Nowiny Gniewskie, listopad 2015

M i e s i ę c z n i k

i n f o r m a c y j n o-p u b l i c y s t y c z n y

16

18

„Błogosławiona wina” na dużym ekranie

Panie zwyciężczyniami Baranusa

19

Nr 11 (246) listopad 2015 Chór ISSN 1233-605X – orkiestra głosów ludzkich Cena 3 zł

Fot. StudioA

Gniewianie na Święcie Niepodległości Już po raz piąty mieszkańcy gminy Gniew odchodzili święto niepodległości wspólnie na ulicach miasta podczas Gniewskiej Parada Niepodległości.

Mówią o nas..

Miesięcznik informacyjno-publicystyczny miasta i gminy Gniew Nr 11 (246) – listopad 2015 r.

W skrócie

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

]]Komunikat policji!

]]Kociewie na Tour Salon Poznań

20

11 3 Gniew pożegnał swojego burmistrza 4 Gniewianie na Święcie Niepodległości 7 Radni zdecydowali 8 Opłaca się segregować 8 Inwestycje 9 Ołtarz przyszłości 9 Doradcy sportowi 10 135 ton dwutlenku węgla mniej do atmosfery 10 Mieszkańcy Osek 11 Ile wymion ma kaszubska krowa?

12 Budowali roboty 13 Niska emisja – dziękuję, nie truję 14 Policja polityczna – dowiedz się więcej 14 Książki naszych marzeń 15 Śpiewając modlili się podwójnie

33 16 „Błogosławiona wina” na dużym ekranie 16 Mrozem we wroga 17 Eko-centrum Heliantus 18 Panie zwyciężczyniami Baranusa 19 Chór – orkiestra głosów ludzkich 20 Gniewski Uniwersytet III Wieku 21 Mowa nienawiści – można z tym walczyć 22 Zespoły instrumentalne w 20-leciu międzywojennym 23 Oni strzegli tej Ziemi 24 Kroniki 28 Spotkanie z Inką 29 Sport 33 „Bo fantazja jest od tego, aby bawić się na całego” 34 Słownik gwary kociewskiej 34 Savoir-vivre – Fajki i tabakiery

Wydawca: Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. ks. Fabiana Wierzchowskiego w Gniewie Adres redakcji: pl. Grunwaldzki 16/17, 83-140 Gniew, tel. 58 535 40 21, e-mail: nowiny-redaktor@gniew.pl, nowiny@gniew.pl Redaktor naczelny: Agnieszka Świercz-Hyska • Sekretarz redakcji: Paulina Raińska Współpraca: Judyta Dworakowska, Longin Nagórski, Łukasz Ogonowski, Emilia Rulińska, Ryszard Kociorski, Aneta Bartoszek-Pustkowska, Patrycja Czech Druk: Drukarnia Wydawnictwa „Bernardinum” Sp. z o.o., ul. Biskupa Dominika 11, 83-130 Pelplin, tel. 58 536 17 57 ISSN 1233-605X • Nakład: 1050 egz. • Skład komputerowy, opracowanie graficzne: Marcin Lipiński, Agnieszka Piecuch, e-mail: studioa@onet.pl Zdjęcia niepodpisane pochodzą z archiwum redakcji. Redakcja zastrzega sobie prawo do zmian, skrótów i niepublikowania nadesłanych tekstów.

Za treść reklam i ogłoszeń redakcja nie odpowiada. Materiały można dostarczać do 30. każdego miesiąca.

W dniach 15–17 października Lokalna Organizacja Turystyczna KOCIEWIE promowała i reprezentowała nasz region podczas 26. edycji słynnych targów turystycznych.

Impreza, będąca swoistym podsumowaniem całego sezonu turystycznego, zgromadziła na dwóch halach wystawców z Polski, Europy oraz przedstawicieli biur podróży, oferujących spędzenie czasu również w odległych zakątkach świata.

Jak zwykle LOT Kociewie położyła nacisk na promocję aktywnego wypoczynku: Wierzyca, Wda oraz Kociewskie Trasy Rowerowe.

Jednak największym powodzeniem cieszyło się wznowione, poprawione i uzupełnione wydanie „Kociewia na talerzu”.

W ramach targów, po raz pierwszy w tym roku, odbyło się spotkanie z cyklu Tour Salon Blog Meeting, czyli spotkanie środowisk blogerskich oraz instytucji, regionów, czy szeroko rozumianej branży turystycznej. Było to wydarzenie równie ważne dla blogerów, jak i dla wystawców, którzy wspólnie wzięli udział w sesji matchmakingowej, podczas której każda ze stron miała możliwość poznania się i zaprezentowania oferty współpracy.

LOT Kociewie

KP Gniew

Fot. KP Gniew

fot. LOT Kociewie

Spis treści

Uprzejmie prosimy o zgłaszanie się do Komisariatu Policji w Gniewie osób pokrzywdzonych – opiekujących się nagrobkami, które zostały uszkodzone lub zniszczone podczas aktu znieważenia spoczynku zmarłych, zaistniałego w dniu 30 sierpnia 2015 roku na cmentarzu przy ul. Gdańskiej w Gniewie.

Dotychczas zgłosiły się trzy osoby, a policja posiada dokumentację z uszkodzenia 11 nagrobków.

I Kontakt do prowadzącego sprawę: asp. sztab. Adam Ostrowski tel. 58 530 83 00, 58 530 83 10

]]PiS zwycięża w gminie i w kraju Tegoroczne wybory parlamentarne wygrało Prawo i Sprawiedliwość. Ta sama partia uzyskała też największe poparcie wśród gniewian.

W naszej gminie na PIS głosowało 33, 88 proc. wyborców.

Najwięcej głosów dla zwycięskiej partii w gminie Gniew zdobyli Kazimierz Smoliński (494 głosów) i Jarosław Sellin (317 głosów).

Drugą partią w gminie Gniew była Platforma Obywatelska uzyskując 29,93 proc. głosów.

Wśród członków tej partii największą sympatią mieszkańców gminy cieszyli się Sławomir Neumann (409 głosów) i Jan Kulas (244 głosów), któremu nie udało się jednak dostać po raz kolejny do sejmu. Trzecią siłą był Kukiz’15.

Komitet Wyborczy byłego muzyka uzyskał 12,53 proc. Startujący z tej listy gniewianin, Krzysztof Urban, uzyskał poparcie 349 wyborców gminy Gniew, łącznie uzyskując 1965 głosów.

W całym kraju frekwencja wyniosła 50,92 proc., podczas gdy w gminie Gniew było to zaledwie 37,70 proc., czyli z 12235 uprawnionych do głosowania do urn poszło 4613 osób.

Z województwa pomorskiego do nowego parlamentu wejdzie po pięciu przedstawicieli PO (Adam Korol, Sławomir Neumann, Agnieszka Pomaska, Jerzy Borowczak, Małgorzata Chmiel) i PiS (Jarosław Sellin, Andrzej Jaworski, Kazimierz Smoliński, Tadeusz Cymański, Jan Kilian). Po jednym przedstawicielu będą natomiast miały Nowoczesna (Ewa Lieder) i Kukiz’15 (Magdalena Błeńska).

Wyniki wyborów parlamentarnych z dnia 25 października 2015 roku w gminie Gniew: Frekwencja – 37,70 proc.

PiS – 33,88 proc.

PO – 29,93 proc.

Kukiz’15 – 12,53 proc.

Zjednoczona Lewica – 6,88 proc.

PSL – 4,61 proc.

Nowoczesna.pl – 4,18 proc.

Partia Razem - 4,16 proc.

KORWiN – 3,02 proc.

Komitet Stonogi – 0,82 proc.

Gniew pożegnał swojego burmistrza W poniedziałek, 19 października, na ulice Gniewu wyszły tłumy.

R

odzina, przyjaciele, przedstawiciele Samorządu Gminy Gniew, dziesiątki delegacji z zaprzyjaźnionych gmin, miast, instytucji i firm, a także setki mieszkańców gminy Gniew żegnali tego dnia Wojciecha Szulca, Zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy Gniew, który funkcję tę pełnił w latach 2010–2015. Ksiądz Proboszcz Zbigniew Rutkowski, w kazaniu wygłoszonym podczas mszy żałobnej podkreślił, iż

śmierć jest częścią Boskiego planu. I choć trudno tym co zostają pogodzić się z odejściem bliskiej osoby, to w cierpieniu Bóg nigdy nie pozostawia człowieka samego. „To, co dla ludzi jest końcem, dla Boga jest początkiem.” – mówił duchowny.

Wojciech Szulc, samorządowiec i społecznik, odszedł 13 października 2015 r.

Na zawsze pozostanie w naszej pamięci...

Redakcja

| 3

Redakcja

T e m at N u m e r u

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

| 5

by wspólnie włączyć się w obchody narodowego święta.

Fot. StudioA Fot. StudioA

Jak zawsze, najbardziej widowiskowym punktem programu jest wieczorna parada z pochodniami ulicami Gniewu.

Orszak na czele z Marszałkiem Józefem Piłsudskim tworzyli uczestnicy gniewskiego święta, których powitano gromkimi brawami na placu Grunwaldzkim, gdzie odbyła się dalsza część uroczystości.

Z balkonu gniewskiego magistratu do zebranych mieszkańców przemówił marszałek Piłsudski. Odsłuchano nagrania ze słowami narodowego bohatera, ale nie zabrakło też

W paradzie uczestniczyli: drużyny Gniewskiego Środowiska Związku Harcerstwa Rzeczpospolitej oraz harcerze z Kwidzyna oraz ze Smętowa Granicznego, społeczności i poczty sztandarowe Gimnazjum im. gen. J. Hallera w Gniewie, Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. ks. H. Mrossa, Zespołu Szkół im. J. Czyżewskiego w Opaleniu, Szkoły Podstawowej im. K. Makuszyńskiego w Polskim Gronowie, Szkoły Podstawowej im. bł. ks. J. Popiełuszki w Piasecznie, Szkoły Podstawowej im. Jana III Sobieskiego w Gniewie, poczty sztandarowe NSZZ Solidarność Fama Gniew, NSZZ Solidarność Rolników Indywidualnych oraz OSP w Gniewie, Szkolny Klub Wolontariusza, Młodzieżowa Drużyna OSP, Żółty Regiment Piechoty, Chorągiew Husarska Województwa Pomorskiego, Gniewska Orkiestra Dęta, Chór Cantores Minores, mieszkańcy gminy Gniew.

Fot. StudioA

Fot. StudioA

ubiegłych mieszkańcy uczestniczyli w uroczystej eucharystii w intencji Ojczyzny. Za poległych o wolność i niepodległość kraju modlił się ks. Zbigniew Rutkowski. Duchowny wspomniał także o Papieżu Janie Pawle II, dla którego Polska i Ojczyzna były bardzo bliskie. Po uroczystej mszy św., gniewski chór Cantores Minores poprowadził wspólne patriotyczne śpiewanie. Gniewską świątynię wypełniły dźwięki takich piosenek jak: „Przybyli ułani pod okienko”, „O mój rozmarynie” czy „Wojenko, wojenko”.

Fot. StudioA

P

rzed modlitwą w kościele św.

Mikołaja w Gniewie włodarze naszej gminy w osobach burmistrz Marii Taraszkiewicz-Gurzyńskiej, Przewodniczącej Rady Miejskiej Walentyny Czapskiej i jej zastępcy Marka Barnika złożyli wiązankę kwiatów i zapalili znicze pod Pomnikiem Pomordowanych na gniewskim cmentarzu. Wartę honorową pełnili gniewscy harcerze.

Impreza, choć już cykliczna, za każdym razem budzi wiele emocji, uczuć i patriotycznych refleksji. Wzorem lat

Paulina Raińska

Fot. StudioA

i stowarzyszeń oraz przedstawiciele pocztów sztandarowych licznie zgromadzili się tego dnia w Gniewie,

Fot. StudioA

Paradzie Niepodległości. Po raz kolejny rekonstruktorzy historyczni, członkowie najróżniejszych grup

Fot. StudioA

W środę, 11 listopada mieszkańcy naszej gminy mieli okazję uczestniczyć w piątej już Gniewskiej

przemowy jego żywej kopii, w którą wcielił się historyk Maciej Szultz.

Gniewskie obchody święta zwieńczono pokazem sztucznych ogni oraz patriotycznym występem Gniewskiej Orkiestry Dętej.

Burmistrz Miasta i Gminy Gniew Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska podziękowała wszystkim grupom oraz organizatorom wydarzenia za włączenie się w obchody 11 listopada. Nade wszystko dziękowała Bogu za pogodę, która w tym roku wyjątkowo dopisała uczestnikom parady. n

Fot. StudioA

Fot. StudioA

Fot. StudioA

Gniewianie na Święcie Niepodległości

Organizatorami gniewskich obchodów Święta Niepodległości byli: Gniewskie Środowisko ZHR, Parafia św. Mikołaja w Gniewie, Centrum Aktywnych – Gniew, chór Cantores Minores oraz Urząd Miasta i Gminy Gniew.

Gniewska Parada Niepodległości została dofinansowana ze środków Powiatu Tczewskiego oraz Gminy Gniew.

T e m a tW msi k er só i ącci a e

]]Zbadaj nerki za darmo

Pierwszego dnia wyjazdu w spotkaniu wzięli również udział: Burmistrz Miasta i Gminy Gniew Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska, dyrektor GOS-u Maciej Mosiński oraz Magdalena FrostGuz, kierownik Referatu Promocji i Informacji.

59 akcja Nefrotest rozpoczyna się w powiecie kwidzyńskim oraz gminie Gniew. Już 2 grudnia prawie 1500 skierowań (ważnych do końca lutego 2016 r.) na bezpłatne badania krwi i moczu trafi do lekarzy rodzinnych i specjalistów w regionie. Badania te umożliwią wczesne wykrycie chorób nerek, a skierowania mogą otrzymać ci mieszkańcy, którzy ukończyli 45 lat i znajdują się w grupie ryzyka (chorują na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, choroby sercowo-naczyniowe, lub schorzenia nerek występują w ich rodzinie). By otrzymać skierowanie wystarczy po 2 grudnia odwiedzić swojego lekarza rodzinnego.

Kampania Nefrotest ma uświadomić Polakom jak ważne dla naszego organizmu są nerki.

Na co dzień w mediach ukazuje się wiele informacji dotyczących nowotworów czy chorób serca, a nerkom nie poświęca się zbyt wiele uwagi, a to błąd. – Nerki nie bolą, więc choroba rozwija się bezobjawowo przez wiele lat. Pacjenci trafiają do nas z zaawansowanym stopniem choroby, kiedy konieczne są dializy lub przeszczep. A można tego skutecznie uniknąć badając co roku krew i mocz – tłumaczy lek. med. Monika Sobańska, dyrektor Centrum Dializ Fresenius w Kwidzynie.

Redakcja

]]Nowy numer do parafii Parafia św. Mikołaja w Gniewie ma nowy numer telefonu. Obecnie osoby, które chciałyby skontaktować się z probostwem powinny to robić na numer telefonu komórkowego 609 566 333.

Na ten numer można również wysłać SMS z intencją swojej modlitwy do Banku Modlitwy.

Redakcja

instruktora, Maksymiliana Flemminga. Również na te zajęcia młodzież chętnie uczęszcza. Do nauki młodzi kuglarze wykorzystują m.in. kije i poi.

6 listopada Przedszkole w Gniewie odwiedzili aktorzy z „Teatru Clowna Pinezki”.

Clown Pinezka od wielu lat jeździ ze swoimi spektaklami po całym świecie. Przedszkolaki z Gniewu również mogli poznać przygody Clowna. Aktorzy zadbali, aby nie było nudno.

Zaprosili widzów do wspólnego podróżowania. Spektakl łączył w sobie elementy teatru i cyrku. Taniec, akrobacja, marionetki, maski, szczudła, żonglerka, to wszystko połączyli w jedną całość.

W październiku i na początku listopada odbywał się remont drogi krajowej nr 91. Podczas prac wyremontowana została nawierzchnia na odcinku około 1,3 km od stacji benzynowej do wysokości sklepu Biedronka.

W ramach robót sfrezowana została stara nawierzchnia, a następnie wykonane zostały dwie nowe warstwy: wyrównawcza i ścieralna. W dniach 16–20 listopada zaplanowane jest malowanie jezdni (o ile dopiszą warunki pogodowe).

Redakcja

Redakcja

]]Wolontariusze w Osieku 13–14 października na zaproszenie ks. Zdzisława Ossowskiego piętnaścioro wolontariuszy pojechało do Osieka. Wyjazd był nagrodą za pracę wolontariuszy podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzyki „Gospel”.

We wtorek, 13 października, wolontariusze uczestniczyli we mszy świętej i różańcu, modląc się o uczniów i nauczycieli z gminy Gniew.

Drugiego dnia grupa spacerowała po Osieku i okolicznym lesie. – Udało nam się zebrać kilka grzybów dla księdza Zdzisława – opowiada jedna z opiekunek grupy, Katarzyna Puczyńska.

– Dziękujemy pani burmistrz za smaczny poczęstunek oraz upominki, zaś księdzu Zdzisławowi za tak wspaniałe ugoszczenie nas, miłą atmosferę i ciepłe słowa. A Wam drodzy uczniowie dziękujemy za życzenia i piękne śpiewy z okazji Dnia Nauczyciela – dodaje druga z opiekunek, Renata Reńska.

fot. Bajeczna Kraina

fot. SzKW

]]Teatr Światła i Cienia w Opaleniu W dniach 6–10 października młodzież uczęszczająca na zajęcia pozaszkolne do Domu Kultury w Opaleniu wzięła udział w warsztatach organizowanych w Kwidzynie z okazji 10. Międzynarodowego 14. Festiwalu Animo 2015’. Zajęcia prowadzone były przez pana Krzysztofa Zemło, mistrza teatru cieni, na co dzień związanego z teatrem w Białymstoku. Każdy z uczestników miał szansę na rozwój swoich umiejętności. Młodzież m.in. wyklejała swoje cienie na podłodze, wycinała swoje popiersia, tworzyła krótkie scenki.

Ponadto 7 października w tzw. ,,Dużym Teatrze” uczniowie obejrzeli spektakl pt. ,,Kraina Czarów”, wystawiony przez artystów z Portugali.

Ostatniego dnia opaleńska młodzież wystawiła spektakl będący wynikiem ich prawie tygodniowej pracy. Na samo przedstawienie przybyło około 30 gości, w tym lalkarze, aktorzy cieniowi, wolontariusze oraz opiekunowie. Spektakl wypadł bardzo dobrze, a młodych aktorów utytułowano ,,Pokoleniem Nowego Teatru”.

Inną formą teatru jest teatr światła, który rozpoczął się 2 października warsztatami fireshow. Zajęcia prowadzone są przez

]]Przygotowania do zimy 2 października w Przedszkolu Niepublicznym Bajeczna Kraina maluchy robiły zapasy na zimowe dni: kompoty z jabłek i gruszek.

