Issuu

Welding Women biedt vrouwen kansen in de DaaginkweekDoorlaswereldsamenwerkingjejongeparelsdelastechniekjezelfuit,nietsis onmogelĳk als lasser # 4 2022 MEI

www.binzel-abicor.com TECHNOLOGY FOR THE WELDER’S WORLD. Lasrookafzuiging van de volgende generatie Met ABICOR BINZEL xFUME® maakt schadelijke lasrook geen schijn van kans ■ Optimale bescherming voor de gezondheid van de lasser ■ Betrouwbare MIG/MAG- en TIG-lasprocessen ■ Geen invloed op de gasbescherming ■ Geschikt voor atelier tot zware industrie ■ Conform DIN EN ISO 21904 Grote efficiëntie en hoge betrouwbaarheid, een betere gezondheids- en arbeidsbescherming bestaat niet!

Kaderopleidingen lastechniek • EWCP Lascoördinatie • Schakelcursus MLT • IWT Lastechnicus • IWI Inspectie, optioneel: incl. NDO-certificaten NDO-opleidingen • VT-2 Visueel onderzoek • VTw-2 Visueel lasonderzoek • MT-2 Magnetisch onderzoek • PT-2 Penetrant onderzoek Modulair leren Meer informatie of aanmelden? lasconsult.nlDe Ynfeart 7-211, 8447 GM Heerenveen06 4625 3145degroot@lasconsult.nl Sebastian de LASconsultGroot Start al september!in Per vak afronden, grotere slagingskans. Modulaire facturatie Betaal alleen voor de modules die je volgt. HET BEGINT. UW VOLLEDIG NIEUWE TIGLASERVARING TIG TETRIX XQ 230 Onze partners: EWM AG | Area Sales Manager: Winfried Hahmann | Mobil: +49 171 7717306 | Winfried.Hahmann@ewm-group.com www.ewm-group.com

MEI 2022

Gedreven, enthousiast en boordevol ambities. Het is kenmerkend voor Anthony van der Heĳden, directeureigenaar van Lasschool.nl. En sinds kort is er een nieuwe loot toegevoegd. Op 8 maart 2022, de internationale vrouwendag, heeft Lasschool.nl dit nieuwe initiatief gelanceerd. Het betreft de WeldingWomen.com en leidt vrouwen op tot lasser.

Redactie Rolf Elling (hoofdredacteur), Fleur Maas, Peter Meys, Frank Smit, Leo Vermeulen (eindredactie techniek), Bart Verstraeten, Kasper Weigand (eindredactie).

IN DE LASTECHNIEK Het is moeilĳk om lassers te krĳgen en dit geldt helemaal voor goede lassers. Toch zĳn er voorbeelden waar ambitieuze jonge mensen aan de slag gaan als lasser. Een nauwe samenwerking tussen de bedrĳven en de opleiders blĳkt hiervoor van groot belang. Yvonne Olgers, productmanager Onderwĳs van het NIL gaat op bezoek bĳ Demaco en bespreekt deze zaken met het aanstormend lastalent Femke Al en de opleidingscoördinator Arjen Bakker.

NIL-Conneqt is hét digitale kennisplatform gericht op het delen van gevalideerde kennis en het bouwen van een netwerk van professionals. Met dit doel voor ogen is Conneqt de spil tussen bedrĳven, lasprofessionals, scholen en jong talent.

DOOR KWEEKSAMENWERKINGJEJONGEPARELS

Advertenties Bert Brassée T 06 833 313 82 Roy Wösting T 06 225 483 04 Email: media.nllastechniek@mybusinessAdressen Nederlands Instituut voor Lastechniek Louis Braillelaan 80 - 2719 EK TZoetermeer+31(0)88 018 70 00 E info@nil.nl - nil.nl Belgisch Instituut voor Lastechniek vzw Technologiepark-Zwĳnaarde 48, B-9052 Zwĳnaarde, België T +32 9 292 14 04 E lastechniek@bil-ibs.be - bil-ibs.be

8 20 COLOFON 4 INHOUD

LASTECHNIEK 2022 Uitgave ISSN 0023-8694 Lastechniek wordt uitgegeven door MYbusinessmedia Holding, Deventer, in opdracht van het Nederlands Instituut voor Lastechniek (NIL) en in samenwerking met het Belgisch Instituut voor Lastechniek (BIL).

Druk Veldhuis Media, Raalte De informatie gepubliceerd in deze uitgave is zorgvuldig uitgezocht en waar mogelĳk gecontroleerd, echter sluiten de uitgever en de redactie uitdrukkelĳk iedere aansprakelĳkheid uit voor eventuele onjuistheden en/of onvolledigheid van de verstrekte gegevens. Op de advertentiecontracten of overeenkomsten tot plaatsing van losse advertenties zĳn van toepassing de Regelen voor het Advertentiewezen van de Stichting ROTA zoals gedeponeerd bĳ de Kamer van Koophandel te Amsterdam onder nummer 28114570.

Vormgeving en concept Bureau OMA bv, www.bureauoma.nlDoetinchem

Auteursrechten © voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microﬁlm, elektronisch of op welke andere wĳze dan ook, zonder voorafgaande schriftelĳke toestemming van de uitgever.

NIL-CONNEQT LEREN EN LOOPBAAN - VOOR SCHOLEN, STUDENTEN EN BEDRIJVEN

Abonnementen Het vakblad Lastechniek is binnen Nederland onderdeel van de NIL Conneqt Premium abonnementen. Meer informatie over het afsluiten van een abonnement en de bĳbehorende prĳzen zĳn te vinden op de volgende webpagina’s: - Voor particulieren: conneqt-lasprofessionals/www.nil.nl/ -Voor bedrĳven: www.nil.nl/conneqt-bedrĳven/ Meer informatie over het afsluiten van een abonnement vanuit België is te vinden op de techniekhttps://bil-ibs.be/vakblad-las-webpagina:

Lastechniek verschĳnt tien keer per jaar Abonnement of verzendadres wĳzigen? Abonnement wĳzigen per e-mail naar info@nil.nl of lastechniek@ bil-ibs.be. Voor adreswĳzigingen is een mail met tenaamstelling en uw oude en nieuwe adres voldoende.

WELDING WOMEN BIEDT VROUWEN KANSEN IN LASWERELD

Maar we zĳn niet de enige sector waar ze zitten te springen om goede en geschoolde arbeidskrachten.

MEI 2022 5

lassersStralende

Het onderscheidend vermogen in de lassector zullen we daadkrachtig moeten neerzetten om zo voor nu en in de nabĳe toekomst het prachtige vak voldoende glans en inhoud te kunnen geven. Met voldoende goed geschoolde medewerkers.

Hierbĳ is het goed om te vernemen dat het enthousiasme van de geïnterviewde lassers afstraalt, niet alleen in de tekst maar ze staan ook te stralen op de foto. Goed ook om te laten zien, wat ze beweegt om de lastechniek in te gaan. Het is een prachtig vak en biedt voldoende doorgroeimogelĳkheden. En daar zĳn ze het wel over eens.

Daarnaast is het belangrĳk dat medewerkers zich blĳven ontwikkelen. Dit om goed inzetbaar te blĳven op de arbeidsmarkt. Ook belangrĳk door de veranderingen in het vakgebied door robotisering. Maar dit is nog niet voor iedereen die nu werkzaam is in de lastechniek een vanzelfsprekendheid. Met maatregelen, experimenten en regelingen moedigt de overheid het ontwikkelen tĳdens de loopbaan aan. Er zĳn tal van fraaie initiatieven om meer in te zetten op het opleiden en dus verwerven van arbeidskrachten voor de lastechnische wereld.

Voor vragen, tips, nieuws en productinformatie kunt u ons bereiken op het lastechniek@mybusinessmedia.nlemailadres:

vakbladlastechniek.nl

En dit is een o zo belangrĳke factor in het werk, naast er plezier in hebben de combinatie met goede ﬁnanciële vooruitzichten. Dit moeten we in de wereld van de lastechniek veel vaker buiten onze sector laten zien. Wellicht trekken we de 'nieuwelingen' hiermee over de streep.

COLUMN

VERDER IN DIT NUMMER P 4 Inhoud / colofon P 5 Column P 6-7 Lastechniek actueel P 16-19 Daag jezelf uit niets, is onmogelĳk als lasser P 26-27 Lastechnische innovaties P 28-31 Brancheregister MET OPGEDANE SCHOOLKENNIS KUN JE NIET LANGER JE PENSIOEN HALEN De automatisering in de lastechniek gaat zo snel dat permanente bĳscholing van het personeel een vereiste is. Door de introductie van robots verandert de baan van lassers. Vaak gaat het om proﬁelen die geen voorliefde hebben voor de schoolbankjes. ‘Daarom moeten speciale praktĳkgerichte onderwĳsprogramma’s samengesteld worden’, vertelt Egbert-Jan Sol, programmadirecteur van het Smart Industry programma. 24 Rolf Elling

Wie je ook spreekt in de wereld van lastechniek, iedereen heeft het er prima naar de zin. Van jong tot oud en zowel mannen als vrouwen. Dat blĳkt wel uit de diverse reportages en interviews in deze uitgave die vrĳwel geheel in het teken staat van opleiding en arbeidsmarkt.

Vanaf het voorjaar 2022 kunnen geïnteresseerden aanspraak maken op het STAP-budget voor een opleiding. STAP-budget is een subsidie voor scholing. Het is een geldbedrag van maximaal 1.000 euro dat iedereen een keer per jaar kan gebruiken. STAP staat voor Stimulering van de Ar beidsmarktPositie. Met STAP-budget kunnen mensen zijn of haar positie op de arbeidsmarkt verbeteren. Via STAP kunnen volwassenen, met een band tot de Nederlandse arbeidsmarkt, jaarlijks 1.000 euro subsidie aan vragen voor scholing en ontwikkeling. Daarmee wil het kabinet mensen mogelijkheden bieden om meer eigen regie te nemen bij het ontwikkelen van hun loopbaan. De subsidie is beschikbaar voor Werkenden, zzp’ers en werkzoekenden. STAP is bedoeld voor kwalitatieve en arbeidsmarktge richte scholing. Hobbymatige scholingsactiviteiten komen niet in aanmer king voor subsidie. Om in aanmerking te komen voor het STAP-budget dien je aan diverse criteria te voldoen, hieronder hebben we een aantal op een rijtje gezet: Je bent tussen de 18 en de pensioengerechtigde leeftijd; Je werkt in loondienst, bent ondernemer of werkloos; Je ontvangt geen studiefinan ciering; Je opleiding dient minimaal 4 weken na je aanvraag te starten; Je opleiding start binnen drie maanden na de aanvraagtermijn en je hebt dit jaar nog niet eerder het STAP-budget gekregen. In 2022 zijn er nog vier tijdvakken waarop mensen een aanvraag kunnen Bart Willems werd de winnaar bij het lassen.

AIR LIQUIDE NEEMT HATEK OVER

Erwin Haring, directeur van Hatek, verklaarde: ‘Deze overname is een mijlpaal in het verdere suc ces van Hatek en onze klanten, en zal de toekomstige ontwikkeling van Hatek versterken.’

