Kwaliteitsbeeld 2025

KWALITEITSBEELD 2025 LEREN, REFLECTEREN EN ONTWIKKELEN IN DE PRAKTIJK

Voor u ligt het kwaliteitsbeeld over 2025 van Oranjeborg. In dit rapport blikken we terug op het afgelopen jaar: Wat hebben we gedaan? Waar zijn we trots op? En wat kan of moet beter? Aan de hand van de vier bouwstenen uit het Kwaliteitskompas geven we een overzicht van de zorg en begeleiding binnen Oranjeborg.

Onze locaties bieden daarnaast een inkijkje in hun eigen ervaringen en ontwikkelingen van 2025.

Ook richten we de blik vooruit: Waar gaan we in 2026 mee aan de slag? Wat vraagt om verdieping, aandacht of vernieuwing? Tussen de bouwstenen door vindt u persoonlijke verhalen uit de praktijk, geschreven door Flip Vellinga (Voorzet Media). In 2025 ging hij wederom regelmatig op pad met bewoners én medewerkers van Oranjeborg. Zijn ontmoetingen vertaalden zich in waardevolle verhalen die de zorg en begeleiding bij Oranjeborg tot leven brengen.

Wij hopen dat dit kwaliteitsbeeld u een helder, eerlijk én inspirerend beeld geeft van waar Oranjeborg voor staat: met 24-uurszorg ondersteuning bieden aan mannen met een zogenoemde dubbel- of triple diagnostiek, oftewel de combinatie van een verstandelijke beperking, psychische problematiek en/of verslavingsproblematiek.

INHOUD Week van Oranjeborg Spectaculair van start!

2

De directie aan het woord….

10

Schets van de organisatie

14

Bas van den Boom is de nieuwe operationeel manager in Loenen

16

De locaties aan het woord…

22

Belangrijke stap richting toekomstbestendige zorg

38

Bouwsteen 1: Het zorgproces rond de individuele persoon

46

De moeilijkste wegen leiden naar de mooiste plaatsen

58

Waardig ouder worden

62

Werken aan vrijheid en veiligheid: Wet zorg en dwang bij Oranjeborg in 2025

66

The sky is the limit

72

Bouwsteen 2: Onderzoek naar de ervaringen van mensen met een verstandelijke beperking

76

Centrale bewonersraad Oranjeborg

82

We gaan gewoon door tot hij tevreden is

88

Bouwsteen 3: Professionele ontwikkeling

94

Willian Otten zet volgende stap binnen Oranjeborg

108

Bouwsteen 4: Inzicht in kwaliteit

114

Rick Döpp heeft zijn eigen werkplaats in de Wijk

122

Vooruitblik 2026

126

Sem is 10 jaar in dienst van Oranjeborg

130

Reactie centrale bewonersraad op kwaliteitsbeeld

134

Reactie RvC op kwaliteitsbeeld

138 1

2

November 2025

WEEK VAN ORANJEBORG SPECTACULAIR VAN START! “Geweldig om te zien hoe iedereen zich inzet om er een onvergetelijke week van te maken.”

Het is nog rustig in de Grote of Mariakerk in Meppel wanneer fotograaf Paul Bink bij binnenkomst zijn foto’s ziet hangen van de expositie ‘Kom ‘ns dichterbij’ uit 2019. Het zorgt voor een déjà vu-gevoel bij de vakman uit Dalfsen, die vandaag aanwezig is op de bewonersdag tijdens de Week van Oranjeborg.

3

Er is de afgelopen dagen keihard gewerkt om alles in gereedheid te brengen voor het evenement. In de groepsapp van de organisatie heeft directeur Henk Stokvis de avond ervoor hiervoor al zijn complimenten overgebracht aan alle betrokkenen. ,,Geweldig om te zien hoe iedereen zich inzet om er een onvergetelijke week van te maken.”

,,We geloven dat zorg niet ophoudt bij de voordeur van onze locaties en dat wij, als gemeenschap, kunnen bijdragen aan iets groters: aan onderzoek, aan bewustwording. Iedere euro, iedere kilometer, iedere trap telt.”

Het is intussen tien uur geweest en langzaam druppelen de eerste bewoners binnen. Michael was gisteren ook al in de kerk om mee te helpen met het opbouwen, nu verheugt hij zich op een dag vol vermaak. Hij vertelt dat hij dit jaar enorm uitkijkt naar de kerstperiode, wanneer hij samen met zijn moeder zes dagen naar een hotel in Alkmaar gaat. ,,Het is voor het eerst dat we dat doen.” Rodensio arriveert in een rolstoel. Hij heeft zijn achillespees ingescheurd bij een partijtje voetbal en laat zich vandaag voortduwen. Zanger Henk doet er alles aan om zich te profileren bij de artiesten die gaan optreden. Hij gaat op de foto met André Pronk en wisselt uitvoerig van gedachten met rapper Haas. ,,Misschien kun je mij helpen met het schrijven van een lied”, oppert hij, nadat Jeffrey de Haas hem heeft verteld dat hij ook als producer actief is.

Natuurlijk trekt de expositie direct de aandacht, maar ook de teaser van de documentaire ‘Ik kan het. PUNT’ heeft een prominente plek gekregen in de kerk. De film is deze week meerdere keren gratis te bezoeken in de bioscoop. Rechts staat een standje waarop de bewoners zich vandaag kunnen inschrijven om volgend jaar mee te doen aan Tour du ALS. Evenals in 2023 reist een delegatie van Oranjeborg in 2026 af naar Zuid-Frankrijk om de Mont Ventoux te beklimmen en geld in te zamelen voor Stichting ALS. In de speciale Oranjeborgkrant, die donderdag tijdens de open dag wordt uitgedeeld aan het publiek, heeft Henk Stokvis het mooi verwoord.

4

5

In de keuken van de kerk bereiden de meeste artiesten zich voor op hun show. Ze treden vandaag twee keer voor het voetlicht. Het is een gevarieerd gezelschap dat alles uit de kast zal halen om de bewoners een fantastische dag te bezorgen.

Theatermaker Gerard Olthaar uit Rotterdam zorgt playbackend voor een lekkere opening, waarna Henk Stokvis in zijn welkomstwoord zegt dat hij ‘het ontzettend leuk vindt dat de bewoners in groten getale aanwezig zijn’. ,,Jullie gaan vandaag dingen meemaken die je nog niet eerder hebt meegemaakt.” Hij vraagt om applaus voor presentator Vincent van Leth (,,De grote inspirator van deze dag”) en de mensen van de techniek.

De kerk zit bomvol wanneer Auke Drost namens Stichting ALS een kort woordje spreekt over het belang van de acties zoals die volgend jaar door Oranjeborg worden ontplooid. ,,Echt top dat jullie dit doen.” Goochelaar Henk Arnoldus heeft zich dan al regelmatig aan de lange tafels tussen de bewoners gemeld met bijzondere trucs.

6

Dan is het tijd voor het eerste deel van het showprogramma, waarin zang, acrobatiek en variété elkaar in hoog tempo afwisselen. Feestzangeres Jodelthilly uit Volendam bijt het spits af en brengt de sfeer er meteen goed in. De eerste polonaise van de dag wordt ingezet. Wat volgt is acrobatiek met een knipoog door het theatergezelschap Duo Musa uit Groningen. Henk Nijburg zingt zich de longen uit het lijf en heel speciaal is het optreden van het duo De Stoopjes, bekend van Tiktok en de Zwarte Cross. Het lied ‘Ik wil met jou naar de regenboog’ van Frans Bauer en Marianne Weber wordt uit volle borst meegezongen.

antwoord van Haas. ,,Ik was jarenlang de weg kwijt.

Muziek heeft mij uiteindelijk weer richting gegeven.”

Hij geeft aan dat hij graag met bewoners in gesprek wil die hun verhaal met hem willen delen. ,,We kunnen zo een lied maken. Ik kruip in jouw huid.”

Dan is het de hoogste tijd om aan te schuiven voor het buffet. Achter de bar hebben Myrthe Lugtmeier van kinder- en theatercafé Dubbel en Bloem van Leth al diverse drankjes geserveerd en nu vormt zich een lange rij voor de soep en broodjes. Ook lekker druk is het bij de stand waar de bewoners zich kunnen inschrijven om deel te nemen aan de Tour du ALS. Stephan Veldman meldt met een vrolijk gezicht dat de teller na een halfuur al op twintig staat. Het plan van een aantal bewoners om met een tandem de kale berg te gaan beklimmen moet waarschijnlijk met een korreltje zout worden genomen.

Na het acrobatenduo Tobith & Jasmijn en een gepassioneerd optreden van André Pronk, die zingt over zijn propeller pet, maakt Jeffrey de Haas indruk met zijn levensverhaal. Hij is een jongen van de straat, die de regie over zijn leven dreigde te verliezen, maar via de muziek heeft teruggevonden wat hij was kwijtgeraakt. Vincent van Leth wil van hem weten wat je moet doen wanneer je niet lekker in je vel zit. ,,Erover praten, dat helpt”, is het

Na de pauze verschijnt ineens Sinterklaas op het podium. Hij wil weten of er nog jongens ondeugend zijn geweest het afgelopen jaar. Zanger Henk krijgt billenkoek wanneer hij zijn zonden opbiecht.

7

8

Het vormt de opmaat tot een afwisselend en spectaculair tweede deel met als een van de hoogtepunten de betoverende haarhangact van Pascale. Elegant en krachtig danst ze hoog in de lucht, enkel en alleen aan haar haren. Paul Bink leeft zich uit en weet zeker dat hij een prachtige plaat van het schouwspel heeft gemaakt.

Vince en de techniek die werd verzorgd door SEM Productions.” Ook wil hij graag zijn kinderen Daan, Gijs en Julia nog even op het podium, maar dat lukt niet omdat ze staan af te wassen. Ook dát is kenmerkend voor Oranjeborg: altijd samen de schouders eronder. Rond vier uur is de kerk bijna leeg, het opruimen kan beginnen. Woensdag komen de relaties van de zorginstelling op bezoek.

Een feestje van Oranjeborg zonder ‘Engelbewaarder’ van Marco Schuitmaker is ondenkbaar. André Pronk heeft dat goed aangevoeld. Langzaam maar zeker wordt zo toegewerkt naar de climax, verzorgd door Duo Musa. Onder opzwepende klanken kruipt Salim onder een laaghangende lat met brandende fakkels door, tot grote hilariteit van het publiek. Tijdens de ‘grand finale’ verschijnen alle artiesten op het podium en wordt de bewonersdag swingend afgesloten.

Het slotakkoord is voor Henk Stokvis. Hij kan tevreden de balans opmaken. ,,De opkomst was supergroot, ik vraag een keihard applaus voor

9

Door de Directeur, Hoofd Zorg & Expertise en Hoofd Organisatie & Bedrijfsvoeringvan Oranjeborg.

DE DIRECTEUR EN DE HOOFDEN AAN HET WOORD 2025 was een jaar waarin Oranjeborg opnieuw heeft laten zien dat groei en ontwikkeling hand in hand kunnen gaan met de waarden die ons al jaren kenmerken: nabijheid, eenvoud, betrokkenheid en een diep respect voor wie onze bewoners zijn. We hebben gebouwd aan kwaliteit van bestaan én aan een organisatie die deze kwaliteit duurzaam kan dragen en borgen. Een van de belangrijkste keuzes die we dit jaar maakten, is de strategische stap om toekomstgerichte zorg te bieden aan onze ouder wordende bewoners. De behoefte aan een plek die niet alleen meebeweegt met toenemende zorgzwaarte maar ook recht doet aan vitaliteit, daginvulling en persoonlijke regie, werd steeds duidelijker.

10

11

verantwoordelijkheden helderder te beleggen en om de organisatie toekomstbestendig te sturen richting groei, toezicht en toenemende zorgzwaarte.

In september hebben we de nieuwe locatie in Assen aangekocht: een plek die in alle opzichten levensloopbestendig is. Het gebouw wordt (verder) ingericht en verbouwd met oog voor flexibiliteit, hulpmiddelen, veiligheid en comfort, zodat bewoners hier kunnen blijven wonen als hun gezondheid verandert en (wanneer dat nodig is) begeleid kunnen worden tot in de palliatieve fase.

Daarbij blijft de kern hetzelfde: kwaliteit van leven, creativiteit, waardigheid en menselijke warmte.

Deze ontwikkeling is zorgvuldig opgebouwd: drie jaar geleden werd de eerste stap gezet met de aanstelling van Stephan als Hoofd Zorg. Na het behalen van zijn MBA Health heeft hij in 2025 de vervolgstap gezet naar Hoofd Organisatie & Bedrijfsvoering. Minke is de rol van Hoofd Zorg & Expertise gaan vervullen, waarin haar deskundigheid als consulent, docent en behandelaar nadrukkelijk geborgd blijft. Dat deze posities intern zijn ingevuld door mensen die het DNA van Oranjeborg kennen en belichamen, is een bewuste keuze die past bij onze cultuur én bij professioneel leiderschap. Deze governancekeuzes zijn zorgvuldig en gefaseerd tot stand gekomen. De ontwikkelingen zijn daarbij in nauwe afstemming met de Raad van Commissarissen vormgegeven, waarbij bestuurlijke reflectie, toezicht en kwaliteitssturing expliciet zijn meegenomen in de gemaakte keuzes.

Ook organisatorisch hebben we in 2025 een belangrijke beweging gemaakt. Oranjeborg heeft bewust gekozen voor een verdere versterking van governance en verantwoordelijkheidsverdeling, passend bij de schaal en verantwoordelijkheid die Oranjeborg inmiddels draagt. Het bestuurlijk niveau is hierdoor nadrukkelijker gepositioneerd en de dagelijkse aansturing is belegd in een duaal middenkader dat stevigheid en continuïteit biedt. Wij maken deze governance-keuze om de continuïteit en kwaliteit van zorg minder afhankelijk te maken van één persoon, om

12

In november ontving Oranjeborg opnieuw de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Het bezoek bood waardevolle bevestiging én richting.

De inspectie zag beweging, bewustwording en eigenaarschap, en gaf aan dat Oranjeborg zich duidelijk ontwikkelt in professionaliteit en structuur.

Tegelijkertijd zijn er verbeterpunten benoemd rond de medezeggenschap van bewoners en de toepassing van de Wzd. Die signalen herkennen wij en hebben wij expliciet opgenomen in onze bestuurlijke agenda. 2025 heeft ons geholpen scherper te zien wat nodig is; 2026 staat in het teken van verdere verankering, borging en het versterken van governance, inclusief duidelijke monitoring en eigenaarschap.

luider en eerlijker: zij denken en doen actiever mee, en dat beschouwen wij als een belangrijk kwaliteitskompas.

Met de nieuwe locatie in Assen, een verstevigde aansturingsstructuur en een heldere blik op wat beter kan, staan we aan het begin van een nieuwe fase. Een fase waarin verantwoordelijkheid, professionaliteit en menselijkheid elkaar versterken.

In 2026 leggen we de nadruk op het borgen van governance, professionele zeggenschap, medezeggenschap van bewoners en een zorgvuldige toepassing van de Wzd, zodat wat we hebben opgebouwd blijvend gedragen wordt in de dagelijkse praktijk. We blijven kijken naar wat nodig is, niet vanuit protocollen, maar vanuit de mens.

Zoals altijd stellen wij onszelf dezelfde vragen die richting geven aan alles wat we doen: Doen we wat nodig is? En doen we het goed?

Hoewel dit jaar in veel opzichten een periode van transitie was, bleef één ding voelbaar op al onze locaties: de kracht van onze medewerkers en de nabijheid die zij elke dag bieden. Hun vakmanschap, loyaliteit en vermogen om te blijven leren vormen de kern van de kwaliteit die wij leveren. Ook de stem van bewoners klinkt

Henk, Minke & Stephan

13

SCHETS VAN DE ORGANISATIE 5 locaties 01-01-2025

1-1-2026

HR Administratie Controller

HR Administratie Controller

Directeur Hoofd Zorg Intake coördinator

Directeur Hoofd Organisatie & Bedrijfsvoering Hoofd Zorg & Expertise

Orthopedagoog generalist Orthopedagoog (3) Systeembeheerder Opleidingscoördinator Psychiater (partime)

HAVELTE

EPE

1 KANTOOR

DE WIJK

BIDDINGHUIZEN

14

Intake coördinator Orthopedagoog (5) Systeembeheerder Opleidingscoördinator Psychiater (partime)

APELDOORN

ASSEN

15

16

BAS VAN DEN BOOM IS DE NIEUWE OPERATIONEEL MANAGER IN LOENEN “We doen het met elkaar, dat is de kracht van Oranjeborg.”

17

portie humor. ,,Ik weet hoe goed ik het hier heb en hoe fijn het is om op deze locatie te werken.”

Doordat de verbouwing langer duurt dan vooraf gepland is het nog even improviseren, maar bij Oranjeborg wordt altijd in kansen gedacht.

Niet kijken naar wat er niet is, maar optimaal gebruikmaken van wat wél kan. ,,Wil je koffie?” Hij loopt de trap op naar de kleine geïmproviseerde ruimte, die hij deelt met orthopedagoog Linge Smouter en locatiemanager Wout van den Broek.

Het uitzicht is prachtig en zal menig eigenaar van een vakantieresort jaloers maken. ,,Kijk”, zegt hij, terwijl hij wijst naar de oude kantoorruimte. ,,Hier hebben we nu drie kamers voor de jongens ingericht.”

Voor het gesprek nemen we plaats aan een van de tafels voor het gebouw. Bas vertelt over zijn jeugd, waarin hij aanvankelijk voor een technische opleiding als storingsmonteur koos. Hij is geboren in Meppel en opgegroeid in Emmeloord. Inmiddels woont hij alweer een flink aantal jaren in Nijkerk, is hij gelukkig getrouwd en vader van drie kinderen: een dochter van 18, twee zoons van 13 en 16.

Met zijn aanstelling als operationeel manager van de locatie in Loenen is voor Bas van den Boom (46) een vurig gekoesterde wens in vervulling gegaan. Hij beschouwt het gebouw aan de Beekbergerweg inmiddels als zijn tweede huis nadat hij er vanaf 2019 heeft gewerkt als groepsleider, maar hij heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij toe was aan een nieuwe uitdaging. Nu die kans zich heeft voorgedaan en hij per 1 september een andere rol heeft gekregen binnen de zorginstelling is hij volmaakt gelukkig. ,,Ik was klaar voor de volgende stap, ik denk dat ik een goede helikopterview heb. Natuurlijk zal het contact met de jongens anders zijn, maar ik blijf voor iedereen gemakkelijk aanspreekbaar.

We doen het met elkaar, dat is de kracht van Oranjeborg en heel belangrijk.”

De zon staat deze ochtend hoog aan de strakblauwe hemel. Bas ontvangt zijn bezoek met stevige handdruk en een gulle lach. Zijn functie mag dan zijn gewijzigd, hij blijft one of the guys.

Een man met een open uitstraling en een gezonde

18

19

Nadat hij zijn opleiding als storingsmonteur heeft afgerond komt hij eigenlijk al snel tot de conclusie dat het een verkeerde keuze is geweest. ,,Ik wilde graag met mensen werken.” Hij doet een beroepentest, krijgt het advies om een SPWopleiding te volgen, maar ziet daar vanaf en kiest ervoor om in de beveiliging te gaan. Via een stage bij Justitie belandt hij als beveiliger in de tbskliniek Veldzicht in Balkbrug, maar hij mist daar de prikkel die hij zoekt. ,,Het was een ouwe club, de meesten vonden het wel goed. Ik was jong en wilde van alles leren.”

de afdeling psychiatrie op te zetten. ,,Dat was een pilot die zich als een olievlek heeft verspreid.”

Hij bouwt in die tijd een goed contact op met de vrouwelijke gedetineerden, wat hij overigens een rotwoord vindt. ,,Ik spreek liever over mensen.”

Door zich voor hen open te stellen en respect te tonen merkt hij dat hij ze gemakkelijk kan sturen, maar hij ervaart ook de beperkingen die er zijn in een gevangenis. ,,Wanneer ik bijvoorbeeld een keer met ze naar buiten wilde kon dat niet, dan liep ik bijna letterlijk tegen de vier bajesmuren aan.”

Zijn ontdekkingsreis binnen Justitie brengt hem naar veel plekken. Hij wordt ingeschakeld voor grote klussen, doet aan persoonsbeveiliging en is erbij tijdens de EU-top in Scheveningen. ,,Ik heb beveiliging gedaan in de meest brede zin van het woord, ook voor zaken met zware jongens, vergelijkbaar met Taghi.” Hij is altijd van huis, verblijft veel in hotels en merkt dat hij naar een stabiele basis verlangt. Hij solliciteert bij de Penitentiaire Inrichting Zwolle, waar hij meehelpt

In een telefoongesprek met een oud-collega, die dan bij Oranjeborg werkt, wordt hij warm gemaakt voor de zorginstelling. ,,Ik heb een ochtend meegelopen op de locatie in Biddinghuizen en wist meteen: dit is wat ik zoek. Hier wordt niet gedacht in beperkingen, maar in mogelijkheden. Het was fijn om dat zo te ervaren. Nadat ik eenmaal aan de slag was gegaan in Biddinghuizen, was het vooral die vrijheid die ik ervaarde.

