Хотын зам төсөллөлт

Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль Барилга, архитектурын сургууль

ХОТЫН ЗАМ – I КУРСЫН ТӨСӨЛ

БАГШ

ОЮУТАН

_______________________

_______________________

С.БАТСҮХ

Д.НИНЖБАДАМ (B201350904)

2023 он

КУРСЫН ТӨСӨЛ – ХОТЫН ЗАМ I 1. ДААЛГАВАР БА ӨГӨГДӨЛ

1

Вариант

Зам А0-А6

2

Байршил

Өвөрхангай аймаг, Арвайхээр хот

3

Оргил цагийн хөдлөх бүрэлдэхүүн, хэтийн эрчим

1808 машин/хоног

4

Явган хүний хөдөлгөөний эрчим

2712 хүн/цаг

5

Хөдлөх бүрэлдэхүүн

− − − − − − −

Суудлын тэрэг: Ачааны тэрэг, Бага даац, 2т хүртэл: Ачааны тэрэг, Дунд даац, 2-5т: Ачааны тэрэг, Хүнд даац, 5-8т: Ачааны тэрэг, Маш хүнд даац, 8-14m: Жижиг автобус: Том автобус:

6

Инженер хангамж

− − − − −

Усан хангамж Ариутгах татуурга Дулаан хангамж Цахилгаан хангамж Холбоо хангамж

7

Тоноглол

8

Бусад

Д.Нинжбадам B201350904

71% 11% 4% 3% 1% 5% 4%

Гэрлэн дохионы үе шатууд: − tШ=3с − tн=40с − tу=35с хүртэл − − −

3D зураглал Замын уулзварууд Шийдвэрлэх гадны туршлага

-1–

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

2. ЗАМ БАРИХ БҮСИЙН НӨХЦӨЛ 1. ГАДАРГА БА ГЕОМОРФОЛОГИ Байршил: Өвөрхангай аймаг, Арвайхээр сум. Улаанбаатар хотоос 430км зайд оршдог. Нутгийн хойд хэсэгт Хангайн нурууны, өмнө хэсгээр нь Алтай нурууны салбар уулстай, аймгийн нийт нутгийн 23.0 хувь нь хангайн, 28.2 хувь нь тал хээрийн, 48.8 хувь нь говийн бүсэд оршдог. Газар зүйн байрлалаар далайн түвшнээс 1813 метрт өргөгдсөн, 102 градус 47 минутын уртраг 46 градус 16 минутын өргөрөгт, хойноос урагшаа 385 км, зүүнээс баруун хил хүртэл 310 км үргэлжилнэ. Газрын гадарга ба геоморфологи Арвайхээр хот геоморфологийн тогтцоороо Төв Азийн геоморфологийн их муж Хангайн мужийн Тарвагатай дэд мужид хамаарна. Газрын гадаргын тогтцоороо нам өндөртэй уулын энгэр болон Онги голын хөндий газарт байрлана. Төлөвлөж буй талбай нь Длюви-пролювийн гаралтай хурдас хуримтлалын гадаргуутай. ГЕОЛОГИЙН ТОГТОЦ БА ХӨРС ЧУЛУУЛГИЙН АНГИЛАЛ Судалгааны талбай орчимд дээд-орчин үеийн дөрөвдөгчийн настай, длюви-пролювийн (dpQIII-IV) гаралтай, шавранцар, шавар чигжээстэй, том хэмхдэст ул хөрс тархана. Эдгээр хөрсийг өнгөн хөрс 0.4м зузаантай хучиж тогтоно. ГИДРОГЕОЛОГИ Судалгааны талбайд хөрсний цооног Ц-1-д 4.5м гүнд илэрсэн. Хөрсний ус агаарын хур тунадас болон газрын доорх ан цавын усаар тэжээгдэх ба гидравлик холбоотой оршино. Өмнөх судалгааны материалуудаас үзэхэд хөрсний ус хамгийн их дээшлэх түвшин 1.5м. Химийн найрлагын хувьд холимог ангийн, холимог бүлгийн, II төрлийн, цэнгэгдүү, хатуулагдуу ус болох юм. Ус агуулагч чулуулаг нь шавранцраар чигжигдсэн хайрга бөгөөд уг хөрсний шүүрэлтийн итгэлцүүр 60-90м/хоног болно.

2. УУР АМЬСГАЛ АВТО ЗАМЫН ЦАГ УУРЫН БҮСЧЛЭЛ Монгол орны Авто замын цаг уурын IIВ бүсэд хамаарна.

IIВ бүс нь Хээрийн бүс, тэр дундаа Уулын завсар хоорондын тал хээрийн дэд бүсэд хамаарна. Энэхүү бүс нь Авто замын уур амьсгалын хуурай сэрүүвтэр, хахир, хуурайдуу сэрүүвтэр, хүйтэн бэсрэг уулт хээр, хээр талын хахирлаг дэд бүс юм. Хөрсний нөхцөлийг авч үзвэл улирлын гүн хөлдөлттэй, овойлт болон суулт үүснэ. Цас нимгэн, хахир өвөлтэй. Авто замын уур амьсгалын бүсүүдийн улирлын үргэлжлэх хугацаа Өвөл Хавар Зун Намар Бүс Үргэлжлэх Үргэлжлэх Үргэлжлэх Үргэлжлэх Эхлэл Дуусах Дуусах Дуусах хоног хоног хоног хоног 25.Х-9.XI 22.III-27.IV 137-163 10.V-11VI 49-65 6-16.IX 110-141 43-53 IIВ 2.. XI 26.III 150 25.V 57 11.IX 126 48 Тайлбар: Өвлийн дуусах хугацаа хаврын эхлэл, хаврынх зуны эхлэл, зуных намрын эхлэл, өвлийн эхлэл намрын дуусах хугацаа болно. Авто замын барилгын үйлдвэрлэлийн ажил явуулахад тохиромжтой болон тохиромжгүй улирлын үеүд Дулааны улирал Хүйтний улирал Бүс Эхлэх Дуусах Хоног Хоног IIВ 20.IV 5.X 168 197 Тайлбар: Авто замын үйлдвэрлэлийн хүйтэн улирлын эх нь дулаан улирлын төгсгөл, хүйтэн улирлын төгсгөл нь дулаан улирлын эх болдог.

Д.Нинжбадам B201350904

-2–

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Хөрс, агаарын температур (0C) үзүүлэлт Хөрсний гадаргын температур, 0С

Агаар орчны дундаж температур, 0С Олон Хамгийн Хамгийн Бүс Олон жилийн Хамгийн Хамгийн О0нэвчих жилийн хүйтэн дулаан дундаж халуун хүйтэн гүн,см* дундаж сарын сарын IIВ -0…-3 55-60 -45…-55 300-400 -3…-8 -23…-33 15…17 0 Тайлбар: О С нэвчих гүн ул хөрсний төрлөөс хамаарах тул дээд доод хязгаарыг авав. Агаарын сар, жилийн дундаж температур Сар I II III IV V Хэм -15.0 -12.6 -6.6 1.8 8.9

VI 14.3

VII 16.0

VIII 14.3

IX 8.8

X 1.5

XI -7.6

XII -13.2

Жил 0.9

Хөрсний гадаргын сарын дундаж температур Сар I II III IV V Хэм -17.5 -12.7 -5.3 3.9 13.2

VI 18.6

VII 19.2

VIII 16.6

IX 10.5

X 1.6

XI -8.3

XII -14.2

Жил 2.1

Хур тунадасны хэмжээ Хур тунадасны нийлбэр, мм

Бүс өвөл 3-10

IIВ

хавар 15-30

зун 150-200

намар 20-35

жил 220-250

Хур тунадасны нийлбэр (Сүүлийн 10 жилийн статистик, www.1212.mn) Жил\Сар I II III IV V VI VII 2012

