Agronowiny nr 02 by NowinyPL

Bezpłatny miesięcznik

gro

dla rolników

NR 2

LISTOPAD 2014

NOWINY

Sołtysi naszych powiatów Polski czosnek zamiast antybiotyków Gołębiarze kończą sezon Specjalista radzi KRUS odpowiada Jak wygrać zbiornik na paliwo?

W Dziergowicach mamy najlepsze widoki na przyszłość

49-318 Skarbimierz Osiedle, ul. Parkowa 7 tel./fax 77 402 94 60, 402 94 80, e-mail: agremo@agremo.pl

– silosy z lejem zsypowym o poj. do 1000 ton – silosy płaskodenne o poj. do 5000 ton – suszarnie zbożowe o wyd. do 30 t/h – mieszalnie pasz o wyd. do 10 t/h – kosze zasypowe, wywrotnice, wiaty – podnośniki i przenośniki – czyszczalnie i wialnie – silosy z lejem zsypowym o poj. do 1000 ton – silosy płaskodenne o poj. do 5000 ton – suszarnie zbożowe o wyd. do 30 t/h – mieszalnie pasz o wyd. do 10 t/h – kosze zasypowe, wywrotnice, wiaty – podnośniki i przenośniki – czyszczalnie i wialnie

www.agremo.pl Profesjonalne rozwiązania od 1988 r.

Bezpieczne gospodarstwo

iosenna aura tej jesieni sprawia, że z pewnością nachodzą nas mieszane uczucia – dobrze czy źle, gdy zamiast przymrozków mamy wysokie temperatury? Z jednej strony pogoda sprzyja np. rozwojowi szkodników, w tym mszyc w zbożach ozimych. Z drugiej daje szansę, aby po okresie intensywnych robót polowych, spokojnie przyjrzeć się własnemu gospodarstwu. To czas na prace w domu i obejściu, po to by żyło się wygodniej, ale i bezpieczniej. Gospodarstwa to przecież mniejsze lub większe zakłady pracy, w których ryzyko, jakie niesie praca z nowoczesnym sprzętem rolniczym, rodzi wiele zagrożeń. W najnowszym numerze możecie państwo przeczytać m.in. o laureatkach konkursu – gospodyniach, które

Ewa Osiecka Redaktor naczelna

gro

zdały egzamin z wiedzy na temat pracy i zachowań we własnym gospodarstwie. Przykładem mogą być rolnicy z Pietraszyna, którzy zdobyli czołowe miejsce w konkursie na najbezpieczniejsze gospodarstwo. Z pewnością dla rolników zajmujących się trzodą chlewną ciekawe będą doświadczenia hodowców Leszka i Jacka Krzywniaków z Dziergowic, którzy sprzedają rocznie 2 tys. tuczników. Wprawiająca w dobry nastrój aura sprzyja też planom na przyszłość. A może sięgnąć po soję? Roślina ta była tematem „Dnia Soi” i konferencji w Nowych Gołuszowicach. Życzę państwu miłej lektury w pogodnej aurze, która doda sił do pracy, ale też pozwali cieszyć się słonecznymi chwilami – niestety – już coraz krótszych dni.

��

W listopadowym NUMERZE

Niewierowie z Pietraszyna mają się czym pochwalić

Opolszczyzna stawia na soję

Ekologiczna myjnia dla opryskiwaczy

Reportaż o hodowcach trzody chlewnej

listopad 2014

Redakcja: 47–400 Racibórz, ul. Zborowa 4, tel. 32 415 47 27, e-mail: agro@nowiny.pl, www.nowiny.pl

NOWINY

Redaktor naczelna: Ewa Osiecka, e.osiecka@nowiny.pl, 600 059 204

AUTOPROMOCJA

gro

8-9

NOWINY

Reklama: Lucyna Kretek-Tomaszewska, l.tomaszewska@nowiny.pl, 606 698 903 Wydawca: Wydawnictwo Nowiny Sp. z o.o. Na okładce: Jacek i Leszek Krzywniakowie z Dziergowic

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

��

Sołtysi naszych powiatów Powiat raciborski

Ryszard Chrobok

Sportowa pasja hodowców gołębii

sołtys Chałupek od 16 lat, emerytowany nauczyciel, z zamiłowania majsterkowicz, który angażuje się w pomoc przy budowie infrastruktury wodniackiej przy Odrze. Chałupki to sołectwo leżące na granicy polsko-czeskiej. W wiosce żyje około 1,5 tys. mieszkańców. Rolnictwem zajmują się jednak nieliczni. Największymi inwestycjami ostatnich lat były w Chałupkach obiekty sportowe: hala, skatepark oraz siłownia na powietrzu. W przyszłym roku chcemy wykorzystać fundusz wiejski (około 25 tys. zł przyznane z gminy) na zakup traktorka – kosiarki oraz blaszanego garażu, co usprawni pielęgnację terenów zielonych. Dodatkowo planujemy rozbudowę siłowni o elementy dla najmłodszych i postawienie witacza przy wjeździe do wioski. O zakupach decyduje się po konsultacjach z mieszkańcami. Ważne aby zawsze znalazły się pieniądze na wsparcie organizacji tu działających: KGW, OSP czy związku emerytów. Chałupki są kojarzone z Odrą. Rzeka przyciąga turystów, zaś sołectwo oferuje im wypożyczalnię kajaków. Powiat kędzierzyńsko-kozielski

Teresa Lisak

sołtys Dziergowic (pierwsza kadencja), kiedyś pielęgniarka, dziś emerytka, mężatka, matka dwojga dorosłych dzieci, miłośniczka książek żywo interesująca się polityką. Dziergowice to największe sołectwo w gminie Bierawa, więc pracy jest sporo. Przez trzydzieści lat byłam pielęgniarką i z niektórymi problemami stykałam się już wcześniej. Mieszka tu wiele ludzi starszych, którzy wymagają wsparcia i opieki. Zawsze mogę liczyć na pomoc koła emerytów i koła gospodyń wiejskich, które dbają o naszych najstarszych mieszkańców i organizują im wolny czas. Korzystamy też z funduszy sołeckich. Udało nam się zrobić piękny, ukwiecony parking, który stał się wizytówką wsi, plac zabaw dla dzieci i miejsce z urządzeniami do ćwiczeń na świeżym powietrzu. Dziergowiczanie są otwarci na współpracę i bardzo ze sobą zżyci, dlatego w najbliższych planach mamy postawienie altany, pod którą moglibyśmy się spotykać podczas wspólnych imprez. Powiat głubczycki

Zdzisław Semanyszyn

sołtys Wódki (druga kadencja), kiedyś kierowca PKS, dziś na emeryturze, społecznik żyjący sprawami swojego sołectwa. Mieszkańcy Wódki interesują się swoją miejscowością i chętnie pomagają, gdy trzeba coś w niej zrobić. We własnym zakresie wyrównaliśmy parking przed kościołem, zrobiliśmy dożynki gminne i wyremontowaliśmy świetlicę. Dobrze współpracuje mi się z Radą Sołecką i proboszczem ks. Michałem Pieńkowskim. Przed wojną było tu pięć barów i trzy rzeźnie. Dziś najważniejsze, że ludzie się budują. Urodziłem się w Złotym Stoku. Do Wódki przyjechałem z rodzicami w 1950 roku, a sołtysem jestem już drugą kadencję. Jak zaczynałem to chaszcze tu rosły wyższe niż ja, teraz wiosną sadzimy kwiaty. Chcielibyśmy jeszcze zrobić chodnik od kościoła do byłej szkoły i wyremontować małą świetlicę, gdzie odbywają się zebrania wiejskie. Chęci są, a jak funduszy wystarczy to wiele będzie można zrobić.

Mistrzostwa w lotach gołębi dorosłych i młodych 2014 w kategorii A Sport

Laureaci mistrzostw rejonu w lotach gołębi wraz z przedstawicielami zarządu Rejonu Ziemi Głubczycko-Raciborskiej, któremu przewodniczy prezes Stanisław Bachryj (pierwszy z prawej)

Wyjątkowo doniosły charakter przybrało tegoroczne spotkanie Zarządu Rejonu Ziemi Głubczycko-Raciborskiej Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych, zorganizowane na zakończenie sezonu lotowego w raciborskiej Restauracji „Braxton”. Po 40 latach znów oddziały zrzeszyły się, łącząc hodowców oraz skupiając przy wspólnym stole wszystkich czterech prezesów: Edwarda Drzała – Głubczyce I, Andrzeja Rowińskiego – Głubczyce II, Adriana Plurę – Pietrowice Wielkie i Stanisława Bachryja – Racibórz. Piastujący również funkcję prezesa Rejonu Ziemi Raciborskiej Stanisław Bachryj powitał licznie zgromadzonych gołębiarzy związku tradycyjnym „Dobry lot”. – W 1974 r. oddziały rozeszły się, a teraz udało się znów je połączyć. Mam ogromną satysfakcję, sam pochodzę z Głubczyc i jestem 20 lat prezesem w Raciborzu. Miło mi, że te cztery oddziały znów tworzą rejon. Naszym głównym założeniem było połączyć się, aby obniżyć koszy i stworzyć współzawodnictwo w jak najbliższym otoczeniu – podkreślił prezes, chwaląc konsolidację i pierwsze wspólne mistrzostwa. Przypomniał, że obecnie w rejonie zrzeszonych jest 245 hodowców. Patronat nad związkiem objął starosta raciborski Adam Hajduk. – Podróżując z Adrianem Plurą do naszych zagranicznych partnerów nasłuchałem się, jaki jest żywot hodowcy gołębi, ile czasu trzeba poświęcić, ile włożyć pieniędzy. Należą się wam słowa uznania, że jest was ciągle jeszcze aż tylu, że pojawiają się młodzi ludzie, że są wśród was kobiety, osiągające dobre wyniki – gratulował starosta hodowcom przepięknych ptaków. Podkreślił też, że starostwo stara się pomagać, traktując to jako sport i pasję.

