CDES Newsletter Vol.45

ปี ที่ 1 1

VOL.45

NEWSLETTER จดหมายข่าวศูนย์ศึกษาพัฒนาการเศรษฐกิจ ประจำเดือน ตุลาคม 2567

ใ น ฉ บั บ นี้ : สารคณบดี คุยกับอาจารย์เมธี: เรื่อง PROFESSOR JUSTIN LIN YIFU กับ NEW STRUCTURAL ECONOMICS

เศรษฐศาสตร์รอบตัว CONTACT US

จากใจศิษย์เก่า คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ

02-727-3644 cdes@nida.ac.th

ข่าวประชาสัมพันธ์

เพจศูนย์ศึกษาพัฒนาการเศรษฐกิจ

ปี ที่ 1 1

V O L . 4 5 ห น้ า 2

โดย ศาสตราจารย์ ดร.สรศาสตร์ สุขเจริญสิน

สวัสดีท่านผู้อ่านทุกท่านครับ ในไตรมาสที่ผ่านมา (ก.ค - ก.ย.67)

ในการประยุกต์ใช้สิ่งที่ได้เรียนรู้ในหลักสูตรวิศวกรรมการเงินไป

คณะพัฒนาการเศรษฐกิจได้มีกิจกรรมในด้านต่างๆ

ใช้แก้ปัญหาขององค์กร นับเป็นการเปิดมุมมองในการทำงานจริง

หลายด้าน

ด้วยกัน ซึ่งผมได้สรุปและนำมาเล่าให้ท่านผู้อ่านได้ทราบ ดังนี้

ให้กับนักศึกษานอกตำราเรียน

ครับ ในด้านกิจกรรม ในด้านการศึกษา

ผมได้รับเชิญเข้าร่วมงาน ซึ่งมีตัวแทนนักศึกษาของคณะฯ

ทางคณะพัฒนาการเศรษฐกิจได้รับการตรวจประเมินคุณภาพ

เข้าร่วมนำเสนอแนวคิดในงาน Youth in Charge Creative

การศึกษาทั้งหลักสูตรปริญญาเอกและหลักสูตรปริญญาโทอีก

Career Academy โดยเป็นพื้นที่ให้เยาวชนได้เสนอแนวคิดในการ

5 หลักสูตร ผ่านพ้นไปด้วยคะแนนระดับที่น่าพึงพอใจ ซึ่งมีจุด

พัฒนาประเทศด้วย

เด่นในการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนรู้ได้ลงทะเบียนเรียนในหลักสูตร

Thailand by Youth ที่นำเสนอแนวคิด วิธีการใหม่ ๆ เพื่อส่งเสริม

ต่างๆ เป็นรายวิชาได้ สะท้อนถึงความตั้งใจในการผลิตบัณฑิต

ภาพลักษณ์ของไทย และ Thai DNA ให้กลายเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก

ออกสู่สังคมไทยที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐานสากลตามวิสัยทัศน์ที่ได้

รวมถึงการผลักดันอุตสาหกรรมสร้างสรรค์สู่สากล

วางไว้ และสอดคล้องกับยุทธศาสตร์สถาบันฯ ในด้านการ

ความภูมิใจหนึ่งที่นักศึกษาของคณะพัฒนาการเศรษฐกิจได้มี

ขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืนและสนับสนุนโอกาสในการเรียน

ส่วนร่วมในกิจกรรมและแสดงความคิดเห็นในการใช้ความสบาย

รู้ตลอดชีวิต

แบบไทย ๆ ไปเชื่อมโยงและประยุกต์ในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์

Soft

Power

ภายใต้หัวข้อ

Branding

นับเป็นอีก

เพื่อทำให้ประเทศไทยกลายเป็นจุดหมายปลายทางที่โดดเด่น ในด้านความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก

และตอบโจทย์ผู้คนจากทั่วโลก และคณะพัฒนาการเศรษฐกิจ

ทางคณะฯได้ทำความร่วมมือกับคณะวิศวกรรมศาสตร์

สถาบัน

ยังได้จัดกิจกรรมสานสัมพันธ์ ปฐมนิเทศ ปัจฉิมนิเทศ สำหรับ

เทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหาร ลาดกระบัง (สจล.)

