CDES Newsletter Vol.43

Newsletter จดหมายข่าวศูนย์ศึกษาพั ฒนาการเศรษฐกิจ ปีที่ 11 ฉบับที่ 43 สถาบันบัณฑิตพั ฒนริหารศาสตร์

เนื้อหาภายในเล่ม

CONTACT US 02 727 3644 econ@nida.ac.th https://www.facebook.com/CDESNIDA คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ ชั้น 14 อาคารนวมินทราธิราช 148 เสรีไทย คลองจั่น บางกะปิ กรุงเทพ 10240

ส า ร จ า ก ค ณ บ ดี

2

เ ศ ร ษ ฐ ศ า ส ต ร์ร อ บ ตัว เ ศ ร ษ ฐ ศ า ส ต ร์ข อ ง ก า ร จัด ก า ร ข ย ะ : ก า ร ส ม ดุ ล ร ะ ห ว่า ง ค ว า ม ยั่ง ยืน แ ล ะ ป ร ะ สิ ท ธิภ า พ ต้ น ทุ น โ ด ย ร อ ง ศ า ส ต ร า จ า ร ย์ ด ร . ณ ด า จัน ท ร์ส ม

3

คุย กั บ อ า จ า ร ย์เ ม ธี แ อ บ ม อ ง ข้ า ง ใ น ร ะ บ บ ศ า ล ยุติธ ร ร ม ไ ท ย โ ด ย ศ า ส ต ร า จ า ร ย์ ด ร . เ ม ธี ค ร อ ง แ ก้ว

5

จ า ก ใ จ ศิ ษ ย์ เ ก่า

7 8

กุ ลจิ รา จี นาภั กดิ์ ศิษ ย์ เ ก่ า

ห ลัก สู ต ร เ ศ ร ษ ฐ ศ า ส ต ร์ธุร กิจ รุ่น ที่ 4 0

ข่า ว ป ร ะ ช า สั ม พั น ธ์

-2-

สารจากคณบดี ศ า ส ต ร า จ า ร ย์ ด ร . ส ร ศ า ส ต ร์ สุ ข เ จ ริ ญ สิ น ค ณ บ ดี ค ณ ะ พั ฒ น า ก า ร เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ส ถ า บั น บั ณ ฑิ ต พั ฒ น บ ริ ห า ร ศ า ส ต ร์

สวัสดีท่านผู้อ่านทุกท่านครับ ในไตรมาสที่ผ่านมา (ม.ค. - มี.ค. 67) ทางสถาบันฯ ได้จัดงานรับพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการ ศึกษาจากคณะพัฒนาการเศรษฐกิจ ในวันที่ 19 มกราคม ที่ผ่านมา ในการนี้ คณะพัฒนาการเศรษฐกิจได้จัดงานแสดงความยินดีกับดุษฎี บัณฑิตและมหาบัณฑิตที่จบการศึกษาในช่วงปีที่ผ่านมา ผมต้องขอ แสดงความยินดีกับผู้สำเร็จการศึกษาทุกท่านด้วยครับ คณะพัฒนาการเศรษฐกิจมีความภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการผลิต ดุษฎีบัณฑิตและมหาบัณฑิตที่มีคุณภาพออกสู่สังคมเพื่อการพัฒนา ประเทศของเรา นอกจากนี้ ทางสมาคมนักศึกษาเก่าคณะพัฒนาการ เศรษฐกิจได้จัดการเลือกตั้งคณะกรรมการสมาคมนักศึกษาเก่าคณะ พัฒนาการเศรษฐกิจชุดใหม่ โดยได้ คุณไพรัช มณฑาพันธุ์ เป็น นายกสมาคมฯท่านใหม่ ผมก็ถือโอกาสนี้แสดงความยินดีกับท่านนา ยกฯท่านใหม่ด้วยซึ่งสมาคมนักศึกษาเก่าฯนับเป็นภาคีที่ช่วย สนับสนุนงานของทางคณะฯ ในส่วนของการสร้างความสัมพันธ์อันดี กับศิษย์เก่า การระดมทุน และจัดในกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมทางวิชาการและสานสัมพันธ์ในโอกาสต่อไป ซึ่ง งานแรกที่ทางคณะฯได้จัดร่วมกับสมาคมนักศึกษาเก่าคณะ พัฒนาการเศรษฐกิจคือ การจัดงาน พศ. สัมพันธ์ขึ้นในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2567 ณ หอประชุมเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ เพื่อเชิญชวน นักศึกษาเก่าของคณะกลับคณะฯ หลังจากห่างเหินกันไปนานในช่วง การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 และหวังว่าจะได้รับความร่วมมือ จากนักศึกษาเก่าของคณะฯ ในโอกาสต่อไปเพื่อการพัฒนาคณะฯ ใน มิติต่าง ๆ ในด้านการศึกษา