0.2

0

5.5

4.6

1 хоногт орох борооны хангамж, мм 2% 1% 80 104

Борооны хамгийн их орох эрчим мм/мин 1-1.50

VIII

IX

X

XI

XII

12.2

7.4

10.7

1.4 0.4

3.5

29.8

166.8

86.1

2013

1

2.5

1.1

10.5

1.1

33.9

138.5

106.8

6.4

0.9

1.7

2014

0.3

1.2

1.9

17.8

37

73.3

50

35.2

25.8

5

0.2

2015

0

0.3

5.5

9.4

13.7

62.7

32.8

53.2

31.7

8.9

4.9

2.7

2016

1.7

1.3

1.1

3.1

7.6

68.9

148.3

36.4

70.8

27.1

3.2

7.2

2017

1

1.8

13.2

1.2

5.5

12.3

59.3

54.3

4.5

0.6

1

0.4

2018

2.9

2.1

0.6

16.4

32

111.6

129.6

12.4

0.1

0.4

1.9

3.8

3.7

11.1

9.6

16.2

81.5

67.6

21.3

1.1

1.3

6.4

1.4

0.3

4.5

16.7

57.2

32.4

9.7

0.7

4.7

0.2

2019 2020

0.4

2021

0.4

1.1

4.2

27.1

17.2

35.9

157.4

60.2

16.8

12

2.5

1.4

0.8

2.1

3.8

10.2

10.0

38.2

100.3

66.2

21.2

6.3

3.0

1.7

1

2

4

10

10

38

100

66

21

6

3

2

Дундаж

Хоногийн гэрэлтэй байх хугацаа (цаг) Нар мандах Нар жаргах Сар цаг цаг I 08:48:05 17:48:45

Азимут (нар мандах) 120.48°

Азимут (нар жаргах) 239.63°

Өдрийн урт (цаг) 09:00:40

II

08:12:45

18:33:59

107.71°

252.5°

10:21:14

III

07:22:31

19:14:08

92.36°

267.92°

11:51:37

IV

06:23:04

19:55:53

75.04°

285.26°

13:32:49

V

05:36:22

20:34:56

61.22°

299.01°

14:58:34

VI

05:16:17

21:02:38

54.01°

306.03°

15:46:21

VII

05:31:23

20:57:52

56.81°

303.03°

15:26:29

VIII

06:07:13

20:18:53

68.35°

291.37°

14:11:40

IX

06:46:21

19:21:17

84.58°

275.12°

12:34:56

X

07:25:31

18:23:17

101.34°

258.41°

10:57:46

XI

08:09:36

17:36:50

116.24°

243.6°

09:27:14

XII

08:44:50

17:22:52

123.79°

236.17°

08:38:02

Д.Нинжбадам B201350904

-3–

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Д.Нинжбадам B201350904

-4–

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Салхины жил, сарын дундаж хурд, м/с I II III IV V 2.6 3.2 4.1 5.2 5.0

VI 4.2

VII 3.3

VIII 3.2

IX 3.7

X 3.8

XI 3.5

XII 2.8

өвөл 2.9

жил 3.7

Салхины хурд ба давтамж Зүг Х ЗХ З ЗӨ Ө БӨ Б БХ

Өвөл I сар 23.6 3.3 2.2 3.1 4.2 3.9 16.4 43.3

Д.Нинжбадам B201350904

Давтагдал, % Хавар Зун IV сар VII сар 27.6 29.7 4.3 6.8 2.7 3.9 2.7 5.4 5.5 7.3 9.0 9.4 19.6 11.2 28.6 26.3

Намар X сар 21.8 4.2 2.2 3.7 6.0 10.2 20.4 31.6

Өвөл I сар 5.8 2.3 2.1 2.3 3.1 3.1 4.1 4.1

Хурд, м/с Хавар Зун IV сар VII сар 7.3 5.3 4.8 3.7 3.6 3.1 3.1 3.6 4.0 4.3 5.5 5.2 6.6 5.0 5.8 4.7

Өвөл

Хавар

Зун

Намар

-5–

Намар X сар 6.1 4.0 3.0 3.2 3.8 4.8 5.2 4.7

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Шороон шуургатай өдрийн тоо (Сүүлийн 10 жилийн статистик, www.1212.mn) Жил\Сар I II III IV V VI VII VIII 2012 2013

1

2014 2015 2016

2

2017 2018

3

2019

2

3

3

3

3

3

2

2

4

5

2

2

2

4

2

2

1

1

1

3

6

1

4

2

2

XI

XII

4

4

1

1

1

1

2

1

1

2

3

1

2

2

2

2

3

1

2

1

1

1

1

2

5

2021

1

2

4

1

0.8

1.6

2.3

2.9

1.4

0.3

0.1

1

2

2

3

1

0

1

1

1

0

0.2

0.8

1.4

1.2

0

0

0

1

1

1

VII

VIII

IX

X

XI 1

XII

0

Цастай өдрийн тоо (Сүүлийн 1 жилийн статистик, www.1212.mn) Жил\сар I II III IV V VI 2021 он

X

1

2020

Дундаж

IX

1

Хур тунадасны хэмжээ, мм Бүс

Өвөл

IIВ

10-15

Хавар 20-70

Зун

Намар

200-250

Жил

25-40

1 хоногт орох борооны хангамж,мм

250-350

2%

1%

Борооны хамгийн их орох эрчим мм/мин

85

120

1-1.50

Нягт, г/см3

Нөөц ус, мм

0.20-0.25

10-20

Бороотой

Цастай

40-60

20-35

Цасан бүрхүүл Бүс IIВ

Тогтох

Ханзрах

XI.20-XII.01

III.10-20

Тогтвортой цасан бүрхүүл Хамгийн зузааны Хоног дундаж, см 60-120 10-15

Тохиромжгүй өдрийн тоо Бүс

Халуун

IIВ

25-40

Цасан шуургатай 3-4

Шороон шуургатай 10-30

Хүчтэй салхитай 8-15

Авто замын техник ашиглалтын түвшинд сөргөөр нөлөөлж болох уур амьсгалын үзэгдлүүд, тэдгээрийн үйлчлэл, мөчлөгийн хэмжээ Техникийн уур амьсгалын Нийт аянгын үйлчлэл 1 аянгын хахир хатуу, балл Уур амьсгалын 1 км2 Бүс хахиршил, Өдрийн Үргэлжлэл, Үргэлжлэл талбайн Хүйтний Дулааны балл тоо цаг минут ниргэлтийн тоо IIВ 60-70 250-30 2.5-3.0 30-35 40-50 100-120 6-7 Үргэлжлэл Бүс IIВ

Нойтон цастай Үргэлжлэх Өдрийн тоо цаг 5-10 4-5

Хялмаатай Үргэлжлэх Өдрийн тоо цаг 8-10 13-15

Өдрийн тоо 1-2

Мөстлөгтэй Зузаан, мм 10 жилд 15

Зузаан, мм 5 жилд 10

Үргэлжлэл Ачаалал, кг/м2 Бүс IIВ

Салхины

Цасны

27-30

60-70

Д.Нинжбадам B201350904

Металлын зэврэлт болох хугацаа, цаг 2000-2200

Халуун 20-30

Тохиромжгүй өдрийн тоо Цасан Шороон Хүчтэй шуурга- шуургаБороотой салхитай тай тай 2-4 3-7 5-10 50-65

-6–

Цастай 40-50

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Үргэлжлэл Бүс IIВ

Тогтох

Ханзрах

1-20.XI

20.III-1.IV

Тогтвортой цасан бүрхүүл Хамгийн зузааны Хоног дундаж, см 120-140 15-20

Нягт г/см3

Нөөц ус, мм

0.17-0.25

20-30

Үргэлжлэл

Бүс

IIВ

Тогтвортой хүйтэн үед цочир дулааралттай, замд халтиргаа гулгаатай байх хугацаа Эхлэх Дуусах 25.XI 15.III

Хүйтэн улирлын жавар хавсаргатай (>8м/с), хахир үе Өдрийн тоо 25-55

Хөрсний 0-50 см гүний чийгшлийн нөөц, мм

Цаг 55-90

Хавар 30-50

Гол мөрний гадаргын усны горимын зарим үзүүлэлт Гол мөрний гадаргын усны Хаврын Жилийн Дундаж Хамгийн их Мөсний шар усны Бүс дундаж урсцын урсцын хамгийн их Нягтшил үерийн урсац, давхраа, модуль, зузааны хамгийн их л/сек мм л/сек, ам.км дундаж, см урсац, мм IIВ 0,2-0,3 2-4 50-100 50-100 0.8-1.5 125-150

