Themaboekje leren - 2025

leren

2 | segmenten | project

Ontwerpen voor het onderwijs die

speels, eigentijds, functioneel en dienend

ontwikkeling, ontmoeting en welzijn stimuleren.

aan de functie en de doelgroep. Wanneer

Samen met schoolbesturen, gebruikers en

een interieur goed in elkaar zit, levert dit een

onder wijsteams vertalen we visie en behoeften

positieve bijdrage aan het welbevinden en

naar speelse, flexibele en toekomstgerichte

functioneren van de gebruiker.

Wij

ontwerpen

gebouwen.

Van

leeromgevingen

concept

tot

oplevering

begeleiden we het proces – of het nu gaat

Co-creatie

om

onderwijs,

Bij Bureau Bos vinden wij het belangrijk

voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs of

om de gebruiker een stem te geven in het

beroepsopleiding.

ontwerpproces.

een

kindcentrum,

primair

Wij organiseren co-creaties

en begeleiden de gebruikers bij het nadenken

Samenwerken

over een ontwerp voor hun woning, school,

Het ontwerp ontstaat in nauw overleg met de

zorg- of kantoorgebouw. De ideëen en wensen

opdrachtgever en de gebruikers. Stap voor stap

van de gebruikers gebruiken wij als handvat

wordt u begeleid van “idee tot werkelijkheid”.

in ons ontwerpproces. Zo creëeren we onze

Wij realiseren uw droom. In de uitvoering

ontwerpen echt samen.

werken wij met professionele en enthousiaste partners.

De

aannemers,

adviseurs,

Renovatie

die

Bij Bureau Bos geloven we in de waarde van

wij selecteren voelen net als wij passie voor

bestaande schoolgebouwen en doen we er

bouwen en inrichten.

alles aan om die een tweede leven te geven.

interieurbouwers

en

projectinrichters

Ontwerpvisie

en herinneringen en is vaak prima om te

De gebruiks- en de belevingswaarde van een

vormen tot moderne onderwijshuisvesting.

ruimte zijn voor ons even belangrijk. In het

Onze vele renovatieprojecten bewijzen dat er

ontwerp combineren we dur f en creativiteit

geen concessies gedaan hoeven worden aan

met kennis en er varing. Onze ontwerpen zijn

energiezuinigheid en binnenklimaat.

3 | Bureau Bos

Een ‘oud’ schoolgebouw zit boordevol karakter

4 | segmenten | project

Wat bieden wij?

03

Bavinckschool, Bunschoten

06

J.H. Donnerschool, Hilversum

12

Johannes Fontanus College, Barneveld

16

A. Roland Holst College, Hilversum

22

Griftland College, Soest

26

MFA de Dussenaar, Dussen

32

Pieter Zeeman Lyceum, Zierikzee

36

Calvijn College, Middelburg

42

CKC de Ark, Bunschoten

46

Caland Lyceum, Middelburg

52

Duo School, Bunschoten

56

Emma College, Heerlen

63

De Akker, Putten

66

Praktijkschool, Stede Broec

72

Voorzieningencluster, Nijkerkerveen

76

Brede school Vreeburg, ‘s-Gravenzande

82

De Indon, Bussum

86

Het Baken, Nijkerk

92

Duinterpen, Sneek

96

Brede school de Waluwe, Zaltbommel

102

5 | inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Bav i n c ks c h o o l

plaats

Bunschoten

status

gerealiseerd

opdrachtgever

S c h o l e n g r o e p Wi j z e r

Voor de GBS Bavinckschool in Spakenburg heeft Bureau Bos een ingrijpende renovatie ontworpen die het karakteristieke schoolgebouw weer klaarstoomt voor de toekomst. De oorspronkelijke school was technisch en functioneel verouderd, met een ongunstig energielabel, smalle gangen en weinig ruimte voor ontmoeting. Nieuwbouw was geen optie: het gebouw is beeldbepalend voor het dorp, ligt vlak bij het historische dorpshart en heeft een sterke emotionele waarde voor leerlingen, ouders en team. Daarom is gekozen voor behoud en vernieuwing, met respect voor de geschiedenis én met oog op de toekomst.

In nauwe samenwerking met leerkrachten, leerlingen en ouders is het gebouw duurzaam gemoderniseerd. De bestaande dakvlakken, het metselwerk en de grote kozijnen bleven behouden, ter wijl het gebouw technisch is opgewaardeerd naar BENG-niveau en nu beschikt over energielabel A++. Tegelijkertijd is het gebouw onderwijskundig getransformeerd tot een plek waar ontmoeten, leren en spelen centraal staan. Twee lokalen zijn verplaatst naar de zolder verdieping, waardoor op de begane grond ruimte ontstond voor een open hart met een brede tribunetrap.

Deze trap is het kloppende middelpunt van de school geworden en wordt intensief gebruikt voor vieringen, presentaties, overlegmomenten en vrije spelvormen.

Ook

de

gangen

zijn

verbreed

en

multifunctioneel

ingericht,

met

zitjes en werkplekken buiten de klas. In het hart van de school is een ontmoetingsplek gecreëerd waar leerlingen, ouders, leerkrachten en bestuur elkaar informeel kunnen treffen. Op initiatief van de leerlingen is zelfs een glijbaan gerealiseerd van binnen naar buiten – een speels element dat de betrokkenheid uit de co-creatiesessies letterlijk zichtbaar maakt.

De docentenkamer is verbonden met een grote keuken, die ook door de BSO wordt gebruikt. Hier kunnen kinderen samen koken, bakken en spelender wijs leren over voeding, rekenen en biologie. Op de zolder verdieping zijn naast lesruimtes ook het bestuursbureau en de kinderopvang gevestigd, waardoor de vernieuwde school een plek is geworden voor jong én oud – een levendige, 7 | leren | Bavinckschool

duurzame en verbonden leeromgeving in het hart van Spakenburg.