20

Ik was bij Justitie gewend aan een heel formele benadering, alles moest dubbel worden ingediend, hier werd gezegd: maak er een mooie dag van. Ik vond dat hét voorbeeld van omdenken.”

Hij is er trots op dat op de locatie Loenen de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling is doorgemaakt. ,,Ik kan genieten van de dankbaarheid die we terugkrijgen. Ik heb campingvakanties georganiseerd en ben met de jongens mee geweest naar Griekenland. Dat was zó mooi. We zijn gegroeid als locatie, maar ik ben ook gegroeid als persoon. Bij Justitie zeiden we vaak: contact is het beste wapen. Dat merken we hier dagelijks. Je probeert iemand te lezen. Nu ik een andere rol heb gekregen zal ik niet veranderen als mens. In de contacten met de jongens is droge humor belangrijk. Ik weet waar Oranjeborg voor staat. De missie van het bedrijf is mijn drijfveer.

Daarnaast ben ik leergierig en sta ik altijd open voor nieuwe dingen. Mensen vragen mij wel eens of ik ergens spijt van heb? Dan kan ik alleen maar zeggen dat ik dit werk bij Oranjeborg veel eerder had moeten gaan doen…”

Na een halfjaar doet de mogelijkheid zich voor mee te helpen aan het opbouwen van de nieuwe locatie in Loenen. Die kans grijpt Bas met beide handen aan. ,,In Biddinghuizen kwam ik in een bestaand team, hier was alles nieuw. We moesten op nul beginnen en soms ook geduld hebben.

We hebben het echt vanaf de grond opgebouwd.

Hoe gaaf is dat. Er was direct een heel goede samenwerking, we doen het mét elkaar: dat merk je in de hele organisatie.

Wanneer Henk Stokvis hier op bezoek komt kent hij alle jongens. Aan de nieuwe bewoners stelt hij zich voor. Hij is oprecht geïnteresseerd. Oranjeborg is hét voorbeeld van laagdrempeligheid, we staan allemaal náást de jongens. Dat is ons uitgangspunt: wat heeft een bewoner nodig?”

21

22

DE LOCATIES AAN HET WOORD Het speerpunt van Oranjeborg in 2025 was helder: doorgaan met datgene waar de organisatie goed in is. Oranjeborg biedt zorg aan mannen met een dubbel- of triple-diagnose, met als doel hen opnieuw onderdeel te laten zijn van de maatschappij en hun persoonlijke waardigheid te vergroten.

Dagelijks zetten medewerkers zich met aandacht en betrokkenheid in voor bewoners. Zij bieden een duidelijke en vertrouwde dagstructuur en werken voortdurend aan een prettige, waardevolle en betekenisvolle dag, afgestemd op de individuele behoeften van iedere bewoner. Naast de dagelijkse begeleiding is ook in 2025 blijvend geïnvesteerd in het verbeteren van de zorg, door te leren, samen te werken en te blijven ontwikkelen.

In dit hoofdstuk blikken de locaties terug op 2025. Zij delen hun ervaringen, bijzondere momenten, activiteiten en ontwikkelingen die het afgelopen jaar hebben gekenmerkt. Samen geven deze terugblikken een levendig beeld van de dagelijkse praktijk binnen Oranjeborg.

23

Locatie Loenen

werkomgeving gecreëerd die aansluit bij de groei van de locatie. Binnen het MT hebben we helaas afscheid moeten nemen van de operationeel manager, die zich vanaf de start van locatie Loenen met veel enthousiasme heeft ingezet en veel heeft bereikt. Vanaf september is hij gestart op de nieuwe locatie in Assen, waar wij ervan overtuigd zijn dat zijn kennis en ervaring van grote waarde zullen zijn. Het vertrek van de operationeel manager betekent ook ruimte voor een nieuwe operationeel manager, welke is doorgestroomd vanuit het team. Met veel positiviteit heeft hij de stap van begeleider naar operationeel manager gemaakt en is hij

In Loenen hebben in 2025 veel veranderingen plaatsgevonden. Begin 2025 zijn we gestart met de verbouwing van het pand. Hierdoor konden we onze locatie in juni uitbreiden van 24 naar 27 bewoners.

Er is een nieuw appartement gerealiseerd waar drie bewoners een eigen woonkamer delen en waar de mogelijkheid bestaat tot extra zelfstandigheid, zoals zelf koken. Ook is er aandacht besteed aan de bestaande appartementen. Alle appartementen hebben een nieuwe vloer gekregen en de helft van de appartementen is voorzien van een nieuwe badkamer.

De overige appartementen zullen in het nieuwe jaar volgen, zodat we in 2026 een volledig vernieuwde en toekomstbestendige woonomgeving kunnen bieden. Niet alleen de voorzieningen voor de bewoners zijn aangepakt, maar ook die voor de medewerkers. Er zijn nieuwe slaapwachtkamers gerealiseerd met aangrenzende badkamers.

Daarnaast zijn een nieuwe spreekkamer en een nieuw kantoor in gebruik genomen. Hiermee is ook voor medewerkers een prettigere en professionelere 24

voortvarend aan de slag gegaan in zijn nieuwe rol.

Voor de bewoners is 2025 een hectisch jaar geweest. De verbouwingen, personele wisselingen, bewoners die tijdelijk veel extra aandacht nodig hadden en ziekteverzuim binnen het team vroegen flexibiliteit van iedereen. Ondanks deze uitdagingen zijn er ook veel mooie momenten geweest. Zo was er een campingvakantie in België, zijn er voetbaltoernooien georganiseerd (waar Loenen wederom kampioen werd), is er met mooi weer ontspannen bij Bussloo en was er als kers op de taart een geslaagd kerstfeest, waar bewoners, medewerkers en hun naasten samen hebben genoten van een gezellige middag met eten en samenzijn.

Wij zijn trots op het team en hun veerkracht om er samen de schouders onder te zetten en te blijven bouwen aan stabiliteit en kwaliteit. Samen hebben we afgelopen jaar mooie successen mogen ervaren en een stevige basis gelegd voor verdere ontwikkeling. De opening van locatie Assen zal zorgen voor beweging binnen de bewonersgroep.

Een aantal bewoners zal de doorstroom naar Assen gaan maken. Voor deze plekken zullen nieuwe bewoners instromen vanuit externe partijen. Deze veranderingen brengen opnieuw dynamiek met zich mee binnen de groep. Het zal voor de collega’s hard werken zijn om deze nieuwe samenstelling weer stabiel te krijgen en een veilige, vertrouwde woonomgeving voor alle bewoners te blijven waarborgen. Gezien de veerkracht en inzet die het team het afgelopen jaar heeft laten zien, kijken we met vertrouwen uit naar een positief en mooi nieuw jaar.

Ook binnen het personeelsbestand hebben er mutaties plaatsgevonden. Dit heeft extra inzet gevraagd van het team. Er is in 2025 nadrukkelijk gewerkt aan teamcohesie en het versterken van het collectief, met aandacht voor samenwerking, onderlinge ondersteuning en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van zorg.

Locatie Biddinghuizen

Voor locatie Biddinghuizen was 2025 een jaar met veel aandacht voor bewoners, teamontwikkeling en

25

de kwaliteit van zorg. Er is bewust stilgestaan bij wat goed gaat, maar ook waarin we samen verder kunnen groeien. Een belangrijk thema was het versterken van de onvoorwaardelijke zorg. Door middel van casuïstiekbesprekingen, teamreflecties en coaching is geïnvesteerd in het team. Hierdoor is meer ruimte ontstaan om met elkaar in gesprek te gaan over de zorg, het dagelijks handelen en de keuzes die we maken. Ook is er meer aandacht gekomen voor het rapporteren van gebeurtenissen en zorgmomenten. Door hier bewuster mee bezig te zijn en hierover met elkaar te communiceren, is er een prettig leerklimaat ontstaan waarin medewerkers zich gesteund voelen en van elkaar leren.

Ook zinvolle daginvulling kreeg in 2025 extra aandacht. Het management heeft samen met het team meegedacht over de invulling hiervan en geholpen bij het opzetten en uitvoeren van activiteiten. Dit met als doel om bewoners een zinvolle en passende daginvulling te bieden.

Een mooi resultaat hiervan is het belevingspark

26

op het terrein. Bewoners maken hier graag een wandeling, genieten van de buitenruimte, kijken uit naar het plukken van fruit van de fruitbomen en beleven veel plezier aan het voetbalgolfparcours.

Deze activiteiten zorgen voor beweging, ontspanning en plezier.

Locatie Biddinghuizen ligt in een rustige, groene omgeving met veel ruimte. Het team is betrokken en veerkrachtig en er is stabiliteit bij een groot deel van de bewoners. Bewoners zijn over het algemeen tevreden en het lukt het team om veel zorg op maat te bieden. De samenwerking binnen het MT verloopt prettig en waar mogelijk worden bewoners zo veel als mogelijk in hun eigen kracht gezet. Door wisselingen binnen de organisatie, zal de orthopedagoog per januari 2026 niet meer betrokken zijn bij de locatie Biddinghuizen, maar haar kennis en kunde inzetten op de locatie Epe. We zijn blij dat ook al een nieuwe orthopedagoog is gestart in november 2025, die het stokje vanaf 2026 overneemt. We hebben er alle vertrouwen in dat we samen met de nieuwe orthopedagoog

27

weer de fiets- en wandel-3-daagse. De deelnemers genoten van prachtige routes door de Veluwe en de Sallandse Heuvelrug, en langs de IJssel.

Steden als Zwolle, Kampen, Deventer en Harderwijk vormden opnieuw het decor voor drie dagen vol beweging, plezier en saamhorigheid. De ene ging nét iets sneller dan de ander, maar uiteindelijk kwam iedereen weer tevreden binnen.

Ook op reisgebied hebben onze bewoners mooie ervaringen opgedaan. Er werd opnieuw gereisd naar Stramproy en het Turkse Dalyan. Deze vakanties stonden in het teken van ontspanning, avontuur en nieuwe indrukken. Boottochten, een jeepsafari, wandelen langs zee en het bezoek aan het opvangcentrum voor zeeschildpadden maakten diepe indruk. En laten we eerlijk zijn: het weer werkte daar meestal nét iets beter mee dan in Nederland.

Dichter bij huis werden er ook volop activiteiten georganiseerd. Uitstapjes naar onder andere Walibi en de Efteling zorgden voor veel plezier, net als bezoeken aan evenementen zoals Hassaïlt en de Oldtimerdag in Zuuk. De lichtjesroute bracht

in 2026 verder kunnen bouwen aan de locatie Biddinghuizen. Dit doen we door onze kennis over de Wzd verder te vergroten. Ook zal er aandacht zijn voor focus en alertheid, juist wanneer het rustig is op de locatie. Daarnaast blijven we aandacht hebben voor de gezondheid van zowel bewoners als medewerkers en willen we nog verder investeren in de kwaliteit van de rapportages. We kijken uit naar 2026, waarin we – net als in 2025 – ook weer mooi momenten mogen beleven met elkaar.

Locatie Epe

Ook 2025 was een jaar vol mooie momenten en bijzondere herinneringen bij Oranjeborg in Epe. Voor een aantal bewoners kreeg dit jaar een extra gouden randje: zij vierden hun tienjarig jubileum bij Oranjeborg. Uiteraard hebben we daar uitgebreid bij stilgestaan. De jubilarissen werden in het zonnetje gezet met een gezellige avond uit eten, waarbij de trots zichtbaar was toen zij hun welverdiende oorkonde in ontvangst namen (en ja, die hangt inmiddels op een mooie plek).

Traditiegetrouw organiseerden we ook dit jaar

28

29

opnieuw een stukje magie, en in december werd een bezoek gebracht aan het Glazen Huis in Zwolle.

Binnen de locatie zijn eveneens belangrijke stappen gezet. Zo is een kamer van een bewoner volledig gerenoveerd, met een moderne badkamer en een frisse uitstraling als resultaat — zodat er in alle rust en comfort gebruik gemaakt kan worden van de voorzieningen (iets waar iedereen uiteindelijk blij van wordt).

Ook in 2025 zijn we verdergegaan met de implementatie van het rookbeleid. Bewoners en collega’s zijn hierin zorgvuldig meegenomen. Er is structureel ondersteuning geboden aan bewoners die willen stoppen met roken, onder andere door het aanbieden van nicotinepleisters, waarvoor budget is vrijgemaakt. Een stap die voor sommigen best spannend is, maar waar ook mooie resultaten zichtbaar zijn.

Daarnaast hebben we stappen gezet in het versterken van de veiligheid en zelfredzaamheid van onze locatie. Zo is er een noodaggregaat aangeschaft en is er een voorraad aangelegd met water en voeding, waarmee we de bewoners

minimaal een week kunnen ondersteunen in geval van een calamiteit. Hopelijk hebben we het nooit nodig, maar we zijn er in ieder geval klaar voor.

Op personeelsgebied waren er ook veranderingen.

De orthopedagoog heeft afscheid genomen van de locatie Epe en is binnen Oranjeborg gestart in een nieuwe functie als Hoofd Zorg & Expertise — een mooie stap waar we haar van harte mee feliciteren.

Daarnaast heeft de stagiaire orthopedagogiek haar stage op locatie Epe succesvol afgerond en omgezet in een arbeidsovereenkomst als orthopedagoog op locatie Havelte. Mooi om te zien hoe talent zich verder ontwikkelt binnen de organisatie.

Als we terugkijken op 2025, kunnen we spreken van een goed en stabiel jaar. We zijn trots op wat we samen hebben bereikt. Het was een jaar vol beweging, ontwikkeling en verbondenheid — met soms een lach, soms een uitdaging, maar vooral veel samen. Met vertrouwen en enthousiasme kijken we vooruit naar 2026, waarin we hopen dit succes voort te zetten.

30

Locatie De Wijk

In 2025 heeft locatie De Wijk bewust stilgestaan bij de kwaliteit van zorg en begeleiding. Een belangrijk onderdeel hiervan was het opstellen van een jaarplan, dat voor het eerst is vormgegeven als magazine voor zowel bewoners als collega’s.

Hiermee maken we inzichtelijk waar we als locatie voor staan en waar we ons op richten.

Naast deze ontwikkelingen blijft ontspanning en samenzijn een belangrijk onderdeel van onze zorgkwaliteit. In 2025 hebben we volop activiteiten georganiseerd, zoals: paaseieren zoeken, koningsspelen, paling roken, voetbalactiviteiten, paintball en karten, wokken, vissen en varen.

Samen dingen ondernemen en samen groeien staat centraal binnen locatie De Wijk.

Wat dit jaar extra waardevol maakt, is de betrokkenheid van onze bewoners. Door twee keer per jaar subgroepvergaderingen te organiseren, zijn er mooie en belangrijke onderwerpen naar voren gekomen. Deze input hebben we direct verwerkt in ons gezamenlijke jaarplan.

Denk hierbij aan: • het realiseren van een creatieve ruimte, een wens die breed gedragen werd; • de kantine, die inmiddels is afgerond en waarbij bewoners actief hebben meegedacht over de inrichting; • de dagbesteding, die steeds beter aansluit bij de wensen en behoeften van onze bewoners.

Een ander sterk punt van onze locatie is de jaarlijkse zomervakantie. In 2025 zijn bewoners onder andere naar Gran Canaria en Luxemburg geweest. Iedere bewoner heeft de mogelijkheid gekregen om op vakantie te gaan; een ervaring die ze nooit vergeten. Dit draagt bij aan welzijn, ontspanning en het creëren van mooie gezamenlijke herinneringen.

Daarnaast hebben we deelgenomen aan de optocht in De Wijk met onze praalwagen. Het was spannend: hoe zou de omgeving reageren? Zouden mensen het leuk vinden dat wij meededen? Al snel bleek dat het een groot succes was. Onze jongens werden enthousiast aangemoedigd,

31

hun namen werden geroepen en er werd volop gevraagd om foto’s. Ze hebben zichtbaar genoten en we zijn zelfs derde geworden met onze wagen — iets waar we ontzettend trots op zijn. Ook op het gebied van werk en ontwikkeling hebben we mooie stappen gezet. Onze bewoners zijn actief op stageplekken, waar zij echt onderdeel zijn van een team en collega’s hebben. Als blijk van waardering zijn we dit jaar langs deze bedrijven gegaan om gehaktballen uit te delen; een initiatief dat de jongens zelf hebben georganiseerd.

Daarnaast zijn er belangrijke persoonlijke mijlpalen behaald, zoals rijbewijzen, brommercertificaten en stappen richting ambulant wonen.

gaan vervullen. Door interne verschuivingen kon een vertrouwde orthopedagoog deze rol overnemen.

In september is de operationeel manager doorgestroomd naar locatie Assen, waar hij de rol van locatiemanager vervult. Dit bood ruimte voor groei binnen het eigen team; een begeleider is met enthousiasme doorgestroomd naar de rol van operationeel manager.

Ondanks deze personele verschuivingen staat het team er elke dag opnieuw. Natuurlijk zijn er soms uitdagingen – dat hoort bij het werk – maar we doen het samen, in overleg met elkaar en met de bewoners. Deze lijn zetten we voort in 2026, waarin we blijven bouwen aan kwaliteit, betrokkenheid en ontwikkeling.

Als ons wordt gevraagd hoe 2025 was, dan zeggen we: een jaar waarin we samen veel hebben bereikt op het gebied van zorgkwaliteit. Het hele team staat elke dag gemotiveerd en met plezier klaar voor de bewoners.

Aan het begin van 2025 heeft locatie De Wijk afscheid genomen van de orthopedagoog, die zijn rol op een andere manier binnen Oranjeborg is

Locatie Havelte

In 2025 hebben we als locatie veel mooie stappen gezet om de kwaliteit van zorg verder te verbeteren en het wonen en leven voor bewoners nog prettiger te maken. We hebben vooral gewerkt aan meer rust, structuur en persoonlijke aandacht, en dat is terug te zien in verschillende veranderingen. Zo is de

32

kleine woonkamer sinds maart ook in het weekend geopend. Vanaf september is er bovendien een vast team van drie collega’s op de kleine woonkamer gekomen, wat zorgt voor herkenbaarheid, stabiliteit en meer aandacht voor activiteiten en zingeving.

Naast deze inhoudelijke veranderingen hebben we ook veel geïnvesteerd in de woonomgeving.

De woonkamer is volledig opgeknapt en opnieuw ingericht, waarbij bewoners zelf mochten bepalen hoe het eruit moest zien. Dit heeft geleid tot een huiselijke en warme ruimte die echt bij hen past.

Ook praktische zaken zijn aangepakt: er is een nieuwe rolstoelbus aangeschaft en de schuur wordt grondig verbouwd, met genoeg ruimte voor alle elektrische fietsen en straks zelfs een brug waarmee bewoners mee kunnen helpen aan onderhoud van het wagenpark. Dat biedt weer een mooie vorm van dagbesteding. Verder wordt de creatieve ruimte steeds actiever gebruikt voor wekelijkse activiteiten.

Ook het team heeft zich dit jaar verder ontwikkeld.

Meerdere collega’s hebben een opleiding afgerond of een diploma behaald, wat voor veel trots en nieuwe energie heeft gezorgd. Daarnaast zijn er

verschillende wisselingen geweest in het team, onder andere in het MT van de locatie met een nieuwe orthopedagoog.

Naast al deze verbeteringen in zorg en omgeving is er natuurlijk ook volop aandacht geweest voor plezier en beleving. Bewoners hebben het hele jaar door meegedaan aan verschillende activiteiten en uitstapjes die bijdragen aan hun welzijn en ontspanning. Er zijn vakanties georganiseerd naar de Algarve, naar de Achterhoek en voor de mannen van de kleine woonkamer naar Hoenderloo.

Daarnaast waren er veel mooie en gezellige dagjes uit en evenementen, wat het dagelijks leven kleur gaf en voor veel plezier heeft gezorgd.

Alles bij elkaar was het een jaar waarin we als locatie zichtbaar gegroeid zijn: in professionaliteit, in kwaliteit én in het creëren van een omgeving waarin bewoners zich veilig, gezien en thuis voelen.

Deze combinatie van verbeteringen, aandacht en betrokkenheid vormt een stevige basis om ook in het komende jaar verder te bouwen aan goede en warme zorg.

