Issuu

NIEUWSBRIEF

financiële planning juli 2021

INKOMENSPLANNING

Pensioenakkoord, nabestaanden pensioen en scheiding

VERMOGENSPLANNING

Aflevering

jaargang

07/21

Financiële doelen halen in huidige omgeving

A INHOUD

Colofon

Inhoud

Nieuwsbrief financiële planning

is een uitgave van Stichting Persoonlijke Financiën en verschijnt 4 tot 6 maal per jaar HOOFDREDACTIE Drs. R.J. Meijer Stichting Persoonlijke Financiën

REDACTIONEEL

Klotst het tegen de plinten?

MET MEDEWERKING VAN: Hendrik Oude Nijhuis, Judith Scherrenberg MPLA.

pag 3

VORMGEVING: Paula Tel, Telvorm ABONNEMENTEN De abonnementsprijs voor 2021 bedraagt € 152,50 per jaar (incl. BTW). Leden van de Vereniging FFP ontvangen de NFP gratis.

INKOMENSPLANNING

Pensioenakkoord, nabestaandenpensioen en scheiding

ABONNEMENTENADMINISTRATIE SPF Klantenservice, Schothorsterlaan 11 3822 NA Amersfoort Telefoon: 06-532 536 30 BEËINDIGING ABONNEMENT Abonnementen gelden tot wederopzegging tenzij anders over-eengekomen. Partijen kunnen ieder schriftelijk opzeggen tegen het einde van de abonnementsperiode, met inachtneming van een opzegtermijn van twee maanden.

pag 4 VERMOGENSPLANNING

Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden de auteur(s), redacteur(s) en uitgever geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten of onvolkomenheden. Behoudens de door de Auteurswet gestelde uitzonderingen, mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd (waaronder het opslaan in een geautomatiseerd gegevensbestand) of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Financiële doelen halen in huidige omgeving

pag 7

Nieuwsbrief Financiële Planning juli 2021 nr. 4

SPF

REDACTIONEEL B Aflevering

jaargang

07/21

Klotst het tegen de plinten? Het is een heel bijzondere tijd. Daarover hoeven we met elkaar niet van mening te verschillen. Waarover kunnen we dan wel van mening verschillen? De vraag of het goed gaat of slecht. Veel horeca-ondernemers, evenementenbureaus en dienstverleners zitten met de handen in het haar. Ze zijn minstens een jaar omzet kwijt. Omzet die niet terugkomt, want de tijd is verstreken. Tegelijkertijd zien we hosanna-verhalen over MKB Nederland. De economische groei is krachtig en we komen goed uit de crisis. Het bijzondere van deze coronacrisis is, dat we als maatschappij er redelijk goed mee weg lijken te komen in economisch opzicht, maar dat bepaalde bedrijven en sectoren enorm hard zijn geraakt. Als er aan een crisis twee kanten kunnen zitten, is het deze wel. Dat vraagt van ons als financieel planner een enorm flexibele en inlevende houding. En we kunnen meer zijn dan een luisterend oor. We zijn ook een invoelende en begrijpende geest. Met onze kennis van fiscaliteit, financieren en ondernemen kunnen we het verschil maken. Zou het al niet tegen de plinten klotsen (ook daar kunnen we helpen), dan kunnen we heel wat druppels toevoegen om die liquiditeiten weer te laten stromen in de goede richting. Roelof Meijer

SPF

Nieuwsbrief Financiële Planning juli 2021 nr. 4

AINKOMENSPLANNING

Pensioenakkoord, nabestaanden pensioen en scheiding

Het pensioenakkoord is inmiddels uitgesteld tot 01-01-2023. Dat is begrijpelijk omdat deze complexe wetgeving de nodige aandacht vraagt. Er zijn veel reacties gekomen vanuit de consultatie, die leiden tot broodnodige aanvullingen en aanpassingen. Per 01-01-2022 gaat misschien de Wet pensioenverdeling bij scheiding 2022 (WPVS 2022) in. Het wetgevingsoverleg over dit onderwerp ligt al sinds 7 december 2020 stil, het overleg over deze wet is telkens uitgesteld. Ondanks deze omstandigheid is het toch relevant om de wijzigingen uit het Pensioenakkoord en

de wijziging van de wetgeving pensioenverdeling bij scheiding in samenhang te belichten. Toedeling pensioen aan ex-partner wordt verlaagd De ex-partner krijgt na invoering van WVPS 2022 een aanspraak op de helft van het ouderdomspensioen (OP) en de helft van het nabe-

Nieuwsbrief Financiële Planning juli 2021 nr. 4

staandenpensioen (NP) dat tijdens de huwelijkse periode is opgebouwd. De ex-partner verkrijgt daardoor een lagere aanspraak op het nabestaandenpensioen dan in de huidige wetgeving. In voorbeeld 1, ziet u in enkele simpele rekenvoorbeelden hoe dit uitpakt.

