OĐĐASAT . SAERNIE . NYHETER
Cavgil midjiide! info@samimag.no
Nr 05 . guovvamánu . 2019 . NOK 25
– SÁVVAT BUORET DILI OĐĐA ŠIEHTADUSAIN MUHTO NBR II JÁHKE DILI BUORRÁNIT
Rahpet Nussira ruvkedoaimmaid
Ođđa sámi designer hirpmástuhttá
Loahpahedje sámi vahku heargesprinttain guovdu gávpoga
SÁMi ođasmagasiidna . 05 . 2019
Leago ráđđehus dolvvodeame min gáđohussii? Seamma beaivvi go Norgga boazosápmelaččaid riikkasearvi njuovvá stáda ođđa boazodoallošiehtadusa fálaldaga, de stáda addá Nussirii lobi álggahit ruvkedoaimmaid. Hirpmahuhtti, muhto duohta dilli. Stáhta fállá 70 miljovnna kruvnno unnit doarjaga boazodoallošiehtadusa bokte, go maid NBR lea gáibidan, iige fuolaše šiehtadussii NBR vuoruhemiid. Seamma šiehtadusas namuhit ahte dáhttot ain ráŋggáštit sin, geat boazologuin billistit guohtuneatnamiid. Ráđđehus dáhttu maid gozihišgoahtit boazodolliid bohccuid digitála mearkumiin, vai nagodit álkibut gozihit boazologu seammás go sáhttet duođaštit man olu bohccuid boraspire speadjá. Ráđđehus lohká ahte boazologu ferte doalahit dássedis dásis, amaset eatnamat guorbat. Seammás Ráđđehus rivve guohtoneatnamiid bihtáid mielde. Ja masa? Juo, sii dáhttot ovddidit ealáhusaid Sámi guovlluin. Sii dáhttot bieggamilluid ja ruvkkiid. Eaige mieđa ahte stáda ieš goarida eatnamiid. Stáhta oaivvilda ahte lea sadji sihke boazodolliide ja industriija ealáhusovdáneapmái. Ellinor Marita Jåmas lea sihkkarit lossa bargu šiehtadallat stádain, go diehtá ahte stáda ii fuola NBR vuoruhemiid šiehtadussii. Makkár boahtteáigi de lea, jos stáda duođasge ii dáhto vuoruhit nuoraid boazodoalus? Lean ilus go mis leat ovddasteaddjit geat garrasit barget sámi áššiid ovdii. Lean ilus go Sámediggi lea bárisin vuosttildeamen stáda nuoskkidemiid. Lean ilus go sii áŋgirit barget min buohkaid ovddas. Norgga stáda boazodoallopolitihkka ii jeage čázi ovdal go heitet goddimis min vuonaid ja billisteames boazoguohtoneatnamiid bieggamillopárkkaiguin. Easkka go dainna heitet, de sáhttit čohkkedit ja digaštallat boazodoalu albma láhkai. Šattaš go dat goassege, dan eat dieđe. Mii aŋkke vuorddašat dál válggaid ja sávvat eará fámu Stuorradiggái, go otná Ráđđehus ii daga eará go goarida sámi kultuvrra.
ANNE BERIT ANTI
Redaktevra . Redaktööre . Redaktør
SÁMi ođasmagasijne saemien saernieh jïh kreejnije tjaalegh åtna noerhte- jïh åarjelsaemien gïelesne jïh daaroen.
SÁMi ođasmagasiidna lea ođas- ja čiekŋudeaddji magasiidna mii ilbmá oktii vahkkui davvisáme-, oarjelsáme- ja dárogillii.
SÁMi ođasmagasiidna inneholder samiske nyheter og fordypende artikler på nordog sørsamisk, samt norsk.
Almmusteaddji . Utgiver: iSÁMi.Press AS ,Pb. 15 N-9735 Kárášjohka / Karasjok, Mobil: +47 906 242 96 info@samimag.no . www.samimag.no . FB facebook.com/sami.magasiidna . Twitter @sami_magasiidna Váldodoaimmaheaddji . Redaktööre . Redaktør: Anne Berit Anti, Mobil:+47 482 93 362, anneberit@samimag.no Hábmen . Hammoedimmie . Grafisk design: Nils Egil Gaup Prentehus: Trykkeri: Fagtrykk Idé AS Trøndelag Fylkeskommune: avd. kultur og regional har gitt støtte til utgivelse av sør-samisk innhold. ISSN: 2535-4221
PFU: The magazine is produced according to the Ethical Code of Practice for the Norwegian Press, and the Rights and Duties of the Editor 2
SÁMi ođasmagasiidna . 05 . 2019
OĐĐASAT . SAERNIE . NYHETER
RAHPET NUSSIRA RUVKEDOAIMMAID
Ráđđehus illuda ealáhusovdáneami dihte, muhto Sámediggi lea hirpmahuvvan. – Dát goddá vuona, váruha sámediggeráđi Silje Muotka. Gova: Fálesnuori gielda
Ráđđehus ii guldalan Sámedikki. Dál suvvet Nussirii álggahit ruvkedoaimmaid ja ruvkebázahusaid gurret njuolgga vutnii. ČÁLLÁN: MÁRGGET JON BIRET ÁMMUNA ÁNNE BIRET, ÁNNE BIRET ANTI Ráđđehus ávvuda ealáhusovdáneami ja Fálesnuori ođđa bargosajiid geažil, muhto Sámediggi lea hirpmahuvvan.
Nussira ruvkedoaimmaid leat máŋggas váruhan, go plánejit ruvkebázahusaid rádjat Riehpovuona bodnái. Vaikko Nussira ruvkedoaimmahagas lohket, ahte bázahusaid vurken – Ráđđehus goddá dál vuona. vutnii ii billis vuona, de eai In oba ipmir ge movt dan leat Sámedikkis loga dan duohtan. oba nagodan ge mearridit. Mu čalbmái čuohcá ahte Ráđđe- – Sii illudit 150 bargosaji ovdhus ii guldal Sámedikki, lohká das. Mun fas jáhkán ahte dat sámediggeráđi Silje Muotka. eai leat go oanehis botta bar-
gosajit. Ráđđehus han galggašii baicce suddjet bargosajiid mat leat juo guovllus. Dát ii billis dušše vuona, muhto maiddái mearrasámi ja boazodoalu ovdii, lohká beahtahallan Muotka ja lohká Sámedikki dál guoddalit mearrádusa Gonagasa dássái. Luonddugáhttensearvvit dieđihit ahte čađahit akšuvnnaid. 3