Dzieci, po uprzednim zaprezentowaniu owoców, mogły je posmakować, aby później zająć się ochoczo robieniem pysznych przetworów. – Nasze Smerfy wspaniale odnalazły się w nowej roli: kroiły owoce, wkładały je do wcześniej przygotowanych słoików oraz robiły zaprawę z cukru i wody. Po ugotowaniu naszych kompotów maluszki pięknie je udekorowały i stworzyliśmy na naszym parapecie mini spiżarnię – opowiada Joanna Rus z Bajecznej Krainy.

Redakcja

| 7

Radni zdecydowali Nowe nazwy ulic w Piasecznie, kwestie śmieci i edukacji były głównymi tematami sesji Rady Miejskiej. Tym razem obrady odbyły się 28 października

Dowozy, dożywianie, demografia

Projekt pod nazwą Zapalone Dzieci dofinansowano ze środków Programu „Działaj Lokalnie” IX PolskoAmerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce, Ośrodek Działaj Lokalnie, Fundację Pokolenia oraz Urząd Miasta i Gminy Gniew.

]]DK 91 z lepszą nawierzchnią

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

w Domu Kultury w Opaleniu.

Sabina Noch

]]Teatr Clowna Pinezki

samorząd

FOT. A. Świercz-Hyska

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

fot. Dom Kultury w Opaleniu

6 |

Jednym z tematów wiodących październikowej sesji było przyjęcie sprawozdania o stanie realizacji zadań oświatowych gminy Gniew w roku szkolnym 2014/2015. Dyskutowano o spadającej liczbie uczniów gniewskiego gimnazjum.

W przeciągu 5 lat liczba ta spadła bowiem aż o 70 osób. Inna sytuacja jest w zespole szkół w Opaleniu i w gniewskiej podstawówce, gdzie uczniów znacząco przybywa. W pierwszej placówce związane jest to z przejęciem szkoły Pieniążkowie, w drugiej z przyjęciem do grona uczniów dużej grupy 6-latków. Z prognoz demograficznych wynika jednak, że w kolejnych latach liczby te będą malały.

Bardziej niż liczba uczniów, radnych martwiły jednak słabe wyniki egzaminów i sprawdzianów końcowych we wszystkich gminnych placówkach. Z uwagi na fakt, że wyniki egzaminów zewnętrznych są gorsze niż w powiecie i województwie, burmistrz na wniosek komisji społecznej, zobowiązała dyrektorów do przygotowania planów naprawczych, które będą miały na celu poprawę obecnej sytuacji.

Podczas obrad przytoczono również dane dotyczące dowozów do szkół. Otóż obecnie z takiej formy transportu korzysta 398 dzieci, czyli 23,20 proc. wszystkich uczniów gminy Gniew. Z pomocy państwa w zakresie dożywiania w 2014 r. korzystało natomiast 445 młodych osób. Łączny koszt związany z dożywianiem wyniósł 172 340 zł, w tym dotacja z budżetu państwa wyniosła 127 514 zł.

Dysproporcje są też widoczne przy subwencji oświatowej.

W 2015 r. wyniosła ona 10 939 489 zł, podczas gdy wydatki oświatowe kosztowały gminę 16 810 299 zł.

Radnych pochłonęła również dyskusja nad budową nowej szkoły podstawowej w Gniewie. Samorządowcy postanowili jednak kontynuować rozmowy podczas obrad komisji społecznej Rady Miejskiej.

Ważnym elementem obrad była dyskusja nad stawką za śmieci i o procesie nadawania nazw ulic w Piasecznie o tych sprawach piszemy na stronach 8 i 10.

Porozumienie burmistrzów Podczas obrad przegłosowano uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie miasta i gminy Gniew do inicjatywy pod nazwą: „Porozumienie między Burmistrzami dla zrównoważonej gospodarki energetycznej na szczeblu lokalnym”. Porozumienie to popularny ruch europejski, skupiający władze lokalne i regionalne, które dobrowolnie włączają się w działania na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii na podlegających im obszarach. Celem sygnatariuszy umowy jest zrealizowanie oraz wykroczenie poza unijny cel, jakim jest zmniejszenie emisji CO2 o 20 proc. do 2020 roku.

Drogi i chodniki

Z dożywiania w 2014 r. korzystało 445 młodych osób.

Koszt tym związany wyniósł 172 340 zł, w tym dotacja z budżetu państwa wyniosła 127 514 zł.

Październikowa sesja miała być też miejscem głosowania nad uchwałami dotyczącymi udzielenia pomocy finansowej Województwu Pomorskiemu na realizację remontu nawierzchni fragmentu drogi wojewódzkiej Nr 230 w Kursztynie oraz budowy chodnika wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 234 przy ul. Gniewskie Młyny w Gniewie. Zostały one jednak przeniesione na kolejne obrady sesji rady miejskiej.

– Aby gmina udzielała pomocy finansowej innemu samorządowi, ten samorząd musi się opowiedzieć że on tego chce.

Na dzień dzisiejszy w projekcie Zarządu Dróg Wojewódzkich nie ma takiej pozycji zarówno dotyczącej Kursztyna, jak i ul. Gniewskich Młynów. Rozmowy cały czas są prowadzone myślę, że nic nie będzie stało na przeszkodzie, żeby na następnej sesji te uchwały znalazły się w porządku obrad – informowała burmistrz Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska.

Oświadczenie trzech radnych Obrady sesji stały się miejscem wystąpienia grupy radnych.

Grzegorz Wasielewski, w imieniu swoim oraz Damiana Szmyta i Tomasza Kotlengi odczytał oświadczenie, które zaczynało się od słów: „Z uwagi na pojawiające się w lokalnej prasie nieodpowiedzialne wypowiedzi Burmistrz Miasta i Gminy Gniew Marii Taraszkiewicz-Gurzyńskiej, sugerujące jakoby nasze działania, jako radnych Rady Miejskiej w Gniewie, miały doprowadzić do tragicznej śmierci Zastępcy Burmistrza Gminy Gniew śp. Wojciecha Szulca, czujemy się w obowiązku zareagować”. Swoje wystąpienie zakończyli natomiast: „W żadnym wypadku na naszych profilach, czy w naszych komentarzach nie podjęliśmy się personalnego ataku. Jako radni mamy prawo do krytyki. Sami jesteśmy też jej poddani. Na krzywdzące stwierdzenia jesteśmy zmuszeniu zareagować, gdyż to właśnie takie wypowiedzi nasilają falę bezpodstawnych oskarżeń i szargają dobrym imieniem naszym i naszych rodzin”.

Całość swojego wystąpienia panowie zamieścili na portalu społecznościowym Facebook, podkreślali też, że wszystkie swoje działania konsultują z prawnikiem.

Po obradach radni zostali zaproszeni przez dyrektora Zespołu Szkół im J. Czyżewskiego Mirosława Narlocha do zwiedzenia placówki. Samorządowcy, którzy zdecydowali się na spacer, zobaczyć mogli jak wyglądają klasy, jakie innowacje powprowadzano w szkole oraz usłyszeli o planach rozwoju placówki. n Agnieszka Świercz-Hyska

Z życia Gminy

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

Opłaca się segregować

Ołtarz przyszłości

Dwa razy mniej płacą za odpady osoby, które zadeklarowały, że sortują swoje śmieci. Warto o tym

Najprawdopodobniej pierwszy na świecie telewizyjny

pamiętać, zwłaszcza, że radni przegłosowali podwyżki. Od nowego roku stawka za wywóz śmieci

ołtarz powstaje właśnie w Gniewie. Jego serce,

segregowanych wyniesie 13,50 zł, a za niesegregowane 27 zł od osoby.

czyli monitor już działa. Na ekranie wyświetlają się

| 9

FOT. A. Świercz-Hyska

samorząd

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

krótkie informacje o 239 świętych i błogosławionych.

S

karbnik gminy, Maria Olszewska, przekonywała podczas sesji Rady Miejskiej w Opaleniu, iż podwyżki są nieuniknione. – Może jeszcze na październik wystarczy mi funduszy na odbiór śmieci, ale kosztem inwestycji musiałam robić przesunięcia w budżecie. Niestety w listopadzie i grudniu będę musiała zabezpieczyć następne środki. Niestety tych pieniędzy nie ma.

Brakuje 320 tys. zł. Chciałabym dodać, że jest też orzeczenie Krajowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które nakazuje gminie umotywować, dlaczego dochody oraz wydatki z tytułu odbioru śmieci nie bilansują się i co zrobiła gmina, aby takiej sytuacji zapobiec. Dlatego też, co miesiąc pod obrady wracają uchwały dotyczące podwyżki za odbiór śmieci – informowała pani skarbnik.

Biorąc pod uwagę dotychczasowy poziom ściągalności (92 proc.) oraz liczbę płatników (12 393) wyliczono, iż opłata jednostkowa, za osobę za miesiąc, powinna wynosić 16,43 zł, w tym 2,78 zł stanowi opłata za dostawę i utrzymanie pojemników. Gniewscy radni przegłosowali jednak stawkę

niższą, wynoszącą 13,50 zł.

Oprócz regularnego składania opłat, mieszkańcy gminy zobowiązani są do zgłaszania korekt swoich deklaracji.

–Kiedy urodzi się dziecko, ktoś umrze, przeprowadzi się, trzeba nam to zgłaszać. W przypadku nie złożenia wyjaśnień lub korekty naliczana jest opłata jak za odpady niesegregowane. Warto, więc o tym pamiętać – informuje Anna Mazur z Referatu Inwestycji i Infrastruktury gniewskiego urzędu. Jeżeli ktoś znajduje się w trudnej sytuacji finansowej może natomiast zwrócić się z prośbą o częściowe, bądź całkowite umorzenie opłat.

Tylko do 30 września br. takich umorzeń było na kwotę ponad 28 tys. zł. Jeżeli ktoś nie będzie jednak płacił, to w zależności od kwoty zadłużenia, naliczane będą odsetki, a sprawa docelowo trafi do urzędu skarbowego i komornika.

Osoby niesegregujące odpadów, mogą łatwo obniżyć swoje wydatki, poprzez sortowanie śmieci. Deklarację taką można zmienić w każdej chwili. – Trzeba jednak pamiętać, że jesteśmy w stanie udowodnić, czy ktoś rzeczywiście segreguje swoje odpady.

A po 4 upomnieniach w tej sprawie

w ciągu roku kalendarzowego, osoba taka otrzymuje karę poprzez naliczenie opłat jak za zbiórkę odpadów w sposób zmieszany – tłumaczy pani Mazur.

O tym, jakie śmieci należy na co dzień umieszczać w jakim pojemniku, przypomnimy Państwu w kolejnym numerze Nowin Gniewskich. Jeżeli chodzi o odpady wielkogabarytowe, dwa razy w roku odbywają się miejskie zbiórki. I tak w maju 2015 PUM Nowe odebrało od mieszkańców gminy 12,76 ton, a w październiku 13,60 ton odpadów. n

Docelowo ma ich być nawet 10 tysięcy.

N

owy ołtarz usytuowany będzie po prawej stronie kościoła na jednej z kolumn. – Jego elementami będzie klepsydra, symbolizująca czas, oraz emblemat sakramentów. Będzie też płaskorzeźba świata z dwoma aniołami. Jeden będzie trzymał telefon komórkowy, na którym widoczny będzie nowy numer telefonu do parafii, czyli 609 566 333. Drugi natomiast będzie miał pilot od telewizora.

W końcu jakie czasy, tacy aniołowie – opowiada ks. Zbigniew Rutkowski, proboszcz gniewskiej parafii.

Ołtarz wszystkich świętych i wszystkich błogosławionych z całego świata to obecnie ekran w ramce, na którym wyświetlają się po kolei krótkie informacje i wizerunki 239 świętych

Agnieszka Świercz-Hyska

Z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty m.in: zz odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych; zz tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych; zz obsługi administracyjnej systemu; zz edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi zz wyposażenia nieruchomości w pojemniki na odpady. Środki z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą być wykorzystane na cele niezwiązane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.

Opłaty powinny w całości pokryć wszystkie koszty systemu.

i błogosławionych. Opracowaniem treści życiorysów świętych i przygotowaniem zajmuje się Aleksander Cieszyński. Podjął się on również opracowania kolejnych plansz. Może to potrwać nawet kilka lat, bo świętych i błogosławionych jest w kościele katolickim około 10 tys. – Nasz nowy ołtarz ma pomóc, aby ci wszyscy bezrobotni święci mogli się za nas modlić – tłumaczy ks. Rutkowski. Stroną techniczną przy przygotowywaniu telewizyjnego ołtarza zajęli się bracia Marcin i Michał Sobierajscy z firmy burnIT. Jeszcze nie wiadomo kiedy nowy, wyjątkowy ołtarz będzie ukończony. Lipowe drewno, z którego będzie on wykonany już jest. Teraz rzeźbieniem zajmie się Zdzisław Marut. Kolejnym etapem

Nasz nowy ołtarz ma pomóc, aby ci wszyscy bezrobotni święci mogli się za nas modlić – tłumaczy ks. Rutkowski. prac, czyli malowaniem i złoceniami, zajmie się Tatiana Srokowska, konserwator zabytków, która odnawiała w kościele św. Mikołaja m.in. uszak (płaskorzeźbę z herbami papieży zasłaniająca reflektory) do ołtarza Jana Pawła II. Na pytanie, jakie niespodzianki szykuje jeszcze dla wiernych proboszcz gniewskiej parafii, duchowny odpowiedział, że następne to będą już chyba hologramy.

Litost to czeskie słowo, któremu najbliższe jest tłumaczenie: stanu agonii i męki, które są spowodowane nagłym spostrzeżeniem własnej nędzy. n Agnieszka Świercz-Hyska

Doradcy sportowi Wielokrotnie już odbywały się w Gniewie spotkania w sprawie powołania rady sportu. Ostateczna decyzja w tej sprawie zapadła 16 września. Tego dnia podjęto decyzję, że powstanie

Inwestycje

FOT. A. Świercz-Hyska

8 |

nowy organ doradczo-konsultacyjny Burmistrza Miasta i Gminy Gniew, czyli Gniewska Rada Sportu.

Nowy chodnik na os. Kopernika

do budynku nr 15 oraz od sali gimnastycznej przy szkole podstawowej, wzdłuż budynku wielorodzinnego nr 6, również przy ul. Kopernika.

Prace polegały na wymianie płyt chodnikowych na kostkę typu Polbruk.

Wymienione zostały też obrzeża i krawężniki betonowe.

Koszt modernizacji chodnika wyniósł 65 260 złotych. Prace wykonywała firma Inwest-Kom.

fot. P. Czech

Wymiana sieci gazociągowej Od 28 października PGNiG wymienia sieci gazociągowe na starym mieście.

Na początku wymieniono rury na ul.

Górny Podmur, obecnie wykopy prowadzone są na ul. Piłsudskiego. Po tym

W fot. P. Czech

Od 15 września do 22 października trwała modernizacja ciągu pieszego przy ul. Kopernika – od budynku nr 5

czasie na warsztat wzięty zostanie plac Grunwaldzki. Roboty ziemne uzależnione są od warunków pogodowych, stąd też nieznana jest konkretna data ich zakończenia. Sieci wymienia firma Instalatorstwo Usługi Gaz Co Mirosław Łubiarz. n Redakcja

śród głównych celów nowego organu będzie m.in. opiniowanie strategii rozwoju gminy w zakresie kultury fizycznej, projektu budżetu w części dotyczącej kultury fizycznej, projektów uchwał dotyczących rozwoju kultury fizycznej, programów rozwoju bazy sportowej na danym terenie, w tym w szczególności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym terenów wykorzystywanych na cele kultury fizycznej, oraz propagowanie przedsięwzięć sportowo-rekreacyjnych.

– Rada Sportu to dobry pomysł, i właściwy krok ku partycypacji. To przedstawiciele klubów sportowych

oraz nauczyciele WF-u najlepiej wiedzą, jakie są potrzeby mieszkańców w zakresie sportu i rekreacji. Przecież radni i burmistrz nie muszą znać się na wszystkich dziedzinach życia. Celem Rady Sportu będzie wyrażanie opinii o kierunkach działań związanych z infrastrukturą sportową oraz wzmacnianie współpracy pomiędzy podmiotami realizującymi działania z zakresu sportu i rekreacji na terenie Gminy Gniew – informuje prezes Stowarzyszenia Centrum Aktywnych – Gniew, Krzysztof Urban.

Pierwsze spotkanie nowego organu odbyło się 2 listopada. Poprowadziła je burmistrz Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska. – Chciałabym, aby sportem

zajął się ktoś, kto się na tym zna. Żebyście pomogli mi m.in. z ustaleniem sposobu finansowania sportu w naszej gminie – mówiła na wstępie włodarz. Podczas dyskusji poruszany był też temat powołania klas sportowych. Nie powołano natomiast władz rady. Kolejne spotkanie przedstawicieli sportu odbyło się 18 listopada.

W skład pierwszej Gniewskiej Rady Sportu weszli: Maciej Mosiński, Tomasz Ostrowski, Rafał Kwiatkowski, Adam Alaburda, Bartosz Zabrocki, Damian Szmyt, Sławomir Kensicki i Kazimierz Marut. n Agnieszka Świercz-Hyska

10 |

Z życia Gminy

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

wydarzenia

Zakończyła się termomodernizacja budynku szkoły podstawowej w Pieniążkowie. Projekt wykonany

FOT. P. Czech

C

elem konkursu było ograniczenie emisji dwutlenku węgla poprzez dofinansowanie przedsięwzięć poprawiających efektywność wykorzystywania energii w budynkach jednostek samorządu terytorialnego. WFOŚiGW w Gdańsku na realizację projektu w Szkole Podstawowej w Pieniążkowie udzielił dotacji w wysokości 118 000 zł.

Prace obejmowały termomodernizację elewacji, remont dachu, wymienione zostały drzwi i okna. Zmodernizowana została instalacja centralnego ogrzewania wraz z kotłownią. Do ogrzania budynku nie jest już stosowany ekogroszek. Teraz szkoła wykorzystuje odnawialne źródło energii – pellet. Dzięki temu rocznie o 135 ton zmniejszy się emisja dwutlenku węgla do atmosfery. – Bardzo cieszy nas fakt, że mogliśmy przystąpić do konkursu i uzyskać dofinansowanie, co

otworzyło drogę do szerszych prac wokół szkoły. Prace te w dalszym ciągu trwają i myślę, że uda się kompleksowo wyremontować budynek i całe otoczenie – twierdzi Mirosław Narloch, dyrektor Zespołu Szkół im. J. Czyżewskiego w Opaleniu.

Realizacji zadania towarzyszyła kampania informacyjno – edukacyjna.

Wynikiem tych działań było stworzenie

portalu o odnawialnych źródłach energii. – Portal pokazuje zalety ograniczania emisji CO2 oraz wskazuje możliwości pozyskania środków finansowych na takie przedsięwzięcia.

Planujemy dokonać termomodernizacji szkoły w Opaleniu. Poszukujemy wsparcia na nasze inwestycje, WFOŚiGW w Gdańsku jest solidnym partnerem, który pozwala na kluczowe inwestycje z zakresu ochrony środowiska, przyczyniając się do efektywności energetycznej naszej szkoły – dodaje dyrektor Mirosław Narloch.