ไตรมาสที่ผ่านมา คณะพัฒนาการเศรษฐกิจได้รวบรวมข้อคิดเห็น จากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการปรับปรุงหลักสูตรวิศวกรรมการเงิน ได้รับข้อคิดเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิของหลักสูตรและผู้ที่มีส่วน เกี่ยวข้องกลุ่มต่างๆ เพื่อปรับปรุงหลักสูตร ซึ่งเสร็จสมบูรณ์แล้ว โดยในการปรับปรุงหลักสูตรในครั้งนี้ ทางคณะฯ ได้ปรับปรุงเนื้อหา ให้ทันสมัยและมีจุดเด่นในการแก้ปัญหาโจทย์จริงจากภาคเอกชนที่ ทางคณะฯได้ทำความร่วมมือไว้เพื่อให้เหล่าวิศวกรทางการเงิน สามารถนำหลักคิดทางเศรษฐศาสตร์ การเงิน และทางวิศวกรรม ไปผสมผสานกับเครื่องมือในการวิเคราะห์และแก้ปัญหาและพัฒนา ให้กับภาคเศรษฐกิจและการเงินของประเทศต่อไป

ในด้านความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก ในไตรมาสที่ผ่านมาทางคณะฯได้ลงนามบันทึกความร่วมมือ ระหว่างคณะฯ กับหน่วยงานภายนอก คือ ธนาคารออมสิน ใน วันที่ 17 มกราคม 2567 ซึ่งเป็นความร่วมมือในการจัดการเรียน การสอนในหลักสูตรเศรษฐศาสตร์ธุรกิจของคณะฯ ในระบบ ออนไลน์ให้กับพนักงานของธนาคารที่อยู่ทั่วประเทศและผู้สนใจ ที่อยู่ในองค์กรภาครัฐและเอกชนอื่นๆ ในการเรียนรู้และประยุกต์ หลักเศรษฐศาสตร์ไปใช้ในองค์กรและแก้ปัญหาโจทย์ในภาคการ เงินภายใต้การดูแลของคณาจารย์ของคณะ นับเป็นการเรียนการ สอนที่ใกล้ชิดกับภาคอุตสาหกรรมมากขึ้น รวมถึงการขยาย พรมแดนแห่งการศึกษาอย่างไร้ข้อจำกัดเรื่องสถานที่และโอกาส นอกจากนี้ ทางคณะฯ ยังจัดให้มีกิจกรรมเสริมความรู้ต่างๆ เพื่อ ให้ผู้เรียนรู้ได้ก้าวเท่ากันโลกในยุคใหม่และมีทักษะอื่นๆ ที่จำเป็น สำหรับการทำงาน เช่น การนำเสนออย่างมืออาชีพ เป็นต้น ผม หวังว่า จากกิจกรรมต่างๆ ที่ทางคณะพัฒนาการเศรษฐกิจได้ ดำเนินการนี้จะเป็นส่วนหนึ่งในการผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพ มีทักษะที่เท่าทันโลกในปัจจุบัน และเป็นคนดีของสังคมต่อไป ครับ

“ผมหวังว่า จากกิจกรรมต่างๆ ที่ทางคณะพั ฒนาการเศรษฐกิจได้ ดำเนินการนี้จะเป็นส่วนหนึ่งในการ ผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพ มีทักษะที่ เท่าทันโลกในปัจจุบัน และเป็นคนดี ของสังคมต่อไปครับ”

-3-

เศรษฐศาสตร์รอบตัว เศรษฐศาสตร์ของการจัดการขยะ: การสมดุลระหว่างความยั่งยืนและประสิทธิภาพต้นทุน รองศาสตราจารย์ ดร.ณดา จันทร์สม

“ขยะ” เป็นสิ่งใกล้ตัวที่นับวันจะเป็นปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อมที่ รุนแรงมากยิ่งขึ้น จากรายงานของกรมควบคุมมลพิษในช่วง 10 กว่า ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2553-2556) พบว่า ปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้น ประเทศไทยมีลักษณะคงตัวอยู่ที่ระดับ 24.22 –28.71 ล้านตันต่อ ปี[1] โดยในปี 2566 มีปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้น 26.95 ล้านตัน ต่อปี โดยมีปริมาณขยะมูลฝอยทีที่ถูกนำกลับมาใช้ประโยชน์ 9.31 ล้านตัน ปริมาณขยะมูลฝอยที่ถูกกำจัดถูกต้อง 10.17 ล้านตัน และ ปริมาณขยะมูลฝอยที่ถูกกำจัดไม่ถูกต้อง 7.47 ล้านตัน คิดเป็น สัดส่วนร้อยละ 27.7 ของปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นทั้งหมด โดย มีปริมาณขยะมูลฝอยตกค้าง 27.62 ล้านตัน[2] ขยะส่วนนี้จะก่อให้ เกิดปัญหาตามมาอย่างมาก เป็นแหล่งเชื้อโรคสะสม การรั่วไหลของ ขยะออกสู่ทะเลกลายเป็นขยะทะเล รวมถึงการสะสมของไมโคร พลาสติกในอาหารทะเล เศรษฐศาสตร์ของการจัดการขยะ หลักการของการจัดการขยะ ครอบคลุมการจัดสรรทรัพยากรเพื่อ จัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งรวมถึง ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับ การจัดเก็บ การขนส่ง การกำจัด รวมถึงการรีไซเคิลนำกลับมาใช้ ประโยชน์ใหม่จากวัสดุเหลือใช้หรือขยะ เป้าหมายของการจัดการ ขยะมีความสอดคล้องกับการพัฒนาอย่างยั่งยืนทุกมิติทั้งเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และสังคม เศรษฐศาสตร์ของการจัดการขยะเจาะลึกถึง ผลกระทบทางการเงิน สิ่งแวดล้อม และสังคมของวิธีจัดการขยะที่ เกิดขึ้น เป็นเรื่องที่ต้องการความสมดุลระหว่างเป้าหมายความยั่งยืน และประสิทธิภาพด้านต้นทุน ประเทศไทยมี ROADMAP การจัดการขยะพลาสติก พ.ศ. 25612573 โดยเป้าหมายสูงสุดของ ROADMAP นี้คือ การนำขยะ พลาสติกเป้าหมายกลับมาใช้ประโยชน์ร้อยละ 100 ภายในปี 2570 ภายใต้ ROADMAP นี้ได้แบ่งแผนปฏิบัติการออกเป็นทั้งหมด 3 ระยะด้วยกัน คือ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2561-2562) ระยะที่ 2 (พ.ศ.

