Page 1

n e l o h c S e r i a d Solaille kinderen wkuernenlednburgers Zodat en tot ĂŠchte opgroei


ber 2011

as, septem

Sint-Nikla

gave van is een uit re u h c ro Scholen Deze b Solidaire rm o tf la Het P tief van:

Een initia

aties:

organis volgende it u e d n a Besta

n van:

u Met de ste

, brochure: oelvoorde aan deze e e m n e, Greet P te d n y E n e Zij werk nd Sophie Va choor Redactie: een Van S rl a M & e rs e m den Eynd Ine Dha phie Van o S : r e e ti c ro a h c Eindred Berdine S controle: ries Calus f y u Spellings erys en D ven Str w te u S a il.com) : L s s e ri ti h yck@gma Illustra aele, C lr d e n m e e tt h y n a U lsv mas t-Niklaas melryck (e Foto’s: To , 9100 Sin ls Van He 1 E 8 : t g a a in v tr e rs Vormg n, Mercato : EPO Marc Joole r: e v e Drukwerk g uit ordelijke Verantwo ereld.be info: bevrijdew @ lgemene e a rd n o e o t c lv Conta reet.poe lvoorde: g ereld.be Greet Poe .bevrijdew w w w 5 0.1 03/777.2


eren d n i k aren r v e r e e n t n i a W arite n t.a.v. d i l o s zelf ving e it, e g m o in hun en identite ker hun eig ze makkelij deren. kunnenr zijn met an solidai


e v a g p o houds

In

Kort n? Inleiding ire Schole a d li o S m rgers 1. Waaro wereldbu t o t n e d e 1.1. Opvo ?! beginnen tartpositie s 1.2. Jong le a e id T! hool, een ed geGOK o G 1.3. De sc ? p a h c ldburgers 1.4. Were , de visie n le o h c S ire Íren 2. Solida eving cre g n m o e ig il n kindere a v ld re 1) Een ve e leefw n van de aan 2) Uitgaa en dialoog g in r a a icht werk r lk e e g t s e g M in r ) a 3 n erv atorisch e g ip en ic t r a P 4) ch houdin heen kijk is n it r re k u ij p lm p o e scho aatscha 5) Over d an een m a n e k n e cht sch timuleren 6) Aanda s t n e m e ! n engag lisatie(s) m ia r c o e f p t s la n P 7) Actie e e het ar eig Scholen – nisatie ha e a r i rg a o d li re o e 3. S t: ied taalpakke o t ? n e E . 3.1 e Scholen ir a d li o S e groep 3.2. Werk ibliografi b n e s k n ssante li 4. Intere ks ssante lin 4.1. Intere ografie 4.2. Bibli

2 3 5 6 8 10 13 15 18 22 24 26 28 30 32 35 36 36 39 40 45


KORTolen?! Dat is...

tot wereld n e d e o v p het o r alle erken aan nsen voo a w k e s e j i m w r il e w d tform dat elijke on è een plas en dat streeft naar g burger isarde organ e e s li kinderen. a i c gespe hillende c s r e v in r . tform waa ersteunen è een pla aar aanvullen en ond n zo tot ee m o lt ties elk e t s orop ncipes vo i r p n e v e z tform dat è een pla e school te komen: solidair ëren geving cre an kinderen m o e ig il e reld v (1) Een v de leefwe n a v n a a gaan (2) Uitg erken in dialoog r a a sgericht w lk e g t in r e a M v r ) e 3 ( en g ipatorisch kijken he houdin n c e is e it h r k n ij (4) Partic re p u schap de schoolm een maat n a a (5) Over n e k cht schen uleren (6) Aanda ment stim e g a g n door e en bijschoolt jk (7) Actie li e d u o d inh oortduren v h ic z t a tform d è een pla nge uitwisseling. wijsder onder n onderli a n e s ectie ichte chten, dir od en ger ra b k r n e a a le ire d t r a e d eer solida m pecialise platform s n n e e e g e e n r e a è ien na l een ruim o te groe z m personee o t d g aanbie begeleidin school.

h

Sc Solidaire

2


NG I D I E L IN

n geven, die e t n e s n a oende k eden tot het opvo riteit vold a t d e li m o s n e ie n d plaats in hier. Om elangrijke an te beg b a n n f e e a t e n s r g le ie n a t h anier jo school is je al van eft eigen n op die m en e e e D h . n n p e n e a e b rv h e b c re e e kunn rs. Iede ldburgers id te verw uit, we h solidair t heel dive ngelijkhe eit were l anders o m a n it o r a ij e rs lir z m v e a e o a iv n ll M e d a is s Men kenn n er nodige so eren. rtom, ie o m e rd z K o d o v e . lf s e w e e b n z , ft e s e sse heid t ver hun nt ook e nsen ook en behoe en intere betrokken woontes rsiteit ke ienen me g, tegeno e e d in g n , iv v u n d e e h d g re r n e a m n a d a le o v n M blijkt a verschil hun eigen boeiend! zijn met ders. Toch We n omwille in n e ld s a , n rre t n e e e ie re e m w n a h e n rv n maakt d teit te e ls worde ij kindere nderwijs. ng en de de dari t. Dikwij . Dat is b t in het o lobaliseri n n g it a ie a k e uit n a e it k t D e re o n e e . e o k m n , don zijn kinderen igen id e ggen eslote t e le li g e t it v n n u e e n g ie e id ” d v in n ij ltijd e elijkheid n mensen e verhoud “anders z dit niet a n de ong happelijk eid tusse a c h a s ervaren. t jk a ij li a e rb g m n ie at o en h onderwijs sende k w t n e l e h e d e h in n van gezinne oeden oorsprong e het opv kansarme n. w e p n e r. e e g ro n jk g s ri re derng nb bevolking gelijke on ire Schole eds omva ereld a e r t d a s li a o t n S rd n o e v rde form en rijk w van de w n het stre van gespecialisee t het Plat n e e rm e M a p id a u n h Z e c id s t rs s e tu burge erpen. met tal ongelijkh en en he De kloof tot wereld We zien ide onderw wordt de e het Noord . n b n g e n e n e in n e m s v s e a s s s le m u u t n t n e om delden Zowel wijskanse 1 een duidelijke link eigen sam hebben al de rijkd ar en bun oet a e l z lk e n e e o h ij n n b e e n ies en werk als binn n tegem hoofden er mense organisat we onze we schole sverdeling t eds mind n h n e c e t le ten a k S il a m t w r. s e e o t Z gro gelijk arom kunnen la ten. a n h D O c n . ra n re k e e d d n n e in ha ij alle k and. nze visies regels in ag hoe z n in de h ie we o ra d le v il rs n h e c u h rg rs e u b rgers. wat v komen in wereldbu ep wereld e ro t n g h ri c a re é a e t t w o groeien t an een gro ereld; een wereld ien. op er nood a o w lo is e p t ig m n rd ro o a a e a Da chtv zichzelf t ar een re dair zijn krijgt om n e d streeft na e h ensen soli jk m li e jk g li o e m g o ensen de iedereen r zo veel m t Zuiden als met m e t a d jk ri ng sen in he Het is bela l met men e w o z r; a met elka lijst van tailleerde ijzen we e d e g r o o rw 1. V nisaties ve t 3 deze orga pun r a a n r o o u graag d

je in Wat vind chure terug? deze bro lidaire

aarom So e deel “W stap voor stap t rs e e t e In h n wij or de ” motivere roject. Do Scholen? p it d n a even, aak v rond te g de noodz rg e t h c a aalde odige m we bep ro a lezer de n a w jk duideli wordt het aakten. keuzes m olen, daire Sch li o S “ ik t we de lu t weer wa e Het twee re c n o c geeft aan. Hier de visie” olen verst Solidaire h c S e ir a d or een onder Soli ncipes vo ri p 7 ria hoe e d rete crite vind je c n o c t e l kan rug m en schoo School te s la k w u in jo je hieraan werken. daire tuk “Soli s d f o o h rde ellen we In het de tform” st la p t Scholen e h , Solidaire Scholen n a v rs e partn r geeft je graag alle are poste b m e e n it u aties en voor. Een e organis ll a n a v t ich een overz lisaties. ia c e hun sp

3


4


E R I DA I L SO M WAARO

? EN L SCHO

er wereld d n o j i w at erst toe w e n e t h c e li . eun è W erschap verstaan n we waarom kind h n i k o g r e bu eien en o elijk het opgro at mens aren. Zo bied s verduid d n n e a k lg a j i o r v n r g e e V erv elan ginn Het is b ving solidariteit te groeien tot è ren best jong be e ge p de ideal urgers. l b o o ld eigen om oeg kansen om o rste hoofdstuk h e r c e s w in en tot ee en ee, ee dat e en kijkje e m id e je hen g ldburgers. In dit t n e e e w h g n i t n l Me en w neme re tstel len en do echte we ullie enkele vas het oprichten è startpositie is, o h c s e ls aa ot e j amse en W e vaststellingen. met geven w geleid hebben t la V e z n o n ntrustend e dit hoofdstuk o r die same re Scholen. e v le e enk Goed en w ai concluder ldburgerschap? van Solid t lo s t o ere è T rking: W de opme geGOKT!

1. 5


is orden?! p… Het a w h r e e l g l r e u n ns Wereldb er dan 2ee e m l e e v s rger Dat is terham! ereldbu o w b t e o t t o r n g p een en meer oede en begri en voor e e m o k is 1.1. Opv p k o ” p ie sen d erscha ren en oo ordt

w rg en de wereldbu p voor an ers zijn m de mond o t rg o n u in t e b m ls ld n o ij e je k re d w e oe è W aardige wereld. Ze zeer dik rger? Als Het “opv wereldbu o-kringen n g in de e is n e lu rechtv n k e je n ie n z at er zich ldmu . er be w dat bin e lf re n e e ij z n b w h a r il w ic a t z a s r ciaal, h ale t? N voor . Maa an kritisc olitiek, so ens Van D uiden doe a p t Z lg : genomen s t o d e V rs h ie ? e t b c in e rg rswerk op elk g iaal proje d die de è Wereldbu vrijwillige et, ieman elt en dit een mond li e n o p a p fs a o a t le m a s rk ld n e o w were rdelen. en natio rger een k tert? Mee ch, …. en vooroo wt, die ge wereldbu is g u g e o n t e h lo c e n o s a c e is a e b ) g . in h gelijk. and (1999 elen heeft ers en toc rs durven rd e d als vaderl o n rg a ld ro u o n b re o e e ld v re w of gehele è Were wereldburger is iede n uniek. Hij staat opeunvoorliefde , e id k e e h ifi n c e en pe eree ssen cult bekromp vindt ied dag. De s , dien è Voor e r n e é é rg chillen tu u p b rs o e rij ld t v t re b t ie e e n h rd w a r Een mensen v urge anva ord je b a e z w ld n e r e d re e e it g rg w g e n u n it ls rs ldb die je a uen; zola t zo bela voor dive Een were kiezen. en individ n waarden rven. Daarom is he e n n e e n d e e kunnen in t z h e lf e g (bv. e , z rw n e n v re vaardig le rschillen rschil tijd te e e v e v d e . e z n n d e e e g d e n cultuur, zijn om je doorh te begin rt opgele uidskleur, rger keu h vroeg aan u r b n e a d ld v m re o e le w rijk è Een ongelijkheid) omwil. niet goed (bv. verschilislecnrisociale e job, d tie, etc ezinssitua elijkaardig ht dragen g g , r t o h o c v la s w ge vrou et verplic e en man en ook bv. h r a a loon tuss een gelijk m , r s o i’ o b v le o rt h e an ). Hij ijv chillen. minatie v doek, … deze vers fd s o k o n h a d n n e nden, o van e ciale vera n iederee o a s v n g e n e li n e a behand verkleind ijdragen a ereldvlak rger wil b w u p b o ld n re le e è Een w aarbij sociale verschil g ring, w en ver we met mens l . e n w e o z rd , o w solidair ldburger is ij. re e w n e htb è E ensen dic als met m