Na stronie internetowej www.energia. wgniewie.pl zamieszczone zostały informacje na temat korzyści wynikających z termomodernizacji budynku i możliwości dofinansowania inwestycji proekologicznych. n

W długiej kolejce czekać musieli miłośnicy literatury, którzy chcieli FOT. A. Świercz-Hyska

Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Redakcja

Marczewski sam go napisał, a ja go tylko zaakceptowałem z drobnymi poprawkami – tłumaczył laureat Paszportu Polityki. Proboszcz gniewskiej parafii chciał też wiedzieć jak wyglądają spotkania pisarzy. – To nie jest tylko uczta duchowa. Pamiętam jeden telefon około 1.30 w nocy.

Krakowscy pisarze w czasie debaty zastanawiali się nad czymś niezmiernie ich frapującym. W słuchawce usłyszałem Wisławę Szymborską, i tak mniej więcej wyglądała nasza rozmowa: „– Ile wymion ma kaszubska krowa?

– zapytała pani Wisława.

– Tyle co zwykła plus dwa – odpowiedziałem zaspany.

– Dlaczego?

– Bo kaszubskie krowy są lepsze od wszystkich innych.

– Acha... – usłyszałem głos naszej noblistki, która przyjęła do wiadomości moje tłumaczenie, i zapewne Kraków myśli tak po dziś dzień” – wspominał w Gniewie Paweł Huelle.

MercedesBenz.

Z listów do Hrabala Pisarz opowiadał też między innymi o tym, jak powstawała książka „Mercedes Benz. Z listów do Hrabala”, czyli o swoich perypetiach z nauką jazdy.

I o tym jak napisana ona została jako

jedno zdanie, wydawca jednak nie zgodził się na taką koncepcję. Ostatecznie jednak pierwsze trzy strony książki to jedno rozbudowane zdanie.

Pisarz opowiadał też o swoich ulubionych autorach, o Gdańsku i zaangażowaniu politycznym.

Kolejka po autograf Paweł Huelle z każdym zamienił słowo, chętnie pozował do zdjęć, a nawet jednej ze swoich młodych fanek podarował książkę.

Po części pierwszej spotkania, dramaturg przeniósł się do zakrystii kościoła.

Tam ustawiła się długa kolejka gniewskich miłośników literatury, którzy chcieli otrzymać autograf i zrobić sobie pamiątkową fotografię ze znanym pisarzem. Paweł Huelle z każdym zamienił słowo, chętnie pozował do zdjęć, a nawet jednej ze swoich młodych fanek podarował książkę.

„Weiser Dawidek” w kamieniu Ostatnim punktem wieczoru było odsłonięcie kamiennej wersji „Weisera Dawidka”. Książka stała się elementem gniewskiego Ogrodu Historii. – Dzieło oparte jest o kulę ziemską, na której zaznaczono jedno miejsce: Gdańsk, miasto, z którym od urodzenia związany jest Paweł Huelle – tłumaczył ks. Rutkowski.

Październikowe spotkanie było trzecią wizytą Pawła Huelle w Gniewie. Wcześniej pisarz był tu w czasach jak to sam określił, kiedy zamek w Gniewie był jeszcze ruiną, a drugi raz jak remontowany był budynek koszarowca, czyli dzisiejszy Hotel Rycerski. n Agnieszka Świercz-Hyska

FOT. A. Świercz-Hyska

Agnieszka Świercz-Hyska

Stała się ona jednym z elementów gniewskiego Ogrodu Historii.

Paweł Huelle odpowiadał na pytania mieszkańców Gniewu. Najwięcej chciał się dowiedzieć ks. Zbigniew Rutkowski. Duchowny pytał między innymi o ekranizację książek pisarza.

– Nie chciałem brać udziału w tworzeniu scenariusza do filmu na podstawie „Weisera Dawidka”. Wojciech

że chcą mieszkać m.in. na ulicach: Oski, Akacjowej i alei ks. Myszkowskiego.

D

Odsłonięta została także książka w kamieniu „Weiser Dawidek”.

Ciekawi gniewianie

procedur 28 października 12 dróg w tej miejscowości otrzymało nowe nazwy. Mieszkańcy wybrali,

do braku lokalizacji ich zabudowań w terenie, przez np. służby medyczne, czy kuriera. Ponadto dokonuje się aktualizacji zbioru niespójnej numeracji porządkowej i tym samym eliminacji nieprawidłowości powstałych na przestrzeni lat. Wprowadzenie nazw ulic wydaje się jedyną możliwością doprowadzenia do zgodności ewidencji adresów – informuje Joanna Kamińska z Referatu Gospodarki Nieruchomościami gniewskiego urzędu.

Podczas obrad sesji Rady Miejskiej z dnia 28 października podjęta została uchwała w sprawie nadania nazw ulic w Piasecznie. Piaseckie drogi będą teraz nosiły nazwy: ul. Polna, ul. Kard. Wojtyły, ul. Gogolewska, ul. Kasztanowa, ul. Parkowa, ul. Królowej Pomorza, ul. Kwiatowa, ul. Kociewska, ul. Wiatrakowa, ul. Oski, ul. Akacjowa, Aleja ks. Myszkowskiego. n

św. Mikołaja w Gniewie odbyło się spotkanie autorskie z pisarzem.

S

Piaseczno stało się gminnym pionierem w nazewnictwie ulic. Według obowiązujących obecnie

oraz wprowadza możliwości współuczestniczenia w sprawach ważnych dla miejscowości – tłumaczy burmistrz Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska.

Piaseczno jest trzecią po Kolonii Ostrowickiej i Tymawie miejscowością, w której została przeprowadzona procedura, mająca na celu wprowadzenie nazw ulic oraz pierwszą, w której przeprowadzone konsultacje okazały się skuteczne.

W Piasecznie nazwy ulic zostały przedstawione w ankietach, które zostały wypełnione przez 45,13 proc. spośród uprawnionych do głosowania.

Spośród ankietowanych 41 proc. opowiedziało się za wprowadzeniem nazw ulic. – Dynamiczny rozwój w ostatnich latach, także w miejscowości Piaseczno, wprowadził konieczność nadawania numerów porządkowych nowo powstałym budynkom. Wiąże się to z obawą mieszkańców, co

otrzymać autograf Pawła Huelle. W niedzielę, 18 października, w kościele

potkanie z gniewianami Paweł Huelle rozpoczął od przeczytania fragmentu jednego ze swoich esejów. Jak przystało na miejsce, w którym odbywało się spotkanie, dotyczył on duchowieństwa, a dokładnie historii wymyślanych w dawnych czasach przez jezuitów. Pisarz opowiadał też, jak to będąc młodym człowiekiem chciał zostać duchownym.– Było to w czasach, kiedy nabożeństwa odprawiane były w liturgii łacińskiej.

A mi, jako dziecku, strasznie się ten język podobał i wyobrażałem sobie, jak to by było, jakbym to ja tak stał przed ołtarzem – wspominał dramaturg. Podkreślał on też wyjątkowość miejsca, w którym odbywało się spotkanie. – Występowanie w przestrzeni sakralnej zobowiązuje. Wcześniej tylko dwa razy występowałem w kościele, ale było to w czasie stanu wojennego – mówił w gniewskiej świątyni pisarz.

Mieszkańcy Osek

ebata dotycząca nadania nazw ulic w Piasecznie odbyła się 7 lutego 2015 r. Na zaproszenie radnego Andrzeja Lorbieckiego odpowiedzieli mieszkańcy miejscowości i pracownicy Urzędu Miasta i Gminy Gniew. W zebraniu wzięły udział 44 osoby, z czego aż 38 głosowało za nadaniem ulicom nazw. – Na szczególną uwagę zasługuje silna inicjatywa lokalna oraz udział społeczności lokalnej w procesie kształtowania ładu społecznego. Aby zapoznać się z opinią mieszkańców miejscowości, przeprowadzone zostały konsultacje społeczne, które dają możliwość społeczności lokalnej do wypowiedzenia się w sprawach ważnych dla sołectwa, zgodnie z ich oczekiwaniami. Włączenie w działalność lokalną mieszkańców danej miejscowości zwiększa poczucie tożsamości z miejscem bytu

| 11

Ile wymion ma kaszubska krowa?

135 ton dwutlenku węgla mniej do atmosfery został w ramach konkursu „TermoPomorze”, ogłoszonego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

Paweł Huelle to pisarz, poeta, dramaturg, scenarzysta, autor słuchowisk, felietonista i krytyk literacki. Urodzony w 1957 r. w Gdańsku, studiował filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. Debiutował wierszami i opowiadaniami w „Twórczości”. W 1987 r. ukazała się jego pierwsza powieść „Weiser Dawidek”. Następnie ukazały się „Opowiadania na czas przeprowadzki”, „Wiersze”, „Pierwsza miłość i inne opowiadania” oraz „Mercedes Benz.

Z listów do Hrabala”. Kolejny był „Castorp”, „Ostatnia wieczerza”, „Opowieści chłodnego morza” i „Śpiewaj ogrody”.

Jego twórczość została przetłumaczona na angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, włoski, czeski, fiński, szwedzki i holenderski.

W 2008 r. Paweł Huelle za powieść „Ostatnia Wieczerza” był nominowany do Nagrody Literackiej Nike, a w 2001 r. za książkę „Mercedes-Benz”. W 2001 r. został również laureatem Paszportu Polityki. W 2012 r. prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

12 |

Z życia Gminy

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

FOT. NIEFORMALNA GRUPA AKTYWNYCH

Budowali roboty Warsztaty pn.: „Mój Pierwszy Robot”, które odbywały się m.in. w świetlicy wiejskiej w Jeleniu dobiegły końca. Zajęcia polegały na budowie minirobotów z klocków oraz zabawek solarnych, które można wprawiać w ruch poprzez panel solarny, baterię lub zaprogramować komputerowo.

Z życia Gminy

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

| 13

Niska emisja – dziękuję, nie truję Ruszyła kampania informacyjno-edukacyjna w ramach projektu „Czyste powietrze Miasta i Gminy Gniew”. Zarówno w mieście jak i w gminie rozwieszane są plakaty edukacyjne, informujące o zakazie palenia śmieci w paleniskach domowych oraz

Pomarańczowa pantera i ratowanie kasztanowców Nieformalna Grupa Aktywnych wraz z sołtysem i Radą Sołecką z Jelenia a także aktywnymi mieszkańcy miejscowości, mogą się pochwalić realizacją wielu projektów o różnej tematyce, dla których pozyskali granty finansowe. Przez pół roku dzieci i młodzież z sołectwa mogły kontynuować kurs tańca. Projekt ten realizowany był przy współpracy z Gminnym Ośrodkiem Sportu. – Odbył się także wyjazd na kręgielnię i na basen. Bardzo hucznie obchodzono Dzień Kobiet, dla których przygotowano wykład położnej, pokaz tańca, poczęstunek oraz usługi

Bardzo dużym zainteresowaniem cieszyły się zabawki solarne, które można było wprowadzać w ruch poprzez silnik podłączony do panelu solarnego.

o problemach niskiej emisji. Rozdawane są

makijażystek. Podczas obchodów Dnia Dziecka powstał ogromny pociąg z kartonów, megaplakat o wakacjach, zagościł Animator oraz Straż Pożarna.

Nie zabrakło również zabaw, konkursów, loterii fantowej i słodkości – wspomina sołtys Tadeusz Netkowski.

Ponadto podczas imprezy z okazji pożegnania wakacji, oprócz świetnej zabawy, organizatorzy zadbali o edukację na temat segregacji odpadów w ramach programu Porządne Pomorze. Zorganizowano rozgrywki w piłkarzyki stołowe. Rozegrano bardzo emocjonujące mecze i wyłoniono mistrzów. Ostatnio świetlicę odwiedził teatr Duet i najmłodsi mieszkańcy mogli obejrzeć sztukę pt. „Pomarańczowa Pantera”. W trakcie realizacji jest także projekt polegający na kontynuacji ratowania kasztanowców rosnących przy „starej szosie” w Jeleniu. Drzewa zarażone są bowiem szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem. n

też ulotki informacyjne na temat sposobów uzyskania dofinansowania na modernizację źródeł energii cieplnej.

W

raz z nadejściem chłodnych dni i rozpoczynającym się sezonem grzewczym, jak co roku powraca temat niskiej emisji oraz jej szkodliwego wpływu na zdrowie człowieka i środowisko.

Skąd ten problem?

Redakcja

Nieformalna Grupa Aktywnych planuje kontynuację zajęć z budowy minirobotów w okresie zimowym. Wszystkich zainteresowanych współpracą z aktywnymi mieszkańcami Jelenia zapraszamy do kontaktu z sołtysem Tadeuszem Netkowskim, tel. 727 575 510.

Projekt „Mój Pierwszy Robot” został zrealizowany z Funduszu Akumulator Społeczny, współfinansowanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

FOT. NIEFORMALNA GRUPA AKTYWNYCH

najmłodszych uczestników, dla których budowa minirobotów z Lego była zbyt trudna. Dla nich zakupiono sześć zabawek, którymi można sterować przy pomocy pilota. Na zakończenie projektu kilkunastu uczestników zajęć wybrało się do Zespołu Szkół im. J. Czyżewskiego w Opaleniu, gdzie Krzysztof Markowski wraz z dyrektorem Mirosławem Narlochem i jego synem Kacprem zaprezentowali roboty, które można konstruować na zajęciach z robotyki. Okazało się, że konstrukcja i programowanie trudnych instalacji jest bardzo podobne do tych, które znali już uczestnicy zajęć z Jelenia.

FOT. NIEFORMALNA GRUPA AKTYWNYCH

Z

ajęcia odbywały się od lipca do października. Prowadzili je członkowie Nieformalnej Grupy Aktywnych z Jelenia, którą tworzą m.in.: Tadeusz Netkowski, Anna Ziołkowska, Katarzyna Lubińska oraz Jakub Netkowski. W realizację projektu zaangażował się również mieszkaniec sołectwa Rakowiec Mateusz Chrzanowski. Poza zajęciami w świetlicy wiejskiej w Jeleniu odbyły się trzy warsztaty w pracowni Orange w Gniewie, zajęcia pokazowe w przedszkolu Bajeczna Kraina w Gniewie, w przedszkolu w Jeleniu oraz w Domu Kultury w Piasecznie.

– Uczestnicy zajęć mieli okazję spędzić w ciekawy sposób wolny czas. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszyły się zabawki solarne, które można było wprowadzać w ruch poprzez silnik podłączony do panelu solarnego. Instalacja wystawiona na słońce, którego nie brakowało tego lata poruszała się – opowiada Anna Ziołkowska. Budowa robotów z klocków Lego okazała się również nie lada wyzwaniem dla młodych konstruktorów, jednak wytrwałość i cierpliwość została nagrodzona. Po dwóch a czasami czterech godzinach ciężkiej grupowej pracy można było podziwiać pojazdy, które naprawdę jeździły i różne zwierzęta, które się poruszały.

Podczas zajęć nie pominięto

Przestarzałe i niesprawne urządzenia grzewcze, niska jakość węgla, spalanie w piecach odpadów, a także nieodpowiedni stan instalacji kominowych – to główne przyczyny niskiej emisji.

Palenie śmieci to efekt ludzkiej bezmyślności. Ludzie wrzucają do pieców wszystko, co mają pod ręką: plastikowe butelki, pocięte opony, foliowe worki i reklamówki, opakowania po jedzeniu, części mebli, styropian, pudełka po farbach, odzież i wiele innych odpadów. Z kominów wydobywa się wtedy charakterystyczny dym i nieprzyjemny zapach. Mieszkańcy często nie zdają sobie sprawy, jak poważne konsekwencje ma to dla zdrowia. Podczas procesu spalania do atmosfery przedostaje się wiele groźnych zanieczyszczeń, które emitowane są z tak zwanych źródeł emisji niskiej, czyli niskich kominów gospodarstw domowych. W takiej sytuacji uniemożliwione zostaje wyniesienie zanieczyszczeń na duże odległości i ich rozproszenie przez wiatr.

Czym to grozi?

Odpady w warunkach domowych palone są w niskich temperaturach, powoduje to wydzielanie się ogromnych ilości niebezpiecznych związków chemicznych. Przez kominy wydobywają się m. in. tlenek i dwutlenek węgla, tlenki siarki i azotu, groźne

Plakat o niskiej emisji – kampania informacyjna w gminie Gniew. związki chloru i fluoru, rtęć, kadm, ołów, mangan, chrom, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, węglowodory alifatyczne oraz pyły wraz z rakotwórczymi smołowymi aerozolami. Zanieczyszczenia w powietrzu wpływają na cały nasz organizm i chociaż skutki ich oddziaływania nie są widoczne natychmiast, to gromadzące się toksyny mają znaczący wpływ na nasze zdrowie.

Wymienione pyły i substancje mogą powodować: zwiększenie ryzyka zachorowania na raka choroby układu oddechowego niewydolność krążenia nadciśnienie tętnicze nawracające bóle głowy podrażnienie spojówek oraz błon śluzowych alergie, zmiany skórne astmę Kolejnym problemem jest to, iż związki chemiczne powstałe wskutek spalania

Podczas spalania do atmosfery przedostaje się wiele groźnych zanieczyszczeń, które emitowane są z tak zwanych źródeł emisji niskiej, czyli niskich kominów gospodarstw domowych.

odpadów z tworzyw sztucznych, mają bardzo negatywny wpływ na stan techniczny przewodów kominowych poprzez tworzenie się tzw. sadzy mokrej. Działa ona destrukcyjnie na ścianki przewodów kominowych.

Sadza ta jest bardzo trudna do usunięcia, a zapalenie się jej w przewodzie kominowym jest groźne dla otoczenia i może spowodować pożar budynku.

Co robić, aby temu zapobiec? nie pal śmieci kupuj węgiel tylko dobrej jakości wymień kocioł węglowy na nowoczesny uświadamiaj innym jak poważny jest problem przyłącz swój dom do sieci cieplnej, jeśli masz taką możliwość Wydajność energetyczna spalania śmieci jest niewielka, a konsekwencje mogą być bardzo poważne. n Urząd Miasta i Gminy Gniew

wydarzenia

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

Śpiewając modlili się podwójnie

Dr Krzysztof Halicki promował w Gniewie swoją nową książkę pt: „Policja Polityczna na Pomorzu w latach

W piątek, 23 października odbył się XVII Gminny Przegląd Pieśni i Piosenki Religijnej pod hasłem

1920 – 1939”. Spotkanie z autorem odbyło się w środę, 21 października, w Sali Kameralnej.

„Jan Paweł II – Patron rodziny”. Impreza zorganizowana została przez Powiatową i Miejską Bibliotekę

G

Publiczną im. ks. Fabiana Wierzchowskiego w Gniewie.

odgrywała fotografia, małe kamery miały wielkość guzika. Wiadomości przytwierdzano pod piórami ogona gołębia, w obcasach, zelówkach. Do sporządzania tajnych pism używano soku cytrynowego, czy jabłkowego, które odczytywano po ogrzaniu papieru. Wiele

Dr Halicki podczas spotkania z gniewianami.

emocji wzbudził policyjny szyfr. Dr Halicki opowiadał również, że szpital w terminologii funkcjonariuszy oznaczał areszt, choroba – aresztowanie, epidemia – likwidację. W dalszej części spotkania słuchacze pytali m.in.: o stawki dla konfidentów i jak werbowano ich do współpracy.