33

34

We hebben samen het gebouw verkend, gesproken over verwachtingen en veel stilgestaan bij de doelgroep waarvoor we dit doen. Om elkaar ook buiten de inhoud beter te leren kennen, hebben we samen gegeten in Meppel. Juist dat informele moment zorgde voor verbinding.

Een belangrijk moment in 2025 was het contact met de buurt. Toen bekend werd dat er een zorglocatie zou komen, leefden er vragen. Daarom organiseerden we een open avond. De opkomst was groot. Er werden goede en soms kritische vragen gesteld. We hebben die open beantwoord en toegelicht hoe wij werken en wat bewoners hier komen doen. Aan het einde van de avond gingen mensen naar huis met woorden als “goed bezig” en “succes”. Rond de kerst ontvingen we bloemen en kaartjes van buren die uitkijken naar de samenwerking. Dat gaf vertrouwen en bevestiging dat openheid loont.

Locatie Assen

2025 was voor locatie Assen het jaar waarin een idee vorm kreeg. Het idee ontstond vanuit een inhoudelijke vraag binnen Oranjeborg: hoe bieden we passende zorg aan bewoners die ouder worden?

Mannen die al jaren bij ons wonen, die niet meer altijd passen binnen de dynamiek van een jongere groep, maar die wel behoefte hebben aan rust, duidelijkheid en vertrouwde begeleiding.

Vanuit die gedachte is Assen ontstaan. Als plek die beter aansluit bij een veranderende zorgvraag.

Een locatie waar stabiliteit, voorspelbaarheid en nabijheid centraal staan.

In september kregen we de sleutel van het pand.

Vanaf dat moment begon het opbouwen. Er werd flink verbouwd, ingericht en nagedacht over hoe het gebouw moest ondersteunen in wat wij belangrijk vinden. Ruimtes zijn zo ingericht dat er onvoorwaardelijk voor onze mannen gezorgd kan worden en tegelijkertijd flexibel blijven.

In dezelfde periode werd het team gevormd. Nog vóór de start hebben we elkaar op locatie ontmoet.

Hoewel er in 2025 nog geen bewoners woonden, is er inhoudelijk veel voorbereid. Er is gesproken over daginvulling die past bij ouder wordende

35

totale zorgcapaciteit verder heeft vergroot. Deze uitbreiding ondersteunt niet alleen de toenemende vraag naar gespecialiseerde zorg, maar versterkt ook de regionale spreiding en bereikbaarheid van onze dienstverlening.

bewoners. Over hoe we tempo aanpassen zonder verwachtingen los te laten. En over hoe we onze mannen vitaal kunnen houden.

Op 5 januari 2026 gingen de deuren open voor de eerste bewoners. Het was mooi om te zien hoe alles op zijn plek viel en hoe het werk van 2025 nu echt tot leven kwam. In 2026 blijven we kijken naar wat de mannen nodig hebben en of we de goede keuzes maken. We blijven ontwikkelen om de zorg voor onze mannen steeds beter te maken

Om de overgang van cliënten tussen instellingen te optimaliseren, zijn er structurele afspraken gemaakt met meerdere Borg instellingen. Hierdoor kan de instroom bij Oranjeborg beter worden afgestemd op de uitstroom vanuit behandeltrajecten, wat bijdraagt aan een stabielere en efficiëntere ketenwerking. Het zorgkantoor heeft positief gereageerd op deze ontwikkeling en erkent de meerwaarde van een nauwere ketensamenwerking voor zowel cliëntuitkomsten als regionale/landelijke zorgcontinuïteit.

We kijken terug op een jaar waarin de basis staat.

Assen is ontstaan omdat deze doelgroep om een andere aanpak vraagt. In 2026 geven we daar elke dag verder vorm aan.

Frontoffice

In 2025 lag de focus op het verdiepen en versterken van de samenwerking met ketenpartners, met als doel de continuïteit van duurzame zorg zowel intern als extern te borgen. Een belangrijke mijlpaal hierin was de uitbreiding van Oranjeborg met een zesde locatie, waarmee de organisatie haar

De Frontoffice heeft actief ingezet op netwerkverbreding door periodiek deel te nemen aan regionale taskforces rondom complexe casuïstiek en individuele netwerkafspraken. Door zichtbaarheid te vergroten en kennisuitwisseling

36

te stimuleren, positioneert Oranjeborg zich steeds sterker als partner in de langdurige zorg voor cliënten met complexe problematiek. Waar relevant, deelt Oranjeborg actief expertise over onder andere de zorgkaart en begeleidingsvraagstukken.

Binnen de organisatie blijven de uitdagingen op het gebied van instroom, doorstroom en uitstroom duidelijk aanwezig.

Samen met ketenpartners blijft Oranjeborg werken aan oplossingen door middel van maatwerk, vroegsignalering en het ontwikkelen van nieuwe samenwerkingsvormen die bijdragen aan betere doorstroom en duurzame uitstroomoplossingen.

Tot slot heeft de frontoffice in 2025 belangrijke stappen gezet in de verdere professionalisering en digitalisering van administratieve processen. Deze moderniseringsslag draagt bij aan een efficiëntere werkstructuur, kortere doorlooptijden en een stevigere basis voor verdere groei en samenwerking in de komende jaren.

De instroom vraagt om een zorgvuldige toelatingstoets, waarbij de balans tussen complexiteit en beschikbare draagkracht binnen de locaties leidend blijft.

De doorstroom wordt beïnvloed door de individuele ontwikkeling, stabiliteit en mogelijkheden tot groei van cliënten.

De uitstroom vormt in sommige gevallen een knelpunt, mede door beperkte vervolgplekken binnen de keten, wat leidt tot langere verblijfsduur en vertraagde uitstroomtrajecten.

37

38

November 2025

‘BELANGRIJKE STAP RICHTING TOEKOMSTBESTENDIGE ZORG’ Ingebruikname nieuwe locatie in Assen staat gepland voor 5 januari 2026 De ingebruikname staat gepland voor maandag 5 januari 2026. Op die dag opent Oranjeborg een nieuwe locatie aan de Vleerwal in Assen. Het is een belangrijke mijlpaal in de verdere ontwikkeling van duurzame zorg voor de bewoners en de bredere regio. Sinds 15 september wordt er hard gewerkt in en rond het pand. De hoogste tijd om een kijkje te nemen in de provinciehoofdstad.

39

De ingebruikname staat gepland voor maandag 5 januari 2026. Op die dag opent Oranjeborg een nieuwe locatie aan de Vleerwal in Assen. Het is een belangrijke mijlpaal in de verdere ontwikkeling van duurzame zorg voor de bewoners en de bredere regio. Sinds 15 september wordt er hard gewerkt in en rond het pand. De hoogste tijd om een kijkje te nemen in de provinciehoofdstad.

Het is nog moeilijk voor te stellen dat over twee maanden de eerste bewoners hier hun intrek zullen nemen. Wiljan geeft eerlijk toe dat hij een paar weken terug ook zijn twijfels had, maar inmiddels ligt er een strak tijdplan en wordt voortvarend toegewerkt naar de dag waarop een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van Oranjeborg van start gaat. In de nu al gezellig ingerichte huiskamer, waarbij direct opvalt dat de zorginstelling zaken heeft gedaan met Van der Valk in Spier, is de sfeer ontspannen. De hotelketen is een miljoenenverbouwing begonnen die ongeveer vier jaar gaat duren en heeft eind september een inboedelverkoop gehouden. Dit is straks ongetwijfeld een plek waar de bewoners zich thuis gaan voelen: gezellige zitjes en een televisiehoek waar alleen de tv nog ontbreekt.

De afspraak is gemaakt met locatiemanager Daan Stokvis. De verrassing is groot wanneer ook Henk en Anja Stokvis en dochter Julia, alle drie net terug van vakantie, het pand betreden. Julia is nog niet eerder in de gelegenheid geweest om sfeer te proeven. Nu ze nog een paar dagen vrij heeft is dit de kans om met eigen ogen te zien wat er in ruim een maand tijd allemaal tot stand is gekomen. ,,Ik ben heel benieuwd”, zegt ze, wanneer operationeel manager Wiljan Knoops het gezelschap is voorgegaan naar het koffiezetapparaat, maar al snel tot de conclusie komt dat er geen koffiemelk aanwezig is. Niet getreurd, thee en water zijn uitstekende alternatieven.

Op de nieuwe locatie van Oranjeborg wordt ruimte gecreëerd voor de bewoners die ouder worden en meer of andere zorg nodig hebben.

Daardoor ontstaat een situatie dat zij binnen de zorginstelling kunnen blijven wonen. Dat biedt

40

continuïteit en zekerheid voor de bewoners zelf, hun familie en de professionals die hen begeleiden.

Tegelijkertijd betekent het dat er in 2026 ongeveer 30 plekken vrijkomen op de andere locaties. Een win-winsituatie. Met de ingebruikname van de locatie aan de Vleerwal wordt een stap gezet richting toekomstbestendige zorg. Oranjeborg speelt in op de behoefte aan levensbestendig wonen en passende begeleiding, zodat bewoners ook op latere leeftijd bij Oranjeborg een thuis hebben. Het past in de filosofie van de zorginstelling: oog hebben voor mens, omgeving én samenleving. ,,Bij Oranjeborg in Assen wonen straks mannen die het niet meer kunnen bijbenen met de dagbesteding en ook mannen die fysieke zorg nodig hebben”, legt Daan uit. ,,We hebben vorig jaar tijdens twee heidagen gebrainstormd wat nodig was om onze oudere bewoners onvoorwaardelijke zorg te kunnen blijven leveren.

Sommigen wonen al 17 jaar bij Oranjeborg en kunnen niet meer meedoen met de dagelijkse

41

dingen. Daardoor waren vaak veel aanpassingen nodig op de locaties.”

samenwerken is die chemie alleen maar gegroeid.

Wiljan: ,,We komen steeds dichter bij de kern.

Daan neemt het voortouw en het verbaast mij wat hij allemaal al weet.”

Wiljan: ,,We hadden alleen wel zoiets van: nou, die zesde locatie gaat er voorlopig niet komen. De markt was erg slecht.” In juni van dit jaar ziet de wereld er ineens heel anders uit wanneer tijdens een presentatie een foto wordt getoond van het pand in Assen. De boodschap zorgde bij iedereen voor een grote glimlach: ‘Dit is de Vleerwal, dit pand hebben we gekocht.’ Wiljan: ,,Ik was overdonderd.”

Daan weet nog dat hij direct onder de indruk was van de ligging van het pand, midden in een woonwijk met relatief weinig groen eromheen.

Wiljan: ,,We hadden weleens gekscherend tegen elkaar gezegd: als die locatie er komt gaan we samen. Het leek mij onwijs leuk wanneer Daan het zou gaan doen en ik hem kon ondersteunen.”

Daan had hetzelfde goede gevoel. ,,Wiljan heeft eerder locaties opgezet. Hij heeft de ervaring en is creatief.” Nu de twee ruim een maand intensief

42

Toch zijn het, zo vertelt hij eerlijk, niet de gemakkelijkste weken geweest nadat de aankoop van de Vleerwal bekend was gemaakt. ,,Het was een rare en onzekere periode. Ik ben vlak daarna op vakantie gegaan, terwijl nog veel dingen moesten worden ingevuld. Ik besefte ineens: hé, hier overlijden straks mensen.” Binnen Oranjeborg is ook met andere kandidaten gesproken over de invulling van de functie. Er is een zorgvuldige procedure gevolgd. Uiteindelijk wint bij Wiljan de uitdaging het van de twijfel en komt er een einde aan zijn mooie jaren in Loenen. ,,Het heeft even moeten landen.” Daan: ,,Voor mij is dit natuurlijk een supermooie kans, we zijn allebei erg enthousiast.” Hij noemt het een voordeel dat hij heeft gewerkt bij InteraktContour, waar mensen met hersenletsel gespecialiseerde begeleiding krijgen. Vanuit die expertise kan hij inspelen op situaties die straks ongetwijfeld gaan ontstaan in Assen. Zo is nagedacht over palliatieve zorg voor bewoners die niet meer kunnen genezen. ,,Daar worden twee kamers voor ingericht.”

In het gebouw waar vroeger jeugdzorg is geboden moet veel gebeuren voordat het voldoet aan de criteria van Oranjeborg. Wiljan: ,,Toen ik hier voor de eerste keer binnenstapte was het een chaos in mijn hoofd. Ik heb er foto’s en filmpjes van gemaakt. Van buiten oogt het klein, van binnen is het groot.” Ook buigen de twee zich over de vraag: hoe gaan we het met de buren doen? Wiljan: ,,We hebben samen een gesprek gehad met een buurvrouw die we tegenkwamen en de reactie was positief.” Via een brief stellen Daan en Wiljan zich voor aan de buurt en leggen ze uit wat Oranjeborg doet. Daan: ,,We hebben daarop één telefoontje gehad van iemand met wat vragen.” Hoewel de officiële opening nog moet plaatsvinden merken ze dat ze op veel krediet kunnen rekenen in Assen.

Voor de inrichting van het pand is van gedachten gewisseld met Jan Harm Kroes van bouwbedrijf Kroes. Ook Hoofd Organisatie & Bedrijfsvoering Stephan Veldman heeft zijn ideeën ingebracht.

Tijdens de sloopwerkzaamheden, die tweeënhalve week hebben geduurd, hebben Daan en Wiljan

43

hun kantoor gehad in een van de busjes, van waaruit ook alle telefoontjes werden gevoerd.

Herrie of niet: het werk ging door. Niet alleen het pand moet worden ingericht: ook het team moet worden opgetuigd. Zowel met interne als externe kandidaten zijn gesprekken gevoerd, waarbij zowel Daan als Wiljan iemand vanuit hun team meenemen naar Assen. Daan: ,,We zijn ontzettend blij met ons beginteam. Op 5 januari gaan we van start met zes collega’s die als groepsleider gaan fungeren, waaronder twee verpleegkundigen.”

Antoinet Brackenie wordt de orthopedagoog in Assen.

zegt veel over de grote mate van saamhorigheid binnen Oranjeborg.

Het ligt in de bedoeling de collega’s uit te nodigen op zaterdag 3 januari. Wanneer iedereen het pand heeft kunnen bewonderen wordt de dag afgesloten met een etentje. Tijdens een rondleiding laten Daan en Wiljan zien wat er in relatief korte tijd al allemaal tot stand is gekomen. Het pand bestaat uit drie vleugels met elk negen kamers. Uiteraard is er een lift, omdat ook aan rolstoelgebruikers onvoorwaardelijke zorg wordt geboden. Op de benedenverdieping komen de keuken, de eetruimte en de woonkamer. Het pand wordt voorzien van zonnepanelen. Duurzaamheid is een belangrijk aandachtspunt binnen Oranjeborg.

De locatie aan de Vleerwal biedt straks plek voor 27 bewoners. In de maand januari kunnen al acht bewoners gebruik maken van de faciliteiten, de bedoeling is dat er elke maand twee bijkomen.

Wiljan: ,,Natuurlijk werken we binnen een bepaald budget, maar het is fijn dat we alle vrijheid krijgen om de dingen te doen zoals we graag willen.” Mooi om te vermelden is dat bewoners van de overige locaties meehelpen bij de werkzaamheden. Het

Nadat hij is teruggekeerd van de rondleiding complimenteert Henk Stokvis beide mannen met hetgeen tot dusverre is gerealiseerd. ,,Een mooie stap kerels.” Ook Anja is onder de indruk. ,,Echt heel gaaf.”

44

45

46

BOUWSTEEN 1:

HET ZORGPROCES ROND DE INDIVIDUELE PERSOON Samen werken aan een waardig bestaan: zorg en ondersteuning bij Oranjeborg

Missie en visie

Oranjeborg biedt 24 uurszorg en ondersteuning aan volwassen mannen met een verstandelijke beperking, veelal in combinatie met psychische problematiek en/of verslavingsproblematiek. De zorg vindt plaats binnen een vrijwillig kader en is gericht op het bieden van een waardig bestaan, waarin stabiliteit, veiligheid en kwaliteit van leven centraal staan. Oranjeborg is geen behandelsetting in de klassieke zin, maar een begeleidingssetting waarin wonen, dagbesteding, begeleiding en – waar nodig – behandeling nauw met 47

elkaar samenhangen. De uitgangspunten rust, regelmaat, respect en individuele ruimte vormen een solide basis voor de methodiek van Oranjeborg.

Er is respect voor elkaar en voor ieders individuele verschillen.

herstel, succeservaringen en behoud van stabiliteit.

De ondersteuningsrelatie tussen bewoner en begeleider vormt hierin de basis.

Intake en start van de ondersteuning

De zorgverlening start met een zorgvuldige intake. Tijdens dit proces wordt beoordeeld of de zorgvraag van de bewoner past binnen het zorgaanbod van Oranjeborg. Naast dossierinformatie is persoonlijke beeldvorming

De zorg bij Oranjeborg is gebaseerd op de overtuiging dat goede zorg doordacht én eenvoudig moet zijn. Vanuit de kernwaarden rust, regelmaat en respect wordt gewerkt aan het herstellen van het gewone leven. Bewoners worden benaderd vanuit hun mogelijkheden en talenten, met oog voor hun beperkingen, zonder hen te overvragen. Oranjeborg streeft ernaar bewoners zoveel mogelijk eigen regie te laten ervaren en samen te werken aan haalbare doelen. Ontwikkeling wordt gestimuleerd waar dat passend is; stabilisatie is soms het hoogst haalbare en daarmee een waardevol resultaat. Een belangrijk uitgangspunt binnen de zorg is het herstellen van de balans tussen draaglast en draagkracht. Door een gestructureerde dagindeling, een prikkelarme en middelenvrije omgeving en duidelijke afspraken wordt stress verminderd en ontstaat ruimte voor

48

begrijpelijker, overzichtelijker en meer van de bewoner zelf te maken. het Plan is compact, visueel ondersteund en richt zich op een select aantal doelen en samenwerkingsafspraken die voor de bewoner betekenisvol zijn. Door te werken met een visuele poster op de kamer en een ondersteunend werkplan voor begeleiders blijven doelen en afspraken zichtbaar en bespreekbaar in het dagelijks leven. Hierdoor is het Plan geen administratief document, maar een praktisch hulpmiddel in de dagelijkse begeleiding. Uit evaluaties onder begeleiders, locatiemanagers en orthopedagogen blijkt dat het vernieuwde Plan breed positief wordt ervaren.

Medewerkers geven aan dat doelen en afspraken duidelijk zijn, dat het Plan bijdraagt aan de kwaliteit van bestaan van bewoners en dat bewoners beter begrijpen waar zij aan werken. De zichtbaarheid van het Plan op de kamer wordt daarbij als een belangrijke kracht genoemd: het ondersteunt het gesprek over doelen en maakt dat zowel bewoners als begeleiders bewuster en planmatiger met de ondersteuning bezig zijn. Daarnaast laten de

leidend. Dit betekent dat de intakecoördinatoren, waar mogelijk, een eventuele nieuwe cliënt opzoeken in de situatie waarin ze verblijven.

Daarnaast wordt een nieuwe cliënt altijd uitgenodigd voor een intakegesprek op de locatie, waar de orthopedagoog bij aansluit. Na opname staat de eerste periode in het teken van kennismaken en stabiliseren. Begeleiders en orthopedagoog observeren de bewoner en brengen zijn ondersteuningsbehoeften, mogelijkheden en risico’s in kaart. Deze fase vormt de basis voor het verdere zorgproces.

Het ondersteuningsproces: Het Plan

De afspraken over zorg en ondersteuning worden vastgelegd in Het Plan. Dit plan is van de bewoner en wordt in samenspraak opgesteld door de bewoner, de persoonlijk begeleider, de orthopedagoog en – indien van toepassing – de wettelijk vertegenwoordiger. Het Plan is in januari 2025 gelanceerd. Daarna heeft Oranjeborg bewust geïnvesteerd in de doorontwikkeling van het Plan, met als doel het ondersteuningsproces

49

resultaten zien dat het Plan de eigen regie van bewoners versterkt. Bewoners ervaren meer betrokkenheid bij het bepalen van hun doelen en voelen zich serieuzer genomen in het zorgproces.

Begeleiders geven aan beter op de hoogte te zijn van de doelen van hun persoonlijk begeleiderschap en ervaren meer duidelijkheid over wat er van hen verwacht wordt in de ondersteuning. De evaluatie biedt ook waardevolle aanknopingspunten voor verdere ontwikkeling, waarop is ingezet. Zo vraagt het werken met het Plan blijvend aandacht voor het structureel terug laten komen van doelen in rapportages, het creëren van voldoende tijd en rust om met bewoners over hun doelen in gesprek te gaan en het borgen van vaste evaluatiemomenten.