2563-2565) และระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566-2573) ซึ่งทั้ง 3 ระยะนั้นจะ ดำเนินมาตรการลดการเกิดขยะพลาสติกที่แหล่งกำเนิด มาตรการลด เลิกใช้พลาสติกในขั้นตอนการบริโภค และมาตรการจัดการขยะ พลาสติกหลังการบริโภค

หากประเทศไทยสามารถดำเนินการตาม ROADMAP การจัดการ ขยะพลาสติก และแผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก พ.ศ.

2561-2573 ให้บรรลุได้ตามเป้าหมาย จะสามารถลดปริมาณขยะ พลาสติกที่ต้องนำไปกำจัดได้ประมาณ 0.78 ล้านตันต่อปี และ สามารถประหยัดงบประมาณในการจัดการขยะมูลฝอยได้ประมาณ 3,900 ล้านบาทต่อปี ซึ่งในการดำเนินงานให้บรรลุหมายนั้นต้อง อาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และโดย เฉพาะอย่างยิ่งในภาคของประชาชนที่จะมีบทบาทอย่างมากตั้งแต่ ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ยกตัวอย่างเช่น การเลือกซื้อ เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมจนกระทั่งการส่งคืนซากเมื่อใช้งานเสร็จสิ้น แล้ว หรือ แม้แต่การตัดวงจรการเกิดขยะโดยการลดการใช้ การใช้ซ้ำ เป็นต้น ซึ่งถือว่าเป็นภาคประชาชนมีส่วนสำคัญที่สามารถช่วยให้การ ขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการนี้สำเร็จตามเป้าหมาย[3] ต้นทุนของการจัดการขยะ การจัดเก็บและการขนส่ง หนึ่งในต้นทุนหลักในการจัดการของเสีย คือการรวบรวมและขนส่งของเสียจากครัวเรือนธุรกิจและโรงงาน อุตสาหกรรมไปยังสถานที่บําบัดหรือสถานที่กําจัด ประเด็นหลักเกี่ยว ข้องกับกําลังคน อุปกรณ์ เชื้อเพลิง และค่า บํารุงรักษาการ การบําบัดและการกําจัด วิธีการบําบัดและกําจัดของเสียแตกต่าง กันไปขึ้นอยู่กับประเภทของขยะและกฎหมายและระเบียบที่ เกี่ยวข้อง การฝังกลบ การเผา การทําปุ๋ยหมัก และการรีไซเคิล ซึ่ง แต่ละวิธีมีต้นทุนที่เกี่ยวข้องเฉพาะ ตัวอย่างเช่น การฝังกลบต้องมีกา รบํารุงรักษาและการตรวจสอบอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันการปนเปื้อน ในสิ่งแวดล้อม ในขณะที่การรีไซเคิลเกี่ยวข้องกับการคัดแยก การ แปรรูป และค่าขนส่ง ค่าใช้จ่ายด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม นอกเหนือจากค่าใช้จ่าย ทางการเงินโดยตรงแล้วยังมีต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมที่ เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะไม่เหมาะสม เช่น การทําลายแหล่งที่อยู่ อาศัย ความเสี่ยงต่อสุขภาพ และคุณภาพชีวิตที่ลดลงสําหรับชุมชน ใกล้แหล่งขยะ

-4-

“ลดการสร้างขยะ เลี่ยงไม่ได้ จัดการขยะของท่านให้ถูกทาง”