Намар 50-70

Мөс хадаалах хугацаа

Мөс задрах хугацаа

10-20.ХI

1-21.V

Хээр гадаа ажиллах авто замын ажилчдын хөдөлмөрийн био уур амьсгалын нөхцөл Хувцас хунарын дулаан чанар, КЛО (хүндэвтэр Хүчил Уур амьсгал хүний биед, хоног ажлын нөхцөлөөр тооцов) Бүс төрөгчийн нягт, г/см3 Өвлийн Хавар, намрын Зуны Таатай Цочроох Хурц IIВ 250-270 4.5-5.5 3.0-3.5 1.5-1.8 170-180 105-110 80-85 Авто замын үйлдвэрлэл, замчдын хөдөлмөрт уур амьсгалын нөлөөллийг үнэлэх итгэлцүүрүүд Асфальт болон замын хучилт Бүс Хүйтний Хахирын Халууны Хур тунадасны IIВ 1.14 0.84 0.88 1.28

Чийгшлийн 1.10

Үргэлжлэл Бүс

Хүчтэй салхи шуурганы 0.90

IIВ

Нөлөө үйлчлэлийн итгэлцүүр Аянга цахилгааны 1 удаагийн их борооны 1.00 1.15

Цасны 1.25

Үргэлжлэл Бүс IIВ

Нөлөө үйлчлэлийн итгэлцүүр Хөдөлмөр хамгааллын хувцасны нөлөөлөл Хүний биед уур амьсгалын нөлөөлөл Өвөл

Хавар, намар

Зун

Таатай

Цочроох

Хурц

1.00

1.00

1.00

0.96

0.93

0.97

Уур амьсгалын үндсэн итгэлцүүр 1.01

Халуун асфальт бетон хольц бэлтгэж дэвсэхэд тохиромжтой хугацаа Асфальт болон замын хучилт Бүс Эхлэх Дуусгах IIВ 23.IV-17.V (2.V) 16.III-28.IX (6.IX)

Хоног 93-153 (127)

Хүйтэн, бүлээн асфальт бетон хучилт хийхэд тохиромжтой хугацаа Асфальт болон замын хучилт Бүс Эхлэл Дуусах 3.III-1.IV 24.X-22.XI IIВ (19.III) (7.XI)

Хоног 206-262 (234)

Шороон далангийн чийг-дулааны горимын мөчлөгүүд Замын даланд намар чийг Даланд өвлийн чийг хуримтлагдах хуримтлагдах Бүс Эхлэх Дуусах хоног Дуусах хоног IIВ 3.Х 15. ХI 43 5.IV 141 Д.Нинжбадам B201350904

-7–

Замын хөрс гэсэж чийг нэмэгдэх Дуусах Хоног 15.VI 71

Замын далан хуурайших Хоног 110 ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

ЗАМ - ЦАГ УУРЫН ГРАФИК

Д.Нинжбадам B201350904

-8–

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

3. ХӨРС - ИНЖЕНЕР ГЕОЛОГИ Ул хөрсний тархалт ба инженер-геологийн нөхцөл Судалгаа хийсэн талбай нь инженер геологийн энгийн нөхцөлд оршино. ИГЭ-1. Шавранцар чигжээстэй хайрган ул хөрс (dpQ III-IV) Бор шаргал, цайвар шаргал, цайвар ногоон өнгөтэй, хатуу консистенцитэй, длюви-пролювийн шавранцар чигээстэй хайр хайрган улс хөрс. Хөрсний ширхэглэлийн бүрэлдэхүүн: − Хайрга 66.0% − Янз бүрийн ширхэгтэй элс 17.8% − Тоос 10.0% − Шавар 6.2% ИГЭ-2. Шавар чигжээстэй хайрган ул хөрс (dpQIII-IV) Улаан хүрэн өнгөтэй, хатуу консистенцитэй, длюви-пролювийн шавранцар чигжээстэй хайр хайрган улс хөрс. Хөрсний ширхэглэлийн бүрэлдэхүүн: − Хайрга − Янз бүрийн ширхэгтэй элс − Тоос − Шавар

67.7% 14.0% 9.2% 9.1%

Физик шинж чанарын үзүүлэлтүүд Хөрсний үе, нэр, төрөл ИГЭ-1 ИГЭ-2 Шавранцар чигжээстэй Шавар чигжээстэй хайрган хайрган ул хөрс ул хөрс 0.066 0.116

No

Үзүүлэлт

Тэмдэг

Хэмжих нэгж

1

Байгалийн чийг Урсалтын хязгаар дээрх чийг Аргалтын хязгаар дээрх чийг Уян налархайн тоо Хатуу хэсгийн нягт Буурь хөрсний нягт Хэлхээдсийн нягт Сүвэрхэг Сүвэрхэгийн итгэлцүүр Чийглэгийн зэрэг Консистенци

W

-

WL

-

0.233

0.379

Wp

-

0.139

0.189

Jp ϒs ϒ0 ϒск n

г/см3 г/см3 г/см3 -

0.094 2.71 2.13 1.99 26.49

0.190 2.73 2.09 1.87 31.26

e

-

0.361

0.456

Sr JL

-

0.49 <0

0.69 <0

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Механик шинж чанарын үзүүлэлтүүд No

Үзүүлэлт

1

Зууралдалтын хүч

2 3 4

Дотоод үрэлтийн өнцөг Хэв гажилтын модуль Барагцаалсан тооцооны эсэргүүцэл

Тэмдэг с2 с1 ϕ2 ϕ1 E R0

Хэмжих нэгж кПа Град мПа

Хөрсний үе, нэр, төрөл ИГЭ-1 ИГЭ-2 Шавранцар чигжээстэй Шавар чигжээстэй хайрган хайрган ул хөрс ул хөрс 21 26 14 17 42.0 39.0 36.0 33.9 44 40

кПа

450

450

ИГЭ-1-н ширхгийн нунтаглал D=2.29, чийглэгийн зэрэг Sr=0.49 байгаа нь овойлт үзүүлэхгүй. Хөнгөн шавранцар юм. ИГЭ-2-н ширхгийн нунтаглал D=2.11, чийглэгийн зэрэг Sr=0.69 байгаа нь сул овойлт үзүүлэх хөрсөнд нормчлогдоно. Улирлын хөлдөлтийн норматив гүн 2.97м. Газар хөдлөлийн эрчим 7 балл. Хөнгөн шавар юм.

Д.Нинжбадам B201350904

-9–

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

3. АВТО ЗАМЫН ТЕХНИКИЙН ПАРАМЕТРҮҮДИЙН ТОДОРХОЙЛОЛТ Төлөвлөж буй A0-A6 зам нь Аймгийн төвийн гэр хорооллын гудамж замуудыг холбосон зам тул “Дүүргийн чанартай гол гудамж зам”-ын ангилалд оруулан төсөллөв.

ТООЦООТ ХУРД БА ПАРАМЕТРҮҮД 1

Замын ангилал

Дүүргийн чанартай гол гудамж зам

2

Тооцоот хурд, км/ц

3

Гүйцэж түрүүлэх үеийн үзэгдэлтийн зай, м

170 (норм)

4

Зогсоох үеийн үзэгдэлтийн зай, м

85 (норм)

5

Хэвтээ муруйн хамгийн бага радиус, м

220 (норм)

6

Хамгийн бага дагуу налуу, %

5.0

7

Хамгийн их дагуу налуу, %

70.0

8

Хамгийн бага гүдгэр радиус, м

1,700

9

Хамгийн бага хотгор радиус, м

600

10

Эргэлтийн эргэцгүй хамгийн бага муруйн радиус, м

1,000

11

Хөвөөний хамгийн бага өргөн, м

1.5

12

Тээврийн хэрэгслийн тооцоот урт, м

12

13

Харагдах байдлыг тооцоолох харааны өндөр, м

1.05

14

Хөлдөлтийн бүс нутаг эсэх

Үгүй

60

ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ЗУРВАС БА ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ХАМГИЙН БАГА ӨРГӨН No

Замын хэсэг

Утга

No

Замын хэсэг

Утга

2-4

4

Явган замын өргөн

2.25м

1

Хөдөлгөөний зурвасын тоо

2

Зурвасын өргөн

3.25-3.75м

5

Ногоон байгууламжийн өргөн

1.5м

3

Зорчих хэсгийн өргөн

6.5-7.5м

6

Дугуйн зам

1.5м

Д.Нинжбадам B201350904

- 10 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

ҮЗЭГДЭЛТИЙН ТООЦОО 1. ЗОГСОХ ҮЕИЙН ҮЗЭГДЭЛТ 𝑆 = 𝑆1 + 𝑆2 =

𝑡𝑝 𝑉 𝐾э 𝑉 2 2.5 ∙ 80 1.4 ∙ 802 + = + = 55.6 + 10.7 = 66.3м 3.6 254(𝜑 ± 𝑖) 3.6 254(0.3 + 3)