6

erwereldburg het begrip flectienan va ie it n re efin 2. Deze d and na ee et Platform am tot st schap, kw alle partners van h iding van et middag m olen, onder begele ch S e ir el Solida nnen Bruss Kleur Beke


p gerscha r u b d las l e Wer van de k n e k e o h in alle

e eindtervoor in d in heel k ij rl e t t t niet le rweven chap kom n het begrip zit ve rs Kleur e rg u b dtermen. is va Wereld in n e e k e e d t n e e b jd nderr de koverschri erschap in het o a v men, maa n e e k tot ecifie ldburg etrekking b t wat vaksp 010-2011): “Were e m l o (2 n bij een n op scho Bekennen belang zij activiteite n e a ll v a r ie o d o v waarden wijs staat ving.” heden en ig rd kun je a a v e samenle , d p o e jkskunde kennis ti ri ta rd n a ë a ri n o e n als nale schiedenis en. Ook in vakke e internatio g n e s s enerk n in le n je elem rschap w u e k rg e Niet allee u d b n u ld nd were elfs wisk . Ideeën aan en ro rans, biologie en z oevoegen t g in d F e s, vo , is dan Nederland rschapsop ren in alle vakken e rg u b ld were p integre ten van urgerscha b ld re e w van het ust! ook een m

7


deren aarop kin en ap e om s kijk g beginn n o J vroeg . burgersch ze hierme vervolgen .2 ld e e 1 o re w h e ls w n . Al heel e A t jk n o li t e n e e rk id g n e u e n d m d en e ari el op het opvo eigen erv rschillen ie ze zijn e start he e g w e n v e z a n n a ro a o v n v n a k n e f v o e e rk O het bes aak van e noodzaak eel jonge Actief we leeftijd is nodig. kinderen . Om de n noodz eds op h ij g e e b v R in e e t . g h h k n n c ic o e z jo ri o d lt ie ou m Na een vanaf ontwikke we daaro eren verh ijzen in d nsen op. d e n w n n a a m a n a v t t n re s o e g e , t s d n n s li h tu klein, ne met kin ontwikke aan te to hoe ze zic en ze verschillen rschillen: le e rt v ia a c t e o s k s e ij g rl n e jaar rk ite een vroe eftijd me ologische inderen u naf ongeveer twee le h k c y n s e p rk e e bem …. Va n mensen stil bij d klein jaar rsiteit aa kort haar, e r, iv a d a . h aar e n d g re t kinde n kind gen groot, lan ind ook kennis me ulturele verschillen w e e n a v k k in wat d kt het t hij c en bli de en op n kinderen reeds heelen voorbeeld maa voorwerpen en neemnsamm, 2009; e.a.). hun vierde n e g a r v De en rig. E stelle 9; Koh n vanaf Deze s af aan en leergie t erger- (Vandebroeck, 199 verbinden kindere g o t ri k ie a g a s lechter’. v Van jong w ‘s u it f ie d n o n ; le g il n r’ a e h e ij Ze z versc iet af t van ‘bet dom hen arom”-vra in vraag. Aan deze inderen n wige “wa preciatie deren ron k u p n e a a m n e o e e n e h o e d h is e r a r a jk an ing van hiervan is levensjaa n de men . Belangri ouding, m ooral af v e v h rs g e t e d ra g t d u d n e n o e a e m g h g e ie me rol oor Het nis van d eze lerende en vra appreciat er voorna omgaan. uleren. D e z id im t e n s h e g n e e e t in d n id nge e s ud in kende ho ere woord ikwijls imiteren jo et versche n en zelf remmen e d e m o n n a u rz e t e t e d rs n m e lf o D ze elt en len. ond kinderen. geven om hten, ido deren spe , samen e c hierin te n n e n a t a a ra v a n rk g e g e d e in le t e sprek ldvorm f broers, nder dit mogelijkh hen in ge in de bee , zussen o n over, zo or hen de ë rs o e e d e d r u , o id o n o e e v n d m u deren h ook oog edrag en aan te ne aan, etc. g, kin hen het g e leeftijd k uit te g g in n e n d a o v u jo rz o n e h r e d e n e m e en. nd ne f z op o ag te stell hun vrage n Ze ben vana e ra r b k v e o h o re in d p s n t lf e re e e t Kinde eerst z idszin. N t dingen ordelijkhe samenr heel wa e e v d o in m l verantwo o en en hun ro deren op ogelijk r zichzelf e v staan kin o k aakt het m een o m o , g n in e d k u n o e d rmt nh en na te n. Het vo de en ope e n rk e e g w ra v e t e z eerde diversiteit kritische geëngag leving. De d n ro n re inde eien als om met k eid. op te gro m o is s a tvaardigh b h e c t c re e r rf o e o p en v ie opkom mensen d

nadoen naar de leeftijd w an, wordt de en ga Kijken en

8


at kinde-

jk d n d ordene ijd blijft het belangriiteit van onze l e r e w e D divers terleeft r met de a de kleu tantie als

manie Ook n te ins positieve it in eers in een edia D n . e ie n e d e p m n o o die de m ren ct k ngere a ie t t jo n a s t o n c n o a e n k n n in r o n Ongeke blijkt dat kindere n opgegroeid, mee elen samenleving an de negatieve c eren vanaf ongeveer d t zij ikk r v de wereld Daarnaas geeft. Kin mgeving d te ontw genhange o e e it t o e e g n it e e t ordenen rs g g h e o c e in iv a Z m v d d o e . e g h g g n a m a s jk o t a ra g ch te illeren ze redeli dikwijls n immers ten, dest hun direc extreem re g t re e n e in in s e w v e ri le e rs o z n m e g e e t o e t , maar ’. D am peu lopen 7 jaar ca omgeving e wetten an onze s h 06). Als e v c r t 0 s e 2 is it a t g , e a a o n it d ‘l .A E rs n n (Godot ze in hu t de dive lgens hun zij denke gene wat ende) me Hier vo kans dat t o . a e d lf ld d e o t z it v a ( n u a e t t h ls oren. ij es n nie zien en h komen, b ri- dikw is: die va , c g n ia is e in d d v k e n le ra m e n n e a n d va le rschap in a vooroorde reldburge n ook in te manier e n re is w a e ju v d t n o n m t a é e é t d n dero me de maar gehele kin voedingsb oeilijk maakt om et opvoe h e e d d n s k a n a o e o d n n ginne ligt da rzetten tij n af. wat het m Vroeg be g ook doo e ideeën in d d n chte e re o e v p in e leefm beste vru eze o d e d n e s zeer jong zijn n . ie n z n a a v in a g s l a n e o t k t om hun bli ormen en tijd, werp kinderen mening v n e heid n u im h u r rr e e chtvaardig Zo v vroeg re l n e o e v n e e z g om en n te de kansen n tijd, kunn reid om in te gaa e o ld o v be je iemand ze sneller el zo geef k n E burger. . n e te wereld h c e rondom h n e e eien tot op te gro

mind d is onbe

9


chool, 1.3. De s

10

e?! rtpositi a t s e l a e

een id

r! , meeste talige ondere i t a g e r g s n … dese se en Fra en

e st Maar eer kijken naar het Vlaamscholen steeds vaker en,

at we ted Wanneer n we op d ennen. Vooral in s e rk e m , p nde k cha verschille enstelling wijslands m je b a s n ie e z e n e , e g l… roter is best redelijk homo De schoo eld scholen g , kan het d rs o e b rg n a u a b r ld t e hil re 3 waar he naar de wten opgroeien tot wekunnen hiervoor versc scholen. ie t ra aan het t n la e e c con l belang ren. W e u e Kinderen e v b e e g w d ncenen erban omdat co len hecht ot deel o t ro h : ie c g n S N in schoolv n le . e e a ir ie e h t a rs ansga lid enen aan innen So iale segre gen imme eren uit k s c B d n o re in s k b e lende red z e n e g re d a e nderwij percent leem van n en jong slechter o een hoog t t lingspro- prob s e e k m m è Kindere tijd op school door. o ik n fk w t le a n e o ho en van allochton n in hun r – in tratiesc ksresultat e re e n van hun e o a im d v rz ru f e in o k d – / n t n o e en KuLeuleid armoede enleving Damme ( deel. De m hool bege n a c n e s s a g V e n e t e D n n I ig a e è n een n J n. zij in de ze schole n. aanbiede UGent) e e e ( re d rs e g e n a in iv d io t n d ir ces zodat c g re n rs dere . Orhan A dat evenveel kinde om elkaa kunnen fu ren in an .a k e ld o d e le re t p in e n k w n e e e ls n z d oeken a uitgewe m te gaa onen aan kunnen b , ermee o aar ven) t ool is de n g h lk e c n e n s a n g n n e a it k e v E ru n l o re è norm vee zelfde vo nden te le kunnen e le achtern achtergro ia e al en c g o . s in n , rl s le e scho veel socia ot uatie n. Le l it re s ra e is t o u c o e h v t p t s re lende hool ken groeien t n verschil n, ... in een sc e laten op t re ix u n m lt re aan u leren: hu e c le d , ia s in Om k n soc leren omg . eresse e t g E ij n n z in la t , re e a e n d b e d d gron en¬heid happelijk ar alle kin belangrijk verscheid ig- maatsc plaats wa rs, is het e rd e le a rg ig a a z u e v e b , id w ld is n n n re a e olidaire in de ken t goede we de samenleving a ijgevolg e ). Met S o n b 1 t e 1 is 0 m n l 2 a ie o w , e o k k h e ro c b g olen, in De sc & Loobuy h kunnen ie van sch n. met de om op te e t ic t a z t n g u ij n o re z re g H e e ig s g Van en jon die nod ij vorme or een de . (Agirdag, attitudes ldburgers aatschapp we dus vo n re m e n e e e w n it z e e n le d o p e rd h gewoonn gee Scholen chillende iegels va n geënga p rs s e e v e e h d m c o is e t n z kri n kanse nen. zodat de je kindere leren ken f e e t e g n e o d z e l Enke n waarh swijzen e tes, leven

e poort elangrijk

rake weinig sp olen is er h ijl die sc rw e ti te a , tr ix cen urele m lt cu 3. In con n e le cia van een so rt wel zijn. uu er in de b