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

Spotkanie hodowców prezes Stanisław Bachryj określił mianem historycznego wydarzenia. Po rozdzieleniu, przez 40 lat oddziały egzystowały niezależnie. W związku z przynależnością do różnych województw Racibórz był zrzeszony w okręgu Katowice, a Głubczyce do okręgu Opole. Odział Racibórz jest jednym z najstarszych w Polsce, liczy już 92 lata. – Na ziemi raciborskiej hodowla gołębi była od zawsze i ma swoje bogate tradycje. Wielu jest hodowców, którzy zajmowali zaszczytne miejsca we współzawodnictwie międzyokręgowym oraz w mistrzostwach Polski – przypomniał pan prezes. Wspomniał o gołębiach z Raciborza, które prezentowano na olimpiadach. – W tamtym roku dwa gołębie kolegi Władysława Fijasa były w Nitrze na Słowacji, a samica gołębia należąca do Huberta Stroki zdobyła II miejsce w Polsce, a IV na olimpiadzie. Wcześniej były prezentowane na olimpiadzie gołębie kolegów: Fijasa, Tumulki, Fojcika, Komora – wymienił hodowców prezes Bachryj. Sport ten trwale związany jest z ludźmi należącymi do rejonu. – W latach 70. w samym Raciborzu było 360 hodowców, a więc w wielu domach trzymało się gołębie. Dziś chcemy te tradycje kontynuować, choć staje się to coraz trudniejsze. Starsi hodowcy z różnych względów zakończyli karierę, a młodych jest coraz mniej, bo sport ten nie jest tani, a i coraz mniej w nich zamiłowań do hodowli gołębi. Poza tym młodzi wyjeżdżają za pracą. Bądźmy jednak dobrej myśli, że rejon dalej będzie się rozwijał, żebyśmy mogli sobie działać – optymistycznym akcentem podsumował sytuację prezes Bachryj. Ewa Osiecka

W mistrzostwach rejonu w lotach gołębi dorosłych tytuły zdobyli: mistrza Piotr Parys – oddział Pietrowice Wielkie, I wicemistrza Gerard Gajda – oddział Pietrowice Wielkie, II wicemistrza – Aleksander Bąkowski – oddział Racibórz. Tytuł najlepszego lotnika rejonu we wszystkich siedmiu konkursach uzyskał gołąb Aleksandra Bąkowskiego. Tytuły przodowników otrzymali kolejno hodowcy z oddziałów: Krzysztof Adamski – Głubczyce II, Janusz Andrzej Cimała – Racibórz, Przemysław Zieliński – Głubczyce II, Marek Cybulski i Józef Górecki – Racibórz, Paweł Knapik – Głubczyce II, Dariusz Sękowski – Głubczyce II, Edyta i Andrzej Kalyciokowie – Racibórz, Sylwia i Ernest Rzepkowie – Racibórz, Andrzej Kępa – Pietrowice Wielkie, Waldemar Szefler – Głubczyce, Stanisław Czach – Głubczyce II, Piotr Będziński – Głubczyce II, Henryk Nowak – Głubczyce, Andrzej Zaworski – Głubczyce II, Jan Łukasz Mazur – Głubczyce II, Czesław Mysza – Pietrowice Wielkie, Dieter Schmitt – Pietrowice Wielkie, Artur Joszko – Głubczyce, Jerzy Wrzoł – Pietrowice Wielkie, Henryk Paniczek – Głubczyce, Józef Minartowicz – Głubczyce II, Krzysztof Cisowski – Głubczyce II, Wiesław Szatanik – Głubczyce II, Franciszek Solich – Racibórz, Janusz Bedryj – Głubczyce, Adrian Joachim Plura – Pietrowice Wielkie, Henryk Cyranka – Głubczyce II, Stanisław Bachryj – Racibórz, Tomasz Paterak – Tomasz Petryszyn – Głubczyce II, Władysław Fijas – Racibórz, Witus Koterba – Pietrowice Wielkie, Waldemar Krzesiwo – Głubczyce II, Stanisław Kasperski – Głubczyce II, F. Wochnik – M. Prochaska – Racibórz, Piotr Błachut – Pietrowice Wielkie, Krystian Szubert – Głubczyce, Adam Bubiak – Głubczyce II, Fr. Komor – R. Szembor – Racibórz, Hubert Stroka – Franiczek – Racibórz, Erwin Kerner – Pietrowice Wielkie, Antoni Kubiczek – Pietrowice Wielkie, Zbigniew Przysiężny – Głubczyce, Gedeon Proksz – Racibórz, Eugeniusz Niestrój – Racibórz, Krystyna i Zygmunt Piszczekowie – Głubczyce, Mieczysław Pawlina – Głubczyce, Michał Szebel – Racibórz, Rafał Pilar – Głubczyce, Józef Szafarczyk – Pietrowice Wielkie i Zygfryd Granieczny – Racibórz. W mistrzostwach gołębi młodych mistrzem zostali: Andrzej – Janusz Cimała – Racibórz, I wicemistrzami – Tomasz Paterak i Tomasz Peteryszyn – Głubczyce II, a II wicemistrzem – Marcin Zaworski – Głubczyce II, a jego gołąb jednocześnie został najlepszym lotnikiem rejonu. Tytuły przodowników otrzymali w kolejności: Andrzej Zaworski – Głubczyce II, Robert Grochowski – Głubczyce II, Józef Minartowicz – Głubczyce II, Józef Górecki – Racibórz, Adam Bubiak – Głubczyce II, Przemysław Zieliński – Głubczyce II, Marek Cubulski – Racibórz, Tadeusz Musioł – Pietrowice Wielkie, Henryk Wojnarski – Głubczyce, Jan i Lukasz Mazur – Głubczyce II, F. Wochnik i M. Prochaska – Racibórz, Mazurek – Grzymowski – Pietrowice Wielkie, Władysław Dobuch – Głubczyce, Michał Szebel – Racibórz, Henryk Paniczek – Głubczyce, Emil i Robert Grzesiczek – Pietrowice Wielkie, Damian i Henryk Białek – Głubczyce II, Hubert Stroka – Franiczek – Racibórz, Waldemar Krzesiwo – Głubczyce II, Manfred Bula – Głubczyce II, Andrzej Rowiński – Głubczyce II, Henryk Nowak – Głubczyce, Adrian i Joachim Plura – Pietrowice Wielkie, Jan Jakubowski – Racibórz, Bruno Błaszczyk – Głubczyce, Leonard Riemel – Pietrowice Wielkie, Jerzy Wrzoł – Pietrowice Wielkie, Henryk Cyranka – Głubczyce II, Diter Schmitt – Pietrowice Wielkie, Kazimierz Jakubiak – Pietrowice Wielkie, Karina i Gerard Gajdowie – Pietrowice Wielkie i Franciszek Solich – Racibórz.

listopad 2014

ZAPRASZAMY DO KONKURSU

WYGRAJ ZBIORNIK NA PALIWO losowanie nagrody podczas targów OPOLAGRA 2015

KUPON DO LOSOWANIA Imię..................................................................................... Nazwisko........................................................................ Adres................................................................................... ................................................................................................ Nr telefonu....................................................................

gro

NOWINY

1. Wytnij i wypełnij załączony kupon 2. Prześlij na adres: GXL Polska Sp. z o.o., ul. Środkowa 4, 47-400 Racibórz 3. Każdy kupon zwiększa prawdopodobieństwo wygranej

Dodatkowa szansa na wygranie: przy zakupie każdego 1000 l oleju napędowego otrzymasz kolejny kupon do losowania Szczegóły konkursu oraz regulamin na stronie www.gxlpolska.eu. Akcja trwa od 18.11.2014.

E-mail *............................................................................. * pole nieobowiązkowe

Adres wysłania: GXL Polska Sp. z o.o., ul. Środkowa 4, 47-400 Racibórz gro

NOWINY

Nagrodzeni wraz z organizatorami konkursu

Strażniczki bezpieczeństwa na wsi Rolnictwo jest trzecim sektorem oprócz budownictwa i górnictwa jeśli chodzi o wypadkowość. Nie bez powodu organizowane są więc sukcesywnie szkolenia, spotkania i konkursy wzbogacające rolników o wiedzę, która pozwala bezpiecznie prowadzić własne gospodarstwo. Konkurs „Gospodynie wiejskie strażniczkami bezpieczeństwa pracy na wsi” zorganizowany w sali Domu Kultury w Krzanowicach, a skierowany w szczególności do gospodyń wiejskich, był 6. z cyklu działań prewencyjnych, w zakresie bezpieczeństwa pracy w rolnictwie. Dodatkowo uzupełniał go Konkurs „Sołtys

liderem bezpiecznej pracy w rolnictwie”. – W gospodarstwach rolnych, to panie kierują się estetyką i przejawiają większą wrażliwość na ochronę środowiska, to na nich spoczywa obowiązek dbałości, żeby ciężka praca, przy wykorzystaniu coraz bardziej specjalistycznego sprzętu i skomplikowanej technologii, nie stwarzała zagrożeń dla użytkowników – podkreślił znaczenie takich spotkań z udziałem kobiet burmistrz Krzanowic Manfred Abrahamczyk. Za przyjęcie zaproszenia rolniczkom podziękowała dyrektor Oddziału Regionalnego KRUS w Częstochowie Irena Łaba, podkreślając że panie poszerzając

wiedzę na temat bezpieczeństwa pracy w gospodarstwie rolnym, chronią siebie, swoje rodziny i wszystkich, którzy w tym gospodarstwie będą przebywać. – Jesteście liderkami w swej lokalnej społeczności. Musicie dbać nie tylko o swoje gospodarstwo i swoje bezpieczeństwo, ale również dostrzegać, co jest złe w waszym otoczeniu. Sztuką jest zwrócić uwagę, gdy jest niedobrze, ale jeszcze nie stało się nic złego – przekonywała dyrektor Irena Łaba. Konkurs, który przebiegał w miłej swobodnej atmosferze poprzedziło szkolenie przygotowane przez inspektor Agnieszkę Plaskacz z Oddziału Terenowego KRUS

SPECJALISTA RADZI: GRZYBICA WAPIENNA

dr n. wet. Maria Zoń U pszczół, a właściwie czerwi, klasyczną chorobą jest grzybica wapienna, którą wywołują zbliżone do siebie gatunki grzybów – otorbielak pszczeli (Ascosphaera apis) i Ascosphaera major. Choroba ta jest dość powszechna i łatwa w leczeniu oraz w zwalczaniu. Pszczelarz jest w stanie zdiagnozować ją na podstawie objawów klinicznych, nie są do tego potrzebne żadne badania

laboratoryjne. Jeśli hodowca raz zobaczy, jak wygląda grzybica wapienna, to na przyszłość będzie wiedział z czym ma do czynienia. Na grzybicę wapienną nie chorują dorosłe pszczoły, jest ona typowa dla czerwia (w postaci larwy wyprostowanej pod zasklepem, albo w fazie przedpoczwarki). Czynnikami zakaźnymi w przypadku chorób grzybiczych są zarodniki, czyli forma bezpłciowego rozmnażania i strzępki grzybni (namnażanie płciowe). Najbardziej podatne na zarażenia zarodnikami, które mają właściwości kiełkujące są larwy cztero- – sześciodniowe. Choć do niedawna grzybnia wapienna pojawiała się w ulach na przełomie lipca i sierpnia, dziś jest to typowa choroba całoroczna, w przeciwieństwie do aspergilozy, która jest

grzybicą wiosenną lub np. drożdżycy, która występuje jesienią i zimą. Choroba ma najczęściej postać łagodną. Nagle pojawia się i równie nagle znika. Grzybnia zbudowana z wielokomórkowych strzępek, po dostaniu się do przewodu pokarmowego przerasta larwę od środka. W zależności od tego z jakimi strzępkami mamy do czynienia, czerw pszczeli pokrywa puszek biały (gdy przerośnięty jest grzybnią o cechach męskich) lub popielato-żółty (gdy mamy do czynienia z grzybnią o cechach żeńskich). W momencie kiedy na jednym czerwiu pojawiają się obie grzybnie, dochodzi do rozmnażania płciowego i wtedy larwy są szaro-czarne. Osnowa mumii czerwi jest twarda, kredowa, ale w odróżnieniu od osnowy grzybicy kamiennej, łatwo