Deze aandachtspunten sluiten aan bij de cyclische werkwijze van Oranjeborg, waarin leren, reflecteren en verbeteren een vast onderdeel vormen van het zorgproces.

Tweemaal per jaar vindt een planbespreking plaats, waarin doelen en afspraken worden geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Daarnaast zijn er tussentijdse evaluatiemomenten waarin samen met de bewoner wordt gekeken naar de voortgang. Deze werkwijze zorgt ervoor dat de ondersteuning blijft aansluiten bij de actuele situatie, wensen en mogelijkheden van de bewoner. De planbesprekingen worden georganiseerd door de (assistent) orthopedagoog.

Behandeling binnen de begeleiding

Oranjeborg is geen klassieke behandelsetting. Dit betekent dat Oranjeborg zich primair richt op het begeleiden van de bewoners. Wanneer nodig kan aanvullende behandeling worden ingezet, altijd in dienst van de begeleiding en het vergroten of behouden van de kwaliteit van bestaan.

Behandeling is geïntegreerd in het dagelijks leven, doelgericht en wordt regelmatig geëvalueerd op effect en meerwaarde. Indien behandeling niet (meer) passend is, wordt deze bijgesteld of beëindigd.

Evalueren en bijstellen

Zorg en ondersteuning bij Oranjeborg zijn dynamisch en worden periodiek geëvalueerd.

50

51

hun individuele hulpvraag. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in stevige samenwerkingen met GGZinstellingen. Dit heeft al geleid tot versterking van de kwaliteit van zorg: er wordt beter multidisciplinair gekeken, bewoners worden zorgvuldiger beoordeeld – en indien nodig medicamenteus behandeld – en het behandelbeleid is meer afgestemd op hun specifieke behoeften. Deze samenwerking draagt bij aan kwaliteit van leven voor de bewoners. Waar vorig jaar geschreven werd dat de samenwerking met Fivoor voor de locatie Biddinghuizen in 2025 zou worden opgestart, kan inmiddels worden gemeld dat deze samenwerking is opgestart. Voor locatie Loenen werd nog steeds gezocht naar een geschikte GGZ-instelling met wie er samengewerkt kon worden, maar ook voor deze locatie is een partij gevonden met wie de samenwerking opgestart kan worden. GGZ Drenthe heeft toegezegd de samenwerking in 2026 op te starten met locatie Assen. Dit betekent dat alle locaties nu een samenwerking hebben met een gevestigde GGZ-partij en in Epe is een eigen psychiater in dienst. De samenwerking met de GGZ

Samenwerking en kwaliteit

De zorg bij Oranjeborg wordt geleverd in nauwe samenwerking tussen begeleiders, orthopedagogen, locatiemanagers en externe partners zoals huisartsen, psychiaters en wettelijk vertegenwoordigers. Door heldere rolverdeling, korte lijnen en het principe handen aan het bed blijft de focus op de directe zorg. Op organisatieniveau wordt continu gewerkt aan het borgen en verbeteren van kwaliteit, passend bij de visie en de dagelijkse praktijk van Oranjeborg.

Psychiatrische zorg

Oranjeborg biedt wonen en dagbesteding aan bewoners met een dubbel- of triple diagnose.

Dat betekent vaak ook: complexe psychiatrische problematiek. Hiervoor wordt de samenwerking gezocht met een psychiater of een GGZ-instelling.

Door middel van multidisciplinaire samenwerking wordt getracht de bewoners een optimale kwaliteit van leven te geven. Naast de begeleiding van Oranjeborg ontvangen de bewoners, indien nodig, psychiatrische consultatie, afgestemd op 52

zorgt voor geborgde continuïteit van psychiatrische zorg, vermindert de afhankelijkheid van één psychiater en maakt het mogelijk om structureel gebruik te maken van de aanwezige specialistische kennis.

eenduidigheid en zorgvuldigheid te realiseren in de afweging rondom psychiatrische medicatie.

Hierbij is geïnventariseerd welke medicatie van bewoners mogelijk buiten de geldende richtlijnen valt. Deze aanpak heeft geleid tot meer overzicht en inzicht in de medicatie van bewoners en hiermee is medicatie die zowel binnen als buiten de richtlijnen valt duidelijker geworden. Dit heeft geleid tot meer eenduidige en beter onderbouwde afwegingen.

Voor een aantal bewoners heeft dit geleid tot het volgen van het stappenplan van de Wzd, waardoor er structurele herbeoordelingen zijn bij evaluatiemomenten.

Naast het verstevigen van psychiatrische zorg binnen Oranjeborg door het zoeken van samenwerkingen met de GGZ, is ook binnen Oranjeborg aandacht besteed aan medicatie. In het verleden is Oranjeborg voorzichtig geweest in het afbouwen van medicatie, veelal vanuit angst voor ontregeling. Veel bewoners die bij Oranjeborg komen wonen, komen uit een periode waarin het niet goed met hen ging. De ervaring leert dat bij crisisopname medicatie wordt voorgeschreven, die na een periode van stabilisatie niet altijd weer wordt afgebouwd. In 2025 is binnen het pedagogenoverleg structureel gewerkt aan het in kaart brengen en beoordelen van medicatie die is voorgeschreven buiten de professionele richtlijnen. Aanleiding hiervoor waren onder andere een bevinding vanuit de IGJ en de wens om meer

Medicatieproces: zorgvuldig evalueren en gericht verbeteren

In 2025 heeft Oranjeborg een belangrijke ontwikkelstap gezet in het verder versterken en verduidelijken van het medicatieproces binnen de gehele organisatie. In de dagelijkse praktijk was op alle locaties al sprake van een grote zorgvuldigheid en een sterke focus op het veilig inzetten van medicatie. Teams waren zich zeer

53

54

bewust van de risico’s en zetten actief in op het voorkomen van fouten. Tegelijkertijd werd duidelijk dat deze werkwijze onvoldoende eenduidig en organisatiebreed was vastgelegd, waardoor de borging kwetsbaar bleef en het proces deels persoonsafhankelijk was.

Vanuit dit inzicht is gewerkt aan het herzien en formaliseren van een gezamenlijk medicatiebeleid en -protocol. Hierbij is gebruikgemaakt van de VGN handreiking Medicatiebeleid Gehandicaptenzorg, die als belangrijke leidraad heeft gediend bij het vastleggen van uitgangspunten, verantwoordelijkheden en kwaliteitscriteria. In het beleid is niet alleen beschreven hoe het medicatieproces is ingericht, maar ook waarom: de visie van Oranjeborg op het zorgvuldig, terughoudend en verantwoord inzetten van medicatie. Dit heeft geleid tot een toekomstbestendig kader dat Oranjeborgbreed houvast biedt en ervoor zorgt dat het medicatieproces op iedere locatie gelijkwaardig wordt ingericht en uitgevoerd. Het leidende principe binnen dit beleid is: zo min mogelijk medicatie

inzetten, en zo veel als nodig.

Een belangrijk onderdeel van het nieuwe beleid is de oprichting van een medicatiecommissie.

Deze commissie bestaat uit het Hoofd Zorg & Expertise, een kwaliteitsmedewerker en alle medicatiefunctionarissen. Gezamenlijk dragen zij verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen, onderhouden en toetsen van het medicatiebeleid, in lijn met de VGN handreiking en de interne kwaliteitsdoelen van Oranjeborg. Hiermee is de borging van kennis, deskundigheid en kwaliteit rondom medicatie structureel belegd en minder afhankelijk van individuele personen of locaties.

Daarnaast heeft Oranjeborg in 2025 een duidelijke stap gezet in het structureler evalueren van het medicatiegebruik van bewoners. Door expliciet vast te leggen dat medicatie periodiek wordt herbeoordeeld, in samenhang met het persoonlijk functioneren, het welbevinden van de bewoner en de ingezette begeleiding, is het medicatieproces nadrukkelijk cyclisch geworden. Deze evaluaties bieden ruimte om kritisch te kijken of medicatie nog passend en noodzakelijk is en om, waar

55

verantwoord, stappen te zetten richting afbouw. Dit heeft geleid tot meer bewustwording binnen teams en een zorgvuldiger afweging tussen begeleiding, ondersteuning en medicamenteuze interventies.

Terugkijkend laat 2025 zien dat Oranjeborg het medicatieproces beschouwt als een continu leer- en verbeterproces. Het vastgestelde beleid vormt een stevige basis, maar geen eindpunt. In 2026 wordt verder gewerkt aan de borging binnen scholing, methodiek en kwaliteitsstructuren, zodat evaluatie, afstemming en waar mogelijk afbouw van medicatie een vanzelfsprekend onderdeel blijven van het dagelijks handelen. Hiermee blijft Oranjeborg zich ontwikkelen in het zorgvuldig en verantwoord inzetten van medicatie, met als doel het welzijn, de autonomie en de kwaliteit van leven van bewoners zo goed mogelijk te ondersteunen.

van interne behandeling. Hoewel Oranjeborg geen behandelsetting is en bewoners bij instroom niet zijn aangewezen op acute behandeling, bleek in de praktijk dat aanvullende behandeling voor een deel van de bewoners zeer effectief kan zijn. Juist binnen de veilige en vertrouwde woonomgeving komt soms ruimte voor hulpvragen die eerder onderbelicht bleven. Deze ervaringen, waaronder duidelijke succesverhalen van bewoners zelf, vormden de aanleiding om het bestaande handelen te expliciteren en te vertalen naar een helder en gedragen behandelbeleid.

Het behandelbeleid beschrijft behandeling als een integraal onderdeel van het totale zorgaanbod, nauw verweven met begeleiding en het dagelijks leven. De basis ligt in mediërende behandeling: orthopedagogen geven richting, begeleiders spelen een sleutelrol in de uitvoering en borging in de praktijk. Wanneer deze basis niet toereikend is, kan aanvullende 1 op 1 behandeling worden ingezet door een interne behandelaar. De focus ligt daarbij op het verbeteren van kwaliteit van leven, het versterken van vaardigheden en het

Behandelbeleid: succesvolle praktijk expliciet gemaakt Het afgelopen jaar heeft Oranjeborg een behandelbeleid opgesteld, nadat al meerdere jaren ervaring was opgedaan met het succesvol bieden

56

verminderen van belemmerende klachten, zoals traumaklachten, angst, somberheid of een negatief zelfbeeld. Behandeling is flexibel, doelgericht en altijd afgestemd op de mogelijkheden en behoeften van de bewoner.

Kenmerkend voor het behandelbeleid is de nadruk op evaluatie, effectmeting en leren. Door gebruik te maken van zowel ervaringsgerichte feedback van bewoners als passende meetinstrumenten wordt continu gekeken of behandeling daadwerkelijk bijdraagt aan het welzijn van de bewoner.

Behandeling wordt bijgesteld of afgerond wanneer doelen zijn bereikt of wanneer verdere inzet geen meerwaarde meer heeft. Daarnaast wordt het behandelproces jaarlijks op organisatieniveau geëvalueerd, zodat inzichten worden benut om beleid en praktijk verder te verbeteren. Met het vaststellen van dit behandelbeleid heeft Oranjeborg een succesvolle praktijk niet alleen geborgd, maar ook een stevige basis gelegd om behandeling doelgericht, zorgvuldig en blijvend in ontwikkeling vorm te geven.

57

58

DE MOEILIJKSTE WEGEN LEIDEN NAAR DE MOOISTE PLAATSEN Dit verhaal gaat over een bewoner van Oranjeborg.

Hij heeft toestemming gegeven aan zijn behandelaar om dit verhaal op papier te zetten.

Vlak na zijn 20e is het hem ook al een paar jaar gelukt om van de alcohol af te blijven. Maar op zijn 25e verjaardag meende hij dat die leeftijd goed gevierd moest worden en daar hoorde alcohol bij. Vanaf toen ging het weer helemaal mis. Het alcoholgebruik is jarenlang een groot probleem geweest.

59

Hij begon met drinken toen hij 13 jaar was en het werd erger toen zijn vader overleed. Hij is een paar keer in een afkickkliniek geweest, maar telkens weer was de verslaving sterker.

sterke wil om een gelukkig leven zonder alcohol te leiden. De begeleiding van Oranjeborg leverde hem veel op, maar individuele behandeling zou hem net dat extra zetje kunnen geven om zijn hardnekkige gedachtepatronen om te buigen.

Toen hij 33 jaar was – nu zo’n 6 jaar geleden – kwam hij bij Oranjeborg wonen. Sindsdien heeft hij geen druppel alcohol meer gedronken. De begeleiding heeft hem hier goed bij geholpen. Maar de onzekerheid zit er nog altijd in; hij is bang dat hij vroeg of laat weer zal bezwijken. Daarom heeft hij zijn wereld erg klein gemaakt, met de gedachte: als ik niet naar de supermarkt ga, kan ik ook niet in de verleiding komen. De keerzijde ervan is dat hij daardoor ook niet de dingen kan doen die hij leuk vindt, zoals sporten en vissen.

Aan het begin van het behandeltraject hebben we stilgestaan bij (de verschillen tussen) zijn gedachten, gevoelens en gedrag. We hebben geleerd dat angst vaak leidt tot vermijding en dat die vermijding vervolgens leidt tot een grotere angst. Als hij immers vermijdt om zelfstandig naar de supermarkt te gaan, kan hij zichzelf vervolgens wijsmaken: poeh, het is maar goed dat ik niet zonder begeleiding in de supermarkt ben geweest, want anders had ik vast alcohol meegenomen!

Een kleine 2 jaar geleden kreeg ik daarom de vraag of ik met een behandeltraject misschien iets voor hem kon betekenen. Bij het eerste gesprek zag ik een goedlachse maar onzekere man die zich helemaal kon verliezen in negatieve gedachtepatronen. Naast de angst zag ik ook een

Hoe die angst dan kleiner gemaakt kan worden?

Door de dingen

60

juist wel aan te gaan en te ervaren dat de onzekere gedachten niet kloppen. Doordat hij hiermee is gaan oefenen, is het positieve paadje in zijn hoofd beter begaanbaar geworden. Hij merkte gaandeweg dat hij blij en trots werd van zijn uitstapjes.

meegekregen. Sindsdien hebben we de frequentie van het behandelcontact verlaagd. Elke keer als ik hem sprak, vertelde hij trots wat hij allemaal had ondernomen. Hij is weer met een vriend gaan vissen, hij gaat er zelf met zijn scooter op uit en hij kan niet wachten tot er een stageplek voor hem geregeld is. Soms vindt hij iets nog spannend en dan laat ik of de begeleider hem zelf bedenken waarom het goed is om het juist wél te doen. Zoals hij het zelf zegt: “kom op, gewoon doen”.

Dit ging echter niet zonder slag of stoot. De onzekerheid was zo groot dat hij heel vaak de stappen simpelweg niet durfde te zetten.

Daarom hebben we EMDR-therapie ingezet. Dit is een vorm van traumabehandeling waarmee de nare lading van herinneringen – maar ook van ingebeelde toekomstige rampsituaties – kan worden verminderd. Hij had nare beelden van het overlijden van zijn moeder, maar ook van zijn terugvallen in alcoholgebruik. Door EMDR begon hij neutraler op deze gebeurtenissen terug te kijken en dat gaf hem minder angst in het hier en nu. Hij zei over de herinneringen: “dat ben ik niet meer”.

Enkele weken geleden hadden we onze laatste afspraak. Onder het genot van een taartje en in het gezelschap van zijn persoonlijk begeleider en assistent orthopedagoog blikten we terug op ons traject. Hij vertelde wat hij nu allemaal onderneemt en zijn gezichte straalde aan alle kanten. Naast alle complimenten over zijn lef en doorzettingsvermogen kon hij nog iets in zijn zak steken: een kaartje met de tekst ‘de moeilijkste wegen leiden naar de mooiste plaatsen’.

Een half jaar geleden hebben we onderstaande poster gemaakt. Op de poster staan de geheugensteuntjes die hij in de behandeling heeft

61

62

WAARDIG OUDER WORDEN Vorig jaar schreven we er al over in het kwaliteitsbeeld 2024: binnen Oranjeborg wordt gezien dat bewoners ouder worden en dat hun zorgbehoefte in de loop van de tijd verandert. Steeds vaker is er sprake van een combinatie van een verstandelijke beperking, psychiatrische problematiek en aan ouderdom gerelateerde kwetsbaarheid, zoals multi morbiditeit, mobiliteitsbeperkingen en somatische achteruitgang. Dit vraagt om een andere manier van kijken naar zorg, begeleiding en ondersteuning.

De afgelopen jaren is hier binnen Oranjeborg al op ingezet, maar we hadden ons als doel gesteld onze visie in 2025 hierop te verdiepen en met elkaar na te denken hoe we deze doelgroep binnen Oranjeborg op een zo goed mogelijke manier kunnen bedienen.

63

Onze missie is onvoorwaardelijke en levenslange zorg: bewoners mogen bij ons blijven wonen, ook wanneer zij ouder worden en tot het einde van hun leven. Dat betekent dat het niet de vraag is óf wij iets doen voor de ouder wordende bewoner, maar hóe wij deze zorg op een waardige, passende en professionele manier inrichten. Vanuit deze overtuiging is het uitgangspunt dat bewoners bij Oranjeborg mogen sterven, in een omgeving waar zij zich gekend, veilig en thuis voelen.

levensjaar), mede door langdurig medicatiegebruik, leefstijl en comorbiditeit. Uit interne gegevens blijkt dat een aanzienlijk deel van onze bewoners binnen die leeftijdsrange vallen. Daarnaast wordt verwacht dat het aantal ouder wordende bewoners de komende jaren verder zal toenemen. Deze ontwikkeling vraagt om tijdige keuzes en structurele aanpassingen, zodat zorg ook op de langere termijn passend blijft. Om hierop in te spelen heeft Oranjeborg bewust gekozen voor het openen van een locatie die specifiek is ingericht voor de ouder wordende bewoner. De keuze voor een aparte locatie is niet alleen inhoudelijk, maar ook organisatorisch en qua continuïteit een bewuste en toekomstgerichte afweging. Deze locatie fungeert als centrum voor ouderenzorg binnen Oranjeborg.

Oranjeborg werkt vanuit de overtuiging dat een waardig bestaan voor (sociaal) kwetsbare mannen met beperkte cognitieve vaardigheden alleen mogelijk is wanneer zorg meebeweegt met de levensfase van de bewoner. Ouder worden is geen uitzonderingssituatie, maar een natuurlijk onderdeel van het leven. Dit vraagt om zorg die niet alleen gericht is op begeleiding, maar ook op comfort, nabijheid, somatische signalering en het omgaan met afscheid en verlies. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een deel van de bewoners al relatief vroeg geriatrisch kwetsbaar is (rond het 50e

64

De inrichting, dagstructuur en zorgorganisatie sluiten aan bij bewoners met een toenemende zorgvraag, waarbij rust, veiligheid, overzicht en nabijheid centraal staan.

de bewoners levenslange zorg te bieden. Centraal hierin staat het verankeren van ouderenzorg en onvoorwaardelijkheid in beleid en methodiek. Er zal (meer) ingezet worden op verpleegkundige groepsleiders om somatische klachten vroegtijdig te kunnen signaleren. Binnen de Oranjeborg Academy zal een leerroute worden ontwikkeld gericht op het verminderen van handelingsverlegenheid.

De keuze voor een aparte locatie is geen afscheid van de bestaande locaties, maar een uitbreiding van het zorgaanbod. Door vrijwillige en zorgvuldig begeleide doorplaatsingen ontstaat ruimte om bewoners passende zorg te bieden, zonder dat zij het gevoel krijgen “weggestuurd” te worden.

Het uitgangspunt blijft dat bewoners perspectief houden en zich thuis voelen, ook in een nieuwe woonomgeving.

Met de opening van een zesde locatie en deze strategische route geeft Oranjeborg concreet invulling aan haar missie van levenslange zorg.

Waardig ouder worden betekent binnen Oranjeborg: zorg die meegroeit, medewerkers die toegerust zijn, en een organisatie die verantwoordelijkheid neemt voor de laatste levensfase van bewoners.

Niet door ouderdom te medicaliseren, maar door nabij te blijven, professionele zorg te organiseren en bewoners te ondersteunen in een betekenisvol en zo comfortabel mogelijk bestaan tot het einde.

Oranjeborg is dan ook trots dat het sinds september 2025 in bezit is van een pand in Assen waar de locatie voor de ouder worden bewoner gestart kan worden. De locatie zal zo ingericht worden dat het is ingesteld op bewoners die een dagje ouder worden. Op de locatie is uiteindelijk ruimte voor 27 bewoners. Naast het inrichten van een zesde locatie is er een strategische route opgezet, om

65

66

WERKEN AAN VRIJHEID EN VEILIGHEID: WET ZORG EN DWANG BIJ ORANJEBORG IN 2025 In 2025 heeft Oranjeborg gericht en intensief gewerkt aan het versterken van de toepassing van de Wet zorg en dwang (Wzd). De wet vraagt van organisaties om voortdurend te balanceren tussen vrijheid en veiligheid, waarbij onvrijwillige zorg uitsluitend als uiterste middel mag worden ingezet. Oranjeborg heeft dit jaar benut om kritisch te reflecteren op het eigen handelen, bestaande routines te doorbreken en de rechtspositie en autonomie van bewoners nadrukkelijker centraal te stellen.