Dr Halicki podczas spotkania z gniewianami zapowiedział też, że pracuje nad publikacją dotyczącą pożaru gniewskiego zamku.

W czytelni gniewskiej biblioteki można nabyć książki dr Halickiego. „Policja Polityczna na Pomorzu w latach 1920–1939” kosztuje 40 zł, „Dzieje policji w Gniewie i regionie w latach 1920–2013” – 30 zł.

W pakiecie, za obie książki zapłacą państwo jednak tylko 60 zł.

Zachęcamy do kupna i lektury. n

W

przeglądzie udział brać mogli mieszkańcy gminy Gniew mający minimum sześć lat. Ich zadaniem było zaśpiewanie dwóch pieśni religijnych w tym, jednej Maryjnej.

Zebranych w Sali Kameralnej uczestników przeglądu, rodziców, szkolnych opiekunów oraz zaproszonych gości powitała Jadwiga Mielke, która w obecności sekretarz Miasta i Gminy Gniew Danuty Zgubieńskiej i ks. proboszcza Zbigniewa Rutkowskiego oficjalnie

FOT. BIBLIOTEKA

ości powitała Jadwiga Mielke, dyrektor gniewskiej biblioteki.

Było to już drugie takie spotkanie z Krzysztofem Halickim. Sylwetkę bohatera wieczoru przedstawiła zebranym Judyta Dworakowska.

Dr Krzysztof Halicki przedstawił zgromadzonym najciekawsze informacje, które zawarł w swojej publikacji. Opowiadał, że w policji politycznej służyła tylko elita. Funkcjonariusze musieli złożyć zobowiązanie dochowania ścisłej tajemnicy.

Autor opowiadał, że w Tczewie krzyżowały się drogi szpiegów. To właśnie tam zatrzymano wiele osób przemycających tajne akta. Autor mówił też o metodach pracy informacyjno-wywiadowczej, o strukturze współpracowników: konfidentach, informatorach, obserwatorach. W pracy operacyjnej ważną rolę

FOT. A. BARTOSZEK-PUSTKOWSKA

Policja polityczna – dowiedz się więcej

Aneta Bartoszek-Pustkowska

Książki naszych marzeń FOT. BIBLIOTEKA

Gmina Gniew otrzymała wsparcie finansowe w ramach rządowego programu „Książki naszych marzeń”.

Wniosek złożony przez Burmistrza Miasta i Gminy Gniew został pozytywnie zweryfikowany i dzięki temu cztery szkoły z gminy otrzymały środki przeznaczone na wzbogacenie zasobów bibliotek szkolnych.

N

ajważniejszym rezultatem programu ma być trwałe zainteresowanie młodych ludzi czytaniem.

– Łącznie urząd uzyskał 6640 zł. Ze swoich środków gmina dołożyć musiała tylko 1660 zł. Pieniądze te przeznaczone mają być na książki do bibliotek. Nie mogą to jednak być pozycje z listy lektur – informuje Joanna Jaskólska, kierownik Referatu Społecznego Urzędu Miasta i Gminy Gniew.

Dzięki programowi „Książki naszych marzeń” nowe pozycje trafią do szkół podstawowych w Gniewie, Polskim Gronowie, Piasecznie i do zespołu szkół w Opaleniu. – Jesteśmy w trakcie przygotowań listy książek. Ustalają ją poloniści wspólnie z bibliotekarzami i uczniami.

Poprosiliśmy również o pomoc rodziców, aby polecili swoje ulubione tytuły z czasów szkolnych – informuje Hanna Sobierajska, dyrektor Szkoły Podstawowej im. Jana III Sobieskiego w Gniewie.

Listy książek przygotowały już placówki z Piaseczna i Polskiego Gronowa. I tak młodzi ludzie i grono pedagogiczne z Piaseczna zdecydowało się np. na Harrego Pottera, Hobbita, Muminki czy Mikołajka. W Polskim Gronowie wybrano natomiast m.in. Opowieści z Narni i Tajemniczy Ogród. – W roku 2014 szkoła nie kupiła nowych pozycji książkowych. W poprzednich latach doposażano księgozbiór, średnio o około 400 zł – tłumaczy Mirosława Szramka, dyrektor szkoły w Polskim Gronowie. Jej placówka otrzyma w ramach projektu ponad 1000 zł.

W Opaleniu w ciągu roku szkolnego wydaje się na nowe książki średnio 300 zł rocznie, pozyskane 2170 zł jest więc dużym zastrzykiem gotówki. – Po ustaleniu naszej listy, podzielimy nowe pozycje pomiędzy placówkę w Opaleniu i Pieniążkowie – tłumaczy Mirosław Narloch, dyrektor zespołu szkół w Opaleniu.

| 15

– Tematyka nowych książek ma być bliska współczesnym uczniom. Mają zaciekawiać, rozwijać zainteresowania, zdolności, zachęcać do czytania – dodaje pani Jaskólska.

Pozyskane środki wykorzystane muszą zostać do 31 grudnia 2015 r. W ramach projektu zorganizowane muszą też zostać imprezy promujące czytelnictwo i spotkania z rodzicami. „Książki naszych marzeń” to nie pierwszy projekt w ostatnim czasie, dzięki któremu udało się pozyskać środki na książki. W zeszłym roku dzięki współpracy w ramach programu Biblioteki Narodowej „Zakup nowości wydawniczych do bibliotek” do gniewskiej podstawówki trafiły 332 nowe pozycje książkowe. Ponadto w 2016 r. gmina zamierza włączyć się w nowy projekt “Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa”. W swych założeniach jest on zbliżony do „Książek naszych marzeń”.n Agnieszka Świercz-Hyska

otworzyła tegoroczny przegląd. – Śpiewanie na chwałę Bożą to rzecz bardzo wzniosła i potrzebna, a ten kto się modli śpiewając, modli się podwójnie. Wy dziś również modlicie się podwójnie – mówiła do młodzieży dyrektor gniewskiej książnicy Jadwiga Mielke.

Także ks. proboszcz Zbigniew Rutkowski i Danuta Zgubieńska gratulowali uczestnikom i opiekunom, ponieważ samo wzięcie udziału w przeglądzie jest sukcesem. Impreza odbywała się w kilku kategoriach wiekowych, podzielonych na zespoły i solistów.

W konkursowym jury zasiadły: Joanna Cerankowska, Mirosława Górna i Paulina Raińska. Komisja oceniała dykcję, intonację, przebieg harmoniczny – aranżację, ustawienie aparatu głosowego i oddechowego oraz ogólne wrażenie artystyczne.

W kategorii zespoły w wieku od 6 do 10 lat pierwsze miejsce zajął piasecki

chór Biedronki, drugie zespół wokalny ze szkoły podstawowej w Gniewie, a na trzecim kolejny zespół wokalny reprezentujący SP Gniew. W tej samej kategorii wiekowej, od 11 lat wzwyż, pierwsze miejsce zajął zespół Sacrum z parafii Piaseczno pod kierunkiem Krystiana Zimnego.

W kategorii najmłodszych solistów w wieku od 6 do 10 lat zwyciężyła Julia Wentlandt, za nią był Aleks Chyła, a na trzecim miejscu uplasowała się Laura Czajka. Wyróżnienia powędrowały na ręce Weroniki Jasiak i Marii Szmyt.

Wśród starszych solistów powyżej 11 roku życia jury przyznało pierwsze miejsce Marcie Chmielewskiej, drugie Darii Kordowskiej i trzecie Aleksandrze Ponczek.

Wyróżnienia powędrowały tymczasem do Fabiana Czajki i Kingi Kurcaby.

Koncert laureatów XVII Gminnego Przeglądu Pieśni i Piosenki Religijnej A.D. 2015 odbył się 15 listopada w Kościele Parafialnym pw. św. Mikołaja w Gniewie. n Judyta Dworakowska

Honorowy patronat: Proboszcz Parafii pw. św. Mikołaja w Gniewie, ks. Zbigniew Rutkowski oraz Burmistrz Miasta i Gminy Gniew Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska.

Patronat medialny: Radio „GŁOS” Pelplin, Nowiny Gniewskie Organizator przeglądu: Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. ks. Fabiana Wierzchowskiego w Gniewie Współorganizatorzy: Parafia pw. św. Mikołaja w Gniewie, Urząd Miasta i Gminy Gniew

FOT. BIBLIOTEKA

Z życia Gminy

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

FOT. BIBLIOTEKA

14 |

E k o - c e nt r u m h e l i a nt u s

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

FOT. EKO-CENTRUM HELIANTUS

„Błogosławiona wina” na dużym ekranie 27 września w Białej Podlaskiej odbył się uroczysty pokaz filmu pt. „Błogosławiona wina”, poświęconego historii wyjątkowego obrazu z Kodnia. W rolę głównego bohatera, Mikołaja Sapiehy, który wykradł z Watykanu cudowny obraz Matki Bożej Kodeńskiej, wcielił się kasztelan zamku w Gniewie Jarosław Struczyński.

FOT. UM BIAŁA PODLASKA

interesują się także zagraniczne, katolickie stacje telewizyjne.

Muzykę do 50-minutowego filmu skomponował Robert Janson.

Film powstał na podstawie powieści Zofii Kossak-Szczuckiej o historii

cudownego obrazu Matki Bożej Kodeńskiej. Choć akcja filmu dzieje się w Kodniu, to w Gniewie, obok Warszawy, a nawet Rzymu, powstawała znaczna część materiału z udziałem gniewskich odtwórców historycznych z chorągwi husarskiej i regimentu. n Redakcja

Mrozem we wroga Przygotowując się do jubileuszowych obchodów XXV Międzynarodowego Turnieju Rycerskiego króla Jana III postanowiliśmy przedstawić naszym czytelnikom sylwetki reprezentujących nas rycerzy. Jako pierwszego prezentujemy najmłodszego w tym gronie stażem, Krystiana Mróza. z najstarszym zawodnikiem Andy Deenem – wspomina gniewski rycerz.

Podczas swojego drugiego turnieju Arundel International Tournament w Wielkiej Brytanii młody zawodnik również odniósł sukces występując w duecie. Tym razem jego partnerem był Jarosław Struczyński, z którym zdobył w Anglii drugie miejsce drużynowo.

– Pozostał mi niedosyt, ponieważ przegraliśmy z gospodarzami zaledwie jednym punktem – opowiada Krystian Mróz. A co zrobić, żeby móc walczyć jak średniowieczni rycerze? – Po pierwsze trzeba być bardzo dobrym jeźdźcem. Po drugie trzeba poświęcić czas na ćwiczenia na sucho, czyli bez przeciwnika oraz być sprawnym

Krystian Mróz swoją przygodę z joustingiem rozpoczął w czerwcu 2015 r. fizycznie. Należy mieć też wyrozumiałą rodzinę. Zbroja turniejowa kosztuje od kilkunastu tysięcy złotych w górę. Dlatego dziękuję żonie, z którą to po raz kolejny przesunęliśmy termin remontu kuchni… – tłumaczy pan Mróz.

XXV Międzynarodowy Turniej Rycerski króla Jana III odbędzie się w dniach 24–26 czerwca 2016 r. n Agnieszka Świercz-Hyska

]]Owady w szkole i przedszkolu W październiku Eko-Centrum Heliantus realizowało warsztaty edukacyjne dla placówek oświatowych z województwa pomorskiego.

Zajęcia odbywały się w ramach projektu „Mój sąsiad owad, jak go polubić?” dofinansowanego ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Łącznie w zajęciach udział wzięło 30 grup z terenu powiatów tczewskiego, starogardzkiego i gdańskiego. Dzieci poznawały różnorodność świata owadów liczącego ponad

milion gatunków, budowę ciała owadów oraz ich rolę w przyrodzie. Dzięki zakupionym w ramach projektu pomocom dydaktycznym każdy mógł bezpośrednio zobaczyć i porównać kilka gatunków chrząszczy, muchówek, motyli. Jak się okazało nawet tak pospolity owad jak biedronka okazał się być pełen tajemnic, a jego złożony rozwój zagadką dla wielu uczniów. Po raz kolejny okazało się, że przyroda skrywa jeszcze wiele niespodzianek i tak naprawdę nasza wiedza o funkcjonowaniu ekosystemów jest nadal bardzo ograniczona. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że bez tytanicznej pracy miliardów owadów zapylających, nasza przyszłość maluje się w czarnych barwach. W Polsce owadopylnych jest około 60 gatunków roślin uprawnych, w tym: rzepak, słonecznik, lucerna, truskawki, maliny, agrest. Dzięki pracy owadów uprawiamy 140 gatunków roślin ogrodowych, w tym 15 gatunków drzew owocowych i krzewów, ok. 60 gatunków warzyw i ponad 60 gatunków roślin leczniczych. Jeśli nie zadbamy o owady, widmo globalnego głodu ziści się szybciej niż przypuszczamy.

Tak więc pamiętajmy o tym i zadbajmy, by w naszych ogrodach znalazło się miejsce dla owadów, a chemiczne środki ochrony roślin były stosowane tylko w ostateczności i z należytą starannością. Łukasz Ogonowski

Łukasz Ogonowski

FOT. PHOTOSM

M

ieszkający w Opaleniu Krystian Mróz konno jeździ od 6 lat. Od 2011 r. jest członkiem Chorągwi Husarskiej Marszałka Województwa Pomorskiego, a swoją przygodę z joustingiem rozpoczął w czerwcu 2015 r. Jego pierwszymi zawodami były występy podczas Turnieju Jana III Sobieskiego. – Oporządzenie husarskie z XVII w. bardzo się różni od XV wiecznej zbroi turniejowej. Mniejsza jest widoczność i swoboda ruchów. Inny jest też jej ciężar – opowiada pan Mróz.

W swoim debiucie rycerz uplasował się na drugim miejscu indywidualnie, i na tym samym drużynowo. – Dzięki losowaniu, wystąpiłem wówczas, jako najmłodszy jouster w turnieju w duecie

]]Sezon grzewczy rozpoczęty Jak co roku na przełomie października i listopada nad kominami miast i wsi unoszą się kłęby dymu. Jeśli wieje wiatr da się wytrzymać, gorzej gdy wilgotne jesienne powietrze „stoi”, a dym z komina osiada wokół.

Spalanie węgla to nadal jeden z najczęstszych sposobów na ogrzanie budynków – ekonomia jest prosta, niestety wiąże się on z emisją wielu zanieczyszczeń. Można jednak sprawić by proces spalania odbywał się w sposób jak najbardziej skuteczny. Należy przede wszystkim zadbać o drożność przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz stan kotła.

Nawet kiepski węgiel spali się lepiej i czyściej jeśli zapewnimy dostęp świeżego powietrza do paleniska. W zamkniętej szczelnie kotłowni ilość tlenu w powietrzu z czasem maleje i zakłóca proces spalania. Spada temperatura, powstaje więcej sadzy i szkodliwych gazów, a piec się „dusi”. Podobny efekt osiągniemy zarzucając ledwo rozpalone węgle dużą porcją nowego opału. Przez pierwsze kilkadziesiąt minut temperatura nie rośnie a wokół domu gęstnieje chmura dymu.

Wiele osób zakłada, że kiedy dołożą do opału trochę śmieci, to po pierwsze będzie cieplej, po drugie oszczędzą węgiel. Trzeba jednak pamiętać, że spalanie odpadów w domowych piecach i kotłowniach niszczy zarówno sam piec, jak i przewód kominowy oraz jest źródłem wielu szkodliwych i niebezpiecznych substancji. Są wśród nich związki wywołujące alergie, niewydolność układu oddechowego, choroby serca, i nowotwory.

]]Powiatowy Konkurs Wiedzy Ekologicznej W połowie miesiąca w szkołach podstawowych na terenie całego powiatu tczewskiego odbyły się eliminacje do IV Powiatowego Konkursu Wiedzy Ekologicznej. W pierwszym etapie uczniowie rywalizowali ze sobą, by wyłonić 3-osobową reprezentację szkoły, a już 17 listopada na zamku w Gniewie odbył się finał konkursu, podczas którego ponad 20 zespołów walczyło o główną nagrodę.

Więcej o zwycięzcach dowiedzą się Państwo w kolejnym wydaniu Nowin Gniewskich. Łukasz Ogonowski

FOT. EKO-CENTRUM HELIANTUS

FOT. UM BIAŁA PODLASKA

To

wielkie przedsięwzięcie jest dowodem na to, że potrafimy dbać o naszą ojczyznę, przypominać jej wyjątkowe czasy. Dzięki temu jestem pewien, że nawet w najgorszych i najtrudniejszych czasach Rzeczpospolita przetrwa – mówił podczas pokazu Jarosław Struczyński.

Pokaz w auli bialskiej AWF, zgromadził około 500 osób. Wśród gości oglądających film nie zabrakło senatora Grzegorza Biereckiego, głównego fundatora „Błogosławionej winy”, władz Białej Podlaskiej oraz innych znamienitych gości. Film wyświetlono w 490. rocznicę nadania praw miejskich Białej Podlasce.

W ciągu najbliższych miesięcy film będzie wyświetlany w kościołach południowego Podlasia, kinach oraz w Telewizji Polskiej. Produkcją

| 17

FOT. EKO-CENTRUM HELIANTUS

Wydarzenia

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

FOT. EKO-CENTRUM HELIANTUS

16 |

18 |

wydarzenia

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

Panie zwyciężczyniami Baranusa Po raz czwarty do Opalenia zjechali miłośnicy koni, aby wziąć udział w corocznej zabawie Hubertus-Baranus, FOT. CANTORES-MINORES

która odbyła się w sobotę, 17 października.

T

egoroczną imprezę zdominowały panie. Zwyciężczynią Wielkiej Maciejewskiej została Weronika Rychlicka. Aleksandra Kamińska wygrała konkurencję Pony Games, a także jako juniorka, pierwsza dogoniła lisa. W starszej kategorii zwyciężył Marcin Lewandowski. Rozegrano także mecz w baranusa.

Gonitwy za lisem, Wielka Maciejewska, pony games i baranus złożyły się na tegoroczną imprezę w Opaleniu.

Mimo padającego deszczu, zawodnicy z zapałem brali udział we wszystkich konkurencjach. Dodatkową motywacją był gorący doping publiczności. Wiele emocji towarzyszyło gonitwie za

FOT. A. BARTOSZEK-PUSTKOWSKA

FOT. A. BARTOSZEK-PUSTKOWSKA

lisem. Nie obyło się też bez upadku z konia. Nad prawidłowym przebiegiem konkurencji czuwała Ewelina Mróz ze Szkółki Jeździeckiej Pasja.

Zwycięzcą Wielkiej Maciejewskiej, specjalnie wyznaczonej trasy, którą należało pokonać w jak najkrótszym czasie, została Weronika Rychlicka.

Drugi czas należał do Jakuba Szmita.

Na trzecim miejscu znalazł się Michał Ruda.