8 | segmenten | project

de Bibliotheek op school

gezamelijke keuken

tribunetrap

9 | leren | Bavinckschool

werkplekken

10 | leren | Bavinckschool

11 | leren | Bavinckschool

J.H . D o n n e r s c h o ol

plaats

Hilversum

status

gerealiseerd

opdrachtgever

J.H. Donnerschool

Voor de J.H. Donnerschool, een school voor speciaal onderwijs, heeft Bureau Bos een uitbreiding ontworpen die het bestaande gebouw verrijkt en tegelijk respect toont voor de gevoeligheden van de leerlingen. De oorspronkelijke school is een karakteristiek gebouw met hoge ruimtes, veel daglicht en een heldere opzet. Eerder werd de school geschikt gemaakt voor speciaal onderwijs, met prikkelarme routes, korte looplijnen en rustpunten in elk lokaal. De voormalige gymzaal kreeg een nieuwe functie als speellokaal voor de jongste leerlingen en wordt ook gebruikt bij speciale bijeenkomsten.

Door groei van de school ontstond de behoefte aan extra ruimte, specifiek voor de onderbouw en voor functies als bewegingstherapie en creatieve activiteiten. De uitbreiding voorziet in een nieuw lokaal voor jonge leerlingen, een therapieruimte en een creatieve ruimte die open verbonden is met de keuken en teamruimte.

Samen vormen deze ruimten een rustig hoekje in de school én het nieuwe hart: een open en gastvrije plek waar ontmoeten en samenwerken vanzelfsprekend worden.

De bestaande school is ingetogen vormgegeven in natuurlijke tinten, met warme en vriendelijke materialen die bestand zijn tegen intensief gebruik.

De uitbreiding sluit hierop aan, maar brengt ook een zonnig accent in het geheel, met oranje en gele kleurdetails. In contrast met het bestaande, robuuste hoofdgebouw is de uitbreiding als zelfstandig houten volume vormgegeven,

met

een

eigen

gevelindeling

en

materiaalgebruik.

Door

het volume iets los te plaatsen van het bestaande gebouw ontstaat een luchtige opzet, die functioneel en visueel zorgt voor rust en overzicht.

Zo is een uitbreiding gerealiseerd die niet alleen ruimte toevoegt, maar ook kwaliteit en balans brengt in een leeromgeving die volledig is afgestemd op de

13 | leren | J.H. Donnerschool

leerlingen van de J.H. Donnerschool.

14 | leren | J.H. Donnerschool

15 | leren | J.H. Donnerschool

J o h a n n e s Fo n ta n u s Col l eg e

plaats

Barneveld

status

gerealiseerd

opdrachtgever

J o h a n n e s Fo n t a n u s C o l l e g e

Voor het Johannes Fontanus College heeft Bureau Bos het verouderde gebouwdeel uit 1984 nieuw leven ingeblazen. Het gebouw voldeed niet meer aan de huidige eisen op het gebied van functionaliteit, techniek en duurzaamheid. Ook de onderwijsvisie was veranderd: waar vroeger een gang met daaraan klaslokalen volstond, vraagt het onderwijs nu om diversiteit in werkvormen en ruimten. De wens was duidelijk: ruimte creëren voor instructie, zelfstandig werken, samenwerken in groepen en informeel leren buiten het klaslokaal – in een omgeving die oriëntatie en ontmoeting stimuleert.

De kern van het ontwerp is de toevoeging van een nieuwe ‘boulevard’ langs de bestaande zuidoostgevel, over drie bouwlagen. Deze boulevard fungeert als centrale verkeersruimte, waardoor de oude gangen alleen nog de aanliggende ruimten ontsluiten en als leerpleinen kunnen worden gebruikt. Het gebouw is zo heringericht dat alle delen helder ontsloten zijn en leerlingen zich gemakkelijk verspreiden. Dicht bij de ingang is een extra trap toegevoegd die de hoofdtrap ontlast en zorgt voor een betere doorstroom.

Ook de gevels zijn meegenomen in het ontwerp. Het gebouw heeft van oudsher een uitgesproken uitstraling door de toepassing van oranje baksteen.

Nieuwe geveloplossingen sluiten hier visueel op aan, met variaties op bestaande thema’s. De noordwestgevel krijgt een uitstraling die aansluit bij de bestaande gevels aan de straatzijde. De kopse gevels vormen een eigentijdse interpretatie van het bestaande beeld: penanten in wit beton voor een ritmisch gevelbeeld, tegen een donkere achtergrond. Aan de entreezijde worden deze gevelelementen versterkt met verticale glaspanelen – vlaggen die van donkerblauw naar wit verlopen, voorzien van geïntegreerde LEDverlichting.

Zo

ontstaat

een

uitnodigend

en

herkenbaar

entreegebied.

Ook in het interieur is aandacht besteed aan gebruik en beleving. Bij de lichthoven Zo blijft het zicht op de ruimte behouden, zonder inkijk in de lokalen aan de overzijde. Door de combinatie van heldere structuur, gevarieerd ruimtegebruik en eigentijdse materialisering is een leeromgeving ontstaan die functioneel, overzichtelijk en toekomstbestendig is – met respect voor het karakter van het oorspronkelijke gebouw uit 1984.

17 | leren | Johannes Fontanus College

zijn balustrades toegepast die onderin transparant zijn en hoger gesloten.

18 | segmenten | project

leerplein

gymzaal

techno plus lokaal

19 | leren | Johannes Fontanus College

kantine

20 | leren | Johannes Fontanus College

21 | leren | Johannes Fontanus College

A. R o la n d Ho l s t Col l eg e

plaats

Hilversum

status

gerealiseerd

opdrachtgever

G o o i s e S c h o l e n Fe d e r a t i e

Door de groei van het leerlingaantal en de slechte staat van de noodlokalen werd uitbreiding van het A. Roland Holst College onvermijdelijk. Omdat uitbreiding op de locatie aan de Jonkerweg niet haalbaar was, is gekozen voor

herbestemming

van

het

voormalige

gymnasiumgebouw

aan

de

Schuttersweg, een karakteristiek gebouw uit het begin van de twintigste eeuw. Hoewel het casco nog van waarde was, voldeed het gebouw niet meer aan de bouwkundige en onderwijskundige eisen van nu.