𝑆1 – Жолоочийн хариу үйлдэл үзүүлэх үед туулсан зай, м 𝑆2 – Торрмозлох зай, м 𝑉 – Тооцоот хурд, км/ц 𝐾э – Ажлын итгэлцүүр, 𝐾э = 1.4 𝜑 – Дагуу авцалдалтын итгэлцүүр, км/ц 𝑖 – Дагуу налуу, % 2. ХЭВТЭЭ МУРУЙН ЖИЖИГ РАДИУС БҮХИЙ ЗАМЫН ХЭСГҮҮДЭД ЗОГСОХ ҮЕИЙН ХАМГИЙН БАГА ҮЗЭГДЭЛТ Авто замын хэвтээ муруйн дотор талд хаал, хашлага, мод бут г.м обьектыг байрлуулахдаа хамгийн бага үзэгдэлтийг хангаж, шугамын гадна байрлуулах ёстой. М = 𝑅 (1 − 𝑐𝑜𝑠

28.65𝑆 28.65 ∙ 66.3 ) = 150 (1 − 𝑐𝑜𝑠 ) 𝑅 150 = 3.6м

М – Дотоод эгнээний тэнхлэгээс харах шугам хүртэлх зай, м 𝑆 – Зогсоох үеийн үзэгдэлтийн зай, м 𝑅 – Дотоод эгнээний тэнхлэгийн радиус, м. Манай тохиолдолд 150м гэж үзье.

3. НЭГ ТҮВШНИЙ ЗОХИЦУУЛАЛТГҮЙ УУЛЗВАР ДАХЬ ҮЗЭГДЭЛТ Уулзварын бүс эхлэх хамгийн бага үзэгдэлтийн зай

𝑆=

2 𝑡𝑝 𝑉85% 𝐾э 𝑉85% 2.5 ∙ 68 1.4 ∙ 682 + = + 3.6 254(𝜑 ± 𝑖) 3.6 254(0.3 + 3) = 47.2 + 7.7 = 54.9м

Зэргэлдээ замын хамгийн бага зай үзэгдэлт Гарцаас гарахдаа зэргэлдээх замын эгнээний харагдах байдлыг хангах ёстой. 60км/ц-с бага хурдтай үед 15м, 60км/ц хурдтай үед 20м-с багагүй байна.

Замын уулзвар дээр шийдвэр гаргах хамгийн бага үзэгдэлтийн зай 𝑆=

2 (𝑡1 + 𝑡2 )𝑉85% 𝑉85% + 3.6 254𝜑 (2.5 + 7.5) ∙ 8085% 80285% = + 3.6 254 ∙ 0.3 = 188.9 + 60.7 = 249.6м

𝑡1 – Жолоочийн хариу үйлдэл үзүүлэх t, м 𝑡2 – Торрмозлох хугацаа, м

Д.Нинжбадам B201350904

- 11 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Төв зам дээрх замын хамгийн бага үзэгдэлтийн зай

𝑆=

Замын уулзвар дахь хажуугийн үзэгдэлтийн зай

2 𝑡1 𝑉85% 𝑉85% 2.5 ∙ 8085% 80285% + = + 3.6 254𝜑 3.6 254 ∙ 0.3 = 47.2 + 60.7 = 107.9м

𝑆=

2 𝑡1 𝑉85% 𝑉85% 2.5 ∙ 8085% 80285% + = + 3.6 254𝜑 3.6 254 ∙ 0.3 = 47.2 + 60.7 = 107.9м

4. Тойрог замын үзэгдэлтүүд Тойрог зам орох үеийн хамгийн бага үзэгдэлт

Тойрог уулзвар дээрх явган хүний гарц дээрх хажуугийн хамгийн бага үзэгдэлт

2 𝑡1 𝑉85% 𝑉85% 2.5 ∙ 8085% 80285% 𝑆= + = + 3.6 254𝜑 3.6 254 ∙ 0.3 = 47.2 + 60.7 = 107.9м

Д.Нинжбадам B201350904

𝑆бок =

𝑉𝑛 5 𝑆= 66,3 = 4.2м 𝑉𝑎 80

𝑉𝑎 – Автомашины тооцоот хурд, км/ц 𝑉п – Явган хүний тооцоот хурд, км/ц

- 12 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

ГУДАМЖ ЗАМЫН СҮЛЖЭЭНИЙ НЯГТРАЛ Миний хувьд зам талбай төлөвлөгдсөн хэсгийн нягтралыг олох сонирхолтой байсан тул 1км радиус бус 1км диаметр дотор орших замуудыг оруулан тооцсон болно. 𝐹 = 𝜋𝑟 2 = 3.14 ∙ 0.52 = 0.785км2

Нийт замын уртыг тодорхойлъё.

• • •

Гол гудамж замын урт L1=378.84+846.57=1225.41м=1.23км Дүүргийн чанартай гол гудамж замын урт L2=419.64+809.23+820.72+172.78+994.42+382.02+112.42+298.43+785.91+274.79=5070.36м=5.07км Орон сууц/Гэр хорооллын гудамж замын урт L3=267.91+407.53+463.39+154.63+183.50+542.87+385.30+501.36+572.37+621.43+655.35+677.69+214.08+285.67+207.26+ 190.80+285.67+163.30+149.54=6929.65м=6.93км

Уртыг замын ангиллын дарааллаар, хөндлөн замуудыг дээрээс доош, босоо замуудыг баруунаас зүүн чиглэлд тоо хэмжээг тооцон оруулав. Гудамж замын нягтралыг олъё. Зөвхөн Гол гудамж замыг оруулбал: ∑ 𝐿 1.23 + 5.07 𝑃= = = 8.02 𝐹 0.785 Оновчтой нягтрал (2.0-3.5км/км2)-с дариу 2-3 дахин их байгаа нь нэг бол гудамж замын ангиллыг буруугаар авсан, эс бол хэтэрхий нягтрал өндөртэй ашиггүй төлөвлөлттэй гэсэн үг болох нь.

Нийт замыг оруулбал: ∑ 𝐿 1.23 + 5.07 + 6.93 𝑃= = = 16.85 𝐹 0.785 Туслах гудамж замыг оролцуулах шаардлагагүй хэдий ч эндээс эдэлбэр газар дээрх гудамж зам хир их орон зайг эзэлж буй, хир их нягтралтайг харж болох юм.

ШУГАМАН БУС БАЙДЛЫН ИТГЭЛЦҮҮР 1 цэгт байгаа хүн 2 цэгт байгаа айлд зочлохыг хүсжээ. Хэрвээ тэдгээр 2 айл тал хөдөө байсан бол La=858.89м (агаарын зай) яваад очих байж, хот суурин автомашинаар зорчиход L=1150.03м явж хүрэх нь. К = 𝐿/𝐿𝑎 = 1150.03/858.89 = 1.34 буюу 34%-р их зам туулах аж.

Д.Нинжбадам B201350904

- 13 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

4. ГУДАМЖНЫ ХӨНДЛӨН ОГТЛОЛЫН ЭЛЕМЕНТҮҮД 4.1. ХӨДӨЛГӨӨНИЙ НЭГ ЗУРВАСЫН НЭВТРҮҮЛЭХ ЧАДВАР Хөдөлгөөний зурвасын нэвтрүүлэх чадварыг дараах томьёогоор олно. 𝑁𝑝 =

3600⋅𝑣 𝐿

⋅𝛼 =

3600⋅16.67 31.67

⋅ 0.60 = 1136.95 маш/цаг

𝑣, км/ц – Тооцоот хурд, 𝑣 = 60км/ц = 16.67м/с 𝐿, м – Тээврийн хэрэгслийн динамик хэмжээс, 𝐿 = 𝑙𝑝 + 𝑙𝑎 + 𝑙𝑡 + 𝑙б = 16.67 + 5 + 8 + 2 = 31.67м 𝑙𝑝 , м – Жолоочийн хариу үйлдэл үзүүлэх үед автомашины туулах зай; 𝑙𝑝 = 𝑣 ⋅ 𝑡 = 16.67 ⋅ 1 = 16.67м/с (Үүнд: t = 1c жолоочийн хариу үйлдэл үзүүлэх хугацаа) 𝑙𝑎 , м – Хөнгөн тэрэгний тооцоот урт, 𝑙𝑎 = 5м 𝑙б , м – Зогсож байгаа тээврийн хэрэгслийн хоорондох зай, 𝑙б = 2м 𝑙𝑡 , м – Урд ба хойд талын машины тоормосны зайн зөрүү, 𝑙𝑡 = 𝑙𝑡3 − 𝑙𝑡п = 28.72 − 20.72 = 8.00м 𝑙 3𝑇 =

