NIEUWSBRIEF
financiële planning maart 2020
INKOMENSPLANNING
Ontslagvergoeding gebruiken voor pensioen?
VERMOGENSPLANNING
Triple R, de basis voor verstandig beleggen
Aflevering
02
jaargang
03/20
22
SPECIALE AANDACHT FFP FORUM 2020
INHOUD
Colofon
REDACTIONEEL
Spelen met je vak pag 3
Nieuwsbrief financiële planning
is een uitgave van Stichting Persoonlijke Financiën en verschijnt 4 tot 6 maal per jaar HOOFDREDACTIE Drs. R.J. Meijer Stichting Persoonlijke Financiën MET MEDEWERKING VAN: Sebastiaan Pluijmert en Judith Scherrenberg MPLA.
INKOMENSPLANNING
Ontslagvergoeding gebruiken voor pensioen? Vermogensplanning pag 4
VORMGEVING: Paula Tel, Telvorm ABONNEMENTEN De abonnementsprijs voor 2020 bedraagt € 152,50 per jaar (incl. BTW). Leden van de Vereniging FFP ontvangen de NFP gratis. ABONNEMENTENADMINISTRATIE SPF Klantenservice, Schothorsterlaan 11 3822 NA Amersfoort Telefoon 06-532 536 30 Internet www.persoonlijke-financien.nl BEËINDIGING ABONNEMENT Abonnementen gelden tot wederopzegging tenzij anders over-eengekomen. Partijen kunnen ieder schriftelijk opzeggen tegen het einde van de abonnementsperiode, met inachtneming van een opzegtermijn van twee maanden.
VERMOGENSPLANNING
Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden de auteur(s), redacteur(s) en uitgever geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten of onvolkomenheden. Behoudens de door de Auteurswet gestelde uitzonderingen, mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd (waaronder het opslaan in een geautomatiseerd gegevensbestand) of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Triple R, de basis voor verstandig beleggen pag 6 De klimaatdoelstellingen van Parijs vereisen actie van beleggers
pag 8
ISSN 1389 86 20 © 2020 Stichting Persoonlijke Financiën
2
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
SPF
REDACTIONEEL Aflevering
02
jaargang
03/20
22
Spelen met je vak
Het thema voor het FFP Forum 2020 komt niet uit de lucht vallen. Als je kunt spelen met je vak, betekent dit dat je boven de stof staat. En dat is niet alleen handig, het is ook noodzakelijk om een goede adviseur en begeleider van je cliënt te zijn. We zien dat er steeds meer individuele beslissingen over geld gemaakt moeten worden. Als we kijken naar de arbeidsmarkt, dan zien we dat de groei van de werkende bevolking in Nederland niet komt uit meer banen, nee, volgens het CBS is in de jaren tussen 2007 en 2017 (het laatste jaar waarover dit is gemeten) de index van zelfstandigen zonder personeel gestegen van 100 naar 130. In tien jaar tijd is het aantal zzp’ers gegroeid met 30%. Dat lijkt misschien niet zoveel, maar als je dit afzet tegen de groei van de mensen in loondienst of het aantal zelfstandigen mét personeel, dan is het significant. In tien jaar tijd bewoog die index (die natuurlijk ook op 100 begint ) van 100 naar….100. Tekenend! Maar dat is niet alles: hoeveel echtscheidingen vinden er wel niet plaats? Momenten om financiële beslissingen te nemen. Hoeveel bedrijfsoverdrachten zijn er wel niet? Ook momenten om financiële beslissingen te nemen. In feite zijn het niet louter financiële beslissingen, het zijn levensbeslissingen. Ik blijf het zeggen, we hebben zo’n heerlijk vak, dat we mensen mogen begeleiden op hun levensweg, hen mogen loodsen door een woud van regelgeving en economische aangelegenheden, en hen door de bomen het bos weer kunnen laten zien. Dat is echt ‘spelen met je vak’! Roelof Meijer
SPF
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
3
I
Ontslagvergoeding gebruiken voor pensioen?
Er kan vaak meer extra inleg in een pensioenregeling worden gestort dan men denkt door gebruik te maken van de Handreiking Inhaal en Inkoop van pensioen. Inmiddels zijn de meeste pensioenregelingen anders dan bij pensioen fondsen, beschikbare premieregelingen. Als werknemers worden ontslagen, dan ontvangen ze een ontslagvergoeding. Het kan voor werknemers aantrekkelijk zijn om een deel van de ontslagvergoeding af te storten in de bestaande pen sioenregeling. Dit moet wel gebeuren terwijl ze nog in dienst zijn. De Belastingdienst heeft het met de Handreiking Inhaal en Inkoop iets gemakkelijker gemaakt om te berekenen hoeveel het mogelijk is
4
om bij te storten. Het heeft alleen zin om gebruik te maken van deze Handreiking, als de werknemer met zijn inkomen tijdens zijn werkbare periode in een hogere belastingschijf valt, dan met zijn pensioeninkomen. Zo behaalt hij in ieder geval belastingvoordeel. Er is sprake van inhaal van pen sioen als het gaat om aanvulling van het pensioentekort bij de huidige werkgever. Er is sprake van inkoop als het pensioen opgebouwd bij voorgaande werkgevers wordt
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
aangevuld. Ook kan er inkoop plaatsvinden als het aantal fictieve dienstjaren vanuit waardeoverdracht in de huidige regeling lager is, dan feitelijk doorgebracht bij vorige werkgevers. In dit artikel ga ik in op de inhaal. Inhaal is mogelijk bij alle drie de soorten pensioenregelingen, eindloon, middelloon en beschikbare premie. Er gelden altijd een aantal randvoorwaarden. Dit zijn de belangrijkste: • de werknemer heeft een aantoonbaar tekort in pensioen opbouw;
SPF
INKOMENSPLANNING • de fiscale pensioenkaders van het moment van inkoop gelden en niet die van het jaar waarover de pensioenpremie wordt ingehaald; • als er sprake is geweest van afstempeling, mag je het afgestempelde pensioen niet inhalen. Als het dienstverband lang teruggaat, is het vaak niet mogelijk om alle pensioengrondslagen van de voorgaande jaren te achterhalen. Daarom mag het pensioengevend loon worden teruggerekend op basis van de loopbaanontwikkeling, zoals die bij middelloon en beschikbare premie wordt gehanteerd2. Dit kan in sommige situaties gunstig uitpakken.