Bureau Bos heeft het pand grondig gemoderniseerd, met behoud van het karakteristieke beeld. Binnen de bestaande structuur is een nieuwe leeromgeving gerealiseerd die aansluit op de onder wijskundige visie van de school: zelfstandig en groepsgewijs leren in open, flexibele ruimtes. Grote leerpleinen bieden ruimte aan zo’n zestig leerlingen en twee docenten, met in de nabijheid studieplekken, instructieruimten en een mediatheek.

In nauwe samenwerking met schoolleiding, docenten en leerlingen heeft Bureau Bos de herontwikkeling ontworpen. Het resultaat is een toekomstbestendige leeromgeving waarin het traditionele schoolgebouw en hedendaags onder wijs

23 | leren | A. Roland Holst College

elkaar versterken.

24 | leren | A. Roland Holst College

25 | leren | A. Roland Holst College

G r i f tl a n d Co l le g e

plaats

Soest

status

in ontwikkeling

opdrachtgever

Christelijke Scholengemeenschap Griftland College

Het Griftland College in Soest krijgt een duurzaam en toekomstbestendig gebouw

dat

naadloos

aansluit

bij

zowel

de

onderwijsvisie

als

het

omliggende landschap. Het huidige gebouw voldeed niet meer aan de eisen

van

modern

die

ruimte

biedt

onderwijs, voor

waardoor

innovatie,

gekozen

is

voor

nieuwbouw

en

ontmoeting.

duurzaamheid

De ligging op de overgang tussen de bebouwde kom en het Eemvalleilandschap was richtinggevend voor het ontwerp. Het gebouw is ingepast in de bestaande verkavelingsstructuur, waarbij historische watergangen zijn

hersteld

en

de

Grift

–

waaraan

de

school

haar

naam

dankt

–

opnieuw een centrale rol heeft gekregen. School, sportvelden, plein en parkeerplaatsen zijn zorgvuldig ver weven in dit landschappelijke raamwerk.

Het ontwerp bestaat uit zes verbonden volumes die samen een harmonieus geheel vormen. De opzet en materialisering ver wijzen naar een agrarisch ensemble, terwijl de aula een markant oriëntatiepunt vormt. Drie volumes zijn bestemd voor onderwijsactiviteiten, twee voor sport, en een transparant middengebied verbindt alle functies met veel daglicht en ruimte voor ontmoeting.

Duurzaamheid en gezondheid staan centraal. Het gebouw is gasloos, voldoet aan de richtlijnen van Frisse Scholen en maakt gebruik van zonnepanelen en circulaire materialen. Grote raampartijen, hout en aardse tinten zorgen voor een open en warme uitstraling, ter wijl de aanwezigheid van echte bomen in de centrale hal de verbinding met de natuur versterkt. Dankzij de flexibele opzet kan de school eenvoudig meegroeien met toekomstige ontwikkelingen.

De

onder wijsruimtes

zijn

ingericht

met

leerpleinen,

instructielokalen,

praktijkruimtes, een collegezaal en plekken voor overleg en samenwerking. De aula fungeert als hart van de school: een plek om elkaar te ontmoeten, samen te leren en waar ruimte is voor vieringen, colleges en theatervoorstellingen.

inspirerende leeromgeving die onder wijs, duurzaamheid en landschap met elkaar verbindt en voorbereid is op de generaties van morgen.

27 | leren | Griftland College

Het vernieuwde Griftland College is meer dan een schoolgebouw: het is een

28 | segmenten | project

leerplein

entree

centrale hal

29 | leren | Griftland College

aula

30 | leren | Griftland College

31 | leren | Griftland College

MFA d e D u s s e n a ar

plaats

Dussen

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Va e s s e n B o u w b e d r i j f B V

Na

een

aanbestedingsproces,

waarin

de

dialoog

met

de

gebruikers

centraal stond, is unaniem gekozen voor het ontwerp van Bureau Bos. De samenhangende thema’s, kindvriendelijkheid en stedenbouwkundige inpassing vormden de uitgangspunten voor het ontwerp van multifunctionele accommodatie De Dussenaar in Dussen. Het resultaat is een compact en veelzijdig gebouw dat vanzelfsprekend aansluit op de schaal en structuur van het dorp en uitnodigt tot ontmoeten en samenwerken.

De Dussenaar vormt een nieuw dorpshart waar onder wijs, sport, opvang en

verenigingsleven

biedt

ruimte

aan

samenkomen basisschool

De

onder

één

Sprankel,

dak.

De

begane

kinderopvang

grond

Hoppas,

de

dorpshuisfunctie, de bibliotheek en een sportzaal met turnvoorziening. De ruimten zijn overzichtelijk geordend rondom heldere looplijnen en veel daglicht. Een bijzonder element in het ontwerp is de brede buitentrap aan het Vrijheidsplein, die niet alleen een markant herkenningspunt vormt, maar ook toegang biedt tot basisschool De Peppel op de eerste verdieping.

Door de zorgvuldige positionering van de functies en de vriendelijke vormgeving heeft het gebouw vanaf alle zijden een open en uitnodigend karakter. De Dussenaar is ontworpen als een plek waar kinderen, ouders en dorpsbewoners elkaar ontmoeten — een herkenbare en toekomstbestendige voorziening die

33 | leren | MFA de Dussenaar

het sociale weefsel van Dussen versterkt.

34 | leren | MFA de Dussenaar

35 | leren | MFA de Dussenaar

Piete r Ze e m a n Lyc eu m

plaats

Zierikzee

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Gemeente Schouwen-Duiveland

In Zierikzee is een bijzonder gebouw gerealiseerd waarin onderwijs en cultuur samenkomen voor alle leeftijden. Bibliotheek, theater en muziekschool van Campus Cultura delen de huisvesting met het Pieter Zeeman College en nieuwe partners zoals SBO De Meie, Vitruvio voor hoogbegaafdheidsonderwijs

en

kinderopvang.

Het

resultaat

is

een

multifunctioneel gebouw dat ruimte biedt aan leren, ontmoeten en ontwikkelen, en een belangrijke rol vervult in de wijk, de stad en op het eiland.

Het

ontwerp kwam

tot

stand

in

en

partners.

gedragen

visie,

ouders,

buurtbewoners

ontstond

een

breed

co-creatie

met

Door die

niet

leerlingen,

docenten,

gezamenlijke

sessies

alleen

gebouw

het

vormde maar ook de samenwerking tussen de organisaties versterkte.