𝑣2 16. 672 = = 28.72м 2 ⋅ 𝑔 ⋅ (𝜑 ± 𝑖 + 𝑓) ⋅ 𝑘𝑝 2 ⋅ 9.81 ⋅ (0.8 + 0.002 + 0.02) ⋅ 0.6

ϕ – Барьцалдалтын итгэлцүүр, ϕ = 0.8 𝑖 – Дагуу налуу, 𝑖 =0.002 f – Гулсалтын эсэргүүцлийн коэффициент, f = 0.02 𝑘𝑝 – арын машины жолооч яаралтай тусламжийн бус, харин ажлын тоормосны хэрэглээг харгалзан үзсэн коэффициент, 𝑘𝑝 = 0.6 𝑙𝑡п =

𝑣2 16. 672 ⋅ 𝑘Э = ⋅ 1.2 = 20.72м 2 ⋅ 𝑔 ⋅ (𝜙 + 𝑓 ) 2 ⋅ 9.81 ⋅ (0.8 + 0.02)

𝑘Э - Тоормосны ашиглалтын төлөв байдлын коэффициент, 𝑘Э = 1.2 𝛼 – Нэвтрүүлэх чадварын бууралтыг тооцсон итгэлцүүр 𝐿𝑛 ⋅ 𝑇ц 𝛼= 𝐿 𝑣 1 1 (𝑡3 + 𝑡ж ) ⋅ 𝐿𝑛 + 𝑣 [(𝑡𝑘 + 𝑡ж ) ⋅ ( 𝑛 + ⋅ ( + ) + 𝑡𝛥 )] 𝑣 2 𝑎 𝑏 420 ⋅ 81 = 0.60 420 16.67 1 1 (40 + 3) ⋅ 420 + 16.67 [(35 + 3) ⋅ (16.67 + 2 ⋅ (1.2 + 1.5) + 23)] Тц , с - Зохицуулалтын мөчлөгийн үргэлжлэх хугацаа =

Тц = 𝑡У + 2 ⋅ 𝑡ш + 𝑡н = 35 + 2 ⋅ 3 + 40 = 81с 𝑡н , 𝑡ш , 𝑡у - Ногоон, шар, улаан гэрлэн дохионы үе шатуудын үргэлжлэх хугацаа, 𝑡н = 40c, 𝑡ш = 3с, 𝑡у = 35c 𝑎, м/с² – Хурдлах үеийн хурдатгал, 𝑎 = 1.2м/с² 𝑏, м/с² - Тоормослох үеийн удаашрах хурдатгал, 𝑏 = 1.5м/с² 𝑡𝛥 , с - Гэрлэн дохионы өмнөх дундаж саатал 𝑡у + 2 ⋅ 𝑡ш 40 + 2 ⋅ 3 𝑡𝛥 = = = 23с 2 2 𝐿𝑛 - Зохицуулалттай уулзвар хоорондын зай, Миний төлөвлөж буй замын нийт урт 480м бөгөөд 2 үзүүрт дохиотой уулзвар гарц төлөвлөвөл 𝐿𝑛 = 420м болно.

Д.Нинжбадам B201350904

- 14 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

4.2. ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ЗУРВАСЫН ТОО Хөдөлгөөний шилжүүлсэн эрчмийг олбол: No

Авто машины төрөл

1.

Суудлын тэрэг Ачааны машин - 2т хүртэл Ачааны машин - 2-5т Ачааны машин - 5-8m Ачааны машин - 8-14m Жижиг автобус Том автобус

Хөдлөн бүрэлдэхүүн

Хэтийн төлөвийн эрчим

Шилжүүлэх коэф

71% 1,284 11% 199 4% 72 3% 54 2% 36 5% 90 4% 72 100% 1,808 Шаардлагатай хөдөлгөөний зурвасын тоог олбол: 𝑁прив 2396 𝑛= = = 2.1 → 4 𝑁р 1137

1.0 1.5 2.0 2.5 3.5 2.5 2.5 -

Шилжүүлсэн эрчим, машин/цаг 1,284 298 145 136 127 226 181 2,396

4.3. ЗОРЧИХ ХЭСГИЙН ӨРГӨН Замын зорчих хэсгийн өргөн нь: В = 𝑏 ⋅ 𝑛 = 3.25 ⋅ 2 + 3.75 ⋅ 2 = 14м 1-р эгнээгээр автобус явна гэж үзээд 3.75м-р авав.

4.4. ЯВГАН ЗАМЫН ӨРГӨН Явган хүний замын өргөнийг тодорхойлох: 𝑏тр = 𝑛тр ⋅ 0.75 + 𝑎 = 2.7 ⋅ 0.75 + 1.5 = 3.525 → 3.6м 𝑛тр - Явган хүний замын явган хүний хэсэг дэх замын хөдөлгөөний эгнээний тоо 𝑎 – Зорчих хэсэг ба явган зам хооронд тусгаарлах зурвас байхгүй үе өргөсгөх хэмжээ, 𝑎 = 1.5м 𝑎 - Явган зам барилгатай шууд тулсан үед өргөсгөх хэмжээ, 𝑎 = 1.5м 𝑁я 2712 𝑛тр = = = 2.7 𝑁1тр 1000 𝑁я - Явган зорчигчийн хөдөлгөөний хэтийн төлөв 𝑁1тр , хүн/цаг - Явган хүний замын нэг эгнээний багтаамж Нормоор хамгийн бага өргөнийг 𝑏тр = 2.25 гэж заасан хэдий ч явган хүний хөдөлгөөний эрчимд үндэслэн 𝑏тр = 3.6м-ээр төсөллөх болов. Гэвч энэхүү явган хүний хөдөлгөөн 2 талыг нийлүүлсэн тооллого байсан гэж үзвэл 𝑏тр = 1.8м -тэй 2 зам хажуу эгнээгээр төлөвлөх боломжтой. Дүүргийн чанартай энэхүү гол зам нь гэр хорооллын замуудыг холбосон зам бөгөөд гэр хорооллын хүн амын нягтаршил орон сууцны хорооллын нягтаршлаас харьцангуй бага тул ийнхүү 𝑏тр = 1.8м-н 2 явган замтай байхаар төлөвлөв.

Д.Нинжбадам B201350904

- 15 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

4.5. ГУДАМЖНЫ УУЛЗВАРЫН ТӨРӨЛ Туслах гудамж замтай огтлолцож буй хэсгийг зохицуулгагүй 1 түвшний уулзвар огтлолцол төлөвлөсөн бөгөөд нормын дагуу эргэлтийн радиусыг 8м-р авав.

5. ГУДАМЖ ЗАМЫН ТӨЛӨВЛӨЛТ, ДАГУУ БОЛОН ХӨНДЛӨН ОГТЛОЛ 5.1. ГУДАМЖ ЗАМЫН ТӨЛӨВЛӨЛТ Тус зам нь ямар нэг эргэлт, муруй байхгүй шулуун 468м зам юм.

5.2. ДАГУУ ОГТЛОЛ ТӨЛӨВЛӨЛТ

Д.Нинжбадам B201350904

- 16 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

5.3. ХӨНДЛӨН ОГТЛОЛ ТӨЛӨВЛӨЛТ Энгийн огтлол

Автобусны карматай хэсэг

5.4. УУЛЗВАР ОГТЛОЛЦЛЫН ХЭВТЭЭ ТӨЛӨВЛӨЛТ

Д.Нинжбадам B201350904

- 17 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

5.5. АВТО ЗАМЫН ТОНОГЛОЛ

• • • • •

Явган гарцтай хэсгүүдэд “Явган гарцын тэмдэглэгээ”-ын мэдээлэх тэмдэг Хурд сааруулагчтай хэсэгт “Хурд саагуур”-ын тэмдэг Автобусны буудалтай хэсэгт “Чиглэлийн тээврийн хэрэгслийн буудал”-ын мэдээлэх тэмдэг Хороолол дуусч буй хэсэг “Хорооллын төгсгөл”-ийн мэдээлэх тэмдэг Туслах гудамж замын хэсэгт “Зам тавьж өгнө” дарааллын тэмдэг байршуулав.