• er is een verplichte pensioenregeling; • de verplichte pensioenregeling blijft op alle punten binnen de fiscale grenzen; • er is een mogelijkheid om vrijwillig in de pensioenregeling bij te storten. Deze optie moet dus ook in het pensioenreglement, of een addendum zijn opgenomen; • de module voor vrijwillig bijstorten geeft optimaal ruimte om gebruik te maken van de fiscale mogelijkheden; • het kan zijn dat de fiscus de zakelijkheid van de bijstorting beoordeelt1;
Voor beschikbare premieregelingen kan een vereenvoudigde berekening gelden, die in de handreiking is opgenomen. Voorwaarden hiervoor zijn dat de werknemer vanaf datum in dienst een beschikbare premieregeling moet hebben gehad en er geen sprake geweest moet zijn van een inkomende waardeoverdracht. Het grote voordeel is dat bij de vereenvoudigde berekening het niet nodig is terug te rekenen naar actuariële waarden, maar dat simpelweg het verschil in beschikbare premie mag worden bepaald. Het mooie van de lage rentestand is, dat door die lage rekenrente de premiestaffels fors hoger zijn geworden. Er is immers meer premie nodig om met een laag rendement
1. Hiervoor geldt het Besluit waarderingsaspecten 2. 3 % van 25 – 35 jaar, 2% van 35 – 45 jaar, 1% van 45 – 55 jaar en 0% van 55 – 68 jaar loopbaanstijging.
SPF
hetzelfde eindresultaat te bereiken Dat betekent dat de inhaalruimte toeneemt. In de vereenvoudigde berekening stel je voor elk jaar van de diensttijd de beschikbare premie vast die op basis van de huidige regelgeving ingelegd had kunnen worden. Daar trek je de eerder ingelegde premie van af. Zo kan er een verschil ontstaan. In een concrete casus wilde de werknemer premie bijstorten in de pensioenregeling. Deze werknemer had ook nog een forse salarisstijgingen gehad in verband met promotie in de laatste paar jaar. Omdat je het salaris op basis van de standaard loopbaanontwikkeling mag terugrekenen naar het verleden, had deze werknemer veel ruimte. De pensioenregeling was vanaf 1 juli 2019 zo verbeterd dat er vanaf dat moment geen ruimte meer was. Maar, zijn diensttijd ging terug tot 1984. En dat leverde hem in totaal via deze berekening een ruimte op van ruim € 169.000. Deze berekening heeft de fiscus, na voorlegging akkoord gegeven. Dit is vaak ook een eis van de pensioenuitvoerder. Zo kon de werknemer de besteding van zijn ontslagvergoeding naar eigen keuze invullen met maximaal fiscaal voordeel. Er kan meer dan je denkt!
Judith Scherrenberg MPLA
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
5
VERMOGENSPLANNING
Triple R, de basis van verstandig beleggen U krijgt als financieel planner waarschijnlijk vaak vragen over de beste keuze qua beleggen als het aankomt op fiscaliteit. Is het verstandig in de BV of in privé te beleggen? Kan ik privé geld aan de BV lenen om er vervolgens mee te beleggen? Wat betekenen de belastingplannen 2022 voor mij als belegger en kan ik actie ondernemen om zo goedkoop mogelijk uit te zijn? En nog tientallen vragen over dit onderwerp komt u tegen in uw dagelijkse praktijk, waar u ongetwijfeld een goed antwoord op weet.
S
R1 (Rendement) Als uiteindelijk bepaald is dat het verstandig is om te gaan beleggen dan is de doelstelling die iemand heeft enorm richtinggevend voor de manier van beleggen die vervolgens gekozen wordt. Veel adviseurs kiezen voor de volgende aanvliegroute: De strategische asset allocatie; de verhouding tussen aandelen, obligaties en spaargeld. Het principe is eenvoudig, hoe hoger het gewenste (of vereiste) rendement, hoe hoger het percentage aandelen dat nodig is om dat te bereiken. Indien er juist meer zekerheid en dus minder beweeglijkheid van het vermogen wordt nagestreefd, dan verhoog je juist het percentage obligaties en spaargeld. Het is heel interessant om te zien hoe de relatie was tussen beweeglijkheid van vermogen en het percentage aandelen in portefeuille in de afgelopen 30 jaar (zie onderstaande tabel).
R2 (Risico) U ziet hier 6 kolommen waarin de linker kolom 100% vastrentend is en de rechterkolom is 100% aandelen. De kolommen ertussenin vertegenwoordigen telkens 20% meer aandelen en dus minder obligaties. Het is vrij gemakkelijk te zien dat het beste rendement in het verleden behaald is met een strategie, waarbij het noodzakelijk was een grotere fluctuatie van het vermogen te accepteren. De bandbreedte lag tussen -41,1% (2008) en +63,8% (1-4-9 tot 1-4-10). De beloning voor het accepteren van deze fluctuatie was gemiddeld 9,3% rendement in een periode van 30 jaar. R3 (Recept) Er zijn net zoveel verschillende beleggingsfilosofieën als dat er beleggingsexperts zijn. Iedereen heeft zijn eigen
bron: Dimensional; gegevens t/m 2018
6
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
SPF
‘recept’ waarmee hij de portefeuilles invult. Belangrijk is dat de ingrediënten van een portefeuille complementair aan elkaar zijn. De tactische invulling van een portefeuille en de kosten die ermee samenhangen zijn van cruciaal belang voor het uiteindelijke rendement onder de streep voor de klant. Als je graag een indexvolgend recept kiest (een beleggingsfonds dat een wereldwijde aandelenindex kopieert bijvoorbeeld), dan kun je aannemen dat de kosten wat lager zijn. Je hoeft namelijk niet na te denken over een actieve strategie. Ben je enthousiast over een recept dat niet per definitie de wereldindex volgt maar gewoon zoveel mogelijk rendement nastreeft met een zo gematigd mogelijk risico (klinkt trouwens aantrekkelijk), dan kun je verwachten dat dat recept wat duurder is. Het is immers arbeidsintensief. Als de beloning er is in de vorm van een betere prestatie ten opzichte van de concurrerende rendementen en niet te vergeten de concurrerende risico’s (gemeten in standaarddeviaties), dan weet je dat de prijs die je betaalt terecht is. Uiteindelijk levert het de klant een goed rendement op en daar gaat het veel klanten om. Als de beloning er helemaal niet is, dan betaal je dus voor iets dat je niet krijgt en kun je beter omzien naar een goedkoper alternatief of een recept dat wel werkt. Als je bij je vermogensbeheerder wilt nagaan hoe zijn
SPF
‘recept’ in elkaar zit. Vraag hem dan naar zijn antwoorden op de zogenaamde ‘consumentenbrief’. Je merkt dan vanzelf of er een gezond fundament is voor het gekozen beleggingsrecept.