De campus bestaat uit kleinschalige domeinen voor onder wijs, sport en cultuur, verbonden door een centrale binnenstraat met daglicht en groen.

Deze opzet doet denken aan een Zeeuws knoopje: elk onderdeel behoudt zijn eigen identiteit, maar vormt tegelijk deel van een herkenbaar geheel.

De

ligging

tussen

woonwijk,

stadscentrum

en

sportvelden

benadrukt

de publieke functie van het gebouw. Het parkachtige landschap met nieuwe routes, water en groen verbindt de campus met de omgeving en maakt het terrein ook buiten schooltijd aantrekkelijk en sociaal veilig.

Met

dit

project

heeft

Schouwen-Duiveland

een

moderne,

flexibele

en

toekomstbestendige onder wijsvoorziening gekregen waarin cultuur, onder wijs

37 | leren | Pieter Zeeman Lyceum

en ontmoeting elkaar versterken.

38 | segmenten | project

ingang uitbreiding

centrale hal

docentenkamer

39 | leren | Pieter Zeeman Lyceum

leerplein

40 | leren | Pieter Zeeman Lyceum

41 | leren | Pieter Zeeman Lyceum

Ca l v i jn Co lle g e

plaats

Middelburg

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Stichting Beheer Schoolgebouwen voor Reformatorisch Onder wijs

Voor

de

nieuwbouw

van

Het

Calvijn

College

in

Middelburg

heeft

Bureau Bos in samenwerking met leraren, leerlingen en ouders een ontwerp gemaakt dat volledig aansluit bij de onderwijsvisie van de school. Het doel was een veilige en rustige leeromgeving te creëren waarin

ontmoeting,

zingeving

en

kennisoverdracht

centraal

staan.

Het gebouw is opgebouwd rond een hart waarin de twee verdiepingen met elkaar in contact staan en ontmoetingen tussen alle gebruikers mogelijk zijn. De dubbelhoge aula vormt samen met de mediatheek en de ruimte voor de integratiegroep de blikvangers van het ontwerp. Door hun ronde vorm en houten bekleding vallen deze ruimten zowel van binnen als van buiten duidelijk op en hebben zij een centrale positie gekregen in het gebouw.

Rondom de open aula liggen vier binnenpleinen: het talenplein, kennisplein, sciencelab en technolab. Binnen deze besloten pleinen kunnen leerlingen in alle rust en concentratie onder wijs volgen. Het hart van het gebouw is tevens de plek waar bezoekers binnenkomen, elkaar ontmoeten en overzicht hebben over wat er in het gebouw gebeurt. Korte loop- en zichtlijnen

versterken

het

overzicht

en

de

beleving

van

het

geheel. calvijn college | middelburg

Een bijzondere wens uit de co-creatie is meegenomen in het ontwerp: vanuit de centrale mediatheek is er zicht naar boven, met een blik op de hemel.

Zonnestralen vallen hierdoor op natuurlijke wijze naar binnen, waardoor het hart

1

van het gebouw extra licht en open aanvoelt. De gerenoveerde en geïntegreerde gymzalen maken het totaalontwerp compleet en bieden ruimte voor sport en

43 | leren | Calvijn College

beweging binnen de nieuwe leeromgeving.

44 | leren | Calvijn College

45 | leren | Calvijn College

C KC d e Ar k

plaats

Bunschoten

status

gerealiseerd

opdrachtgever

V V G O Ve r e n i g i n g Vo o r Gereformeerde Onder wijs

In Bunschoten-Spakenburg wordt gewerkt aan een nieuwbouwwijk op zeven eilanden: Rengerswetering. Op het vierde eiland zijn alle voorzieningen van de wijk samengebracht, waaronder een park, een supermarkt en een school: Integraal Christelijk Kindcentrum De Ark. Dit eiland, het groenste van de wijk, biedt een bijzondere omgeving waarin de school een centrale plaats inneemt. Gelegen in de zichtlijn vanaf de toegang tot het eiland en direct aan het park, is de school een opvallend en belangrijk onderdeel van de wijk.

In nauwe samenwerking met de toekomstige gebruikers ontstond een ontwerp waarin schoolplein en park naadloos in elkaar overlopen. De zachte vormen, afgeronde hoeken en houtkleurige gevelbekleding laten het gebouw vriendelijk aansluiten op de omgeving. Grote ramen tot aan de vloer versterken de relatie tussen binnen en buiten, waardoor zichtbaar is wat er binnen gebeurt.

Het groene schoolplein, omzoomd door hagen en voorzien van schaduwrijke bomen, sluit aan op het park en biedt volop ruimte om te spelen. Aan de zijde van de supermarkt ligt een kiss & ride -zone die tevens als speelruimte kan dienen. Waterdoorlatende bestrating, een wadi en een groene inrichting zorgen voor een duurzame omgang met regenwater. De Ark is volledig gasloos, energieneutraal, flexibel in gebruik en voorbereid op uitbreiding.

Binnen

is

de

school

ruim

en

licht,

met

leerpleinen

waar

kinderen

zelfstandig of in groepen kunnen werken. De centrale hal, het gymlokaal en de tribunetrap vormen samen een multifunctionele ruimte die gebruikt kan worden voor presentaties, optredens en bijeenkomsten. Een open ruimte met keuken en diverse RT-ruimtes maken het gebouw compleet.

De Ark is meer dan een school: het is een plek voor leren, spelen en ontmoeten.

Met kinderopvang, multifunctionele ruimten en een sterke verbinding met de

47 | leren | CKC de Ark

wijk vervult het gebouw een belangrijke rol als hart van de gemeenschap.

48 | segmenten | project

docentenkamer

centrale hal

keuken

49 | leren | CKC de Ark

leerplein

50 | leren | CKC de Ark

51 | leren | CKC de Ark

Ca la n d Lyc e u m

plaats

Middelburg

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Stadsdeel Osdorp (gem. Amsterdam)

Voor het Caland Lyceum is een duurzaam en toekomstgericht schoolgebouw ontworpen

dat

aansluit

bij

de

omgeving

en

de

onderwijsvisie

van

de school. De buitenranden zijn uitgevoerd in metselwerk, waarmee het gebouw een vertrouwde en robuuste uitstraling heeft gekregen binnen

zijn

stedelijke

context.