Gdy na plac wjechali jeźdźcy, ubrani w hełmofony z nahajkami w rękach, wiadomo było, że rozpoczyna się baranus. Drużyny, liczące po sześciu zawodników, walczyły o barana, którego, po wykonaniu trzech podań między członkami drużyny, należało umieścić w bramce. Jak przystało na dzielnych wojów, pojedynek był bardzo zacięty. Jak podkreślali po spotkaniu zawodnicy, nie chodziło o punkty, ale o dobrą zabawę.

Po ceremonii wręczenia pucharów, nagród i udekorowaniu koni, uczestnicy Baranusa wzięli udział we wspólnej biesiadzie. Ewelina Mróz, pomysłodawca imprezy, podziękowała wszystkim zawodnikom i gościom.

Zaprosiła także na przyszłoroczne widowisko. n

Brązowy Kamerton wyśpiewali członkowie gniewskiego chóru Cantores Minores podczas największego i najbardziej renomowanego konkursu chóralnego dla dzieci i młodzieży.

Nagrodę odebrali 25 października w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy.

O

gólnopolski Konkurs Chórów a Cappella Dzieci i Młodzieży odbył się w ostatni weekend października w Bydgoszczy. W ramach przesłuchań zaśpiewało 17 chórów, m.in. z Lublina, Warszawy i Gniewu, łącznie ponad sześciuset młodych chórzystów z całej Polski. Cantores Minores pojechał do Bydgoszczy w 25 osobowym składzie. Chórzyści w wieku 10–17 lat wystąpili w kategorii pozaszkolnej, reprezentując Parafię św.

Mikołaja w Gniewie. – Występowanie w filharmonii to zarówno dla dyrygenta, jak i chórzystów ogromne przeżycie.

Dużo nerwów. Cieszymy się jednak, że mimo tego udało nam się zdobyć 79 na 100 możliwych punktów. Zaledwie jednego zabrakło nam, aby zdobyć Srebrny Kamerton. Za rok na pewno będziemy chcieli ponownie powalczyć – opowiada dyrygentka Cantores Minores, Izabela Chyła. Dostać się do bydgoskiej filharmonii nie jest jednak tak łatwo. Najpierw trzeba wysłać do organizatorów materiał konkursowy, w którym musi się znaleźć co najmniej

fot A. Świercz-Hyska

FOT. A. BARTOSZEK-PUSTKOWSKA

Chór – orkiestra głosów ludzkich

jeden utwór wskazany przez organizatorów. Następnie wybrane chóry przechodzą eliminacje i tylko najlepsi mogą zaprezentować się jesienią w Bydgoszczy. – Sam udział w tym konkursie jest zaszczytem. Jury, które reprezentowane jest przez wybitnych muzyków, nazywa uczestników konkursu „elitą polskiej chóralistyki” i rzeczywiście tak jest – opowiada pani Chyła.

Konkurs to okazja do integracji środowiska młodych chórzystów i obcowania ze sztuką na najwyższym poziomie.

Podczas imprezy odbywają się szkolenia

Występowanie w filharmonii to zarówno dla dyrygenta, jak i chórzystów ogromne przeżycie.

Organizatorem imprezy było Gospodarstwo Agroturystyczne „Maciejówka” oraz Szkółka Jeździecka Pasja w Opaleniu.

Przedsięwzięcie zostało dofinansowane z budżetu Gminy Gniew.

FOT. CANTORES-MINORES

FOT. A. BARTOSZEK-PUSTKOWSKA

FOT. A. BARTOSZEK-PUSTKOWSKA

Aneta Bartoszek-Pustkowska

zarówno dla młodych muzyków, jak i dyrygentów. Ponadto członkowie jury przekazują swoje wskazówki, każdemu dyrygentowi. – My musimy popracować nad wyrazem artystycznym i emisją głosu. Problem jednak w tym, że takie warsztaty są płatne. Szukamy już jednak środków na ten cel – informuje dyrygentka gniewskiego chóru.

Oprócz występów konkursowych, wszyscy chórzyści wzięli udział w koncercie galowym, 25 października. Sala filharmonii bydgoskiej była tego popołudnia przepełniona, a na widowni, co warto podkreślić zasiadła też grupa rodziców chórzystów z Cantores Minores. Młodzi muzycy otrzymali tego dnia nie tylko pamiątkowy dyplom i statuetkę.

Pozakonkursowo każdy członek gniewskiego chóru otrzymał nagrodę ufundowaną przez Magdalenę Szmyt z firmy Magmar i Zenona Chyłę.

Październikowy konkurs był już trzydziestą piąta edycja imprezy. Dotychczas wzięło w nich udział łącznie ponad 38 tysięcy uczestników.

Trzymać kciuki za gniewskich chórzystów będzie można jeszcze w tym roku, w dniach 10–11 grudnia. Wtedy to bowiem odbędzie się w Sopocie Międzynarodowy Konkurs Kolęd Mundus Cantat, w którym to udział wezmą młodzi śpiewacy z Gniewu. n Agnieszka Świercz-Hyska

Członkowie chóru Cantores Minores dziękują swoim opiekunkom Magdalenie Szmyt i Małgorzacie Jeleniewskiej, oraz Parafii św. Mikołaja i Urzędowi Miasta i Gminy Gniew za wsparcie finansowe.

20 |

Z życia Gminy

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

Gniewski Uniwersytet III Wieku Studencka przygoda rozpoczęła się 7 października 2013 r. Tego dnia Tczewski Uniwersytet III Wieku zainaugurował nowy FOT. A. Świercz-Hyska

rok akademicki i grupka zainteresowanych osób z Gniewu wzięła w tej uroczystości udział. Kilka dni później odbyło się spotkanie komitetu założycielskiego Stowarzyszenia Gniewski Uniwersytet III Wieku.

z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej, zrealizowane przez Mariolę Czwiklińską i Pawła Wojcickiego; wykłady nt. profilaktyki zdrowotnej, które przygotował dr Tomasz Szweda oraz wykład Jolanty Szwalbe „Nie starzeje się ten, kto nie ma czasu”. „Budujemy mosty”, to kolejny projekt realizowany przez Gniewski Uniwersytet III Wieku. Na jego realizację uzyskano środki z Fundacji Pokolenia w konkursie „Działaj lokalnie”. W ramach programu zorganizowano: warsztaty taneczne zumba gold, warsztaty fotograficzne, warsztaty z budowania drzew genealogicznych, wystawę portretów ślubnych, sesję fotograficzną oraz konkurs dla młodzieży „Z pamiętnika babci”. Ze wspomnień tego ostatniego powstała książeczka „Romantyczna historia wszechczasów”, Dzięki uczestnictwu w projekcie „Seniorze, masz głos” powstała strona internetowa Gniewskiego Uniwersytetu III Wieku (GUTW), którą prowadzi nieodpłatnie Aleksander Cieszyński.

2015 rok

FOT. A. Świercz-Hyska

Spotkanie organizacyjne Gniewskiego Uniwersytetu III Wieku odbyło się 28 stycznia 2014 r. Zainteresowanie inicjatywą było bardzo duże. Deklaracje uczestnictwa złożyło ponad 100 osób. Świadczy to o dużej aktywności starszego pokolenia gniewian, dla których Uniwersytet III Wieku jest miejscem, gdzie można czerpać przyjemność ze zdobywania wiedzy, mieć poczucie przynależności do grupy i być wciąż twórczymi i aktywnymi jednostkami.

W semestrze „zerowym” (luty – czerwiec 2014 r.) zajęcia odbywały się w formie: wykładów z zakresu historii, kultury, przyrody naszego regionu, ekologii, medycyny; stałych zajęć do wyboru przez

Gniewscy studenci włączyli się także w obchody Dnia Ziemi, zorganizowali akcję „Kawka dla Seniora”, byli w teatrze, filharmonii i na licznych koncertach.

W semestrze jesienno-zimowym (październik-wrzesień 2014) kontynuowana były większość warsztatów.

Natomiast w ramach projektu „Zdrowi III Wiekowi”, na który uzyskano środki z Zarządu Powiatu Tczewskiego, studenci zorganizowali: warsztaty Tai-Chi, które prowadziła Irena Fryc; warsztaty

FOT. A. Świercz-Hyska

2014 rok

słuchaczy; oraz wyjazdów do teatru, kina, na koncerty i na basen.

Zajęcia tematyczne (do wyboru przez słuchaczy) odbywały się co tydzień lub co dwa tygodnie. Były warsztaty artystyczne prowadzone w DPS w Gniewie przez wolontariuszki, Mariolę Plath i Elżbietę Wodziczko. Były zajęcia komputerowe w Zespole Szkół Ponadgimnazjlanych im. ks. H. Mrossa oraz gimnazjum w Gniewie prowadzone przez Teresę Hołownię oraz Małgorzatę Drosdalską-Muchę. Środki na ten cel pochodziły z wpłat uczestników kursu, wsparcia finansowego sponsorów (Rollce Royce, BGŻ, Weber) oraz projektu „Seniorze, masz głos”, złożonego poprzez Stowarzyszenie CAG w Fundacji Orange.

Urząd Miasta i Gminy Gniew sfinansował natomiast ćwiczenia gimnastyczne, które prowadzone były w Gminnym Ośrodku Sportu przez Janinę Strelau. Zajęcia z nordic walking oraz wycieczki rowerowe prowadziły natomiast Ewa Dunajska i Lidia Gaweł. Chętni mogli też jeździć na basen do Kwidzyna.

FOT. A. Świercz-Hyska

D

zięki pomocy koleżanek i kolegów z Tczewa opracowano statut, przygotowano odpowiednie dokumenty do sądu, aby stowarzyszenie zarejestrować. Nie czekając na rejestrację, grupa postanowiła działać i rozpocząć rok zerowy.

Z życia Gminy

W 2015 r. kontynuowane są stałe zajęcia z nordic walking, wycieczki rowerowe, zajęcia artystyczne, zumba, wyjazdy na basen i na solanki.

Na realizację swoich działań pozyskano pieniądze z Gminy Gniew w konkursie mini grantów, pisząc projekty: „Jest zumba, jest impreza w kolorze gold”, Sobótkowy sabat czarownic, Cudowna moc bukietów, Jesienne smaki na kociewskim talerzu.

Gniewscy studenci wzięli także udział w konkursie Akumulator Społeczny, uzyskując dofinansowanie na projekt „Leby.

Kronika kupiectwa gniewskiego”, w ramach którego zorganizowali 2 kawiarenki obywatelskie. Jedna z nich odbyła się w Noc Bibliotek. Po Starym Mieście oprowadził wówczas studentów Ewald Jabłoński, opowiadając o kupcach z gniewskich kamienic. Słuchacze GUTW wzięli wtedy także udział w konsultacjach społecznych o rewitalizacji Starego Miasta, warsztatach turystycznych, konkursie literackim dla dzieci i młodzieży na najpiękniejszą legendę związaną ze Starym Miastem w Gniewie, warsztatach malarskich „Mój Gniew”, oraz konkursie „Posłuchaj mojej historii”.

Osoby zainteresowane współpracą i pracą GUTW zachęcamy do odwiedzenia strony: uniwersytetgniew.pl. n Walentyna Czapska

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

| 21

Mowa nienawiści – można z tym walczyć Zjawisko mowy nienawiści wiążemy ostatnio głównie z Internetem.

Nie znaczy to jednak, że występuje ono tylko tam. Rasistowskie i ksenofobiczne hasła znajdziemy także w przestrzeni publicznej, na przykład w postaci rasistowskich lub ksenofobicznych grafitti.

Pomyśl, zanim powiesz Mowa nienawiści, tak jak zachowania dyskryminujące ma swoje początki w stereotypach i uprzedzeniach. By jej zapobiegać należy edukować i uwrażliwiać. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że ich słowa czy działania mogą być dyskryminujące. – Czasami traktujemy to jako żart, często też działa mechanizm, że na „hate” odpowiadamy tym samym, niejako w obronie, mając najlepsze intencje. Ważne jest tu krytyczne myślenie i refleksja: zanim coś skomentujemy czy udostępnimy on-line. Warto pamiętać, że mowa nienawiści to nie tylko słowo pisane lub mówione, ale także teledyski, memy, komiksy czy satyryczne obrazki.

Pamiętajmy, że wolność słowa kończy się tam, gdzie naruszone zostają niezbywalne prawa człowieka – mówi Emilia Garska z Fundacji Pokolenia.

To właśnie w rzeczywistości wirtualnej hate speech rozwinął się w niewyobrażalnej skali.

Wynika to między innymi z przekonań o anonimowości i bezkarności związanej z aktywnością w sieci. Warto podkreślić, że są to mity.

– Specjaliści posiadają narzędzia umożliwiające ustalenie tożsamości osób publikujących jakiekolwiek treści w Internecie. Bezkarność również jest złudna: za nawoływanie do nienawiści i propagowanie faszyzmu obowiązują kary do dwóch lat więzienia, za znieważenie nawet do trzech lat – informuje Garska.

Kary za hejtowanie Jeśli ktoś nas hejtuje można mówić o naruszeniu dóbr osobistych z art. 23 i 24 kodeksu cywilnego. W procesie cywilnym możemy domagać się zaniechania bezprawnych działań, a od osoby dokonującej naruszeń dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. W szczególności jest to złożenie oświadczenia o określonej treści i określonej formie tzw. przeprosin. Ważne jest, aby pamiętać o tym, iż możemy również żądać zapłaty zadośćuczynienia lub zapłaty określonej kwoty na cel społeczny, ale także jeśli udokumentujemy szkodę majątkową powstałą w wyniku „hejtów” możemy także żądać jej naprawienia.

Można również zwrócić się do administratorów lub do Sądu/Prokuratury o uzyskanie danych

tj. ustalenie adresu IP hejtera. Adres IP należy do zbioru danych osobowych i administratorzy stron internetowych powinni go udostępniać osobom, które chcą się domagać ochrony swych naruszonych dóbr osobistych.

Mogą zachodzić także przesłanki, aby hejterstwo zakwalifikować jako przestępstwo pomówienia czy znieważenia. Oskarżony może narazić się na grzywnę, karę ograniczenia wolności, a w przypadku, kiedy następuje to poprzez środki masowego komunikowania, nawet karze pozbawienia wolności.

beznienawisci.pl To co każdy może zrobić to reagować i zgłaszać przejawy mowy nienawiści. Można to zrobić m.in. za pośrednictwem strony internetowej beznienawisci.pl, która prowadzona jest przez polski oddział No Hate Speech Movement. Bardzo potrzebne są również akcje i kampanie społeczne. Na popularności zyskały ostatnio także „Żywe Biblioteki”, które pozwalają poznać historie osób dyskryminowanych, traktując je jako żywy wolumin. 12 grudnia takie wydarzenie w Fabryce Sztuki w Tczewie organizować będzie Fundacja Pokolenia. Projekt ma konwencję biblioteki, w której „książkami” są ludzie z różnych grup stereotypizowanych (feministki, wyznawcy różnych religii, osoby o różnym pochodzeniu etnicznym, z niepełnosprawnością, lesbijki itp.). „Czytelnicy” mogą je „wypożyczyć” i porozmawiać z nimi. Nad całością wydarzenia czuwają „bibliotekarze”.

Celem przedsięwzięcia jest zmiana postawy ludzi wobec inności na opartą na zrozumieniu i szacunku. n Agnieszka Świercz-Hyska

Definicja stworzona przez Komitet Ministrów Rady Europy mówi, że mowa nienawiści obejmuje wszelkie formy wypowiedzi, które szerzą, propagują czy usprawiedliwiają nienawiść rasową, ksenofobię, antysemityzm oraz inne formy nienawiści bazujące na nietolerancji m.in.: nietolerancję wyrażającą się w agresywnym nacjonalizmie i etnocentryzmie, dyskryminację i wrogość wobec mniejszości, imigrantów i ludzi o imigranckim pochodzeniu (za stroną beznienawisci.pl).

Za mowę nienawiści mogą być uznane także obraźliwe graffiti, memy, obrazki, piosenki.

Historia

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

Zespoły instrumentalne w 20-leciu międzywojennym

Oni strzegli tej Ziemi

Orkiestra braci Szołów

Tegoroczne obchody Gniewinkowe, czyli urodziny miasta,

Najstarszym zespołem, bo działającym jeszcze w czasach pruskiego zaboru przy Towarzystwie Ludowym, była mała orkiestra Szołów: Franciszka, Józefa, Michała. Bracia Szołowie pracowali w rodzinnej stolarni, a wolny czas poświęcali muzykowaniu. Do ich orkiestry należeli również inni rzemieślnicy: Józef i Antoni Kamińscy, Franciszek Ostroda (murarz), Paweł Weidemann (malarz) oraz Aleksander Draheim. 7–12-osobowy zespół ćwiczył w domu Szołów przy ul. Dybowo 10 (obecnie ul. 27 Stycznia 15).

Ta jedyna orkiestra dęta uświetniała wszystkie uroczystości państwowe i kościelne a utrzymywana była przez rzemieślników.

Kronikarz Szkoły Podstawowej wspomina, że 27 stycznia 1920 roku powitała wkraczające do Gniewu polskie wojsko. Tegoż roku uczestniczyła w odpuście w Piasecznie, a w 1921 roku została zaproszona do Pelplina na Boże Ciało („Pielgrzym” z 2 czerwca 1921).

Orkiestra ta działała przez cały okres 20-lecia międzywojennego.

Orkiestra Dęta Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (drużyny męskiej) Jej założycielem był opiekun KSM ks. wikary Roman Wiśniewski, a współzałożycielem i kapelmistrzem nauczyciel Ejdowski.

Początkowo liczyła 15 członków, a była to przeważnie młodzież w wieku 16–18 lat.

Instrumenty zakupiono w składnicy muzycznej w Bydgoszczy. Znaczną część funduszy dali gniewscy rzemieślnicy i kupcy. Pozostała kwota była spłacana w ratach.

W 1926 roku orkiestra posiadała 3 kornety, 3 klarnety, 2 trąbki, 1 flet, 2 alty, 2 tenory, 1 baryton, 2 tuby i wielki bęben.

Po Ejdowskim, aż do września 1939 roku, orkiestrą kierował Alfons Biały. Pomagał mu młody (?) Szachta (syn organisty).

Aleksander Dylewski, grający wówczas na barytonie, wspominał, że młodzież chętnie przychodziła na próby. Repertuar był ciekawy i dość bogaty: 20 marszów, utwory koncertowe kompozytorów polskich i obcych, pieśni religijne.

Orkiestra występowała podczas uroczystości kościelnych i KSM, zwłaszcza z okazji święta Stanisława Kostki – patrona Stowarzyszenia oraz 3 Maja, Święta Niepodległości, Święta Morza, rocznicy wyzwolenia miasta, zwycięstwa Sobieskiego pod Wiedniem, kolejnych rocznic plebiscytu na Powiślu. Koncertowała na rynku i w parku. Uświetniała wszystkie szkolne uroczystości.

Największe sukcesy to: II miejsce w Pomorskim Konkursie Orkiestr Dętych w Chojnicach

(występowało 25 zespołów) oraz udział w obchodach 10-lecia Plebiscytu na Powiślu, gdy do Janowa przybyły 32 orkiestry dęte z całego województwa pomorskiego.