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

ją rozkruszyć w palcach. Zmumifikowane czerwie, dość luźno umieszczone w komórkach są wynoszone z ula. Można je zobaczyć w formie pojedynczych larw np. przed ulem. Dlatego nie ma problemu ze zdiagnozowaniem tej choroby nawet przez samego pszczelarza. Grzybica wapienna w rodzinie pszczelej rozwija się miesiąc. Źródłem jej zakażenia jest chory czerw i wszystkie produkty, które zanieczyszczone zostały zarodnikami grzyba. Aby pozbyć się grzybicy wapiennej, najlepiej wyjąć porażony powyżej 50 proc. plaster i zlikwidować go. Zarodniki zachowują zdolności do zakażenia nawet 13 lat. Istotną rolę w rozprzestrzenianiu się choroby odgrywa matka, dlatego przy zwalczaniu grzybicy należy wymienić

w Raciborzu oraz reprezentującego Okręgowy Inspektorat Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Katowicach Jarosława Krzystanka. Zagadnienia poruszone podczas szkolenia stały się następnie hasłami w krzyżówce, którą musieli rozwiązać uczestnicy konkursu. Jury, w skład którego weszli przedstawiciele organizatora i współorganizatorów konkursu: burmistrz Manfred Abrahamczyk, kierownik referatu ochrony środowiska i rolnictwa Starostwa Powiatu Raciborskiego Krzysztof Sporny, kierownik PT KRUS w Raciborzu Krystyna Nowak, reprezentujący PIP Jarosław Krzystanek, przedstawicielka Powiatowego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Raciborzu Krystyna Hesek oraz Agnieszka Plaskacz z raciborskiej placówki KRUS, uhonorowało najlepszych cennymi nagrodami. I miejsce zajęła Marta Bednorz-Ternka, II miejsce – Anna Maindok, III miejsce – Róża Niewiera, IV miejsce – Ewelina Pohlmann, V miejsce – Danuta Hanka, VI miejsce – Brygida Abrahamczyk, VII miejsce – Krystyna Lamla, VIII miejsce – Agata Szwerlak, IX miejsce – Elżbieta Kretek, X miejsce – Krystyna Jonas, XI miejsce – Krystyna Lamla, XII miejsce – Gabriela Świerczek, XIII miejsce – Edyta Lamla, XIV miejsce – Halina Gajda, XV miejsce – Anna Goriwoda i XVI miejsce – Ilona Nieborowska. W kategorii konkursu „Sołtys liderem bezpiecznej pracy w rolnictwie” czołowe miejsce zajęły gospodynie – Danuta Klemenz, Urszula Kretek, Zuzanna Wziontek, Maria Wieder oraz sołtys z Pietraszyna Józef Strachota. Z myślą o uczestniczkach szkolenia przygotowano także kurs pierwszej pomocy medycznej. (ewa)

matkę pszczelą. Zagrożenie mogą stwarzać też sami pszczelarze, którzy nie dbając o zachowanie zasad higieny, roznoszą zarodniki podczas przeglądów. Przyczyny, które sprzyjają rozwojowi grzybicy wapiennej w ulach, to:  osłabienie rodzin (zaniedbania hodowlane i higieniczne);  nadmierna wilgotność w ulu, szczególnie, gdy istnieją problemy z utrzymaniem odpowiedniej wentylacji;  gwałtowne zmiany temperatury (w dzień gorąco, w nocy zimno);  zaziębienie czerwia;  skażenie środowiska – powoduje spadek odporności (jedną ze zdolności pszczół do zwalczania grzybicy są systemy odpornościowe);  stres powodowany głodem, zimnem, inwazjami pasożytniczymi (szkodniki

ulowe dodatkowo są nosicielami chorób pszczół, w tym grzybicy wapiennej). Pszczoły mają kapitalne warunki do odporności, dlatego nie należy im przeszkadzać bronić się przed grzybicami. Po pierwsze posiadają barierę anatomiczno-fizjologiczną, a więc schitynizowaną budowę ciała. Poza tym pszczoły produkują środki, które potrafią zahamować kiełkowanie zarodników: miód o właściwościach antybiotycznych i o właściwościach z nadtlenkiem wodoru, nektar, mleczko pszczele, propolis, który ma gumy, woski, olejki eteryczne. Zdolność oczyszczania jest na tyle wysoka, że w przypadku pojawienia się grzybicy wapiennej pszczoły same sobie z nią radzą.

listopad 2014

Phytobac – ekologiczna myjnia dla opryskiwaczy W obecnych czasach zużywa się na polach dużo środków ochrony roślin i jeszcze do niedawna problemem było znalezienie bezpiecznej dla środowiska metody utylizacji zanieczyszczonej nimi wody po umyciu opryskiwaczy. Rolnicy po wykonanym zabiegu nie zawsze myją swe urządzenia na polu, gdzie wykonywali opryski. Pozostające zaś na zewnątrz, jak i w samym opryskiwaczu, środki docierają wraz z deszczem do cieków wodnych niszcząc życie biologiczne. Nowoczesnym, a jednocześnie niezwykle prostym rozwiązaniem firmy Bayer CropScience jest Phytobac – biodegradowalna myjnia opryskiwaczy rolniczych. Technologię jej działania omówił dr Jerzy Próchnicki z firmy Bayer na komisji rolnictwa powiatu raciborskiego, z udziałem przedstawicieli gmin i instytucji rolniczych Raciborszczyzny. Już na samym początku dr Próchnicki podkreślił, że inicjatywa jest niekomercyjna, a zajmujące się nią osoby w firmie Bayer, służą swą wiedzą każdemu zainteresowanemu taką myjnią w Europie. Tego typu rozwiązań najwięcej, bo ponad pięć tysięcy jest już we Francji i około dwóch tysięcy w Wielkiej Brytanii. Aby po każdym zabiegu zlikwidować wodę zanieczyszczoną środkami che-

micznymi z rurek, ﬁltrów, dysz opryskiwacza, ale także w sytuacji, kiedy środek przypadkowo wydostanie się poza urządzenie, konieczne jest mycie oraz napełnianie go w miejscu odizolowanym od środowiska. – Potrzebny jest szczelny, trwały, nieprzepuszczalny i zadaszony zbiornik z mieszanką ziemi z pola i słomy. Mikroby znajdujące się w tym biozłożu neutralizują środki ochrony roślin, a woda sama odparowuje. W efekcie nie ma żadnych pozostałości, ponieważ procesy tam zachodzące są tożsame z tymi na polu. W gospodarstwach, gdzie przez wiele lat stosuje się zabiegi chemiczne, mikroby nauczone są radzić sobie z środkami ochrony roślin w glebie – tłumaczył zasady działania systemu Phytobac dr Próchnicki. Phytobac to nie urządzenie, ale koncepcja, dlatego można realizować go na różne sposoby, w zależności o potrzeb i warunków terenowych, np. jako zbiornik naziemny, częściowo lub całkowicie umieszczony w ziemi. Należy tylko wybrać właściwe pod taką instalację miejsce i ocenić objętości wody do oczyszczania. Phytobac powstał w oparciu o szwedzką koncepcję miejsc parkingowych dla opryskiwaczy, na które

Dr Jerzy Próchnicki zaprezentował koncepcję Phytobac, dzięki której mycie opryskiwaczy po zabiegach nie zagraża środowisku

Phytobac w IOR Sośnicowice

Phytobac w stacji badawczej BCS w Bedlnie

KOLEKTYWNY PHYTOBAC NA PRÓBĘ Realizacją koncepcji Phytobac zainteresował się dyrektor Zakładu Nasienno-Rolnego Danko w Modzurowie Jan Staroń. Zaproponował jednak, aby ideę takiej inwestycji zaszczepić również w innych gminach powiatu raciborskiego. Na próbę Phytobac mógłby powstać na terenie gminy Pietrowice Wielkie lub Rudnik, a więc tam gdzie mieści się ﬁrma Danko. Podpowiedział, że w nadchodzącym roku warto wspólnie zastanowić się nad sposobem wykonania takiej inwestycji i pozyskania środków z ochrony środowiska, natomiast realizacja byłaby możliwa w 2016 r. Pan dyrektor wskazując jako wzór instalację we francuskim Avize uważa, że najlepiej wybudować Phytobac kolektywny dla

rolników nawet z kilku wiosek. – Ze środkami ochrony roślin należy postępować mądrze. Dziś coraz bardziej zależy ludziom, aby zachować czyste środowisko – odpowiadał dr Próchnicki na wątpliwości przedstawicieli urzędów gmin, którzy zastanawiali się, czy rolnicy będą zainteresowani korzystaniem z takich myjni. Pomysł znalazł ich uznanie, ale obawiają się, że właściciele opryskiwaczy nie będą chcieli ponosić kosztów związanych z myciem, ani też jeździć zbyt daleko do takiej myjni. – Zgodnie z francuskimi badaniami, rolnicy korzystają z kolektywnego Phytobaca jeśli znajduje się w odległości do 3 km od gospodarstwa – potwierdził sugestie przedstawiciel ﬁrmy Bayer, jednocześnie przypominając, że jeśli są miejsca na orliki, to dla ochrony środowiska również powinny znaleźć się na mycie opryskiwaczy. Przedstawił też koszty realizacji takiej instalacji, które sięgają od 5 tys. zł do 20 – 30 tys. zł i zależą od wielkości Phytobaca. Ta z kolei przede wszystkim od struktury zasiewów. Dr Próchnicki uważa, że pomimo instalacji, nadal będą rolnicy, którzy umyją swe opryskiwacze za stodołą. Każdy jednak, kto skorzysta z Phytobacu, wykona krok w kierunku czystszego środowiska. Ewa Osiecka

nas o działaniach podejmowanych na polach. Chcę uczulić zarówno rolników, jak i właścicieli, że takie działanie jest niezgodne z prawem. Konsultowałem te sprawy z prawnikami i prezesem izby rolniczej. Każdy mówi jednoznacznie: jeżeli rolnik użytkuje grunt na podstawie umowy czy nie, właściciel ma na rok wcześniej poinformować rolnika o planowanych na tej nieruchomości działaniach, czy zakończeniu rolniczej działalności na tym terenie. W moim przypadku zdenerwowa-

ło mnie to, że pole leżało odłogiem i zacząłem tam działać po uzgodnieniach z właścicielem. Na szczęście nie było tam siewów, bo wtedy mogłyby zostać zniszczone plony. Apelujemy o więcej empatii i zdrowego rozsądku, bo rolnicy często poświęcają dużo czasu i pracy nad gruntem, a właściciele często tego nie szanują – apeluje Grzegorz Wolny, który uważa, że tego typu działania są wynikiem niezdrowej konkurencji między rolnikami, która i tak do niczego nie prowadzi. Szymon Kamczyk

one wjeżdżały po zabiegach i oczyszczały się pod wpływem opadów deszczu. Wszystko zaś co z nich ściekało neutralizowały mikroby. Nowy system poszerzony jest o likwidację wody z mycia, rozlania itp. Biozłoże, a więc ziemia ze słomą może być używana nawet przez 10 lat i dłużej, ponieważ mikroby cały czas są w nim aktywne. Warunkiem utworzenia instalacji jest jej kontrola.

Rolnik ma prawo do rocznego wypowiedzenia Coraz rzadziej właściciele pól użyczanych rolnikom pod uprawę zaglądają do przepisów prawa. Częstą praktyką jest odbieranie możliwości pracy na polu bez rocznego okresu wypowiedzenia. listopad 2014

– Sam zetknąłem się z takim przypadkiem na polu, które uprawiam przy ul. Plebiscytowej w Świerklanach. W chwili gdy podjechałem na pole z zamiarem jego zaorania dowiedziałem się, że na polu bez mojej wiedzy rozpoczęły się prace budowlane. Właściciel terenu z uśmiechem na ustach poinformował mnie o tym, że jako użytkownik nie mam możliwości decydowania o inwestycjach dokonywanych na działce. To błąd i działanie niezgodne z prawem – informuje Grzegorz Wolny, delegat

Izby Rolniczej z siedzibą w Katowicach. Grzegorz Wolny ze Świerklan obrabia ponad 100 ha roli, ma własne gospodarstwo hodowlane oraz ﬁrmę usługową. Do pracy na roli nie zniechęcił go nawet tragiczny wypadek, kiedy w 2011 roku stracił rękę. Teraz w związku z własnymi doświadczeniami postanowił nakreślić problem nieznajomości prawa przez właścicieli gruntów. Według orzeczeń sądowych, w przypadkach użytkowania gruntu bez pisemnej umowy, mają

zastosowanie przepisy o dzierżawie na czas nieokreślony. Art. 704 Kodeksu Cywilnego stanowi, że „W braku odmiennej umowy dzierżawę gruntu rolnego można wypowiedzieć na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego”. – Uprawiam rolę m.in. w Warszowicach, Świerklanach, Marklowicach, gminie Mszana. Jako że rolnicy często nie mają umowy z właścicielami użytkowanych gruntów, jest to wykorzystywane negatywnie. Spotykamy się z tym, że właściciele nie informują

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

W Dziergowicach mamy najlepsze widoki na przyszłość

Krzywniaków miłość do wsi przechodziła z pokolenia na pokolenie, choć pan Leszek został rolnikiem na przekór rodzicom, a jego syn Jacek przy ich wsparciu. Dziś obaj prowadzą wspólnie gospodarstwo, które w ciągu ostatnich 20 lat przeżyło prawdziwy skok cywilizacyjny.