De

constructie

bestaat

uit

prefab

beton, wat niet alleen snelheid en precisie in de bouw opleverde, maar ook bijdraagt aan de duurzaamheid en levensduur van het gebouw.

Binnen

is

gekozen

voor

een

flexibel

indeelbare

structuur

met

onderhoudsvriendelijke systeemwanden tussen de lokalen. Deze opzet maakt het mogelijk om het gebouw in de toekomst eenvoudig aan te passen aan veranderende onderwijsvormen of groepsgroottes. In een vroeg ontwerpstadium is samen met de installatieadviseur intensief nagedacht over een energiezuinig klimaatsysteem. Dat heeft geresulteerd in een installatie met warmteterugwinning die zorgt voor een gezond binnenklimaat en een laag energieverbruik.

Het gebouw is voorzien van een sedumdak dat bijdraagt aan waterbuffering, isolatie en

en

biodiversiteit.

energiezuinige

Door

technieken

is

het een

gebruik

van

duurzame

toekomstbestendige

materialen

leeromgeving

53 | leren | Caland Lyceum

gerealiseerd die past bij de ambities van de school en haar omgeving.

54 | leren | Caland Lyceum

55 | leren | Caland Lyceum

Duo School

plaats

Bunschoten

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Gemeente Bunschoten

De nieuwe Grond-Groen school is ontstaan uit de samenvoeging van basisschool De Grondtoon en de Groen van Prinstererschool. Op de locatie

van

gerealiseerd,

de

voormalige

waarmee

het

Grondtoon aantal

is

vervangende

leerlingen

binnen

nieuwbouw

één

gebouw

verdubbelde. Een goede inpassing in de kleinschalige woonomgeving was

het

uitgangspunt,

met

kleinere

volumes

die

aansluiten

bij

de

schaal van de buurt en herkenbare onderdelen voor kinderen creëren.

Het gebouw is rondom toegankelijk en opgebouwd rond een gemeenschappelijk hart dat ontmoetingen stimuleert en daglicht diep het interieur binnenlaat. Rondom deze centrale hal liggen vier leerpleinen, waaraan meerdere lokalen grenzen, en zijn voorzieningen zoals speellokalen, creatieve ruimtes, een bibliotheek, dramalokaal en groene buitenlokaal geïntegreerd. Zo ontstaat een kleinschalige, overzichtelijke en speelse leeromgeving die ruimte biedt voor diverse leervormen.

Rustige gevel- en houttinten worden gecombineerd met vrolijke kleuraccenten, waardoor binnen en buiten een harmonisch geheel vormen. Het ontwerp ondersteunt

inclusief

onder wijs,

met

extra

ruimtes

voor

individuele

begeleiding en ontspanning. Duurzaamheid is integraal meegenomen: een gesloten

WKO-installatie,

energiezuinige

ventilatie,

LED-verlichting

met

daglichtregeling, een gebouwbeheersysteem en 260 zonnepanelen maken het gebouw energieneutraal, volledig gasloos en Frisse Scholen klasse B. Met flexibiliteit, overzicht, speelsheid en duurzaamheid als uitgangspunt is de Grond-Groen school een toekomstbestendig gebouw waarin kinderen, docenten

57 | leren | Duo School

en de wijk zich thuis voelen.

58 | segmenten | project

lokaal

centrale hal

lokaal kleuters

59 | leren | Duo School

leerplein

60 | leren | Duo School

61 | leren | Duo School

Em m a Co l le g e

plaats

Heerlen

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Stichting voor tgezet onder wijs

Voor het Emma College, een VMBO-school met basis-, kader-, theoretisch en gemengd leerweg, heeft Bureau Bos een nieuw en bijzonder schoolgebouw ontworpen. Het technische deel is ondergebracht in een vleugel met metalen gevelpanelen die de uitstraling van een werkplaats oproepen. Het verzorgende deel bestaat uit kleurrijke huisjes die uit de praktijkvleugel steken en een speelse en herkenbare identiteit aan het gebouw geven.

De theorievakken bevinden zich in een eigen bakstenen vleugel, waarbij de speels geplaatste ‘huizen’ niet alleen het exterieur verrijken, maar ook aan de binnenzijde extra hoogte en ruimtelijke beleving bieden. Leerlingen ervaren hierdoor een gevarieerde en stimulerende omgeving die aansluit bij de diverse onderwijsprogramma’s. Op het kruispunt van de verschillende onderwijsgebieden

is

een

transparante

en

uitnodigende

overblijfruimte

gesitueerd, die ontmoetingen bevordert en het sociale hart van het gebouw vormt.

Bij het ontwerp is veel aandacht besteed aan de interactie tussen verschillende gebruikers en functies. De routing, zichtlijnen en lichtinval zijn zo ontworpen dat leerlingen en docenten overzicht houden en zich gemakkelijk kunnen oriënteren. Zowel binnen als buiten is gewerkt met duurzame en natuurlijke materialen, wat bijdraagt aan een gezonde leeromgeving en een gebouw met een lange levensduur. Het Emma College is zo een herkenbare, flexibele en toekomstbestendige school geworden, waarin onder wijs, ontmoeting en

63 | leren | Emma College

inspiratie op een vanzelfsprekende manier samenkomen.

64 | leren | Emma College

65 | leren | Emma College

De Akker

plaats

Pu t t e n

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Schoolvereniging CNS Putten

In een rustige jarenzeventigwijk in Putten heeft Bureau Bos de nieuwe huisvesting ontworpen voor basisschool De Akker, onderdeel van Schoolvereniging CNS. De opdracht was om een compact programma van eisen en de speelsheid van het kind te combineren met de sobere rust van de omgeving. Het resultaat is een vriendelijke en eigentijdse school die harmonieus opgaat in de buurt.