ความท้าทายในเศรษฐศาสตร์ของการจัดการขยะ ของเสีย จำนวนประชากรทั่วโลกที่เพิ่มขึ้นและรูปแบบการบริโภคส่ง ผลให้อัตราการสร้างของเสียเพิ่มขึ้นการจัดการปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้น นี้ต้องใช้ทางออกที่เป็นนวัตกรรมและการจัดสรรทรัพยากรอย่างมี ประสิทธิภาพ เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน การใช้เทคโนโลยีการจัดการขยะ ขั้นสูงและการสร้างโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการรวบรวมและบำบัด ขยะมีค่าใช้จ่ายสูง ประเทศกำลังพัฒนามักเผชิญกับความท้าทายใน การเข้าถึงและมีระบบการจัดการขยะสมัยใหม่ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ การจัดการขยะได้รับการควบคุมอย่าง เข้มงวดเพื่อปกป้องสุขภาพของประชาชนและสิ่งแวดล้อม การปฏิบัติ ตามกฎระเบียบจะเพิ่มความซับซ้อนและต้นทุนให้กับการดำเนินการ จัดการของเสีย โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับของเสียที่เป็นอันตรายหรือ เฉพาะทาง ปัจจัยด้านพฤติกรรม การส่งเสริมสนับสนุนพฤติกรรมในการลดของ เสีย การรีไซเคิล และการกำจัดของเสียอย่างเหมาะสมระหว่างบุคคล ธุรกิจ และอุตสาหกรรม ถือเป็นความท้าทายอย่างต่อเนื่อง การ ศึกษา การสร้างสิ่งจูงใจ และการรับรู้ของสาธารณะมีบทบาทในการ กำหนดพฤติกรรม กลยุทธ์เศรษฐศาสตร์การจัดการขยะอย่างยั่งยืน การลดของเสียให้เหลือน้อยที่สุด วิธีการที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด ในการลดต้นทุนการจัดการของเสียคือการลดของเสียที่แหล่งกำเนิด ให้น้อยที่สุด ซึ่งรวมถึงการออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อการรีไซเคิล การ ส่งเสริมบรรจุภัณฑ์ที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ และการนำกระบวนการ ผลิตที่มีประสิทธิภาพซึ่งสร้างของเสียน้อยลง การรีไซเคิลและเศรษฐกิจหมุนเวียน การลงทุนในโครงสร้างพื้น ฐานการรีไซเคิลและการส่งเสริมแบบจำลองเศรษฐกิจหมุนเวียน ที่วัสดุถูกนำมาใช้ซ้ำและรีไซเคิลสามารถลดของเสียที่ถูกส่งไปยัง หลุมฝังกลบหรือเตาเผาได้อย่างมาก แนวทางนี้ไม่เพียงแต่ อนุรักษ์ทรัพยากร แต่ยังสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจผ่านตลาดรอง สำหรับวัสดุเหลือใช้หรือวัสดุจากขยะได้อีกด้วย

1 สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม https://bit.ly/3UhWVfS 2 กรมควบคุมมลพิษ รายงานสถานการณ์ / รายงานประจำปี – Pollution Control Department (pcd.go.th) 3 กรมควบคุมมลพิษ Roadmap การจัดการขยะพลาสติก พ.ศ. 2561-2573 https://bit.ly/3JJ3tz6

นวัตกรรมทางเทคโนโลยี ความก้าวหน้าในเทคโนโลยีการบำบัดของ เสีย เช่น การย่อยแบบไม่ใช้ออกซิเจนสำหรับขยะอินทรีย์ หรือการ ทำให้เป็นแก๊สในพลาสมาสำหรับของเสียอันตราย สามารถปรับปรุง ประสิทธิภาพและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ อย่างไรก็ตาม การนำเทคโนโลยีเหล่านี้มาใช้จะต้องคำนึงถึงความคุ้มค่าและความ สามารถในการขยายผลในวงกว้างด้วย ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ความร่วมมือระหว่างหน่วย งานภาครัฐ หน่วยงานภาคเอกชน และองค์กรภาคประชาสังคม สามารถขับเคลื่อนนวัตกรรมและการลงทุนในแนวปฏิบัติการจัดการ ขยะอย่างยั่งยืน ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนสามารถแบ่ง ปันความเชี่ยวชาญ เงินทุน และทรัพยากรเพื่อจัดการกับความ ท้าทายของขยะที่ซับซ้อน สิ่งจูงใจทางเศรษฐกิจ การใช้เครื่องมือทางเศรษฐกิจ เช่น ภาษีหลุม ฝังกลบ (LANDFILL TAX) ค่าธรรมเนียมการจัดการขยะจากปริมาณ (PAY-AS-YOU-THROW) ความรับผิดชอบของผู้ผลิต สร้างแรงจูงใจ ในการลดของเสีย การรีไซเคิล และการกำจัดอย่างรับผิดชอบ สิ่ง จูงใจเหล่านี้ทำให้ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจสอดคล้องกับเป้าหมาย ด้านสิ่งแวดล้อม การจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อตอบสนองต่อการพัฒนา อย่างยั่งยืน เป็นเรื่องเร่งด่วนหนึ่งที่ต้องได้รับการขับเคลื่อนอย่างเป็น ระบบและเกิดผลเป็นรูปธรรม ทุกภาคส่วนต้องมีส่วนร่วม โดยต้อง พัฒนาความรู้ ปรับทัศนคติ และนำไปสู่พฤติกรรมที่พึงประสงค์ต่อ การไม่สร้างและการจัดการขยะอย่างถูกต้อง เริ่มต้นแรกจากระดับ บุคคล ต่อไปการรณรงค์ที่เกี่ยวข้องกับขยะ คงต้องปรับเปลี่ยนจาก “ขยะในมือท่าน ลงถังเถอะครับ” เป็น “ลดการสร้างขยะ เลี่ยงไม่ ได้ จัดการขยะของท่านให้ถูกทางเถอะครับ”