Д.Нинжбадам B201350904

- 18 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

6. БОСОО ТӨЛӨВЛӨЛТ

Босоо төлөвлөлтийг IndorCAD программын тусламжтай автоматаар гарган, ус цугларч буй талбайнуудаг тодорхойлов.

Д.Нинжбадам B201350904

- 19 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

7. ХУЧИЛТЫН ТООЦОО Энэхүү тооцоог хийхдээ ОДН 218,046-01-г баримтлан гүйцэтгэв.

7.1. СУУРЬ БОЛОН ХУЧЛАГЫН ШИЙДЭЛ Хучилтын хийцийн урьдчилсан шийдэл Дүүргйин чанартай гол гудамж зам тул Капитал хучилттай байхаар төлөвлөв. Урьдчилсан байдлаар дараах 2 төрлийн хучилт төлөвлөв.

I - Цементээр бэхжүүүлсэн буталсан хөрс, буталсан чулуун суурьтай I. Элэгдлийн үе Халуун жижиг ширхэгтэй, нянгт асфальтбетон хольц, Б-I марк, БНД 90/130 II. Хучлага Халуун том ширхэгтэй, сүвэрхэг асфальтбетон хольц, Б-I марк, БНД 90/130 III. Суурийн дээд үе Цементээр бэхжүүлсэн буталсан чулуун суурь IV. Суурийн доод үе Зохист ширхэгтэй хайрган суурь V. Суурийн нэмэлт үе Том ширхэгтэй элс Далангийн үе Хөнгөн шавранцар

II – Зохист найрлага бүхий хайрга, буталсан чулуун суурьтай I. Хучлага Халуун жижиг ширхэгтэй, нянгт асфальтбетон хольц, Б-I марк, БНД 90/130 II. Хучлага (8см) Харлуулсан дайрга III. Суурь дээд үе Зохист найрлага бүхий буталсан чулуун суурь IV. Суурийн доод үе Зохист найрлага бүхий хайрга дайрган суурь V. Суурийн нэмэлт үе (30см) Том ширхэгтэй элс Далангийн үе Хөнгөн шавранцар

7.2. ХУЧИЛТЫН ТООЦОО 1. ЗАМ ЦАГ УУРЫН БҮСЧЛЭЛ ДҮЙЦҮҮЛЭХ МУ-н Зам-цаг уурын бүсчлэлээр IIВ анги нь ОХУ-н III буюу Ойт хээрийн бүсийн уур амьсгал ба хөрсний нөхцөлтэй дүйж байна. Энэхүү бүс нь жилийн тодорхой хугацаанд хөрс чийглэгддэг ойт хээрийн бүс юм. Чийгшилтийн 2-р схемээр ажиллахаар сонгов.

2. ХӨДӨЛГӨӨНТ АЧААЛЛЫН ТООЦООНЫ ҮЗҮҮЛЭЛТҮҮД ТОДОРХОЙЛОХ Урьдчилсан сонголт, шийдлүүд Замын хөдөлгөөний зурвасын тоо 4 тул, Зурвасын коэф fпол=0.35 Замын хучилтын ашиглалтын хугацаан дахь хөдөлгөөний эрчим (20 жилийн дараа) хон хон 𝑁𝑚 = 𝑁𝑚 ∙ 𝑞 𝑚 = 1808 ∙ 1.0819 = 7803 маш/хон Төрөл бүрийн автомашинаас зорчих хэсэгт үйлчлэх тооцоот ачааллын шилжүүлсэн эрчим хон 𝑁𝑝зх = 𝑁𝑚 ∑ 𝑁𝑛 𝑆𝑛 = 7803 ∙ 0.1176 = 213 маш/хон

Төрөл бүрийн автомашинаас зорчих хэсгийн 1 зурваст үйлчлэх тооцоот ачааллын шилжүүлсэн эрчим зх 𝑁𝑝 = 𝑓пол 𝑁𝑚 = 0.35 ∙ 213 = 75 маш/хон Төрөл бүрийн автомашинаас зорчих хэсгийн зурваст үйлчлэх эрчмийг шилжүүлбэл: Ачааны тэрэгний төрөл 1 2 3 4 5 6 7

Суудлын тэрэг Ачааны тэрэг, Бага даац, 1-2тн Ачааны тэрэг, Дунд даац, 2-5тн Ачааны тэрэг, Хүнд даац, 5-8тн Ачааны тэрэг, Маш хүнд даац, 8тн-с дээш Жижиг автобус Том автобус Σ Д.Нинжбадам B201350904

Эзлэх хувь Ni 71% 11% 4% 3% 2% 5% 4% 100% - 20 –

Шилжүүлэх коэф Si 0.000 0.005 0.2 0.7 1.25 0.7 0.7 -

Шилжүүлсэн эрчим % 0.00% 0.06% 0.80% 2.10% 2.50% 3.50% 2.80% 11.76% ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Ашиглалтын явцад хучилтын бүтээцэд үйлчлэх нийт тооцоот ачаалал (Замын ашиглалтын хугацаанд) ∑ 𝑁𝑝 = 0.7𝑁𝑝 ∙ Кс ∙ 𝑇рдг ∙ 𝑘𝑛 = 0.7 ∙ 75 ∙ 45.76 ∙ 140 ∙ 1.49 = 498,133 = 4.9 ∙ 10^5 Кс – нийлбэрийн коэф-г олъё. Кс =

𝑞 𝑇сл − 1 1.0820 − 1 = = 45.76 𝑞−1 1.08 − 1

𝑇рдг – бүтээц хэв гажилтын тодорхойлогдсон төлөв байдалд ажиллах жилийн ажлын хоногийн тоог 8-р бүсээр авав. 𝑇рдг = 140 хоног 𝑘𝑛 – хөдөлгөөний эрчмийн дундаж хүлээлтээс нийт хөдөлгөөний хазайх магадлалыг тооцсон коэф, замын ангиллаас хамаарч дараах утгатай байна. 𝑘𝑛 = 1.49 Дүүргийн чанартай олон зурвастай гол замын нийт тооцоот ачааг 500,000-с багагүй авах ёстой тул цаашид тооцоонд дараах байдлаар авна. ∑ 𝑁𝑝 = 500,000

3. ТООЦООНЫ ҮР ДҮН, СОНГОЛТ Тооцоог IndorPavement 2022 программ хангамжийг ашиглаж тооцов. Хувилбар I – 87см

Хувилбар II – 93см

1. Нягт асфальтбетон – 3см

1. Нягт асфальтбетон – 5см

2. Сүвэрхэг асфальтбетон – 4см

2. Харлуулсан дайрга – 8см

3. Цементээр бэхжүүлсэн буталсан чулуун суурь – 20см

3. Зохист найрлага бүхий буталсан чулуу – 20см

4. Цементээр бэхжүүлсэн хөрсөн суурь – 20см

4. Зохист найрлага бүхий хайрган суурь – 20см

5. Том ширхэгтэй элс – 40см

5. Том ширхэгтэй элс – 40см

Д.Нинжбадам B201350904

- 21 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

1м урт зорчих хэсэг (15м)-ийн хучилтын зардал Хувилбар 1, 2-т харгалзан 1.81, 1.80 тэрбум буюу төдийлөн ялгаагүй байгаа тул орон нутгийн материалын олдоц зэргийг харгалзан аль ч хувилбараар шийдвэрлэх боломжтой.

Дор тооцооны үзүүлэлтийг хүснэгтээр харуулав. Товч тооцоог хавсралтаас үзнэ үү.

