OĐĐASAT . SAERNIE . NYHETER
Nr 10 . njukčamánu. 2019 . NOK 25
Masá jápmá vuoiŋŋašvardimii – Musihkka lea mu terapiija
SÁMi ođasmagasiidna . 10 . 2019
Dehálaš vuolláičállin vaikko ii geatnegahte Mannan vahku vuolláičálle Álttá suohkan ja Sámediggi ovttasbargošiehtadusa. Sámedigge presideanta Aili Keskitalo njuorrasii. Dat ii leat imaš, go dán soahpamuša suhkan gáddái lea ádjánan logi jagi. Dál lea Sámedikkis ovttasbargošiehtadus maiddái Áltá suohkaniin. Dál nannegohtet suohkanis sámegiela. Earret eará ásahit ođđa sámi mánáidgárddi ja oahpaheaddjit Álttás besset liigeoahpu gazzat oahppan dihte sámegiela ja sámi kultuvrra. Sámegielagat galget maid beassat sámástit almmolašvuođain. Ovdalaččas lea Sámedikkis ovttasbargošiehtadus sihke Osloin, Romssain ja Bådådjuin. Earet dan lea Sámedikkis ovttasbargošiehtadus Trøndelága ja Finnmárkku fylkkagielddain. Dasa lassin gullet 13 gieldda sámi giellahálddašanguvlui. Sámedikki ovttasbargošiehtadusat eai geatnegahte sámegiela hárrái seamma láhkai go giellahálddašanguovllu šiehtadusat. Giellahálddašanguovllut leat geatnegahtton čađahit soahpamuša. Ovttasbargošiehtadus fas ii geatnegahte, muhto soahpamušain celket ahte eaktodáhtolaččat dáhttot nannet ja ovddidit sámegiela ja sámi kultuvrra. Vaikko ovttasbargošiehtadus ii geatnegahte, de eahpitkeahttá leat ovttasbargošiehtadusat gávpogiiguin dehálaččat. Sihke Oslos, Romssas ja Bådådjos leat sámegiel fálaldagat lassánan. Álttá suohkan lea stuora sámi suohkan. Doppe leat 300 mánás sámegieloahpahus skuvllas. Vaikko livččiimet vuordán ahte Áltá geatnegahttá iežas giellahálddašanguovllu šiehtadusain, de ovttasbargošiehtadus lea buoret go dušši. Dát soahpamuš ii oainnat lean diehttelas. Sámediggi ja sámi álbmot Álttás leat logi jagi juo bargan šiehtadusa ovdii. Soahpamuš mearkkaša olu mánáid boahtteáigái. Obbalohkái Álttá suohkana sámiide lea šiehtadus hirbmat dehalaš. Ja gii diehtá mii boahtteáiggis dáhpáhuvvá. Soaitá Áltá muhtun čáppa beaivvi laktásit sámi giellahálddašanguvlui, go fuomášit ahte ii sámi kultuvra, giella ja álbmot leat váralaš earáide, muhto baicce riggodahkan. ANNE BERIT ANTI
Redaktevra . Redaktööre . Redaktør
SÁMi ođasmagasijne saemien saernieh jïh kreejnije tjaalegh åtna noerhte- jïh åarjelsaemien gïelesne jïh daaroen.
SÁMi ođasmagasiidna lea ođas- ja čiekŋudeaddji magasiidna mii ilbmá oktii vahkkui davvisáme-, oarjelsáme- ja dárogillii.
SÁMi ođasmagasiidna inneholder samiske nyheter og fordypende artikler på nordog sørsamisk, samt norsk.
Almmusteaddji . Utgiver: iSÁMi.Press AS ,Pb. 15 N-9735 Kárášjohka / Karasjok, Mobil: +47 906 242 96 info@samimag.no . www.samimag.no . FB facebook.com/sami.magasiidna . Twitter @sami_magasiidna Váldodoaimmaheaddji . Redaktööre . Redaktør: Anne Berit Anti, Mobil:+47 482 93 362, anneberit@samimag.no Hábmen . Hammoedimmie . Grafisk design: Nils Egil Gaup Prentehus: Trykkeri: Fagtrykk Idé AS Trøndelag Fylkeskommune: avd. kultur og regional har gitt støtte til utgivelse av sør-samisk innhold. ISSN: 2535-4221
PFU: The magazine is produced according to the Ethical Code of Practice for the Norwegian Press, and the Rights and Duties of the Editor 2
OĐĐASAT . SAERNIE . NYHETER
SÁMi ođasmagasiidna . 10 . 2019
Sáhtat váikkuhit sámi oahppoplánaide
Sámediggeráđđi Mikkel Eskil Mikkelsen sávvá olusat celket oaiviliiddaset oahppoplánaide. Govven: Torgrim Halvari
Dál leat vuođđo- ja joatkkaskuvlla ođđa oahppoplánaárvalusat gulaskuddamis. Nu maiddái sámi skuvlla, sámi gielaid ja sámi parallealla seammaárvosaš oahppoplánat. – Mii háliidit ahte nu olusat go vejolaš buktet gulaskuddancealkámušaid, dadjá sámediggeráđđi Mikkel Eskil Mikkelsen.
teallima ja vuoigatvuođaid birra. Leat ain olu sámi mánát ja nuorat geat vásihit váivves cealkámušaid ja heajos guottuid sin vuostá, mii doaivvu mielde boahtá das ahte váilu diehtu sápmelaččaid birra.
mielddisbuktá ahte ferte heivehit oahpahusa nu ahte vuođđun leat sámi árvvut, sámi gielat, kultuvra ja servodateallin. – Sámediggái lea hui dehálaš ahte sámi skuvllat ja earát buktet cealkámušaid das ahte leatgo sámi gielat, kultuvra ja árvvut sajáiduhtton buori vuogi mielde sámi giela ja sámi parallealla seammaárvosaš oahppoplánain, loahpaha Mikkelsen.
– Mii fertet bargat dan ovdii ahte oahppoplánat šaddet buorren reaidun máhtu loktet, mii fas eastada negatiivvalaš cealkámušaid ja guottuid. Sámedikki bealis lea leamaš stuora Danne dárbbašit mii cealkámušaid fuomášupmi dasa ahte sámi sisdo- ahte leago sámi sisdoallu doarvái alu oččodit oahppoplánaide, sihke bures vuhtiiváldojuvvon našunála oahppoplánain, dadjá Mikkelsen našunála ja sámi plánaide. preassadieđáhusas. Gulaskuddanáigemearri lea geassemánu 18. beaivvi 2019. Dáhttut eastadit guottuid Máhttodepartemeanta mearriSámediggái lea leamaš dehálaš ahte Nannet sámi sisdoalu da oahppoplánaid 2019 čavčča ja buot oahppit Norggas galget oažžut doarvái máhtu sápmelaččaid birra, ámi oahppoplánain galgá leat dat váldojuvvojit adnui go skuvla sámi historjjá, kultuvrra, servoda- nannejuvvon sámi sisdoallu, mii álgá čakčat 2020.
3