-5-

แ อ บ ม อ ง ข้ า ง ใ น ร ะ บ บ ศ า ล ยุ ติ ธ ร ร ม ไ ท ย

"คุยกับอาจารย์เมธี"

เมื่อวันสงกรานต์ที่ผ่านมา ผมได้เขียนบทความภาษา ทั้งนี้เพราะจำนวนบุคคลที่ต้องถูกการพิจารณานี้มีน้อยมาก อังกฤษเสร็จอีกเรื่องหนึ่ง ความยาวประมาณ 15 หน้า เมื่อเทียบกับความผิดของเจ้าหน้าที่ของรัฐอื่นๆที่ผมมี ป.ป.ช. ศาสตราจารย์ ดร.เมธี ครองแก้ว โดยให้ชื่อว่า A Peek Inside the Thai Judiciary: My โอกาสได้ไต่สวนและชี้มูลเมื่อครั้งอยู่ที่สำนักงาน อาจารย์คุณวุฒิ คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ 2-Year Experience as a Judicial Commissioner เหตุที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะคุณสมบัติที่เด่นที่สุด 2 ประการใน สถาบันบันฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ หมายเหตุ: ข้อคิดเห็นที่ปรากฏในบทความนี้ of Thailand. เป็นบทความที่ผมเล่าถึงประสบการณ์การ ทัศนะของผม ของผู้พิพากษาไทย คือ ความซื่อสัตย์ตรงไป เป็นความเห็นของผู้เขียน ซึ่งไม่จำเป็นต้อง สอดคล้องกับความเห็นของ เข้าไปนั่งเป็นกรรมการตุลาการศาลยุติธรรมผู้ทรงคุณวุฒิ ตรงมา (Integrity) และ ความมีอิสระในการทำงาน คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิต พัฒนบริหารศาสตร์ “คนนอก” หนึ่งในจำนวนสองคน ร่วมทำงานกับท่าน (Independence) ของท่านเหล่านี้อย่างไรก็ตาม ประธานศาลฎีกาและท่านผู้พิพากษาที่ได้รับเลือกเป็น คุณสมบัติ 2 ประการนี้ก็อาจเป็นจุดอ่อนของระบบยุติธรรม ตัวแทนจากทั้ง 3 ศาล รวมทั้งหมด 15 คน เป็นเวลา 2 ของไทยได้เช่นเดียว เช่น ความมีอิสระในการทำงานจะ ปี ระหว่างเดือน ต.ค. 2557 ถึงเดือน ต.ค. 2559 ทำให้ผู้พิพากษาบางคนมีความเชื่อมั่นในตนเองมากเกินไป เนื่องจากผมเบื่อหน่ายที่จะต้องหาที่พิมพ์บทความชิ้นนี้ ว่าไม่มีใครสามารถมาก้าวก่ายการตัดสินใจของตนเองได้ ผมเลยจะไม่ทำอะไรกับมัน แต่จะรวบรวมไว้พิมพ์เป็น อาจจะทำให้การตัดสินใจผิดพลาดไปอีกประการหนึ่งที่ผม เล่มร่วมแจกกับบทความอื่นๆ แต่หากผู้อ่านท่านใดสนใจ เห็นว่าเป็นจุดอ่อนของกระบวนการยุติธรรมของไทยคือพื้น จะอ่านในตอนนี้ ผมก็ยินดีที่จะส่งให้อ่านโดยขอให้ส่ง ฐานการศึกษาปริญญานิติศาสตร์ของไทยซึ่งเป็นจุดเริ่มต้น อีเมล์ให้ผมที่ <mkrongkaew@hotmail.com> พร้อม ของการเข้าสู่การเป็นผู้พิพากษานั้นเน้นเฉพาะเนื้อหาของ ข้อความสั้นๆว่า “ขอบทความ” ผมจะ attach file ส่ง กฎหมาย 4 ฉบับ คือ ประมวลกฎหมายอาญา ประมวล ให้ทันที ผมตั้งใจเขียนบทความนี้เพื่อเล่าถึงประสบการณ์ กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา ที่มิได้เกิดขึ้นบ่อยนักสำหรับคนทั่วไปที่มิได้อยู่ในวงการ อาญา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยมิได้ กฏหมายที่จะมีโอกาสได้ไปนั่งอยู่ในองค์กรบริหารและ เน้นความสามารถหรือความเชี่ยวชาญในวิชาประกอบอื่นๆ ควบคุมสูงสุดของฝ่ายตุลาการในฐานะนักวิชาการที่ ที่เพียงพอ โดยเฉพาะอย่างความสามารถในทางคำนวณ ต้องการเรียนรู้ระบบการทำงานของศาลเพื่อใช้เป็นข้อมูล และสถิติ ความสามารถในภาษาอังกฤษ และวิชาที่สำคัญ ในการวิเคราะห์และสนับสนุนประสิทธิภาพของการ ในทางสังคมศาสตร์อื่นๆ เช่น เศรษฐศาสตร์ รัฐศาสตร์ ทำงานของระบบศาลยุติธรรมของไทยในเชิง หรือแม้แต่ประวัติศาสตร์วิเคราะห์ จริงอยู่ การสอบเข้าเป็น เศรษฐศาสตร์ ผมต้องเผชิญอุปสรรคมากมายกว่าจะ ผู้ช่วยผู้พิพากษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสนามใหญ่นั้น ยาก “หลุด” เข้ามานั่งในตำแหน่งนี้ได้ ผมจะไม่เล่าส่วนนี้ในที่ มากแต่เมื่อสอบได้แล้วก็ดูเหมือนว่าไม่จำเป็นต้องเรียนรู้ นี้เพราะมีอยู่ในบทความหลักแล้ว แต่ต้องการจะสื่อสาร อะไรใหม่อีกแล้วเพราะระบบอาวุโสของศาลจะปกป้องและ ความรู้สึกของผมที่ได้จากการทำงานในหน้าที่นี้เป็นเวลา คุ้มครองผู้พิพากษาตั้งแต่อายุ 25 ไปจนถึงเกษียณที่ 70 ปี 2 ปีว่าความยกย่องนับถือผู้พิพากษาไทยที่ผมมีอยู่แต่เดิม และจริงอยู่ สำนักงานยุติธรรมมีการฝึกอบรมผู้พิพากษาใน แล้วมิได้เปลี่ยนแปลงไปแต่อย่างใดถึงแม้จะต้องอยู่ใน ระดับชั้นต่างๆอยู่ตลอดเวลาซึ่งเป็นเรื่องที่ดี แต่ก็ไม่เหมือน ฐานะต้อง“ลงโทษ”ทางวินัยแก่ท่านผู้พิพากษาจำนวน กับการกำหนดการเตรียมความพร้อมในการเรียนของผู้ที่ หนึ่งซึ่งปฏิบัติตนหรือปฏิบัติหน้าที่ผิดไปจากประมวล จะสมัครเข้ามาเป็นผู้พิพากษกตั้งแต่ตอนแรกอย่างเช่นใน จริยธรรมข้าราชการตุลาการก็ตาม สหรัฐอเมริกา คนจะเรียนกฎหมายได้จะต้องจบปริญญาตรี ในสาขาใดสาขาหนึ่งมาก่อนเป็นต้น ด้วยเหตุนี้ เราจึงเห็น ว่า นักกฏหมายเก่งๆที่เป็นอาจารย์สอนกฎหมายอยู่ตาม มหาวิทยาลัยต่างๆจะไม่มีโอกาสได้ไปทำงานเป็นผู้ พิพากษาอรรถคดีต่างๆ เพราะเส้นทางอาชีพได้ถูกแยกออก จากกันแล้วตั้งแต่เมื่อตอนสอบเข้าเป็นผู้ช่วยผู้พิพากษา