STAP-BUDGET VOOR LASOPLEIDINGEN

Air Liquide neemt Hatek over, een groothandel in lastechnologie en -diensten, om haar distributienetwerk in Nederland uit te breiden en de nabijheid bij haar klanten te verbeteren, vooral in de markt voor Packaged Gases. Als gevolg van de overname wordt Hatek een Air Liquide-onderneming. Hatek zal wel producten en diensten blijven leveren aan haar (las)klanten onder de eigen merknaam. Vijftig jaar Hatek staat garant voor 50 jaar lasexpertise, klantnabijheid en een sterk lokaal distributienetwerk. Hatek heeft vestigingen in Zuid-Holland (Wateringen, bij Rotterdam) en Noord-Holland (Zwaag, bij Amsterdam), en heeft 27 vakmensen in dienst. Met haar lasacademie, -technologie en -diensten is Hatek een vertrouwde partner van de productiebedrijven in de regio. Verscheidenheid aan gassen Air Liquide biedt, als wereldleider op het vlak van industriële gassen een verscheidenheid aan gassen, producten en diensten aan. Daarnaast beschikt Air Liquide over een solide industriële toeleveringsketen en innovatieve technologieën zoals Qlixbi, de slimme gas cilinder, ontwikkeld door lassers voor lassers. Dankzij deze overname blijft Air Liquide haar groei in Nederland verder ontwikkelen op het vlak van verpakte gassen. Mathilde Godard, general manager Air Liquide Benelux Industrial Merchant, verklaarde: ‘Deze overname is een belangrijke stap voor de ontwik keling van de industriële gassen-markt in de regio’s Rotterdam en Amsterdam. Ik ben blij om aan dit nieuwe hoofdstuk te kunnen beginnen en de activiteiten samen met het Hatek-management Erwin Haring en John Van Os, alle Hatek-medewerkers, -klanten en -partners verder te ontwikkelen. De overname biedt Air Liquide een verbeterde capaciteit qua distributie van verpakte gassen, las-hardware en aanverwante diensten, en een grotere geografische aanwezigheid in Nederland.’

LASTECHNIEK ACTUEEL

DEELNEMERS: LASSEN MAAR

MEI 2022

Het jaarlijkse NK voor beroepen Skills The Finals vonden plaats op 31 maart en 1 april 2022 in Utrecht. Tijdens dit twee daagse finale-evenement in de Jaarbeurs streden honderden vmbo-leerlingen en mbo-studenten om de prestigieuze titel Nederlands Kampioen in hun vakgebied. Het evenement was de afsluiting van een jaarlijks VO- en MBO-programma, waarbij het beroepsonderwijs wordt gepromoot en leerlingen en studenten hun talenten kunnen etaleren. WorldSkills Netherlands organiseerde het evenement in nauwe samenwerking met de Utrechtse MBO-scholen ROC Midden Nederland, MBO Utrecht, Grafisch Lyceum Utrecht en Nimeto. Skills Talents en Skills Heroes zijn de jaarlijkse vakwedstrijden voor respectievelijk het VMBO en het MBO. Binnen de projecten strijden leerlingen en studenten uit heel

MEI 2022

7vakbladlastechniek.nl

Volledige keten De tentoongestelde producten omvatten de volledige keten van plaatbewerkingstechnologie voor de productie van metalen prototypes, industriële componenten en consumen tenonderdelen. Dit omvat machines, gereedschappen en IT-oplossingen voor het snijden, ponsen en vormen, verbinden, lassen en bevestigen, oppervlaktebehandeling en afwerking, procescontrole en kwaliteitsborging, machine-elementen en componenten, CAD/CAM/CIM-systemen, magazijn- en fabrieksapparatuur, materiaalrecycling en andere oplossingen voor het verwerken van metaalplaat, buizen, profielen, kunst stof hybriden en andere structuren. indienen voor het STAP-budget. Vanaf 2023 jaar gaat het om zes tijdvak ken per jaar. De volgende tijdvakken zijn er nog in 2022. 2 mei tot en met juni, de opleiding dient uiterlijk in september te starten. 1 juli tot en met augustus, de opleiding dient uiterlijk in november te starten. 1 september tot en met oktober, de opleiding dient uiterlijk in januari te starten en 1 november tot en met december, de opleiding dient uiterlijk in maart te starten. Vakblad Lastechniek sprak met Harold Scholing, directeur van TSH Vakopleidingen kort over het STAP-budget. ‘Het STAP-budget is erg geschikt voor opleidingen in de lastechniek, het maakt niet uit of je werkt via een uitzendbureau, of je zzp’er bent, of dat je loondienst bent bij een metaalbedrijf. Iedereen in de metaalbranche kan deze subsidie aanvragen. Er zijn wel vaker mooie subsidieregelingen, maar bepaalde doelgroepen kunnen er dan geen gebruik van maken. Bij STAP is dat niet het geval. Het gaat ook niet alleen om opleidingen zodat je beter leert lassen, maar ook kaderopleidingen als IWP, IWS en (Schakel ) IWT zijn mogelijk.’ TSH advi seert om gelijk op de eerste dag van een tijdvak de aanvraag in te dienen, want de aanvragen worden behandelt op volgorde van binnenkomst en er geldt: op = op. Meer informatie www.stapuwv.nl Nederland in voorronden en regionale kwalificatiewedstrijden voor een plek in de finale. Zo’n 1.000 jongeren plaatsen zich uiteindelijk voor een plek in één van de 60 finalewedstrijden. WorldSkills Netherlands directeur Erik van der Zwan is ver heugd met het evenement. ‘Skills The Finals biedt VMBO-leer lingen en MBO-studenten maar ook docenten en bezoekers een onvergetelijke en zeer leerzame ervaring. Het staat in het teken van talent en vaktrots.’ Voorrondes Voorafgaand aan de finale vonden er de Skills Heroes kwa lificatiewedstrijden voor lassers plaats. MBO-studenten bonden de strijd aan voor een plek in de finale. Over vier dagen verdeeld waren de TIG-, MAG-, en BMBE-lassers druk aan het strijden voor een goed resultaat. Royal IHC en ROC Da Vinci College deden de organisatie. Deze keer was er ook een deel neemster voor het TIG-lassen. Voor de wedstrijden waren vele docenten met hun deelnemer druk in overleg. De deelnemers hadden het wat betreft gereedschap en mallen perfect voor elkaar. Uiteindelijk gingen acht lassers door naar de finale. Dit bete kende twee dagen wedstrijdspanning voor de kandidaten. Met een fantastische score is Bart Willems uiteindelijk de winnaar geworden.

EUROBLECH 2022 KEERT TERUG ALS LIVE EVENEMENT De 26e editie van de International Sheet Metal Working Technology Exhibition, EuroBLECH 2022, zal plaatsvinden van 25 tot en met 28 oktober 2022 in Hannover, Duitsland. Na de laatste versoepeling van de covid-beperkingen, heeft beursorganisator Mack-Brooks Exhibitions bevestigd dat ‘s werelds grootste vakevenement voor plaatbewerking doorgaat zoals gepland. De vraag naar standruimte is sterk gestegen en de huidige lijst van exposanten bedraagt 1.257 bedrijven uit 39 landen, met een totale netto expositieruimte van meer dan 88.000 vierkante meter. Na een verplichte pauze krijgt de EuroBLECH 2022 een comeback als face-to-face zakelijke ontmoeting. Vanaf oktober zal de show ook zijn gebruikelijke tweejaarlijkse evenementencyclus hervatten. ‘Er heerst een oprecht gevoel van opluchting en opwinding binnen de industrie – het is vier jaar geleden sinds onze laatste live show, dus EuroBLECH 2022 wordt alom gezien als een broodnodige technologische update voor de gehele plaatbewerkingssector’, zegt Evelyn Warwick, event director van EuroBLECH, namens de organisator Mack-Brooks Exhibitions. ‘EuroBLECH is altijd de belangrijkste marktplaats van de in dustrie geweest waar alles en iedereen samenkomt, en de editie van dit jaar biedt een bijzonder belangrijke stimulans om de groei van bedrijven een kick-start te geven of te vernieuwen.’

VIER LOCATIES VERSPREID OVER HET LAND Lasschool.nl heeft inmiddels vier locaties. ‘Op drie locaties bieden we praktijklessen aan en op één al leen de kaderopleidingen’, vertelt Anthony van der Heijden. ‘ We maken gebruik van docenten die daarnaast actief zijn in het bedrijfsleven in de lastechniek. De vier locaties liggen verspreid over het land, in Nieuwegein, Harderwijk, Eindhoven en Lelystad. En nu willen we met de Welding Women vrouwen enthousiasmeren en opleiden tot lasser. Hier zetten we vol op in en de eerste dames hebben zich aangemeld. Ze worden tijdens het gehele opleidingstraject begeleid door Jolanta Urban, medeoprichter van Welding Women, die zelf de oplei ding tot lasser heeft gevolgd bij Lasschool.nl. Ze kwam tien jaar geleden van Polen naar Nederland en had altijd al affiniteit met techniek. Via een loopbaanontwikkeling kwam ze in aanraking met lastechniek en nadat haar eerste beeldvorming dat dit toch echt wel een mannenwereld was, verdween, pakte ze deze kans. ‘Het is een mooi beroep en biedt aantrekkelijke doorgroeikansen. Bovendien wordt het goed betaald,’ vindt Jolanta.

Voordat je als lasser aan de slag gaat, is het wel belang rijk dat je eerst de juiste diploma’s behaald. Deze behaal je bij ons al in twee tot drie maanden. En, niet onbelang rijk, we verzekeren de vrouwen die de opleiding hebben afgerond, van een baan. Dat is natuurlijk nu niet zo ingewikkeld met een enorm tekort aan vakmensen in de metaalsector, maar toch. We kijken wel naar bedrijven die goed zijn ingericht voor vrouwelijke medewerkers. Daarnaast werken we samen met Covebo Nieuwegein voor dit initiatief, zij zijn een op de techniek gericht uitzendbureau.’

Totaal aanbod ‘Welding Women hebben we dus gelanceerd voor vrou wen met affiniteit voor techniek en die zich willen laten (om)scholen tot lasser’, vertelt Anthony. ‘We hebben een totaal aanbod van lastechnische kader- en praktijk opleidingen. Ongeacht of je ooit eerder hebt gelast, kan je bij ons terecht. Wanneer je wel al ervaring hebt, kijken we door middel van een niveaubepaling welke opleiding het beste bij jouw vaardigheden en kennisniveau past.

Gedreven, enthousiast en boordevol ambities. Het is kenmerkend voor Anthony van der Heijden, directeur-eigenaar van Lasschool.nl. En sinds kort is er een nieuwe loot toegevoegd. Op 8 maart 2022, de internationale vrouwendag, heeft Lasschool.nl dit nieuwe initiatief gelanceerd. Het betreft WeldingWomen.com en leidt vrouwen op tot lasser. Welding Women’s missie is het aandeel vakvrouwen in de lastechniek verhogen en de diversiteit op de werkvloer vergroten. door Rolf Elling & Kimberley van der Heijden Willy Hofstra.