Vermogensbeheer Het is voor vermogensbeheerders een uitdaging om de juiste posities in portefeuille op te nemen van hun klanten. De economische omstandigheden geven aanleiding om een recessie te verwachten en dus op een moeilijk te bepalen moment de portefeuilles te beschermen met zogenaamde ‘brandverzekeringen’, maar de rentestand en de actuele aandelenwaarderingen geven juist aanleiding om toch in aandelen te beleggen. Het spaargeld, vergelijkbaar met personeel dat niet werkt, kost in feite geld en het courante alternatief is aandelen. Kijk maar eens hoeveel dividend de grote beursgenoteerde bedrijven uitkeren. Een ‘no-brainer’ volgens mij.
Sebastian Pluijmert, directeur Asset Management International www.ami.partners
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
7
VERMOGENSPLANNING
De klimaatdoelstellingen van Parijs vereisen actie van beleggers Over het bereiken van de klimaatdoelen van Parijs, is Jane Ambachtsheer, Global Head of Sustainability bij BNP Paribas Asset Management (BNPP AM), duidelijk: “De wereld zal de opwarming van de aarde niet kunnen beperken tot een stijging van 1,5 graden Celsius als we wachten totdat regeringen actie ondernemen”. Dat verklaart de motivatie van BNPP AM om beleggingen te laten bijdragen aan het bereiken van de klimaatdoelen.
D
De langste VN-klimaatbesprekingen van vorig jaar in Madrid bleken teleurstellend voor de strijd tegen klimaatverandering. Ze weerspiegelden een toenemende polarisatie tussen de belangrijkste emitterende landen, die elke poging tot verplichting van emissiereductie blokkeerden enerzijds, en het leiderschap van kwetsbare landen en de Europese Unie anderzijds. Ook op technisch vlak was er teleurstelling. Er werd gehoopt dat de partijen eindelijk een akkoord zouden bereiken over de regels die de mondiale koolstofmarkten zouden moeten regelen (artikel 6 van de overeenkomst), maar elke overeenkomst hierover werd uitgesteld tot in 2020. Positieve uitkomsten van de COP-25 waren er gelukkig ook in de vorm van commitments van ‘niet-statelijke actoren’. 613 investeerders (inclusief BNPP AM) met in totaal USD 37 miljard aan assets, stuurden de grootste gezamenlijke oproep ooit tot klimaatactie aan regeringen. Bovendien was er de allereerste openbare toezegging van een oliegigant om tegen 2050 emissieneutraal te zijn. Ondertussen kondigde de Europese Investeringsbank (EIB) aan dat ze de kredietverlening
8
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
voor bijna alle fossiele brandstofprojecten na 2021 gaat uitfaseren, als eerste multilaterale ontwikkelingsbank. Hoewel bedrijven, investeerders en het maatschappelijk middenveld vooruitgang boeken op het gebied van klimaatbeheersing en aanpassing, is de realiteit dat regeringen langzaam bewegen.
Reden voor optimisme Desondanks ziet Jane Ambachtsheer genoeg reden tot optimisme. ”In 2006 was Al Gore’s documentaire ‘An Inconvenient Truth’ een wake-up call voor klimaatverandering. De klimaatwetenschap heeft sindsdien grote vorderingen gemaakt en groene technologieën zoals zonne-energie worden snel mainstream. Nu staat het klimaat weer centraal in het publieke debat - niet in de laatste plaats dankzij Greta Thunberg, de nieuwe Al Gore”. Verder wijst Ambachtsheer op de aanzienlijke daling van de kosten van hernieuwbare energie. Volgens IRENA, het International Renewable Energy Agency, is hernieuwbare energie al de goedkoopste elektriciteitsbron in veel delen van de wereld. Nu de prijzen verder dalen, zal het kostenvoordeel
SPF
Een belegger kan ook de dialoog zoeken met bedrijven en andere emittenten van effecten. Zo streeft de investeerdersgroep Climate Action 100+ ernaar dat enkele van ‘s werelds grootste bedrijven de nodige actie ondernemen tegen klimaatverandering. Een succesvol resultaat daarvan is dat Shell nu de lobby groep van de Amerikaanse Fuel & Petrochemical Manufacturers verlaat en daarbij afwijkend klimaatbeleid aanvoert omdat het de doelstellingen van Parijs ondersteunt. Jane Ambachtsheer, Global Head of Sustainability, BNPP AM
van hernieuwbare energiebronnen alleen maar toenemen. Publieke druk, overheidssteun en voortdurende verbeteringen in de economie van hernieuwbare energiebronnen en gerelateerde technologiekosten – denk aan batterijopslag - zouden verdere vooruitgang mogelijk moeten maken. En daardoor de kansen moeten vergroten om aan de klimaatdoelstellingen van Parijs te voldoen. Verwacht wordt dat de leidende landen tegen 2030 stappen zullen hebben genomen om het gebruik van kolen geleidelijk af te schaffen en extra CO2-prijzen hebben ingevoerd. Tegen 2035 zullen ze de verkoop van nieuwe auto’s op fossiele brandstoffen hebben verboden. Het is belangrijk dat financiële instellingen en beleggers op dergelijke maatregelen anticiperen en hierop reageren. Tegelijkertijd kunnen ze actief bijdragen door een klimaatinvesteringsstrategie te volgen.
Invloed uitoefenen Voor stakeholders zoals beleggers en vermogensbeheerders zijn er verschillende manieren om invloed uit te oefenen. Een daarvan is door te stemmen op aandeelhoudersvergaderingen. In 2019 was BNPP AM een van de meest actieve managers die pro-klimaatresoluties steunden. Dit betreft aandeelhoudersvoorstellen over onderwerpen zoals verbeterde openbaarmaking van emissies en reductieplannen, transparantie bij lobbyen en hervormingen van het bestuur om de verantwoordingsplicht te verbeteren.