67

Een belangrijk kantelpunt in 2025 was het bezoek van de IGJ in januari. De inspectie sprak waardering uit voor de veilige woonomgeving, de betrokkenheid van medewerkers en de manier waarop bewoners in hun kracht worden gezet.

Tegelijkertijd wees de IGJ op verbeterpunten in de toepassing van de Wzd, met name op het gebied van bewustwording: medewerkers herkenden niet altijd dat bepaalde vormen van zorg als onvrijwillige zorg moeten worden aangemerkt, en individuele afwegingen waren soms onvoldoende expliciet vastgelegd. Deze feedback vormde een duidelijke aanleiding om organisatiebreed stappen te zetten. Oranjeborg heeft in 2025 niet alleen gekeken naar beleid en procedures, maar ook nadrukkelijk ingezet op cultuurverandering: het leren herkennen van onvrijwillige zorg, het bespreekbaar maken van dilemma’s en het durven loslaten van oude vanzelfsprekendheden.

Een van de eerste zichtbare verbeteringen was het kritisch herzien van (ongeschreven) huisregels.

Standaardafspraken over bijvoorbeeld het

68

innemen van pinpassen, identiteitsbewijzen, OVkaarten of beperkingen in bewegingsvrijheid zijn losgelaten. Deze afspraken bleken niet altijd een individuele afweging te kennen en pasten daarmee niet bij de uitgangspunten van de Wzd. In de intakeprocedure zijn deze regels geschrapt en in de dagelijkse praktijk is actief gewerkt aan andere taal en houding richting bewoners.

Daarnaast zijn bestaande afspraken per bewoner opnieuw beoordeeld. Op elke locatie is in kaart gebracht hoe het beheer van passen en vrijheden is geregeld en of daarbij sprake is van onvrijwillige zorg. Dit heeft geleid tot meer zelfstandigheid voor bewoners, het vastleggen van onvrijwillige zorg waar dit echt noodzakelijk is, en het beëindigen van het principe van ‘vrijheden terugverdienen’.

De onderliggende waarde van autonomie kreeg hiermee concreet vorm in de dagelijkse zorgpraktijk.

In 2025 is een duidelijke stijging zichtbaar in het aantal geregistreerde toepassingen van

69

onvrijwillige zorg: van circa zeven tot negen per jaar in eerdere jaren naar achttien in 2025. Ook nam de diversiteit aan categorieën toe. Deze ontwikkeling vraagt om duiding. Oranjeborg beschouwt deze stijging nadrukkelijk niet als een verslechtering van de zorg, maar als het gevolg van een toegenomen bewustwording en scherpere registratie.

Medewerkers zijn zich beter gaan realiseren wat onder onvrijwillige zorg valt en hebben situaties die voorheen als ‘normaal’ of ‘praktisch’ werden gezien, opnieuw beoordeeld in het licht van de Wzd. Daarmee laat de toename vooral zien dat de organisatie leert, kritischer kijkt en zorgvuldiger vastlegt. Dit sluit aan bij de bedoeling van de wet: transparantie, reflectie en het voorkomen van onnodige vrijheidsbeperkingen.

verdiepende scholing voor leidinggevenden gestart en wordt in 2026 een interne Wzd-audit uitgevoerd.

Hiermee werkt Oranjeborg aan duurzame kennis, maar vooral ook aan blijvende gedragsverandering.

Ook op het gebied van medicatiebeleid zijn stappen gezet. Het nieuwe medicatiebeleid richt zich op terughoudend gebruik en structurele afbouw van gedragsbeïnvloedende medicatie.

In 2025 is organisatiebreed inzicht verkregen in medicatiegebruik buiten de professionele richtlijnen en zijn waar nodig Wzd-stappenplannen gevolgd, ook in situaties zonder verzet maar met wilsonbekwaamheid ter zake.

De rol van de Wzd-functionaris is in 2025 nadrukkelijk doorontwikkeld. Tegelijkertijd heeft Oranjeborg, mede naar aanleiding van het inspectiebezoek, besloten deze rol in de toekomst extern te beleggen. Hiermee wordt ingezet op grotere onafhankelijkheid en een kritische blik van buitenaf, passend bij de bredere beweging richting externe toetsing en professionele reflectie.

Daarnaast is gewerkt aan het versterken van

Om deze ontwikkeling te ondersteunen, heeft Oranjeborg in 2025 stevig ingezet op scholing en borging. Alle begeleiders hebben een verplichte Wzd-e-learning gevolgd, nieuwe medewerkers doen dit tijdens hun inwerkperiode en per locatie zijn structurele klinische lessen ingepland. Daarnaast is

70

de rechtspositie van bewoners. In 2025 zijn op organisatieniveau samenwerkingsafspraken gemaakt met Stemgever, de organisatie van cliëntvertrouwenspersonen (CVP’s). Daarna hebben de locaties actief contact gelegd met de betrokken CVP om deze afspraken te vertalen naar de praktijk en de toegankelijkheid voor bewoners te versterken. Daarnaast is de samenwerking met Quasir voortgezet voor de afhandeling van klachten via de reguliere klachtenfunctionaris.

Terugkijkend laat 2025 zien dat Oranjeborg belangrijke stappen heeft gezet in het verankeren van de Wzd. De organisatie heeft geleerd dat bewustwording de sleutel is tot het terugdringen van onvrijwillige zorg, ook al leidt dit in eerste instantie tot een stijging in registraties. Door kritisch te kijken naar routines, te investeren in deskundigheid en de autonomie van bewoners centraal te stellen, is een stevige basis gelegd voor verdere ontwikkeling. Werken volgens de Wzd blijkt geen eindpunt, maar een continu leerproces – een proces dat Oranjeborg in 2026 met overtuiging voortzet.

Aanvullend is een apart abonnement afgesloten voor de klachtenfunctionaris Wzd, zodat ook klachten en vragen in het kader van de Wzd zorgvuldig en onafhankelijk kunnen worden opgepakt. De klachtenroute is zichtbaarder en toegankelijker gemaakt door op alle locaties duidelijke en begrijpelijke informatie beschikbaar te stellen over de cliëntvertrouwenspersoon en de (Wzd-)klachtenfunctionaris. Deze informatie is tevens structureel opgenomen in het welkomstprogramma voor nieuwe bewoners.

71

72

THE SKY IS THE LIMIT Jacob ziet droom in vervulling gaan Sommige dromen blijven jarenlang in je hoofd zitten. Ze zijn spannend, misschien zelfs een beetje eng, maar juist daarom zo bijzonder. Voor Jacob was dat heel duidelijk: ooit wilde hij een parachutesprong maken. Vrij door de lucht, los van alles, het avontuur tegemoet. Een wens die moed vraagt – en vertrouwen.

73

Bij Oranjeborg vinden we het belangrijk om niet alleen goede zorg te bieden, maar ook te kijken naar wie iemand is en wat iemand wil. Dromen en wensen horen daarbij. Want het najagen van een droom geeft energie, zelfvertrouwen en een gevoel van trots. Natuurlijk kijken we altijd realistisch: is iets veilig, verantwoord en passend? En als dat zo is, dan proberen we samen te kijken hoe we het mogelijk kunnen maken.

successen vieren – groot of klein.

We geloven dat het vervullen van wensen bijdraagt aan kwaliteit van leven. Dat kan iets groots zijn, zoals een parachutesprong, maar ook iets kleins dat veel betekent. Door echt te luisteren en samen op te trekken, ontstaan er momenten die bijblijven.

Jacob liet zien dat dromen er mogen zijn. En dat ze, met de juiste ondersteuning en vertrouwen in elkaar, soms ook echt uit kunnen komen.

Voor Jacob kwam dat moment nu dichterbij dan ooit. Zijn wens werd serieus genomen, besproken en zorgvuldig voorbereid. En al snel bleek: dit is spannend, maar haalbaar. Dat het lef vraagt om uit een vliegtuig te springen, daar is iedereen het over eens. Maar Jacob stond er niet alleen voor. Zijn persoonlijk begeleider ging met hem mee en samen gingen ze deze bijzondere uitdaging aan.

Na afloop was Jacob vooral trots. Zijn droom was werkelijkheid geworden. En precies dát is waar we bij Oranjeborg voor staan: samen kijken naar mogelijkheden in plaats van beperkingen, en samen

74

75

76

BOUWSTEEN 2:

ONDERZOEK NAAR DE ERVARINGEN VAN MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING Bewonerstevredenheid: veiligheid, nabijheid en zeggenschap Oranjeborg hecht veel waarde aan de mening van bewoners. Dit staat dan ook altijd centraal in de planbesprekingen die elke bewoner twee keer per jaar heeft. Dit gaat dan vooral om de individuele behoeften en wensen van de bewoner. In 2025 is binnen Oranjeborg ook een bewonerstevredenheidsonderzoek uitgevoerd vanuit De Waaier. De respons op het bewonerstevredenheidsonderzoek was hoog: circa 90% van de bewoners heeft deelgenomen.

77

Over alle locaties heen laten de resultaten een positief beeld zien, met gemiddelde scores die variëren van ruim voldoende tot goed. De totale tevredenheid van bewoners komt, over alle locaties heen, uit op een gemiddeld cijfer van 7,7.

Bewoners geven met name aan zich veilig te voelen, vooral in de nacht, en ervaren de begeleiding als beschikbaar en helpend wanneer zij ondersteuning nodig hebben. Dit onderstreept dat de basis van de zorg – nabijheid, betrouwbaarheid en veiligheid – stevig staat binnen Oranjeborg.

leuke activiteiten te ondernemen.

Tegelijkertijd maken de uitkomsten duidelijk waar verdere ontwikkeling mogelijk is. Op alle locaties wordt het meebeslissen over groepsregels relatief laag beoordeeld. Dit signaal biedt waardevolle aanknopingspunten om bewoners nog actiever te betrekken bij gezamenlijke afspraken en groepsprocessen, bijvoorbeeld via de (centrale) bewonersraad. Oranjeborg heeft daarin al een belangrijke stap gezet in 2025 door het versterken van de medezeggenschap van de bewoners door een centrale bewonersraad in te stellen.

Oranjeborg beschouwt deze resultaten nadrukkelijk als input om samen met bewoners te blijven leren en verbeteren, ook in 2026. Door de positieve basis te behouden en tegelijkertijd gericht te werken aan versterking van zeggenschap en participatie, blijft Oranjeborg zich ontwikkelen in het bieden van zorg die aansluit bij wat bewoners belangrijk vinden.

Naast veiligheid en ondersteuning laten de resultaten zien dat bewoners zich gehoord voelen in hun persoonlijke afspraken. Het meebeslissen over eigen doelen en afspraken wordt op vrijwel alle locaties hoog gewaardeerd. Dit sluit aan bij de visie van Oranjeborg waarin eigen regie en maatwerk centraal staan. Ook op het gebied van woonomgeving, daginvulling en vrije tijd zijn bewoners overwegend positief, waarbij vooral tevredenheid wordt uitgesproken over de eigen kamer, gezamenlijke ruimtes en de mogelijkheid om

Medezeggenschap in beweging: een sterke(re) stem voor bewoners

Oranjeborg kent al langere tijd bewonersraden op

78

locatieniveau, die zich richten op de dagelijkse gang van zaken binnen locaties. Deze lokale bewonersraden vervullen een belangrijke rol in het bespreken van praktische onderwerpen die het dagelijks leven van bewoners raken. Wat Oranjeborg echter nog niet had, was een bewonersraad die structureel in gesprek ging met de bestuurder over bestuurlijke besluiten die van invloed zijn op bewoners. De doelstelling voor 2024 was dan ook om dit alsnog te organiseren. In dat jaar zijn vertegenwoordigers van de lokale bewonersraden met elkaar en met de bestuurder in gesprek gegaan.

Deze pragmatische aanpak past bij Oranjeborg: als iets geregeld moet worden, dan doen we dat direct.

Gaandeweg werd echter duidelijk dat deze werkwijze, ondanks de goede intenties, nog onvoldoende voldeed aan de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz).

Hoewel het organiseren van een centrale vorm van medezeggenschap al op de planning stond, bleek dat Oranjeborg formeel nog niet voldeed aan de wettelijke eisen rondom inspraak, advies en instemmingsrechten bij bestuurlijke besluiten.

79

In 2024 is daarom een eerste aanzet gedaan om hier bewust bij stil te staan: hoe kan de medezeggenschap zo worden ingericht dat bewoners niet alleen meedenken over het dagelijks leven, maar ook daadwerkelijk invloed hebben op besluiten die hen raken? Daarbij is vastgesteld dat de bestaande medezeggenschapsregeling verouderd was en aan vernieuwing toe.

In 2025 heeft Oranjeborg deze ontwikkeling versneld opgepakt, mede naar aanleiding van signalen vanuit de IGJ. Er is intensief gewerkt aan het organiseren en versterken van de medezeggenschap van bewoners, met als belangrijk resultaat de oprichting van een centrale bewonersraad.

Inmiddels staat er een centrale bewonersraad waar Oranjeborg trots op is. De raad komt minimaal eens per twee maanden bijeen en wordt ondersteund door een vaste secretaris vanuit Oranjeborg, evenals door een onafhankelijk cliëntenraadondersteuner. Om de leden van de raad goed te kunnen ondersteunen, is gekozen voor samenwerking met een onafhankelijke cliëntenraadondersteuner vanuit het LSR. De

centrale bewonersraad behartigt de gezamenlijke belangen van bewoners en denkt mee over onderwerpen die het dagelijks leven en het beleid van Oranjeborg raken. Hiermee is een belangrijke stap gezet van inspraak naar daadwerkelijke invloed.

Oranjeborg ziet de ontwikkeling van de centrale bewonersraad nadrukkelijk als een groeiproces. In 2026 wordt verder gewerkt aan het verdiepen en bestendigen van deze vorm van medezeggenschap, onder andere door te investeren in ondersteuning, duidelijkheid over rollen en het verder versterken van de samenwerking tussen bewoners, begeleiding en organisatie. Daarmee krijgt medezeggenschap niet alleen een formele plek, maar ook een concrete betekenis in het dagelijks leven van de bewoners. Dat de centrale bewonersraad nu staat en functioneert, maakt dat we met vertrouwen vooruitkijken. Wat begon als een pragmatische oplossing en een leerpunt, is uitgegroeid tot een waardevol en betekenisvol onderdeel van hoe Oranjeborg samen met bewoners werkt aan kwaliteit van zorg.

80

81

82

December 2025

CENTRALE BEWONERSRAAD ORANJEBORG Op de grote televisieschermen van alle Oranjeborg-locaties verschijnt binnenkort een foto met daarop de leden van de centrale bewonersraad, aangevuld met relevante informatie. Het orgaan is, naast de lokale bewonersraden, in het leven geroepen om de belangen van de bewoners van de zorginstelling te behartigen. De leden van de centrale bewonersraad denken mee en praten over onderwerpen die van belang zijn in het leven van de bewoners binnen Oranjeborg.

83

Op de locatie in Biddinghuizen vindt op 9 december de tweede officiële vergadering van de centrale bewonersraad plaats. Dieke van Deventer, orthopedagoog en kwaliteitsfunctionaris van de zorginstelling, legt uit dat de centrale bewonersraad wordt gevormd door een aantal externe mensen, wettelijk vertegenwoordigers en uiteraard door bewoners van de verschillende locaties van Oranjeborg. Ook Ko Proos, een gepensioneerd medewerker van het Zorgkantoor, maakt deel uit van het gezelschap. Hij heeft gereageerd op een oproep die was geplaatst op LinkedIn en brengt als praktijkman een schat aan ervaring mee.

heeft op belangrijke beslissingen. Niet voor niets zal directeur Henk Stokvis een aantal keren per jaar in overleg gaan, bijvoorbeeld wanneer het jaarplan en de begroting op de agenda staan.

Voor de bewoners zijn de agendapunten vooraf vaak lastig te doorgronden. De afspraak is daardoor gemaakt dat de begeleiders van de jongens in aanloop naar een vergadering voor uitleg zorgen. In Biddinghuizen is dat goed gelukt, maar niet op alle locaties is het opgepakt.

Bewoner Marco Neijts: ,,Ik zit in de bewonersraad omdat het goed is om inbreng te hebben.”

Dieke woont als secretaris de vergaderingen bij.

Zij maakt geen deel uit van de centrale bewonersraad en heeft ook geen stemrecht. In het organogram van Oranjeborg is de centrale bewonersraad terug te vinden op gelijke hoogte met de Raad van Commissarissen. Het maakt direct het belang van het orgaan duidelijk dat veelal adviserend is, maar ook instemmingsrecht

84

Hij voelt zich nauw betrokken bij Oranjeborg en zal volgend jaar weer afreizen naar Frankrijk om de Mont Ventoux te beklimmen voor Stichting ALS. Terwijl de thermoskannen met koffie en thee worden geserveerd vertelt hij dat hij in 2026 lopend de ‘kale berg’ hoopt te bedwingen. ,,Om twaalf uur gaan we naar Zwolle om schoenen te kopen.” Geen tijd te verliezen, de vergadering kan beginnen.

Duidelijk naar voren komt dat de centrale bewonersraad er is voor het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van alle bewoners van Oranjeborg. Van de leden wordt verwacht dat ze goed voorbereid zijn en actief deelnemen. ,,Maar daar heb ik alle vertrouwen in”, aldus Dieke. ,,We zorgen voor een goede samenwerking.”

Vanuit de vergadering wordt opgemerkt dat het goed is verbinding te zoeken met de lokale bewonersraden binnen Oranjeborg. Daarin wordt vaak over meer laagdrempelige onderwerpen gesproken. In de vandaag gepresenteerde stukken staan veel formele passages, bijvoorbeeld een uitvoerige omschrijving van wat nodig is om een conflict op te lossen. Dieke brengt het direct terug tot de kern: ,,Als je het niet met elkaar eens bent ga je met elkaar praten.”

De bewonersraad staat onder voorzitterschap van Liesbeth Depenbrock. Zij is in het dagelijks leven bewindvoerder, mentor en curator. Ze loodst de aanwezigen op een prettige wijze door de agendapunten, waarbij Dieke op veel terreinen voor input en uitleg zorgt. Tijdens het bespreken van de medezeggenschapsregeling passeren diverse onderwerpen de revue, waarbij onder meer wordt opgemerkt dat het goed is om kennis te maken met de leden van de Raad van Commissarissen. Ko Proos stelt voor de klachtenregeling te bespreken in het bijzijn van Henk Stokvis.

Ze doet de toezegging dat ze voor een 2026 een werkplan zal maken voor de leden van de centrale bewonersraad. Een overlegmoment met het zorgkantoor wordt daarin meegenomen, net als het voorstel van Paulien Boonstra om ‘een rondje

85

locaties’ op te nemen als standaardagendapunt.

Paulien is verbonden aan de raad als onafhankelijk cliëntenraad ondersteuner en heeft – net als Dieke – geen stemrecht. In haar werk als coach en ondersteuner helpt Paulien jongvolwassenen, gezinnen, groepen en teams om vastgeroeste patronen te doorbreken en nieuwe mogelijkheden te onderzoeken.

Bij het behandelen van de huisregels is de unanieme mening dat die op de schop moeten.

De laatste wijziging dateert van 19 januari 2018.

Het uitgangspunt is: wat vinden de bewoners belangrijk? Liesbeth merkt op dat de huisregels op alle locaties zichtbaar een plek moeten krijgen.

Vanuit de centrale bewonersraad kan een opzet worden gemaakt. Dat betekent: lokaal bespreken en punten inbrengen. Bij Oranjeborg wordt gewerkt aan het samenstellen van een informatiepakketje dat een nieuwe bewoner bij binnenkomst krijgt overhandigt.

86

De bekendheid van de cliëntvertrouwenspersoon is een punt van aandacht. Paulien: ,,Iedereen moet een vertrouwenspersoon kunnen benaderen, los van de Wet zorg en dwang.” Er moeten, zo is duidelijk, soms wat hobbels worden genomen in een redelijk onoverzichtelijk zorglandschap. Dieke legt uit hoe de huidige situatie eruit ziet, waarbij Stemgever de cliëntvertrouwenspersoon per regio levert.