Dla podtrzymania więzi członków zespołu opiekunowie organizowali wycieczki rowerowe i drabiniastymi wozami do Widlic, Małej Karczmy, Dzierżążna, Brodów Pomorskich.

Tam koncertowano dla miejscowej ludności.

W 1929 roku orkiestra przeżyła kryzys z powodu trudności finansowych, a trzeba było spłacać zaległe i bieżące raty długu zaciągniętego na zakup instrumentów. Pomogli wówczas niezawodni honorowi członkowie wspierający orkiestrę: Roman Wiese – właściciel księgarni, Julian Gostomski – rzeźnik, Feliks Tramowski – jubiler i zegarmistrz, Bronisław Puczyński – piekarz. Włączyła się też grupa młodych sympatyków orkiestry: Stefania Klimkówna, Zofia Berg, Aleksander Dylewski, Jan Hase, Eryk Kuhrke, Feliks Kamiński, Alfons Janicki, Jerzy Janicki, która przygotowała występ teatralny a dochód przeznaczyła na wspomniany wyżej cel.

W 1933 roku zreorganizowano orkiestrę. Starsza młodzież poszła do wojska, a zastąpili ich młodzi muzycy. Podobno wszyscy grali z nut i wkrótce stali się zespołem gwarantującym pożądany poziom artystyczny i z powodzeniem konkurowali z wojskową orkiestrą 65. pułku w Grudziądzu, baon w Gniewie.

W latach 30. przy orkiestrze powstał 5-osobowy zespół kameralny w składzie: skrzypce, saksofon, trąbka, flet i perkusja, który grywał na weselach i zabawach ludowych.

Zespół Instrumentalny Leona Gróbczyńskiego W 1935 roku powstał w Gniewie 8-osobowy zespół instrumentalny, którego założycielem i kierownikiem był Leon Gróbczyński: I skrzypce – Leon Gróbczyński, II skrzypce – (?) Kamiński,

III skrzypce – Roman Rożek, trąbka – Brunon Biały, karnet – Aleksander Dylewski, puzon – Alfons Biały, fortepian – Zygfryd Smoczyński (organista), perkusja – Marian Karczyński.

Ten skład reprezentował wysoki poziom artystyczny. Wykonywał operetkowe uwertury („Kalif z Bagdadu”), muzykę poważną Jana Sebastiana Bacha, Stanisława Moniuszki, Feliksa Nowowiejskiego oraz muzykę taneczną. Ćwiczenia odbywały się w hotelu „Centralny” przy ul. Gdańskiej 21. Tam też najczęściej koncertował z okazji spotkań towarzyskich gniewskiej elity.

W 1936 roku na Konkursie Zespołów Kameralnych w Tczewie zajął on wysokie miejsce.

Jego działalność została przerwana z końcem sierpnia 1939 roku.

Zespół Instrumentalny Alojzego Draheima Został on założony w 1928 roku z inicjatywy Alojzego Draheima, który był jego kierownikiem artystycznym. Występował w składzie: I skrzypce – Alojzy Draheim, II skrzypce – Jan Fortuna, trąbka – Albert Draheim, flet – (?) Karnap, fortepian – (?) Kamper, perkusja – Marian Karczyński. Ćwiczenia odbywały się w domu Alojzego Draheima. Wykonywano muzykę rozrywkową, popularną, utwory patriotyczne i religijne.

Pracą zespołu interesował się ówczesny administrator parafii ks. Henryk Wieczorek i burmistrz Wacław Golnik. Zespół grał podczas imprez organizowanych w mieście i kościele. Swoją działalność zakończył z chwilą wybuchu wojny w 1939 roku. n Redakcja „Nowin Gniewskich” prosi o udostępnienie zdjęć dawnych zespołów muzykujących w Gniewie.

Opublikujemy je na naszych łamach.

Orkiestra Dęta KSM i Towarzystwo Śpiewacze „Halka” na wycieczce w Dzierżążnie.

Na podst.: Augustyn Rąbała, Życie muzyczne w Gniewie w latach 1920–1939, praca magisterska, Gdańsk 1979 r.

Opracowała: Alicja Samulewska

związane były z obchodami 95. rocznicy wkroczenia do Gniewu wojsk gen. Hallera. 27 stycznia 1920 roku żołnierze Błękitnej Armii, radośnie witani przez mieszkańców, uroczyście wkroczyli do Gniewu, zwracając mu wolność po 148 latach niewoli.

27

września 2015 r. podczas Żołnierskich Gniewinek w szczególny sposób starano się uczcić żołnierzy, którzy tę wolność wprowadzili, a następnie tej wolności i bezpieczeństwa mieszkańców ziemi gniewskiej strzegli – żołnierzy 2. batalionu / 65 Starogardzkiego Pułku Piechoty / 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty, którzy tu, na Wzgórzu Zamkowym, stacjonowali.

Przed Państwem krótka historia batalionu.

W październiku 1919 r., w Pakości, zawiązano Pułk Starogardzki składający się z ochotników pochodzących głównie z Kociewia. Od 18 stycznia 1920 r. brał on udział w przejmowaniu Pomorza, pozostając w strukturach Frontu Pomorskiego dowodzonego przez gen. Józefa Hallera.

Stacjonujący w Gniewie 239. osobowy Samodzielny Oddział Straży Ludowej pod dowództwem ppor. Józefa Głowackiego, 28 lutego wcielono, jako 2 batalion, do tworzącego się Starogardzkiego Pułku Strzelców z siedzibą dowództwa w Tczewie, i pozostawiono w Gniewie z przeznaczeniem do obrony granicy na Wiśle, na odcinku od Wielkich Walichnów do Nowego, a szczególnie mostu kolejowo – drogowego w Opaleniu.

| 23

FOT. ARCHIWUM UMiG GNIEW

Historia

W związku z reorganizacją Wojska Polskiego, rozkazem nr 1401 Ministra Spraw Wojskowych, z 5 marca 1920 r., gniewski batalion wszedł następnie w skład 65. Starogardzkiego Pułku Piechoty, który włączono w skład 32. Brygady należącej do 16. Pomorskiej Dywizji Piechoty.

W trakcie „wojny bolszewickiej”, w pierwszej dekadzie czerwca 1920 r., 2. batalion pod dowództwem porucznika Rafała Krywki, wraz całym Pułkiem, został skierowany na front i już 11 czerwca 1920 r. rozlokował się w Korosteniu na Ukrainie. Toczył następnie walki pod Kijankami i Beresteczkiem, zdobywał Kustyń i Zaborol, bronił Kałuszyna i Polesia.

Po zakończeniu działań wojennych, batalion dotarł do Wołkowysk, a stamtąd przemieścił się do Brodnicy, gdzie przeszedł zmiany organizacyjne, by pod koniec 1922 r. wrócić do Gniewu. Żołnierze batalionu brali udział, od tej pory, w obchodach uroczystości państwowych i religijnych oraz włączali się w działalność organizacji społecznych, co było częścią planu repolonizacji Pomorza.

Dowódca garnizonu, mjr Nikodem Sulik, był przewodniczącym Rady Przyjaciół Harcerstwa przy gniewskim gimnazjum, czynnie uczestniczył w uroczystościach państwowych

i kościelnych oraz sam organizował pokazy i defilady wojskowe. Często uroczystości uświetniała orkiestra wojskowa, a nabożeństwa odprawiali wojskowi kapelani.

Z okazji 10. rocznicy odzyskania niepodległości odbyły się uroczystości patriotyczno religijne, a przed budynkiem koszar odsłonięto pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego.

Na podstawie rozporządzenia rady Ministrów z 28 stycznia 1927 roku, ustalono organizacje wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego w oparciu o dywizje.

Podstawowym rejonem był powiat, w omawianym przypadku gniewski, na czele którego stał komitet powiatowy ze starostą, inspektorem szkolnym i wyznaczonym oficerem, który był komendantem powiatowym wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego.

Do pracy włączono organizacje, a w szczególności: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Związek Strzelecki, Związek Harcerstwa Polskiego.

W latach 1934–1935 obok zamku wybudowano koszary, kasyno i domy dla oficerów, które żołnierze 2 batalionu opuścili w 1939 roku. n Redakcja

FOT. ARCHIWUM UMiG GNIEW

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

FOT. ARCHIWUM UMiG GNIEW

22 |

24 |

kroniki

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

5 par zawarło związek małżeński

Zmarło 15 osób

Karolina Wielgosz i Marcin Grabowski Karolina Gretkowska i Dawid Kalkowski Marta Dering i Łukasz Szumal Karolina Łaska i Dawid Czortek Martyna Kordunowska i Mateusz Kowalski

Zameldowano 12 noworodków: 7 dziewczynek:

5 chłopców:

Kaletta Bonin Dorota Górska Wiktoria Janowska Julia Kłos Maja Szczeblewska Liliana Wilichowska Lukrecja Ziółkowska

Franciszek Balbusa Filip Kazubowski Igor Mazur Oskar Mazur Nikodem Reszka Franciszek Różyński

Og ł o s z e n i e P ł a tn e

Kronika strażacka

Szulc Wojciech, 1963 Jabłoński Łukasz, 1988 Śledź Bogumił, 1959 Grabowska Eulalia, 1938 Szczepiński Walenty, 1928 Randall Irena, 1939 Fortuna Eugeniusz, 1953 Lisewski Wiesław, 1961 Janaszek Dariusz, 1985 Krok Małgorzata, 1967 Gąsecki Wojciech, 1973 Dunajski Józef, 1930 Chmurzyński Roman, 1935 Smolarek Władysław, 1939 Jabłońska Cecylia, 1936

]] 30 września Pożar stogu w Wielkich Wyrębach.

]] 30 września Usuwanie kokonu szerszeni w Nicponi.

Gniewskie powietrze wzorem jakości Ponowne badania gdańskiego WIOŚ potwierdzają ten fakt

]] 1 października Pożar stogu w Wielkich Wyrębach.

]] 1 października Pożar pnia drzewa w Gniewie przy ulicy Wiślanej.

]] 1 października Pożar stogu w Szprudowie.

]] 2 października

Złote Gody

Pożar stogu w Szprudowie.

W Urzędzie Stanu Cywilnego w Gniewie gościły ostatnio 2 pary obchodzące Złote Gody. Jubilaci to Państwo Urszula i Edmund Dembler z Rakowca oraz Teresa i Edwin Łaska z Nicponi.

Obie pary zostały odznaczone „Medalami za Długoletnie Pożycie Małżeńskie” przyznanymi przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Aktu dekoracji dokonała burmistrz Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska. Były z serca płynące życzenia, kwiaty, upominki. W miłej atmosferze wspominano minione lata, które zbyt szybko minęły.

Sympatycznym Parom życzymy w zdrowiu doczekania następnych Jubileuszy.

]] 21 października Plama oleju na drodze krajowej nr 91.

]] 25 października Wypadek w Lipiankach (pow. kwidzyński).

]] 29 października Plama oleju w Gniewie przy ul. Sobieskiego.

]] 2 listopada Wypadek na drodze krajowej nr 91.

]] 3 listopada Pożar śmieci w Gniewie na ulicy Krasickiego (Hotel na Wzgórzu).

]] 8 listopada Konar na drodze w Gniewie przy ulicy Ogrodowej.

]] 9 listopada Pożar samochodu w Gniewie na pl. Grunwaldzkim.

Urszula i Edmund Dembler

Teresa i Edwin Łaska

USC

Kolejne wyniki badań czystości powietrza w Gniewie ponownie napawają optymizmem. Październikowy raport prezentujący analizę wielomiesięcznych pomiarów w jasny sposób stwierdza, że jakość powietrza w Gniewie jest na wysokim poziomie.

Na potrzeby badania WIOŚ w dwóch punktach w okolicy budynków mieszkalnych przy ul. Krasickiego oraz Szprudowo-Wybudowanie rozmieszczono specjalne zbiorniki w celu pomiaru opadu pyłu. Przeprowadzone na przestrzeni maja, czerwca, lipca oraz sierpnia tego roku badania wykazały, że stężenie pyłu opadającego jest znacznie niższe niż wartość referencyjna podana w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. Badania pokazały także, że pył to m. in. „cząstki pochodzące z dróg i pól uprawnych oraz emisje z kominów osiedlowych.”

Kronika policyjna ]] 1 października, Małe Wyręby Pożar stogu słomy. Starty powstałe na szkodę zgłaszającego wyniosły 12 000 zł.

Dalsze czynności w sprawie prowadzi KP Gniew.

]] 5 października, Gniew Komisariat Policji w Gniewie powiadomiony został przez mieszkańca Gniewu o uszkodzeniu jego samochodu zaparkowanego na osiedlu Witosa.

Straty wniosły 2000 zł na szkodę zgłaszającego.

]] 5 października, Gniew Komisariat Policji w Gniewie powiadomiony został o uszkodzeniu ciała, do którego doszło 3 października w gminie Gniew.

Dalsze czynności prowadzi KP Gniew.

]] 7 października, Morzeszczyn Zatrzymano do kontroli drogowej kierującego pojazdem marki Opel Astra. Po badaniu na zawartość alkoholu okazało się, iż kierowca posiada w wydychanym powietrzu 1.49 promila alkoholu etylowego.

]] 12 października, Nowa Cerkiew Doszło do pobicia młodej kobiety przez męża, w wyniku czego doznała ona obrażeń ciała.

]] 20 października, Gniew Komisariat Policji w Gniewie wszczął postępowanie przygotowawcze dotyczące złamania zakazu sądowego przez mieszkankę gminy Gniew.

]] 21 października, Gniew Wszczęto postępowanie przygotowawcze dotyczące udaremnienia przez mieszkańca gminy Gniew wykonania orzeczenia sądu poprzez zbycie zboża objętego zajęciem komorniczym.

punkt północny

punkt południowy

16,7

16,7

opad referencyjny (g/m2 mies.)

]] 31 października, Gniew U jednego z młodych mieszkańców Gniewu ujawniono środki odurzające w postaci kilkudziesięciu gram haszyszu. Dalsze czynności z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii prowadzi KP Gniew.

4,4

6,8

zbadany średni opad pyłu (g/m2 mies.) maj-sierpień 2015

Porównanie wartości referencyjnej i zbadanej opadu pyłu w dwóch punktach w Gniewie.

Zebrany w zbiornikach materiał został również szczegółowo przebadany na zawartość metali ciężkich.

Okazało się, że mikroskopijna zawartość zmierzonych metali w pyle jest „co najmniej 500 razy mniejsza niż przewiduje rozporządzenie Ministra Środowiska.” Pył z próbnika jest praktycznie pozbawiony metali ciężkich.

Przeprowadzone badania rozwiewają wątpliwości na temat jakości powietrza w naszym mieście. Negatywne sugestie nie mają żadnego znaczenia w konfrontacji z naukowymi badaniami.

Wyniki badań napawają optymizmem - są potwierdzeniem, że Gniew to czyste miejsce na mapie regionu.

26 |

Og ł o s z e n i a

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

Og ł o s z e n i a

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

| 27

F.H.U. Kamrol, Gogolewo 1 Sprzedaż pasz, koncentratów dla bydła, trzody, drobiu firmy Schaumann • mączka rybna 30% 70 zł/40 kg • mączka rybna 20% 60 zł/40 kg

Kopalnia Piasku Olszanica-Podzamcze kom. 606 472 017 Wydobycie i sprzedaż piasku • murarskiego, tynkarskiego, podsypkowego • żwiru i czarnoziemu • roboty ziemne wraz z usługami transportowo-sprzętowymi

SPRZEDAM DZIAŁKĘ BUDOWLANĄ uzbrojoną o powierzchni 700m2 w Gniewie przy ul. Prymasa Wyszyńskiego.

Kontakt: 508 354 369, 605 353 133

Sprzedam działkę z domem 0,4 ha w Pelplinie przy ul. Kościuszki 3.

Kontakt:

512 209 598

• wysłodki buraczane z melasą i zwykłe przy zakupie 1 tony 1000 zł

KUPIĘ mieszkania do kapitalnego remontu, poddasze, strych, piwnice, budynki gospodarcze lub grunty za GOTÓWKĘ

Kontakt: 790 734 701 Sprzedam działkę budowlaną w Gniewie przy ul. gen. Hallera (0,1045 ha) Kontakt: 507 027 558

Promocyjne ceny: • koncentrat nioska 30% 55zł • koncentrat dla brojlerów 20% 66 zł • pasza dla ryb – karpi 50 zł/25 kg • koncentrat bekon p 41% białka 58 zł/25 kg (przy zakupie 1 tony worek gratis) • pasza dla cieląt 34 zł/25 kg • mleko dla cieląt i prosiąt 90 zł/20 kg Ceny do negocjacji.

Kontakt: 58 535 14 90, 601 83 16 32

Wyciąg z ogłoszenia z dnia 21 października 2015 r. w sprawie przetargu.

OBWIESZCZENIE BURMISTRZA MIASTA I GMINY GNIEW z dnia 19 listopada 2015 roku o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Grudziądz–Pelplin–Gdańsk Przyjaźń na terenie gminy Gniew wraz z prognozą oddziaływania na środowisko Na podstawie art. 17 pkt 9 i 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. 2015 poz. 199, ze zm.) i art. 39, art. 40 art. 46 pkt 1 i 54 ust 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 poz.

1235, ze zm) oraz uchwały nr V/20/15 Rady Miejskiej w Gniewie z dnia 28 stycznia 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Grudziądz-Pelplin-Gdańsk Przyjaźń na terenie gminy Gniew zawiadamiam o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Grudziądz – Pelplin – Gdańsk Przyjaźń na terenie gminy Gniew wraz z prognozą oddziaływania na środowisko w dniach od 30 listopada 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy Gniew, Plac Grunwaldzki 1, 83-140 Gniew pokój nr 208, w godzinach pracy urzędu. Projekt miejscowego planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko jest opublikowany na stronie internetowej urzędu gminy.

Przedmiotem opracowania jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, krajowym, jaką jest budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Grudziądz – Pelplin – Gdańsk Przyjaźń.

Dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie zmiany studium rozwiązaniami odbędzie się w dniu 16 grudnia 2015 r. w świetlicy wiejskiej w Kolonii Ostrowickiej o godz. 14.00.

Zgodnie z art. 17 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 54 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi do projektu zmiany studium oraz wnioski i uwagi do prognozy oddziaływania na środowisko. Uwagi należy składać do Burmistrza Miasta i Gminy Gniew z podaniem imienia i nazwiska lub nazwy jednostki organizacyjnej i adresu, oznaczenia nieruchomości, której uwaga dotyczy, w nieprzekraczalnym terminie do dnia 18 stycznia 2016 r.

Organem właściwym do rozpatrywania uwag i wniosków jest Burmistrz Miasta i Gminy Gniew.

Burmistrz Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska

Burmistrz Miasta i Gminy Gniew informuje, że dnia 7 grudnia (poniedziałek) 2015 r. o godz. 10.00 w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy Gniew, 83-140 Gniew, Plac Grunwaldzki 1 (pokój 109) odbędzie się pierwszy ustny nieograniczony przetarg na sprzedaż nieruchomości stanowiących własność Gminy Gniew. obręb Piaseczno. Działka nr 38 o pow. 0.3000 ha, k.m 2, cena wywoławcza 60.000 zł (netto).