Welding Women biedt vrouwen

MEI 2022

8 THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

Online ‘Overigens hebben we voor Lasschool.nl een eigen online leeromgeving ontwikkeld. Deze hadden we net ge reed voor de COVID-19-pandemie. Dus we konden daar direct mee starten. Hiermee zijn we vooralsnog de enige NIL-erkende lasopleider met een online leeromgeving. In onze online leeromgeving kunnen cursisten op iedere locatie en op elk moment de theorie leren.’ Tijdens de praktijkopleiding hebben cursisten toegang tot deze on line leeromgeving bestaande uit theoretisch lesmateri aal samen met korte quizzen en uitgebreide toetsen. Het lesmateriaal is geheel afgestemd op het proces van de te volgen opleiding. Alle onderwerpen zijn onderverdeeld in modules waarbij de voortgang wordt bijgehouden.

9vakbladlastechniek.nl

NIL-diploma Het NIL-lasdiploma kan bij Lasschool.nl behaald worden van niveau 1 t/m 4 in de verschillende lasprocessen. Rianne Liebregts.

Orbitaal Lasschool.nl is importeur van Orbitec orbitaal lasappa ratuur. Hierbij verzorgen ze zowel de verkoop, verhuur, service als de training voor de lasapparatuur. Orbitaal lassen is een volledig geautomatiseerd TIG-lasproces en biedt een hoge procesveiligheid en reprodu ceerbaarheid van de lassen met een zo laag mogelijk foutenpercentage. Orbitec wordt gebruikt in uiteenlopende indus trieën zoals halfgeleiders, luchtvaart- en ruimtevaarttechniek, farmaceutica, chemicaliën, voedingsmiddelen, scheepsbouw, ketels en warmtewisselaars, olie en gas en petrochemie.

MEI 2022

kansen in laswereld

Onderscheiden ‘We zijn een particuliere organisatie en we moeten ons dus wel onderscheiden ten opzichte van bijvoorbeeld de ROC’s. Dat doen we op diverse vlakken’, legt Anthony uit. ‘Allereerst kan iedereen op elk moment bij ons begin nen aan een opleiding. Als je vandaag belt, is het mogelijk om ’s avonds al de eerste les te krijgen. We zijn ook niet seizoensgebonden en verzorgen de cursussen het gehele jaar door, overdag, ’s avonds en op zaterdag.’ Lasschool. nl werkt met een klein team. Directeur-eigenaar Anthony van de Heijden werkt samen met zijn moeder, vrouw, zus, Jolanta en natuurlijk niet te vergeten de docenten.

Ook verzorgt Lasschool.nl diverse kaderopleidingen waarmee de cursisten specialist kunnen worden in de visuele inspectie.

‘ Welding Women’s missie is het aandeel vakvrouwen in de lastechniek verhogen' Compleet aanbod Het lastechnisch opleidingsaanbod is compleet te noemen. TIG-lassen, MIG-lassen, MAG-lassen, elek trode lassen en autogeenlassen. Het zijn NIL-erkende handvaardigheidsopleidingen op het gebied van lassen.

Willy: ‘Het is fysiek natuurlijk een zwaarder beroep dan een kantoorbaan, maar daar hebben we de hulpmidde len voor.’

Marleen: ‘Ik was vooral goed in het rekenen en had een technisch vakkenpakket. Tijdens een open dag leerde ik de opleiding engineering kennen en dacht ik: ‘dit is wel wat voor mij.’

Toen ik erachter kwam dat ik het werk toch wel heel leuk vond, ben ik gaan stagelopen en later werken bij verschillende bedrijven. Via via ben ik bij mijn huidige werkgever terechtgekomen.’

Marleen: ‘Door de goede stageplekken heb ik echt iets gevonden waar ik plezier in heb. Ik heb VWO en HTS gedaan. Alleen maar de theoretische kant of alleen maar lassen vind ik best wel saai. De mix van zelf dingen maken en technische vraagstukken oplossen, vind ik heel mooi.’ Wat moet er gebeuren om de start voor vrouwen binnen de lastechniek makkelijker te maken?

Marleen: ‘Het imago van de lasser is nog steeds dat 10

Rianne: ‘Vroeger op school vond ik de exacte vakken al tijd al leuk. Ik wilde tot in detail weten hoe iets gemaakt was. En ik wilde het ook zelf kunnen maken.’ Waarom hebben jullie gekozen voor dit specifieke Willy:vakgebied?‘

THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

MEI 2022 Wanneer de cursist slaagt voor zowel het theorie- als praktijkexamen, ontvang deze het NIL-diploma van het proces en niveau waarin het examen is gedaan. Een NIL-lasdiploma is een leven lang geldig. De praktijk Om een beeld te krijgen van hoe nu enkele vrouwen in de lastechniek zijn terechtgekomen, hebben Jolanta Urban en Kimberley van der Heijden een aantal vrouwen en een mannelijke manager benaderd en gevraagd naar de bevindingen. Waaronder Willy Hofstra. Zij werkt bij Next Generation Shipyards en is samensteller en aluminium lasser. Herman Boonstra werkt ook bij Next Generation Shipyards als manager Nieuwbouw Productielijn en P&O. Marleen Oedzes is lasser bij Lasmotec BV en heeft als werkzaamheden het TIG-lassen van RVS-leiding werk. Rianne Liebregts is in dienst bij Kuiper en Zonen BV. Zij zit deels op kantoor voor technische vraagstuk ken en gaat deels bij klanten langs om advies te geven. Daarnaast is ze drie maanden per jaar in Afrika om inspecties uit te voeren rondom stoomketels. De eerste vraag voor de vrouwen was hoe ze in aan raking zijn gekomen met de lastechniek. Willy: ‘Door privéomstandigheden kwam ik in contact met de gemeente die een project in de techniek was gestart. In eerste instantie leek me dat helemaal niets, maar ik ben het toch maar gaan proberen. Na een eerste proefdag, waarop ik ook echt gelast heb, bleek het toch wel erg leuk.’

Rianne: ‘Ik vraag me af wat de reden is dat vrouwen niet kiezen voor een baan in de lastechniek. Een vooroordeel kunnen we weghalen, maar willen ze het niet omdat ze niet afgewezen willen worden of omdat ze het niet durven? Dat vind ik moeilijk in te schatten. Iemand die interesse heeft, moet het werk gewoon proberen. Je ziet vanzelf wel hoever je komt.’

Willy: ‘Ik heb bij verschillende bedrijven gezien dat het nog wel een mannenwereld is. Dan moet je ook als vrouw echt wel je mannetje staan.’

Marleen: ‘Vooral mijn eigen zelfvertrouwen. Ik was eerst heel onzeker en omdat ik niet zo goed durfde ben ik me zelf een beetje tegengekomen. Ik denk dat veel mensen dan opgeven. Vooral als je jong bent, kan dat lastig zijn.’

Rianne: ‘Ik vond eigenlijk niets lastig. Ik deed juist alleen nog maar dingen die ik leuk vond.’ Waar loop je tegen aan op de werkvloer/ in de werk Wcultuur?illy:‘Meestal vinden de mannen op de werkvloer het helemaal geweldig dat ze een vrouwelijke collega heb ben. In het bedrijf waar ik werk, behandelen ze mij net zoals ieder ander.’

Denk je dat je als vrouw dezelfde carrièrekansen en mogelijkheden krijgt?

Willy: ‘Toen ik hier op gesprek kwam zei ik tegen Herman; ‘Ik moet mij altijd meer bewijzen omdat ik geen ‘Als het een keertje niet lukt moet je daar niet wakker van liggen'

Wat vond je lastig toen je begon in de (las)techniek?

11vakbladlastechniek.nl

Rianne: ‘In Nederland is het gemakkelijk om een lasser ergens heen te sturen want met een uurtje ben je er vaak wel. In Afrika ben je een dag onderweg voordat je op locatie bent. Als er dan een lasklusje is dat twee uur duurt en er is geen goede lasser aanwezig dan voer ik het werk zelf uit. In Afrika vinden ze het sowieso al apart dat er een vrouw komt, want de servicemensen van andere bedrijven zijn bijna altijd mannen. En als ik inderdaad ook nog ga lassen dan geeft dat wel verbaasde reacties, maar dit zijn juist hele leuke reacties. Ik heb eigenlijk nog nooit negatieve reacties gehad.’

hij heel groot en sterk moet zijn. Maar dat is natuurlijk niet zo, want je hebt allemaal hulpmiddelen die je kunt gebruiken.’

Herman: ‘Voor ons was het in het begin even zoeken, maar volgens mij word je gewoon geaccepteerd zoals je bent. Wij willen Willy net zoals andere werknemers behandelen en Willy wil net als alle andere werknemers behandeld worden.’ Marleen: ‘Ik heb een hele goede plek gevonden om te werken en ik voel me er helemaal thuis. Ik heb in het verleden weleens gewerkt op een plek waar ik me niet op mijn gemak voelde. Met de collega’s waar ik nu mee werk zal mij dat nooit overkomen.

MEI 2022

Rianne: ‘Door informatie te geven over alle mogelijkhe den binnen de lastechniek, kunnen vooroordelen wel weggehaald worden.’ Welke lessen zou je willen leren aan een beginnende Willy:lasser?

12 THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

Vlnr: Jolanta, Sandy, Anthony en Kimberley voor het pand in Nieuwegein.

‘Niet opgeven, je blijft iedere dag leren. Het werk geeft veel uitdaging en als het iets wat moeilijk is, ineens

Wij zeggen hier altijd: ‘Wie niet werkt, maakt ook geen fouten.’ Ik wil elke keer weer mijn las verbeteren en dat maakt het juist ook weer leuk.’

Willy: ‘Uitleggen en laten zien wat alle mogelijkheden zijn. En vrouwelijke lassers promoten. Op die manier het vakgebied aantrekkelijk maken. Het is niet een raar vak en de mannen daar zijn niet ‘eng.’ Ik heb geen ervaring met grensoverschrijdend gedrag.’

Ik heb al meerdere dames gesproken die geïnteresseerd zijn in lassen, maar de stap niet durven te zetten. Maar als je het niet probeert, dan weet je nooit of het iets voor je is.’

MEI 2022 man ben en daar ben ik nu klaar mee.’ Natuurlijk moet ik veel leren, maar als ik nergens de kans krijg, dan leer ik het ook niet. Mannen zijn ook niet in één dag lasser.

Rianne: Ik heb eigenlijk nooit ervaren dat mannen mij niet zouden accepteren. Of dat je jezelf moet bewijzen. Dat vind ik best wel meevallen. Doe gewoon je werk en probeer dat goed te doen. Uiteraard zijn mijn manne lijke collega’s meestal sterker dan ik ben. Er zijn dingen die ik niet goed kan optillen en zij wel, maar op andere momenten kan ik bijvoorbeeld vrij gemakkelijk in een ketel kruipen. Dan doe je het werk als team, omdat je allemaal je sterke punten hebt. Als collega’s zien dat je meerwaarde hebt voor het team dan hoef je ook niet overal in uit te blinken. Ik denk ook dat het belangrijk is om gewoon jezelf te zijn. Als je een toneelstukje moet spelen om geaccepteerd te worden dan word je daar niet gelukkig van.’ Wat kan helpen het vooroordeel over werken in een industriële omgeving te doorbreken?