SPF
Ten slotte kunnen beleggers invloed uitoefenen door hun investeringen, door bepaalde activiteiten te financieren of juist uit te sluiten. BNPP AM bijvoorbeeld investeert niet in tabaks- of kolencentrales.
De drie E’s van BNP Paribas Asset Management Als langetermijnbelegger is het van essentieel belang om ons te richten op de toekomst, en met name drie hoofdthema’s vormen de basis voor ons diepgaand onderzoek, onze betrokkenheid en thematische investeringen. Dit zijn de Energietransitie, Ecologische duurzaamheid en gelijkheid (Engels: Equality) en inclusieve groei. In overeenstemming met deze focus heeft BNP Paribas AM een strategie voor energietransitie, een koolstofvrije strategie en een circulair fonds gelanceerd. Deze inspanningen zijn in lijn met het werk dat we doen aan klimaatgerelateerde financiële informatie en het classificeren van bedrijfs activiteiten, bijvoorbeeld in verband met de nieuwe taxonomie van de Europese Commissie voor duurzame investeringen. Voor de toekomst ligt de focus van de industrie vooral op het meten van impact: impact op het milieu, en breder, impact afgestemd op de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de VN. Dit is een onderwerp waaraan we werken en we kijken ernaar uit om onze vorderingen de komende maanden met investeerders te delen. Dit artikel is gebaseerd op een interview met Jane Ambachtsheer op Duurzaam Bedrijfsleven
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2020 nr. 2
9
Er is maar één Nederlander Er is maar één Nederlander Er is maar één Nederlander zoals Marcel zoals zoals Marcel Marcel
Die ooit een trip wil maken door Europa met zijn eigen retrobusje. Die ooit een wil maken door met zijn eigen retrobusje. Speciaal voortrip Marcel hebben wijEuropa de ooit-mijn-eigen-retrobusje-belegger. Die ooit een wil maken door met zijn eigen retrobusje. Speciaal voortrip Marcel hebben wijEuropa de ooit-mijn-eigen-retrobusje-belegger. Speciaal voor Marcel hebben wij de ooit-mijn-eigen-retrobusje-belegger. Ontdek wat onze beleggers voor uw klanten kunnen doen. Ontdek watoponze beleggers voor uw klanten kunnen doen. Lees meer nn.nl/BeheerdBeleggen of adviseur.nn.nl Ontdek wat onze beleggers voor uw klanten kunnen doen. Lees meer op nn.nl/BeheerdBeleggen of adviseur.nn.nl Lees meer op nn.nl/BeheerdBeleggen of adviseur.nn.nl
Rob van den Aker Voorzitter VFFP
Andrew Harvie, Columbia Threadneedle portfoliomanager
Roelof Meijer dagvoorzitter
FFP FORUM 2020 Woensdag 18 maart 2020 Theater Spant! Bussum
SPELEN MET JE VAK
SPF
Nieuwsbrief FinanciĂŤle Planning maart 2020 nr. 2
11
Ilse Heeremans Christina Bazán y Kapteijns
Jan-Albert van Laar
FFP FORUM ONZE PENSIOENCOACH CHRISTINA GEEFT OP HET FFP FORUM EEN INSPIRERENDE
Richard van Ewijk
PRESENTATIE OVER HET PENSIOENAKKOORD BEZIEN VANUIT HET DC PERSPECTIEF.
Adviseren is topsport, maar ook deze wereld is aan het veranderen. In de toekomst is uw advies een premiumservice. Scildon is uw partner om u te ondersteunen met goede producten, persoonlijke service en handige tools.
MAAK KENNIS MET ONZE PENSIOENSERVICES • PRESENTATIE PENSIOENCOMMUNICATIE • WORKSHOP ACTIVATIE DEELNEMERS • CHECKLIST LEVENSMOMENTEN MEER INFORMATIE Wilt u meer weten over deze services, maak dan een afspraak met een van onze Pensioencoaches. Zij komen graag bij u langs. christina.bazan.y.kapteijns@scildon.nl
FFP FORUM 2020 Wees erbij op woensdag 18 maart en ontwikkel je verder!
SPELEN MET JE VAK
Gewaardeerde collega’s!
E
en jaar vliegt voorbij en dan besef je dat je weer een jaar ouder bent geworden. Dat geldt ook voor onze cliënten. De waan van de dag lijkt te regeren en door vinger aan de pols te houden voor onze relaties kunnen wij het verschil maken. Want als je niet oplet als consument, als belastingplichtige, als ondernemer, als vader of moeder, dan zeilt de regelgeving om je heen en als je niet bijtijds reageert is het misschien te laat. Actualiseren waar het gaat om bestaande wet- en regelgeving, anticiperen op toekomstige omstandigheden, hetzij in de wereld om je heen, hetzij persoonlijk, het is daar waar wij als planner waarde kunnen toevoegen. Daarvoor moeten we ‘boven de stof ’ staan, we moeten kunnen spelen met onze kennis, we moeten kunnen spelen met onze kunde, we moeten kunnen spelen met ons vak. Dan begrijp je ook meteen het thema van dit jaar!
Met collegiale en inspirerende groet, Rob van den Aker Voorzitter VFFP
OAKK - EEN BETER RENDEMENT OAKK is ervan overtuigd dat professionele begeleiding bij vermogensopbouw de particuliere belegger een beter rendement oplevert. OAKK is dĂŠ partner voor Financieel Adviseurs in vermogensbegeleiding. Door samenwerking met OAKK wordt je klantrelatie sterker en groeit je vermogensbegeleidingspraktijk. OAKK Beheerd Beleggen is verantwoordelijk voor de invulling van de beleggingen in Box1, Box 3 en voor vennootschappen. De Financieel Adviseur is verantwoordelijk voor de klantrelatie en inventarisatie. Wil je een gratis demo om te profiteren van de gemakken die samenwerken met OAKK met zich mee brengt? Neem dan contact op Benjamin Prins of Martijn BĂśrger op 010-2619940, info@oakk.nl of kijk op www.oakk.nl
WTC- Beursplein 37, 3011 AA Rotterdam www.oakk.nl | 010-2619940
Dagvoorzitter
Roelof Meijer
Roelof Meijer is dagvoorzitter van het FFP Forum 2020. Roelof Meijer leidt het plenaire gedeelte van het FFP Forum. Roelof is een van de eerste financieel planners van Nederland en heeft de
ontwikkeling van het vak meegemaakt, van simpele belastingbesparing tot de holistische aanpak van tegenwoordig.