SPF

Voorbeeld 1 Toedeling ex-partner huidige wetgeving Opgebouwde OP tijdens huwelijkse periode: Opgebouwd NP tijdens huwelijkse en voorhuwelijkse periode: Ex-partner verkrijgt ouderdomspensioen en ex-partner verkrijgt nabestaandenpensioen

€ 10.000 € 8.500 € 5.000 € 8.500

Toedeling ex-partner volgens WPVS 2022 Opgebouwde OP tijdens huwelijkse periode: Opgebouwd NP tijdens huwelijkse periode : Ex-partner verkrijgt ouderdomspensioen en ex-partner verkrijgt nabestaandenpensioen

€ 10.000 € 7.000 € 5.000 € 3.500

Voorbeeld 2

Toedeling ex-partner bij pensioenopbouw volgens regels pensioenakkoord Opgebouwde OP tijdens huwelijkse periode: € 10.000 Opgebouwd NP tijdens huwelijkse en voorhuwelijkse periode: € 0 Ex-partner verkrijgt ouderdomspensioen € 5.000

Samenwonende behoudt recht op nabestaandenpensioen Het recht op nabestaanden pensioen voor de ex-partner staat in artikel 57 Pensioenwet. In dit artikel wordt ook het uniforme partnerbegrip opgenomen. Dat betekent dat de samenwonende, de geregistreerd partner en de gehuwde recht hebben op, dan, de helft van het nabestaandenpensioen. Dat is van toepassing als er sprake is van nabestaandenpensioen op opbouwbasis. Vanaf overstap naar de regelingen conform het Pensioenakkoord, is er sprake van een nabestaandenpensioen

SPF

op risicobasis. In voorbeeld 2, hierboven, ziet u in hoe dat eruitziet. Conversie wordt standaard Conversie houdt in, dat het pensioen wordt omgezet in een recht op eigen pensioen. Als er geen conversie is, dan blijft de pensioenuitkering afhankelijk van de leeftijd en keuze van de partner die het pensioen heeft verdiend. Als er een leeftijdsverschil is, kan de pensioengerechtigde de uitkering later of eerder laten starten, wat voor de ex-partner minder gunstig kan uitkomen. De ex-partner heeft hier geen stem in.

Bij conversie ontvangt de ex-partner een eigen aanspraak. Deze wordt omgezet naar een pensioen op zijn of haar beoogde pensioendatum. De pensioengerechtigde verliest daarmee wél het recht dat de uitkering terugvloeit als de ex-partner komt te overlijden. In de berekening van de conversie wordt dit verlies van het sterfterisico aan de pensioengerechtigde toegerekend, waardoor deze een iets hogere uitkering verkrijgt dan de ex-partner. In het kader van de onafhankelijkheid is dit een mooi gegeven. Maar bij vroegtijdig overlijden van de

Nieuwsbrief Financiële Planning juli 2021 nr. 4

INKOMENSPLANNING A

Pensioenfondsen voorzien uitvoerings problematiek omdat oude en nieuwe aanspraken naast elkaar moeten worden geadministreerd.

ex-partner doet het wel pijn, zeker als de vereveningsbedragen hoger zijn. Als partners niet willen kiezen voor conversie, moeten de partners binnen zes maanden na scheiding een gewaarmerkt afschrift of uittreksel van de overeenkomst aan de pensioenuitvoerder hebben overlegd waarin de afwijkende afspraken staan. De ex-partner mag kiezen om het recht op partnerpensioen te behouden en dat recht niet om te zetten naar een zelfstandig recht op ouderdomspensioen. Knelpunten oude aanspraken en pensioenakkoord De insteek in het pensioenakkoord is, dat oude aanspraken in stand blijven. Dat zou betekenen dat alle oude opgebouwde rechten op (bijzonder) nabestaandenpensioen blijven bestaan. Het partner pensioen is na invoering van het pensioenakkoord maximaal 50% van het salaris. Met behoud van oude rechten kan het

totale nabestaandenpensioen bovenmatig zijn. Het is de bedoeling dat hiervoor een fiscale voorziening wordt getroffen. Het is beter ‘teveel’ voorzieningen te hebben, dan geen voorziening, is de terechte politieke afweging. Maar pensioenfondsen voorzien uitvoeringsproblematiek omdat oude en nieuwe aanspraken naast elkaar moeten worden geadministreerd. Stel dat een pensioenfonds overeenkomt alle oude aanspraken volledig in te varen. Dan zou ook het opgebouwde nabestaandenpensioen naar het nieuwe systeem omgezet worden. De overwaarde kan worden toebedeeld aan het ouderdomspensioen. Maar, de bestaande rechten op bijzonder nabestaandenpensioen moeten wel in stand blijven en apart door het pensioenfonds worden geadministreerd. Op het moment dat de ex-partner overlijdt, vloeien de aanspraken terug naar de pensioengerechtigde. Het is de vraag hoe deze waardes dan alsnog kunnen worden ingevaren, terwijl ze in het oude systeem waren gebleven.

Nieuwsbrief Financiële Planning juli 2021 nr. 4

Door de grote verschillen in rekenregels levert dat de nodige hoofdbrekens op. Dat is ook de reden dat er een motie in ingediend dat er ook onder het nieuwe stelsel een mogelijkheid blijft om nabestaanden pensioen op opbouwbasis te behouden. Dat zou een pragmatische oplossing kunnen zijn. Kortom: de opeenvolgende wijzigingen zullen bij scheidingen de keuzes voor alle betrokken partijen niet gemakkelijker maken.