-6-

แ อ บ ม อ ง ข้ า ง ใ น ร ะ บ บ ศ า ล ยุ ติ ธ ร ร ม ไ ท ย

"คุยกับอาจารย์เมธี"

ผมจึงได้เสนอให้มีระบบที่สามารถรับผู้เชี่ยวชาภายนอกเข้า และถ้าจะพูดกันจริงๆ แล้ว สภาพการเมืองไทยในปัจจุบัน มาเป็นผู้พิพากษาแทรกเข้ามาในเส้นตรงของชีวิตการเป็นผู้ สนับสนุนให้ฝ่ายตุลาการออกมามีบทบาททางการเมืองมาก ศาสตราจารย์ ดร.เมธี ครองแก้ว พิพากษาได้ พร้อมๆกับการให้อำนาจคณะกรรมการ ขึ้นด้วยซ้ำ เพราะอำนาจทางการบริหารและนิติบัญญัติได้ อาจารย์คุณวุฒิ คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบันฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ตุลาการ (ก.ต.) สามารถกำหนดระบบน้ำหนักที่จะให้กับ รวมตัวกันทำให้ระบบยุติธรรมของไทยพิกลพิการ ง่อยเปลี้ย หมายเหตุ: ข้อคิดเห็นที่ปรากฏในบทความนี้ ความแตกต่างด้านความสามารถ ของผู้พิพากษาในการแต่ง เป็นความเห็นของผู้เขียน ซึ่งไม่จำเป็นต้อง เสียขาไปหมดแล้ว โดยนักโทษการเมืองไทยคนหนึ่งที่นัก สอดคล้องกับความเห็นของ ตั้งหรือเลื่อนตำแหน่งได้บ้าง แทนที่จะต้องใช้ระบบอาวุโส คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิต วิชาการที่วิพากษ์วิจารณ์กระบวนการตุลาการภิวัฒนของ พัฒนบริหารศาสตร์ อย่างเคร่งครัดแต่เพียงอย่างเดียว นอกจากการเล่าถึงประสบการณ์ทำงานในคณะกรรมการ ไทยข้างต้นอ้างว่าถูกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม ได้กลับเข้ามา ก.ต. ตามปกติแล้ว ในบทความข้างต้น ผมได้ศึกษาเพิ่มเติม รับโทษในประเทศแต่สามารถใช้วิธีการต่างๆนานาทำให้ไม่ ถึงข้อวิพากษ์วิจารณ์ต่างๆที่นักวิชาการหลายคนทั้งไทยและ ต้องติดคุกเลยแม้แต่วันเดียวแสดงว่าอำนาจทางการเมือง ต่างประเทศมีต่อระบบศาลยุติธรรมไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ของฝ่ายบริหารอยู่เหนือกว่าอำนาจทางการเมืองของฝ่าย ศาลรัฐธรรมนูญผมได้อ้างอิงถึงหนังสือของ Dr. Duncan ตุลาการอย่างชัดเจน สภาพเช่นนี้จึงน่าจะเรียกว่าเป็น McCargo แห่งมหาวิทยาลัยลีดส์ ประเทศสหราช Counter-Judicialisation of Thai Politics หรือ อาณาจักร ชื่อ Fighting for Virtue: Justice and Judicialisation in Thai Politics in Reverse มากกว่า Politics in Thailand ที่ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย คอร์แนล เมื่อปี ค.ศ. 2019 ที่วิเคราะห์บทบาทของศาลไทย ผมไม่ได้บอกว่าผมรู้ดีกว่านักวิชาการคนอื่นๆในเรื่องที่เกี่ยว ทั้งศาลยุติธรรมและศาลรัฐธรรมนูญอย่างตรงไปตรงมา โดย กับระบบยุติธรรมของไทย แต่อย่างน้อยผมมีประสบการณ์ที่ ได้ไปทำงานอยู่ในกลไกลการบริหารและการปกครองของ ได้สรุปว่าระบบศาลไทยไม่ประสบความสำเร็จในการทำ หน้าที่ที่เหมาะสมเพราะภาระงานที่มอบหมายนั้นเกิน ฝ่ายตุลาการโดยตรง ทำให้เห็นภาพที่หลายคนอาจจะไม่เคย ขอบเขตความสามารถทั่วไปที่จะทำได้ รวมทั้งวิธีการ เห็น เพราะฉะนั้นผู้อ่านจะต้องเป็นคนสรุปเองว่าท่านเอง พิจารณาคดีต่างๆ โดยเฉพาะคดีทางการเมืองที่มุ่งเน้น เห็นว่ากระบวนการหรือระบบยุติธรรมของไทยเป็นเช่นใด ประเด็นทางด้านนิติศาสตร์ (Legalism) มากเกินไป ปรากฏการณ์เช่นว่านี้เป็นส่วนหนึ่งของปรากฏการณ์ที่นัก วิชาการหลายคนเรียกว่า Judicialisation of Thai Politics หรือที่แปลเป็นไทยว่า ตุลาการภิวัฒน์ทางการ เมืองไทย ในความหมายว่าระบบศาลของไทยได้ถูกนำมาใช้ เพื่อกำจัดนักการเมืองในระบอบประชาธิปไตยให้ออกจาก อำนาจ เหมือนกับการเพิ่มบทบาททางการเมืองให้กับระบบ ศาลของไทย (Politicisation of Thai Judiciary) ซึ่งเป็น สิ่งที่ไม่ถูกต้องหรือไม่เหมาะสม “ผมไม่ได้บอกว่าผมรู้ดีกว่า ผมเองไม่สู้เห็นด้วยกับการวิพากษ์วิจารณ์บทบาทของศาล นักวิชาการคนอื่นๆในเรื่องที่ ไทยที่กล่าวถึงข้างต้นเท่าใดนัก แต่กลับเห็นว่าในสภาพที่ การเมืองไทยตกอยู่ในความควบคุมของนักการเมืองใด เกี่ยวกับระบบยุติธรรมของ นักการเมืองหนึ่ง หรือพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่ง ไทย แต่อย่างน้อยผมมี อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด มีความจำเป็นที่ฝ่ายตุลาการซึ่งเป็น ประสบการณ์ที่ได้ไปทำงานอยู่ องค์อำนาจองค์หนึ่งในระบอบประชาธิปไตยจะต้องเข้ามามี ในกลไกลการบริหารและการ บทบาทในการตรวจสอบและถ่วงดุล (Checks and ปกครองของฝ่ายตุลาการ Balances) เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมกับสังคมไทยโดยส่วน โดยตรง” รวม

-7-

จากใจศิษย์เก่า คณะพั ฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพั ฒนบริหารศาสตร์

กุลจิรา จีนาภักดิ์ ตำแหน่ง Marketing officer – Business Leverage and Strategy. สถานทีทำงาน บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)