Dziadkowie, a potem rodzice pana Leszka mieli niewielkie gospodarstwo w Bierawie. – Były tam konie, krowy, świnie, więc od dziecka miałem z rolnictwem do czynienia. Rodzice nie widzieli jednak mojej przyszłości na wsi. Pole przekazali rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a mnie przekonywali do poszukania innego zawodu – wyjaśnia pan Krzywniak, który rozważał nawet przez chwilę, czy nie zostać kolejarzem. Ostatecznie jednak ukończył technikum rolnicze w Komornie i traﬁł do pracy w RSP w Dziergowicach, gdzie zajmowano się również hodowlą trzody chlewnej. Na początku dojeżdżał do pracy z Bierawy, a

Pan Jacek zbiera z hektara 15 ton kukurydzy, którą w większości wykorzystuje na paszę

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

gdy w 1994 roku kupił RSP, wybudował obok byłej spółdzielni dom i przeniósł się do Dziergowic. – To nie było dobre posunięcie, bo dopóki dojeżdżałem, miałem czas dla siebie, a gdy zamieszkałem obok gospodarstwa, zaczęła się praca na okrągło – mówi pan Leszek, który pierwsze cztery prosiaki kupił w 1984 roku na targu, a dziś sprzedaje rocznie dwa tysiące tuczników. Hodowla odbywa się w cyklu zamkniętym. Maciora prosząc się odchowuje prosięta przez cztery do pięciu tygodni, potem są one zabierane matce, która po pięciu dniach jest znowu kryta. Odpowiedni materiał genetyczny do inseminacji wybiera

się z katalogu. W każdy wtorek tygodnia odbywa się inseminacja, a w każdy czwartek odstawia się prosięta od matek. Traﬁają one do osobnego pomieszczenia, gdzie otrzymują karmę bogatą w składniki, które zawierało mleko matki. – To takie nasze domowe przedszkole. Przebywają tu przez dwa, trzy tygodnie po odsadzeniu, żeby nabrać sił – wyjaśnia pan Leszek, a my przyglądamy się płochliwym maluchom, które na nasz widok najpierw uciekają w głąb klatek, a potem z ciekawością podchodzą bliżej. Są bardzo ruchliwe i skore do zabawy, ale to nie one, tylko ich starsi koledzy dostają zabawki, które zapobiegają agresji

W osobnej chlewni trzymane są świnie, które są chowane na głębokiej ściółce

listopad 2014

Małe prosięta spędzają z matką cztery lub pięć tygodni

Potem traﬁają do „domowego przedszkola” żeby nabrać sił

wobec siebie. – Świnie, które chowane są na betonowych rusztach szybko się nudzą i zaczynają wzajemnie gryźć, więc potrzebują jakiejś rozrywki. To może być opona, łańcuch, klocek drewniany, byle miały się czym zająć – tłumaczy pan Krzywniak. Takich problemów nie ma z tymi, które chowają się na głębokiej ściółce. Mogą ryć, gryźć słomę, więc dodatkowych zabawek nie potrzebują. Karmiące maciory i prosięta odstawione od matek dostają specjalistyczną karmę, która podawana jest ręcznie. Reszta świń korzysta z automatycznych karmników, do których pasza traﬁa z silosów i jest na bieżąco uzupełniana. Stały nadzór weterynaryjny i wykonywane dwa razy w roku badania krwi chronią hodowlę przed chorobami zakaźnymi. – Ważne jest to, by zwierzęta nie miały kontaktu z ludźmi, którzy z innych chlewni mogą przenieść jakieś wirusy. Tak się często dzieje w przypadku, gdy pracownicy ubojni jeżdżą po całym regionie skupując od hodowców po kilka sztuk trzody chlewnej. Na szczęście my mamy tylko jednego odbiorcę. Jest nim Zakład Rzeźniczo-Wędliniarski Ernestyna Janety z Lubomi – wyjaśnia rolnik. Zanim tuczniki traﬁą do ubojni muszą ważyć 110 kilogramów. – Macie do tego celu jakąś specjalistyczną wagę? – pytam pana Leszka,

taki kombajn wystarczy mieć prawo jazdy, ale żeby pracować nim w polu potrzebne są uprawnienia. – Ojciec zaczynał od Bizona, a ja, gdy 12 lat temu założyłem własne gospodarstwo, wziąłem z nim wspólny kredyt na zakup nowego kombajnu i najszybciej na naszą ofertę odpowiedziała wtedy ﬁrma New Holland – tłumaczy pan Jacek i dodaje, że maszyna się sprawdziła, więc przy następnych zakupach pozostali wierni tej ﬁrmie. Oprócz rolnictwa, syna i ojca łączy wspólna pasja do łowiectwa. Pan Jacek lubi też sporty siłowe, bo jak mówi, siła w rolnictwie nie tylko się przydaje, ale i ratuje zdrowie. Opuszczam pole kukurydzy świadoma tego, że tutaj trzeba mieć nie tylko dobry samochód, ale i dobre buty. Zostawiamy pana Jacka, który do końca dnia musi zebrać kukurydzę i zasiać pszenicę. – Gdybyśmy pracowali w przedsiębiorstwie to syn miałby

Grażyna i Leszek Krzywniakowie w Dziergowicach znaleźli swoje miejsce

listopad 2014

a on odpowiada ze śmiechem, że po tylu latach pracy ze świniami wagę ma w oku. Oprócz hodowli trzody chlewnej Krzywniakowie mają jeszcze 350 hektarów pola, na którym uprawiają rzepak, pszenicę, jęczmień i kukurydzę oraz 13 hektarów stawów. W całym gospodarstwie, oprócz właścicieli, pracują trzy osoby. – W większości wszystko jest zautomatyzowane. Ludzi zastępują maszyny – mówi pan Leszek, który jako młody chłopak używał ręcznej kosy, a dziś jego syn wykorzystuje w pracy kombajn, którym zarządza komputer pokładowy. Żeby nie być gołosłownym, zabiera nas na pole, gdzie od kilku godzin pan Jacek zbiera kukurydzę. Wsi nigdy nie opuścił, bo studia na Akademii Rolniczej we Wrocławiu robił zaocznie, właśnie po to, by móc pomagać na co dzień w gospodarstwie. Duże miasta nigdy go nie pociągały. – Mam już rodzinę: żonę i dwoje dzieci (syna i córkę), więc teraz chcę się rozwijać. Będę się starać o doﬁnansowanie na modernizację obiektów rolniczych – mówi pan Jacek, który tak jak ojciec korzysta z unijnej pomocy. – Biorę co się da i kiedy się da. Uczestniczę w szkoleniach, dowiaduję się w urzędach i szukam informacji w internecie. Jest to dosyć czasochłonne, ale mogę w tym względzie liczyć na pomoc żony, która potraﬁ wypełniać wnioski i prowadzi naszą księgowość – tłumaczy pan Leszek, który uważa, że rolnicy nie mają na co narzekać. Pani Grażyna urodziła się i wychowała w Kędzierzynie i nigdy nie miała niczego wspólnego z wsią. – To jest najlepszy materiał na rolnika. Podobnie jest z moimi pracownikami, którzy też pochodzą z miasta. Tych, którzy mają już jakiś bagaż doświadczeń, trudniej przekonać i nauczyć czegoś nowego – podsumowuje pan Leszek, a jego syn zaprasza mnie do kabiny kombajnu. Dla dziewczyny z miasta to prawdziwa frajda. Komputer pokładowy pokazuje na bieżąco wszystkie funkcje, parametry i ustawienia maszyny. Mózgiem całego przedsięwzięcia jest jednak operator, który ten komputer programuje. Kabina jest bardzo wyciszona. Według potrzeb można w niej korzystać z ogrzewania, albo klimatyzacji. Pan Jacek zbiera z hektara 15 ton kukurydzy, którą w większości wykorzystuje się na paszę dla zwierząt. Żeby prowadzić

dwóch traktorzystów i siedziałby teraz w biurze, udzielając wywiadu, jak to się na wsi źle dzieje, ale że potraﬁ liczyć, to wszystkie prace w polu wykonuje sam. Wszystko co mamy zawdzięczamy rolnictwu. Postawiłem kiedyś na hodowlę trzody chlewnej i tego wyboru nie żałuję – podsumowuje pan Leszek, który stopniowo przekazuje gospodarstwo w ręce syna. Na zasłużony odpoczynek jeszcze się jednak nie wybiera. Naprzeciwko domu ma stawy rybne, przy których wybudował restaurację z pokojami gościnnymi, domki letniskowe i smażalnię ryb. Miała się tym zajmować córka, ale wybrała Wrocław, w którym spełnia się zawodowo. – Jeszcze poczekam, może kiedyś wróci – kwituje z uśmiechem pan Leszek, który wie, że takich widoków, jakie rozciągają się z tarasu jego dworku, w żadnym mieście się nie znajdzie, bo to są najlepsze widoki na przyszłość. tekst Katarzyna Gruchot, zdjęcia Jerzy Oślizły

Jacka Krzywniaka nie skusiło duże miasto. Swoją przyszłość związał z rolnictwem.