aan de an ouders v g n a v nden p o In alle la m enkel de t f. a o d lo k o z e t ro rm moeilijke Het is nie t van deze eno ls ij w d ik n d e ri g li maar tv mers orsprong r heel wa rs het im e geven, o t o e o d n v u k o re n o e p o ie d e d er ro kin an en e, De Zutt ft deze g aan hun e zorgt bov is ntstaan d e a o g h n ic e in n N p n ( le o u n o ll e a iÍ h t o V ho onders ls in Belg rogene sc ndschapsbanden ( Samen sc gerichte zo groot a kzij hete e n f n e ri a o v D id lo u k e . d h n e c e d n schapp interetnis ergens is apsbande lkaar, n vriendsch akkelijker e e m z n 07). e ussen e e g s D s l . e u ) t e v & Hirt, 20 unicatie t , 2009 issen s m n n e m e e o jk v ld c e li e t e is e S g m wel ed Houtte & met een geving op 2004). Zo en een g n , m e n e o k a is le n a e m u o le ic h e d N ia t en ook de soc re dremuelens & appelijke kinderen Veel heeft er meerde tenen die emeensch roepen (R s rn g g w e ij t r u e z o d o l rs o n b e o v v o le k h n il e sc groepen stu zorgen de versch ving kunn als bij de ansarme k le tuk voor rs S n n e e a d . v m u ie a o t s ld a e ze erwijs ere particip teit in on bij kansarm hten die de leefw t het ond tc. ri e a m d li n o e s g n n rac ari orgen, e cohesie e pels: leerk oelen, slechte erv trouwen z n a v w n n a e a e . ken moeilijk ders voor sarme ou laams n V a 2005). k s ? n ij k o j b i l in e die g Desmedt, , zal g & n n e e i k l e k is r d a a e e p ic o n e N kosteIedere l een de segregatie aa taan. Ondanks alle g ium (Ruelens, ngd tot de re e v id le e tuur) all nn ols het GOK-b ximumfac Enkel en pen dece ijs niet v t a lo rd m rw e o e e fg d w d a n k . o t ro e o.a gels ls o nde alig nh orrangsre eer dikwij rwijs (via iet ons o o en Franst kader) va Z e h v d c r ie s n a z o , ( a n h t n e t le t e tiev van h merken van ve leid me ort in he GOK-initia loosheid rijvingsbe . Ook in de media arde werk teeds tek h h s c s t g f e in o o h n r lo s e k t g k e r) krijgen aa De en ondan en een b (zie kade van vand aandacht inderen. k m g n e a e e e d t t ll . c s a t e e y o d p r s s o ro p o deze a het CAR lijft te g kansen v wijs tot o en heeft. dat enkel e en teerders b n d s n gelijke e a t re ld v e p e z m n e rwijskans d t e re n e d a e ie o n d n g o u t o e e s vrijw h w jk in over geli 09; udt erband te best en m men het icaise, 20 deren, ho t vooral v N ls ( tussen de in a jk k li n b e re f ll e o a d atieklo ing van den aan rme leerst van kin Die prest de erkenn rdige ). Kansa he afkom ansen bie c 1 k s 1 m is 0 ij o m r2 o e k rw , n d o e e o n d o t elijkwaa et gaat Van Hout gewoon o et Gelijke on sociaal-ec op een g eer in. H et buiten t m h obuyck & h h o l c L ia e in re v e , v k g t n a a e r e a d h e Agir el te v g op, kom derwijs echt leerling, landen ve vertragin iteit als n t o n re s e e p d id e n ro a lingen be je e an ijds) b ma n meer d ng, ‌ het (deelt der diplo n in o wijs, lope r behandeli z e k r a e v k a v m n e s e re t ij e s c y rw u n reprod watervals het onde verlaten 5). Schole p.v. deze te 0 0 n e 2 , t t h d c e tere Desm lijkheid i. Nicaise & iale onge c o s e (Ruelens, d er dikwijls m.a.w. ze . reduceren

11


t decree K GO Het endop t o n n e in e

12

e

at uit dri

sta ansen be k s j i w r e d

e On id Gelijk Het bele schrijving in p o : t n h c ze et re onderdele en de wij GOK I): h ( e z t u h e c k re s r naa ving è Inschrij kind in een school erd. verzek ningsaan van een t u e rd t o s r w e t d h n e it rec erd o waarop d werking t geïntegre e n d e re e b : rg ) I o en z OK I è Zorg (G de scholen toelaat e me kinderen. sar bod dat ht op kan ic r e g n II) le ak (GOK I ontwikke ra p s n e m a rk in s kadeè Maatwe a GOK-om r t x e g n leerli voor een n a k l o orreio Een sch chipper, fo s n e : n ls in a b en agenbewo ling een r w e n ring krijg le o o ie w d f st o ers van circusartie r, 1. De oud e t a b it u us schrift ziger, circ diegetuig u t s f o ) diploma jkgesteld li ner zijn. e n g e e e g e m r r f hie moede derwijs (o n 2. Als de o ir a d n ecu eigen van het s iten het u b t n e n f perma heeft. ijdelijk o t g n li r e le . 3. Als de ontvangt blijft. e err g e v la e in o z lt e g t het Ned hoo ie c s n , n t e e rd o ken w t gezin rium) is gespro 4. Als he nder crite u a h t n e ie e d t l e taa ie m 5. Als de combinat in l e k n e ( og lands is. ier ook n h t g e o v toe. n 2008 and” aan ecreet va t s d r s e g t h in r c a ie anc erwijs Het fin t met ond r u u b “ r o t p/ de indica /tienkam k o g / e .b erug. nderen decreet t .ond.vlaa w k w o g w / t e :/ van h Via http tienkamp e d e w vinden

GOK je Wanneer

goed?

t een 11), dien 0 2 ( s n a oed htm zij een g e en Juc il is w a , ic n N e o rs n te vold nderzoeke orwaarde o v Volgens o e d n e n volg school aa wen: id uitbou oolteam GOK-bele et het sch h n rkrachten a v ie e vis n alle lee d a v in z g e n g s ri n e s aarbij fessionali è Een ee rkracht, w ro e p le e K d O n G re en. n ortdu functie va n toegewezen krijg e d è Een vo n a v g re waarderin aanstude GOK-u p en een o è Een op rvaren leerkrachten t h ic z e goed to vooral e g met een K. in id le e g e GO eb è Extern de aanwending van ring van

ntraal CAR ! e C t e h : Oftewel ngsregister Aanmeldi afgewerd de

e steden edigitalie Vlaams d n le il h ysteem g s c s g in jv In vers ri ch n het ins lopen jare erd. li centra se e g n e rd besee nen een in b n re e n kind website unnen hu hrijven via de Ouders k c s n vooreriode in nen ze hu p ie d e ij ld rb a a ie p ings.H e inschrijv ol jeaan.be d ld a e N .m . w n e w w ev cho en een s n op te g g le o in h rl c e s le rs a, e keu nde criteri en nieuw le jg il ri h k c , rs e e d v perio eerd op chillen. en, gebas nnen vers u toegewez k d a t s t tad to die van s


, rgerschap wereldbu n a a g n in e erl e erk voor ond ed s willen w o n u e G d b b ? n e p le h o a h te sc kindergersch ook oog Wanneer oor alle u v m b o lf n d e e n l z s a e n a n r a k aan en s) dere 1.4. We den we h illen wij (onderwij r dat kin ra w e e d jk n n t li o e le z e h o g h p n riteit en e kunne egeleiden lidaire Sc urgerscha rzaam. W r- solida tform So scholen b t wereldb u e la o d u n t p d n e o n t n e t e ig e d e h k e in h Opvo , is we binnen cht schen ren. Met it ervaren herhalen. Als men en aanda chenkt, t s c e t en. p h s c a a d solidarite e n nde deel! willen do beid it aa enoeg e e g d t n lf e n ri e a a z rs d d t het volge u e li r o h o e c s in e ij is e ) m z d e o t r t g n e ie e e e in n derl lichten w lijke kans nt wann deze (on in het ge teem. Wa dit doen, s h y e c s w wijs aan s is t ij e a o rw m H e en auto op te isch ond belandt m poren om democrat s r n e a e a m n n e t e kans ch ne t meeste en leerkra ideeĂŤn va e h n e t ft e n e e d h u id, g en , st menlevin vaardighe t a leerlingen s h c e z re n r o e or me n die er jkheid in komen vo en schole de ongeli n k e o s o s la ls K a . nd lijkwaarop slagen t onderke spect, ge rd re o n w a a s ij n erline rw het onde m te werk even de le o g , n g e n z ri ie e k eien tis oor n democra nsen om uit te gro bewust v e ie t a ip Leuartic e ka .a. de KU o digheid, p e mening de best n a a k e onz onderzo gen naar rgers. Ook u b ld re e w ghe, M). tot echte isie (Hoo v e z e d t tig ven beves

geGOKT!

13


14


RE I DA I L SO E I S I V DE

, EN L SCHO

en het strev n a a p a rekrsch eldburge ipes voorop, vert k r e w t l e stu rinc kopp ste hoofd in Scholen ierbij 7 p r h e e e r n i t e a l e l d h i e l t es e in n we form So kansen. W stellingen, die w principe trachte hool s j i Het Plat w r e d en sc . Per jke on e vast naar geli t de verschillend ringen en ideeĂŤn je als leerkracht e ui rva geven ho tiseren. kend van en onze eigen e e t r e e w cre n, ijk besprake ndelingen duidel praktijk kunt con ha n school e tekst en s a l k n ipe i dit princ

2. 15


len o h Sc e ir a d li o van S rwijs: asisonde

s e p b ci n n in het e g ri n i l p r e e ijs. le l De 7 ons op al rjaar lager onderw e w n e t h e ic sr e le e principe t en met het zesd d n e lg o v s to Met de kleuterkla e t s r e e e van d

n aloog gaa i d n i r a a 3. Met elkpen dialoog tussen n, o e Er is een s, leerling ie t c e ir d ten, ers die leerkrach ere partn d n a n e Deze s ouder de school. ij b n ij z van betrokken op ideeĂŤn t s u r e s b dialoog wederzijd n e id e h rdig gelijkwaa respect.

g creĂŤren: n i v e g m n ige o e kindere 1. Een veil ct voor all

pe en int bij res . Leerling g it e e b it t n n re e e L hun id len. efwereld, orgen voe b le e g n u n h e r l voo eren. enisvo categoris ich betek e z t n t e ie t e n o n m indere k is om k ij r g n la e B

van de

2. Uitgaan ld van kinderen leefwere n krijgen

16

re un Alle kinde sen om h n a k e d n las te voldoe ld in de k re e w f e n le eigen herkenne e t h ic z n . brengen e olpraktijk o h c s n e in klas-


isch en r o t a p i c i 4. Part sgericht werken ervaring n door

n lere or Leerlinge doen. Do e t p o n un ervaringe eden in h h jk li e g o ze ook keuzem ces zullen ro p r e le eigen eerd zijn. iv t o m e g oals r mee kkenen (z ro t e b re e aan Ook and bijdragen n e n n u k ht ) ouders ringsgeric a v r e n e ie participat chool. leren in s

5

oolmurenn h c s e d r e . Ov ijke

heen k an deel uit v t k a a m l uurt Een schoo m is de b ro a a D . t r chool. haar buu oor een s v k ij r g n tal bela rt vind je u u b e d nnis Ook in en om ke d e h jk li e doen. van mog en op te d e h ig rd a n en va erkrachte le n e n e de Leerling erschillen v p o n a v ier en en kunnen h ten, binn ie n e g n ren. maniere schoolmu buiten de

t 6. Aandachen aan e schenken

ppijmaatschaouding h kritische

n en Leerlinge l personee onderwijs gage om krijgen ba teit t de reali e m h c is krit omgaan. te kunnen

n 7. Actie eent stimuleren

engagemijgen de

kr Kinderen te eid om op lf mogelijkh cht en ze re n o n e g e komen te n positiev a a n e g ra . bij te d de wereld in g in r e d veran