Een van de laatste agendapunten is het Wzd(Wet zorg en dwang)-stappenplan dat in ontwikkeling is. Dan is er inmiddels een kleine anderhalf uur vergaderd en is de spanningsboog bij een aantal bewoners zichtbaar afgenomen. Marco ziet in gedachten de Mont Ventoux opdoemen. Het is de hoogste tijd om nieuwe schoenen te kopen.

87

88

‘WE GAAN GEWOON DOOR TOT HIJ TEVREDEN IS’ Oranjeborg en Smooth Laser Clinic vinden elkaar in laserbehandeling Rodensio.

Vijf minuten voor de afgesproken tijd parkeert Wiljan Knoops zijn busje soepel op de enige vrije parkeerplaats voor het pand van Smooth Laser Clinic aan de Assendorperstraat in Zwolle. Terwijl hij op zoek gaat naar de dichtstbijzijnde parkeerautomaat draait Rodensio nog snel even een shaggie. ,,Stink je straks wel uit je mond hè bij al die mooie dames”, zegt Wiljan nog even prikkelend, maar de aimabele bewoner van de Oranjeborg-locatie Loenen laat zich er niet door weerhouden. Het wordt zijn negende bezoek aan de kliniek en hij weet inmiddels wat hem te wachten staat.

89

Hij is er met een missie, hoewel de behandelingen pijnlijk zijn. Rodensio heeft ooit een aantal tattoos laten zetten in Suriname en is nu vastbesloten om een aantal daarvan te laten verwijderen. Ze zorgen voor schaamte en geven een verkeerd beeld van hem. Vooral de teardrop tattoo zit hem dwars. De tatoeage komt oorspronkelijk van de Mexicaanse Amerikanen, die destijds voornamelijk in Californië woonden. Hier waren bendeleden vaak te zien met dergelijke tatoeages.

zijn bezoek vriendelijk heeft ontvangen en voor verse koffie zorgt.

Samen met huid- en laserspecialist Elise is Levon vanaf het begin bij het proces betrokken geweest.

Er zijn goede afspraken gemaakt, maar tijdens de behandeling is gebleken dat het beschikbare budget overschreden gaat worden. Zijn bedrijf steunt het initiatief van Rodensio en zal daardoor de laatste behandelingen niet in rekening brengen. ,,Er is budget, het potje is nog niet leeg, maar het einde komt in zicht”, verklaart Wiljan, wanneer het

De betekenis van de tatoeage was oorspronkelijk dat de drager iemand vermoord had. Rodensio was bij het zetten niet op de hoogte van de diepere betekenis. ,,Achteraf was het niet zo’n goed idee.”

Inmiddels is een traject ingezet om hem zijn eergevoel terug te geven. Daarin wordt hij nadrukkelijk gesteund door operationeel manager Wiljan Knoops, die precies begrijpt wat in hem omgaat. ,,Ik ben zelf ook een jongen van de straat”, zegt hij, nadat eigenaar Levon Boghosian

90

gezelschap heeft plaatsgenomen in een van de ontvangstruimten. ,,Daarom is het fijn dat er zo goed wordt meegedacht. Er wordt méér gedaan voor Rodensio voor minder geld.”

waren verboden.” Nu is alles anders en heeft de geboren Tukker een florerende organisatie, waarin 27 mensen werkzaam zijn. Smooth Laser Clinic is dé specialist op het gebied van laserontharing en huidverbetering. Tattooverwijdering met de geavanceerde Pico laser is daar een van de onderdelen van en komt steeds vaker voor. Als ervaringsdeskundige kan Wiljan zich uitstekend in de mensen verplaatsen, die spijt krijgen van het laten zetten van een tattoo. ,,Vooral onder jongeren hoor je het veel.”

Rodensio heeft zijn eigen verhaal. Hij is nu 31 jaar en heeft spijt van zijn in Suriname gemaakte keuzes. Hij heeft er regelmatig over gesproken met Wiljan, die blij is met zijn ontwikkeling bij Oranjeborg en hem de toezegging deed mee te kijken naar een oplossing. ,,We hebben ooit samen deze afspraak gemaakt, waarbij ik heb gezegd: als jij de jongen gaat worden die je graag wilt zijn, gaan we iets voor je creëren.” Het heeft geresulteerd in de laserbehandelingen in Zwolle, waar de bewoner van Oranjeborg inmiddels kind aan huis is. ,,In het begin was het even wennen.

Beide partijen hebben elkaar gevonden op basis van empathie en wederzijds respect. Levon is een uiterst correcte gastheer, die gepassioneerd vertelt over het ontstaan van zijn bedrijf. In 2017 heeft hij de eerste vestiging geopend in Enschede, in 2018 zijn de deuren open gegaan van het pand aan de Asserdorperstraat in Zwolle. Daarnaast is er een kliniek in het Duitse Keulen. Er zijn plannen om het concept verder uit te rollen in Utrecht, Enschede, Rotterdam, Den Haag en Groningen.

Hij geeft eerlijk toe dat het vooral tijdens de coronacrisis een kwestie van overleven is geweest.

Zijn zelfvertrouwen en drive om te slagen hebben hem erdoorheen gesleept. ,,In die periode mochten we alleen medische behandelingen uitvoeren, dat is ongeveer dertig procent van onze werkzaamheden, de cosmetische behandelingen

91

Tattoos laten verwijderen is pijnlijker dan tattoos laten zetten”, is zijn ervaring.

hem wat te drinken en legt tijdens het laseren uit dat het apparaat reageert op het pigment. Om de behandeling zo aangenaam mogelijk te maken, maakt ze gebruik van een speciale koeling. Door de plek van de tatoeage te koelen tijdens de behandeling blijft er minder warmte achter in de huid. Hierdoor zal de plek sneller genezen.

Rodensio ligt er ogenschijnlijk ontspannen bij. ,,Gaat het?”, vraagt Melanie een paar keer. Het antwoord is telkens bevestigend. Even de pijn verbijten en dan weer verder.

Na een kleine tien minuten staat Rodensio weer buiten en terwijl Wiljan een nieuwe afspraak maakt, pakt hij snel zijn pakje shag. Met Levon bespreekt hij nog even zijn voetbalverleden, waarin hij ooit gescout werd door Feyenoord. ,,Heeft u ook gevoetbald?”, vraagt hij aan de eigenaar van de kliniek. Die knikt. ,,Ja, op hoofdklasseniveau, in Almelo en in Groningen.” Dan is het tijd om te gaan. Rodensio is vandaag weer wat dichter bij de kern gekomen. Met een brede lach op het gezicht neemt hij plaats in het busje dat hem terugbrengt naar Loenen. Terug naar huis.

Elise en Levon vertellen dat het verwijderen van de tattoos bij Rodensio sowieso lastiger is dan bij iemand, die een tattoo heeft laten zetten in een Europees land. Levon: ,,Het is andere inkt.” Elise: ,,Daar komt bij dat ze gezet zijn bij zijn jukbeen op een donkere huid, dat maakt de behandeling gevoeliger.” Rodensio heeft het er allemaal graag voor over. ,,De mensen hebben nu een beeld van mij dat niet klopt.” Hij voelt zich goed bij zijn ‘nieuwe’ identiteit. Meer zelfrespect, niet langer vragen hoeven te beantwoorden over het hoe en waarom. ,,Ik voel me beter nu.” Elise kan niet exact inschatten hoeveel behandelingen nog nodig zijn om het gewenste eindresultaat te krijgen. ,,We gaan gewoon door tot hij tevreden is.”

Tijd om naar een van de behandelkamers te gaan, waar Melanie zich liefdevol over de bewoner van Oranjeborg ontfermt. Ze stelt hem gerust, geeft

92

93

BOUWSTEEN 3:

PROFESSIONELE ONTWIKKELING

94

95

Oranjeborg Academy

werkt toe naar afronding van de opleiding in de loop van 2027.

Van instroom naar vakmanschap

De afgelopen jaren heeft Oranjeborg met succes 56 zij-instromers opgeleid tot professionals in de zorg.

Deze collega’s zetten hun eerste stappen binnen Oranjeborg – en vaak ook de zorg – als assistentgroepsleider en combineren praktijkervaring met één dag per week les via de Oranjeborg Academy.

Het doel van dit traject is het behalen van het diploma ‘Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg’ op niveau 4. Na afronding zijn zij bevoegd om als groepsleider aan de slag te gaan. In 2025 hebben twaalf collega’s een diploma behaald en hiermee een belangrijke stap gezet in hun professionele ontwikkeling. Door het vergroten van hun expertise leveren zij een waardevolle bijdrage aan de kwaliteit van zorg en aan het dagelijks leven van de bewoners van Oranjeborg. Het is mooi om te zien dat zich ook nieuwe assistent groepsleiders aandienen die hun kennis en vaardigheden verder willen verdiepen. In september 2025 is daarom een nieuwe leergroep gestart, waarmee opnieuw wordt geïnvesteerd in leren en ontwikkelen. Deze groep

Scholing als fundament voor kwaliteit

Oranjeborg vindt scholing en professionalisering van alle medewerkers van groot belang. Daarom wordt geïnvesteerd in opleidingstrajecten op zowel mbo- als hbo-niveau, zodat medewerkers nog beter kunnen aansluiten bij de hulpvragen van de bewoners. Scholing draagt bij aan de motivatie van medewerkers en stimuleert hun persoonlijke en professionele groei. Binnen Oranjeborg wordt gewerkt met een complexe doelgroep, waarbij naast een verstandelijke beperking ook sprake is van psychische problematiek en verslavingsproblematiek. Om passende ondersteuning te kunnen bieden, is het essentieel dat groepsleiders beschikken over gerichte en op maat gemaakte scholing.

Deze scholing vindt op verschillende manieren plaats. Enerzijds via interne opleidingen voor medewerkers zonder relevant diploma, anderzijds via verdiepende trainingen binnen de Oranjeborg

96

Academy – de zogeheten klinische lessen. Elke medewerker volgt minimaal één klinische les per jaar, met de mogelijkheid om extra lessen te volgen op basis van interesse of behoefte. In 2025 zijn er tien lessen aangeboden, met onderwerpen die aansluiten bij de praktijk: functie van gedrag, autisme, schizofrenie, triple-problematiek, deescalerend werken, trauma & PTSS, ouder worden & dementie, seksualiteit bij LVB, Wet zorg & dwang en gehechtheid. De lessen worden verzorgd door deskundigen, waarbij voor sommige onderwerpen externe deskundigen zijn gevraagd de les te verzorgen. Medewerkers kunnen zich vrij inschrijven voor de lessen, afhankelijk van hun behoefte aan verdieping. Aan het eind van elke les wordt feedback verzameld, zodat de docenten – over het algemeen de orthopedagogen van Oranjeborg, maar soms ook externen – deze kunnen gebruiken ter verbetering van hun les.

De feedback is overwegend positief: vooral de interactieve en praktische benadering, met een focus op uitwisseling tussen de medewerkers wordt gewaardeerd. Een aantal onderwerpen zal in

2026 opnieuw aangeboden worden, aangevuld met nieuwe thema’s die inspelen op de behoeften van de medewerkers.

Samen leren door reflectie

Op alle locaties van Oranjeborg wordt regelmatig intervisie aangeboden, begeleid door een externe intervisor. Deze externe begeleiding waarborgt de veiligheid en vertrouwelijkheid van de gesprekken. De planning en indeling van de intervisiebijeenkomsten worden verzorgd door de locatiemanagers in overleg met de intervisor.

Dankzij deze gestructureerde aanpak lukt het om alle groepsleiders jaarlijks minimaal twee keer deel te laten nemen aan intervisie. Uit anonieme enquêtes blijkt dat medewerkers de intervisie waarderen. Zij geven aan dat deze bijdraagt aan de onderlinge samenwerking én dat zij zich veilig voelen om binnen deze setting knelpunten en dilemma’s bespreekbaar te maken.

Naast intervisie organiseert elke locatie minimaal twee keer per jaar een teamreflectie. Waar intervisie

97

gericht is op individuele casuïstiek en professionele ontwikkeling, ligt bij teamreflectie de focus op de samenwerking binnen het team als geheel. In eerdere jaren lukte het nog niet op alle locaties om deze sessies structureel te organiseren, maar in het afgelopen jaar is dit wél op alle locaties gelukt.

Zowel intervisie als teamreflectie zijn inmiddels op een duurzame en effectieve manier geïntegreerd in de werkwijze van Oranjeborg. De verwachting is dan ook dat deze werkwijze de komende jaren wordt voortgezet.

Verpleegkundige expertise die versterkt

Binnen Oranjeborg beschikken groepsleiders minimaal over een mbo niveau 4 opleiding, of zijn zij bereid deze te behalen wanneer zij zonder diploma starten. De meeste groepsleiders zijn opgeleid tot Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg.

Daarnaast werkt Oranjeborg met medewerkers die een verpleegkundige opleiding hebben gevolgd. Zij zijn BIG geregistreerd en bevoegd tot het uitvoeren van verpleegtechnische handelingen. In de praktijk werd zichtbaar dat deze verpleegkundige

98

expertise van duidelijke meerwaarde is binnen de begeleiding, terwijl dit onvoldoende tot uiting kwam in het bestaande functieprofiel.

Verpleegkundigen vervulden feitelijk een bredere rol, maar hadden formeel hetzelfde profiel als groepsleiders. Deze constatering heeft geleid tot reflectie en verbetering. In het afgelopen jaar is daarom een nieuw functieprofiel ontwikkeld: verpleegkundig groepsleider.

De afgelopen jaren is ervaren dat de inzet van verpleegkundig groepsleiders bijdraagt aan deskundiger handelen, betere signalering en meer continuïteit van zorg. Op basis van deze ervaringen heeft Oranjeborg de ambitie uitgesproken om op iedere locatie te beschikken over minimaal één verpleegkundig groepsleider, al dan niet door het intern opleiden van medewerkers. Deze ambitie sluit aan bij de toenemende complexiteit van zorgvragen en de wens om medische en verpleegkundige zorg zo dicht mogelijk bij de bewoner te organiseren. Door verpleegkundige

expertise structureel op de locaties aanwezig te hebben, kan sneller en deskundiger worden ingespeeld op zorgvragen en wordt de kwaliteit en continuïteit van zorg versterkt.

De inzet van verpleegkundig groepsleiders draagt bovendien bij aan het ontlasten van de huisartsenzorg. Zij fungeren als vast aanspreekpunt voor medische vraagstukken, monitoren medicatiegebruik, signaleren veranderingen in de gezondheid en onderhouden, in samenspraak met de orthopedagoog, contact met huisartsen, apotheken en andere medische professionals.

Hierdoor worden zorgvragen beter voorbereid en kan de huisarts gerichter en efficiënter worden ingezet. Deze werkwijze past binnen bredere ontwikkelingen in de zorg, waarin samenwerking en taakverdeling steeds belangrijker worden.

Oranjeborg ziet deze ambitie nadrukkelijk als onderdeel van een bredere leer en ontwikkelbeweging. Door te investeren in het intern opleiden van medewerkers tot verpleegkundige of verpleegkundig groepsleider wordt niet alleen de deskundigheid vergroot, maar ook gewerkt

99

aan duurzame inzetbaarheid en kennisborging binnen de organisatie. In de komende periode blijft Oranjeborg deze ontwikkeling verder vormgeven, met blijvende aandacht voor kwaliteit van zorg, samenwerking met de eerstelijnszorg en professionele groei van medewerkers.

Dit positieve beeld wordt bevestigd in het Preventief Medisch Onderzoek, dat in juli 2025 is uitgevoerd door Arboned. Medewerkers zijn in hoge mate bevlogen, voelen zich sterk verbonden met de organisatie en beschikken over een goed tot uitstekend werkvermogen. Vergeleken met landelijke cijfers scoort Oranjeborg gunstig op mentale gezondheid, organisatiebetrokkenheid en arbeidssatisfactie. De sterke sociale samenhang binnen teams en de ervaren steun van collega’s en leidinggevenden vormen belangrijke energiebronnen in het werk. Ook het ziekteverzuim onderstreept dit beeld. Met een gemiddeld ziekteverzuim van circa 6% blijft Oranjeborg onder het gemiddelde van de gehandicaptenzorg. Het verzuim is bovendien grotendeels kortdurend van aard, met nauwelijks extra lang verzuim. Dit wijst op veerkrachtige teams en een organisatie waarin medewerkers, ondanks de emotionele zwaarte van het werk, in staat zijn om inzetbaar te blijven.

Medewerkerstevredenheid

Medewerkers maken het verschil bij Oranjeborg

De kwaliteit van zorg bij Oranjeborg begint bij mensen die haar elke dag vormgeven. In 2025 laten meerdere bronnen zien dat medewerkers zich betrokken, gewaardeerd en verantwoordelijk voelen voor hun werk en voor Oranjeborg als organisatie.

Uit de jaargesprekken blijkt dat medewerkers Oranjeborg gemiddeld waarderen met een 8,3. Dit hoge rapportcijfer wordt breed gedragen over de locaties en kantoor en laat zien dat medewerkers de werksfeer, samenwerking en betrokkenheid als positief ervaren. Medewerkers noemen Oranjeborg een organisatie met korte lijnen, een open cultuur en ruimte voor vertrouwen en eigen regie.

Tegelijkertijd is Oranjeborg realistisch over de

100

uitdagingen die het werk met zich meebrengt.

Het PMO laat zien dat met name de emotionele belasting van het werk aandacht vraagt, evenals aandachtspunten op het gebied van leefstijl en fysieke gezondheid. Deze signalen passen bij de aard van de zorg die wordt geboden en bij de intensiteit van het werken met bewoners.

Dit PMO biedt waardevolle aanknopingspunten om ook op dit gebied te blijven leren en ontwikkelen. Door hierover het open gesprek te voeren en medewerkers actief te betrekken bij vervolgstappen, wordt gewerkt aan duurzame inzetbaarheid op de lange termijn.

Oranjeborg bouwt hier bewust op voort. Door te blijven investeren in duurzame inzetbaarheid, vitaliteit en ontwikkelmogelijkheden wordt ruimte gecreëerd voor medewerkers om met plezier, energie en veerkracht hun werk te blijven doen.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wat goed gaat, maar ook naar wat nodig is om medewerkers gezond, gemotiveerd en inzetbaar te houden. Zo blijft Oranjeborg samen met haar medewerkers

101

werken aan een stevige basis onder de kwaliteit van zorg – vandaag én in de toekomst.

ondersteuningsbehoeften van bewoners en kunnen herhalingen zoveel mogelijk worden voorkomen. Elke twee maanden worden de incidentmeldingen geanalyseerd en besproken binnen het managementteam. Op basis van deze analyses worden, waar nodig, aanvullende verbetermaatregelen ontwikkeld. Hiermee blijft Oranjeborg werken aan het versterken van kwaliteit en veiligheid van zorg. Incidentmeldingen worden zo niet gezien als fouten, maar als waardevolle input voor leren, reflecteren en blijvend verbeteren.

Incidentmeldingen: veilig melden om te kunnen verbeteren

Binnen Oranjeborg is sprake van een open en veilige meldcultuur rondom incidenten. In de zorg, waar het werken met mensen centraal staat, kunnen fouten of onverwachte situaties voorkomen.

Oranjeborg is zich hiervan bewust en kiest er daarom bewust voor om medewerkers niet op een belerende toon aan te spreken wanneer iets niet goed is gegaan. Een veilige meldcultuur is essentieel, zodat medewerkers zich vrij voelen om incidenten te melden.

Het melden van incidenten maakt het mogelijk om gezamenlijk te leren en gericht te verbeteren.

Naast incidenten waarbij iets fout is gegaan, worden ook andere gebeurtenissen gemeld, zoals het weglopen van bewoners of middelengebruik.

Door deze meldingen systematisch te analyseren, kan beter worden aangesloten bij de zorg- en

In 2025 zijn binnen Oranjeborg 436 incidenten geregistreerd (315 exclusief medicatieweigeringen en verbale agressie). De incidentenregistratie geven daarmee een rijk beeld van wat er in de dagelijkse praktijk speelt en waar de belangrijkste risico’s en aandachtspunten liggen.

Het grootste deel van de incidenten is bewonersgerelateerd en hangt samen met de complexiteit van de zorgvraag. De incidenten zijn vaak persoonsgebonden en zijn niet willekeurig ontstaan. Met name medicatiefouten (onder

102

andere weigering), agressie richting personeel en vermissing of weglopen van bewoners vormen het grootste aandeel van de meldingen.

Deze categorieën zijn kenmerkend voor de intensieve zorgcontext die Oranjeborg biedt, waarin begeleiding, veiligheid en zorgcontinuïteit voortdurend in balans moeten worden gehouden.