Marleen: ‘Ik denk het wel. Alleen je moet er in het begin even wat harder voor werken, omdat ze je gewoon niet geloven. Als je je bewezen hebt en ze weten dat je het aankunt dan durven ze je ook meer taken te geven, om dat vrouwen over het algemeen wat rustiger blijven.’

Marleen: ‘Ik denk dat vooral de slechte ervaringen die mensen hebben gehad naar buiten komen. De leuke er varingen die mensen hebben, worden niet zoveel verteld.

Marleen: ‘Als je jong bent, is het gewoon wat moeilijker. De bedrijven waar ook veel jonge mensen werken, daar kom je gemakkelijker binnen. Bedrijf met veel oudgedienden, daar kom je wat moeilijker tussen. Maar dit geldt voor zowel mannen als vrouwen. Een bedrijf waar al een vrouw werkt, maakt het ook alweer makkelijker. Ik was de eerste binnen dit bedrijf, maar het meisje dat hier nu ook werkt die zegt ‘Ik voel mij op mijn gemak en ik ben met open armen ontvangen want ze zijn hier allemaal al gewend dat jij hier bent.’

Rianne: ‘Als het even tegen zit niet meteen opgeven maar gewoon opnieuw proberen.’ www.weldingwomen.com / www.lasschool.nl ‘Niet opgeven, je leert er alleen maar van' In de praktijkruimte in Nieuwegein zijn fraaie lasboxen aanwezig.

Oplasdraad met opmerkelijk toch lukt denk je: ‘dat heb ik toch maar even gedaan.’ Ik zou gewoon meegaan met de ﬂow en niet een ‘te hoge standaard’ hebben omdat je een vrouw bent. Doorzetten, plezier in je werk houden en willen leren, maar ook veel lol maken. En als je ergens mee zit, moet je dat bespreekbaar maken.’

MEI 2022 VRIJGESTELD VAN CHROOM EN NIKKEL METAAL GEVULDE DRAAD vanaanwezigheidnulrisicometrookuitstootVerminderdeopmerkelijkopdeCrVIInfo@castolin.nl - +31(0) 15 256 92 03

13vakbladlastechniek.nl

Slijtvaste/slagvaste

MEI 2022 Door inkweeksamenwerkingjejongeparelsdelastechniek BIJ DEMACO WERKEN ER MEERDERE VROUWEN IN EEN TECHNISCHE FUNCTIE Femke last boven het hooft aan een leidingsysteem 14 THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

Het is moeilijk om lassers te krijgen en dit geldt helemaal voor goede lassers. Toch zijn er voorbeelden waar ambitieuze jonge mensen aan de slag gaan als lasser. Een nauwe samenwerking tussen de bedrijven en de opleiders blijkt hiervoor van groot belang te zijn. Yvonne Olgers, productmanager Onderwijs van het NIL gaat op bezoek bij Demaco en bespreekt deze zaken met het aanstormend lastalent Femke Al en de opleidingscoördinator Arjen Bakker. door Yvonne Olgers ‘Een nauwe samenwer king tussen de bedrij ven en de opleiders is van groot belang’

15vakbladlastechniek.nl

‘Dat is een van de redenen dat we investeren in het opleiden van jonge mensen en daarbij ook zelf vinger aan de pols houden. We werken nauw samen met het ROC Horizon College en Tetrix Heerhugowaard waar het technische deel van de MBO-opleiding gegeven wordt.

MEI 2022 Demaco in Noord-Scharwoude is een hightech specialist in cryogene infrastructure. Het bedrijf maakt vacuümgeïsoleer de leidingsystemen die over de hele wereld hun afzet vinden. Denk aan medische toepassingen, distributiesystemen voor gassen, voedingsindustrie, wetenschap, automotive, etc. Demaco stelt hoge eisen aan het laswerk dat het heeft en is dan ook altijd op zoek naar goede ‘Iedereenlassers.inde

Cryogeen Distributiesysteem voor Helium (afbeelding van demaco-cryogenics.com)

techniek weet dat de markt voor goede lassers schaars is’, vertelt Arjen Bakker, opleidingscoördinator bij Demaco.

Pareltje Arjen: ‘Alleen door nauwe samenwerking tussen het bedrijf, de opleiders en de student kweek je pareltjes in de techniek, en hou je je bedrijf jong en dynamisch.’ Een van die pareltjes is Femke Al uit Alkmaar. Vier jaar geleden kwam ze het bedrijf binnenstappen op zoek naar een stageplek. ‘Ik had een paard om te verzorgen hier vlakbij staan en m’n vader zei: ga anders eens op het industrieterrein daar vlakbij vragen of ze een plek voor je hebben. Zo kwam ik hier binnen, ik zat toen nog op het VMBO en mocht een soort van snuffelstage lopen. Ik vond het lassen gelijk ge weldig en besloot daarom in die richting een MBO-opleiding te gaan doen. Eerst op niveau 2 maar nu doe ik de BBL opleiding Constructie bankwerken op niveau 3.’ Femke heeft inmiddels drie lasdiploma’s behaald (TIG RVS op niveau 1 en 2 en MAG RVS niveau 2) en ook diverse lascertificaten. En dat ze geweldig kan lassen blijkt niet alleen uit het feit dat ze spat-strak kan wikken (zie het filmpje op NIL Conneqt Leren en Loopbaan) maar ook het feit dat zij zich als eerste vrouw heeft weten te plaatsen

Wikken is een van Femke’s specialiteiten.

in de finale van de Skills Heroes laswedstrijd in Nederland. Zelf is ze daar natuurlijk best trost op maar ook weer heel nuchter over. Femke: ‘Eigenlijk vind ik lassen juist een vrouwenberoep. Vrouwen zijn heel precies in dingen, preciezer dan mannen en dat heb je nodig als lasser.’ Goede mix Bij Demaco werken er meerdere vrouwen in een technische functie, zo zijn er vier vrouwelijke lassers en ook een wikkelaar van leidingwerk is een vrouw. Arjen: ‘Ik kan eigenlijk lastig zeggen wat het doet voor onze cultuur, het is voor ons al zo gewoon dat er vrouwen bij ons in de techniek werken. Het is feitelijk onderdeel van onze cultuur.’ Tenslotte vragen we aan Arjen wat hij in het algemeen vindt van diversietijd in het personeel. ‘We vinden het belangrijk een goede mix te hebben in ons bedrijf. Een goede mix van mannen en vrouwen maar ook van jonge studenten en oudere medewerkers, van ruime ervaring maar ook nieuwe inzichten. Dat zorgt voor een goede continuïteit van ons bedrijf en kwaliteit van onze producten en diensten.’

Momenteel hebben we tien BBL-studenten bij ons werken; zeven binnen het lassen en constructiewerk en drie in de mechatronica. De meeste BBL-opleidingen duren drie tot vier jaar. We proberen dus iedere twee jaar nieuwe BBL-studenten aan te trekken. We doen dit echt proactief, we houden ieder jaar open dagen en staan ook op banenmarkten en informatiedagen van het ROC. Daarbij nodigen we studenten ook uit in ons bedrijf. We hebben echt wat te bieden. Veelal is men verbaasd hoe schoon het bij ons is, ook in de constructie- en laswerkplaats. Voor ons is dit heel normaal, we zorgen voor een veilige en schone werkomgeving en voor een goede sfeer. We begeleiden het hele opleidingsproces, hoog over, samen met de opleiders, maar ook in detail door goede begeleiding van de student op de werkvloer.’

MEI 2022 Daag jezelf uit, niets is onmogelijk als lasser LIEFDE VOOR HET VAK LASSEN ZORGT VOOR EEN BOOST Danny van den Ham: ‘Mijn missie is meer vertellen over lastechniek.’ 16 THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

Veel ervaring ‘Bij veel bedrijven nam ik tijdens mijn stages een kijkje in de keuken’, vervolgt Van den Ham. ‘Ik begon in de tankbouwsector in de petrochemische industrie. Veel lassen werden na het lassen met röntgen onderzocht op bindingsfouten en insluitsels. Tankbodems en zijwanden zijn bij refit echt handwerk en ook spiralen lassen in tanks kan uitdagend zijn. In de nieuwbouw zie je soms mechanisatie door middel van lasrobots, maar het mees te laswerk gebeurt handmatig.’ Daarna ging hij bij een bedrijf werken dat voor bioreactoren in de food & farma zorgde. Hij maakte daar kennis met orbitale lasmachines, waarbij twee buizen aan elkaar worden geklemd en een roterende kop ze aan elkaar smelt. De lassen moeten goed en heel fijn zijn, met hoge kwaliteitseisen omdat daar geen voedselresten achter mogen blijven zitten. En vervolgens ging Van den Ham door naar Cofely, het

‘ Daag jezelf uit, niets is onmogelijk'

17vakbladlastechniek.nl

Een metalen wereld ‘Metaal en beton vormen onze wereld. Kijk naar de Eiffel toren, Chrysler Building en de Burj Khalifa, een adem benemende wolkenkrabber in Dubai’, vertelt Van den Ham. ‘Staal geeft een bijdrage aan onze wereld en daar is lassen een onderdeel van. Lassen is een breed begrip, van kranen tot gebouwen, het is een speciaal proces waarvan het resultaat niet altijd door beproeving kan worden aangetoond. De kwaliteit wordt vervaardigd in het product en is niet altijd aantoon baar.’ Niet-destructief onderzoek zegt niets over de sterkte van het me taal, na het lassen veranderen de me chanische eigenschappen. Dit heeft een positieve of negatieve invloed op de sterkte. ‘Kennis is nodig om dat te ondervangen.’

‘Mijn missie is meer vertellen over lastechniek. Veel leerlingen denken dat lassen pijn doet aan je ogen, vies is en dat er rook vanaf komt, verder weten ze weinig over lassen. Daar kan ik verandering in brengen.’