Roelof Meijer
Plenair Forum Congres
Ochtend 10.50 - 12.00 uur
Rob van den Aker, voorzitter VFFP Een update Rob van den Aker gaat in op de laatste ontwikkelingen die het vak van de financieel planner treffen. Rob van den Aker
Andrew Harvie, Global Equities – Client Portfolio Manager Columbia Threadneedle Creatieve destructie en de impact ervan op uw portefeuille
Andrew Harvie
Bedrijven komen en gaan en wat maakt nu
achtergrond bieden wij inzicht in de kracht van
dat sommigen de tand des tijds doorstaan? Terwijl disruptors opduiken en de traditionele industrieĂŤn uitdagen, moeten zelfs de meest gevestigde bedrijven zich aanpassen om hun concurrentievoordeel te behouden. Tegen deze
het concurrentievoordeel en hoe de houdbaarheid ervan vaak door de markt wordt onderschat. Naarmate de wereld onzekerder wordt, wordt het identificeren van de winnaars op de lange termijn nog belangrijker.
EXPERTMEETINGS RONDE 1 9.30 uur - 10.20 uur
Keuze uit Bedrijfsovername, hoe doe je dat optimaal binnen de familie? Microfinanciering in het vermogensplan Speel met je vermogen
Expertmeeting B edrijfsovername, hoe doe je dat optimaal binnen de familie? Anne-Marie van der Lee, MFP, founding partner IMK Instituut voor Bedrijfsoverdracht Vaak wordt de verkoop van een bedrijf gezien als ‘vijfde pijler’ van het pensioen, na AOW, werknemerspensioen, lijfrente en vrij vermogen. Wanneer is de opbrengst uit verkoop werkelijk je pensioen als ondernemer? Wanneer echt
1 PE
voldoende? En hoe zit dat met verkoop binnen de familie? Een casus uit de praktijk: verkoop aan een kind met alle relevante fiscale en financiële voetangels en klemmen.
Expertmeeting M icrofinanciering in het vermogensplan – de toegevoegde waarde voor uw klanten
1 PE
Hubrien Meijaard en Wouter van Leusen, Stan&Wende-duurzaam beleggen voor nu en later Dirk Drukker, Triodos Investment Management Microfinanciering zorgt voor een toegankelijke financiële sector, stimuleert ondernemerschap en vergroot de toegang tot basisbehoeften in ontwikkelingslanden
verrassend positieve uitkomsten m.b.t. rendement, risico en impact. Hubrien Meijaard en Wouter van Leusen (Stan&Wende) en Dirk Drukker (Triodos
en opkomende economieën. Opname van microkredietfondsen in het vermogensplan van uw klanten, zorgt voor
Investment Management), geven inzicht en concrete praktijkvoorbeelden tijdens deze PE-expertmeeting.
Expertmeeting Speel met je vermogen Maarten Boddeus, directeur Product & Markt, Omniplan en Ingeborg Bes, business consultant, Omniplan Hoe kun je de optimale schenkingsstrategie uitrekenen en adviseren voor de cliënt? Aan de hand van een concrete casus worden de besparingen en de mogelijkheden doorgenomen.
1 PE
EXPERTMEETINGS RONDE 2A 13.15 uur - 14.05 uur
Keuze uit Navigeren in een lage renteomgeving Het grootste risico bij beleggen is de adviseur!
Expertmeeting Navigeren in een lage renteomgeving
1 PE Willem Johannesma, directeur en mede –oprichter OAKK Solid Investment Solutions (foto boven) en Bart Bijmolen, head of sales van Mint Tower De extreem lage tot negatieve rente is een belangrijk waarderingen van aandelen of onroerend goed. Het maatschappelijk thema dat in bijna elk klantgesprek rendement is gebaseerd op vaardigheden en daarom bij planners naar voren komt. ‘Hoe zorg ik voor noemt OAKK deze beleggingen ‘skills’. OAKK heeft mijn oude dag?’ en ‘Wat moet ik doen met mijn sinds 2003 ervaring met ‘skills; om zo het risico te geld?’. Er zijn oplossingen beschikbaar die minder of verlagen van de gehele portefeuille, juist nu. Eén van helemaal niet gevoelig zijn voor de lage rente of hoge deze ‘skills’ wordt uitgevoerd door Mint Tower.
Expertmeeting Het grootste risico bij beleggen is de adviseur!
1 PE
Egbert Berkhoff, directeur NNEK / Fondsenplatform Financieel planner pas op met beleggingsadvies. Waar zitten de risico’s voor de klant, de adviseur en voor het advieskantoor. Wat maakt advisering over beleggen succesvol?
EXPERTMEETINGS RONDE 2B 13.30 uur - 14.20 uur
Hoe zorg je als financieel planner dat jouw klant het goede rendement behaalt? Deze bijeenkomst is gebaseerd op 20 jaar samenwerken met financieel planners.
Keuze uit Risico & Rendement bij de verschillende beleggingsvormen De ins en outs van beleggen in whisky
Expertmeeting Risico, rendement en de financieel adviseur?
1 PE
Michel Engbers, directeur Vermogensbeheer Nationale-Nederlanden Bank. Risico & Rendement bij de verschillende beleggingsvormen, wat betekent dit voor u als financieel adviseur? Tijdens deze presentatie zal Michel Engbers ingaan op de verschillende vormen van beleggen zoals daar zijn Execution Only, Gemaks-/ profielfondsen en vermogensbeheer.
Elk met hun voor- én nadelen voor de financieel planner, natuurlijk rekening houdend met de relevante wet- en regelgeving. Vanzelfsprekend zal Michel ook de visie op de markt geven zoals het Nationale-Nederlanden Investment Office deze heeft.
Expertmeeting De ins en outs van beleggen in whiskey
1 PE
Marjolijn de Roode, Scotch Whisky International Whisky is inmiddels een volwassen alternative, volgens adviesbureau Knight Frank zelfs de best presterende luxe-belegging van de afgelopen
tien jaar. Hoe werkt beleggen in whisky? Dat legt beleggingsadviseur Marjolijn de Roode van Scotch Whisky International u uit.