17


18


athie voor emp zullen n e e t s w als bou voelen, creëren g aardeerd zelfbeeld n w f i e ie g v ten te f it e s o g o p ig Een e om n gedach t veil e g ie i s n n l i h le e e ic o z v ev veel ren 1) Een inderen: om hun g het vaak k Als kinde n n e e ij z ll ll u a d z r ig , o ne en tespect vo ntiteit.* zelden ge ns te luis e niet kunn r le e it j z e i d o v b e ie t g d n gi de deren ermans elfbeeld Leren be efwereld, hun i kenisvol en delen. Kin bben om naar and positief z n e E le e t . n n e e e u b h e d r en van oud voor h moeilijke eten zich in de klas als in e t opbouw ning te h o e e h k m re ij n b e e e r g a voor door d Leerlin voelen. Zowel n en hierm woorden onmisba opkomen ls re a je t r h e c le a r o en z re geborgen wel door de leerk erk van e met ande en. Enkel m g n is o e k rm l e e v ie o thisch en essent school, z ngen. een empa . Dit is e n re li r e d e n a le mede zelf en rger! en’ e je k d k ‘i n a a e l wereldbu b p e e o v d o e t ll o o n g o e h hele sc nen titeit k ren en Een iden oeten gedurende de n identiteit vrij te kundzasengroeple aandacht aan kinde ren n a k t i e m o u o ig e n n Kindere om hun e inderen e geven we specia ral deze groep kind en n. Het is iteit K id krijgen bijgestaa t e n n h cip e e jk rd id li o e n w g e oor zorg illen voo mo ij dit prin rin te B un eig ie h h n n a jk en. We w n wil erv e v ri p le n e n e o z e le h ro len. e c g rd k ie S n o d e ik w e s w kan ont etten lkom voe lidair wust c it e o e u S w b fa . n h le n e e ic e z v k ig a e ze er m n tussen chool veil rden in d kelijk dat weerbaard verschille zich op s n aanvaa e n re e d le g t a in lf d e rl z e jk jgen wil en zich dat alle le n we het belangri ansen kri k n e jk ie z li e e e t G . ht oeten uen zijn. rd worden manier m Hierbij ac e ls individ e e a g d . e lf n v n e b e z re ( g e e d d n hiliet p kin ere oor versc inderen n inderen o v grijk om categoris k k n e n e t la e e ll b p a b b e s t e ro n a te g e d e h referentie Het is tev t zeggen e mee om or oog t n ie z o é n ij D é w t . o e n t t e s ooit word inderen HD, …). r op gepa en hen n behandeld van alle k d met AD n, en hie n in n e re k e s e n , d f s a o in n k t k a e rs a Marokk hun lee en dat d n tussen zich le rvoor zorg n om via e e e g z je la t s a n d u n k n ri gaan, ten e benadere leerkrach danig te meer met worden vergroot. o z t a n w e Wanneer g l e in e nen ze h npak leerl elen, kun hun lesaa o v n e p re beg veilig en reiken. or hen be o v n e n e h

e iteit is dg van t n e id e * Onz amensmeltin en unieke sllende element verschi ationaliteit, zoals n t, hobby’s, …. geslach

19


goed om weten!

In deze checklist kun je

n, kijk te werke ie t n e ig en. tell IGENT! aar mens udige In n o v r r ie e NTELL I e n a M G DI vanuit andere m MEERVOU g Door menteel D a in N d n I n e K u m f n n a ER e alle capa IED r is v op e m e o n je n rd e a g G n la e g Howard ardighed rwijs in s eze zich entale va psycholoo het onde en, zal d m e k e s in e re n ig r a p jk d e a s u li k o e e e ri k t w erv t deze an De Ame Wanneer rling aan em op me dien leid de onafh e h n n e le s le v n ! il n o t e h e B n c lg e e . o rs n v llig el de van ele en dat er ve g van he udig inte citeiten an iedere rkend vo o k e in v r k r m e e ij r e e ro r a m e m a v D feld tot een dereen is bestaan. ongetwij p zijn: ie pak ook a n n a k a n n a re v manie manier igenties: e 8 intell . d n ) e p a lg n I-school o k v klasgroep heidt (Taaling van M d Gent, c n rk ie rs e e t e k w n d n k e e n ru m o ig d Sta en sa uit te Gardner che intell ingsdienst lliGENT, e iken om je . linguĂŻstis oudig inte agogische Begeleid ru lrv b a e e a e g M rb : e te it V d l U ( Pe 1. m taa vertuigen oos & de rmogen o De Letterd 010) nap) en en te o k jp n ri g e e k Het ve b e 2 R r ( deren te ende septembe elligentie en om an onderligg n tische int e a m n e e h d t n a te) rba h-m t (abstrac gische ve e lo 2. Logisc m jk m o li e k n rmoge om gemak Het ve grijpen en . e b te s e te werken ) princip eelheden v e ijk-knap o K h ( n ie e t zien n n e e ll ig ll ta e e g voor je te e int n jk e li m e t le b m it ro l-ru aties en p 3. Visuee n om situ e g o rken. rm e v mee te we Het r k-knap) ie n a m ie tie (Muzie n nen te e ig ll e en er op d t che patro he in is c is tm m ri t ri n le aa muzikale 4. Muzik aanvinken waaraan je reeds werkt n. gen om o rm e v n te make ap) e t n n k e d e u o o He D ( , te onth en igentie herkennen inestetische intell te gebruik m a a h c li k t Zo creĂŤer ik ) he elijkken of iets 5. Licham gen om (delen van it te druk u ts ie o , rm n een veilige p te losse Het ve robleem o p n e e m omgeving ... o ur-knap) . ingen te tie (Natu v n e e g te maken ig m ll o e e t in natuurlijk listische tronen in a 6. Natura p erken. m o n rmoge rmee te w e e v n t e e n H e nap) jp , te begri (Samen-k egrijpen, te ie t n e ig herkennen e intell , te b ersoonlijk anderen te voelen 7. Interp m en. rmogen o beĂŻnvloed te n e n Het ve e nap) n, te leid tie (Ik-k n e aarvan de ig begeleide ll e t p basis d jke in o li n n e o o n rs re e reflecte 8. Intrap gen om te men. o rm e v t e H te ne lissingen juiste bes

20


in mijn school De criteria

Zo werken wij hieraan / zo willen wij hieraan werken

Elk kind kan op school zichzelf zijn. In onze school worden kinderen niet beperkt tot één referentiegroep. Ze worden bekeken vanuit de verschillende groepen waartoe zij behoren. Onze school neemt verschillende initiatieven om de leerlingen te leren kennen. De leerlingen voelen zich goed bij de inkleding van onze school. Ze hebben hier zelf ook inspraak in. In onze school zijn alle kinderen welkom, ongeacht hun afkomst! We doen al het mogelijk om de diversiteit in de buurt ook in onze school terug te vinden en streven naar een open inschrijvingsbeleid. We zorgen ervoor dat in kader van ons schoolaanbod alles voor alle kinderen en hun ouders financieel haalbaar is.

in mijn klas De criteria

Zo werk ik hieraan / zo wil ik hieraan werken

In mijn klas kan elk kind zichzelf zijn. Ik leer mijn leerlingen aan het begin van het jaar zo goed mogelijk kennen door observaties en gesprekken. In mijn klas wordt elk kind als een individu gezien, met eigen talenten en dromen, met een eigen verhaal. Hiermee houd ik voortdurend rekening tijdens mijn lessen en activiteiten. Ik bekijk kinderen in mijn klas niet vanuit één referentiegroep, maar weet dat ze bij verschillende subgroepen behoren. Ik heb aandacht voor sociale relaties bij mijn leerlingen. Ik heb oog voor de noden en behoeften van alle leerlingen. Ik heb speciale aandacht voor kinderen uit kansengroepen: kinderen met een andere thuistaal, met een lage sociaal economische status (SES), met extra individuele noden, … In de inkleding van mijn lokaal zorg ik ervoor dat leerlingen zich goed voelen. Ik let erop dat ik steeds respectvol communiceer naar en over mijn leerlingen, zowel in taalgebruik als in houding. Ik heb oog voor financiële en materiële drempels van de ouders van mijn leerlingen en houdt hiermee rekening in mijn lessen.

21


d

efwerel

le n van de a a g t Ui 2) eren van kind

m hun kansen o ich e d n e o vold en z n krijgen klas te brengen e r e d n i k n de Alle jk. fwereld i oolprakti h c s n e eigen lee s nen in kla te herken

s op dwingendende diversiteit steede kan t e i n n e e heers omen. Z Subtiel oor om d d te laten k

n erv bod anbo We pleite , in het a anier aan n m e t e c rd je e ro re ,p ze te eg een ge誰nt efeningen elijk om o g o in m n is e sonword Het an een le v ken, ... verwerkt e g o b in id n e re s riaal f als uitb n of een spelmate rekpunt o meeneme rt n e , e v t n e ls la t a n e huis gebruiken s over gro en van t le rp e ro e rw w o o een . V van en jn facett ijd naar alle facetten hun derwerpwoordjes Bulgaars in i z l a n i Een kinddaire school wordt alt en. Wanneer kinderen zelf enkele oie voorbeelden. emd li zich ekek n mo ijd beno g ij e lt z z d a in n t k e In een so ie ll lk u n e klas, z hillen worden gen rond van dat versc den in de gefixeerd n van din l in e is de achterg t v rk g ie e n jk ru m ri e t p n iets g e o n g aa Heel bela niet het aangeven deren mo wel norm lf in s e K z leefwereld eerd voelen. Door je t . t o n ie o e n n rd o ok af r. sge ze ard ver elkaa het dan o te moeten w rs-zijn. Wanneer r voor kla o a a is n m , e niet gewa , ld t n a re ie v e ks aan ichzelf n l wat op ssen op in hun ande en over hun leefw rechtstree die voor z ndien hee o gedurende de le s ll e e la v k o rt b e e v n d e z n en rover in te wille wordt z ordt gezie zijn, stek ersiteit* t kind hie kt. Het w iv e a d h a e m n e e ig g z d r e ra a te De aanw r zichtba ve manie ie it s o spreken. p n . ee kend re p s lf e z n a als iets v

22

it is een et e t si r e v * Di begrip. H im u r r zee urele llen t l u c t a omsla llen, verschi , verschi ssamenstelling che in gezin en/of economis sociale llen, diverse n. verschi ele verschille individu

Zo vertrek ik vanuit de leefwereld van mijn leerlingen ...


in mijn school De criteria

Zo werken wij hieraan / zo willen wij hieraan werken

Elk kind vindt in onze school raakvlakken met zijn of haar leefwereld.

