Τίμος Μπατινάκης
Στα παιδιά μου Αλέξανδρο και Ελένη
Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της έκθεσης, ΤΙΜΟΣ ΜΠΑΤΙΝΑΚΗΣ 15 ΧΡΟΝΙΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ EVRIPIDES ART GALLERY Φεβρουάριος 2020
επιμέλεια καταλόγου Ειρήνη Ευριπίδου συντονισμός Ελευθερία Γκούφα φωτογράφιση έργων Γιάννης Κατούφας Μιχάλης Κατούφας φωτογράφιση πορτραίτου Βασίλης Τσάφος σχεδίαση - παραγωγή www.art.com.gr
Ηρακλείτου 10 & Σκουφά, Κολωνάκι, 106 73, Τ: 210 36 15 909 w w w. e v r i p i d e s - a r t . g r, i n f o @ e v r i p i d e s - a r t . g r 4
5
6
Δ
εν είναι καθόλου εύκολο να μιλήσεις για τη δουλειά κάποιου που γνωρίζεις καλά, πόσο μάλλον όταν ζεις και εργάζεσαι μαζί του. Για τον σύντροφο, τον φίλο, τον συνάδελφο. Πώς να αποστασιοποιηθείς από ένα πρόσωπο τόσο οικείο... Προσπαθώντας να το κάνω, μετά από δική του επιθυμία, βρίσκομαι στη θέση του να βάλω σε τάξη, όσο πιο συνοπτικά μπορώ, όλα όσα παρατήρησα ζώντας και δουλεύοντας, αλλάζοντας τρεις διαφορετικούς εργαστηριακούς χώρους, μαζί με έναν άνθρωπο, ο οποίος συνεχίζει ακόμη και σήμερα να με “εκπλήσσει”, εκτός από τις δυνατότητές του και με την ικανότητα που έχει να θέτει συνεχώς καινούργια ερωτήματα. Από τα πρώτα χρόνια της ζωγραφικής του πορείας, στο εργαστήριο του Νίκου Στέφου, παρατηρώ την άνεση και την αγάπη που έχει για το σχέδιο. Δάσκαλός του στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, είναι ο Παναγιώτης Τέτσης. Συνδέονται με σχέση αλληλοεκτίμησης και σεβασμού. Στο εργαστήριο του Δασκάλου ασχολείται κυρίως με σχέδια γυμνά, έγχρωμα πορτραίτα ή φιγούρες, όπως, άλλωστε, ο Δάσκαλος υποστηρίζει! Βγαίνοντας από τη Σχολή, στο ατελιέ της οδού Ζαχαρίτσα, επιθυμεί να ζωγραφίζει “εκ του φυσικού”. Εξακολουθεί να δουλεύει μοντέλο, όποτε μπορεί, νεκρές φύσεις σε τραπέζια και χώρους εσωτερικούς. Προκύπτουν αρκετά έργα από αυτά τα θέματα, μεταξύ αυτών “νεκρές φύσεις με σφαχτά”. Ετοιμάζει έκθεση. Μία ανεξήγητη κλοπή μεγάλου αριθμού σχεδίων και ελαιογραφιών, από αυτήν την ενότητα, αναβάλλει την έκθεση και τον καθυστερεί για αρκετά χρόνια.
Άννα, Λάδι σε ξύλο, 68x56 cm
Αλλάζοντας εργαστήριο, με το τέλος και της δικής μου πτυχιακής εργασίας στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, από το Κουκάκι, βρισκόμαστε στον Κεραμεικό. Εκεί, συνεχίζοντας και επιμένοντας να ζωγραφίζει “αυτό που βλέπει”, με φως ημέρας ή νυχτερινό, γοητεύεται από τα έργα του Μπαρόκ των Ολλανδών και Ισπανών Δασκάλων, του Rubens, Rembrandt, Goya, Velasquez. Προσπαθώντας να μελετήσει τα έργα τους, προκύπτουν “νεκρές φύσεις” με σκούρες και γήινες αποχρώσεις, που έχουν σα βάση τους τα πορτραίτα του Velasquez. Δίνοντας τη δική του ερμηνεία “μετατρέπει τα πρόσωπα σε αντικείμενα”. Τα έργα αυτά χτίζονται, κυρίως, πάνω στα πορτραίτα του Velasquez “La reina Mariana de Austria” και “El bufόn don Diego de Acedo, el Primo” και τον οδηγούν στην πρώτη ατομική του έκθεση, στην γκαλλερί “Έκφραση”, τον Φεβρουάριο του 2003. Ο Παναγιώτης Τέτσης το αντιλαμβάνεται και τον ενθαρρύνει! 7