EXPERTMEETINGS RONDE 3A 14.35 uur - 15.25 uur
Keuze uit De kracht van effectieve klantcommunicatie Het pensioenakkoord bezien vanuit DC perspectief
Expertmeeting De kracht van effectieve klantcommunicatie 1 PE David Swanwick, Head of Client Communications EMEA & Vice President bij Dimensional Fund Advisors Het uitleggen van complexe financiële u structuur in uw klantcommunicatie kunt onderwerpen in duidelijke taal is één van de aanbrengen zodat u complexe beleggingsprincipes grootste uitdagingen van de financieel adviseur. in een klantgerichte en begrijpelijke taal kunt Tijdens deze expertmeeting krijgt u te zien hoe uitleggen aan zowel klanten als prospects.
Expertmeeting Het pensioenakkoord bezien vanuit DC perspectief Christina Bazan y Kapteijns MPLA Scildon Pensioen is een belangrijk onderwerp binnen financiële planning. Vanuit een helicopterview gaan we de veranderingen en impact op DC pensioenregelingen in kaart brengen. De communicatie wordt belangrijker dan ooit. We delen de
EXPERTMEETING RONDE 3B 14.50 uur - 15.40 uur
1 PE resultaten van een door ons uitgevoerd werkgeversonderzoek en laten aan de hand van aansprekende praktijkvoorbeelden zien hoe communiceren over pensioen leuk wordt en perspectief geeft op een toekomstbestendig businessmodel.
Keuze uit Onderzoek complexiteit eigen woningregeling Beleggen in een veranderende wereld
Expertmeeting Onderzoek complexiteit eigen woningregeling Drs Jelle van den Berg, fiscalist bij Duoberg Consultants BV Bespreking van het onderzoeksrapport dat de staatssecretaris van Financiën in december 2019 aan de Eerste en Tweede Kamer heeft aangeboden. Doordat Jelle lid was van de onderzoekscommissie zal hij de onderzoeksmethode, de belangrijkste
1 PE
conclusies en aanbevelingen bespreken en verder toelichten. Vanuit de aanbevelingen zal hij ingaan op de mogelijke nieuwe wetgeving voor de eigen woning in de komende jaren en hoe hier met klanten over gesproken zou kunnen worden.
EXPERTMEETING RONDE 3B
14.50 uur - 15.40 uur
Expertmeeting D e wereld verandert. Onze manier van beleggen moet mee veranderen
1 PE Kees Ouboter, Responsible Investment Officer bij ACTIAM De wereld verandert: een groeiende verschuiving plaats van het traditionele ethisch wereldbevolking zorgt voor druk op de planeet. beleggen naar beleggen gericht op financiële ESGKlimaatverandering en bijvoorbeeld afnemende risico’s en thema’s. Het biedt ook kansen. Hoe kan biodiversiteit hebben grote financiële impact. Dit er impactvol en toekomstgericht worden belegd? is bij steeds meer beleggers bekend. Er vindt een
EXPERTMEETINGS RONDE 4 15.45 uur - 16.35 uur
Keuze uit Robotisering, AI en de rol van de financieel planner Optimale inzet van social media voor uw bedrijf
Expertmeeting Robotisering, AI en de rol van de financieel planner 1 PE
Matthijs Mons, managing partner bij Yellowtail Op technologisch gebied gaan de ontwikkelingen heel snel. Artificial Intelligence (AI) is misschien wel de meest besproken trend. Maar wat gaat het betekenen voor de financieel planner? Hoe kan hij inspelen op deze ontwikkelingen
En: welke eisen stelt dit alles aan de financieel adviseur van de toekomst? Matthijs Mons, Managing Partner van Fintech-bedrijf Yellowtail, staat uitgebreid en interactief stil bij deze vraagstukken en geeft zijn visie op de veranderende
en nieuwe technologie omarmen? Hoe gaat technologie bijvoorbeeld pensioenadvisering en hypotheekadvies de komende tijd veranderen?
rol van de financieel planner als gevolg van robotisering en AI.
Expertmeeting Optimale inzet van social media voor uw bedrijf Guido Smit, social media strateeg Wil je weten hoe je social media optimaal kunt inzetten voor jouw business? In deze workshop leer je wat de voor- en nadelen zijn van social media en leer je hoe je eenvoudig een social media plan
ontwikkelt. Je ontvangt een praktische hand-out, zodat je na afloop van de sessie zelf aan de slag kunt.
Samenwerken als financieel planner met het IMK?
Mail naar a.m.vander.lee@imk.nl
PROGAMMA 08.30 – 09.30 uur Ontvangst met koffie/thee op het FFP Informatieplein 9.30 - 10.20 uur
Expertmeetings ronde 1
Bedrijfsovername, hoe doe je dat optimaal binnen de familie? 1 PE Anne-Marie van der Lee, MFP
Microfinanciering in het vermogensplan
Speel met je vermogen
1 PE Hubrien Meijaard, Wouter van Leusen en Dirk Drukker
Maarten Boddeus Ingeborg Bes
1 PE
10.20 – 10.50 uur Koffie/thee op het FFP Informatieplein 10.50 – 12.00 uur Plenair gedeelte • Welkomstwoord door dagvoorzitter Roelof Meijer • Een update door de voorzitter Vereniging FFP Rob van den Aker • Andrew Harvie, Global Equities: Creatieve destructie en de impact ervan op uw portefeuille 12.00 – 13.15 uur Lunch op het FFP Informatieplein 2A
13.15 – 14.05 uur Expertmeetings
Navigeren in een lage renteomgeving Willem Johannesma Bart Bijmolen
2B
Het grootste risico bij beleggen is de adviseur!