บรรยากาศในการเรียนเป็นอย่างไร บรรยากาศในการเรียนไม่ตึงเครียดจนเกินไป ทั้งอาจารย์และเพื่อนๆร่วมรุ่นต่างเป็นกันเอง สนุกและได้ความรู้ ไปพร้อมๆกันค่ะ ประสบการณ์ที่ได้จากการเรียน การเรียนของหลักสูตรมีทั้งการเรียนภาคทฤษฎีและภาค ปฏิบัติ ที่ให้นักศึกษาได้ลองลงมือทำจริง ทั้งการดูงานนอก สถานที่ การทำ project ต่างๆ ทำให้เห็นภาพมากขึ้นและนำ ไปประยุกต์ใช้กับการทำงานได้ดียิ่งขึ้นค่ะ ความประทับใจต่ออาจารย์หรือคณะ อาจารย์ทุกท่านถ่ายทอดความรู้ให้อย่างเต็มที่ค่ะ โดยช่วง เทอมสุดท้ายที่เรียน เป็นช่วง Covid – 19 แม้การติดต่อ สื่อสารกันอาจจะยากลำบากมากขึ้น แต่อาจารย์และพี่ๆเจ้า หน้าที่ที่คณะทุกท่าน ดูแลพวกเราเป็นอย่างดี พยายามให้ นักศึกษาทุกท่านได้เรียนอย่างสมบูรณ์ที่สุดค่ะ อนาคตหลังจากจบการศึกษาเป็นอย่างไร หลังจบการศึกษาได้เข้าทำงานประจำค่ะ โดยได้ลองทำงานในตำแหน่ง งานและลักษณะธุรกิจที่มีความแตกต่างกัน งานแรกเป็นในส่วนของ ธุรกิจค้าปลีก และงานปัจจุบันเป็นธุรกิจซีเมนต์และผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง ตำแหน่งของการวางแผนกลยุทธ์เพื่อแก้ไขปัญหาของธุรกิจ ซึ่งจากทั้ง สองงานแม้จะมีหน้างานที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง แต่สิ่งที่ได้จากการ เรียน ก็สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ ตั้งแต่พื้นฐานการคิดแบบเป็นเหตุ เป็นผล การจัดกระบวนการความคิด จนไปถึงการนำทฤษฎีและความรู้ ต่างๆมาใช้ทำงานจริงค่ะ

หลักสูตรเศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต (เศรษฐศาสตร์ธุรกิจ) ภาคปกติ รุ่นที่ 40

นำสิ่งที่เรียนไปใช้ประโยชน์ในการทำงานหรือดำเนินชีวิตในด้านใด

จากการเรียนสอนให้เรารู้ว่า ไม่เพียงแต่ทฤษฎีเท่านั้น แต่ การลงมือปฏิบัติจริง และการไม่หยุดที่จะเรียนรู้ก็เป็นสิ่ง สำคัญเช่นกัน ทุกวันนี้ในการทำงานหรือการดำเนินชีวิต เลย จะไม่หยุดเรียนรู้สิ่งใหม่ และพยายามพัฒนาตนเองต่อไป เรื่อยๆค่ะ อยากจะฝากอะไรให้กับเพื่อนๆ หรือ คนที่กำลังจะตัดสินใจเข้า มาเรียนที่คณะ เพื่อนๆที่กำลังสนใจศึกษาต่อ อยากฝากเศรษฐศาสตร์นิด้า ไว้ด้วยนะคะ การเรียนที่นี่ไม่เพียงแต่ได้ความรู้เท่านั้น แต่ เราจะได้รับมิตรภาพดีๆ จากอาจารย์ พี่ๆเจ้าหน้าที่ และ เพื่อนๆ ที่จะช่วยให้เราพัฒนาตนเองและเรียนรู้ไปพร้อมๆ กันค่ะ

ประชาสัมพั นธ์ ขอแสดงความยินดีกับดุษฎีบัณฑิตและมหาบัณฑิต คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร ครั้งที่ ๔๔ ณ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

ประชาสัมพั นธ์ งาน พศ.สัมพันธ์ เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2567 ในชื่องาน “ECON Reborn Party” งานนี้ได้รับเกียรติจากทางสมาคมนักศึกษาเก่าคณะพัฒนาการเศรษฐกิจ คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ คณาจารย์ นักศึกษาเก่า นักศึกษาปัจจุบัน ทั้งหลักสูตรปริญญาเอก หลักสูตรพัฒนาการเศรษฐกิจ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ธุรกิจ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์การเงิน หลักสูตรเศรษฐศาสตร์และการบริหาร มาร่วมสนุกกันอย่างคับคั่ง

ขอแสดงความยินดี “คุณไพรัช มณฑาพันธุ์”

ได้รับคัดเลือกเป็น นายกสมาคมนักศึกษาเก่าคณะพัฒนาการเศรษฐกิจ

ประชาสัมพั นธ์ พิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการ ระหว่าง ธนาคารออมสิน กับ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ โดยคณะพัฒนาการเศรษฐกิจ เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2567 ณ ธนาคารออมสิน สำนักงานใหญ่