In onze school krijgen leerlingen voldoende mogelijkheden om elkaars leefwereld beter te leren kennen. In onze school hebben we respect voor de diverse thuisculturen die onze leerlingen kennen. In onze school hebben we respect voor eventuele andere thuistalen van de leerlingen. Deze kennen ook een plaats binnen de schoolmuren.

in mijn klas De criteria

Zo werk ik hieraan / zo wil ik hieraan werken

Elk kind vindt in mijn klas voldoende referentiepunten uit zijn leefwereld. Ik geef elk kind ruimte om vrijblijvend zelf zijn leefwereld in de klas te brengen. Ik geef mijn leerlingen voldoende mogelijkheden om elkaars leefwereld beter te leren kennen: via groepsopdrachten, taken, gemeenschappelijke weekverantwoordelijkheden, … Als mijn leerlingen leuke ideeën hebben voor een project, hou ik bij het kiezen van een nieuw project hiermee rekening. Ik probeer zicht te krijgen op de veelheid aan competenties van alle leerlingen. Ik las hiervoor voldoende observatiemomenten in, ik benut klasgesprekken om de leerlingen beter te leren kennen, etc. De heersende diversiteit van de klaspopulatie komt op een geïntegreerde manier aan bod in mijn leerstof, projecten, aanbod en lesactiviteiten. Ik ben op de hoogte van de thuissituatie en de (sociale/culturele/religieuze/…) achtergrond van elke leerling in mijn klas en houd hiermee rekening tijdens mijn lessen en activiteiten. Ik weet welke taal mijn leerlingen thuis spreken. Bij het uitwerken en organiseren van activiteiten, hou ik rekening met de leefwereld en achtergrond van de leerlingen (bv. bij het koken, kostprijs activiteiten, …)

23


kkenen alle betro n e s s u t n e rden. an uleerd wo dat dialog a im jk g t ri s g e g n g o f la e o b dacht sitie in dial et is heel ciaal aan urend po H r e d p a rt s o a k o k v o o l l ten, ; tussen we dan n schoo 3) Met e leerkrach artners van ee daire Scholen willen van) deze dialogen racht, n e s s u t re p loog en leerk Met Soli imuleren open dia , ouders en ande ideeën ing(en) n (het st n rl a e e a e le lteam, n s e i n k e r n n s p E to sche nge ele schoo s , tus h li u g r r t in e e e h rl b le e n d , g e n s o n o in ussen directie ool. Deze dialo respect. derling, b der(s), t leerlingen n s u o o d j n i e z n t r e h h e c c rkra wed eam van de s tussen lee racht(en)/schoolt igheid en d r a , a t p w rk o k e o j le rl tussen van geli stroef ve ing. eilijk of Een o . t m ren en n e r a id a v ers onderl e lk d e u t o ie t n stimule e n e m g it e lo n t e ia ri e k d a e d re n m e sp rojecoli n iten kunn Wanneer derlinge s rijdende p ing ligge e n h d it o c u o r iv rs a t h e c a d v a n n o n s a e ëren de rst kla ven . Het cre aardigheid - Verschillen goede ve vorderen n v wordt stre e e t t n b h h e c o c e Z re ra . n r n e rk e oo de ren ke prek stand hou bij leerlingen en le verschillende acto pkomen v en gemak v o e in goed ges t e d h ij lt n a asis va komen dit niet dialoog eer een ssen de aan de b school is enten (tu an dan w jk is ideeën, … ten, ten de k m , n e o n ) e e n m g e n I m in le a e n . s it Belangri leerkrach kters, me actoren an inform solidarite lijke kara inderen, h v met alle imuleren. k e c t g f s s o o ri : r contit m o a g t c a e a a in t ll lk is rl n onde n er ook lijk. A organ in co over e e n n r t e e a g rs a e f e t lk e ie e h t g et din istra en sfeer open hou dikwijls m personeel, admin ngedwong o n en is. e rg e o r z e dat n te vind e l e it e w directie, it … iv t , c deze a l, ouders nuïteit in personee

Zo stimuleer ik dialoog ... 24


in mijn school De criteria

Zo werken wij hieraan / zo willen wij hieraan werken

Wij hebben als leerkrachtenteam voldoende mogelijkheden om onderling ervaringen en kennis uit te wisselen. Er vinden regelmatig klasoverschrijdende projecten plaats, waarbij leerlingen samenwerken en/of elkaar helpen om tot resultaat te komen. Leerlingen hebben inspraak in het schoolgebeuren. Ze krijgen mogelijkheden om hun mening te uiten. Onze school heeft een leerlingenraad, waarvoor alle leerlingen zich kunnen opgeven. Onze school creëert informele momenten binnen de verschillende groepen schoolactoren (leerkrachten, leerlingen, ouders, buurtbewoners,…). Onze school creëert informele momenten tussen verschillende groepen schoolactoren (leerkrachten - leerlingen, leerkrachten - ouders, leerkrachten buurtbewoners, …). Onze school onderneemt pogingen om ouders met elkaar in contact te brengen. In de algemene communicatie (bv. in agenda’s) van onze school wordt er gebruik gemaakt van heldere en duidelijke communicatie (bv. door pictogrammen), die alle betrokkenen kunnen begrijpen (zie o.a. www.sclera.be, www.pratenmetelkaar.be, www.deschoolbrug.be) Onze school heeft een ouderraad, waarin ouders met verschillende achtergronden vertegenwoordigd zijn. Onze school streeft ernaar om met alle ouders in contact te komen, dit kan eventueel via huisbezoek.

in mijn klas De criteria In mijn klas vinden er regelmatig heterogene groepswerken plaats, waarbij leerlingen samenwerken en/of elkaar helpen om tot resultaat te komen. Leerlingen hebben inspraak in het klas- en leergebeuren. Ze krijgen op deze niveaus mogelijkheden om hun mening te uiten. Leerlingen krijgen van mij de mogelijkheid om van elkaar te leren en met elkaar in discussie te gaan. In mijn klaspraktijk laat ik ruimte om conflicten tussen leerlingen uit te klaren. Ik bied mijn leerlingen de mogelijkheid om met mij in dialoog te gaan.

Zo werk ik hieraan / zo wil ik hieraan werken

25


ch en ipatoris erken c i t r a P w 4) sgericht g n i r a doen. v er en op te

! skundige tje bijdragen. Niet e d s g n i r a en erv ardig ste it of voor Iedereen e activite en een a kunn

extern

ctief

rs van een ouders a Ook oude g egeleiden heel wat n b i n r t e a rond e n v h n r u ij e k b en oor g klas nkel d n project i e e e e n e d e n s r n in u e le h k d o n tij in der s. O of hobby, . Elke ou Leerlinge emogelijkheden er gemotiveerd c e zwemle b t d e jo , r g e v in o z e ngen: ers dan nde voed Door keu zullen ze ook m n (zoals ouders iets inbre Meer oud rond gezo . k in e e e s e w e ig n c d e e n d n met leerpro betrokk bijdragen aan bouwen, ngs)desku apaciteite e c ri r f a e o rv d g e n ( n a ri s ren a zijn. Ook ewoners) kunnen in school. is wel ergen n bereid om hun erv eren te delen. Kinde ij n e r le t b t, zij gerich ichter b un) kind en buurt men denk een pak d ervarings tjes van h s o n n o e e n e e e i in lg t o o a komen z (de scho particip el uit en n hier ve e mogelere oend en! n. e leert m krijgen leerlingen voldngen te leren. de realiteit te staa d n e o d l l A ire schoo an aars ervari lida n elk gen v In een so n ervarin n elkaar e a a v v k n o le o e s eds om het uitwis maakten we ook re lijkheden ls a d n ie e t a ipao bo klassen. D een partic Niets is z n t e d s s ie u b t s n n in e lijk. Teve leerlingen leerlingen raaf duide n werken g a v ra r a p ie n e a g over te m in de vori er enkel sgerichte . g n .v ri p a i. rv , e n n are ctief te torische e eid om a ten te erv h p e jk c li n e o g c o Een m m proberen. de kans o jgen bijgevolg de e t it u n e mokri dervinden m hun de n o lezen. Ze o it e u t . lf e .w gen z gen m.a leren, din agt leerlin kelen. a d l o o h c s te ontwik solidaire aciteiten p a c e h c cratis

ebeuhet leerg ij b n e k k end. betre r doeltreff e actief te e z rs e k d a u p o ool an om is deze a r dat sch o , Maar ook o n rv re e e d t hun kin atie zorg n aan de ren van om same derparticip u n o e e jg ri jk k li e n wat de Een derg elijkhede werken, g o n m e n r n e u e k m ren te en ouders mt. de kinde n a v g goede ko in n e t d in opvoed k et ling van h ontwikke

Zo stimuleer ik participatorisch en ervaringsgericht werken ... 26


in mijn school De criteria

Zo werken wij hieraan / zo willen wij hieraan werken

Onze school zorgt ook voor ervaringsgerichte activiteiten op schoolniveau (bv. Leerlingen uit verschillende klassen onderhouden samen de schooltuin) De school onderneemt voldoende actie om ouders bij de leerstof en het pedagogische project van de school te betrekÂŹken. Dit kan door o.a. geregeld open klasmomenten te creĂŤren Onze school probeert a.d.h.v. verschillende activiteiten de betrokkenheid van ouders te vergroten De oudergroep in onze school bepaalt mee het thema van enkele klasoverschrijdende activiteiten van de school

in mijn klas De criteria

Zo werk ik hieraan / zo wil ik hieraan werken

Mijn leerlingen krijgen ruimte om persoonlijke ervaringen met de klas te delen. Ik probeer hier ook leerervaringen aan te koppelen. Mijn leerlingen krijgen kansen om van elkaars leerervaringen te leren. Werken in projecten, waarbij de leerlingen zelf thema’s kiezen waarrond zij willen werken, stimuleert hen om nog meer te participeren en ervaringen op te doen. Ik zorg voor levensechte leersituaties waarin de leerlingen zelf de concepten ervaren. (bv.: de leerlingen koken zelf een vegetarische maaltijd) Mijn leerlingen kunnen hun eigen leerproces mee richting geven. Ik werk regelmatig klasoverschrijdend. Ik vraag ouders (, grootouders en anderen) als ervaringsdeskundigen om bepaalde leerstof kracht bij te zetten. Door regelmatig met hen af te stemmen, werk ik samen met de ouders aan het ontwikkelingsproces van mijn leerlingen.

27


5) Over

de sch

n heen oolmure

kijken

ijd

en extra t

n ge xtra’s?! lteof schole Zo veel e eft voor leerkrachten t zal weliswaar gedee eer

ho rt. toe m erkrach Dit alles haar buu chool. zal af en en. De le ij n m a H e v . n n t e e i t u jg leggen kri in beslag akt deel ngrijk voor een s den contacten a invulling , b m n jo e l o m re e o e n h d e n alles in ich Een sc lijk een a uurt bela al van mogelijkh n en dit b taak op z ie e e z d d n n s i re re e e b leerDaarom buurt vind je t oen. en coördin n, verbanden pro odig dat d e n e t t ie p n o r p e e e d geht onderhou Ook in d en vaardigheden unnen hiervan o ren en be Het is ec e n . e is n n e a t rg ie o g k is ulum oeten expertise om kenn en leerkrachten eten, binnen en een curric activiteiten zelf m zelf alle rp e i n e n rw g e e e ll g n d a on lexterne Leerli krachten over elk manieren de schoo e e n z e d t n n a n d e u k ll h i Beeld oc ise versch lmuren. leiden, n o de lessen ie expert o D r h o . l, c o n o s v e o b e h b je c de klas? n te he m haal uis, op s buiten d - diene urt niet in atsen: th en. Waaro