Do wylicytowanej ceny naliczony zostanie należny podatek VAT. Dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Tczewie – IV Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr KW GD1T/00030151/7 obręb Tymawa. Działka nr 131/2 o pow. 0.2700 ha, k.m 2, zabudowana budynkiem mieszkalnym (budynek do rozbiórki) cena wywoławcza 15.000 zł (netto).

Do wylicytowanej ceny doliczony zostanie należny podatek VAT. Dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Tczewie – IV Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr KW GD1T/00017386/6.

Gniew, ul. Sidorowicz 11 1. Lokal mieszkalny nr 3, o powierzchni użytkowej 61,30 m2 oraz pomieszczenie przynależne piwnica o pow. 9,10 m2 wraz z udziałem 99/1000 w części wspólnej budynku, oraz działki nr 1/43 o pow. 0,1148 ha, k.m. 4, miasto Gniew – cena wywoławcza 249.000 zł (netto).

2. Lokal mieszkalny nr 4, o powierzchni użytkowej 60,90m2 oraz pomieszczenie przynależne piwnica o pow. 7,80 m2 wraz z udziałem 97/1000 w części wspólnej budynku oraz działki nr 1/43 o pow. 0,1148 ha, k.m.

4, miasto Gniew – cena wywoławcza 247.000 zł (netto).

3. Lokal mieszkalny nr 5, o powierzchni użytkowej 35,30m2 oraz pomieszczenie przynależne piwnica o pow. 6,80 m2 wraz z udziałem 59/1000 w części wspólnej budynku oraz działki nr 1/43 o pow. 0,1148 ha, k.m. 4, miasto Gniew – cena wywoławcza 144.000 zł (netto).

4. Lokal mieszkalny nr 6, o powierzchni użytkowej 60,90m2 oraz pomieszczenie przynależne piwnica o pow. 10.00 m2 wraz z udziałem 100/1000 w części wspólnej budynku oraz działki nr 1/43 o pow. 0,1148 ha, k.m. 4, miasto Gniew – cena wywoławcza 247.000 zł (netto).

5. Lokal mieszkalny nr 7, o powierzchni użytkowej 60,70m2 oraz pomieszczenie przynależne piwnica o pow. 9,10 m2 wraz z udziałem 99/1000 w części wspólnej budynku oraz działki nr 1/43 o pow. 0,1148 ha, k.m. 4, miasto Gniew – cena wywoławcza 240.000 zł (netto).

6. Lokal mieszkalny nr 9, o powierzchni użytkowej 60,80m2 oraz pomieszczenie przynależne piwnica o pow. 8,10 m2 wraz z udziałem 97/1000 w części wspólnej budynku oraz działki nr 1/43 o pow. 0,1148 ha, k.m. 4, miasto Gniew – cena wywoławcza 240.000 zł (netto).

7. Lokal mieszkalny nr 12, o powierzchni użytkowej 51,80m2 oraz pomieszczenie przynależne piwnica o pow. 7,50 m2 wraz z udziałem 84/1000 w części wspólnej budynku oraz działki nr 1/43 o pow. 0,1148 ha, k.m. 4, miasto Gniew – cena wywoławcza 205.000 zł (netto).

Do wylicytowanej ceny każdej nieruchomości lokalowej objętej niniejszym przetargiem doliczony zostanie należny podatek VAT. Przedmiotowe lokale mieszkalne znajdują się w budynku mieszkalnym 12-rodzinnym.

Dla działki nr 1/43 o pow. 0.1148 ha, k.m 4, miasto Gniew, Sąd Rejonowy w Tczewie – IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW GD1T/00047956/2.

Przystępujący do przetargu winni wpłacić wadium w pieniądzu w wysokości 10% licytowanej ceny wywoławczej nieruchomości gruntowej lub lokalowej na konto Urzędu Miasta i Gminy Gniew nr 11 8346 0005 0000 0231 2000 0003 prowadzone przez Bank Spółdzielczy w Gniewie do dnia 30 listopada 2015r. (poniedziałek – włącznie). Przy dokonywaniu wpłaty wadium należy podać numer działki lub numer lokalu.

Lokale mieszkalne można oglądać w dniu 25 listopada 2015r. ( środa) w godz. od 15.00–17.00.

Ogłoszenie o przetargu wywieszone zostało na tablicach ogłoszeń tutejszego Urzędu (zewnętrzna i wewnętrzna), tablicy ogłoszeń danej miejscowości oraz opublikowane na stronie internetowej www.gniew.pl i w Biuletynie Informacji Publicznych zakładka ogłoszenia obrót nieruchomościami.

Szczegółowych informacji dot. przetargu można zasięgnąć w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy Gniew, 83-140 Gniew, Pl. Grunwaldzki 1 – Referat Gospodarki Nieruchomościami pokój nr 204 i nr 205, lub tel. (58) 580 79 51, 530 79 69

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

wspomnienie

Spotkanie z Inką

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

| 29

]]Brąz dla Gogolewa

Wspomnienie mojej Mamy Eugenii Słomskiej z d. Banc (ur. 08.05.1929 r.) córki Józefa Banca leśniczego z leśnictwa Bartel Mały Leśnictwo Kaliska i Elżbiety Banc zd. Rogowskiej ze spotkania z sanitariuszką Danusią Sledzikówną ps. „Inka”.

Chłopięca drużyna z SPSK Gogolewo zajęła trzecie miejsce podczas powiatowych zawodów unihokeja. Gratulujemy!

Skład drużyny: Cezary Elmanowski, Krystian Sikorski, Marek Guzdaj, Maciej Rogaczewski, Michał Kosecki, Jakub Zaręba, Oskar Kosecki.

Longin Nagórski

fot A. Bartioszek-Pustkowska

D

]]Orły z Gronowa najlepsze na Orliku

wydarzeń i wie, że było inaczej. Po tej potyczce, do leśniczówki zjechali się funkcjonariusze UB i milicjanci, wszystkich przesłuchiwali, łącznie z dziećmi, i leśniczym, który zdążył wrócić do domu. Leśniczego wzięli na posterunek, jednak na drugi dzień go wypuścili. Pewnie miał szczęście, że tej nocy nie nocował w leśniczówce.

W trakcie tych przesłuchań mama dowiedziała się, że partyzanci to był jeden z oddziałów majora Szendzielarza, a dziewczyną była sanitariuszka Danusia Siedzikówna ps. „Inka”) Postrzelonego chłopaka, żołnierze położyli na podwórzu leśniczówki, a następnie przenieśli do pokoju, w którym spała teściowa leśniczego, żołnierz już nie żył. Mama wspominała później, że nigdy w życiu, tak się nie bała jak, wówczas, gdy była przesłuchiwana przez tego oficera UB. Człowiek, ten przesłuchiwał ją parę razy i ciągle straszył, że nie mówi prawdy, bo on wszystko wie, co tu się działo, bo milicja złapała jednego partyzanta i on wszystko powiedział. (co nie było prawdą), krzyczał, że Mama kłamie i dlatego wszystkich wezmą do więzienia. Mama jednak, wciąż to samo mówiła, że z nikim nie rozmawiała i nic nie wie, bo spała. Po jakimś czasie,

chyba uwierzył, bo dał jej spokój.

Nikt później, nie wracał do tych wydarzeń, opowiadano to w rodzinie w wielkiej tajemnicy, Dziadek mój Józef Banc nigdy nie wrócił do domu, osierocił dziewięcioro dzieci, najmłodszy Jerzy miał 1,5 roku. Babcia została sama bez jakiekolwiek pomocy, bez środków do życia. Rodzina mamy przetrwała okupację niemiecką, niestety w „wolnej” Polsce zamiast upragnionej wolności, była bieda i łzy i strach po zamęczonym przez „oswobodzicieli’ ojcu o którym był ciagle strach mówic jak zginął. Rodzina, tylko tyle wie, że zamęczono go Grudziadzu, nie znamy do dzisiaj miejsca jego pochówku. Danusia Siedzikówna, w maju 1946 roku była w wieku Mamy, parę miesięcy starsza i za cztery miesiące „oswobodzona Polska” zabrała jej życie, tak jak jej ojca leśniczego.

Dzisiaj moja Mama jest zapewne jedną z nielicznych osób, które miały okazję ją poznać osobiście i przebywać z nią chociaż chwilę, krótko przed jej śmiercią. n

]]VI Puchar Pomorza w karate tradycyjnym

Zamieszkała we wsi Ostrowite gmina Gniew

Puchar Pomorza w Karate Tradycyjnym rozegrany został 7 listopada w Hali Sportowo-Widowiskowej AWFiS w Gdańsku. Podopieczni senseia Kazimierza Maruta podczas zawodów zajęli bardzo dobre miejsca. Jakub Chyliński wywalczył brązowy medal, Michał Bork był czwarty.

Na szczególne wyróżnienie zasługują ponadto Natalia Kottlenga oraz Dawid Szwabach, dla których były to pierwsze zawody w karate, w jakich brali udział. Pomimo dużej konkurencji młodzi sportowcy zaprezentowali się bardzo dobrze. – Dzień 7 listopada jest dniem śmierci Senseia Hidetaki Nishiyamy, który odszedł od nas 7 lat temu. Zawody odbyły się po raz kolejny w celu upamiętnienia tego dnia. W pucharze startowało 466 zawodników z 21 klubów województw: pomorskiego, kujawsko-pomorskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.

Zawody były pouczające. Ponadto firma Jetting Systems ufundowała dla najmłodszych zawodników zdrową przekąskę w postaci pełnoziarnistych piramidek zbożowych Popcrop – opowiada opiekun gniewskich karateków.

Kazimierz Marut.

Organizatorem zawodów był Okręgowy Związek Karate Tradycyjnego w Gdańsku, patronat objął Polski Związek Karate Tradycyjnego.

1 września 2015 roku

Redakcja

Wspomnienia spisała: Elżbieta Karzyńska – Córka Eugenii Słomskiej zd. Banc

Gronowo. – Interesujemy się piłką nożną.

Gramy dla przyjemności, możemy się spotkać z kolegami i ciekawie spędzić wolny czas. Dzisiejsi przeciwnicy byli trudni. Musieliśmy skupić się na grze – mówili po meczu zwycięzcy turnieju.

Fundatorami nagród dla najlepszych zawodników byli: Urząd Miasta i Gminy Gniew, Piekarnia „U Karola” oraz Sklep Chemiczny Mariola Nierzwicka.

Aneta Bartoszek-Pustkowska

fot A. Bartioszek-Pustkowska

Kancelaria dziadka Józefa dzisiaj w leśnictwie Bartel Mały, gdzie mama spotkała się z sanitariuszką „Inką”

W sobotę, 7 listopada, na Orliku przy Gimnazjum im. gen. Hallera w Gniewie, po raz 6-sty, rozegrany został Turniej o Puchar Burmistrza Miasta i Gminy Gniew. Pamiątkowy Puchar trafił w ręce drużyny Orły Gronowo. Najlepszym zawodnikiem został Damian Górski, zaś najpiękniejszą bramkę zdobył Kacper Cyssewski. Uhonorowano także najlepszego kapitana, Łukasza Voglera.

Wyróżnienie w kategorii „Waleczne serce” trafiło do Jacka Brzóski, kapitana zwycięskiej ekipy. Najlepszym rozgrywającym okazał się Kacper Kołodziejczyk. Tytuł najlepszego bramkarza turnieju otrzymał Jakub Kleinowski. Za najlepszą sportową postawę wyróżniony został Bartosz Kasper. Najlepszym napastnikiem okazał się Rafał Karczyński, a obrońcą Miłosz Komorowski. Najwszechstronniejszym zawodnikiem został Sebastian Ogórek. Ponadto wyróżnienia otrzymali: Patryk Głowiński, Łukasz Barwikowski, Marek Laskowski, Patryk Kwiatkowski i Olaf Czech.

W turnieju udział wzięły cztery drużyny: Orzeł Gronowo, Iskierka Morzeszczyn, Królewscy Gniew i FC Gniew–Nicponia.

Najlepszą drużyną została ekipa Orły

fot A. Bartioszek-Pustkowska

fot. L. Nagórski

ziadek mój Józef był leśniczym, w leśniczówce w Małym Bartlu leśnictwo Kaliska, tam właśnie przy końcu maja 1946 roku, nastąpiło spotkanie mojej mamy z sanitariuszką „Inką” (jej ojca Józefa Banca w tym czasie nie było, na początku maja zabrało go z domu NKWD) Rodzina, mojej Mamy Eugenii (najstarszej z rodzeństwa) liczyła oraz dziewięcioro osób. W leśniczówce, mieszkała już wówczas rodzina leśniczego, który czasowo zstępował dziadka (Rodzina leśniczego składała się z 3 osób).

Owego pamiętnego dnia pod wieczór, na podwórzu leśniczówki pojawiła się niespodziewanie grupa partyzantów, była z nimi dziewczyna. Zapytali się, czy mogą przenocować. Kobiety zgodziły się, leśniczego wówczas nie było w domu. Babcia Elżbieta wraz z rodziną spała w pokojach na poddaszu leśniczówki, a partyzanci rozlokowali się na parterze, zachowywali się spokojnie, niczego nie żądali. Przed zmrokiem, wojskowy poprosił o przyniesienie lampy naftowej do kancelarii dziadka. Uczyniła to moja mama i wraz z żołnierzem zaniosła ją, przy biurku siedziała młoda dziewczyna i pisała na maszynie, była w wieku mamy, miała ciemne włosy, była to „Inka”. Na drugi dzień, wczesnym rankiem, chłopak ze wsi, który oporządzał konie, powiedział, że we wsi jest pełno żołnierzy i milicjantów. Partyzanci, słysząc to zerwali się w pośpiechu i zaczęli uciekać w stronę lasu, zdążyli dobiec do lasu, a już na podwórzu zjawiło się wojsko i milicjanci, zaczęli strzelać do uciekających. W czasie strzelaniny, postrzelono młodego chłopaka, jednego z milicjantów. Jak do tego doszło dokładnie nie wiadomo, jedni mówili, że postrzelił się, jak przeskakiwał przez płot, a inni, że jeden postrzelił drugiego, ale na pewno nie strzelił do niego, żaden z uciekających partyzantów, bo ci byli już daleko przy lesie. Jednak, władza przyjęła oficjalnie taką wersję wydarzeń, że zastrzelił go partyzant. Mama w tej chwili pewnie jest jedynym świadkiem tych

sport

fot A. Bartioszek-Pustkowska

28 |

sport

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

]]Unihokej 28–29 października w Dąbrówce Tczewskiej rozegrano turnieje powiatowe unihokeja dziewcząt i chłopców ze szkół podstawowych. W kategorii chłopców wystartowały cztery zespoły, które walczyły systemem „każdy z każdym” o miano najlepszego zespołu. Gminę Gniew reprezentował zespół z Gogolewa.

Podopieczni Sebastiana Łani po pokonaniu reprezentacji SSP2 Tczew (5:2) i porażkach z SP Subkowy (0:4) i SP Małe Walichnowy (0:7) uplasowali się na trzeciej pozycji.

Mistrzostwo powiatu wywalczyła reprezentacja SP Subkowy.

Kolejność końcowa: 1. SP Subkowy 2. SP Małe Walichnowy

fot. KS Mewa Gniew Junior

Tradycyjnym. W dniach 17–18 października w hali Siemens Arena najmłodsi polscy karatecy rywalizowali z zawodnikami z kilkunastu europejskich krajów.

]]Mewa Gniew Junior wicemistrzami w rundzie jesiennej KS Mewa Gniew Junior zakończył rozgrywki rundy jesiennej. Miło nam poinformować, że młodzi piłkarze pod kierunkiem Marka Kleister uplasowali się na II miejscu, pokonując takie drużyny jak: Sokół Zblewo, GKS Bobowo, Wietcisę Skarszewy, KP Starogard Gd., Rodło II Kwidzyn i Wierzycę Pelplin. I miejsce w tych rozgrywkach zajął Beniaminek Starogard Gd. Gratulacje dla wszystkich drużyn i ich trenerów.

Nagrodą za tak wspaniałe osiągnięcia sportowe był wyjazd na mecz Lechia Gd. & Legia Warszawa 31 października.

R

ównocześnie rozgrywane były tam również XXXII Mistrzostwa Europy ETKF w Karate Tradycyjnym. Nasi najmłodsi zawodnicy znów byli bezkonkurencyjni i przywieźli

Katarzyna Puczyńska

]]Zakończyła się runda jesienna w sezonie piłkarskim 2015/2016

Aneta Bartoszek-Pustkowska

W trzeci weekend października w Wilnie rozegrany został IV Puchar Europy Dzieci w Karate

]]Halowa piłka nożna Mistrzostwa powiatu w kategorii rozgrywkowej „szkół wiejskich” z udziałem czterech zespołów rozegrano w 3 listopada w Zespole Szkół nr 1 w Pelplinie. Gminę Gniew reprezentował drużyna z Polskiego Gronowa.

Zespół rozegrał trzy spotkania: 1. SP Polskie Gronowo : SP Subkowy 1:2 2. SP Polskie Gronowo : SP Małe Walichnowy 1:4 3. SP Polskie Gronowo : SP Nowa Cerkiew 1:2 W klasyfikacji końcowej drużyna z Polskiego Gronowa uplasowała się na czwartej pozycji.

Kolejność końcowa: 1. SP Małe Walichnowy 2. SP Subkowy 3. SP Nowa Cerkiew 4. SP Polskie Gronowo Wszystkie zespoły otrzymały pamiątkowe dyplomy, zwycięzcy puchar ufundowany przez Powiatowe Centrum Sportu w Tczewie.

Longin Nagórski

ze sobą do Polski worek medali.

Poniesiony podczas przygotowań do mistrzostw trud młodych adeptów okazał się owocny. Jakub Kosmacz, podopieczny senseia Kazimierza

Maruta, zdobył brązowy medal, a Filip Tocewicz i Aleksander Cholc w swych kategoriach wiekowych zajęli 6 miejsce. – Podczas niełatwej sportowej rywalizacji, zawodnicy wykazali się dojrzałością i opanowaniem godnym dorosłych karateków – informuje sensei Marut.

Udział w mistrzostwach był motywacją i inspiracją do dalszych treningów dla wszystkich członków Klubu Karate Tradycyjnego. n Redakcja

Wyniki indywidualne: 1. Filip Dobiecki (Polska, UKS KT „Orzeł” Września) 2. Robert Budaghyan (Armenia) 3. Jakub Kosmacz (Polska, UKS KT Gniew) 3. Totas Dranevičius (Litwa)

Gronowo zwycięża w halówce 23 października w hali Gminnego Ośrodka Sportu w Gniewie rozegrano „Mistrzostwa Miasta i Gminy Gniew” w piłce nożnej halowej w kategorii szkół podstawowych. Rozgrywki z udziałem czterech zespołów przeprowadzono systemem „każdy z każdym”.