Daarnaast zijn er 36 incidenten van agressie tussen bewoners onderling en 20 meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Deze incidenten laten zien dat het samenleven in groepen en het omgaan met nabijheid, spanning en emoties blijvende aandacht vraagt van teams. Tegelijkertijd valt op dat deze incidenten vaak geclusterd zijn rondom dezelfde bewoners, wat wijst op herkenbare patronen en niet op een organisatiebreed veiligheidsprobleem.

de basisveiligheid voor medewerkers over het algemeen goed geborgd is. Incidenten met agressie richting personeel vragen vanzelfsprekend aandacht, maar hebben niet geleid tot (ernstige) fysieke ongevallen.

Het aantal (bijna) ongevallen met bewoners is met 9 meldingen relatief beperkt. Ook zijn er geen ernstige plotselinge lichamelijke klachten als incidentcategorie geregistreerd. Dit duidt erop dat de fysieke veiligheid en medische monitoring van bewoners over het algemeen op orde zijn.

De grootste categorie binnen de incidentregistraties betreft medicatiefouten. Uit de nadere toelichtingen blijkt dat het hierbij vaak gaat om: vergeten of verwisselde baxterzakjes; afwijkingen bij verlof; medicatie die niet (juist) is ingenomen/ weigering door bewoner.

In 2025 zijn geen incidenten geregistreerd rondom prik-, snij- of bijtincidenten, calamiteiten met medewerkers of (bijna) ongevallen met medewerkers. Dit wijst erop dat, ondanks de aanwezigheid van soms spanningsvolle situaties,

Belangrijk hierbij is dat deze incidenten veelal direct zijn hersteld waar mogelijk en zelden hebben geleid tot daadwerkelijke schade voor bewoners. Tegelijkertijd is er ten opzichte van

103

vorig jaar wel weer een lichte stijging van het aantal verwijtbare medicatiefouten (53 in 2024, 59 in 2025). De cijfers onderstrepen het belang van blijvende aandacht voor het proces, met name rond verlofmomenten, het controleren van baxterzakjes en het zorgvuldig aftekenen van medicatie. Het maakt ook duidelijk dat medicatieveiligheid een structureel aandachtspunt blijft, waarbij vooral procesmatige borging, alertheid en het consequent afhandelen van meldingen van belang zijn. In 2025 heeft Oranjeborg hierop ingezet door het herzien en vastleggen van een vernieuwde procesbeschrijving rondom het medicatieproces. Daarnaast zijn de medicatiefunctionarissen van alle locaties tweemaal bij elkaar gekomen om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Deze bijeenkomsten zijn als positief en waardevol ervaren. In 2026 worden deze overleggen voortgezet in de vorm van een medicatiecommissie. Hiermee krijgt het overleg een formeler karakter en wordt het vrijblijvende losgelaten. De medicatiecommissie is verantwoordelijk voor het verder optimaliseren van het medicatieproces en het bijdragen aan het

104

terugdringen van (verwijtbare) medicatiefouten In vergelijking met 2024 laat 2025 een toename zien in het aantal geregistreerde incidenten binnen Oranjeborg. In 2024 werden 316 incidenten gemeld (223 exclusief medicatieweigeringen en verbale agressie), tegenover 436 incidenten in 2025 (315 exclusief medicatieweigeringen en verbale agressie). Deze stijging vraagt om duiding, waarbij cijfers niet los kunnen worden gezien van de context waarin zorg wordt verleend.

De hogere aantallen in 2025 betekenen niet automatisch dat de zorg onveiliger is geworden.

Uit nadere analyse blijkt dat veel incidenten persoonsgebonden zijn en zich concentreren rondom een selecte groep bewoners met complexe problematiek. Dit maakt een één op één vergelijking tussen jaren lastig: een kleine verandering in bewonerssamenstelling of gedrag kan een grote invloed hebben op het aantal meldingen. Daarnaast past de stijging ook bij een actieve meldcultuur, waarin teams incidenten blijven registreren en bespreekbaar maken. Incidenten worden niet

105

Incidentmeldingen 2025 Geen categorie

5

Agressie bewoners onderling

36

Agressie richting personeel

94

Exclusief verbale agressie/dreiging

35

Seksueel grensoverschrijdend gedrag

20

Medicatiefout

121

Exclusief weigering en verlies/vergeten door bewoner

59

(Bijna) ongeluk bewoner

9

Ernstige plotselinge lichamelijke klachten bewoner

0

Vermissing, weglopen bewoner

76

Drank/drugs gebruik bewoner

58

Calamiteit bewoner

-

Vernieling

17

(Bijna) ongeluk medewerker

-

Prik-/snij-/bijt-incident

-

Calamiteit medewerker

-

Totaal

435 Exclusief medicatie weigering en verbale agressie

315

106

gemeden of geminimaliseerd, maar benut als bron van informatie om van te leren.

Zoals hiervoor al is beschreven, is er een lichte toename in de verwijtbare medicatiefouten. Ook incidenten met agressie laten een stijging zien: agressie richting personeel: van 71 (2024) naar 94 (2025), agressie tussen bewoners onderling: van 23 (2024) naar 36 (2025). Deze toename hangt nauw samen met de intensiteit van de zorg en het werken met bewoners met complexe gedrags- en psychiatrische problematiek. Net als bij andere categorieën geldt dat de agressieincidenten niet gelijkmatig verdeeld zijn over de groep, maar vaak terug te voeren zijn op vaste personen en situaties. Het onderstreept echter wel het belang om de juiste nazorg te leveren aan de medewerkers die

hiermee te maken hebben en hier alert op te blijven.

zorgcontext, waarin incidenten niet volledig te voorkomen zijn en vaak samenhangen met de intensiteit van de zorgvraag. De kracht zit in de manier waarop hiermee wordt omgegaan: incidenten melden, analyseren en gebruiken als reflectiemoment voor teams en de organisatie.

Door te blijven melden, analyseren en leren, wordt veiligheid continu versterkt voor bewoners én medewerkers. Dat maakt dat ook in 2026 de incidenten structureel worden gemonitord, geanalyseerd en betrokken in de kwaliteitscyclus.

De meest opvallende stijging tussen 2024 en 2025 betreft vermissing/weglopen van bewoners: van 29 meldingen in 2024 naar 76 meldingen in 2025. Deze stijging is grotendeels te verklaren door een aantal specifieke bewoners en situaties waarin vrijheden, verlofafspraken en autonomie voortdurend moeten worden afgewogen tegen veiligheid. De cijfers maken dit thema nadrukkelijk zichtbaar en bieden daarmee concrete aanknopingspunten om afspraken en begeleiding verder te verfijnen.

De vergelijking met 2024 laat zien dat het aantal incidenten in 2025 is toegenomen, maar ook dat deze incidenten veelal persoonsgebonden zijn en passen bij de complexiteit van de zorg. Door blijvend te melden, analyseren en leren, werkt Oranjeborg gericht aan het versterken van veiligheid en kwaliteit van zorg.

Al met al laten de incidentencijfers zien dat Oranjeborg werkt in een complexe en intensieve

107

108

WILLIAN OTTEN ZET VOLGENDE STAP BINNEN ORANJEBORG ‘Ik zie het als een mooie uitdaging’ Hij geeft eerlijk toe dat hij soms nog moet wennen. Willian Otten (49) is sinds 1 september de nieuwe operationeel manager van de locatie de Wijk. Het zit in zijn natuur om zelf dingen op te pakken wanneer de situatie daar om vraagt. Nu is het ook een kwestie van delegeren en aansturen. ,,Ik zie het als een mooie uitdaging en ben er heel blij mee”, zegt hij over zijn nieuwe rol binnen Oranjeborg.

109

Hij is geboren en getogen in Meppel in een gezin waarin aanpakken centraal stond. ,,We waren veel met de handen bezig; dingen maken. In mijn jeugd had ik niet kunnen denken dat ik in de zorg zou belanden. Installatietechniek leek mij wel wat en later heb ik er elektra bij gedaan. Ik heb jaren in de utiliteitsbouw gewerkt. In mijn vrije tijd in de weekenden was ik vaak te vinden in de garage in Wapserveen bij autobedrijf Van der Zweerde.

In het begin waren het kleine dingen, remblokjes vervangen bijvoorbeeld, later hielp ik mee om versnellingsbakken in Land Rovers in- en uit te bouwen.”

Ik wilde graag doorgroeien, alleen was die mogelijkheid er niet.”

Willian besluit voor zichzelf te beginnen, schrijft zich in bij de KvK en richt zich met zijn bedrijf op allerlei installatieklusjes. Uiteindelijk kiest hij toch voor meer stabiliteit, die hij vindt bij installatiebedrijf De Reest, waarna hij voor de derde keer op de loonlijst komt bij Ruitenbeek. Hij staat bekend als een harde werker. Niet zeuren, maar aanpakken.

Met die instelling besluit hij, na enthousiaste verhalen over Oranjeborg te hebben gehoord op verjaardagsfeestjes bij vrienden, in 2014 het roer compleet om te gooien. Hij weet de datum nog dat hij zijn eerste werkdag had op de locatie in Frederiksoord: 10 oktober 2014. Het feit dat daar een begeleider werd gezocht met een technische achtergrond en het gegeven dat er alleen dagdiensten zouden worden gedraaid trekken hem definitief over de drempel. ,,Ik dacht niet zozeer: ik ga de zorg in. Ik ben iemand die graag

,,Ik heb een opleiding autotechniek gevolgd. Het bedrijf zat inmiddels in Nijensleek. Het was het plan dat ik de opleiding APK-keurmeester zou gaan volgen, maar er volgde een reorganisatie waardoor ik mijn baan verloor. Ik kon gelukkig terugkomen bij het installatiebedrijf waar ik had gewerkt: Ruitenbeek in Hoogeveen. Dat was geen probleem. Ik heb daarna nog een jaartje gewerkt bij Breman Installatietechniek.

110

mensen helpt en mijn eigen dingen aan de kant zet. Ik had direct een goed gevoel en heb nooit spijt gehad van de keuze. Sterker nog: ik had het veel eerder moeten doen.”

Willian volgt een interne opleiding en wordt al snel opgenomen in de Oranjeborg-familie. Hij voelt zich bij de zorginstelling als een vis in het water. ,,In Frederiksoord hadden we nog een brug en hielp ik mee met het sleutelen aan de busjes van het bedrijf. Waar ik wel aan moest wennen was het tempo. Dat vond ik best lastig. Ik was eraan gewend dat alles voor een bepaalde datum klaar moest zijn, maar bij Oranjeborg merkte ik al snel dat die aanpak niet werkte, dus heb ik een stapje teruggedaan qua snelheid. Ik spoorde de jongens niet langer aan met ‘kom op’, maar paste mij aan aan hún tempo en daar hoorde regelmatig een rookpauze bij voor de mannen…”

Via de locatie in Havelte belandt Willian in de Wijk, waar hij ook direct zijn draai vindt. ,,Ik ben nooit bezig geweest met mijn loopbaan, ik vind

111

het werk dat ik doe gewoon hartstikke leuk.” Hij merkt wel dat hij er voldoening uit haalt om meer verantwoordelijkheid te dragen naast zijn reguliere werk. Nevenactiviteiten, zoals het maken van de planning, zetten hem in zijn kracht en het is dan ook geen toeval dat hij – na een aantal interne verschuivingen door de opening van een zesde locatie in Assen – naar voren wordt geschoven als operationeel manager.

In die rol zal hij, samen met locatiemanager Dennis Spoelder, wel betrokken blijven bij de jongens, die een speciale aanpak nodig hebben.

Hij heeft inmiddels een vertrouwensband met diverse jongens opgebouwd, maar zegt wel eerlijk dat zijn begeleiding ‘veel tijd vergt’. Willian heeft het er graag voor over. ,,In de kern zijn het allemaal lieve jongens.” Hij heeft gemerkt dat er binnen Oranjeborg in overleg veel mogelijk is. ,,We hebben korte lijnen, er kan en er mag veel.

Het contact met de jongens is belangrijk voor mij.

Ik vind het leuk om erbij te horen en er tussen te staan.

112

Wat dat betreft ga ik gewoon door op de ingeslagen weg, al zal ik nu wat meer achter het beeldscherm zitten en met de collega’s bezig zijn.”

In zijn nieuwe functie maakt Willian onder meer de roosters van de collega’s, houdt hij het ziekteverzuim bij, buigt hij zich over de verloven van de jongens en controleert hij de bonnen. Daarnaast denkt hij mee over de lange termijnplannen, bijvoorbeeld ten aanzien van het ambulant wonen en het maken van een jaarplan. Terugkijken op de afgelopen jaren bij Oranjeborg doet hij met een goed gevoel. ,,Ik heb mezelf beter leren kennen, ben sterker geworden en durf bijvoorbeeld sneller een keer ‘nee’ te zeggen wanneer het niet uitkomt. Ik ben er trots op dat ik voor deze zorginstelling mag werken.

Oranjeborg zet de jongens weer in hun kracht, nadat ze eigenlijk overal buiten waren gevallen en opgegeven. Daar blijf ik mij voor inzetten. Met mijn eigen toekomst ben ik veel minder bezig. Eerst maar mijn plekje zien te vinden in deze functie.”

113

114

BOUWSTEEN 4:

INZICHT IN KWALITEIT De inspectie benoemde dat Oranjeborg werkt vanuit een sterke visie en een grote betrokkenheid bij een complexe doelgroep. Tegelijkertijd werd zichtbaar dat de organisatie was gegroeid en dat de wijze van aansturing, borging en professionalisering daarin moest meegroeien.

Met name het werken vanuit oude gewoonten en aannames bleek een risico te vormen, bijvoorbeeld bij het gebruik van ongeschreven huisregels, het omgaan met vrijheden en het onvoldoende herkennen en vastleggen van onvrijwillige zorg.

Inspectiebezoek Loenen: van confronterend naar lerend

In januari 2025 bracht de IGJ een onaangekondigd bezoek aan locatie Loenen. De inspectie zag dat Oranjeborg op veel onderdelen persoonsgerichte en betrokken zorg biedt. Tegelijkertijd werd duidelijk dat er tekortkomingen waren op het gebied van deskundigheid, medezeggenschap en het sturen op kwaliteit en veiligheid, met name in de toepassing van de Wet zorg en dwang (Wzd) en de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz). Dit inspectiebezoek was voor Oranjeborg confronterend, maar vormde tegelijkertijd een belangrijk kantelpunt.

Het inspectierapport leidde tot bewustwording op alle niveaus van de organisatie. Oranjeborg heeft

115

het rapport nadrukkelijk benut als leerinstrument en niet als afvinklijst. In plaats van losse acties is gekozen voor een brede verbeteraanpak, vastgelegd in een organisatiebreed plan van aanpak. Hierin zijn de bevindingen uit Loenen vertaald naar acties die ook voor andere locaties relevant zijn.

onvrijwillige zorg en tot zorgvuldiger vastlegging hiervan. Om medewerkers hierin te ondersteunen, is ingezet op het versterken van deskundigheid door middel van verplichte scholing, e learning en klinische lessen over de Wzd. Daarnaast is gewerkt aan het verbeteren van analyses, reflectie en vastlegging, zodat leren niet alleen plaatsvindt in het dagelijks handelen, maar ook zichtbaar en bespreekbaar wordt binnen de organisatie. Tot slot is de rechtspositie van bewoners verder versterkt door de (her)inrichting van de centrale bewonersraad volgens de Wmcz en door het vergroten van de zichtbaarheid en samenwerking met de cliëntvertrouwenspersoon.

Deze stappen dragen bij aan een cultuur waarin kwaliteit, zorgvuldigheid en leren blijvend centraal staan.

Naar aanleiding van het inspectiebezoek heeft Oranjeborg gericht gewerkt aan het versterken en verbeteren van haar werkwijze. Een belangrijke stap hierin was het kritisch herzien van de huisregels. Ongeschreven regels die niet in lijn waren met de Wzd zijn afgeschaft en vervangen door een werkwijze waarin individuele afwegingen centraal staan. Afspraken over vrijheden, het beheer van passen en middelengebruik worden sindsdien per bewoner beoordeeld, in gesprek met de bewoner zelf en diens vertegenwoordiger.

Tegelijkertijd is meer aandacht gekomen voor het zorgvuldig toepassen van het Wzd stappenplan en het beter herkennen van verzet. Dit heeft geleid tot een bewuster onderscheid tussen vrijwillige en

In november 2025 keerde de inspectie terug naar locatie Loenen om te beoordelen in hoeverre de ingezette verbetermaatregelen effect hadden.

De inspectie constateerde dat Oranjeborg duidelijke stappen had gezet. Er was sprake

116

117

van meer structuur, meer eigenaarschap en een professionelere aansturing die beter past bij de omvang van de organisatie.

De inspectie zag een organisatie die zich lerend en reflectief opstelt. Er is meer ruimte gekomen voor dialoog, tegenspraak en kritische reflectie, zowel intern als in relatie tot externe partijen.

Ook werd positief gekeken naar de manier waarop Oranjeborg de balans tussen autonomie en bescherming opnieuw vormgeeft, met meer aandacht voor individuele afwegingen en probeerruimte voor bewoners. Op het gebied van deskundigheid en kwaliteit zag de inspectie dat Oranjeborg duidelijke stappen heeft gezet.

Scholing en kennisoverdracht rondom de Wzd hebben een prominentere plek gekregen binnen de organisatie, waardoor medewerkers beter toegerust zijn om zorgvuldig af te wegen wanneer sprake is van vrijwillige of onvrijwillige zorg. Dit heeft geleid tot een bewuster gebruik en een zorgvuldiger registratie van onvrijwillige zorg. Tegelijkertijd is het bewustzijn rondom medicatiegebruik en het kritisch evalueren en waar

118

mogelijk afbouwen daarvan gegroeid. Oranjeborg laat hiermee zien dat het leren van analyses, audits en inspectiebevindingen actief wordt benut om het dagelijks handelen te verbeteren en de kwaliteit van zorg verder te versterken.

waarin leren en ontwikkelen vanzelfsprekend zijn.

Ook de meldcultuur werd als positief ervaren: incidenten worden actief gemeld en niet gezien als fouten, maar als waardevolle leermomenten om de zorg en veiligheid verder te verbeteren.

Wat de inspectie bovendien waardeerde, is de bereidheid van Oranjeborg om kritisch naar het eigen handelen te kijken. Het inspectietraject heeft geleid tot reflectie, bewustwording en het nemen van verantwoordelijkheid op alle niveaus van de organisatie. In de afsluitende rapportbrief van eind 2025 concludeerde de inspectie dat Oranjeborg een duidelijke positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt. Er is sprake van beweging, inzicht en realisme over wat goed gaat en wat nog verdere aandacht vraagt. De inspectie zag geen aanleiding voor het treffen van maatregelen en gaf aan de ingezette verbeteringen te blijven volgen binnen het reguliere toezicht.

Oranjeborg beschouwt het inspectietraject in Loenen nadrukkelijk als onderdeel van een bredere leer en verbeterbeweging. De ervaringen uit Loenen hebben niet alleen geleid tot verbeteringen

Sterke basis om op door te bouwen

Tijdens zowel het eerste inspectiebezoek in januari 2025 als het vervolgbezoek in november 2025 benoemde de inspectie meerdere sterke punten van Oranjeborg. De inspecteurs zagen een organisatie met betrokken en bevlogen medewerkers, die zich met overtuiging inzetten voor een complexe doelgroep. Deze betrokkenheid vertaalt zich in persoonsgerichte zorg die aansluit bij de leefwereld van bewoners en waarin ruimte is voor nabijheid, vertrouwen en begrip. Daarnaast viel de inspectie op dat Oranjeborg werkt met korte lijnen en een open aanspreekcultuur.

Medewerkers voelen zich vrij om vragen te stellen, dilemma’s te bespreken en elkaar aan te spreken op professioneel handelen. Deze openheid draagt bij aan een veilige werkomgeving

119

120

op deze locatie, maar hebben ook organisatiebreed bijgedragen aan het versterken van kwaliteit, deskundigheid en bewust handelen. In de komende periode blijft Oranjeborg werken aan het borgen van deze verbeteringen, met blijvende aandacht voor reflectie, externe tegenspraak en het leren van zowel successen als knelpunten.

de versterking van medezeggenschap via de centrale bewonersraad, de aandacht voor een passende kennis en deskundigheidsmix (agogisch en verpleegkundig), en de uitbreiding van de kwaliteitsfunctie. De audit resulteerde in één minor non conformiteit en enkele aandachtspunten, met name gericht op het verder versterken van doelmonitoring en borging.

Deze bevindingen worden benut als input voor verdere verbetering.

Het certificaat blijft geldig, waarmee de audit bevestigt dat Oranjeborg werkt aan kwaliteit vanuit een lerende en ontwikkelgerichte houding.