28

rten? ol opsta o h c S e d re ag een B Zelf gra ool. op je k en kij bredesch / e e n a .b d n re m Nee laande ww.ond.v http://w

is? jeugd egev e pla de bu in, in de rtners me ije rusthu rschillend naar uit le a e b e t v p a lp s n e p n e o u t p k e e s n d h e t n lev eld die el slaan ap naar verschille lub, op he Kinderen bijvoorbe een babb een uitst de sportc g al deze s , n n s in e p n re , e O e u l rt e e u lm u w m oo . Tegeen,… in de b kinderen Of waaro en de sch od maakt e n ro d er vriend in b d n b n n t e e o n e n n e n n e , e u u d g k n all hten, he bewegin en gewic n vaardig eren. Niet Misschien bakker over hoe je d n re e e in t l d k a e n in m w k re o r le de buurt n snuiven el als informeel, z s bij ove plaatsen n met daarbuite e ook iet e e z r e rm rn v at, etc. . e fo re k le l o le e o e bred maar ertijd oordensch rt zow n u jk w e e li e b re t e e g rm im o it .D een ru schoolgeheel v , 2009). kennis op krijgen ze n om hun itenewust. Dit Nicaise & Desmedt e b rg n o o z ls r a o de bu kind ( bewust weer vo zogenaam g voor elk en er dan e in n d v n e rken u r g k o m o l s v o fo ie lee samenwe cho irect enen s D n p a o e a g d e r e t r e r w b is een eren evenveel moge poorten lange iten of kunnen nau n na de schooluren l o o h c s e in air kind tivite p te rlinge Een solidnoeg hebben niet alle en de schoolmuren o met schoolse aclde centra, zodat lee rbeeld die buurtfanfarevan it o a e contact kinderen et bepa aat bijvo ringen bu Jammer g dat ook weinig in n m terecht kunnen. L veel erva o e le t z m o o ennis h g c rg o n S o e n e z d ir et hen k omen daar lijkhe n en olida k m S re . n e m t rt re o e u e p u d n t b re e a en d l jg un l kin je tekenuw schoo zetten, zo jkheid kri ieven in h js li jo t doen. Vee e e ri t ia g p n o it r e m e in p g o e e la illend poorten d door de kennis te jouw school d oor een de versch ordt om n om hun n, verzorg m niet v w a e a ro d a jk ie in a li e b e le W n it g o a . o h iv school a er op? e maken s en act spoort sc rlingen m eetje verd n, t s in eigen rganisatie r alle lee b u o le o rs n o o n e u h v a e c a rc l s e e n n t d a e e w k schil het ime pall ademie v k- en te et het ru gen ze teken- of kunstac s, muzie ra b d lu n c e ll rt maken m o A p s ). ling. uurcentra rtcentra, ontwikke n en cult ten (buu e e d g n in e k ig ij n e vere de en verr l, waarbij allerhand t een bre de Schoo o t re B ij b n e ld e tussen k ongetwijfe school oo gsverband e in ir rk a e d w li n o s n aan same en werke Zo is een m a naar een Zo kijk ik over s t ie rd d o w op urt fd je tijd en uit de bu er gestree ri n v re e o d t c de schoolmuren e in g nde s fomgevin e verschille le n e heen ... er leereen bred school.


in mijn school De criteria

Zo werken wij hieraan / zo willen wij hieraan werken

Onze school heeft een goed zicht op wat er zich in de buurt afspeelt, we kennen alle verenigingen en hun werking en visie. We onderhouden contacten met de verschillende verenigingen in de buurt. Deze verenigingen komen uit verschillende sectoren. Onze school zorgt dat de buurt voldoende gekend is bij onze leerkrachten. We maken voor schoolse activiteiten gebruik van alle mogelijke faciliteiten in de buurt. We stellen onze schoolpoorten open voor verenigingen en centra in onze buurt. Binnen onze school is er één leerkracht verantwoordelijk voor het coördineren van de Brede School. Scholen en verenigingen uit een buurt komen op geregelde tijdstippen samen om van elkaars werking op de hoogte te blijven. Onze school brengt met andere scholen en met verenigingen in onze buurt gedeelde en gekoppelde doelen in kaart.

in mijn klas De criteria

Zo werk ik hieraan / zo wil ik hieraan werken

Ik heb als leerkracht een goed zicht op wat er zich in de buurt van de school afspeelt en refereer hier regelmatig naar in mijn lessen. In mijn lessen maak ik gebruik van alle mogelijke faciliteiten uit de buurt om zo een diversiteit aan leer- en leefomgevingen aan te bieden. Ik gebruik in de klas de expertise van verenigingen en bewoners uit de buurt (muziek, beeld, wiskunde, …). Leerlingen krijgen via lessen, projecten en activiteiten de kans de buurt beter te leren kennen. Leerlingen hebben voldoende mogelijkheden tot het uitwisselen van buurtgerelateerde ervaringen. Leerlingen krijgen de mogelijkheid om ook zelf op ontdekking te gaan in de buurt.

29


en en aan e k n e h c s acht houding h c is 6) Aand t i appijkr en maatsch eel krijg

e rson erwijspe ociale realiteit t d n o n e n s Leerlinge kritisch met de m o e bagag mgaan. kunnen o aad

rmu-

ning te fo

en me en een eig

isselen g uit te w in n e lf in vraag m n a v nd zichze re u d rt o o v eft geen leren. ngrijk om staan, he la n e e b v k le o o t e is isch in h Maar het ctie. llen. Krit e t s n zelfrefle a n v e n n rm o v e te ku ig zonder en relevantie cht

a he leerkr c s i t i r k j i happ age te n maatsc jven e E e i z l ende bag r o t e a t ld i e w o l l ie v n b s e r e n e h ll is Kritisc ers nemen niet a ppijkritisch zijn, hele worden é dient ook zelf ov in het leven te staanl a e h t oord en dvoorgeschoteld w n i n e g n

30

rg isc ch een tsch an ook ve Wereldbu e leerkra ining en happijkrit D aan. Maa c ra s t t r a t a a a a n hten er d w m w e c l s e e s m de ls h e o w a e t n m g W n e o a e k . krijg odig ngen schik de tijd en et vra n a e n H v b e e p o l. g o e a ld p g n o le a e v im b ns de socia rachten olen in hebben s te kunn altijd eve dent)leerk elf wat bij te sch en en om ldoende en alle eerlingen u ll t L e s t ( ! s t is a n n d e n n e z n n h vo rlogen, hoop k belang aa gen te ku n om zic ben van ma’s (oo e e b ra e h v jg t e h ri e k rs t h n e e c e e H iv t is enissen en over d tiële krit evragen. dige ruim e gebeurt en, migratie, …). kunnen b no- no e bronnen jk o d e li c t n cht e e p le , it p il e e a t h h h c c li rea vers nt)leerkra uding aatsc logis e o o it m d c u u rh e t e s s v , n ( e e id u k v ls u e ie eg ord-Z ! Dit stim n medialijk om a ige, polit kennis, g scheve No rote must noodzake zomaar éé g hiedkund e t t c d e s n ie n e h e e n g e g , ( is n ig is ’s rl n re illende ), te de thema Bovendie je versch en te han le thema’s en om on r n g , ia e n e c o e h o n ro s c rm n b e is a n e v e W m d naast n . et na mische verschille te nemen n en strekkingen denken, h en in dy k m k n e e a e m d a t o t s n y r s o a jk als wa odzakeli gen te e hoeke erken. leert het t ook no in bron rschillend samenhan illen opm e e h n h v c e n e g rs is it e in s v u d ij ie e : t n t rela . Hierb bronne snel gro te krijgen systemen , zul je al hillende r de knie t c e g je jouw d rs le e n v r o a r complexe n a a e a elk ngrijk als an n ighed la a e g rd b a k r a e e v o e z z e p o ok t is je bepaald reflectie o wil opvoeden: wa llen, leren lf e t e s z n is e t rv h je je c vraag du Als leerkra aatschappijkritisch rpen? Ben ee e rw e e z d n o n hierm , krijge ingen m bepaalde visies, … hoe ga je nadenken it leerl egenover e n t t n e li g re a n u in le t le d c e u a h o rd kritisc en de eigen h n vooroo kinderen n je eige ullen ze schiedenis z a e v g r o t e s o d u Wanneer rd w m zien. Hie aar be lijkheid o dpunt te e norm n n d a de moge t it s u l n a a a v n om? of n glob t schenke andpunt t h s c a vanuit ee n d u n h a a l vanuit zo ook orden, niet enke erdrukt w e kunnen d Z n . o n e k ie d ij k Zo stimuleer ik n er wil ereldburg de wereld roepen of groepe w e t h c e n le g n o e n h e e c s s n je een maatschappij at ls aan ka langrijk d tieel is a e n b n e s a k s k o e o r it e t kritische wat zek ht is he aliteit. ⇒ D dit opzic ver n de actu o n a I a m . o n n e e n k e n rd v wo houding ... t sche te ge e aandach l mogelijk kansen hierover , n e k n voldoend e e d e ingen zov sen na te door leerl beurtenis e g ) e ig aard (onrechtv


in mijn school De criteria

Zo werken wij hieraan / zo willen wij hieraan werken

In onze school hebben leerkrachten de mogelijkheid zichzelf niet alleen pedagogische maar ook inhoudelijk bij te scholen over belangrijke maatschappelijke en actuele thema’s (zoals diversiteit, Noord/Zuid, …). Als school vinden we het belangrijk dat leerkrachten kritische en verschillende bronnen hanteren bij het uitwerken van maatschappelijk gerelateerde thema’s. De school zorgt ervoor dat leerkrachten beroep kunnen doen op de ondersteuning van gespecialiseerde organisaties bij het uitwerken van lesmaterialen en projecten die gerelateerd worden aan maatschappelijke thema’s.

in mijn klas De criteria

Zo werk ik hieraan / zo wil ik hieraan werken

Ik raadpleeg verschillende bronnen bij de uitwerking van maatschappelijke thema’s. Ik creëer regelmatig momenten in de klas waarop leerlingen kritisch over de actualiteit kunnen reflecteren en uitwisselen (bv. les actualiteit, tijdens het startgesprek van de week, …). Ik grijp zoveel mogelijk momenten aan om met mijn leerlingen kritisch stil te staan bij datgene wat geleerd wordt. (Tip: kritisch stilstaan, kan evengoed tijdens een bv. wiskundeles over lenen en afbetalen.) Ik probeer kritische opmerkingen, maar ook andere opmerkingen en uitspraken van mijn leerlingen in de klas bespreekbaar te maken. Tijdens lessen geschiedenis en andere maatschappelijke vakken bied ik voldoende bronnen aan/maak ik gebruik van voldoende bronnen. Aan de hand van activiteiten, taken en projecten stimuleer je leerlingen om een kritische houding aan te nemen. (Bv.: een wekelijkse schoolkrant of een live actualiteitsoverzicht, waaraan telkens enkele leerlingen van de klas werken) Ik stimuleer ook zelfreflectie, zowel bij mijn leerlingen als bij mezelf. Ik zorg voor concreet materiaal om aan zelfreflectie te kunnen doen.