Ακολουθεί πολυετής μελέτη και έρευνα για την παρασκευή χρωμάτων, βερνικιών και υλικών της ζωγραφικής των Δασκάλων που θαυμάζει, θυσιάζοντας χρήματα και χρόνο. Το 2007 λαμβάνει το βραβείο, για νέο ζωγράφο κάτω των 40 ετών από την Ακαδημία Αθηνών. Αποφασίζει να διαθέσει όλο το χρηματικό ποσό για να ζωγραφίσει μοντέλο. Σχεδιάζει κυρίως γυμνά ασπρόμαυρα ή έγχρωμα και δουλεύει πορτραίτα ή μορφές με λάδι, σε μικρή ή μεγαλύτερη κλίμακα. Σχεδόν αποχωρίζεται τη νεκρή φύση. Τα σχέδια αυτά, με κιμωλίες, κάρβουνο, μολύβια, σαγκίνα και μελάνια, τα παρουσιάζει τον Δεκέμβριο του 2014, στην γκαλλερί Genesis. Σ’ αυτήν την έκθεση, που παρουσιάζεται στην γκαλλερί Ευριπίδης, είναι συγκεντρωμένο το μεγαλύτερο μέρος του έργου των τελευταίων δεκαπέντε χρόνων, δουλεύοντας πάνω στην ανθρώπινη φυσιογνωμία. Έργα μικρά ή μεγάλα, σχέδια και ελαιογραφίες, γυμνά, πορτραίτα ή ανθρώπινες μορφές, με εξαίρεση το “σφαχτό 1” και τη “νεκρή φύση”, είναι όλα έργα που έγιναν σε αυτήν τη χρονική περίοδο. Πρόσωπα γυναικεία ή ανδρικά, νεαρά ή και ώριμα, ντυμένες φιγούρες, καθιστές ή όρθιες και γυμνά μοντέλα στέκονται απέναντι δημιουργώντας τη συνθήκη για να αποτυπωθεί στο χαρτί ή στον καμβά βλέμμα και κίνηση στον γνώριμο χώρο του εργαστηρίου. Αντί κριτικής, κλείνω με τα λόγια του ακαδημαϊκού Νικολάου Ματσανιώτη για το έργο του Τίμου Μπατινάκη κατά τη βράβευσή του από την Ακαδημία Αθηνών:
“Τα έργα του διαπερνά αύρα ποιήσεως. Εξαιρετικός σχεδιαστής και κάτοχος των εκφραστικών δυνατοτήτων του χρώματος, ενδιαφέρεται στη θεματογραφία του για την ανθρώπινη μορφή, τα εσωτερικά και τη νεκρή φύση. Στα σχέδιά του διακρίνεται για την ποιότητα και την εξαιρετική εκφραστική αλήθεια των διατυπώσεών του. Η ιδιαίτερη προτίμησή του στα σκούρα και μάυρα χρώματα συχνά δίνει έναν απαισιόδοξο τόνο στα εσωτερικά και στις νεκρές φύσεις του.” Άννα Μπίλη Φεβρουάριος 2020
Το γράμμα, Λάδι σε καμβά, 150x125 cm 8
9
Καθιστή γυναίκα, Λάδι σε καμβά, 188x164 cm 11
Η Άννα έγκυος, Λάδι σε καμβά, 170x107 cm 12
Μπλε ζακέτα, Λάδι σε καμβά, 150x125 cm
Το πορτραίτο της Α.Μ., Λάδι σε καμβά, 90x60 cm 15
Ο Αρχιτέκτων Π.Κ., Λάδι σε καμβά, 200x160 cm 16
Σφαχτό Ι, Λάδι σε καμβά, 150x80 cm
18
Σφαχτό ΙΙ, Λάδι σε ξύλο, 54x85 cm
Νεκρή φύση με ψάρια Ι, Λάδι σε ξύλο, 32,5x72 cm
Νεκρή φύση με ψάρια ΙΙ, Λάδι σε καμβά, 26x35 cm
19
Νεκρή φύση, Λάδι σε καμβά, 125x100 cm 20
Γιουκάτα Ι, Λάδι σε ξύλο, 133x61 cm
Γιουκάτα ΙΙ, Λάδι σε ξύλο, 113x81,5 cm
Σχέδια για Γιουκάτα Ι, Μικτή τεχνική: σαγκίνα, κιμωλία, μολύβι, κάρβουνο, 121x100 cm 25
Γιουκάτα ΙΙΙ, Λάδι σε καμβά, 113x81,5 cm 26
Σχέδια για Γιουκάτα ΙΙ, Μικτή τεχνική: σαγκίνα, κιμωλία, μολύβι, κάρβουνο, 120x72 cm
Σχέδια για Γιουκάτα ΙΙΙ, Μικτή τεχνική: σαγκίνα, κιμωλία, μολύβι, κάρβουνο, 74x100 cm
Το πορτραίτο της Λ.Χ., Λάδι σε ξύλο, 30x20 cm 30
Η Κατερίνα, Λάδι σε ξύλο, 47x41 cm 31
Το πορτραίτο του Αντώνη Βάθη Ι, Λάδι σε ξύλο, 56x68 cm 32
Σπουδές για το πορτραίτο Αντώνη Βάθη, Λάδι σε ξύλο, 55x68 cm 33
Το πορτραίτο του Αντώνη Βάθη ΙΙ, Λάδι σε ξύλο, 60x62 cm 34
Το πορτραίτο του Βασίλη Διαμαντή, Λάδι σε ξύλο, 62x66 cm 35
Σκεπτόμενη, Λάδι σε καμβά, 50x50 cm 36
Αμφισβήτηση, Λάδι σε καμβά, 49,5x40 cm 37
Αφροδίτη, Λάδι σε ξύλο, 50x40 cm 38