Het

gebouw

wordt

gekenmerkt

door

golvende

dakvormen,

een

rustig

kleurpalet en een markante tribunetrap die zichtbaar is in de gevel. De onregelmatige daken zorgen voor een speelse relatie met de omgeving en brengen veel licht en lucht in de leeromgevingen. De zorgvuldig gekozen gevelsteen met een ruw oppervlak behoudt duurzaam zijn kleur, ter wijl subtiele nuances in het metselwerk voor levendigheid zorgen. De tribunetrap vormt een herkenbaar element en nodigt uit tot samenzijn en ontmoeting.

De school is georganiseerd in drie clusters – onder-, midden- en bovenbouw – met elk drie leslokalen, een werkruimte, berging en eigen sanitaire voorzieningen. Door de schuifdeuren tussen de lokalen te openen, ontstaan ruime leeromgevingen die samenwerking stimuleren. Het onderbouwcluster bevindt zich op de begane grond en heeft een eigen ingang direct aan het schoolplein, zodat buiten spelen vanzelfsprekend onderdeel is van de schooldag.

Rondom het gebouw ligt een groot plein met bestaande bomen, een renen skelterbaan en volop ruimte voor spel en ontmoeting. Bij slecht weer biedt de centrale bijeenkomstruimte binnen plaats aan alle leerlingen.

Het

naastgelegen

waardoor

één

grote

speellokaal ruimte

kan

ontstaat

eenvoudig voor

worden

vieringen

en

gekoppeld, activiteiten.

Aan de zuidzijde liggen de personeelsruimten en bijzondere lesruimten, zoals het atelier en de open leskeuken. Dankzij het royale dakoverstek van 2,5 meter blijven deze ruimten koel en licht, ter wijl ze direct grenzen aan de hoofdingang waar iedere ochtend leerlingen en ouders worden ver welkomd.

Basisschool De Akker is een duurzame, overzichtelijke en warme leeromgeving krijgt om zich te ontwikkelen.

67 | leren | de Akker

geworden, waarin rust en speelsheid samenkomen en waar ieder kind de ruimte

68 | segmenten | project

speellokaal

centrale hal

leskeuken 69 | leren | de Akker

leerplein

70 | leren | de Akker

71 | leren | de Akker

Pr a kti jks c h o ol

plaats

Stede Broec

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Gemeente Stede Broec

In Stede Broec heeft Bureau Bos een school ontworpen voor kleinschalig praktijkonderwijs met een duidelijke focus op tuinbouw. Het gebouw is ontwikkeld om theorie en praktijk op een vanzelfsprekende manier met elkaar te verbinden.

De praktijklokalen zijn centraal in het gebouw gesitueerd, zodat leerlingen en

docenten

voortdurend

contact

hebben

tussen

de

verschillende

leeractiviteiten. De transparantie door de hele school is hierbij een belangrijk uitgangspunt geweest. Theorielokalen hebben zicht op de praktijkruimten en het verkeersgebied, wat samenwerking en betrokkenheid stimuleert.

Een centrale garderobe vormt het hart van de school en zorgt voor overzicht en rust in de routing. De open structuur en duidelijke organisatie dragen bij aan een veilige, toegankelijke en inspirerende leeromgeving waarin leerlingen leren

73 | leren | Praktijkschool

door te doen – precies zoals praktijkonder wijs bedoeld is.

74 | leren | Praktijkschool

75 | leren | Praktijkschool

Vo o r z i e n i n g e n c l u s ter

plaats

Nijkerker veen

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Her vormde Schoolvereniging Nijkerk

De nieuwbouw in het hart van Nijkerkerveen vervangt twee bestaande schoolgebouwen en vormt een geïntegreerd kindcentrum waarin onderwijs, opvang

en

maatschappelijke

voorzieningen

samenkomen. Tijdens

het

ontwerpproces zijn de twee scholen samengevoegd tot één tienklassige basisschool, waarmee een efficiënte en eigentijdse leeromgeving werd gecreëerd. Daarnaast hebben de bibliotheek en het dorpshuis een plek gekregen in het gebouw, waardoor het kindcentrum ook voor de bredere gemeenschap een waardevolle functie vervult. Voor de jongste kinderen zijn de peuterspeelzaal, kinderopvang en buitenschoolse opvang ingepast, zodat alle leeftijden binnen één doorgaande voorziening worden bediend.

Bureau Bos heeft het ontwerp verzorgd, waarbij de nadruk lag op overzicht, gebruiksgemak

en

de

verbinding

tussen

de

verschillende

functies.

Het gebouw is op de locatie van de voormalige Calvijnschool gerealiseerd, met een nieuwe oriëntatie gericht op het vernieuwde dorpsplein. De hoofdentree aan het plein benadrukt de openheid en toegankelijkheid van het gebouw, zodat bewoners en bezoekers zich uitgenodigd voelen het centrum te gebruiken. In de centrale hal zijn de belangrijkste gemeenschappelijke functies samengebracht, waaronder de bibliotheek, het dorpshuis en het gezamenlijke plein van de school. Rondom deze hal liggen de aparte vleugels voor de kinderopvang, de onderbouw en de bovenbouw, zodat elke groep een eigen plek heeft ter wijl verbinding en overzicht behouden blijven.

De gemeenschappelijkheid van de centrale hal is aan de buitenzijde zichtbaar gemaakt door een eigentijdse houten gevel met veel openheid en zichtcontact richting het plein. De beide vleugels zijn uitgevoerd in metselwerk, waarmee aansluiting wordt gezocht bij de omliggende bebouwing en het plein een samenhangend geheel vormt. Ook in het interieur is het gebouw open en transparant opgezet, waardoor samenwerking, ontmoeting en interactie tussen het project van ontwerp tot oplevering en zorgde er voor dat het gebouw functioneel, duurzaam en sociaal uitnodigend is, een plek waar onder wijs, opvang en dorpsleven op natuurlijke wijze samenkomen.