31


n

imulere

7) Actie

st gement en enga

op te heid om n aan k j li e g o de m rage n krijgen ht en zelf bij te d e g n li r e e c L wereld. gen onre komen te verandering in de positieve

ol! n de schorven a v t n e m u engage punten d

d ele oet stan eit? Een Solidarit lidaire school zelf m an tegen institution eer so en inga ar een m Ook de reven na nlijk durv

ope door in n zo st innemen, eeld doen minatie e ri rb c o o is v d ij b n a e z elingen vormen v . Dit kan ge vlucht ri ld a re rj e e w d e in ig m , maar rechtvaard ijzing van hool gaan w c s it r u a e a d n n n den e ege ië wonen aan te bie e te gaan t lg n e e B t c u in d d rlijke pro chtvaar- die al lange tij rum in d , meer re lozencent pauzes ee k re s a e n t d e e , ! t d b n E e ij e I it en h n t t t e r En… ACTers komen op voor e zich voor iets inze Dat ook door ameling te doen voo ol geloofwaardigheid u . z n rg lt de scho of een in tief loont Wereldbu er mense hool. ook effec dan straa l t . Voorale e e . k ld h g n n t lidaire sc re E a ri o e . d s e w rt d n e u n t e u h b ra b c b e e dige e v lh van een gen aan het gevoe er sprake nen bijdra n is u willen ze k je t n n stee naderen, ook zij hu ch te be is t ri k ld zullen ere reageren, gen de w ra e v t n p re ro e hie ind llen er Als we k leren om el, ze zu u e d im n t e s g e t t In n te nie worden. ht om aa c maar hen rs ra e rk rg e u le b wereld l van de dienen in ze geen et is de ro n zijn. Kinderen H . n e v lo lf actief ede niet in ge krijgen ze halig mogelijkh e ie t t c a id e r e h t kleinsc mogelijk geven da ring, hoe pbaan de e o d o n ijkse ll o ra o e v h c aan een jaarl hun s n n e a d m e n a ln a e g m, n de el. Waaro an verder o k d te kunne it d D e . o g n ag zij ander artikeltje het ook m ctie voor één of zelf een t ie n la n e ere n dit op geldinzam n de kind ens zijn e e e d e u e o z m , t rlineld nie len de lee e bijvoorbe ar zij het il a w w n s t ie h ie c r s jk ove n duideli n? Of mis schrijven n met ee e plaatse it re s e b s e li a lw re o de scho nstwerk ns een ku e e l e w n ge Zo stimuleer p? boodscha

ik actie en engagement ...

32


in mijn school De criteria

Zo werken wij hieraan / zo willen wij hieraan werken

We nemen als school standpunten in en durven openlijk in te gaan tegen institutionele vormen van discriminatie. Onze school voert een maatschappelijk en ecologisch verantwoord schoolbeleid. We houden hier rekening met ecologische, economische en sociale gevolgen van de aankopen. (bv. Fair trade, Bio). Onze school doet regelmatig mee aan acties om de solidariteit binnen de school te stimuleren. Onze school doet regelmatig mee aan acties om de solidariteit buiten de school te stimuleren. De school biedt leerlingen actiemogelijkheden aan waarbij ze een concreet engagement kunnen aangaan.

in mijn klas De criteria

Zo werk ik hieraan / zo wil ik hieraan werken

Ik laat leerlingen kennismaken met verschillende acties en initiatieven voor verandering. Hiervoor doe ik beroep op de actualiteit.

Ik stimuleer leerlingen a.d.h.v. projecten en taken om acties uit te werken en engagementen aan te gaan.

Voorstellen van leerlingen om een bepaald engagement aan te gaan of een bepaalde actie uit te werken met als doel de samenleving positief te veranderen, onthaal ik positief. Waar nodig ondersteun en begeleid ik deze. Ik maak leerlingen bewust dat ze zelf op verschillende manieren een engagement kunnen aangaan of actie kunnen voeren.

33


34


. . . EN L HO C S E R I DA I SOL LATFORM HET P

s heb je al , n e r e s i t ncre mounnen co nodig. Het is on e k e t l o o ek ch len klas en s en en lesmateria deze zeer specifi es n i s e p i c g voor al vormin rganisati nde prin n d o a a o a n v t b a s n d v n a o l e a b v a aan erds t tief Om bo en breed ties een kwalita nodig. Er zijn ree erd zijn. Samenw n e e i t a s i isa lise rke iet organ én organ len. Dat is ook n er sterk gespecia llen alleen te we é t a d k j geli ikke an a ’s ze kan ontw bepaalde thema veel boeiender d s e p i c n i pr is e in tieven di Solidaire Scholen inden. a i t i n i n e v oeten uit t Platform ken in he eer het wiel te m sw en steed

3. 35


olen?

Sch lidaire o S p e o r g .2. Werk

3 Solinisatie a g r o Platform e t r e e h d t e i d : ie b aan lpakket erkgroep a maar ook w , a s t e ie o jk t ! t a li ) e s is n d ( atie inhou actoren nerorgan 3.1. Ee Via haar onderwijs specialis l haar part e a re n d n e e n a d g le a n i il jke a n e h le c n vers ten e haar e Scho inhoudeli leerkrach n zetelen n en aan aan dair

Schole rken seerde te lere n meewe Solidaire geïnteres an elkaar le v il rm e m w o o jk tf li ie id e la d e g ogelijkh nisaties In het P ven naar en de m erde orga n die stre ll e e u s v ie, te doen. li rs s e ia c ie rg t e u a p ges anis ijke locat wisseling reldb e rr rg it e o u w le t e o D t t n . n e n n u e de ere ens op uit over onderste het opvoe sen voor alle kind anisatie ester, telk rvaringen en visie rg n m o e ri n t ig a e e k r lk s e E r ij p a e g. es van ha onderw Één maal sseerden e princip r heeft un werkin re d a h e a t lk ij m E b ïn in e . , g n s n n e e e a e nt un ’s die cip all elkaar a igen acce die aanle alle prin it, thema wisselen e e t t r ’s li a a r jf a a a ri m u h a e h t h c c h t lg a uit de delijke en onders s) en legt bijgevo aseerd op (thema’s n inhou bod, geb ( le n n o ie le a h t o a c a h S s c n li S e e ia ..). air eig ire spec orstellen,. orm Solid aalpakket Solida udt haar o o tf v h la e lf P b e z t n e e rs h t de ene van h deelneme n een to dig. Aan samen in le ij z r o m e a h e e a c e s t w M t s y n . s s aa t Platp is sterkte een goed seling he werkgroe anisaties r is o rg e w t o z o s it v e e u d e e k z e o n m e o jk va et ds en eli bieden d zorgt dan telkens h . Anderzij Bedoeling e met deze inhoud n l e rm o o ig fo v h t c e la t s P ers eze w lke aan. Het eden en v nt willen lnemers d o , zodat e a e v g k e d n in z le e ij o ll h a . rw c e aire S bruiken rwachten mgeving, van doorv form Solid ngrijk, ge od kan ve en werko la b ig e rt n e b a a p a n n u e e t e h v t e dewerin vas geschik minstens ling ook egratieme e t geen t s n s in e is e k w r, ip it e c n u n rk le medewe meer pri oudelijke aire Scho in één of educatief reid inh rm Solid e , o h t b tf ic h z c la ie P ra d ie rk d t n e He aties als lee gvinden . Organis zich vrij n nen teru e n erkgroep n u n k u ner¬groep k n , le ker, … aan de W Scho rijven h n e c e ir rs a m e d e d li ln n o e arlijkse de te o van S de tweeja ties die isietekst a v n is e e n z a m e a rg d s zijn om partnero en ook platform. bare De len bereid voor. n bij het o e m t h e c e i¬ n om S n lu it s e u n ir aa een olen engagere olida h S n h c e S ic z m s e p ir ie t t e a d ¬ d iegro oli lisa re vin udiedag S en specia n) de werk niseren of een opin t a s ig e brochu v e z l e n e d e u e z d h e t in n (een wordt d te orga aties me Achteraan Tevens ka egelmatig ar derden lle organis a R a n n e . p n d s ro a n a a ie o a t t v s a w a t nis eld jven. poster een deba uwe orga ) te schri info verm t ie c n … a f, t k e n o o ri o c b rs en hun aardoor stuk (leze ewerkt, w nomen. g e g ij p b o r n e t e s po ct op met a t n word e n n o n c u k m n e Nee initiatiev nteresse?

36

I oorde via ijdewereld.be lv e o P t e e Gr de@bevr r o o lv e o p greet. 777.20.15 of via 03/


37


38


s k n li e t n a s s e r e e t fi in a r g o li b i b en

4.

! overzicht n e e n e v n. We ge

iatieve

init lovende l e e v o z , matie

for Zoveel in

39


4.1. Interessante links

MONDIALE VORMING è Bevrijde Wereld is een ngo voor ontwikkelingssamenwerking. De organisatie werkt samen met lokale partners aan betere voedselsituatie in West-Afrika, Bolivia en de Filippijnen. Voor het basisonderwijs geeft Bevrijde Wereld via Baobab Wereldklas kinderen een bredere kijk op de wereld. Website: www.bevrijdewereld.be Educatieve spelletjeswebsite: www.mbooloo.org è Le Coron is een organisatie in Mons (Bergen) die met scholen samenwerkt om leerlingen te informeren over thema’s zoals migratie, slavernij, oorzaken van oorlogen. Le Coron is ook een plaats waar kinderen tussen 8 en 13 jaar elke woensdagnamiddag en tijdens de vakanties verschillende workshops kunnen volgen. Website: www.mbooloo.org è Kleur Bekennen stimuleert, promoot en ondersteunt mondiale vorming en actief wereldburgerschap in het onderwijs. Kleur Bekennen helpt scholen projecten op te zetten en geeft financiële ondersteuning. Website: www.kleurbekennen.be

40

è Studio Globo is een ngo voor ontwikkelingssamenwerking, gespecialiseerd in mondiaal en intercultureel leren voor het onderwijs. Website: www.studioglobo.be è Djapo is een NGO (Niet Gouvernementele Organisatie) die mondiale vorming naar het kleuter-, lageren secundair onderwijs brengt. Website: www.djapo.be

STUDIE- EN PROJECTCENTRA DIE WERKEN ROND GELIJKE ONDERWIJSKANSEN è Steunpunt Diversiteit en Leren ondersteunt scholen, leerkrachten en andere sectoren op vlak van omgaan met die diversiteit. Website: www.diversiteitenleren.be è Lokaal overleg Platvorm Website: www.lop.be è School+: Dit initiatief is een platform voor een school zonder uitsluiting. Het richt zich naar alle Belgische scholen die zich willen inzetten voor een meer effectief onderwijs voor sociaal achtergestelde groepen, en hun partners. Website: http://www.school-ecole-plus.be/Home.htm è Hiva: Het HIVA is een multidisciplinaire onderzoeksinstelling gespecialiseerd in wetenschappelijk en beleidsondersteunend onderzoek en verbonden aan de K.U.Leuven. Sinds zijn ontstaan, heeft het HIVA het thema onderwijs en sociale ongelijkheid als één van de speerpunten in zijn onderzoeksagenda. Website: www.hiva.be è Steunpunt Studie- en loopbaanbegeleiding Het Steunpunt ‘Studie- en schoolloopbanen’ is een Vlaams multidisciplinair expertisecentrum, gefinancierd door de Vlaamse Regering. Het Steunpunt onderzoekt in welke mate en in welk opzicht de schoolloopbanen, alsook de paden van school naar werk verschillen tussen jongeren, o.a. naargelang hun sociale achtergrond. Website: www.steunpuntloopbanen.be


INTERCULTURELE SAMENLEVING – INTEGRATIE è Jongeren Tegen Racisme is een vzw die werkt aan vooroordelenbestrijding en antiracistische vorming bij jongeren. Het beoogt de vorming van jongeren om, ongeacht hun afkomst, goed te functioneren in een samenleving die gekenmerkt is door een grote etnische, culturele en sociale diversiteit. Het deelproject School Zonder Racisme richt zich op de onderwijswereld. Website: www.schoolzonderracisme.be è De 8: Het Antwerps Minderhedencentrum De8 vzw streeft naar gelijke kansen voor alle etnisch-culturele minderheden en naar een samenleving die positief omgaat met etnischculturele diversiteit. Om dit te bereiken, werkt De8 ook gericht naar het onderwijs. Website: www.de8.be è ODiCe vzw is het Oost-Vlaams diversiteitencentrum. Het provinciaal integratiecentrum ODiCe streeft naar een volwaardige deelname van elke burger aan de samenleving en geeft hierbij speciaal aandacht aan etnisch-culturele minderheden. Website: www.odice.be