Αφροδίτη, Λάδι σε ξύλο, 50x40 cm 39
Ξαπλωτό γυμνό , Λάδι σε ξύλο, 20x59 cm 40
Λα Φουρναρίνα, Λάδι σε ξύλο, 30x19,5 cm 41
Ξαπλωτό γυμνό Ι, Λάδι σε καμβά 100x120 cm 43
Ξαπλωτό γυμνό ΙΙ, Λάδι σε καμβά 115x125 cm 44
Ξαπλωτό γυμνό ΙΙΙ, Λάδι σε καμβά, 90x30 cm 47
Τίμος Μπατινάκης Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1968. Πήρε τα πρώτα μαθήματα σχεδίου και ζωγραφικής στο εργαστήριο του Νίκου Στέφου. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ Αθηνών ζωγραφική από το 1988 έως το 1993 με καθηγητή τον Π. Τέτση. Παράλληλα με τις σπουδές ζωγραφικής παρακολούθησε στα κατ’ επιλογήν εργαστήρια της ΑΣΚΤ μαθήματα γλυπτικής, αγιογραφίας και νωπογραφίας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έλαβε υποτροφίες από το ΙΚΥ στο 1ο και 4ο έτος. Έχει κάνει μακρά έρευνα περί της τεχνολογίας υλικών (χρώματα, media, βερνίκια, προετοιμασίες κ.ά.), με έμφαση στα υλικά που χρησιμοποιούσαν οι grands maîtres του 16ου και 17ου αι., βάσει της οποίας κατασκευάζει μόνος του το σύνολο των υλικών που χρησιμοποιεί για τα έργα του, στα πρότυπα των grands maîtres. Από το 1993 έως το 1998 εργάστηκε στο εργαστήριο προπαρασκευής υποψηφίων για την ΑΣΚΤ του Ν. Στέφου. Από το 1999 έως και σήμερα διατηρεί εργαστήριο σχεδίου και ζωγραφικής στην Αθήνα, ενώ το 2018 συν-ίδρυσε τη Σπουδή σχεδίου & ζωγραφικής για τη συστηματική προπαρασκευή υποψηφίων για την ΑΣΚΤ. Το 2007 τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για νέο ζωγράφο κάτω των 40 ετών. Έχει πραγματοποιήσει δύο ατομικές εκθέσεις και με την παρούσα να αποτελεί την τρίτη ατομική έκθεση και έχει λάβει μέρος σε πάνω από 60 ομαδικές, καθώς και στις Art Athina 2015 και 2017 με τις kaplanon art galleries.
Ατομικές Εκθέσεις 2003 Αίθουσα τέχνης Έκφραση, Γ. Γραμματοπούλου Αθήνα 2014 “Εν προόδω”, αίθουσα τέχνης Genesis, Αθήνα 2020 “Τίμος Μπατινάκης - 15 Χρόνια Ζωγραφικής”, Evripides Art Gallery, Αθήνα
Ομαδικές Εκθέσεις (επιλογή) 2003 “Ζωγραφικές συγγένειες”, Skoufa Art Gallery, Αθήνα 2004 “à table”, Skoufa Art Gallery, Αθήνα 2005 “Μια φορά κι έναν καιρό ήταν... η Πηνελόπη Δέλτα”, Κολλέγιο Αθηνών, Ελληνο-Αμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Αθήνα 2008 “Νησιωτικό τοπίο”, Skoufa Art Gallery, Αθήνα 2009 “Συνέβη στην Αθήνα”, Πολιτιστικό κέντρο Μελίνα, Δημαρχείο Αθηνών, Αθήνα 2010 “Ιχνηλατώντας την Κωνσταντινούπολη”, Θεολογική Σχολή Χάλκης, Σισμανόγλειο Μέγαρο, Κωνσταντινούπολη 2010 “Ανθρώπινα μέτρα”, Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα, Δημαρχείο Αθηνών, Αθήνα 2011 “Ανδρικές υποθέσεις”, Atrion Art Gallery, Θεσσαλονίκη 2012 “Human resources”, Genesis Art Gallery, Αθήνα 2013 “Κ. Π. Καβάφης”, Kaplanon Art Gallery, Αθήνα 2015 ArtAthina, Kaplanon Art Galleries 2016 “Σπουδή στην Οδύσσεια Νίκος Καζαντζάκης”, Ena Art Gallery, Αθήνα 2017 “Θυμάμαι (Alzheimer)”, Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Αθήνα 2017 ArtAthina, Kaplanon Art Galleries 2018 “Federico Garcia Lorka”, Ianos Art Gallery, Αθήνα 2018 “Less is More”, Evripides Art Gallery, Αθήνα 2019 “Αγάπα με αν μπορείς”, Μουσείο Εικαστικών Τεχνών, Ηράκλειο, Κρήτη