77 | leren | Voorzieningencluster

de verschillende gebruikers worden gestimuleerd. Bureau Bos begeleidde

78 | segmenten | project

achterkant schoolgebouw

buurtkamer

gevel

79 | leren | Voorzieningencluster

theater

80 | leren | Voorzieningencluster

81 | leren | Voorzieningencluster

Bred e s c h o o l Vre eb u rg

plaats

‘s - G r a v e n z a n d e

status

gerealiseerd

opdrachtgever

G e m e e n t e We s t l a n d

In de wijk Vreeburg in ’s-Gravenzande heeft Bureau Bos de Brede School ontworpen: een toekomstbestendig gebouw waarin onderwijs en kinderopvang samenkomen. De school biedt ruimte aan elf groepsruimten en is georganiseerd in twee hogere volumes voor de school en een lager volume voor de kinderopvang. Zo ontstaat een vriendelijke schaal die aansluit bij de omgeving en zorgt voor een vanzelfsprekende overgang tussen leren, spelen en wonen.

Het centrale volume vormt het hart van het gebouw en huisvest de bijzondere functies: een gemeenschappelijke ruimte met toneel, keuken, regieruimte, speellokaal, mediatheek en handenarbeidruimte. Dankzij de transparante opzet is er overal visueel contact tussen de verschillende onderdelen. Kinderen zien elkaar, leren samen en ontwikkelen op natuurlijke wijze respect en betrokkenheid.

De hoge middenruimte van twee bouwlagen vormt een lichte en open ontmoetingsplek. Deze ruimte kan eenvoudig worden gekoppeld aan het speellokaal, waardoor één grote zaal ontstaat voor voorstellingen en gezamenlijke activiteiten. De royale lichtkap en de open structuur laten daglicht diep in het gebouw doordringen, wat bijdraagt aan een gezonde en prettige leeromgeving.

De

kinderopvang

drie

groepen

peuterspeelzaal.

ligt

voor Alle

aan

het

de

woonwijkzijde

kinderdagverblijf

voorzieningen

zoals

en

en

biedt

één

keukens,

plaats

aan

voor

de

verschoon-

en

groep

wasruimten zijn hier geïntegreerd. De ligging aan de wijkzijde maakt het gebouw overzichtelijk en veilig voor jonge kinderen en hun ouders.

Met haar heldere structuur, transparante karakter en warme uitstraling is de Brede School Vreeburg uitgegroeid tot een herkenbare en kindvriendelijke – en waar onderwijs en opvang elkaar dagelijks versterken.

83 | leren | Brede school Vreeburg

voorziening in de wijk. Een plek waar leren, spelen en ontmoeten samenkomen

84 | leren | Brede school Vreeburg

85 | leren | Brede school Vreeburg

De Indon

plaats

Bussum

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Stichting Elan

Voor De Indon, een school voor speciaal basisonderwijs in Bussum, heeft Bureau Bos een renovatieplan ontworpen dat het monumentale schoolgebouw opnieuw laat aansluiten op de eisen van deze tijd. De school is gehuisvest in een karakteristiek Gooi’s pand met een imposant dak, maar was technisch, energetisch en onderwijsinhoudelijk sterk verouderd. De plattegrond was onlogisch opgebouwd, met veel lange gangen en een gebrek aan centrale ruimte voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten.

In nauwe samenwerking met docenten, ouders en behandelaars heeft Bureau Bos een ontwerp gemaakt waarin de ontwikkeling van de leerling centraal staat. De gangen zijn opnieuw ingericht en visueel verbonden met de lokalen door verlaagde ramen. Elke onder wijsruimte krijgt bovendien een eigen deur naar het schoolplein onder een luifel, waardoor de gangen tijdens lestijden worden ontlast en ingezet kunnen worden als extra leer- en speelruimte.

Elk lokaal krijgt directe toegang tot een eigen toiletgroep en berging.

Het

hart

van

de

school

ontmoetingsruimte,

wordt

bedoeld

voor

gevormd

door

alledaags

een

nieuwe

gebruik

én

centrale

bijzondere

bijeenkomsten. Hier liggen de teamkamer, het kantoor van directie en administratie en een centraal geplaatste conciërgepost tussen twee nieuwe entrees: één aan het plein voor fietsende leerlingen, en één aan de straatzijde voor leerlingen die worden gebracht. Een brede trap naar de zolder doet tevens dienst als tribunetrap voor presentaties en optredens. Aansluitend ligt een gastvrije keuken met een laag werkdeel voor kooklessen aan kinderen.

Onder een

de

dakspanten

chillruimte

en

handvaardigheid boven

bestaande

en

bevinden

een

zich

multifunctioneel

projectonderwijs. lokalen

worden

spreek-

en

themalokaal Ook ingericht

behandelkamers, voor

techniek,

twee

zolderruimten

als

speelvloeren.

Het buitenterrein maakt nadrukkelijk deel uit van het renovatieplan. Hier worden een buitenlokaal, een klimwand, een moestuin en een pannaveld gerealiseerd.

87 | leren | De Indon

Spelen is immers ook leren – en buiten is minstens zo belangrijk als binnen.

88 | segmenten | project

schoolplein

chillzone

bovenverdieping 89 | leren | De Indon

zicht vanaf de tribunetrap

90 | leren | De Indon

91 | leren | De Indon

Het Baken

plaats

Nijkerk

status

gerealiseerd

opdrachtgever

S t i c h t i n g K a t h o l i e k Pr i m a i r Onder wijs Amersfoor t

Aan de Venestraat in Nijkerk is een bijzondere combinatie van wonen en onderwijs gerealiseerd. Bureau Bos heeft een gebouw ontworpen dat het historische stedenbouwkundige weefsel van de binnenstad herstelt en tegelijkertijd ruimte biedt aan een moderne, kleinschalige schoolomgeving.

De

ligging

aan

een

van

de

belangrijkste

toegangswegen

van

Nijkerk

bepaalde de vorm van het gebouw. De gevel aan de Venestraat is verticaal georiënteerd en sluit aan bij het historische straatbeeld, ter wijl de zijde aan het schoolplein juist horizontaal en vriendelijk oogt. Zo manifesteert de school zich op natuurlijke wijze in haar omgeving, met kleurrijk metselwerk en betonnen kaders die de entrees van de school en kinderopvang markeren.

De Brede School combineert onder wijs- en woonfuncties zonder dat deze elkaar verstoren. De ingangen liggen aan tegenovergestelde gevels en de woningen zijn met hun buitenruimtes naar binnen gericht. Het hart van het gebouw wordt gevormd door het speellokaal, dat daglicht ontvangt via het dak en direct verbonden is met twee leerpleinen – één voor de kleuters en één voor de bovenbouw. Samen met de keuken vormt dit een ruime ontmoetingsplek die flexibel gebruikt kan worden voor vieringen en activiteiten.