Świnie, które chowane są na betonowych rusztach dostają do gryzienia zabawki

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

Soje na polu doświadczlnym obejrzeli specjaliści i rolnicy

Opolszczyzna stawia na soję GŁUBCZYCE gościły uczestników IV Dni Pola Soi Prezentację doświadczeń ścisłych z soją w polu doświadczalnym, dokonaną przez dyrektora Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian COBORU w Głubczycach dr Kazimierza Pyziaka, a w polu Top Farms przez dr Grzegorza Balcera zwieńczyła konferencja w Nowych Gołuszowicach. Rynek soi, odmiany i nasiennictwo oraz agrotechnika soi to najważniejsze tematy, z którymi mogło zapoznać się ok. 120 słuchaczy. – Opolszczyzna bardzo mocno zaangażowała się w program soi, ﬁnansując doświadczenia, wydawnictwa oraz wprowadzając soję do strategii województwa – przypomniał dr Kazimierz Pyziak witając gości, a wśród nich m.in. członka Zarządu Województwa Opolskiego Antoniego Konopkę, prezesa Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych, przewodniczącego Krajowego Zespołu Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego Mariusza Olejnika oraz naukowców z uczelni poznańskich i wrocławskich. – Zainteresowanie soją jest duże, a my w województwie opolskim mamy jeden z najlepiej rozwiniętych programów doświadczalnictwa i wspólnie z ﬁrmą Top Farms mogliśmy państwu zaprezentować kolekcję odmian i różne doświadczenia agrotechniczne z soją – powiedział otwierając konferencję dr Pyziak. ŚWIATOWA I POLSKA UPRAWA SOI – Soja ma przyszłość i nie przyczynia się do tego jakaś koniunktura w rolnictwie, ale polityka rolna Unii Europejskiej – przekonywał redaktor naczelny „Nowoczesnej Uprawy” Mirosław Dreczka. Przypomniał, że produkcja na skalę przemysłową tej rośliny rozpoczęła się w latach 40. minionego wieku. Soja stała się substytutem białka zwierzęcego. Światowa organizacja ds. wyżywienia WHO podaje, ze w 2013 r.

wyprodukowano na świecie 199,5 mln t śruty sojowej. Polska importuje ok. 2 mln t. Zapotrzebowanie na nią, wynikające z rozwoju hodowli, a także pojawienie się takich odmian, które pozwoliły na rozszerzanie możliwości jej uprawy na nowych terenach, spowodowały szybki przyrost powierzchni uprawy soi na świecie, z 29,5 mln ha w 1970 r. do 111,2 mln ha w 2013 r. Soja pierwotnie była uprawiana w Chinach, dziś największymi producentami są Stany Zjednoczone, Brazylia, Argentyna, Ukraina. Najwyższe plony uzyskują: Kanada, Paragwaj, Urugwaj. W Europie uprawa soi wzrosła z 1,7 mln ha w 2008 r. do 3,4 mln ha w 2012 r. Główni producenci to Ukraina, Rosja, Serbia, Włochy, Rumunia, Mołdawia, Chorwacja, Węgry, Francja, Austria i Słowacja. Zebrano jej 5,5 mln t, a średni plon to 16 dt/ha. W Polsce są zarejestrowane trzy odmiany, a osiem jest w badaniach rejestrowych. Bada się również odmiany z Katalogu UE. Pod względem powierzchni uprawy największe znaczenie mają Mavka, Annushka i Merlin. Produkcja nasienna soi zwiększyła się z 2 ha w 2000 r. do 597,5 ha w 2013 r. Czynniki wspierające rozwój uprawy soi w Polsce: • systematycznie rosnący popyt na śrutę sojową i oleje roślinne; • programy unijne zobowiązujące dużą część gospodarstw towarowych do ograniczenia intensywnej produkcji na części gruntów – zazielenienie; • możliwość uzyskania zwiększonych płatności do upraw roślin „wiążących azot”, w tym objętych tzw. zazielenieniem; • brak konieczności uzupełnienia parku maszynowego w specjalistyczne maszyny i urządzenia; • pojawienie się na rynku krajowym podmiotów zainteresowanych skupem i przetwórstwem nasion soi. ODMIANY I NASIENNICTWO SOI O korzyściach z uprawy soi, a także o odmianach i ich doborze mówiła Emilia Fink-Podyma z Saatbau Polska w Środzie Śląskiej. – Dla poprawienia płodozmianów

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

rolnictwo potrzebuje tej rośliny. Soja to bardzo dobra roślina przedplonowa. Ponadto jest łatwa w uprawie, nie wymaga dużych nakładów ﬁnansowych i pracy, można uzyskać na nią dopłaty z ARiMR oraz do materiału siewnego z ARR. Najbardziej przydatnymi regionami Polski do jej uprawy jest południowa i zachodnia część kraju, lecz wraz z podażą wcześniejszych odmian również pozostałe regiony. Soja żyje w symbiozie z bakteriami brodawkowymi, (Rhizobium japonicum), które asymilują azot z powietrza i udostępniają go roślinom. Azot jest wiązany i syntetyzowany do NH4, który rośliny wykorzystują do budowy swojej biomasy. Saatbau jako jedyna w Polsce ﬁrma proponuje do siewu swoje odmiany szczepione nitraginą. Bakterie są bardzo wrażliwe na światło i nieodporne na wysoką temperaturę, dlatego specjalna technologia FIX FERTIG, pozwala na przeprowadzenie inokulacji z możliwością ich magazynowania do dwóch miesięcy przed siewem. PRAKTYCZNE UWAGI O UPRAWIE SOI O tym, że soja znajdzie swe miejsce na polskich polach przekonany jest doradca rolny dr inż. Władysław Kościelniak. Są odmiany, które przez ostatnie dwa lata plonowały w doświadczeniach w granicach 4 t/ha. Dzieląc się swą wiedzą agrotechniczną wyjaśnił, że nawet na V i VI klasie gleb, w sprzyjających warunkach można uzyskać plon ok. 2 t/ha. Dr inż. Władysław Kościelniak udzielił kilku rad zainteresowanym uprawą tej rośliny. Im wcześniejszy siew, tym wyżej osadzone są strąki. Aby zebrać soję bez większych strat pole musi być równe i niezakamienione. Jeśli dobrze będą rozwinięte bakterie brodawkowe nie ma potrzeby stosowania azotu mineralnego w jej uprawie. Najlepiej wysiewać ją przy temperaturze gleby 8 – 10ºC, siać płytko, pamiętając, że soja w trakcie kiełkowania i kwitnienia potrzebuje odpowiedniej ilości wody. Zwalczanie chwastów herbicydami należy wykonywać przed wschodami roślin lub w fazie pierwszego liścia trójdzielnego. Soja ma duże możliwości rozkrzewienia. Należy wysiewać ją nie więcej niż 40 – 50 nasion/m2. Po gradobiciu soja ma zdolności regeneracyjne. Póki co, należy do roślin zdrowych. Nadaje się też świetnie do płodozmianu, po soi pszenica wyżej plonuje niż po rzepaku. Dr inż. Władysław Kościelniak przekonywał, że nie ma dyskusji co do uprawy soi, dziś zastanowić się trzeba nad sposobami jej zagospodarowania. – Koszt importu 2 mln t śruty sojowej wynosi 3,5 – 4 mld zł w zależności od kursu waluty. Jeśli sami będziemy uprawiać soję, to nie tylko nie trzeba będzie jej sprowadzać z zagranicy, ale też radykalnie można będzie poprawić zmianowanie roślin i ekonomikę produkcji roślinnej – stwierdził.

Z WIZYTĄ NA POLACH SOI Doświadczenia odmianowe i agrotechniczne soi prowadzone przez Stację Doświadczalną Oceny Odmian w Głubczycach należą do najbardziej zaawansowanych w kraju. Mogli przekonać się o tym uczestnicy konferencji, którą poprzedziła wizyta na polach upraw soi SDOO w Głubczycach i ﬁrmy Top Farms w Wysokiej (gmina Branice). Efekty badań prowadzonych w ramach Programu Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego w Głubczycach, Łosiowie i Bąkowie, jak zapewnia dyrektor stacji dr Kazimierz Pyziak, ponownie wykazały przydatność tej rośliny do uprawy w warunkach południowej Polski. – W przyszłym roku planujemy dodatkowe doświadczenia z nawożeniem azotem i terminami siewu. Chcemy zbadać jak soja reagować będzie na zerowe nawożenie azotem i jak zachowa się w terminach siewu od 15 kwietnia do 15 – 30 maja (siew co 10 – 15 dni) – proponował Kazimierz Pyziak. We wcześniejszych doświadczeniach SDOO w Głubczycach na trzech odmianach soi zbadano: gęstość siewu – 50 i 80 szt./m², rozstawę międzyrzędzi 10,7 i 21,4 cm, nawożenie azotem 20 – 40 – 60 kg N/ha, kombinację bez i z zastosowaniem fungicydów. – Nie stwierdziliśmy istotnych różnic między wariantami, co wskazuje, że soja jest rośliną uniwersalną w uprawie. Przy mniejszej ilości wysiewu soja ma możliwość rozgałęzienia i wiązania strąków na całej długości łodyg. Duże zagęszczenie i przenawożenie azotem, zwłaszcza przy dużej ilości opadów w okresie wegetacji, co miało miejsce w bieżącym roku, spowodowały znaczne wyleganie roślin. Utrudnia to jej dojrzewanie i zbiór – wyjaśniał dr Pyziak. Doświadczenia wykazują, że soja nie ma specjalnie dużych wymagań agrotechnicznych. Ponadto jest proekologiczna, potrzebuje niedużego startowego nawożenia azotem i nie wymaga zwalczania chorób i szkodników. Do jej uprawy i zbioru przydatne są powszechnie używane w rolnictwie narzędzia i maszyny – tłumaczył dyrektor stacji. Z praktyki rolniczej podpowiadał, aby przy koszeniu – na równych i niezakamienionych polach – kombajny wyposażyć w przedłużone stoły (hedery rzepakowe) oraz zredukować o jedną trzecią obroty bębna podającego. W efekcie straty w nasionach na polu będą nieduże. Obecnie polska i zagraniczna hodowla soi pracuje nad jej wczesnością i zwiększeniem wysokości zawiązywania najniższych strąków. W tym roku jest ono wyższe niż w roku ubiegłym, co zależy od przebiegu wegetacji. W niektórych odmianach sięga nawet do 15 cm, co jest w zupełności wystarczające do normalnego zbioru. Ewa Osiecka

listopad 2014

Pracujemy dla siebie – nie na pokaz

Państwo Róża i Roman Niewierowie zajmują się hodowlą krów mlecznych

ospodarstwo państwa Róży i Romana Niewierów znalazło się w czołówce konkursu „Bezpieczne Gospodarstwo Rolne” zorganizowanego przez KRUS. Na 16 uczestników etapu regionalnego, rolnicy z Pietraszyna zajęli w eliminacjach IV miejsce. Pan Roman przejął gospodarstwo po rodzicach, prowadząc je z wielką pasją, pani Róża jest zaś inspiratorką wszelkich nowości i udogodnień, aby usprawnić i unowocześnić jego funkcjonowanie. A przecież przed poznaniem męża, wcale nie planowała rolniczej przyszłości. – Ojciec był przeciwny, abym poszła na gospodarstwo. Powtarzał, że to ciężka robota. Dziś po latach wiem, że miał rację – wspomina pani Róża. Po ukończeniu liceum ekonomicznego, podjęła pracę w NBP w Raciborzu. Pewnie gdyby nie poznała pana Romana, pracowałaby tam do dziś, bo zawód kasjerki bardzo jej się podobał. Po urodzeniu drugiego syna zrezygnowała jednak z pracy w mieście. Chciała sama

wychować dzieci, a także pomóc mężowi w prowadzeniu pokoleniowego gospodarstwa. Dostrzegła potrzebę zmian, aby praca dla całej rodziny była łatwiejsza i sprawniejsza. Początkowo mieliśmy tylko 10 – 15 krów, poza tym kilka cielaków i jałówek, tak jak u większości rolników. Obora była uwięziowa. Zadawać pasz i doić trzeba było jednak każdego dnia, rano i wieczorem, 365 dni w roku. – Jeśli mamy pozostać przy hodowli krów, koniecznie trzeba kupić dojarkę przewodową – zdecydowała widząc, jak wiele wysiłku wymaga dojenie do baniek. Potem odwiedził państwa Niewierów doradca żywieniowy, który namówił ich na halę udojową. Zaprosił do siebie na Opolszczyznę, pokazał jak krowy podchodziły do dojenia, a obsługująca halę kobieta nie musiała się schylać i ciężko dźwigać. – Będzie pani lżej na starość, nie będzie miała pani zniszczonego kręgosłupa – przekonywał. – Coś takiego w naszej oborze? – zastanawiali się państwo Niewierowie zwłaszcza, że tyle co kupili przewodówkę. – Mąż nie lubi zmian, ale ulega moim propozycjom i z czasem dobrze na tym wychodzi – śmieje się pani Róża, której udało się namówić go w końcu na tę inwestycję. Trzeba było utworzyć nie tylko halę udojową, ale i przerobić oborę uwię-

SUPERMLEKO 2014 rozstrzygnie się w Łosiowie listopad 2014

ziową na wolnostanowiskową. Spuścić krowy z łańcucha i nauczyć je chodzić. Przebudować stół paszowy, który dotychczas był w środku, a nie na zewnątrz obory. Mało kto wtenczas miał obory wolnostanowiskowe. Państwo Niewierowie zdecydowali, że ich hala udojowa „Rybia ość” będzie liczyła 2 x 3 stanowiska (trzy krowy po dwóch stronach). Dziś z perspektywy czasu twierdzą, że mogłaby być większa. Pomogła im Mleczarnia Turek w Głubczycach oferując pożyczkę, którą spłacali mlekiem. Wydatków było sporo. – Zaczęliśmy kupować jałówki. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej rozpoczęło się kwotowanie mleka, a tym samym konieczność kupowania kwot mlecznych – wlicza pani Róża. Aby móc korzystać z programów unijnych, trzeba było dostosować gospodarstwo do stawianych wymogów. Wiązało się to na przykład z budową płyty obornikowej. Oprócz tej inwestycji państwo Niewierowie sięgali również do innych programów. – Dlaczego nie, skoro z takiej formy doﬁnansowania może korzystać każdy rolnik, który spełnia warunki i włoży wysiłek w przygotowanie odpowiednich dokumentów – odpowiada pani Róża tym, którzy uważają, że Unia coś komuś daruje.