MEI 2022 Liefde voor het vak lassen zorgt voor een boost. Wie echt wil, kan in het vak doorgroeien tot las- en metallurgisch specialist. ‘Waar een wil is is een weg’, stelt Danny van den Ham (Project Engineer QA/QC bij Tecona). door Evert Bruinekool Op het vmbo kwam Van den Ham in contact met techniek. Hij leerde daar lassen, draaien, frezen en metaalbewerking en koos vervolgens voor de praktijkgerichte opleiding constructiewerker/lasser (mbo 2). Dit was de aanzet om door te stromen naar mbo 4 werktuigbouwkunde met meer theorie, die ten gunste kwam van zijn praktijkachtergrond. Toen sloeg het lasvirus toe. Lassen liet hem niet meer los en de breedte van het vak boeide hem. Als toetje startte hij met hbo-werktuigbouwkunde. Maar dat was nog niet genoeg, nu is hij bezig met de opleiding International Welding Engineer (IWE). Deze opleiding tot laspraktijk ingenieur wordt gegeven op de Hogeschool Utrecht met praktijklessen bij ROC Midden Nederland, onder leiding van Sander Achterberg, lasdeskundige en docent. Doorleren In 2007 won Van den Ham de juniorkampioenschap pen Vakkanjers Zuid-Holland en in 2008 behoorde hij ook tot de top en eindigde hij op de tweede plaats. Als 16-jarige was hij een zeer talentvolle lasser die het ver kon schoppen door zijn liefde en kennis van het vak. Dat gebeurde ook, stoppen met leren was geen optie, door gaan en meer kennis verzamelen, achterhalen waarom dingen gebeuren zoals ze gebeuren. ‘Je bent nooit uitgeleerd, ik leer nog altijd van anderen’, vertelt Van der Ham. Inmiddels is naast het opnemen van kennis zijn grote wens deze ken nis over te dragen aan anderen. ‘Daag jezelf uit, niets is onmogelijk.’ Van den Ham beheerst de meest voorkomende laspro cessen tot NIL-niveau 2. Hij groeit nu door naar de rol als lasdeskundige. De meerwaarde van de opleidingen en verzamelde kennis is volgens Van den Ham dat hij nu praktisch en theoretisch de metallurgie van lassen kan onderbouwen. Zijn droom is de liefde voor het vak als lastechnicus uitdragen, in bijvoorbeeld het klaslokaal.

Veilig werken ‘Ik ben voorstander van een goed arbobeleid, de veilig heid moet altijd worden gewaarborgd. Tijdens het lassen ontstaan immers giftige dampen. Dat komt doordat le geringselementen oplossen en verdampen uit het smelt bad. De lucht die je dan inademt maakt het een gevaarlijk beroep’, legt Van den Ham uit. Vroeger was er geen echte adembescherming. ‘Toen ik begon met werken lasten we nog zonder adembescherming, nu niet meer. Theoretisch is het mooi op papier geregeld, maar praktisch nog niet altijd haalbaar. In een smalle hoek lassen, hoe doe je dat met zo’n kap en adembescherming?’

‘ Ik ben voorstander van een goed arbobeleid. De veiligheid moet altijd worden gewaarborgd’

MEI 2022 huidige Engie, waar hij verder ging in de kwaliteitscon trole. ‘Toen werd mijn interesse pas helemaal gewekt voor het lassen. Wat komt erbij kijken om productiewerk te vervaardigen’, vroeg Van den Ham zich af. ‘Ik stelde mijzelf vooral de waarom-vraag over lasprocessen.’ Helikopterview ‘Waarom las je iets zoals je het doet. Ik heb het kunstje lassen geleerd, maar waarom doe je het juist op die manier en wat ben ik eigenlijk aan het doen. Kunnen lasprocessen beter en hoe zit het metallurgisch in elkaar.’ Het liefst is hij met mijn zijn handen bezig maar met een helikopterview kijkt hij naar de techniek, meedenkend met procesverbeteringen voegt hij veel toe aan de kwaliteit. ‘Daar kreeg ik met mijn stage als kwaliteitsme dewerker bij Cofely de kans voor.’ Uiteindelijk studeerde Van den Ham af bij Shell Pernis in de kwaliteitszorg en groeide door naar de functie kwaliteitsmedewerker bij Tecona. Die praktijkervaring is de basis van zijn huidige kennis. Tecona Tecona zet specialisten in bij bedrijven die ondersteuning nodig hebben op het gebied van lassen en kwaliteitszorg. De medewerkers delen hun kennis onderling en met bedrijven. ‘Wij dragen zowel de theoretische als praktijkkennis over en probe ren de opdrachtgevers te ontzorgen. Ook voor veiligheid en arbotechnische kennis. ‘In vijftien jaar tijd is er op dat vlak heel veel veranderd. Veilig en gezond werken staat nu voorop, lasrook inademen, keelpijn en tranende ogen zijn not done’, stelt Van den Ham. ‘Inmiddels kan je door de juiste afzuiging naast een lasser zitten zonder dat je de giftige stoffen inademt. We willen met elkaar een gezonde en veilige werkomgeving hebben.’

Als gedenkwaardigste klus noemt Van den Ham een cladding lasmethodekwalificatie, die bedoeld was voor een warmtewisselaar. Een cladding is het aanbrengen

van enkele of meerdere deklagen op een oppervlak: ‘Er werd toen op een stalen plaat (P355NL) met drie verschillende lasdraadlegeringen een transitie van staal naar koper gecreëerd. Op de plaat (P355NL) werd als eerste een MONEL®400 nikkel-koperlegering NiCu 70/30 opgelast. Vanuit de Monel 400 werd er verder opgelast met een hoger koper-nikkellegering, namelijk een Cunifer (CuNi 70/30). Uiteindelijk werden de laat

18 THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

Cladding

MEI 2022 ste lagen gelegd met een legering van 90 procent koper (Cunifer CuNi 90/10). Dit was nodig vanwege klanteisen in het chemische procedé. Simpel gezegd hebben we een metallurgische transformatie van staal naar koper gecre eerd door het lasproces. Het is niet zomaar het oplassen van een aantal lagen. Het vergt onderzoek en het maken van proeflassen. Staal, nikkel en koper hebben totaal an dere structuren, smelt- en stoltrajecten, daarbij komen

warmtegeleidingscoëfficiënt, warmscheurgevoeligheid, krimpspanningen en verontreinigingen om de hoek kijken. Na het lassen wordt de plaat dan ook onderzocht via niet-destructief onderzoek en destructief onderzoek. Pas daarna weten we of het proces goed is verlopen’, besluit Van den Ham zijn verhaal.

Danny van den Ham: ‘Je bent nooit uitgeleerd.’ In 2007 won Van den Ham de juniorkampioenschappen Vakkanjers Zuid-Holland.

19vakbladlastechniek.nl

TIG-lassen. (foto links)

• We publiceren interviews van lastechnici en hun carrière.

• We tonen vaktrots in de lastechniek, het werk van studenten en lastechnici in beeld, met interviews en foto’s op divers gebied, van leerlingen maar ook van lasinstructeurs die uitleg geven bij het lassen van bijvoorbeeld examenwerkstukken.

NIL-Conneqt

• We geven ondersteuning en inzicht in jouw leer en loopbaan mogelijkheden. Op maat via onze helpdesk.

20 THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

Je hebt toegang hebt tot actuele artikelen, informatie over opleidingen, ondersteunend ma teriaal en een plek voor al je vragen. Kortom, een plek die jou verder helpt en waar je een onmisbaar onderdeel bent van een groot lastechnisch netwerk. Hoe doen we dat:

• Toegang tot het Conneqt digitale kennisplatform (alle content).

Om de drieslag verder vorm te geven biedt het NIL alle VMBO- en praktijkscholen kosteloos het NIL-Conneqt abonnement aan met daarin voor 2 docenten:

• Digitaal toegang tot het vakblad Lastechniek.

HET

Voldoende en goed opgeleid personeel is misschien wel de belangrijkste factor als het gaat om de continuïteit van bedrijven. Het is daarom belangrijk dat niet alleen het huidige personeel beschikt over up-to-date kennis en vaardigheden, er moet ook voldoende instroom zijn van jonge mensen in de lastech niek.

Vind een stageplek Binnenkort is het in Conneqt mogelijk om bedrijven, stagezoekenden en toekomstige BBL’ers met elkaar

• Toegang tot het Conneqt leren en loopbaan (zie hier onder voor meer uitleg).

Conneqt leren en loopbaan We bieden met NIL-Conneqt Leren en Loopbaan een platform voor en door lassend Nederland. Een plek waar je je thuis voelt maar waar je je ook kunt verwonderen.

‘ We bieden met NIL-Con neqt Leren en Loopbaan een platform voor en door lassend Nederland'

• Korting op NIL-workshops, NIL-lassymposia, leer middelen en handvaardigheidsexamens voor alle medewerkers.

• We geven ondersteuning aan studenten en docenten met aanvullend materiaal zoals oefenexamens, video’s en WPS-en bij de lassen in de examenwerstukken.

MEI 2022

• We zetten de lastechniek in de spotlights: we geven inzicht in de vele beroepen binnen de lastechniek.

Leren en Loopbaan - voor scholen, studenten en bedrijven NIL VERZORGT TWEE KEER PER JAAR EEN PRAKTIJKDOCENTENCAFÉ

Project Drieslag Binnen NIL-Conneqt zijn we, om jong talent te inspireren en te ondersteunen, gestart met het project Drieslag. Binnen dit project staat jong talent centraal. Om deze leerlingen optimaal te inspireren voor de keuze naar een lastechnische opleiding en hen daarin zo goedmogelijk te ondersteunen, is de school met de lastechnische of PIE-docent en de samenwerking met het bedrijfsleven Jongecruciaal.talenten die gestart zijn met een VMBO-opleiding, komen binnen hun opleiding voor het eerst in aanraking met de techniek. En als ze een keuze maken voor uitstroom profiel PIE, maken ze, veelal voor het eerst, kennis met het lassen. Ook op praktijkscholen kunnen leerlingen voor het lassen kiezen. Het is dus van groot belang dat het management van VMBO- en praktijkscholen en haar docenten bekend zijn met de vele carrièremogelijkheden binnen de lastechniek, kennis hebben van het vak en de vaardigheden bezitten om een kwalitatief goede lasop leiding te kunnen geven. Maar ook belangrijk is dat er samenwerking is met het bedrijfsleven om de leer- en loopbaanpaden van de leer lingen te verdiepen en te continueren met stageplaatsen als een leerling verder wil met bijvoorbeeld een BBL-ver volgopleiding op het MBO. Daartoe is het belangrijk dat scholen, bedrijven en leerlingen elkaar weten te vinden.

NIL-Conneqt is hét digitale ditrichtnisplatformken-ge-ophetdelenvangevalideerdekennisenhetbouwenvaneennetwerkvanpro-fessionals.MetdoelvoorogenisConneqtdespil tussenlasprofessionals,bedrijven, scholen entalent.jong

• We geven inzicht in de onderwijsmogelijkheden van het lassen en lijmen.

Met deze functie gaat Conneqt een nieuwe stap zetten richting het verbinden van professionals en zorgen voor ondersteuning bij het aantrekken van jong talent!

Docententrainingen

21vakbladlastechniek.nl

MEI 2022 te verbinden. Bedrijven kunnen dan met een Conneqt abonnement hun stage- en BBL vacatures online zetten, en kunnen leerlingen die een stage- of BBL werkplek zoeken hierop reageren.