1 PE
13.30 – 14.20 uur Expertmeetings
Risico & Rendement bij de verschillende beleggingsvormen
1 PE Egbert Berkhoff
De ins en outs van beleggen in whisky 1 PE
Michel Engbers
1 PE Marjolijn de Roode
Pauze op het FFP Informatieplein 3A
14.35 – 15.25 uur Expertmeetings
De kracht van effectieve klantcommunicatie 1 PE David Swanwick
3B
14.50 – 15.40 uur Expertmeeting
Het pensioenakkoord bezien vanuit DC perspectief 1 PE
Onderzoek complexiteit eigen woningregeling
Christina Bazan y Kapteijns
Drs Jelle van den Berg
1 PE
Pauze op het FFP Informatieplein 15.45 – 16.35 uur Expertmeetings ronde 4 Robotisering, AI en de rol van de financieel planner Matthijs Mons
Optimale inzet van social media voor uw bedrijf 1 PE
Guido Smit
16.40 – 17.30 uur Borrel op het FFP Informatieplein
1 PE is 1 FFP PE-punt
De wereld verandert. Onze manier van beleggen moet mee veranderen 1 PE Kees Ouboter
INTERVIEW
Global smaller companies: de droom van elke belegger Er zijn ruim 4.500 kleine bedrijven waar nauwelijks onderzoek naar wordt gedaan, daarom hebben we zoveel ideeën om te beleggen in bedrijven met een immens concurrentievoordeel. 8 vragen aan Scott Woods, portfolio Manager van Columbia Threadneedle
Hoe ziet het universum eruit van ‘global smaller companies’? ‘Er zijn veel aandelen in het wereldwijde universum van ‘small companies’, kleinere bedrijven, en dat betekent dat er relatief weinig onderzoek naar wordt gedaan. De index die het Threadneedle (Lux) Global Smaller Companies Fund hanteert, de MSCI World Small Cap Index, heeft maar liefst 4.500 bedrijven. Dit is een belangrijk gegeven, want hiermee vergeleken heeft de index van
maar twee analisten wereldwijd te vinden die WD-40 volgen. WD-40 is een bedrijf uit Californië dat huishoudelijke artikelen maakt, zoals zijn bekende ‘vlaggeschip’ WD-40. Dat geeft ons een betere kans om ‘alpha’ te genereren, om te verdienen aan de prestaties van het aandeel zelf. Je kunt zo ook beter portefeuilles samenstellen die nogal afwijken van de index en dat
de grote bedrijven veel minder aandelen. Dat maakt het logisch dat er veel meer onderzoek naar wordt gedaan door beleggingsanalisten. Doordat kleinere bedrijven minder onderzocht worden, mag je stellen dat de markt van kleinere bedrijven minder efficiënt is en dat er zich dus meer kansen voordoen om aandelen te kopen waarvan de koers geen reflectie is van de werkelijke waarde.’
betekent je meer verdienkansen hebt dan met passieve ETF’s die louter de index volgen. Er zijn niet veel beleggingscategorieën die je in staat stellen om zo’n groot ‘actief’ belang te hebben.
Wat zijn de voordelen om deze aandelen te bereiken? ‘Kijk bijvoorbeeld naar Microsoft. Er zijn wereldwijd meer dan 40 analisten die alleen Microsoft volgen, maar er zijn
Wat kunt u nog meer zeggen over het fonds? ‘Met aandelen in kleine ondernemingen kun je veel beter gebruik maken van de trends en thema’s in de wereld. Je stuit op ondernemingen die zich alleen toespitsen op één ding en dat heel goed doen. Een voorbeeld: Freshpet is een Amerikaans bedrijf dat verse voeding produceert voor honden en
katten. Amerikaanse bestedingen voor huisdieren groeien zo’n 5% tot 6% per jaar; Amerikanen beschouwen hun huisdieren steeds meer als gezinslid. Zou je in deze trend willen investeren via een groot bedrijf, dan zou je terecht komen bij partijen als Nestlé, waar dierenvoeding maar ongeveer tien procent uitmaakt van hun omzet.’ Waar zoekt u naar bij de selectie van bedrijven? ‘Ik houd van simpel. Als een bedrijf een robuust en duurzaam concurrentievoordeel heeft, kan het voor langere tijd een opbrengst op het geïnvesteerde kapitaal genereren dat boven het kostenniveau ligt. Stel, je zou de enige bakkerij in een stad zijn, dan zou je het ultieme concurrentievoordeel hebben, omdat je geen concurrenten hebt en je zou je brood zo duur kunnen maken als het jou uitkomt. De werkelijkheid is anders,
er zijn een hoop bakkers en er zijn niet zoveel drempels om een bakkerij te beginnen, dus er is geen enkel concur-
concurrentievoordeel vandaan komt, gebruiken we Porter’s Five Forces, een analysemethode om concurrentieslag-
de lange termijn, ondanks het feit dat in deze markt de marges flinterdun zijn.’
rentievoordeel en de prijs van brood is laag. Datzelfde principe geldt voor de bedrijven die wij omarmen. Als wij een bedrijf tegenkomen met een duurzaam concurrentievoordeel, betekent dit dat dit bedrijf jaar na jaar winst kan maken. En zo vinden we ‘alpha’.’