V1 – Хувилбар 1

V2 – Хувилбар 2

Д.Нинжбадам B201350904

- 22 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

8. ДҮГНЭЛТ Хотын зам I хичээлээр өгөгдсөн даалгаврын хүрээнд 500м орчим дүүргийн чанартай гол зам төлөвлөлөө. Төлөвлөж буй суурийн газрын Зам-цаг уурын мэдээллийг цуглуулж, замын техникийн үзүүлэлтүүдийг тодорхойлж, төлөвлөлтөд бэлтгэснээр төсөл эхэлсэн. Нормын дагуу үзэгдэлтийг авахаас гадна онолын тооцооны дагуу хотын замын янз бүрийн үзэгдэлтүүдийг тооцож үзлээ. Суурийн газрын Хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу Авто замын сүлжээний нягтрал, Шугаман бус байдлын итгэлцүүрийг тодорхойлж, тухайн хэсгийн гудамж замууд үр ашигтай зам эсэхэд дүгнэлт хийв. Улмаар тооцоот хурд, замын өгөгдлүүдэд үндэслэж хөдөлгөөний нэг зурвасын нэвтрүүлэх чадварыг тодорхойлон автомашин ба явган хүний ачаалалд харьцуулан шаардлагатай зурвасын тоог тодорхойлсон. Ингэснээр бид трасс татах өгөгдлүүд бэлэн болсон. Трасс төлөвлөлтийг хийж, дагуу, хөндлөн огтлолыг хийлээ. Улмаар хучилтын тооцоог хийж, зурагт тусгав. Улмаар хөдөлгөөний зохицуулалтыг хийх тэмдэг, тэмдэглэгээ, тоноглолуудыг хийлээ. Энэхүү хичээлийг судалж, курсын төслийг гүйцэтгэснээр Хотын замын орон нутгийн замаас ялгагдах онцлогуудыг ойлгож, илүү цаашид судлах, дадлагажих ёстой юм байна гэж үзэж байна.

9. НОМ ЗҮЙН ЖАГСААЛТ 1.

2.

3.

4.

5.

Хичээлийн лекц, семинарын материал. С.Батсүх, 2023 он. АЗУАГН 2.01.01-2004. Авто замын уур амьсгал, геотехникийн нөхцөл. ЗЗБНбД 22-004-2016. Авто зам төсөллөх. БНбД 32-01-06. Хот суурины гудамж, зам төлөвлөлт. Курсын төслийн жишээ материал

Д.Нинжбадам B201350904

- 23 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

10. ХАВСРАЛТ – 3D ЗУРАГЛАЛ

Д.Нинжбадам B201350904

- 24 –

ХОТЫН ЗАМ I Багш С.Батсүх

Расчёт конструкции дорожной одежды Исходные данные Название объекта: Хуримтлуулагч зам Раи он проектирования: Хөвсгөл аи маг, Хатгал сум Выполняемые расче ты: На упругии прогиб, сдвиг, изгиб, стат. нагрузку, морозоустои чивость, дренаж Дорожно-климатическая зона: III - подзона 1 Схема увлажнения: Схема 2 Расче тная влажность грунта Wр: 0.70 Коэффициент уплотнения грунта: 0.97 Глубина промерзания дорожнои конструкции, м:4.14 Двускатныи профиль: Продольныи уклон i, ‰: 30.00 Поперечныи уклон дренирующего слоя i, ‰: 20.00 Kр (коэффициент снижения притока воды): 1.00

Проектные данные Техническая категория дороги: Тип дорожнои одежды: Заданная наде жность Kн: Срок службы между кап. ремонтами Tсл, лет: Ширина проезжеи части, м: Расчётная нагрузка Давление в шине p, МПа: Диаметр отпечатка шины D (дин.), см: Диаметр штампа неподвижного колеса, см: Статическая нагрузка на ось Q, кН: Суммарное число приложений нагрузки Суммарное число приложении нагрузки: Тип участка дороги: Число полос движения (в обе стороны): Номер расче тнои полосы от обочины: Расче тное количество днеи в году Tрдг: Показатель изменения интенсивности: Приведе нная интенсивность на первыи год службы: Расче тная скорость движения, км/ч:

II категория Капитальныи 0.95 20 14.0 0.60 39.00 34 115.00 500000 Полоса движения 4 1 140 1.08 322 60

V1 Конструктивный слой № 1: 3.0 см Асфальтобетон горячеи укладки плотныи I марки, из щебе ночнои (гравии нои ) смеси типа А, марка битума БНД/БН-90/130 Конструктивный слой № 2: 4.0 см Асфальтобетон горячеи укладки пористыи I марки из мелкозернистои щебе ночнои (гравии нои ) смеси марка битума БНД-90/130 Конструктивный слой № 3: 20.0 см Cмеси щебе ночно-гравии но-песчаные и крупнообломочные грунты (оптимальные), обработанные цементом, по прочности соответствующие марке 40 Конструктивный слой № 4: 20.0 см Cмеси щебе ночно-гравии но-песчаные и крупнообломочные грунты (неоптимальные), обработанные цементом, по прочности соответствующие марке 20 Конструктивный слой № 5: 40.0 см Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Грунт земляного полотна Cуглинок ле гкии Общая цена варианта = 1,810,050.00 мян.төг на все м участке проектирования (15.00× 1000 = 15,000 м²) Результаты расчёта на упругий прогиб Поверхностныи модуль упругости Eпов = 291.0 МПа Требуемыи модуль упругости Eтр = 220.0 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 1.320 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.200 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 10%

Результаты расче та на сдвигоустои чивость Конструктивный слой № 5 Параметры материала Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Угол внутреннего трения φ = 30.1 ° Сцепление cn = 0.003 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 35.0 ° Коэффициент деформации Kд = 4.5 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 508.38 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 81.62 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0021 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 47.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.02759 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.017 МПа Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.04388 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 2.650 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Коэффициент усиления α = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 165% Грунт земляного полотна Параметры материала Cуглинок ле гкии Угол внутреннего трения φ = 6.0 ° Сцепление cn = 0.006 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 17.8 ° Коэффициент деформации Kд = 1.0 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 334.41 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 40.64 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0020 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 87.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.01658 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.010 МПа Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.01168 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 1.170 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Коэффициент усиления α = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 17%

Результаты расче та на сопротивление при изгибе Параметры материала Асфальтобетон горячеи укладки пористыи I марки из мелкозернистои щебе ночнои (гравии нои ) смеси марка битума БНД-90/130 Нормативное сопротивление веснои R0 = 7.80 МПа Усталостныи показатель степени m = 4.0 Коэффициент различия α = 7.6 Коэффициент снижения прочности k2 = 0.8 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости монолитных слое в Ев = 2800.00 МПа Поверхностныи модуль упругости нижнего слоя в пакете монолитных слое в Еобщ = 248.03 МПа Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 7.0 см Коэффициент Kв (двубалонное колесо) = 0,85 Коэффициент усталостного разрушения k1 = 0.29 Наибольшее растягивающее напряжение σr = 0.943 МПа Прочность материала при изгибе Rn = 1.478 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 1.568 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 57%

Результаты расче та на сдвигоустои чивость при статическои нагрузке Конструктивный слой № 5

Параметры материала Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Стат. cцепление cn ст = 0.004 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 35.0 ° Коэффициент деформации Kд = 4.5 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 473.62 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 81.62 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0021 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 47.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.01875 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.011 МПа Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.04838 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 4.300 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 330% Грунт земляного полотна Параметры материала Cуглинок ле гкии Стат. cцепление cn ст = 0.019 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 17.8 ° Коэффициент деформации Kд = 1.0 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 315.63 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 40.64 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0020 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 87.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.00973 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.006 МПа Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.02468 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 4.230 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 323%

Результаты расче та на морозоустои чивость Глубина грунтовых вод (от низа дорожнои одежды) Hy≈3.00 м Коэффициент уче та уровня грунтовых вод Кугв = 0.57 Пучинистость грунта - Группа 3 (пучинистыи ) Коэффициент уче та нагрузки от вышележащих слое в Кнагр = 0.80 Коэффициент, зависящии от расче тнои влажности грунта Квл = 1.10 Коэффициент, зависящии от уплотнения слоя Кпл = 1.20 Коэффициент уче та гранулометрии основания Кгр = 1.30 Величина морозного пучения при усредне нных условиях Lпуч.ср. = 8.57 см Ожидаемая пучинистость грунта 6.67 см > допустимои 4.00 см Термическое сопротивление дорожнои одежды Rод(о) = 0.25 м²*К/Вт Требуемое термическое сопротивление дорожнои одежды Rод(тр) = 0.31 м²*К/Вт Коэффициент, учитывающии срок службы дорожнои одежды Код = 1.00 Коэффициент, учитывающии схему увлажнения Кувл = 1.00 Коэффициент, зависящии от расче тнои влажности грунта Квл = 1.10 Понижающии коэффициент, учитывающии дорожно-климатическую зону δ = 0.90 Приведе нное термическое сопротивление Rпр = 0.34 м²*К/Вт Коэффициент Спуч = 0.70 Коэффициент Ср = 0.65 Морозозащитныи слои имеет достаточную толщину 40.0 см (требуется≥ 12.2 см)