Praktij kdocentencafé Het NIL verzorgt twee keer per jaar een praktijkdocentencafé voor alle praktijklasdocenten die een premium Conneqt account hebben en actief zijn in het opleiden van jong talent. Praktijkdocenten kunnen voor aanvang vragen opsturen die leidend zijn voor de inhoud van het café. Doel is om een praktijkdocentennetwerk op te bouwen waarin men leert van elkaars ervaringen. Webinars Drie keer per jaar verzorgt het NIL specifieke inhoudelijke webinars die ondersteunend zijn voor praktijkdocenten die actief zijn op het gebied van lastechnische opleidingen op PIE- en BBL niveau 2 en 3. Doel is om scholen en praktijkdocenten die actief zijn met het verzorgen van NIL lasopleidingen, te ondersteunen met actuele kennis en vaardigheden wat een kwalitatieve bijdrage levert aan het verzorgen van NIL lasopleidingen.

Inzicht in mogelĳkheden binnen de lastechniek en verbinding tussen scholen, bedrĳven en de leerlingen is cruciaal om jong technisch talent te inspireren om te kiezen voor een vervolgopleiding in de lastechniek.

Of je nu aankomend lasser bent of al jaren werkzaam in de lastechniek, je kunt niet alles uit je hoofd weten. Soms moet je toch even iets checken of opzoeken om het zeker te weten. Hoe zat het ook al weer met die lasnaadaanduiding of lasdraadaanduiding? En waar vind je de juiste informatie snel en Vooroverzichtelijk?iedereendie

niet alles uit z’n hoofd weet maar het wel snel wil weten is er nu de Weldwijzer. Hét slimme boekje voor elke (aankomende) lasprofessional, gratis te vinden op NIL-Conneqt met een Free-account. Kĳk snel op: conneqt.nil.nl

Meer informatie Wil je meer informatie over NIL-Conneqt of wil je je als school aanmelden? Neem dan contact op met productmanager onderwijs van het NIL: yvonne.olgers@nil.nl.

WELDWIJZER

Het NIL heeft de afgelopen jaren in samenwerking met een aantal gerenommeerde lastechnische opleiders, Bijscholing VMBO en Vrienden van PIE een ﬂink aantal workshops “Lassen voor VMBO- en Praktijkschooldocenten” georganiseerd. Ruim 225 VMBO- en praktijkschooldocenten hebben één of meerdere workshops gevolgd en zijn daar zeer enthousiast over. Ook de komende maanden worden er weer dergelijke workshops georganiseerd. Op NIL-Conneqt is te lezen, waar en wanneer.

Binnen twee minuten een messcherpe offerte voor uw zetwerk of lasersnijwerk? Eenvoudig & snel op plaatweb.nl Upload uw 2D of 3D CAD bestand Vul de benodigde gegevens in Ontvang binnen twee minuten uw offerte Maak nu gratis een account aan op plaatweb.nl lassen, lasersnijden, kanten, walsen, machine-industriëleframebouw,engineering,constructie,behuizingen,enapparatenbouw Sinds 1919 biedt Assink & Schipholt betrouwbaarheid en hoogwaardige kwaliteit. Wilt u meer weten over Assink en Schipholt? Kijk dan op www.assinkschipholt.nl PERFECTIE TUSSEN MENS EN METAAL uw partner voor gecertificeerd laswerk TOT WEL 4X2 METER

gbert-Jan Sol (66) heeft een imposante carrière in de metaalsector doorlopen. Hij studeerde werktuigbouwkunde aan de Technische Universiteit Eindhoven waar bij in 1983 promoveerde op robotsystemen. Daarna was hij actief bij een aantal technologiebedrijven zoals Hoogovens Automation Systems, Philips Eindhoven. Vanaf 2003 is hij – naast posities aan universiteiten – actief bij TNO Industrie en Techniek en sinds 2016 voert hij Smart Industry aan. Deze kennisinstelling begeleidt kleine en mkb-bedrijven bij digitalisering. In zijn veertigjarige carrière heeft hij de metaalindustrie enorm zien veranderen. ‘Toen ik begon stonden er in Nederland nog maar een handvol lasrobots bij bedrijven en inmiddels is robotisering een doelstelling van de meeste metaalbedrijven’, vertelt de geboren Fries. Toch loopt de laswereld achter als het gaat om robotisering, vindt hij. ‘CNC-machines zijn volledig computergestuurd en met de juiste beladings- en ontladingssystemen kun je daarmee 24/7 volautomatische productie draaien. Voor laswerk geldt dat veel minder.’

STEEDS MEER LASBEDRĲ VEN GEMOTIVEERD OM TE INVESTEREN IN BĲ SCHOLING

Automatisering lassector moeilij ker Bij laswerken spelen vaak veel meer parameDe automatisering in de lastechniek gaat zo snel dat permanente bĳscholing van het personeel een vereiste is. Door de introductie van robots verandert de baan van lassers. Vaak gaat het om proﬁelen die geen voorliefde hebben voor de schoolbankjes. ‘Daarom moeten speciale praktĳkgerichte onderwĳsprogramma’s samengesteld worden’, vertelt Egbert-Jan Sol, programmadirecteur van het Smart Industry programma. door Jerom Rozendaal Sol.

Egbert-Jan

24 THEMA OPLEIDING EN ARBEIDSMARKT

MEI 2022 ‘Met schoolkennisopgedanekun je voor het eerst niet langer je pensioen halen’

Lasdatabank voor programmeurs Een voorbeeld van zo’n fieldlab is de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht (MBO+) waar ook Valk Welding als partner bij betrokken is. ‘Hier wordt gelast met een virtual reality lassysteem dat het las proces kan simuleren. Hierdoor zit je tijdens de opleiding niet meer in de lasrook, maar in een klaslokaal waarbij je het lasproces virtual doormaakt en zo de skills opdoet.’ Sol noemt eveneens de Smart Welding Factory in Enschede. ‘Daar wordt een catalogussysteem ontwikkeld waarbij informatie over lasprojecten wordt ingevoerd in een database. Op basis van deze input wordt lasadvies gegeven. Dit heeft onder andere als voordeel dat robotprogrammameurs zonder kennis van het lassen, steeds gemakkelijker lasprogramma’s kunnen Automatiseringschrijven.’ is niet alleen een kwestie van een robot aansluiten, de inhoud van het werk en heel het werkproces verandert, vervolgt Sol. ‘Dat vergt ook veel van kennisontwikkeling van het personeel.’

Het personeel is in deze opvatting de basis van digitalisering en automatisering. De lasser moet plotseling een robot kunnen bedie nen. Dat vergt een enorme aanpassing. ‘Vaak hebben bedrijven wel lassers in huis en ook wel programmeurs, maar beide functies zijn meestal niet in een profiel gecombineerd waardoor je aan kennisop bouw moet doen.’

Handwerk blijft altijd Hij is ervan overtuigd dat zo het gros van de lassers meegenomen kan worden in de levenslang leren theorie. ‘Lassen zal als specialisme nooit verdwijnen. Alhoewel de robot veel zal kunnen overnemen, zal er altijd nood blijven aan manuele lassers, maar ook de lasrobotpro grammeur kan alleen echt succesvol zijn als hij of zij ook zelf met de hand kan lassen.’

25vakbladlastechniek.nl

MEI 2022 ‘ Door de introductie van robots, verandert de baan van lassers’ ters een rol. Denk aan de dikte van de las, de snelheid van de toorts, de hoek van de toorts, de dikte en het soort materiaal. ‘Hierdoor is het veel moeilijker om te automatiseren’, vertelt Sol die ervan over tuigd is dat op termijn ook het meeste laswerk (tot 90%) met een robot uitgevoerd zal worden. ‘Er worden door gebruikmaking van artificiële intelligentie snelle stappen gezet om 3D-producttekeningen auto matisch te vertalen naar een robotlasprogram ma. Dat betekent dat op termijn ook kleine series en zelfs stukwerk gerobotiseerd kan worden. Je hoeft immers geen tijd meer te besteden aan handmatig programmeren.’ De snelle ontwikkelingen in digitalisering en automatisering zijn voor kleine en mkb-bedrijven niet tot nauwelijks bij te benen. ‘Zonder ICT’er kom je als kleine onderneming of mkb’er steeds meer in de problemen’, zegt Sol. Het is voor deze bedrijven dat Smart Indus try op initiatief van werkgevers zelf is gestart. Metaalunie en FME behoren tot de founding fathers. Door het beschikbaar stellen van zogenaamde fieldlabs, waar best practice automatiseringsoplossin gen worden getoond, probeert het bedrijven aan de hand te nemen bij industrie 4.0-technologieën.

Angst voor jobverlies en leren Hij geeft aan dat veel werknemers angst hebben voor robotisering. Enerzijds wordt er onterecht gevreesd voor werkzekerheid. ‘De ro bot zal je werk niet afnemen, het is eerder een instrument dat ervoor kan zorgen dat je productiever wordt en je baan juist kan behouden. Het kan wel zo zijn dat de aard van je functie verandert van handlas ser naar robotsupervisor. Dat brengt ook voordelen met zich mee. Doordat het vak minder zwaar is, kun je langer doorwerken.’ Anderzijds kijken de laswerknemers ook op tegen het concept van levenslang leren, meent de wetenschapper met pragmatische ken nis. ‘Lassers zijn vaak mensen die niet goed konden leren op school of het niet leuk vonden en daardoor ervoor gekozen hebben iets met hun handen te doen.’ Maatwerk en stapsgewijs Bij het onderwijzen van deze werknemers is maatwerk vereist. ‘Het kan beter zijn werkende lassers op een speelse manier, in een soort van fabrieksomgeving mee te nemen in het bijscholingstraject. Je moet ze niet weer in de schoolbanken zetten, want daar hebben ze juist een hekel aan.’ Binnen Smart Industry wordt momenteel een bijscholingstraject ontwikkeld waarbij kennis praktijkgericht in kleine brokjes wordt aangereikt. ‘We spreken daarbij over het zogenaamde ‘metro kennis netwerk’. Dat wil zeggen dat je net zoals in de metro kleine kennisstapjes kunt maken, maar dat je bij een bepaalde halte ook een overstap kunt maken naar een andere sector om zo bijvoorbeeld bij te leren over het uitlezen van 3D-tekeningen, het programmeren van een robot of het printen van een 3D-product’, legt hij uit.

Levenslang leren een must Terwijl er veel gesproken wordt over het primaire onderwijs en een actualisering van het aanbod aan de nieuwe eisen, is het onderwijs van bestaande werknemers minstens zo belangrijk, meent de indus trieel expert. ‘Stel je voor dat je twee lassers in dienst hebt. Eén van 35 en één van 55. Over ruim tien jaar is de lasser van 55 met pensi oen. De overgebleven lasser kan niet het laswerk van twee doen en op de arbeidsmarkt is door de vergrijzing en beperkte instroom van jong talent geen nieuwe lasser te vinden. Maar de jonge lasser kan dan wel met twee of meer lasrobots het werk voor hem laten doen.’

Het is om deze reden dat er binnen Smart Industry de nadruk op onderwijs van bestaande werknemers gelegd wordt. De krappe arbeidsmark is de laatste jaren een bijkomende motivatie van bedrijven om automatisering door te voeren. ‘Anders kun je op een gegeven moment je bestaande productie niet langer continueren’, aldus Sol die om deze reden een groeiende motivatie constateert onder werkgevers om te investeren in hun bestaande medewerkers. ‘Levenslang leren is geen loze kreet, maar een absolu te must. We zijn op punt gekomen in de geschiedenis waarop je voor het eerst met je schoolkennis niet langer je pensioen kunt halen.’