Podsumowanie XVI edycji Wojewódzkiego Konkursu SUPERMLEKO 2014 odbędzie się 27 listopada o godz. 10.00 w sali konferencyjnej Opolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Łosiowie. Spotkanie otworzy dyrektor OODR Henryk Zamojski, następnie „Oceny zagrożeń ketozą na podstawie

Obecnie państwo Niewierowie hodują około 50 krów rasy holsztyno-fryzyjskiej na mleko. Posiadają też cielaki i jałówki, które pozostają na ich własne potrzeby. Ponieważ obora jest mała i nie było możliwości podziału krów na dwie grupy żywieniowe, państwo Niewierowie zamontowali stacje paszowe. System ten oblicza wydajność danej krowy i określa ilość paszy, którą powinna dostawać w ciągu całego dnia. Na swych 32 ha własnej ziemi uprawiają przede wszystkim kukurydzę na kiszonkę, pszenicę (kiedyś wykorzystywali ją na paszę, a dziś kupują gotową granulowaną) oraz buraki, które oddają do cukrowni, skąd kupują wysłodki dla zwierząt. Nie rezygnują też z modernizacji swego gospodarstwa. Pani Róża wspólnie z panem Romanem pięknie odremontowali stary dom i odnowili jego otoczenie. – Mamy system zarządzania stadem, taki jak w ﬁrmie Agromax i Kombinacie Rolnym Kietrz. Dzięki niemu wiemy wszystko o naszych krowach, czy mają np. zapalenie wymion, kiedy występują ruje i kiedy należy inseminować. Mąż skończył kurs inseminacji i sam zajmuje się kryciem zwierząt. Mamy własny kontener na nasienie buhajów. Brakuje nam tylko czasu, aby choć na tydzień wyjechać na odpoczynek – mówi pani Róża.

analizy RW” dokona Aleksander Nozdryn-Plotnicki z opolskiego oddziału Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka, a o „Produkcji mleka – ilości – jakości – opłacalności – przyszłości” mówić będzie prof. Tadeusz Szulc z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. O godz.

W gospodarstwie pomagają synowie, młodszy Łukasz kończy technikum mechaniczne w Raciborzu. To on w domu odpowiedzialny jest za zadawanie paszy zwierzętom wozem paszowym. Starszy Marek, dziś poza domem, studiuje rachunkowość i ﬁnanse na piątym roku Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Do udziału w konkursie zachęciła państwa Niewierów inspektor KRUS Agnieszka Plaskacz. – Nie chcieliśmy startować, bo mamy starą oborę. Okazało się, że nie musi być nowa, wystarczy że gospodarstwo jest schludne i bezpieczne. Musieliśmy poprawić naprawdę niewiele, np. dorobić fragment poręczy, oznaczyć progi, przymocować gaśnicę – mówi o kosmetycznych zabiegach w swoim gospodarstwie pani Róża. Zaskoczyła ich jednak wysoka lokata w konkursie. W Bielsku-Białej podczas rozdania nagród państwo Niewierowie otrzymali m.in. duży zestaw kluczy – narzędzi oraz kwiaty. Przedstawicielka raciborskiego starostwa wręczyła im tak piękny bukiet, że pozazdrościć mogli go zwycięzcy pierwszych trzech miejsc. Zostali też zaproszeni przez burmistrza Krzanowic. – Zwycięstwa cieszą, ale wszystko, co dotychczas zrobiliśmy, zawsze robiliśmy dla siebie, nie na pokaz – mówi z przekonaniem pani Róża. (ewa)

13.00 zaplanowano prezentację gospodarstw laureatów konkursu, połączoną z wręczeniem nagród i pucharów przez przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, Izby Rolniczej w Opolu, okręgowych spółdzielni mleczarskich, starostw i gmin.

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

Prawo do emerytury rolniczej według nowych zasad

bezpieczony (rolnik, małżonek rolnika, domownik) może przejść na emeryturę rolniczą, jeśli osiągnie wiek emerytalny i podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu co najmniej 25 lat. Od 1 stycznia 2013 r. wiek emerytalny jest podwyższany stopniowo o trzy miesiące każdego roku. Stopniowe podwyższanie wieku emerytalnego dotyczy kobiet urodzonych od 1 stycznia 1953 r. i mężczyzn urodzonych od 1 stycznia 1948 r. 67 lat to wiek emerytalny dla kobiet urodzonych po 30 września 1973 r. i mężczyzn urodzonych po 30 września 1953 r. Prawo do emerytury rolniczej przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu (rolnikowi i małżonkowi rolnika), który osiągnął wiek 55 lat (dla kobiety) lub 60 lat (dla mężczyzn), legitymuje się okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez co najmniej 30 lat i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Powyższe warunki muszą być spełnione do 31 grudnia 2017 r. Częściowa emerytura rolnicza Przysługuje ubezpieczonemu (rolnikowi, małżonkowi rolnika i domownikowi), który nie osiągnął wieku emerytalnego, ukończył wiek co najmniej 62 lata – kobieta i co najmniej 65 lat – mężczyzna i ma okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i co najmniej 40 lat dla mężczyzn. Świadczenie to przysługuje w wysokości 50% kwoty emerytury rolniczej ustalonej na ogólnych zasadach. Częściowa emerytura rolnicza nie zostanie zawieszona ani zmniejszona, jeżeli emeryt będzie nadal prowadził działalność rolniczą lub będzie osiągał przychody z działalności pozarolniczej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Po osiągnięciu wieku emerytalnego emerytura częściowa zostanie z urzędu zamieniona na emeryturę rolniczą. Okresowa emerytura rolnicza Przysługuje osobie, której upłynął okres, na jaki została przyznana jej renta strukturalna przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a która nie osiągnęła wieku emerytalnego. Okresowa emerytura rolnicza przysługuje: po upływie okresu pobierania renty strukturalnej – do dnia osiągnięcia wieku emerytalnego i w wysokości emerytury podstawowej – bez względu na posiadany okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Emerytura okresowa zostanie zawie-

szona lub zmniejszona, jeżeli emeryt podejmie działalność rolniczą lub będzie osiągał przychody z tytułu działalności pozarolniczej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Po osiągnięciu wieku emerytalnego zostanie przyznana emerytura rolnicza, jeżeli uprawniony do emerytury okresowej będzie legitymował się co najmniej 25-letnim okresem ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej Do wymaganego do przyznania prawa do emerytury rolniczej okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zalicza się okresy: podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983 – 1990; prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.; od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z późn. zm. Osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej nie uwzględnia się okresów, od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi, tj. okresów składkowych (np. zatrudnienie, służba wojskowa) lub nieskładkowych (np. okres urlopu wychowawczego). Możliwość łączenia okresów ubezpieczenia społecznego w KRUS i ZUS przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej mają nadal osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. Wysokość emerytury rolniczej O wysokości emerytury rolniczej decyduje liczba lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, za które zostały opłacone składki na to ubezpieczenie; podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1990 r. oraz wysokość opłaconych składek rocznych (od hektarów przeliczeniowych i działów specjalnych oraz od osób ubezpieczonych, z wyjątkiem domowników); prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym od 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1982 r., za które została opłacona składka na Fundusz Emerytalny Rolników, a także podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu. Osobom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. do wysokości emerytury rolniczej nie zalicza się okresów, od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (tj. okresów składkowych takich jak np. zatrudnienie, służba wojskowa). Możliwość uwzględniania okresów ubezpieczenia społecznego w ZUS do wysokości emerytury rolniczej mają nadal osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. Na wysokość emerytury rolniczej nie

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

ma wpływu wartość produktów rolnych sprzedawanych jednostkom gospodarki uspołecznionej w latach 1977 – 1989, ani okresy nieskładkowe, o których mowa w przepisach emerytalnych. Emerytura rolnicza w pełnej wartości Emeryt, który chce otrzymywać emeryturę rolniczą w pełnej wysokości, tj. część składkową i część uzupełniającą, musi zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Jeżeli emeryt prowadzi działalność rolniczą, emerytura rolnicza ulega częściowemu zawieszeniu (zawieszenie dotyczy części uzupełniającej emerytury). Zasady te nie dotyczą osób, które chcą uzyskać prawo do emerytury rolniczej przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Osoby te w ogóle nie nabędą prawa do emerytury rolniczej, jeżeli nie zaprzestaną prowadzenia działalności rolniczej. Uznaje się, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Wypłata emerytury rolniczej nie zostanie podjęta w pełnej wysokości, jeżeli emeryt zdecyduje się na zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej poprzez przekazanie gospodarstwa rolnego w formie aktu notarialnego osobie niepełnoletniej. Wówczas wypłata świadczenia zostanie zawieszona do czasu osiągnięcia przez osobę 18 lat. Osoby uprawnione do emerytury rolniczej w pełnym wieku emerytalnym mogą prowadzić działalność rolniczą, bez zawieszenia wypłaty części uzupełniającej emerytury, jeżeli ich małżonek podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Zawieszenie (zmniejszenie) emerytury rolniczej Osiąganie przez emeryta przychodów z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego może spowodować – w zależności od wysokości przychodu – zawieszenie lub zmniejszenie emerytury rolniczej (dot. części uzupełniającej). Jeżeli przychody nie przekraczają 70% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (wynagrodzenie to jest ogłaszane przez Prezesa GUS), świadczenie jest nadal wypłacane w dotychczasowej wysokości. Przychody przekraczające 70% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, a nieprzekraczające kwoty stanowiącej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, powodują zmniejszenie części uzupełniającej o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla danego świadczenia. W razie osiągania przychodu przekraczającego kwotę 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ulega zmniejszeniu część uzupełniająca emerytury rolniczej.