kracht van een onderneming te beoordelen. Een goed voorbeeld van een bedrijf met een solide concurrentievoordeel, met hoge toetredingsdrempels, is Trex. Dit bedrijf maakt composiet terrasplanken (een mix van plastic en hout). Trex betrekt zijn al zijn plastic (in de vorm van kraaltjes) van een plastic recyclebedrijf een paar kilometer verderop, dat plastic tassen van grote Amerikaanse retailers verwerkt. Het is ontzettend moeilijk om dit proces te dupliceren op de goedkope manier van Trex en daar komt het productieproces van de composiet terrasplanken nog bij. Dit geeft Trex een enorm kostenvoordeel op
U bent nu sinds april 2019 manager van het fonds, wat hebt u anders gedaan dan uw voorganger? ‘De beleggingsfilosofie is niet veranderd, ik ben doorgegaan op de bestaande voet. We ontwikkelen wel door, we schenken meer aandacht aan de zogeheten ESG-factoren (environment, social, governance), milieu, sociale factoren en bestuurlijke zaken, niet in de laatste plaats door gebruik te maken van onze eigen Reponsible Investment (RI) beoordelingsmethodiek. Als een bedrijf slecht scoort volgens die analyse, dan bekijken we samen met ons RI-team waarom dat het geval is. RI en ESG vormen voor ons
Hoe stelt u vast dat een bedrijf een duurzaam concurrentie voordeel heeft? ‘We kijken naar de fundamenten van een bedrijf en proberen er een vinger achter te krijgen waarom het zijn winstmarge voor langere tijd zou kunnen vasthouden. Om vast te stellen waar het
24
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2019 nr. 2
SPF
B ‘Als wij een bedrijf tegenkomen met een duurzaam concurrentievoordeel, betekent dit dat dit bedrijf jaar na jaar winst kan maken.’ de kern van onze beslissingen. Zodra we hebben vastgesteld wat er aan de hand is, nemen we contact op met het betreffende bedrijf om de zaak bespreekbaar te maken. Het heeft alles te maken met betrokkenheid. We vinden ESG belangrijk: deze factoren zorgen voor duurzame concurrentiekracht.’ Wat is uw invalshoek in deze markt? ‘Om de 70 tot 90 aandelen te selecteren die passen bij onze beleggingsfilosofie is het belangrijk dat we directe toegang hebben tot lokale markten en onderzoek doen bij de bron, er zijn immers zoveel aandelen om uit te kiezen, inclusief de 30% los van een benchmark. Wij hebben analisten aan boord met ruim 25 jaar
ervaring in regionale, kleine bedrijven, met dezelfde beleggingsfilosofie. En teams in Amerika, Europa en het Verenigd Koninkrijk en analisten in Azië. Hun beste ideeën komen terecht in onze strategie.’ Waar kijkt u nog meer naar bij het managen van het fonds? ‘We zijn er een voorstander van om een belang in een aandeel voor langere tijd aan te houden. De gemiddelde periode dat een aandeel is opgenomen in ons fonds, is tweeëneenhalf jaar, maar er zijn genoeg voorbeelden van bedrijven die er wel vier tot vijf jaar in zitten. De aandelen die het meest hebben bijgedragen tot onze beleggingsresultaten hebben we al
voor meer dan vier jaar in portefeuille. En dat zijn behoorlijke resultaten. We geloven erin dat de beste ‘alpha’ die je kunt genereren komt van aandelen die je langere tijd in portefeuille houdt. Daarom kijken we ook juist naar de vooruitzichten van een bedrijf voor de komende vijf tot tien jaar. Bedrijven die ik vond in 2016 doen het goed; de beste daarvan zouden zo succesvol kunnen worden dat ze te groot worden en niet meer passen in onze definitie van ‘small company’. Ik vergelijk het samenstellen van een aandelenportefeuille altijd met een ‘greatest hits’ album. We hoeven niet moeizaam te zoeken naar goede ideeën, we worden ermee overstroomd.’
KEY RISKS Past performance is not a guide to future returns and the fund may not achieve its investment objective. Your capital is at risk. The value of investments can fall as well as rise and investors might not get back the sum originally invested. Where investments are in assets that are denominated in multiple currencies, or currencies other than your own, changes in exchange rates may affect the value of the investments. The fund holds assets which could prove difficult to sell. The fund may have to lower the selling price, sell other investments or forego more appealing opportunities. The investment policy of the fund allows it to invest in derivatives for the purposes of reducing risk or minimising the cost of transactions. The fund may exhibit significant price volatility. All the risks currently identified as being applicable to the Fund are set out in the “Risk Factors” section of the Prospectus. Please read the Key Investor Information Document and the Fund Prospectus if considering investing. Belangrijke informatie. Alleen voor professionele en/of gekwalificeerde beleggers (niet voor gebruik bij particuliere klanten). In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. De waarde van beleggingen en de inkomsten ervan zijn niet gegarandeerd en kunnen zowel stijgen als dalen en worden mogelijk beïnvloed door wisselkoersschommelingen. Dit betekent dat een belegger het belegde kapitaal wellicht niet terug ontvangt. Threadneedle (Lux) is een beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal (Société d’investissement à capital variable, “”SICAV””) naar Luxemburgs recht. De SICAV geeft aandelen uit verschillende klassen uit, koopt ze in en wisselt ze uit. De beheermaatschappij van de SICAV is Threadneedle Management Luxembourg S.A, die wordt geadviseerd door Threadneedle Asset Management Ltd. en/of geselecteerde subadviseurs.Aandelen in het fonds mogen in andere landen niet worden aangeboden aan het publiek en dit document mag enkel worden uitgegeven, verspreid of gedistribueerd voor zover het geen publiek aanbod betreft en in overeenstemming is met geldende lokale wetgeving. Het compartiment is op grond van artikel 1:107 van de Wet op het financieel toezicht opgenomen in het register dat wordt gehouden door de Autoriteit Financiële Markten. Dit materiaal is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen aanbod of uitnodiging tot het geven van een opdracht om effecten of andere financiële instrumenten te kopen of te verkopen, noch om beleggingsadvies of beleggingsdiensten te verstrekken. Lees het prospectus alvorens te beleggen. Het onderzoek en de analyses in dit document, door Columbia Threadneedle Investments opgesteld in het kader van haar eigen portefeuillebeheer, zijn voorafgaand aan publicatie wellicht reeds doorgevoerd en worden hier aanvullend beschikbaar gesteld. In dit document verstrekte meningen gelden vanaf de datum van publicatie maar kunnen zonder kennisgeving vooraf worden gewijzigd en mogen niet als beleggingsadvies worden beschouwd. Uit externe bronnen verkregen informatie wordt betrouwbaar geacht, maar de juistheid en volledigheid ervan kan niet worden gegarandeerd. Inschrijvingen op een fonds kunnen alleen worden gedaan op basis van het huidige Prospectus en het document met essentiële beleggersinformatie, evenals de meest recente jaar- of halfjaarverslagen en de geldende algemene voorwaarden. Raadpleeg het hoofdstuk `Risicofactoren’ van het prospectus voor alle risico’s die gelden voor beleggingen in een fonds, en met name in dit fonds. De documenten anders dan de EBI’s zijn verkrijgbaar in het Engels en Nederlands (geen Nederlands prospectus) en EBI’s zijn verkrijgbaar in iedere taal en kunnen schriftelijk worden aangevraagd bij de statutaire zetel van de SICAV, welke is gevestigd 44, rue de la Vallée, L-2661 Luxembourg, Grand Duchy of Luxembourg, of via International Financial Data Services (Luxembourg) S.A. at 47, avenue John F. Kennedy, L-1855 Luxembourg, Grand Duchy of Luxembourg, of www.columbiathreadneedle.com.
SPF
Nieuwsbrief Financiële Planning maart 2019 nr. 2
25
Het FFP Forum 2020 wordt mede mogelijk gemaakt door
NIEUWSBRIEF
financiĂŤle planning