MEI 2022

DE NIEUWE TETRIX XQ-SERIE VAN EWM

ECOLOGISCH VERANTWOORD LASSEN

Smart, robuust, geavanceerd en inzetbaar in netwerk –EWM zet het succesverhaal van de XQ-serie voort en levert zo TIG-lasapparaten in het vermogensbereik van 230 A tot 600 A. De configureerbare modulaire of demodulaire apparaten uit de Tetrix XQ-serie kunnen aan elke opdracht worden aangepast, waardoor ze digitaler, universeler en nog persoonlijker zijn. De hoge efficiëntie en het gebrui kersvriendelijk ontwerp met tal van intelligente details van de apparaten maken indruk. Het resultaat: een nieuwe TIG-laservaring met altijd reproduceerbare, optimale las resultaten. Wat maakt de nieuwe Tetrix XQ-apparaten van EWM zo bijzonder? Ze zijn uiterst energiezuinig, bieden een hoge procesbetrouwbaarheid, maximaal gebruiksgemak en kunnen perfect worden aangepast aan de desbetreffende lasopdracht. De gebruiker kan kiezen uit de verschillende prestatieklassen van 230 A tot 600 A voor DC- of AC/ DC-lasprocessen en krijgt een lasapparaat met een boven gemiddelde inschakelduur. Talrijke intelligente functies voor elektrode- en TIG-lassen zijn beschikbaar en vergemakkelij ken het dagelijkse werk van de lasser in een breed scala aan toepassingen. Lastoortsen in gas- of watergekoelde uitvoe ring en uitgebreid toebehoren maken een ideale configuratie van de Tetrix XQ-apparaten mogelijk. Eenvoudige bediening Gebruikers profiteren van een intelligente besturing die een voudig en intuïtief te bedienen is – zelfs met lashandschoe nen (geen touchscreen). Naast de beproefde besturing Comfort 3.0 is de nieuwe Expert 3.0 met 7 inch-kleuren display en hoge resolutie beschikbaar. Het biedt visuele ondersteuning voor het instellen van parameters. Met behulp van vijf favorietentoetsen kunnen voorgeprogram meerde lasopdrachten worden opgehaald. Met de Xbutton creëert EWM individuele toegangsrechten tot IndustieveewmlasmanagementsysteemhetXnet.Ditinnova-systeemrealiseerttrie4.0vooralle lasbedrijven en sectoren. De voordelen zijn duide lijk: De sterkere verbin ding tussen product en mens verhoogt de efficiëntie en kwaliteit, verlaagt kosten en spaart hulpbronnen. Het lasma nagementsysteem biedt meetbare meerwaarde aan de hele waardeketen door intelligente monitoring en transparante processen van planning, productie, kwaliteitsmanagement, lastoezicht en voor- en naberekening. Functionele behuizing De demodulaire apparaten van de Tetrix XQ-serie worden gekenmerkt door robuuste, praktische behuizingen met grote wielen die met een kraan kunnen worden vervoerd. De grote spoorbreedte biedt een betrouwbare standaard, zelfs in hellende posities tot 15°. Het behuizingssysteem biedt een variabele bevestiging voor lastoortshouders en containers voor lastoevoegmateriaal of andere nuttige componen ten. Extra functies zorgen voor een verbeterd werkproces. Een groot voordeel van de Tetrix XQ-serie is de variabele en individuele aanpassing aan de desbetreffende lasopdracht. Of het nu om een extra stoffilter, de TIG 450 GRIP RETOX XQ TIG-lastoorts, een robuuste rambescherming of talrijke houders voor slangpakketten, lastoortsen of lasstaven gaat, het lasapparaat kan individueel worden geconfigureerd en aan verschillende vereisten voldoen, ook speciale vereisten.

TIG-LASSEN TUSSEN 230 A EN 600 A:

PhotonWeld komt met de volgende generatie laserlassen. Licht maar krachtig, luchtgekoeld, compact, ecologisch correct, duurzaam en met grote economische besparingen. Met de nieuwe PhotonWeld High Efficient Laser Welding Machine met EcolEner Energy Saving Technology zegt PhotonWeld een energiebesparing van meer dan 30% vergeleken met andere draagbare laserlasmachines te realiseren. De Photonweld draagbare laserlasser verbetert de duurzaamheidsprogramma’s van moederbedrijf Lasermach, aangezien de machine is ontworpen om een milieuvriendelijker las proces mogelijk te maken met een zeer laag elektrisch verbruik, weinig rookontwikkeling en een laag geluidsniveau.

LASTECHNISCHE INNOVATIES

27vakbladlastechniek.nl

NÓG BETERE PRESTATIES MET DE LORCH COBOT TURN 100 A De Lorch Cobot Turn 100 A is een nieuwe aanvulling op het gebied van geautomatiseerd lassen. Deze volledig geïntegreerde draaien kanteltafel zorgt voor nog betere prestaties van de Lorch Cobot. De Lorch Cobot is een geautomatiseerd lassysteem door het omvangrijke totaalpakket. Met de geïntegreerde software is er slechts één bedieningspaneel nodig voor zowel het besturen van de cobot als de stroombron. Dit zorgt voor een eenvoudige bediening en installatie, waardoor er snel gewerkt kan worden. Ook staat de Lorch Cobot voor hoogstaande laskwaliteit en veiligheid. De laserscanner bewaakt het veiligheidsveld en zorgt ervoor dat de cobot direct naar de noodstop overschakelt wanneer de operator in het veiligheidsgebied beland. Optimale laspositie De Lorch Cobot Turn 100 A is een goede aanvulling op het bestaande Lorch Cobot lassysteem. Deze draai-kanteltafel garandeert altijd een optimale laspositie tijdens het Cobot-lassen. De exacte positionering van elke lasnaad kan vooraf in het programmaverloop worden vastgelegd. Dit zorgt voor zowel een hogere kwaliteit als voor een tijdsbesparing, zelfs bij veeleisende lastaken.

Rail Titan is een volledig modulaire gemechaniseerde tractor die op maat kan worden geconfigureerd voor airegebogengutstoepassingenautogeen-MIG/MAG-lastoepassingenTIG-,enofplasmasnij-enopvlakkeofplaat,buisenpijp.Line-fakkeloscillatorproduceert rechte, driehoekige, trapezium en vierkante laspaden. Rail Titan kan zich begeven op hi-ﬂex, semi-ﬂexibele, stijve of ringsporen die kunnen worden vastgeklemd aan ferromaterialen met magnetische eenheden en aan non-ferro materialen door middel van vacuümspoorsysteem incl. vacuümpomp en vacuümunits. Rail Titan kan in alle lasposities werken op zowel ferromagnetische als non-ferromagnetische materialen door gebruik te maken van tandheugelaandrijving en diverse rupsbanden uitgerust met magnetische of vacuümunits. Toepassingen: Trailers, vrachtwagentanks, olietanks, wateropslagtanks, drukvaten, scheepsoverlay / hardfacing, brugliggers, constructiestaal, structurele torens, paneellassen, transformatoren, scheepswerven, elke toepassing die lange continue lassen vereist.

MasterMig 358 maakt draadloos verbinding met WeldEye lasbeheersoftware en bevat een gratis proeﬂicentieoptie van drie maanden voor een nieuwe WeldEye ArcVision-module, die boogtijd en lasparameters bijhoudt en registreert. De WeldEye ArcVision-proeﬂicentie bevat ook een nieuwe digitale WPS-functie (dWPS).

MODULAIRE TIG-MIG-MAG LAS- EN SNIJRAILTRACTOR

PRODUCTFAMILIE Kemppi introduceert de nieuwe compacte premium MIG/MAG-serie, die drie toonaangevende modellen 353, 355 en 358 omvat, met alternatieve Manual-, Auto- en Auto Pulse-specificaties. MasterMig is de premium compacte MIG/MAG-serie die de industriële lasprestaties naar een hoger niveau tilt en een uitstekende bruikbaarheid garandeert voor handmatig, synergetisch en pulsMIG-lassen. Digitale boogregeling, snelle installatietechnieken en een uitstekende vermogen-gewichtsverhouding zetten nieuwe normen voor laskwaliteit. De marktleveringen voor de modellen 353 en 355 starten in april 2022. Terwijl het 358-model later in hetzelfde jaar op de markt komt. ‘MasterMig verhoogt de industriële lasprestaties. De digitale boogregeling, snelle installatie en uitstekendepower-to-weightzettennieuwenormenvoorlaskwaliteitenwerkgebaseerde efficiëntie’, zegt John Frost, product machines.Kemppimanager,Welding

MEI 2022

KEMPPI INTRODUCEERT DE MASTERMIG-

Schakel de geïntegreerde LED-werklampen in voor veiligheid en gemak van deze handige en aanvullende lichtbron, met of zonder aangesloten netvoeding. Voeg voor hogere lascycli de MasterMig Cooler toe en maximaliseer het gebruik van de 350A 40 procent duty cycle lasvoedingsbron. Het instellen van parameters is snel en eenvoudig met Weld Assist. Selecteer eenvoudig naadtype, laspositie en materiaaldikte en u bent klaar om te lassen. MAX Speed, MAX Cool en MAX Position verhogen de productiviteit, verhogen de lassnelheid, verbeteren de lasbadregeling en verlagen de warmte-inbreng (optioneel met MasterMig 355- en 358-modellen).