Z

wycięzcy turnieju uzyskali awans do rozgrywek szczebla powiatowego. Zespoły z Polskiego Gronowa i Gniewu wywalczyły po 5 pkt. turniejowych wygrywając po dwa mecze, a rywalizacja między wymienionymi drużynami zakończyła się remisem. O pierwszej pozycji zdecydowała większa liczba zdobytych bramek z korzyścią dla chłopców z Gronowa (+8), Gniew (+6). Zespół z Opalenia z dwiema porażkami uplasował się na trzeciej, a Gogolewo na czwartej pozycji Klasyfikacja końcowa: 1. Szkoła podstawowa z Polskiego Gronowa – 5 pkt.

2. Szkoła podstawowa z Gniewu 5 pkt.

3. Szkoła podstawowa z Opalenia 4 pkt.

4. Szkoła podstawowa z Gogolewa 3 pkt.

fot. L. Nagórski

Longin Nagórski

Brąz Mistrzostw Europy dla Jakuba Kosmacza

Longin Nagórski

W Klasie A – grupa Malbork IV grały dwie gniewskie ekipy: Weber Szprudowo oraz Sobieski Gniew. Po rozegraniu 13 kolejek Weber Szprudowo uplasował się na 9 miejscu w tabeli, zdobywając 16 pkt. Drużyna odniosła 5 zwycięstw, 1 raz zremisowała, 7 razy poniosła porażkę. Sobieski Gniew zajmuje 10 lokatę, ma na koncie 10 pkt.

Ekipa tryumfowała 2 razy, 4 razy remisowała, 7 razy poniosła porażkę. Juniorzy B Sobieski Gniew zagrają jeszcze z Relaxem Ryjewo, zaś Juniorzy C2 uplasowali się na miejscu 8, zdobywając 5 pkt.

Wisła Walichnowy (Klasa B – grupa Malbork VI) zakończyła rundę jesienną z dorobkiem 6 pkt, zajmując w tabeli 10 pozycję. Drużyna 2 razy odniosła zwycięstwo, 9 razy przegrała. Mewa Gniew, grająca w Klasie B – grupa Malbork VII, w 10 kolejkach, zdobyła 21 pkt. W tabeli zajmuje 4 lokatę. Ma na koncie 7 zwycięstw i 3 porażki. Juniorzy D2 Mewa Gniew swoje rozgrywki zakończyli z dorobkiem 19 pkt, w tabeli uplasowali się na 2 miejscu.

| 31

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

fot. Klub Karate Tradycyjnego w Gniewie

]]Królewska gra Zawody powiatowe oraz półfinały w szachach drużynowych szkół podstawowych i gimnazjalnych rozegrano 13 października w hali widowiskowo-sportowej Gminnego Ośrodka Sportu w Gniewie.

W zawodach łącznie startowało siedem czteroosobowych koedukacyjnych zespołów szkół podstawowych i sześć gimnazjalnych.

Awans do rozgrywek szczebla wojewódzkiego wywalczyła reprezentacja Szkoły Podstawowej nr 20 z Gdyni i Gimnazjum nr 3 z Tczewa.

Zespoły z gniewskiego gimnazjum i SPSK z Gogolewa uplasowały się na drugich, a z SP Gniew na trzecim miejscu w rozgrywkach powiatowych.

Drużyna z Gogolewa wystąpiła w składzie: Janina Bielecka, Cezary Elbanowski, Marek Guzdaj i Maciej Rogaczewski.

Podstawówkę z Gniewu reprezentowali: Jan Kępiński, Patryk Gabryszewski, Daniel Bieliński i Konrad Grajkowski. Gimnazjaliści grali w składzie: Natalia Janaszczyk, Bartosz Drągowski, Szymon Kępiński i Krzysztof Saniuk.

Organizatorem imprezy był Powiatowy Ośrodek Sportu w Tczewie przy współudziale Miejsko-Gminnego Szkolnego Związku Sportowego, UKS „Anfil” oraz Gminnego Ośrodka Sportu w Gniewie.

3. SP Gogolewo 4. SSP 2 Tczew W kategorii dziewcząt reprezentacja SPSK Tymawa po pokonaniu rówieśniczek z SP Turze (1:0) i trzech porażkach z dziewczętami z SP 5 Tczew (0:2), SP Subkowy (2:4) i SP Małe Walichnowy (0:4) uplasowała się na czwartej pozycji.

Zwyciężyły dziewczęta z Małych Walichnów.

Kolejność końcowa: 1. SP Małe Walichnowy 2. SP Subkowy 3. SP 5 Tczew 4. SP Tymawa 5. SP Turze 4 listopada rozegrano mistrzostwa powiatu w kategorii szkół gimnazjalnych. Dziewczęta z gniewskiego gimnazjum przegrały pojedynki z rówieśniczkami z Subków (0:9), z Rudna (1:7), z Dąbrówki (1:3) oraz z Tczewa (3:9), plasując się na piątej pozycji. Zwyciężyły gimnazjalistki z Subków.

Kolejność końcowa: 1. GIM Subkowy 2. GIM Rudno 3. GIM Dąbrówka 4. GIM 2 Tczew 5. GIM Gniew Wszystkie zespoły otrzymały pamiątkowe dyplomy, zwycięzcy okazałe puchary.

sport

fot. KS Mewa Gniew Junior

fot. L. Nagórski

30 |

Wszystkie zespoły wywalczyły puchary i pamiątkowe dyplomy. Tytuł „mistrzowski” oraz awans do rozgrywek powiatowych wywalczyli chłopcy, grający w składzie: Maksymilian Świdwiński, Oliwier Kamrowski, Marcin

Szwabach, Remigiusz Syldatk, Kacper Cyssewski, Paweł Jastrzębski, Mariusz Kwiatkowski i Mateusz Lewandowski.

Zespół prowadziła Alina Rychlewska. n Longin Nagórski

z życia gminy

Nowiny Gniewskie, Nr 1 (246) listopad 2015 r.

| 33

„Bo fantazja jest od tego, aby bawić się na całego” Czemu nie z teatrem?

W piątek, 23 października Świetlica Wiejska w Opaleniu zmieniła się w teatr. Wszystko to za sprawą Gminnego Przeglądu Małych Form Teatralnych. Młodzi artyści zachwycili zgromadzoną publiczność

fot. Patrycja Czech fot. Patrycja Czech fot. Patrycja Czech fot. Patrycja Czech

fot. Patrycja Czech

Pinokia, Wielkiego Skrzata oraz trzech rozśpiewanych krasnali. Mali aktorzy zrobili wszystko, aby sen o nieistniejącym teatrze nie był prawdą, „żeby teatr nie świecił pustkami”.

Następnie publiczność wraz z członkami „Kółka Teatralnego” ze Szkoły Podstawowej im. Jana III Sobieskiego w Gniewie, mogła przenieść się w krainę bajek, „gdzie wszystko zdarzyć się może”. Zespół, który przygotowywały panie Maria Dziki i Mariola Górska, wyróżniała mnogość i różnorodność postaci oraz kostiumów. Wsłuchując się w piosenki śpiewane przez dzieci oraz recytowane wiersze, nietrudno było o uśmiech. W odróżnieniu od tytułowej kwoki z wiersza Jana Brzechwy, ci mali aktorzy z wielką łatwością zdobyli sympatię widzów i opanowali scenę.

Natomiast młodzież z Gimnazjum im. gen. J. Hallera w Gniewie, którą przygotowywała pani Brygida Murawska, zaprosiła widownię na „Cygańskie imieniny”. Impreza musiała być

fot. Patrycja Czech

Na

pewno będzie to duże przeżycie obejrzeć tak młodych aktorów.

Każdy z nas kiedyś marzył, żeby aktorem zostać, nie ukrywam, że ja też...

– mówiła Burmistrz Miasta i Gminy Gniew Maria Taraszkiewicz-Gurzyńska, witając uczestników konkursu oraz zgromadzoną publiczność, która wypełniła salę po brzegi. Dyrektor Zespołu Szkół im. Józefa Czyżewskiego w Opaleniu Mirosław Narloch w swej wypowiedzi szczególnie dziękował i prosił o brawa dla pani Barbary Rajkowskiej, bez której ta uroczystość nie miałaby miejsca. Podkreślał również, że to dzięki niej 30 października, było można zobaczyć teatr cieni i pokaz fireshow.

Jako pierwsi na scenie wystąpili uczniowie grupy teatralnej „Krok Do Przodu” pod przewodnictwem pani Walerii Smużyńskiej. Podczas przedstawienia pt. „Ich Troje”, obecni na sali poznali przezabawną historię z udziałem Kota w Butach, Królewny Śnieżki,

fot. Patrycja Czech

świetną grą aktorską, pięknymi strojami oraz charakteryzacją. Zabawie nie było końca. przednia, czego wyrazem były rozbrzmiewające gromkie brawa i głośne salwy śmiechu.

Jako ostatnia wystąpiła grupa teatralna „Dzieci Klubu” działająca przy Świetlicy Wiejskiej w Opaleniu pod przewodnictwem Barbary Rajkowskiej. Młodzi aktorzy, będący jednocześnie współorganizatorami całego przedsięwzięcia, zaprezentowali się w przedstawieniu pt. „Wakacyjny nałóg”. Spektakl ilustrował sceny z życia dziewczyny uzależnionej od czekolady. Tę grupę cechowała przede wszystkim swobodna gra aktorska, niesamowita energia oraz umiejętność rozbawienia publiczności.

Po wielkich wrażeniach związanych z konkursem, przyszedł czas na ogłoszenie wyników.

Oczekiwanie na werdykt jury stało się o wiele łatwiejsze dzięki pysznym smakołykom przygotowanym przez KGW w Opaleniu. Po krótkim czasie uczestnicy wraz z opiekunami powrócili na salę. Wicedyrektor szkoły w Opaleniu, Katarzyna Firyn, podkreślała trudności w podjęciu decyzji. Ostatecznie wyłoniono jednak zwycięzców. Dyplom za zajęcie pierwszego miejsca otrzymało „Kółko Teatralne” ze szkoły podstawowej w Gniewie. Pozostałym grupom przyznano wyróżnienia. Wszyscy uczestnicy otrzymali bardzo atrakcyjne nagrody. n Patrycja Czech

Organizatorami Gminnego Przeglądu Małych Form Teatralnych była grupa młodzieżowa „Dzieci Klubu”, Zespół Szkół w Opaleniu oraz Koło Gospodyń Wiejskich w Opaleniu. Konkurs ten, został zorganizowany w ramach programu „Działaj Lokalnie” IX Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce i Fundację Pokolenia w projekcie „Zapalone Dzieci” i dofinansowany przez Urząd Miasta i Gminy Gniew oraz sponsorów prywatnych tj.

Piekarnictwo z Opalenia – Państwo Teresa i Krzysztof Strambowscy oraz Ewę i Tadeusza Głowińskich.

Rozmaitości

Nowiny Gniewskie, Nr 11 (246) listopad 2015 r.

Słownik gwary kociewskiej Źródło: utwory Emilii Rulińskiej

Sklep chiński Centrum handlowe „Wanda”

Savoir-vivre cz. XVI

Fajki i tabakiery Fajka, to przedmiot służący do palenia tytoniu. Składa się zwykle z ustnika (rurki trzymanej w ustach) i główki (komory spalania), połączonej z ustnikiem przez cybuch.

Kontynuujemy cykl alfabetycznych słów kociewskich oraz humorystycznych przykładów zdań autorstwa regionalistki Emilii Rulińskiej.

U, u uczały – człowiek posiadający wyższe wykształcenie Kaźmnirz łod Nowaków jestaj srodze uczały, łón sztuderował na wyższy łuczelniy wew Gedańsku. uczba – pobieranie nauki w szkole Wszytkie szkólniykiy chtórne przykładajó sia do uczby ji só pojantne, dadzó sobjia rada wew życiu. ubrónić – przypiec dobrze mięso Jak ubrónisz mniaso wew tryglu, wyńdzie zez tygo srodze smaczna zóza (sos). uder na uder – kłótnia – postawienie na swoim Só takie ludzie, chtórne jidó uder na uder ji durch chcó aby po jejych strónie była prawda. uzyzany – pobrudzony Psioter to je niewarty knap, mamka go co dziań obuwa wew czyste lumpy, a łón durch wraca do dóm srodze uzyzany. uż – już Uż wnetki bandzie ziyma, ludziska zorgójta wiela łopaliwa, aby łogrzać pomniyszkanie. uskrómnić – posprzątać Tera na jesianiy ludzie majó jistne łutrapsianie zez ljiściamiy, chtórne muszó durch uskrómniać grabelkamiy. usztay – człowiek, który ma duże uszy Chto ma wielge uszy nazywajó tygo jistnego uszaty. uperty – człowiek uparty Uperty dycht niygdy nie da za wygranó, łón je uperty, rychtych łosioł. ulepa – człowiek gruby Nie wjierzta ulepsie chtórny powjieda że małó jiy, przecie nie je jak ulepa łod powietrza.

P.S. Wszystkie wyrazy na „u” w Gniewie i okolicy są poprzedzane literą „ł”: ulepa – łulepa, usztay – łuszaty, uperty – łuperty itd.

F

Gniew, ul. 27-go stycznia 10 (dawne Tesco)

ajkarz z kolei to wytwórca fajek, natomiast fajczarz to użytkownik fajki.

Fajka jest prawdopodobnie najprostrzym przyrządem służącym do wdychania dymu żarzącego się tytoniu lub innych substancji roślinnych.

Palokotyczne

jny y c k Atra ar, tow eny ec e i k s i n czn i l z a or je! c o m pro

Produkowano fajki gliniane, kamienne, porcelanowe oraz z różnego rodzaju drewna. Istniały też fajki o rozdwojonym cybuchu, które umożliwiały wdychanie tytoniu przez nos, a nie przez usta. Fajki gliniane miały wiele zalet, ale były bardzo kruche – przy upadku, nie trzeba było się po nie schylać. W końcu XVII wieku popularne były fajki gliniane typu tureckiego, o cybuchach drewnianych lub łączonych z drewna, kości lub rogu.

Powszechnie uważa się fajkę za mniej szkodliwą od papierosów. Szczególnie dlatego, że tytoń fajkowy przez wilgotność i nasycenie substancjami aromatyzującymi i smakowymi, spala się w niższej temperaturze niż papierosowy, przez co wytwarza mniej szkodliwe substancje. Ale istnieją również opinie, że palenie fajki może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworów jamy ustnej. Palenie fajki może powodować choroby układu krążenia (chorobę niedokrwienną serca, zawał mięśnia sercowego, miażdżycę zatorową kończyn dolnych) oraz choroby układu oddechowego (przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, rozedmę płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rak płuc, rak języka). Bardziej zdrowa jest fajka wodna (szisza lub mniejszy bong), gdzie ze spalonego tytoniu lub melasy, dym gromadzi się w pojemniku. Zanim dotrze do wylotu, musi przejść zbiornik z wodą, gdzie zostaje oczyszczony. Nie powinno się palić jednej fajki częściej niż raz w ciągu doby. W ten sposób nawet tańsze modele, wykonane np. z gruszy, będą nam służyć długie lata.

• obuwie • odzież męska • odzież damska • odzież dziecięca • kosmetyki • artykuły biurowe • zabawki • akcesoria komputerowe • akcesoria samochodowe • oświetlenie • dekoracje • kwiaty • firany • pasmanteria • tekstylia • dywany • RTV/AGD • akcesoria kuchenne

Tabaka i tabakiery Tabaka – używka najmniej znana w Polsce, poza rejonem Kaszub. Kaszubi mówią: „Chto nie tobaczi, ten nic nie znaczi”. Wielokrotnym mistrzem Polski w zażywaniu tabaki jest pochodzący z Kaszub Andrzej Olszewski, który twierdzi, że tabakę nazywa się „diabelskim zielem” czyli „diabelsczim zelskiem”.

Tabaka to aromatyzowany, sproszkowany tytoń, którego się nie pali, ale wdycha przez nos. Tabacznik, a raczej tabaczarz to miłośnik tabaki. Nie mylić z tobacznikiem, bowiem tobacznik to specjalna misa i kij do wyrobu tabaki.

W przeciwieństwie do papierosów, tabaka nie przyczynia się do wzrostu zachorowań na raka płuc i innych wymienionych powyżej chorób, choć nie jest całkowicie nieszkodliwa dla organizmu człowieka.

Tabaka, jak każda używka daje również możliwość użycia gadżetów, którymi dżentelmen nie pogardzi – srebrne łyżeczki i tabakiery, chusty do wycierania i czyszczenia nosa, kosmetyki do pielęgnacji śluzówki nosa, itp. Należy podkreślić, ze nie ma żadnych problemów z zażywaniem tabaki wśród osób tzrecich, bowiem nie ma dymu, brzydkiego zapachu z ust, jest tylko orzeźwienie, odprężenie, a w przypadku tabak z mentolem – pobudzenie.

Popularne obecnie w użyciu są dwa rodzaje tabakier: w kształcie flakonu lub krowiego rogu, zwykłe otwierane pudełeczko (często zdobione).

Osobie kichającej s.v. zakazuje mówienia „na zdrowie”, odwołujac się do zasady ogólnej: nigdy nie reagujemy na żadne objawy fizjologiczne.

I ciekawostka – 17 lipca, to Ogólnopolski Dzień Tabaki dla upamiętnienia wydanego w 17 lipca 1704 r. przez króla Augusta II Mocnego dla magistratu Sandomierza dekretu – przywileju produkcji tabaki. n Źródło: Łukasz Kielban „Czan gentelmenów”; Grzegorz Maj „Sposoby zażywania tabaki” c.d.n.

Ryszard Kociorski

Zapraszamy na tanie zakupy do naszego sklepu • od pon.–pt. w godz. 9.00–18.30 • w sobotę w godz. 9.00–17.00 • w niedzielę w godz. 9.00–15.00

UWAGA!

34 |

Dokonując zakupów od 21.11–31.12.2015 r. otrzymasz BON TOWAROWY • za wydanie 50 zł – bon towarowy o wartości 10 zł • za wydaanie 100 zł – bon towarowy o wartości 20 zł

KONKURS! Do wygrania cztery karnety po 25 zł każdy na usługi myjni i wulkanizacji Odgadnij nazwę ulicy przedstawionej na zdjęciu. Na odpowiedzi czekamy w redakcji „Nowin Gniewskich”, pl. Grunwaldzki 16/17, 83-140 Gniew do 20 grudnia 2015 r. Zwycięzcy zostaną powiadomieni telefonicznie.

Imię i nazwisko: .........................................................................................................................................................................................................

Adres: .......................................................................................................................................................................................................................

Odpowiedź: ...................................................................................................................................... Nr tel. .........................................................

Jaka to ulica?

Wyrażam zgodę na gromadzenie, przetwarzanie i publikację moich danych osobowych w miesięczniku informacyjno-publicystycznym „Nowiny Gniewskie” dla celów konkursu „Co to za ulica?”. Oświadczam, że jestem osobą pełnoletnią i jestem świadomy(a) przysługującego mi prawa wglądu do moich danych osobowych, żądania ich zmiany lub poprawienia.

Podpis: .......................................................................................................................

Konkurs „Magazyn prezentów” Od poniedziałku do czwartku z tym kuponem 10% zniżki na usługi myjni i wulkanizacji w firmie Werba w Nicponi. Kupon ważny do 20 grudnia 2015 r.