Ruimte, licht en overzicht staan centraal in het ontwerp. Grote kozijnen en daklichten zorgen voor veel daglicht, ter wijl de ligging en maatvoering van de kinderopvang zó zijn gekozen dat deze ruimten ook als extra groepslokalen inzetbaar zijn. De directie - en teamruimten bieden goed zicht op het speelplein, zodat toezicht en contact vanzelfsprekend zijn.

Het resultaat is een compact, licht en vriendelijk gebouw waarin wonen en leren

93 | leren | het Baken

samenkomen.

94 | leren | het Baken

95 | leren | het Baken

D u i n te r pe n

plaats

Sneek

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Pe l l i k a a n T i l b u r g

Bij het ontwerp van de brede school in Sneek stonden zichtbaarheid en uitstraling centraal. Het gebouw is het eerste wat bezoekers zien bij binnenkomst vanaf het zuiden van de stad en huisvest een peuterspeelzaal, kinderdagverblijf,

buitenschoolse

opvang

en

twee

basisscholen.

De

opdrachtgever vroeg om een multifunctionele accommodatie die niet alleen onderwijs en opvang faciliteert, maar ook de omgeving een herkenbare en aantrekkelijke uitstraling geeft. Bureau Bos heeft het ontwerp verzorgd, waarbij de gevels, materialisatie en organisatie van buitenruimtes nauwkeurig zijn

afgestemd

op

functionaliteit,

gebruiksgemak

en

beeldkwaliteit.

De gevels zijn zodanig vormgegeven dat ze aansluiten bij de verschillende kanten van het gebouw. Aan de zijde van de buitenruimtes is een natuurlijke en informele uitstraling gerealiseerd, onder andere door het gebruik van hout als gevelbekleding en een gebogen dak, wat een vriendelijke en uitnodigende sfeer creëert voor de kinderen. De stadskant is juist strakker vormgegeven, met een combinatie van baksteen en staal, waardoor het gebouw ook vanaf de openbare ruimte een representatieve indruk maakt. Door de ligging van de pleinen, gescheiden van de lokalen, kunnen kinderen ongestoord buitenspelen

zonder

overlast

te

veroorzaken

voor

binnenactiviteiten.

Het ontwerp versterkt de eenheid van het gebouw, ter wijl de verschillende gebruikers herkenbaar blijven in hun eigen functies en zones. De gevelmaterialen, vormgeving en routing ondersteunen zowel de praktische gebruiksbehoeften als de gewenste uitstraling richting de stad en de directe omgeving. Bureau Bos begeleidde het project vanaf het eerste ontwerp tot aan de oplevering en zorgde ervoor dat het gebouw een evenwichtige balans vond tussen functionaliteit, identiteit en een duurzame, toekomstbestendige uitstraling, waarmee het een

97 | leren | Duinterpen

waardevolle plek vormt voor zowel de gebruikers als de buurt.

98 | segmenten | project

buitenplein

achterzijde school

zicht op binnenplein

99 | leren | Duinterpen

entree

100 | leren | Duinterpen

101 | leren | Duinterpen

Bred e s c h o o l d e Wal u we

plaats

Zaltbommel

status

gerealiseerd

opdrachtgever

Wo o n l i n i e

Brede School de Waluwe in Zaltbommel is een multifunctionele accommodatie die diverse voorzieningen samenbrengt en een centrale ontmoetingsplek vormt voor onderwijs, opvang en de buurt. De opdrachtgever vroeg om een gebouw waarin twee basisscholen, De Walsprong en De Fonkelsteen, kunnen samenwerken met de buitenschoolse opvang, kinderopvang van Catalpa en opvang voor kinderen met een verstandelijke beperking van Cello, terwijl er ook ruimte moest zijn voor een cultureel café en een gymzaal met multifunctioneel gebruik. Bureau Bos heeft het ontwerp verzorgd van het gebouw, waarbij functies, routing en verbindingen zorgvuldig zijn afgestemd op de verschillende gebruikers en activiteiten.

De scholen en de buitenschoolse opvang zijn over twee bouwlagen gesitueerd en hebben via een buitentrap directe toegang tot het grote plein, waardoor leerlingen en medewerkers een soepele verbinding met de buitenruimte ervaren. Het cultureel café fungeert als laagdrempelige ontmoetingsplek voor buurtbewoners en biedt ruimte voor kunst- en cultuurinitiatieven, ter wijl de gymzaal overdag door de scholen wordt gebruikt en ’s avonds toegankelijk is voor sportverenigingen. Centraal in het gebouw is de plek voor kinderen met een verstandelijke beperking, waardoor ze op natuurlijke wijze in contact komen met andere kinderen en volledig onderdeel zijn van de schoolgemeenschap.

Het ontwerp legt de nadruk op duurzaamheid en energie -efficiëntie, met maatregelen zoals warmtekoudeopslag in de bodem, warmteterugwinning in de luchtbehandelingsinstallatie, vloer ver warming en hoogwaardige isolatie.

Ook op kleinere schaal is energieverbruik teruggedrongen, onder andere door zelfsluitende kranen, verlichting met aanwezigheidsdetectie en energiezuinige armaturen. De alzijdige oriëntatie van het gebouw en de koppeling van onderwijs, kinderopvang en ontmoetingsruimtes ondersteunen de ambitie maatschappelijk waardevol is voor de gebruikers en de omgeving. Bureau Bos begeleidde het project vanaf ontwerp tot oplevering, waarbij de nadruk lag op het creëren van een toegankelijke, flexibele en duurzame accommodatie die de brede schoolgedachte concreet maakt.

103 | leren | Brede school de Waluwe

tot samenwerking en verbinding, waardoor het gebouw zowel functioneel als

104 | leren | Brede school de Waluwe

105 | leren | Brede school de Waluwe

10/25 | rhe | 1.1

Adres • Sint Nicolaasweg 5 - 3752 XP Bunschoten - Spakenburg T 035-5416342 | E info@bureaubos.nl | I www.bureaubos.nl