Результаты расче та дренирующего слоя Параметры дренирующего слоя Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Толщина слоя, насыщенного водои hнас = 27 см Дополнительная толщина слоя hзап = 10 см Коэффициент фильтрации Кф = 2.2 м/сут Пористость n = 0.32 Параметры грунта Cуглинок ле гкии

Расче тное значение притока воды в дренирующии слои на 1 м² за сутки Qp = 0.00 м³/м² Приток воды в основание за сутки q = 2.0 л/м² Коэффициент гидрологического запаса Кг = 1.00 Коэффициент "пик" Кп = 1.40 Коэффициент, учитывающии накопление воды в местах изменения продольного уклона, Квог = 1.00 Длина пути фильтрации L = 7.0 м Полная толщина дренирующего слоя = 36.64 см Дренирующии слои имеет достаточную толщину 40 см (требуется≥ 37 см)

Результаты расче та колеи ности Суммарное число приложении расче тнои нагрузки Nс = 90739.3 Остаточная деформация слоя № 2 h = 0.1 cм слоя № 3 h = 0.1 cм слоя № 4 h = 0.1 cм слоя № 5 h = 0.3 cм грунта hг = 0.9 cм Износ покрытия Dи = 0.8 cм Общая глубина колеи hобщ = 1.6 cм Допустимая глубина колеи hд = 3.0 cм Предельно допустимая глубина колеи hпр = 3.5 cм Запас = 1.9 см

V2 Конструктивный слой № 1: 5.0 см Асфальтобетон горячеи укладки плотныи I марки, из щебе ночнои (гравии нои ) смеси типа А, марка битума БНД/БН-90/130 Конструктивный слой № 2: 8.0 см Щебень че рныи для основании , уложенныи по способу заклинки Конструктивный слой № 3: 20.0 см Щебень фракционированныи 40..80 (80..120) мм легкоуплотняемыи с заклинкои фракционированным мелким щебнем Конструктивный слой № 4: 20.0 см Cмеси гравии ные с непрерывнои гранулометриеи С4 - 80 мм (для основании ) Конструктивный слой № 5: 40.0 см Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Грунт земляного полотна Cуглинок ле гкии Общая цена варианта = 1,803,750.00 мян.төг на все м участке проектирования (15.00× 1000 = 15,000 м²) Результаты расчёта на упругий прогиб Поверхностныи модуль упругости Eпов = 273.9 МПа Требуемыи модуль упругости Eтр = 220.0 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 1.240 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.200 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 3%

Результаты расче та на сдвигоустои чивость Конструктивный слой № 5 Параметры материала Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Угол внутреннего трения φ = 30.1 ° Сцепление cn = 0.003 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 35.0 ° Коэффициент деформации Kд = 2.0 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 399.06 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 81.62 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0019 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 53.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.02576 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.015 МПа

Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.02000 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 1.290 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Коэффициент усиления α = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 29% Грунт земляного полотна Параметры материала Cуглинок ле гкии Угол внутреннего трения φ = 6.0 ° Сцепление cn = 0.006 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 17.8 ° Коэффициент деформации Kд = 1.0 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 283.33 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 40.64 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0019 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 93.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.01616 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.010 МПа Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.01179 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 1.220 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Коэффициент усиления α = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 22%

Результаты расче та на сопротивление при изгибе Параметры материала Асфальтобетон горячеи укладки плотныи I марки, из щебе ночнои (гравии нои ) смеси типа А, марка битума БНД/БН-90/130 Нормативное сопротивление веснои R0 = 9.50 МПа Усталостныи показатель степени m = 5.0 Коэффициент различия α = 6.3 Коэффициент снижения прочности k2 = 0.9 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости монолитных слое в Ев = 3600.00 МПа Поверхностныи модуль упругости нижнего слоя в пакете монолитных слое в Еобщ = 232.52 МПа Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 5.0 см Коэффициент Kв (двубалонное колесо) = 0,85 Коэффициент усталостного разрушения k1 = 0.46 Наибольшее растягивающее напряжение σr = 1.219 МПа Прочность материала при изгибе Rn = 3.416 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 2.803 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 180%

Результаты расче та на сдвигоустои чивость при статическои нагрузке Конструктивный слой № 5 Параметры материала Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Стат. cцепление cn ст = 0.004 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 35.0 ° Коэффициент деформации Kд = 2.0 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 386.79 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 81.62 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0019 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 53.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.01760 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.011 МПа Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.02200 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 2.080 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 108%

Грунт земляного полотна Параметры материала Cуглинок ле гкии Стат. cцепление cn ст = 0.019 МПа Стат. угол внутреннего трения φст = 17.8 ° Коэффициент деформации Kд = 1.0 Параметры двухслойной модели Средневзвешенныи модуль упругости верхних слое в Ев = 276.34 MПа Модуль упругости на поверхности расче тного слоя Ен = 40.64 MПа Средневзвешенныи удельныи вес верхних слое вγ = 0.0019 кг/см³ Глубина расположения расче тного слоя Zоп = 93.0 см Удельное активное напряжение сдвига τ = 0.00940 МПа Расче тное активное напряжение сдвига T = 0.006 МПа Предельное активное напряжение сдвига Tпр = 0.02479 МПа Расче тныи коэффициент прочности Kрасч = 4.400 Требуемыи коэффициент прочности Kтр = 1.000 Запас прочности (Kрасч-Kтр)/Kтр*100% = 340%

Результаты расче та на морозоустои чивость Глубина грунтовых вод (от низа дорожнои одежды) Hy≈3.00 м Коэффициент уче та уровня грунтовых вод Кугв = 0.57 Пучинистость грунта - Группа 3 (пучинистыи ) Коэффициент уче та нагрузки от вышележащих слое в Кнагр = 0.80 Коэффициент, зависящии от расче тнои влажности грунта Квл = 1.10 Коэффициент, зависящии от уплотнения слоя Кпл = 1.20 Коэффициент уче та гранулометрии основания Кгр = 1.30 Величина морозного пучения при усредне нных условиях Lпуч.ср. = 7.90 см Ожидаемая пучинистость грунта 6.14 см > допустимои 4.00 см Термическое сопротивление дорожнои одежды Rод(о) = 0.43 м²*К/Вт Требуемое термическое сопротивление дорожнои одежды Rод(тр) = 0.29 м²*К/Вт Коэффициент, учитывающии срок службы дорожнои одежды Код = 1.00 Коэффициент, учитывающии схему увлажнения Кувл = 1.00 Коэффициент, зависящии от расче тнои влажности грунта Квл = 1.10 Понижающии коэффициент, учитывающии дорожно-климатическую зону δ = 0.90 Приведе нное термическое сопротивление Rпр = 0.33 м²*К/Вт Коэффициент Спуч = 0.70 Коэффициент Ср = 0.64 Морозозащитныи слои имеет достаточную толщину 40.0 см (требуется≥ 18.1 см)

Результаты расче та дренирующего слоя Параметры дренирующего слоя Песок крупныи с содержанием пылевато-глинистои фракции 0% Толщина слоя, насыщенного водои hнас = 27 см Дополнительная толщина слоя hзап = 10 см Коэффициент фильтрации Кф = 2.2 м/сут Пористость n = 0.32 Параметры грунта Cуглинок ле гкии Расче тное значение притока воды в дренирующии слои на 1 м² за сутки Qp = 0.00 м³/м² Приток воды в основание за сутки q = 2.0 л/м² Коэффициент гидрологического запаса Кг = 1.00 Коэффициент "пик" Кп = 1.40 Коэффициент, учитывающии накопление воды в местах изменения продольного уклона, Квог = 1.00 Длина пути фильтрации L = 7.0 м Полная толщина дренирующего слоя = 36.64 см Дренирующии слои имеет достаточную толщину 40 см (требуется≥ 37 см)

Результаты расче та колеи ности Суммарное число приложении расче тнои нагрузки Nс = 90739.3 Остаточная деформация слоя № 1 h = 0.1 cм слоя № 2 h = 0.0 cм слоя № 3 h = 0.3 cм слоя № 4 h = 0.5 cм

слоя № 5 h = 0.3 cм грунта hг = 0.9 cм Износ покрытия Dи = 0.8 cм Общая глубина колеи hобщ = 1.8 cм Допустимая глубина колеи hд = 3.0 cм Предельно допустимая глубина колеи hпр = 3.5 cм Запас = 1.7 см