Bez względu na wysokość osiąganego przychodu nie podlegają zawieszeniu ani zmniejszeniu emerytury rolnicze osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny. Emeryci ci mogą zarobkować bez ograniczeń. Dotyczy to również osób uprawnionych do częściowej emerytury rolniczej. Pozostali emeryci muszą liczyć się z zawieszeniem (zmniejszeniem) pobieranego przez nich świadczenia, w przypadku osiągania przychodu przekraczającego, określone wyżej, progi zarobkowe. Jedna czy dwie emerytury? Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., które uzyskają prawo do emerytury rolniczej i do emerytury pracowniczej, mają prawo do wypłaty jednego, wybranego przez siebie świadczenia. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które uzyskują prawo do emerytury rolniczej i do emerytury pracowniczej, mają prawo do wypłaty tych dwóch świadczeń emerytalnych. Osoby, które nie będą posiadały 25-letniego okresu ubezpieczenia społecznego i nie nabędą prawa do emerytury rolniczej, a posiadają okresy ubezpieczenia społecznego w ZUS, będą mogły ubiegać się o emeryturę w ZUS. Postępowanie w sprawie świadczeń emerytalnych Postępowanie o przyznanie emerytury rolniczej, częściowej emerytury rolniczej lub okresowej emerytury rolniczej wszczyna się na podstawie wniosku, złożonego przez osobę zainteresowaną lub pełnomocnika. Wniosek może być złożony na piśmie lub ustnie do protokołu w Oddziale Regionalnym KRUS lub Placówce Terenowej KRUS, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania. Wniosek może być złożony w formie dokumentu elektronicznego za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą (e-PUAP) do KRUS i opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym. Wniosek o emeryturę rolniczą, może być wycofany, jednak nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji. Wycofanie wniosku jest skuteczne, jeżeli został złożony na piśmie albo zgłoszony w KRUS ustnie do protokołu. Od decyzji Prezesa KRUS przysługuje prawo wniesienia odwołania (za pośrednictwem jednostki organizacyjnej KRUS) do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, właściwego za względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy (zainteresowanego) w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Kasy, która z upoważnienia Prezesa KRUS wydała decyzję albo ustnie do protokołu sporządzonego przez jednostkę organizacyjną KRUS. Postępowanie odwoławcze wolne jest od opłat. Bliższe informacje na temat emerytury rolniczej można uzyskać na stronie internetowej www.krus.gov.pl oraz w każdej jednostce organizacyjnej KRUS. 

listopad 2014

Wyśmienite ryby i wędliny tylko w Taakiej Rybie” w Suminie ” Od 3 0 lat w Sumi nie znajdują się stawy hodowlane i łowisko. Spotkać w nich można karpia, pstrąga, suma, szc zupaka oraz inne atrakcyjne ryby. Właściciele prowadzący łowisko nastawiają się w głównej mierze na hodowlę najbardziej popularnych u nas karpia i pstrąga, które przed zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia cieszą się największym zainteresowaniem. W okresie od kwietnia do października ryby można łowić samemu spędzając czas z rodziną i znajomymi na łonie natury. Natomiast w okresie przedświątecznym ryby można kupić na specjalnym stoisku. Tradycyjnie sprzedaż następuje kilka dni przed Bożym Narodzeniem. W tym roku będzie miała ona miejsce w ostatni przedświąteczny weekend tj. 20 i 21 grudnia. Od paru lat na łowisku można również kupić

ryby wędzone według domowej receptury. Właściciele zapewniają, że wędzenie odbywa się na drewnie olchowym, bez dodatkowych polepszaczy czy środków przyspieszających cały proces.

wać się w tych specjałach. Ideą restauracji jest serwowanie dań, przygotowywanych z jak najzdrowszych produktów, pochodzących od sprawdzonych dostawców oraz przyrządzanych bez nadmiaru tłuszczu i zbędnych polepszaczy. Samodzielnie wędzone wędliny będą zachwycać wyjątkowym smakiem i aromatem, a jednocześnie zachowają swoje najlepsze wartości odżywcze i to bez konserwantów.

NOWOŚCIĄ SĄ WĘDLINY Oferta ryb jest szeroka i dobrze znana, jednak nowością w tym roku są wędzone wędliny i mięso, które będzie można kupić od 20 grudnia. Sprzedaż prowadzona będzie na zamówienie, a i wybierać będzie w czym, poczynając od piersi z indyka, szynki, schabu, po boczek i karczek – wszystko świeżo wędzone na najlepszych gatunkach drewna – mówi Dawid Koczy, jeden z właścicieli ﬁrmy. Wprowadzenie wędzonych wędlin wiąże się również z działalnością Restauracji „Taaka Ryba” położonej tuż obok łowiska, której goście będą mogli rozsmakowy-

m.in. piotrosz czy papugoryba. Jeśli chodzi o mięsa to zaskakuje nie tylko gęś, ale również bażant, jeleń czy renifer, który traﬁ do oferty przed Bożym Narodzeniem. Zamówienia na świeżo wędzone ryby i wędliny przyjmowane są do 13 grudnia pod numerem telefonu 504 459 857 lub bezpośrednio w restauracji.

WYJĄTKOWE MENU RESTAURACJI O wyjątkowości Restauracji „Taaka Ryba” świadczą nie tylko przepiękna lokalizacja i miła obsługa, ale także sezonowe menu przygotowywane z produktów najwyższej jakości. Dania proponowane przez szefa kuchni są co najmniej zaskakujące. Oprócz znanych i cieszących się dużym powodzeniem ryb, które stanowią mocną stronę menu, dostępny jest

• Wyjątkowe menu dostępne w restauracji codziennie • Organizacja wesel i przyjęć okolicznościowych do 150 osób • Profesjonalna obsługa • Łowisko ryb • Wędzarnia ryb i wędlin • Urzekająca okolica

Konkurs dla młodych par!

DO WYGRANIA PODRÓŻ POŚLUBNA WASZYCH MARZEŃ Planujesz wesele w 2015 roku podpisz z nami umowę do końca grudnia br., a zyskasz szansę na wygranie podróży poślubnej. Ponadto inne nagrody o wysokiej wartości.

Restauracja „Taaka Ryba” ul. Leśna 15, 44-295 Sumina tel. 32 757 69 56, 664 089 197 www.taakaryba.eu

ocznicę 60-lecia obchodzi Koło Pszczelarzy w Krzyżanowicach, które powstało w 1954 roku. Z tej okazji zrzeszeni w kole otrzymali pamiątkowe grawertony oraz listy gratulacyjne od dyrektora Śląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Częstochowie Grzegorza Boskiego, od dyrektora Agencji Rynku Rolnego w Katowicach Tomasza Żabińskiego oraz starosty powiatu raciborskiego Adama Hajduka. W ten sposób gratulowali i dziękowali pszczelarzom za lata pracy i wysiłek włożony w rozwój gospodarki pasiecznej na terenie gminy Krzyżanowice. Początkowo siedzibą Koła Pszczelarzy był Tworków, którego mieszkaniec

Gerard Gittler zainicjował jego powstanie. Zrzeszyło się w nim 40 pszczelarzy z okolicznych wiosek: Bieńkowic, Bolesławia, Tworkowa, Owsiszcz, Nowej Wioski, Krzyżanowic, Roszkowa, Zabełkowa, Rudyszwałdu i Chałupek. W obrębie działalności koła żyło wówczas 300 rodzin pszczelich. Z inicjatywy pszczelarzy posadzono 185 drzew lipowych przy drodze Tworków – Krzyżanowice. Kilka lip rośnie tam do dziś. W latach 60. Koło Pszczelarzy w Tworkowie zostało włączone do Rejonowego Koła Pszczelarzy Racibórz, które z kolei w 1976 r. podzielono na koła wiejskie, podległe terytorialnie gminom. W ten sposób powstało Gminne Koło Pszczelarzy Krzyżanowice. Prezesem wybrano

Henryka Pietrasza, który nadal pełni tę funkcję. Obecnie oprócz prezesa w skład zarządu wchodzą: Konrad Hanczuch, Franciszek Wystryk, Konrad Kozubek, Marcin Kuschnik, Zygfryd Kania. Tytuły mistrza pszczelarzy mają Andrzej Affa, Blasius Hanczuch, Konrad Hanczuch i Marcin Kuschnik. W 1998 r. koło otrzymało Złotą Odznakę w uznaniu szczególnych zasług na rzecz zapewnienia godnych warunków życia i pracy środowisk pszczelarskich, w tym rozwoju pszczelarstwa i ochrony środowiska naturalnego. Pszczelarze są bardzo oddani swojej pracy w pasiekach. Pszczół nie sposób nie doceniać i podziwiać. Są one bowiem nieodłączną częścią ekosystemu. Niestety, działalność czło-

FOT. HENRYK PIETRASZ

60 lat Koła Pszczelarzy w Krzyżanowicach

Koło aktywnie działa, pszczelarze spotykają się na szkoleniach i konferencjach, współpracują z Powiatowym Zespołem Doradztwa Rolniczego w Raciborzu i innymi instytucjami. Uczestniczą chętnie w wystawach, dzieląc się swoją wiedzą i pasją.

wieka spowodowała bardzo niekorzystne zmiany w środowisku naturalnym. Skutek między innymi jest taki, że istnienie pszczół

jest zagrożone. Pszczelarze wiedzą to najlepiej i dlatego z wielką starannością rozwijają swoją wiedzę i umiejętności, by stanąć na

straży dobra i bezpieczeństwa pszczół. Z pewnością zrzeszanie się pozwala łatwiej osiągać zamierzone cele. Elżbieta Antonin

Antybiotyk i lek na serce rośnie na polu 58-letni Piotr Burszczyk, rolnikiem jest z wykształcenia i z zamiłowania. Na roli gospodarzy już od 40 lat, uprawiając 50 hektarów pola. W tym roku po raz pierwszy postanowił spróbować uprawy czosnku.

Rolnik z Marklowic – Piotr Burszczyk postawił na uprawę czosnku

Miłość do ziemi ma w genach, bo rolnikiem był jego dziadek i pradziadek. Pan Piotr uprawia głównie pszenicę, rzepak i kukurydzę. – Całe życie zajmowałem się ogrodnictwem. Miałem szklarnie, w których uprawiałem warzywa, kwiaty, ale ze względu na szkody górnicze musiałem z tego zrezygnować. Spróbowałem więc uprawy czosnku – opowiada. PALCE BOLAŁY Namówił go do tego znajomy z Kietrza, który czosnek uprawia od lat. – Miałem wątpliwości, bo to bardzo trudna i kosztowna uprawa. Jest przy tym masa ręcznej roboty. Ale nie przypuszczałem, że aż tyle – mówi marklowiczanin. Najpierw trzeba było kupić dobry materiał nasadzeniowy. Rolnik szukał go przez internet i znalazł w Bielsku. Do uprawy potrzebował kilkaset kilogramów czosnku. Następnie każdą główkę trzeba było rozebrać na pojedyncze ząbki. – I to