Judith Scherrenberg MPLA

SPF

VERMOGENSPLANNING

Financiële doelen halen in huidige omgeving

We leefden al in een wereld die ons dwingt anders te gaan denken en dan kwam daar nog de coronapandemie overheen. Er waren buiten deze gamechanger al eerder grote veranderingen ons leven ingewandeld en soms -gestormd. De opkomst van technologie die hele industrieën ontwrichten, de gevolgen van de klimaatveranderingen door de invloed van de mens op het milieu, de onvoorstelbare opkomst van China als economische grootmacht en de wil van de kiezer voor nieuwe politieke stromingen die zorgen voor breuken met het verleden zoals in Engeland met de Brexit en in de VS met Trump. Een vergrijzing van de samenleving met als gevolg onhoudbare pensioenstelsels en last maar zeker not least de lage tot negatieve rente gekoppeld aan oplopende inflatie! Inflatie, terug van weggeweest? Dit laatste fenomeen is lange tijd weggeweest. Jaren lang was er juist angst voor deflatie maar nu we

SPF

langzaamaan corona achter ons laten, zien we druk op alles en beginnen de prijzen op te lopen. Vooral in de VS zien we de inflatie toenemen; de laatste cijfers gaven aan dat de consumentenprijzen daar met maar liefst 5% zijn gestegen ten opzichte van een jaar geleden. Is dit tijdelijk of structureel? Volgens een recente studie van Bank of America ziet tweederde van de Amerikaanse fondsmanagers inflatie als iets tijdelijks, maar de topman van JP Morgan Chase, Jamie Dimon, denkt daar toch anders over en houdt extra geld aan op de balans van de bank, mocht de rente gaan stijgen. De Duitse centrale bankier Karl Otto Pöhl omschreef inflatie als tandpasta; eenmaal uit de tube, krijg je

Nieuwsbrief Financiële Planning juli 2021 nr. 4

VERMOGENSPLANNING US: Headline CPI inflation

Source: Oxford Economics

die er moeilijk terug in. De obligatiemarkten zien het vooralsnog ook als iets tijdelijks, de rente in de VS en ook in Europa is de laatste weken alweer aan het dalen. Hoe dan ook, zelfs als de inflatie stabiel blijft, is de reële rente - de nominale rente minus de inflatie sterk negatief. In de VS is de tienjaarsrente in veertig jaar zelfs in reële termen niet zo negatief geweest. En dat heeft grote invloed op het al dan niet halen van de financiële doelen van je klanten! Spaarders, obligatiehouders en gepensioneerden met een niet geïndexeerde pensioenregeling (wie heeft dat nog?) betalen namelijk de prijs van een sterk negatieve reële rente. Deze sluipmoordenaar zorgt op termijn voor een langzame dood van de pensioenen en spaaroverschotten. Met hyperinflatie (zoals in de jaren ’20 in de Weimarrepubliek, maar ook begin deze eeuw in Argentinië of twee jaar geleden in Venezuela) is geld van spaarders in korte tijd niks meer waard, zodat de briefjes beter op andere manieren kunnen worden gebruikt. Dat duurt nu langer maar het effect is hetzelfde, de koopkracht holt achteruit en daarmee wordt nominaal geld minder waard. Wat te doen? Er is geen ‘easy fix’ dus het is goed om eerst te bekijken wat je nu niét moet doen om rendement te behalen voor de financiële doelen van je klanten, namelijk geld of lijfrente vastzetten op rente. Het klinkt veilig

Nieuwsbrief Financiële Planning juli 2021 nr. 4

maar dat is nu een illusie. Cash aanhouden is heel fijn en belangrijk uit veel overwegingen; het geeft je vrijheid om te doen wat je wilt doen, flexibiliteit om te beleggen op hogere rente of lagere koersen en het daalt niet in nominale termen dus dat geeft stabiliteit. Maar uit rendementsoverwegingen is het aanhouden van cash en obligaties geen alternatief. Het is desastreus voor je koopkracht op langere termijn. Wat dan wel? Dat is per relatie verschillend, maar de rode draad is dat voor een positief reëel rendement de klanten moeten beseffen dat een hoger risico onvermijdelijk is. Of dat onroerend goed is, aflossing van een hypotheek (bedenk wel dat een lening nooit zo goedkoop is geweest), een gespreide beleggingsportefeuille is of een deelneming in een bedrijf, er zijn meerdere wegen naar Rome om het geld te laten renderen. Het belangrijkste advies is: maak dit bespreekbaar met je relaties en kijk wat passend is om rendement te behalen! Zij worden op langere termijn wel beloond voor het lopen van ‘schokrisico’ (zoals bij beleggen) maar niet voor het ‘ sluiprisico’ van de negatieve reële rente.

Willem Johannesma Partner/mede-oprichter OAKK Beheerd Beleggen

SPF