HKZ-audit: kwaliteit geborgd, ontwikkeling zichtbaar

In oktober 2025 is Oranjeborg geaudit in het kader van de HKZ certificering. De audit liet zien dat het managementsysteem effectief is ingericht en grotendeels voldoet aan de geldende normen. De auditoren waren positief over de doorontwikkeling van Het Plan, dat voor bewoners begrijpelijk is en in de praktijk actief wordt gebruikt door begeleiders. Ook is zichtbaar dat Oranjeborg werkt volgens de PDCA cyclus en dat methodisch werken, risico inschatting en evaluatie in de dossiers goed op elkaar aansluiten.

Daarnaast werd waardering uitgesproken voor de ingezette organisatieontwikkeling, waaronder

121

122

RICK DÖPP HEEFT ZIJN EIGEN WERKPLAATS IN DE WIJK In Viking Wood komt hout tot leven Rick Döpp heeft zijn eigen werkplaats op de locatie in de Wijk. De schuur bevindt zich achter op het terrein en de sympathieke bewoner is er dagelijks te vinden om zijn grote hobby – houtbewerking – uit te oefenen. Hij verstaat de kunst om de meest uiteenlopende voorwerpen te maken van hout.

123

Rick laat graag zijn handen spreken en zegt dat hij eigenlijk best wat meer aan de weg zou willen timmeren met zijn producten. Eigenlijk is hij een soort zzp’er onder de bewoners. Rick staat niet ingeschreven bij de KvK, maar zijn eenmansbedrijfje staat garant voor vakwerk.

om een kastje te pakken dat hij heeft gemaakt. Het is een van zijn laatste creaties. ,,Ga je mee? Dan lopen we even naar mijn werkplaats.”

Het is een route die hij inmiddels kan dromen. Als kind al had hij een voorliefde voor hout. ,,Ik heb de technische school gedaan”, vertelt hij, terwijl hij de deur van het slot doet. De collectie is omvangrijk en de maker is er maar wat trots op. ,,Weet je wat dit is?”, vraagt hij, wanneer hij een plank pakt die niet direct definieerbaar is. Rick komt zelf met het antwoord. ,,Ik rook pijp, hier kunnen mijn pijpen in staan.”

Hij wil er graag over vertellen, maar is eigenlijk best een beetje zenuwachtig. Wanneer hij ziet dat de verslaggever van Oranjeborg een bekend gezicht is, verdwijnt de onzekerheid. ,,O, ben jij het?”, klinkt het enthousiast. Hij staat bij de deuringang van zijn kamer en loopt naar binnen

Wanneer hij meerdere voorwerpen uitstalt op een tafel voor zijn werkplaats verontschuldigt hij zich voor de rommel. ,,Ik moet binnenkort even opruimen.” Hij vindt het mooi dat hij steeds meer gereedschap tot zijn beschikking heeft om zijn houtbewerking goed te kunnen uitvoeren. Wanneer straks ook de figuurzaag er is, gaat hij de letters uitzagen die de naam van zijn bedrijfje weergeven: Viking Wood. Het is een verwijzing naar Viking

124

hout, dat Rick ontzettend gaaf vindt.

In zijn kamer staan meerdere creaties die hij heeft gemaakt. Zo heeft hij een prachtige koffie- en theecorner gemaakt en is de aandacht de afgelopen tijd uitgegaan naar een plantenbak. ,,Ik wil groente gaan verbouwen”, licht hij die keuze toe. Bij het maken doet Rick alles uit de losse pols. Het ontwerp zit in zijn hoofd, tekeningen komen er niet aan te pas. Het is een bewijs van zijn creativiteit, die nog ontdekt moet worden door het grote publiek. Want dat is de volgende stap: zijn producten verkopen.

Maar ook zonder omzet is Rick een gelukkig mens. Hij is de kunstenaar van de Commissieweg, die bij Oranjeborg elke dag zijn creativiteit kan etaleren. ,,Doe je voorzichtig?”, zegt hij tegen de verslaggever bij het verlaten van het terrein. ,,Ik ga nog even aan de slag.”

125

126

VOORUITBLIK 2026 Blijvend leren, ontwikkelen en verbeteren Terugkijkend op 2025 kan worden geconcludeerd dat dit voor Oranjeborg een jaar van groei, reflectie en bewustwording is geweest. De organisatie heeft verder gebouwd aan kwaliteit van zorg, professionele ontwikkeling en medezeggenschap. Tegelijkertijd werd steeds duidelijker dat deze groei vraagt om meer structuur, borging en samenhang. Signalen van bewoners, medewerkers en externe partijen – waaronder de IGJ en de HKZ-audit – zijn nadrukkelijk benut als leerbron. Dit heeft geleid tot scherpere keuzes, versterking van governance, meer aandacht voor bewonersrechten en een duidelijke beweging richting cyclisch en aantoonbaar verbeteren.

127

2025 was daarin geen eindpunt, maar een overgangsjaar. Een jaar waarin Oranjeborg met een open blik heeft gekeken naar wat goed gaat én naar wat nodig is om toekomstbestendig te blijven, zonder het eigen DNA van nabijheid, eenvoud en betrokkenheid te verliezen. De ingezette leer- en verbeterbeweging vormt een stevige basis om gericht vooruit te kijken.

In 2026 ligt de nadruk op het versterken van de basis. De organisatie werkt aan een heldere governance- en besluitvormingsstructuur die past bij de schaal en complexiteit van Oranjeborg.

Rollen, verantwoordelijkheden en overlegvormen worden verder verduidelijkt, zodat professionals weten waar zij aan toe zijn en besluiten zorgvuldig en voortvarend genomen kunnen worden.

Tegelijkertijd blijft er nadrukkelijk oog voor de informele cultuur die Oranjeborg kenmerkt: nabij, betrokken en laagdrempelig.

Het jaar 2026 markeert hierin een belangrijk kantelpunt. Na een periode van groei kiest Oranjeborg bewust voor verdieping en verankering. Niet door alles anders te gaan doen, maar door scherper te prioriteren, beter te borgen en met meer samenhang te werken. De meerjarenstrategie 2026–2030 fungeert daarbij als kompas: een koers die ruimte laat voor ontwikkeling, maar stevig geworteld blijft in de identiteit van Oranjeborg.

Ook op het gebied van kwaliteit wordt in 2026 een duidelijke stap gezet. De PDCA-cyclus wordt organisatiebreed toegepast, waardoor beleid, uitvoering en evaluatie zichtbaar met elkaar verbonden raken. De Oranjeborg-methodiek wordt geactualiseerd en verdiept, met expliciete aandacht voor onvoorwaardelijke zorg en de toenemende vergrijzing binnen de

128

doelgroep. De expertise rondom ouder wordende bewoners wordt verder ontwikkeld en structureel ingebed in scholing en opleiding.

de zorgpraktijk, zodat vakmanschap behouden blijft en ruimte ontstaat voor groei en verdieping.

Tot slot krijgen innovatie en digitalisering in 2026 een duidelijke, maar zorgvuldige plek. Er wordt een kader vastgesteld voor verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie (AI), met expliciete aandacht voor privacy en veiligheid.

Innovatie wordt gebundeld in een innovatiepanel met mandaat, zodat keuzes samenhangend en beheerst worden gemaakt. Ook duurzaamheid komt stap voor stap op de agenda, onder andere door het verkennen van thema’s uit de Green Deal Duurzame Zorg, steeds vanuit de vraag waar Oranjeborg daadwerkelijk verschil kan maken.

Zo blijft Oranjeborg bouwen aan een organisatie die leert van de praktijk, ontwikkelt waar nodig en blijft verbeteren. Met behoud van nabijheid, menselijkheid en het eigen DNA blijft Oranjeborg ook in de komende jaren doen waar zij goed in is: relationele, stabiele en onvoorwaardelijke zorg bieden aan bewoners met complexe ondersteuningsvragen.

Daarnaast wordt in 2026 gewerkt aan het verder versterken van bewonersrechten en medezeggenschap. Kaders zoals de Wzd en de Wmcz, die in 2025 beleidsmatig zijn aangescherpt, krijgen in 2026 vooral praktisch en aantoonbaar vorm in de dagelijkse begeleiding. De centrale bewonersraad wordt hierin verder versterkt in haar rol en positie.

Een toekomstbestendige organisatie begint bij medewerkers die met plezier en vertrouwen hun werk kunnen doen. Daarom blijft Oranjeborg investeren in deskundige en duurzame teams.

Leren en ontwikkelen krijgen vorm via een doorontwikkeling van de Oranjeborg Academy, scholing op maat en aandacht voor duurzame inzetbaarheid, passend bij een vergrijzende bewoners- en medewerkerspopulatie. Tegelijkertijd wordt verkend hoe medewerkers zich horizontaal kunnen ontwikkelen, zonder afstand te nemen van

129

130

SEM IS 10 JAAR IN DIENST VAN ORANJEBORG ‘Belangrijk dat we aansluiting vinden met bewoners’ Het is op 1 juli 2025 precies 10 jaar geleden dat Sem in dienst kwam bij Oranjeborg. De tijd is omgevlogen.

Begonnen in Biddinghuizen is hij sinds de opening van de locatie in Loenen werkzaam aan de Beekbergerweg. ,,Wanneer de dag voor mij geslaagd is? Als die gasten met een chagrijnige kop wakker worden, maar na de dagbesteding met een grote glimlach op het gezicht naar hun kamer gaan.”

131

Hij is er trots op dat hij voor Oranjeborg mag werken. ,,Ik ben blij met deze werkgever”, zegt hij op een regenachtige dinsdagmiddag in juni. Hij voelt waardering en heeft een bepaalde mate van vrijheid nodig om goed te kunnen functioneren. ,,Ik kan er slecht tegen als mensen mij steeds vertellen wat ik moet doen, dan word ik recalcitrant.” Sem weet hoe hij de bewoners kan raken. Soms is het met humor, soms is het een vunzige grap. ,,Daar reageren ze goed op.”

In zijn periode in de dumpwinkel komt hij in contact met Frank Fagel. ,,Die kwam wel eens een rugzakje bij ons kopen.” Sem kan dan niet vermoeden dat Oranjeborg zijn toekomstige werkgever zal worden.

Zijn inmiddels overleden buurman Theo Cooke kent de zorginstelling en noemt Oranjeborg ‘een goeie plek voor Sem’. Hij trekt de stoute schoenen aan en stuurt een mail met zijn cv in de hoop te worden uitgenodigd voor een gesprek. Lachend: ,,Maar de mail raakte zoek, dat gebeurde nog wel eens in die tijd.”

Hij vertelt dat bij hem ‘de ruwe kantjes er inmiddels wel af zijn’. Hij is gegroeid als mens en gegroeid in zijn rol als persoonlijk begeleider en groepsleider. ,,Vóórdat ik bij Oranjeborg in dienst kwam, werkte ik in een dumpwinkel. Eigenlijk heb ik van alles gedaan. Op mijn vijftiende ben ik van school gegaan en ben ik in een spuiterij gaan werken. Ik wist niet goed wat ik wilde, heb in een kroeg gestaan, bij de GGZ gewerkt en een aantal jaren in de nachtopvang in Harderwijk gezeten.

Daar heb ik het nodige meegemaakt.”

Wanneer hij op bezoek is bij een kennis in Limburg volgt toch een telefoontje met de uitnodiging de volgende dag aanwezig te zijn op een sollicitatiegesprek met Ronny Tijs in Biddinghuizen.

Sem: ,,Dat gesprek duurde hooguit tien minuten.

Of ik de maandag erop kon beginnen? Ik vroeg wat ik ging verdienen, waarop Ronny zei: ‘Dat zie je eind van de maand wel op je rekening.’ Ik heb in het gesprek aangegeven dat ik het werken met moeilijke mensen leuk vind, maar geen billen wilde wassen. In de vierenhalf jaar in Biddinghuizen heb

132

ik veel geleerd, ik heb interne opleidingen gevolgd en vooral de dingen ervaren die je níet moet doen.”

Hij voelde zich direct thuis bij de zorginstelling. ,,Er is de afgelopen jaren natuurlijk wel het nodige veranderd binnen Oranjeborg. In ’t begin voelde ik mij in het wilde westen. Ik heb mijn eerste werkdag doorgebracht op het strand. ‘Doe maar lekker je ding,’ was het uitgangspunt.

Het bedrijf is enorm gegroeid en professioneler geworden, nu wordt veel meer methodisch gewerkt.

Die groei is positief voor de bewoners. Ik heb het hier nog steeds goed naar mijn zin. In Biddinghuizen was de koek op een gegeven moment op. In Loenen heb ik een nieuwe start gemaakt. Voor ons is het belangrijk dat we aansluiting vinden met de bewoners, dat is het moeilijkste in het werk. Ik heb met al die gasten een goede band. Er kan en mag nog steeds heel veel. Ik zit hier op m’n plek.”

133

134

REACTIE CENTRALE BEWONERSRAAD Wij als bewonersraad ervaren dat het over het algemeen goed gaat bij Oranjeborg. Wij voelen ons veilig en gezien. De begeleiders leven met ons mee en staan altijd voor ons klaar. Als iets moeilijk is, wordt er met ons meegedacht en samen gezocht naar een oplossing. Wij kunnen eigenlijk altijd bij iemand terecht, zoals bij onze persoonlijk begeleider, een andere begeleider of bij de schaduw. Als we het ergens niet mee eens zijn of ergens mee zitten, is er altijd ruimte om dit te bespreken.

Soms is er sprake van ruzie of gemopper. Dat vinden wij niet altijd prettig. Tegelijk begrijpen we ook dat iedereen zijn eigen rugzakje meedraagt.

We weten dat we hier altijd met de begeleiding over kunnen praten. Vaak helpt het om het te negeren of juist steun te zoeken bij de begeleiding.

Wij zijn tevreden over de activiteiten bij Oranjeborg. Er worden leuke dingen georganiseerd en dat waarderen wij enorm. Af en toe gaan we op bezoek bij andere locaties, meestal omdat daar een activiteit is. Wij vinden het een goed idee om hierover verder na te denken, bijvoorbeeld door vaker uitwisselingen te organiseren. Zo kunnen bewoners ook andere locaties leren kennen en van elkaar leren.

Wij ervaren dat we goed kunnen meepraten en meebeslissen. We zijn blij dat de bewonersraad 135

er nu is. Alles is goed geregeld en we kunnen meebeslissen over onderwerpen zoals dagbesteding en voeding. Vaak heb je de vrijheid om zelf te kiezen, zolang je maar prettig bezig bent. De begeleiding ondersteunt ons hier goed in. Als iemand ergens mee zit, wordt er altijd geholpen.

De huisregels zijn volgens ons verouderd en bevatten ook dingen die niet meer kloppen. Wij vinden het belangrijk om hierover mee te denken.

Dit staat gepland om in juni 2026 samen te bespreken.

Over de medicatie zijn wij positief. Er is altijd ruimte om in gesprek te gaan over medicijnen, bijvoorbeeld als iemand minder of juist meer medicatie wil gebruiken. Als het mogelijk is, kunnen bewoners hun eigen medicatie in beheer hebben. Dat vinden wij fijn en belangrijk. Iedereen weet waarvoor hij zijn medicijnen gebruikt en waarom deze nodig zijn. We vinden het mooi dat er bij Oranjeborg steeds meer wordt gesproken over medicijnen en het effect daarvan.

Wij zijn blij dat er een speciale locatie is voor

ouder wordende bewoners. Hierdoor kan iedereen bij Oranjeborg blijven wonen als hij dat wil. Op deze locatie is het rustiger en is er meer hulp bij bijvoorbeeld douchen, medicatie en het schoonmaken van de kamer. Wij vinden het belangrijk dat de begeleiding extra ondersteuning biedt als iemand dingen niet meer zelf kan. De balans tussen verpleegkundigen en groepsleiding ervaren wij als goed.

Als we terugkijken op 2025, zijn wij vooral positief over de evenementen en uitjes, zoals bingo, golfen, voetbal, bowlen en de vakanties. Ook het eten is altijd goed. Wat wij misschien nog wel het belangrijkste vinden, is dat de begeleiders er altijd voor ons zijn.

Tot slot willen wij Oranjeborg meegeven om vooral zo door te blijven gaan. De kwaliteit van zorg is goed en wij zijn tevreden. Als we toch een wens mogen uitspreken, dan is dat het realiseren van meer chalets, zodat bewoners – als zij dat willen – iets zelfstandiger kunnen wonen. Daarnaast vinden wij het belangrijk om betrokken te blijven en mee te praten, ook in het gesprek met het zorgkantoor

136

over het kwaliteitsrapport.

In 2025 is de centrale bewonersraad gestart. Dat betekent dat we in 2025 vooral nog hebben meebeslist in de medezeggenschapsregeling en het huishoudelijk regelement.

Daarnaast is uitleg gegeven over de structuurwijziging van Oranjeborg (organogram) en daar hebben we mee ingestemd. We hopen in 2026 dat we mee mogen praten en beslissen over onderwerpen die voor ons belangrijk zijn. We hebben er alle vertrouwen in dat we hier de ruimte voor krijgen.

Liesbeth, Lennart, Ko, Etiënne, Michel, Pascal, Marco, Henk, Wouter, John en Jakob.

137

138

REACTIE RVC OP KWALITEITSBEELD Daarnaast is er natuurlijk volop energie gestoken in de opening van de vestiging te Assen op 5 januari 2026. De vestiging in Assen is intussen volop in bedrijf en de RvC heeft daar inmiddels ook een keer en met plezier op locatie vergaderd met het bestuur. Het vergaderen op locatie gaat de RvC in 2026 vaker doen, er is eigenlijk bijna geen betere manier om betrokken te zijn en te ondervinden wat er leeft binnen de organisatie.

In zijn verslag bij het kwaliteitsbeeld 2024 maakte mijn voorganger melding van de verandering in de topstructuur. Die is intussen voltooid met

In 2025 was er in het bijzonder aandacht voor de medezeggenschap. Er is een centrale bewonersraad opgericht waar Oranjeborg trots op is. De centrale bewonersraad is er voor het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van alle bewoners van Oranjeborg. In 2026 hopen wij met belangstelling kennis te kunnen nemen van het werkplan en de verdere ontwikkelingen en samenwerkingen.

Verder was er in het bijzonder aandacht voor de toepassing en borging van de Wet zorg en dwang (Wzd).

139

de aanstelling van Minke Breukink en Stephan Veldman als respectievelijk Hoofd Zorg & Expertise en Hoofd Organisatie & Bedrijfsvoering, en met de inrichting van de bijbehorende governance.

Frans van Kesteren heeft per 1 januari j.l. afscheid genomen als voorzitter van de RvC. Hij heeft veel voor de organisatie betekend en zijn onvergetelijke en grootse afscheid was dan ook volop verdiend.

Kortom, om met de woorden van een van mijn collega-commissarissen te spreken: het kwaliteitsbeeld geeft een mooi, echt en raak beeld van Oranjeborg. Het is een organisatie die volop in ontwikkeling is, leert, en groeit.

De vooruitblik 2026 is een mooie illustratie van wat het DNA van Oranjeborg is. Er wordt bewust gekozen voor verdieping en verankering met de meerjarenstrategie 2026-2030 als kompas. Daarbij gaat het niet alleen om zaken als de kwaliteit en de medezeggenschap maar ook om nieuwe ontwikkelingen zoals innovatie en digitalisering, onderwerpen die net als in 2025 ook in 2026 volop aandacht zullen krijgen op de agenda van het bestuur en de RvC. Verder heeft de RvC er in 2026 een nieuwe uitdaging bij, te weten de opvolging van PieterJaap Aalbersberg als commissaris omdat ook zijn benoemingstermijn dit jaar ten einde loopt. Dit proces loopt inmiddels en wij hopen en verwachten tijdig een nieuwe en waardige opvolger te kunnen presenteren.

140

141

142

143

COLOFON Tekst: Flip Vellinga, Voorzet Media, 06-22137500 Vormgeving en productie: Noordkust Creatieve Communicatie

144

Functionaris Gegevensbescherming/ Algemeen postadres Blankenstein 110 7943 PE Meppel T. 06 33 73 02 55 E. info@oranjeborg.nl

Locatie Westerveld Eursingerlaan 2 7971 RE Havelte T. 0521 34 33 20 E. westerveld@oranjeborg.nl

Locatie Dronten Spijkweg 38 8256 RJ Biddinghuizen T. 0321 74 00 64 E. dronten@oranjeborg.nl

Locatie Apeldoorn Beekbergerweg 46 7371 EW Loenen T. 055-20 02 049 E. apeldoorn@oranjeborg.nl

Locatie Epe Centrumweg 8 8162 PT Epe T. 0578 61 01 22 E. epe@oranjeborg.nl

Locatie De Wolden Commissieweg 9a 7957 NC De Wijk T. 0522 76 90 12 E. dewolden@oranjeborg.nl

Locatie Assen Vleerwal 1 9407 AN Assen T. 0592-217311 E. assen@oranjeborg.nl