlepiej. Razem z partnerem postanowicie pojechać na wycieczkę za miasto. Dostaniesz awans Twoje starania zostały w końcu docenione.

WAGA 23.09 – 22.10 Wybór pomiędzy obecnym partnerem a nowym może się okazać o wiele trudniejszy niż wydawał Ci się na początku.

Nie przeciągaj go w czasie, bo zostaniesz z niczym. Twoja pozycja jest na tyle stabilna, że nie musisz obawiać się nawet najmniejszych komplikacji.

SKorPIoN 23.10 – 21.11 Twój związek dobiega końca. Na tę chwile wydaję Ci się, że to koniec świata. Jednak z czasem zmienisz zdanie. W tym tygodniu podpiszesz umowę, która da Ci szansę na awans.

Wysiłek zostanie doceniony.

STrZELEC 22.11 – 21.12 Twoja druga połowa zaczyna się nudzić a Ty w jednej chwili postanowisz zabrać ją w daleką podróż, która o wiele bardziej Was do siebie zbliży. Weźmiesz tydzień wolnego, by spełnić swoje marzenia.

KoZIoroŻEC 22.12 – 19.01 Za bardzo decydujesz sam za partnera. Nie dajesz mu dojść do słowa a potem dziwisz się, że się kłócicie. Zastanów się nad swoim postępowaniem. Powinieneś bardziej przykładać się do powierzonych Ci zadań.

WoDNIK 20.01 – 18.02 Twój partner zaczyna czuć się samotny. Zrób coś z tym, bo jeśli nie zmienisz swojego postępowania, niedługo nie będzie już czego ratować. Tydzień, który nie będzie wymagał zbyt dużego poświecenia w pracy. Uważaj na problemy z krążeniem. rYBY 19.02 – 20.03 Jeśli nie zmienisz się, Twój partner nie będzie dłużej czekał na cud i odejdzie. Osoby samotne mają szansę na poznanie kogoś na imprezie. Za dużo pracujesz, przez co zaczynasz popełniać błędy. Dostaniesz premię, która Cię ucieszy.

Opracowała Noma • www.wrozbyonline.pl

humor

sts Ciemna noc, amerykański bombowiec leci na akcję. Cel: zrzucić spadochroniarzy na wyznaczony obszar na terytorium wroga. Samolot zatoczył krąg, zapala się czerwona lampka, następnie zielona, grupa komandosów wyskoczyła nad celem.

Z wyjątkiem jednego... Dowódca:

Skacz...

Jąkający się komandos: Nnnie...

Dowódca: Dlaczego nie?

Komandos: Bbbo jja nie chhhhcę...

Dowódca: Skacz, bo pójdę po pilota!

Komandos: Ttto idź...

Po chwili dowódca wraca z pilotem, a ciemno jest kompletnie.

– Skacz – mówi pilot – bo cię wyrzucimy siłą... Komandos nadal odmawia opuszczenia samolotu: – Nnnie, nnnie skkkoczczę...

W ciemności słychać kotłowaninę, w końcu udaje im się wypchnąć go z samolotu.

Zdyszani siedzą w ciemnym wnętrzu: – Silny był – mówi dowódca.

– Nnno, chhhyba ccoś tttrenowaał sts Na sklep napada złodziej. Wchodzi, widzi tam starą kobiecinę i mówi: – Dawaj kasę!

– Spokojnie. Jaką? Grycaną czy

jęcmienną?

sts Do sklepu wbiega kobieta i krzyczy od progu: – Proszę pułapkę na myszy, tylko szybko, bo chcę złapać autobus...

– Szanowna pani, aż tak dużej pułapki my nie mamy... sts Do sklepu zoologicznego wchodzi klient.

– Chciałbym kupić psa obronnego.

– Proszę bardzo, mam właśnie ostatniego...

– Przecież to jamnik. Jaki z jamnika pies obronny?

Sprzedawca złapał jamnika za ogon, podnosi do góry.

– No podejdź pan teraz... sts – Synku, chciałbyś mieć braciszka?

– Tak, tato!

– To śpij już.. sts