OĐĐASAT . SAERNIE . NYHETER
Nr 03 . guovvamánu . 2019 . NOK 25
LIHKKU BEIVVIIN, OAPPÁT JA VIELJAT!
Sámediggepresideanttas Skábmagovat duođalaš ja dehálaš dehálaš arena doaibma ONs filbmadahkkiide
Elen Marianne Utsi čájeha su vuogi biđđit.
SÁMi ođasmagasiidna . 03 . 2019
Lihkku beivviin, oappát ja vieljat! Ledjen bidjan mihttomeari eanaš Sámi álbmotbeaivvi doaluid almmuhit magasiidnii. Ii danne go lea unnán diehtojuohkin sosiálamediain, muhto oahpásnuvvan dihte guovlluide, gos sámit orrot. Miellagiddevaš han maid lea oaidnit movt ávvudit gos. Lean njulgestaga juo rámis man olu doalut leat miehtá Sámi ja man olu guovlluin sámit ásset. Sápmi ii leat dušše Kárášjohka, Anár, Tromsa ja Oslo. Sápmi lea buot vuonain, juohke čiegas ja sápmelaš ivdne ja váikkuha servodaga. Jus eai váikkuhivčče, de eai livčče sátnejođiheaddjit fuomášan sin ja doallan beaivesárdni álbmotbeaivvi doaluid oktavuođas. Sámi álbmotbeaivvi levgejit sámi čáppa ivnniiguin. Mii beassat illudit, herskostallat ja ovttastallat. In mun dál vikkat eisege ahte Sápmi lea nu ovdánan ahte dál de leat juo ovttadássásaččat min riikkahearráiguin, muhto duođaid oaivvildan ahte mii leat rievttes geainnu alde. Sápmi lea olu ovdánan ja juohke lávkkáš, man gállit, lea ávkin man nu láhkai. Mannan vahku lea min iežamet presideanta johtán Parisas New Yorkii ja fas Sápmái. Son lea leamaš mielde váikkuheame Ovttastuvvan Našuvnnaid 2019 eamiálbmotjagi hábmemii. Lea stuora dáhpáhus ja dat lea maid lávki ovddasguvlui. Su daguid ON:s oidnet ja fuomášit. Son bargá sámiid ja eará eamiálbmogiid ovdii. Mii oaidnit movt Dronnet Sonja lea beroštan sámi áššiin, ja čáhkkehan áiggi deaivvadit Máret Ánne Sarain, gii lea rahčame vieljas vuoigatvuođaid ovddas. Mii oaidnit ahte Dronnet Sonja lea dieđihan ahte son ja Ruvdnoprinsa searvaba Sámi álbmotbeaivvi doaluide Oslos. Lea somá oaidnit olu doaluid, olu dáhpáhusaid - muhto okta ášši givssida. Norgga ođđa Ráđđehusa joavkogovva. Buohkat sevdnjes gárvvuiguin. Dego hávdádussii jođus. Mii diehtit sin boazodoallopolitihka ja ahte ii leat dáhttu čuovvulit ON cealkámušaid. Mii diehtit movt Ovddádusbellodat dáhtošii Sámedikki heaittihit. Mii diehtit ahte Erna Solberg čevllohallá Davviguovlluin. Ii min dihte, muhto min eatnamiid riggodagaid dihte, maiguin son dáhttu ávkkástallat. Sávan joavkogova rievdat dađistaga. Sávan ahte joavkogovvii ihtet fas gávttehasat, juobe čihkkojuvvon gámanjunni, das ge livččii ávki. Muhto Sámi álbmotbeaivvi mii levget, herskostallat ja ávvudat iežamet ja iežamet lávkkiid ovddasguvlui. Mii dárbbašit čoahkkanit, bosihit ja fámuid fas čohkket, vai nagodit doarrut viidáseappot min álbmoga rivttiid ovddas. Lihkkosávaldagat buohkaide! ANNE BERIT ANTI
Redaktevra . Redaktööre . Redaktør
SÁMi ođasmagasijne saemien saernieh jïh kreejnije tjaalegh åtna noerhte- jïh åarjelsaemien gïelesne jïh daaroen.
SÁMi ođasmagasiidna lea ođas- ja čiekŋudeaddji magasiidna mii ilbmá oktii vahkkui davvisáme-, oarjelsáme- ja dárogillii.
SÁMi ođasmagasiidna inneholder samiske nyheter og fordypende artikler på nordog sørsamisk, samt norsk.
Almmusteaddji . Utgiver: iSÁMi.Press AS ,Pb. 15 N-9735 Kárášjohka / Karasjok, Mobil: +47 906 242 96 info@samimag.no . www.samimag.no . FB facebook.com/sami.magasiidna . Twitter @sami_magasiidna Váldodoaimmaheaddji . Redaktööre . Redaktør: Anne Berit Anti, Mobil:+47 482 93 362, anneberit@samimag.no Hábmen . Hammoedimmie . Grafisk design: Nils Egil Gaup Prentehus: Trykkeri: Fagtrykk Idé AS Trøndelag Fylkeskommune: avd. kultur og regional har gitt støtte til utgivelse av sør-samisk innhold. ISSN: 2535-4221
PFU: The magazine is produced according to the Ethical Code of Practice for the Norwegian Press, and the Rights and Duties of the Editor 2
SÁMi ođasmagasiidna . 03 . 2019
OĐĐASAT . SAERNIE . NYHETER
SKÁBMAGOVAT DEHÁLAŠ ARENA SÁMI FILBMADAHKKIIDE
Beasai čájehit Suoma heajos boraspirepolitihka
Skábmagovain beasai filbmadahkki Aslak Paltto čájehit “Badjealbmá čalmmiiguin”. – Boraspirevahágat leat olu vearrát Suomas go Norggas, go dáppe leat ráfáiduhttán geatki ja goaskima. Dáhttun filmmain dokumenteret min árgabeaivvi . ČÁLLÁN: MÁRGGET JON BIRET ÁMMUNA ÁNNE BIRET, ÁNNE BIRET ANTI GOVVEN JA JEARAHALLAN: JAN SKOGLUND PALTTO
Skábmagovain beasai filbmadahkki Aslak Paltto čájehit “Badjealbmáid čalmmiiguin” -filmma, mas muitala ja čájeha boraspireváttisvuođaid. Govva: Aslat Paltto filmmas
Loga eambo
3