è Vzw Foyer houdt zich op het gemeentelijke, regionale en internationale vlak bezig met de globale problematiek van de integratie van allochtone bevolkingsgroepen. Vzw Foyer spitst zich ook toe op meertaligheid in het onderwijs. Website: www.foyer.be è Agora is een Gents partnerschap tussen individuen en groepen vanuit één gezamenlijke bekommernis: werk maken van de wijze waarop de vele etnisch culturele gemeenschappen die de stad rijk is mee kunnen sleutelen aan het samen leven. AGORA ondersteunt daarom allochtone middenveldorganisaties en ontwikkelt (mee) projecten die de participatie en inspraak van deze groepen verhogen. Website: www.agora-gent.be è ING (Intercultureel Netwerk Gent) vzw is een maatschappelijke voorziening die werkt aan een samenleving die positief omgaat met diversiteit en met de gevolgen van de migratie en waarin mensen die behoren tot een etnisch culturele minderheid volwaardig participeren aan het maatschappelijk leven. Website: www.ingent.be

è Minderhedenforum Website: www.minderhedenforum.be è Vlaams Minderheden Centrum. Het Vlaams Minderhedencentrum is een expertisecentrum, gespecialiseerd in samenlevingsvraagstukken. Ze onderzoeken hoe mensen met een verschillende afkomst of cultuur met elkaar kunnen samenleven en evenwaardig burger zijn. Het centrum verspreidt deze kennis en expertise naar organisaties en verenigingen en adviseert de overheid. Website: www.vmc.be è VLOS is de Vluchtelingen Ondersteuningsgroep Sint-Niklaas die een educatieve werking naar het basisonderwijs heeft. Website: www.vlos.be è Rode Kruis Opvangcentrum Sint-Niklaas: dit asielcentrum heeft een educatief aanbod voor het basis- en secundair onderwijs. Website: www.rodekruis.be/NL/Activiteiten/Asiel

41


DE SCHOOL IN EEN BUURT, DE BUURT VAN EEN SCHOOL è Brede school Websites: www.bredeschool.be www.ond.vlaanderen.be/bredeschool/ è School in zicht: maakt van scholen terug echte buurtscholen: scholen die een weerspiegeling zijn van hun wijk. Website: www.schoolinzicht.be

è Pedagogische Begeleidingsdienst Gent. De PBD Gent heeft een netoverschrijdend brugfigurenproject. Het project staat in ter bevordering van de communicatie tussen de school, het gezin en de buurt. Op deze wijze wil men investeren in de verbetering van de relatie tussen de school en de gezinnen Website: www.pbdgent.be

è De Schoolbrug is de organisatie voor het onderwijsopbouwwerk in Antwerpen. Ze proberen een brug te slaan tussen de school en kwetsbare jongeren en hun ouders. Dit proberen ze te doen door enerzijds ouders en jongeren te ondersteunen in hun contacten met de school en anderzijds door de drempels die in scholen leerbedreigend zijn, te verlagen. Website: www.deschoolbrug.be

è OVDS (oproep voor een democratische school) is een lerarenorganisatie actief in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. OVDS streeft ernaar dat alle jongeren, ongeacht hun sociale of etnische afkomst, de kennis en vaardigheden, de wetenschappelijke en kritische vorming, zouden verwerven om de wereld te begrijpen en te veranderen. Website: www.democratischeschool.org

è Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen: Met haar onderwijsproject ‘Kleuterparticipatie’ streeft Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen met scholen, ouders en lokale partners naar gelijke onderwijskansen voor ieder kind. We werken op maat activiteiten uit om ouderbetrokkenheid te verhogen. Website: www.samenlevingsopbouw.be/oostvlaanderen

42


KANSARMOEDE

DIVERSITEIT BIJ HET JONGE KIND

ERVARINGSGERICHT LEREN

è Beweging van mensen met een laag inkomen en kinderen geeft voorrang aan de allerarmsten. Zo wil deze beweging mee helpen bouwen aan een democratische samenleving, een samenleving waarin geen enkel individu en geen enkele bevolkingsgroep nog worden uitgesloten. Website: www.armenaanhetwoord.be

è DECET staat voor Diversity in Early Childhood Education and Training. Het is een Europees netwerk waaraan lesgevers, beroepskrachten, onderzoekers en beleidsmakers uit 11 verschillende landen deelnemen. Ze stimuleren actief en kritisch de kwaliteit in de voorzieningen voor jonge kinderen. Binnen DECET gaat er steeds bijzondere aandacht naar aspecten als gelijke rechten, toegankelijkheid en respect voor diversiteit. Website: www.decet.org

è Cego is het Centrum voor ErvaringsGericht Onderwijs. Website: www.cego.be

è Vzw De Link is een kansarmoede-organisatie die samen met heel wat ervaringsdeskundigen een educatieve pakketten uitwerkte en vormingen geeft. Website: www.de-link.net è Schoolopbouwwerk Turnhout ontwikkelde een signaallijst voor kansarmoede. Website: www.turnhout.be/schoolopbouwwerk è School van de Hoop richt zich naar scholen met kansarme leerlingen. Een financiële ondersteuning en begeleiding worden verleend voor de ontwikkeling van vernieuwende projecten die tot doel hebben de integratie van de leerlingen en hun gezin te bevorderen. Website: www.sk-fr-paola.be/nl/page/schoolvan-de-hoop è SOS Schulden Op School is een project dat scholen wil laten nadenken over het probleem van de hoge schoolkosten die aan gezinnen worden doorgerekend. Website: sos.welzijn.net/index2.php

è MUTANT is een bureau voor de kinderopvang, het onderwijs en de gezondheidszorg. Al 30 jaar ontwikkelen zij methodieken en trainingen voor beroepskrachten, managers en gebruikers, doen praktijkgericht onderzoek, verzorgen publicaties en adviseren aan instellingen en overheden. Omgaan met diversiteit, in de ruimste zin van het woord (etniciteit, sociaal milieu, sekse, …) staat in hierbij centraal. Website: www.mutant.nl è VBJK is een expertisecentrum in opvoeding en kinderopvang. Ze voeren onderzoek naar de opvoeding en opvang van kinderen en zetten innovatieprojecten op, zowel in nationale als internationale context. Thema’s als diversiteit, mannen als opvoeders, kwaliteit binnen de opvang en kinderopvang in steden staan centraal. Website: www.vbjk.be

è Freinet Website: www.freinet.be

KINDERRECHTEN è Kinderrechtencommissariaat Website: http://www.kinderrechtencommissariaat.be è Unicef Website: www.unicef.be

43


44


4.2. Bibliografie

Gebruikte literatuur è Agirdag, O., Loobuyck, P. & Van Houtte, M. (2011), (de)segregatie in het Vlaamse onderwijs, uit Samenleving en Politiek, sampol, 2011/4

è Kleur Bekennen, Wereldburgerschap in de klas: hoe doe je dat? Algemene informatiebrochure 2010-2011

è Bigelow, B. (2007). Still Rethinking our Classrooms, Rethinking schools, volume 21 nr 3 è Blommaert, J. & Van Avermaet, P. (2008). Taal, onderwijs en de samenleving. De kloof tussen beleid en realiteit, EPO

è http://www.kleurbekennen.be/web/kb2/ web/01_overklb.html

è De Ro, J. (2008) Education in Flanders. A broad view of the Flemish educational landsape 2008, Vlaamse Overheid è Godot, E.A. (2006), Zonde van de tijd. Zeven opstellen over opvoeding, SWP è Hirtt,N. Nicaise, I, De Zutter, D. (2007) De School van de Ongelijkheid,EPO è Hirtt, N. (2006), Vlaamse gegevens PISA 2003 è Hooghe,M (x), Naar burgerschapsvorming op school, KUL è Joos, A. Ernalsteen, V & Engels, M. (2010) Wat is een Brede School?, Steunpunt GOK – Steunpunt Diversiteit en Leren è Juchtmans G. & Nicaise, I (2011), Implementatie van de eerste cyclus van het Gelijke Onderwijskansenbeleid op school- en klasniveau in het Vlaamse basisonderwijs: een kwalitatief onderzoek, KUL

è Kohnstamm, R. (2009). De kleine ontwikkelingspsychologie. Het jonge kind, Bohn Stafleu van Loghum; è Masschelein, J. (?) Kritische Theorie en Kritische Pedagogiek è Nicaise, I. (2008). Gelijke kansen op school: wie wordt er slechter van? Van http://www.acw.be/ downloads/degids/gelijke_kansen_op_school. pdf è Nicaise, I. en Desmedt (red.) (2009). Gelijke kansen op school: het kan! Zestien sporen voor praktijk en beleid, School +. è Pijl, M. (2011). Tweetaligheid is voor kinderen ene cadeau in KIDDO (2011, n°4), 11-13 è Poesen – Vandeputte, M & Nicaise I. (2008), kansarme leerlingen in de derde kleuterklas: afbakening en profiel van de doelgroep, KUL

è Rossaert, I. (2010) Ik heb mijn kind vleugels gegeven. De school moet het leren vliegen. Kansarmoede in het onderwijs. 10 tips van ondernemende Beuwstue Ouder(s) Sint-Truiden. è Ruelens, L, Nicaise, I & Desmedt, L. (2005), Gelijke onderwijskansen: we doen er wat aan, maar hoe? School+ è Studio Globo, Voorbij de kleuren. Verbondenheid en solidariteit leren in het basisonderwijs. è Tolsma. J & Wolbers, M (2010), Onderwijs als nieuwe sociale scheidingslijn? In: Tijdschrift voor Sociologie (2010, 3-4), 243-259 è Vandenbroeck, M (1999). De blik van de Yeti, SWP è Vandenbroeck, M. (2004) Diverse diversities, Research Centre of Early Childhood Education è Van Houtte, M. & Stevens, PA.J. (2010), School etnic composition and aspirations of immigrant studenst in Belgium, Britisch Educational Research Journal, 36 (2), 209-237.

45


Vernoemde websites en online artikels: è www.ond.vlaanderen.be/GOK/ è www.democratischeschool.org tienpuntenprogramma OVDS è www.ond.vlaanderen.be/diversiteit è www.rethinkingschools.org è www.steunpuntdiversiteitenleren.be : screening DISCO è www.sclera.be, è www.pratenmetelkaar.be, è www.deschoolbrug.be è www.meldjeaan.be è www.school-ecole-plus.be

?

SCHOLEN SOLIDAIRE

?

e Scholen ir a d li o S latform ver het p o n e platform? t e t e w h r e n e a a m men Wil je deel te ne m o e s s re Inte ? ures nodig h c ro b ra t p! Ex contact o t s u r e g Neem e dewereld.b ij r v e b @ lvoorde greet.poe 0.15 03/777.2 .be ijdewereld r v e .b w w w

MEER


Hier zat de poster van Solidaire Scholen. Wil je er nog ĂŠĂŠn? Laat het ons weten! greet.poelvoorde@bevrijdewereld.be


Achterzijde: groen met nog eens een stuk van de foto (conform brochure) ?

Met de steun van:

Handleiding Studiedag Solidaire Scholen  

Een leidraad voor alle leerkrachten en scholen