AGRONOWINY • Miesięcznik dla rolników

najgorsza robota . Rozrywaliśmy te główki przez cztery tygodnie i to całą sześcioosobową rodziną. Robotę na długie, zimowe wieczory mieliśmy zapewnioną. Nie sądziłem, że to aż tak pracochłonne. Palce bolały, zapach czosnku rozchodził się w całym domu, ale co robić. Jak chcesz coś mieć, to musisz to odpracować. Do rozrywania główek czosnku owszem, są specjalne maszyny, ale bardzo drogie. Potraﬁą kosztować i kilka tysięcy euro – wyjaśnia Piotr Burszczyk. NAWET DZIKI NIE LUBIĄ TEGO ZAPACHU Do sadzenia pan Piotr kupił już specjalną maszynę, która wyglądem przypomina sadzarki do ziemniaków. Ziemię trzeba było nawieźć specjalnymi, bezchlorkowymi nawozami. Część czosnku zasadzono jesienią ubiegłego roku, część w marcu tego roku. W sumie na 2 hektarach pola. Kolejnym etapem była ochrona uprawy przed

szkodnikami i chwastami. Oprysk przed chwastami nie działa zbyt długo, dlatego zagony trzeba pielić ręcznie i pilnować, by pole się nie zachwaściło, bo to największy wróg czosnku. – Natomiast z gryzoniami problemu nie ma, bo większość z nich nie znosi zapachu tego warzywa, czosnku nie lubią nawet dziki – śmieje się rolnik. Ząbki czosnku zaczynają kiełkować po 2 – 3 tygodniach. Zakwitające kwiaty czosnku posadzonego jesienią trzeba usuwać, bo osłabiają zawiązujące się cebule. TYLKO WIECZOREM Czosnek zbiera się w lipcu, sierpniu. Oczywiście i do jego wykopywania są specjalne kombajny, nawet takie, które od razu wiążą czosnek w pęczki, ale ich cena jest zabójcza. Dlatego rolnik próbuje zmodyﬁkować maszynę do wykopywania ziemniaków. Po zebraniu czosnek trzeba dosuszyć. Nie na słońcu, ale

w miejscu przewiewnym i zadaszonym. – Zobaczymy jaki będzie plon, bo czosnek uprawiam po raz pierwszy. Pogoda mi sprzyja. Czosnek lubi wilgoć, a w tym roku z deszczem nie ma problemu. Gdy jest susza czosnek koniecznie trzeba nawadniać. Jeśli wszystko będzie dobrze, to w następnym sezonie chciałbym czosnkiem obsadzić większy areał – około 5 hektarów, i bardziej zmechanizować uprawę – dodaje. A osobiście lubi pan to warzywo? – pytamy. – Mam problemy z sercem, a czosnek ma na te dolegliwości korzystny wpływ. Generalnie w domu jemy dużo czosnku. Ja lubię najprostszy wariant: czosnek przeciśnięty przez praskę i rozsmarowany na chlebie z masłem, czy na toście – mówi pan Piotr. – Oczywiście, chcąc wyjść do ludzi trzeba jeść czosnek wieczorem, by następnego dnia nie było już specyﬁcznego zapachu – uśmiecha się. (abs)

listopad 2014

Raciborski Agromax ze złotą odznaką Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe Agromax z Raciborza uhonorowane zostało Złotą Odznaką za Zasługi dla Województwa Śląskiego. Wyróżnienie to przyznano na wniosek Raciborskiej Izby Gospodarczej, której przedsiębiorstwo jest członkiem. – Takie wyróżnienie to dla nas ogromny prestiż i powód do dumy. Nie każdy może je otrzymać. Jest ukoronowaniem naszej ponad 20-letniej pracy i potwierdzeniem tego, że nasza działalność ma znaczący wkład w rozwój całego województwa – mówi Bogusław Berka, prezes zarządu – dyrektor spółki Agromax. 22 września z rąk marszałka Mirosława Sekuły odebrał odznaczenie podczas uroczystej sesji Sejmiku Województwa Śląskiego w Katowicach. Wyróżnienie to też powód do dumy dla Raciborskiej Izby Gospodarczej, do której należy Agromax.

Bogusław Berka prezes Zarządu – dyrektor spółki Agromax, prezentuje zdobyte wyróżnienie

polskich ﬁrm przetwórczych. Dlatego takie odznaczenie to chluba nie tylko dla tego przedsiębiorstwa i RIG-u, ale i całej Raciborszczyzny – przyznaje Tadeusz Ekiert, prezes Raciborskiej Izby Gospodarczej. Przedsiębiorstwo gospodaruje na areale liczącym łącznie 2550 ha użytków

– Takiej nagrody nie da się kupić, trzeba na nią solidnie zapracować. Agromax z pewnością należy do tych ﬁrm. Od lat prowadzi bardzo wartościową działalność, ma swój wkład w rozwój gospodarczy nie tylko Raciborza, ale całego regionu. Produkowane tu wysokiej jakości surowce traﬁają do największych

rolnych, znajdujących się na terenie 4 gmin powiatu raciborskiego: Rudnik, Krzanowice, Krzyżanowice i Racibórz (tu mieści się też siedziba ﬁrmy). Dominuje towarowa produkcja roślinna, tj. pszenicy, kukurydzy na ziarno, rzepaku, buraków cukrowych oraz produkcja pasz dla bydła z kukurydzy, lucerny i traw,

która przynosi przedsiębiorstwu blisko 60 proc. przychodów. Pozostała część przychodów pochodzi z produkcji zwierzęcej, w szczególności z uruchomionej w 2007 r. w Wojnowicach (gm. Krzanowice) fermy bydła mlecznego z ponad 1000 sztuk zwierząt. Funkcjonowanie Agromaxu opiera się na efektywnym wykorzystaniu istniejącej infrastruktury i sprzętu oraz wprowadzaniu coraz to nowych rozwiązań technologicznych, które usprawniają cały proces produkcji. Jednym z nich było doprowadzenie w lipcu tego roku gazu ziemnego do 4 suszarń zboża (jednej stacjonarnej i trzech przewoźnych). Przyznana Złota Odznaka za Zasługi dla Województwa Śląskiego nie jest jedynym wyróżnieniem dla Agromaxu. Przedsiębiorstwo otrzymało m.in. nagrodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz liczne wyróżnienia od

ﬁrm, z którymi współpracuje. – Wszystkie nagrody bardzo sobie cenimy. Oddają one sens naszej pracy i podkreślają nasz już niemały wkład w osiągnięcia całego polskiego rolnictwa wielkotowarowego. Oprócz tego, że jako prywatna ﬁrma pracujemy dla zysków, to równocześnie chcemy być postrzegani jako ci, którzy promują nowoczesne rolnictwo, wnoszą do niego nowe technologie, zajmują się sprawami, które wspierają działalność całej branży – zapewnia Bogusław Berka, organizator m.in. konferencji powiatowej poświęconej sprawom melioracji użytków rolnych w 2011 r. – Na początku 2015 r. planujemy przedsięwzięcie z udziałem przedstawicieli producentów i naukowców, które ma na celu omówienie problemów erozji gleb i przeciwdziałaniu jej skutkom – podsumowuje prezes Agromaxu. RIG

REKLAMA

KRUS odpowiada na pytania czytelników

Krystyna Nowak kierownik raciborskiej placówki Jestem ubezpieczony w KRUS od lutego 2010 r. po zwolnieniu z zakładu pracy, posiadam gospodarstwo o powierzchni 4

e-mail: agro@nowiny.pl

ha. Ponieważ jest to małe gospodarstwo, a mam na utrzymaniu żonę (też ubezpieczoną w KRUS) i dwoje uczących się dzieci, zmuszony byłem podjąć pracę poza gospodarstwem rolnym. Do pracy za granicę wyjechałem w maju 2010 r. Najpierw pracowałem tam po kilka tygodni i wracałem do domu, dalej jednak prowadziłem swoje gospodarstwo. Od 2012 r. otrzymałem już umowę na stałe. Mam tam też ubezpieczenie. Jakie dokumenty mam dostarczyć do KRUS i co będzie ze składkami za

okres, w którym byłem ubezpieczony za granicą? Podlega Pan innemu ubezpieczeniu społecznemu i zostanie Pan wyłączony z ubezpieczenia w KRUS w okresach zatrudnienia za granicą. Należy przedstawić zaświadczenie od pracodawcy zagranicznego potwierdzające okres zatrudnienia i okres zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Nienależnie opłacone składki zostaną zwrócone na wskazane przez Pana konto bankowe lub za pośrednictwem poczty.

OGŁOSZENIA DROBNE • Drewno kominkowe, opałowe, rozpałkowe, do wędzenia. Zapewniamy transport i atrakcyjne ceny 668-191-265, www.drewno-ekopal.pl .

• Drewno kominkowe, opałowe, rozpałkowe, do wędzenia. Zapewniamy transport i atrakcyjne ceny 668-191-265, www.drewno-ekopal.pl .

• Sprzedam ursusa 330 silnik 328 tył dobry stan + maszyny przyczepę 7200 zł. 518-744-170.

• Kupię pole rolne w Markowicach, Raszczycach, Budzinie, tel. 784-042-220.

• Sprzedaż cieląt mięsnych Simental oraz Krzyżowek. Duży wybór, dowóz do klienta! Tel. 570-072-420, 668-607-965. • Agregat uprawowo-siewny Accord 3 m, stan bdb oraz agregat Kompakto 3 m, tel. 692-554-609.

Chcesz zamieścić ogłoszenie drobne - dzwoń 32 415 47 27, 606 698 903 Cena 15 zł za 15 słów. Możliwość rozszerzenia o kolejne 15 słów z dopłatą 10 zł. PROMOCJA! ogłoszenia przyjęte do końca roku GRATIS

listopad 2014

Firma AGROS-WROŃSCY z siedzibą w Strzelcach Wielkich, dealer ciągników i maszyn rolniczych oraz maszyn budowlanych największych europejskich i krajowych producentów, zatrudni osobę do pracy w nowej ﬁlii ﬁrmy w Szonowicach na stanowisko:

Doradca handlowy do spraw maszyn rolniczych (rejon województwa śląskiego)

ZAKRES OBOWIĄZKÓW: • pozyskiwanie nowych klientów • utrzymywanie dobrych relacji z nowymi i dotychczasowymi klientami • realizacja planów sprzedaży • budowanie pozytywnego wizerunku Firmy • rejestrowanie spotkań z klientami w systemie komputerowym • raportowanie WYMAGANIA: • doświadczenie w sprzedaży sprzętu rolniczego min. 2 lata • znajomość techniki rolniczej • łatwość w nawiązywaniu kontaktów • samodzielność i dobra organizacja pracy • prawo jazdy kat. „B” • obsługa komputera • dyspozycyjność OFERUJEMY: • umowę o pracę w stabilnej ﬁrmie • atrakcyjny system wynagrodzeń • możliwość rozwoju • samochód służbowy, laptop, telefon komórkowy

CV ze zdjęciem oraz list motywujący zawierający klauzulę zgody na przetwarzanie danych osobowy prosimy przesyłać na adres: A G R O PN.H.U.P O W.I„AGROS N Y • M– iWROŃSCY” e s i ę c z n i kSp.dzl ao.o. rolników 98 – 337 Strzelce Wielkie ul. Częstochowska 3 lub agros@agros-wronscy.pl, tel: 34 311 07 82

HODOWLA RYB RESTAURACJA PRZYJĘCIA

WYPOCZYNEK CATERING BIESIADY

Restauracja Nasz Dworek, ul. Kozielska 53, 47-244 Dziergowice, www.naszdworek.pl

Łowisko i smażalnia ryb • 3 ha stawów hodowlanych • świeże ryby z własnej hodowli: karpie, amury, tołpygi, szczupaki – prosto ze stawu • możliwość zamówienia ryby w różnej postaci – kotlety, mrożone, w kulce • ryby wędzone na miejscu • w sezonie od wiosny do jesieni smażalnia oferująca ryby przyrządzane bez tłuszczu

Restauracja • czynna codziennie od 12.00 do 20.00 • nowoczesne wnętrza • domowa kuchnia – mięso z własnej hodowli, produkty własne • organizacja wesel i przyjęć okolicznościowych do 170 osób • przyjęcia biznesowe i wieczory wigilijne • sale bankietowe na mniejsze przyjęcia • taras widokowy

CATERING na każdą okazję z dowozem do domu dostosowany do oczekiwań i liczby gości

Chata grillowa • drewniana chata przygotowana na biesiady plenerowe • urocza okolica z bliskością natury • organizacja biesiad na 200 osób Miejsca noclegowe • pokoje w budynku restauracji na ok. 50 osób • drewniane domki letniskowe w plenerze na okres letni • gwarancja ciszy i spokoju

ŚWIĄTECZNA OFERTA Świeże karpie z własnej hodowli i nie tylko