MEI 2022 ADVIES EN CONSULTANCY Materials Testing Veendam Lloydsweg 37 – 9641 KJ Veendam T + 31 (0)598 43 3237 E info@mtveendam.nl Mtveendam.nl Destructief onderzoek Inspectie Lascertificeringen Element Materials Technology Zekeringstraat 33 1014 BV Amsterdam T +31 (0)20 556 35 55 E info.amsterdam@element.com LocatiesElement.comNederland Element Beek Schuttersstraat 27B 6191 RZ Beek T +31 (0)46 451 1197 Element Breda Voorerf 18 4824 GN Breda T +31 (0)76 542 43 00 Element Emmen Kapitein Nemostraat 12 7821 AC Emmen T +31 (0)59 161 85 55 Element Hengelo Jan Tinbergenstraat 128 7559 SP Hengelo T +31 (0)74 240 81 94 Locatie België Element Antwerpen Herentalsebaan 406 B-2160 Wommelgem T +32 3 340 43 43 LASconsult De Ynfeart 8447Industrieterrein7-211KanaalGMHeerenveen T 06 46 25 31 45 E degroot@LASconsult.nl LASconsult.nl LASconsult werkt! Erkende Laskader en NDO-opleidingen, Lascoördinatie Lasadvies, Bedrijfscertificeringen, Lasinspecties en Auditeren. COBOTS Migotronic Nederland B.V. Ericssonstraat 2 – 5121 ML Rijen T +31 (0) 161 747 840 E mfa@migatronic.nl Migatronic.nl GEAUTOMATISEERD SNĲDEN Lincoln Smitweld B.V. Lincoln Electric Europa B.V. Nieuwe Dukenburgseweg 20 6534 AD Nijmegen Postbus 253 – 6500 AG Nijmegen T + 31 (0)24 352 29 11 E info@lincolnelectric.nl Lincolnelectric.nl LASAPPARATUUR EN TOEBEHOREN Welding Company Nederland Ambachtsweg 2 4128 LC Lexmond T 0347 74 50 08 E info@weldingcompany.nl WeldingWeldingcompany.nlCompanyBelgië Brandekensweg 6 2627 Schelle (Antwerpen) T +32(0)3 8808180 E info@weldingcompany.be Weldingcompany.be Verkoop, verhuur, onderhoud Automatisering, mechanisering Inductie verwarmen Project uitvoering/begeleiding

BRANCHEREGISTER

VLH Lastechniek B.V. Industrieweg 1-d 5527 AJ Hapert Postbus 90 5527 ZH Hapert T +31 (0)497 38 64 05 E info@vlh.nl Siduza Lastechniek B.V. Odijkerweg 7 3972 NE Driebergen Postbus 90 5527 ZH Hapert T +31 (0)343 53 37 66 E siduza@vlh.nl Vlh.nl The strong connection Valk Welding BV Staalindustrieweg 15 Postbus 60 2950 AB Alblasserdam T +31 (0)78 691 70 11 E info@valkwelding.com

ITWValkwelding.comWeldingProducts BV Edisonstraat 10 3261 LD Oud-Beijerland Postbus 1551 3260 BB Oud-Beijerland T +31 186 641 444 E sales.nl@ITWwelding.com Itwwelding.com Miller Lasapparatuur voor MMA, TIG, MIG en SAW-toepassingen. Tevens lastoortsen en toebehoren. Euroweld B.V. Belder 7 4704 RK Roosendaal T +31 (0) 165 31 78 55 E info@euroweld.nl Euroweld.nl Verhuur en verkoop van lasequipment. 28

MaterialsLASKWALIFICATIES/CERTIFICERINGTestingVeendam Lloydsweg 37 – 9641 KJ Veendam T + 31 (0)598 43 3237 E info@mtveendam.nl Mtveendam.nl Destructief onderzoek Inspectie Lascertificeringen

Belder 7 4704 RK Roosendaal T +31 (0) 165 31 78 55 E info@euroweld.nl Euroweld.nl Verhuur en verkoop van lasequipment.

EuroweldDumeta.nlB.V.

Edisonstraat 10 3261 LD Oud-Beijerland Postbus 1551 3260 BB Oud-Beijerland T +31 186 641 444 E sales.nl@ITWwelding.com Itwwelding.com Miller Lasapparatuur voor MMA, TIG, MIG en SAW-toepassingen. Tevens lastoortsen en toebehoren.

MEI 2022 Cloos Benelux N.V. – S.A. Grijpenlaan 24 – 3300 Tienen België T +32 (0)16 39 55 00 E info@cloos.be Cloos.be Weld your way Lincoln Smitweld B.V. Lincoln Electric Europa B.V. Nieuwe Dukenburgseweg 20 6534 AD Nijmegen Postbus 253 – 6500 AG Nijmegen T + 31 (0)24 352 29 11 E info@lincolnelectric.nl MigotronicLincolnelectric.nlNederland B.V. Ericssonstraat 2 – 5121 ML Rijen T +31 (0) 161 747 840 E mfa@migatronic.nl Migatronic.nl

Valkwelding.comMANIPULATOREN

ITWLASTOEVOEGMATERIALENWeldingProductsBV

Lincoln Smitweld B.V. Lincoln Electric Europa B.V. Nieuwe Dukenburgseweg 20 6534 AD Nijmegen Postbus 253 – 6500 AG Nijmegen T + 31 (0)24 352 29 11 E info@lincolnelectric.nl Lincolnelectric.nl The strong connection Valk Welding BV Staalindustrieweg 15 Postbus 60 2950 AB Alblasserdam T +31 (0)78 691 70 11 E info@valkwelding.com

MECHANISATIE EN AUTOMATISERING Dumeta B.V. Marconistraat 26 7575 AR Oldenzaal T +31 (0) 541 53 33 69 E info@dumeta.nl

Lincoln Smitweld B.V. Lincoln Electric Europa B.V. Nieuwe Dukenburgseweg 20 6534 AD Nijmegen Postbus 253 – 6500 AG Nijmegen T + 31 (0)24 352 29 11 E info@lincolnelectric.nl

Red-d-arc.nlLincolnelectric.nl Sergio CountryBaars,Manager Netherlands T +31 (0)6 20 35 15 90 E Sergio.baars@airgas.com

29vakbladlastechniek.nl

• International Welding Inspection (IWI-C & IWI-S) Inspectie opleidingen • Visueel Lasinspecteur VT-w level 1 en 2 • VT-w Opfrisdagen • In- company visuele lasinspectie opleiding Bedrijfsopleidingen op maat op het gebied van werktuigbouwkunde en lastechniek, zoals tekening- lezen, materialenkennis, lasnormen en lasdocumenten.

OPLEIDINGEN EN CURSUSSEN Dielemans Technische opleidingen T +31 (0) 621 62 47 44 E info@DTO-breda DTO-Breda.nl NIL erkende kaderopleidingen

• Verkorte combinaties van IWT met Inspectie en keuring mogelijk • Lasopleidingen MIG/MAG, BMBE, TIG, Autogeen, Laskwalificaties/ certificeringen, SMLT Ook cursussen op gebied van Materialen, Procestechnologie, Onderhoud & Inspectie, Engineering, Bedrijfskunde (hbo, post-hbo en masterniveau) Meer informatie HU Lenneke Kok T +31 (0)88 4 81 88 88 E IDEforprofessionals@hu.nl www.cvnt.nl Meer informatie ROC Joost Zijderveld T +31 (0)30 754 69 03 E j.zijderveld@rocmn.nl Tech.rocmn.nl LASconsult De Ynfeart 8447Industrieterrein7-211KanaalGMHeerenveen T 06 46 25 31 45 E degroot@LASconsult.nl LASconsult.nl LASconsult werkt! Erkende Laskader en NDO-opleidingen, Lascoördinatie Lasadvies, Bedrijfscertificeringen, Lasinspecties en Auditeren. Vakwijs B.V. Daniël Pichotstraat 10 3115 JB Schiedam T +31 (0)88 160 05 80 Vakwijs.nl Ook vestigingen in Amsterdam, Apeldoorn, Den Bosch, Goes, Groningen en Stein. Vakwijs is de opleider voor vak technische opleidingen, veilig heids- en soft skills trainingen. Vanuit zeven trainingscentra verspreid door Nederland bieden we praktijkgerichte opleidingen, trainingen en cursussen aan in diverse technische richtingen. We maken de directe koppeling tussen theorie en praktijk, met realisti sche simulaties en praktijkopstellingen.levensechte

Hogeschool Utrecht, Institute for Design & Engineering For Professionals NIL erkende opleidingen voor alle niveaus en processen.

• International Welding Engineer (IWE/LPI) • International Welding Technologist (IWT/MLT) • Schakelcursus IWT/SMLT

MEI 2022 NDO/DO ONDERZOEK Element Materials Technology Zekeringstraat 33 1014 BV Amsterdam T +31 (0)20 556 35 55 E info.amsterdam@element.com LocatiesElement.comNederland Element Beek Schuttersstraat 27B 6191 RZ Beek T +31 (0)46 451 1197 Element Breda Voorerf 18 4824 GN Breda T +31 (0)76 542 43 00 Element Emmen Kapitein Nemostraat 12 7821 AC Emmen T +31 (0)59 161 85 55 Element Hengelo Jan Tinbergenstraat 128 7559 SP Hengelo T +31 (0)74 240 81 94 Locatie België Element Antwerpen Herentalsebaan 406 B-2160 Wommelgem T +32 3 3 40 43 43

BRANCHEREGISTER

• International Welding Engineer (IWE/LPI) • International Welding Technologist (IWT/MLT) • International Welding Inspection Personnel (IWI-c)

DeltaWARMTEBEHANDELINGHeatServicesBV 2 3251 LZ

Stellendam Postbus 52 – 3250 AB Stellendam T +31 (0)187 49 69 40 E info@delta-heat-services.nl Delta-heat-services.nl • Elektrisch voorwarmen en gloeien • Inductie verwarmen • Stationaire gloeiovens • Mobiele gloeiovens • Uitdrogen beton / coatings • Verhuur / verkoop • Advisering Welding Company Nederland Ambachtsweg 2 4128 LC Lexmond T 0347 74 50 08 E info@weldingcompany.nl WeldingWeldingcompany.nlCompanyBelgië Brandekensweg 6 2627 Schelle (Antwerpen) T +32(0)3 8808180 E info@weldingcompany.be Weldingcompany.be Verkoop, verhuur, onderhoud Automatisering, mechanisering Inductie verwarmen Project uitvoering/begeleiding 31vakbladlastechniek.nl

Scheelhoekweg

MEI 2022 TSH VAKOPLEIDINGEN Nijbracht 158 7821 CE EMMEN T 0591-669399 E info@tshvakopleidingen.nl lassersdatabank.comtshvakopleidingen.nl U kunt bij TSH terecht voor: NIL PRAKTĲK opleidingen richting: MIGMAG, TIG, BMBE, AUTOGEEN NIVEAULASSEN 1 TM 4 Staal, RVS en ALU (ook incompany mogelijk) NIL KADER opleidingen: International Welding Practioner IWP International Welding Specialist IWS Schakel InternationalIWT Welding Technologist IWT Lascoordinator EWCP Visueel Lasinspecteur Level 1 Visueel Lasinspecteur Level 2 (ook incompany mogelijk) Kwalificeren en verlengen van lascertificaten ROBOTISERING EN LASROBOTS Cloos Benelux N.V. – S.A. Grijpenlaan 24 – 3300 Tienen België T +32 (0)16 39 55 00 E info@cloos.be Cloos.be Weld your way The strong connection Valk Welding BV Staalindustrieweg 15 Postbus 60 2950 AB Alblasserdam T +31 (0)78 691 70 11 E info@valkwelding.com Red-d-arc.nlValkwelding.comVERHUUR Sergio CountryBaars,Manager Netherlands T +31 (0)6 20 35 15 90 E Sergio.baars@airgas.com Euroweld B.V. Belder 7 4704 RK Roosendaal T +31 (0) 165 31 78 55 E info@euroweld.nl Euroweld.nl Verhuur en verkoop van lasequipment.

Een nieuwe lasassistent Collaboratief lassen met CoWelder De CoWelder is mogelijk de slimste en kleinste geautomatiseerde lasoplossing op de markt. Het apparaat sluit aan bij de familie van robots: robots die samenwerken met mensen in een gedeelde werkruimte. •Eenvoudige installatie – begin met lassen op de eerste dag •Verhoogde productiecapaciteit •Optimale laskwaliteit •Een korte terugverdientijd Lees meer over CoWelder op cowelder.com