นักศึกษาหลักสูตรเศรษฐศาสตร์ธุรกิจ เศรษฐศาสตร์การเงิน และ

ในการผลิตวิศวกรที่เข้าใจเศรษฐกิจ ธุรกิจ และการเงิน โดยเปิด

วิศวกรรมการเงิน ณ โรงแรม ฟิฟธ์ จอมเทียน พัทยา จังหวัด

โอกาสให้นักศึกษาปริญญาตรี

สถาบัน

ชลบุรี

(สจล.)

นักศึกษาแต่ละหลักสูตร

เทคโนโลยีพระจอมเกล้า

คณะวิศวกรรมศาสตร์

เจ้าคุณทหาร

ลาดกระบัง

สามารถเข้าศึกษาปริญญาโทล่วงหน้าในหลักสูตรปริญญาโท เศรษฐศาสตร์ธุรกิจและเศรษฐศาสตร์การเงินของคณะฯ ได้ตั้งแต่ ยังเรียนอยู่ในระดับปริญญาตรี ปี 3 และ 4 ซึ่งนักศึกษาสามารถ เรียนจบตรี-โทได้ในระยะเวลา 4 ปีครึ่งนับเป็นส่วนหนึ่งของการ สร้างนวัตกรรมความร่วมมือที่บูรณาการข้ามศาสตร์และข้าม สถาบันการศึกษากันเลยทีเดียว นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2567 ผมได้เป็นตัวแทนคณะ พัฒนาการเศรษฐกิจร่วมลงนามบันทึกความร่วมมือกับ MYBAND อุตสาหกรรม

ซึ่งเป็น

Startup

เพื่อรับโจทย์จริงจากภาค

เพื่อให้นักศึกษาในหลักสูตรวิศวกรรมการเงิน

สามารถได้ลงมือปฏิบัติภายใต้การดูแลของคณาจารย์จากทั้ง คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ

นิด้า

และ

คณะวิศวกรรมศาสตร์

สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหาร ลาดกระบัง (สจล.)

ซึ่งเป็นกิจกรรมในการสร้างความผูกพันกับคณะฯ

และ

รวมถึงได้เก็บรวบรวมข้อมูลในการ

พัฒนาและปรับปรุงหลักสูตรอีกด้วย

ปี ที่ 1 1

V O L . 4 5 ห น้ า 3

ในด้านการเผยแพร่งานวิจัย คณะพัฒนาการเศรษฐกิจได้จัดเสวนาห้องย่อยในงานประชุม วิชาการระดับชาติ และระดับนานาชาติ ประจำปี 2567 (2024 National and International Conference of the National Institute of Development Administration) หรือ งาน 3rd NIC – NIDA Conference, 2024 ในวันพฤหัสบดีที่ 22 และ วันศุกร์ที่ 23 สิงหาคม 2567 ซึ่งทางคณะฯ มีผลงาน วิจัยโดยคณาจารย์และนักศึกษาเข้าร่วมนำเสนอในงาน จำนวนกว่า 10 บทความ นับเป็นภาพบรรยากาศทางวิชาการ ที่คึกคักอีกเวทีหนึ่งเลยทีเดียว กิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นและความสำเร็จต่าง ๆ ก็มาจากการ ทุ่มเททำงานกันอย่างหนักของคณะผู้บริหารและบุคลากรของ คณะทุกท่าน

ผมขอขอบคุณท่านรองคณบดี

คณาจารย์

บุคลากร นักศึกษาปัจจุบันและนักศึกษาเก่าที่ร่วมกัน ขับเคลื่อนคณะพัฒนาการเศรษฐกิจให้ยังคงมุ่งมั่นพัฒนา เพื่อผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพ

ผลิตผลงานวิชาการและให้

บริการแก่สังคมและประเทศชาติต่อไปครับ

ปี ที่ 1 1

V O L . 4 5 ห น้ า 4

คุยกับอาจารย์เมธี : เรื่อง Professor Justin Lin Yifu กับ New Structural Economics โดย ศาสตราจารย์ ดร.เมธี ครองแก้ว

เมื่อวันที่ 22-23 สิงหาคม 2567 ที่ผ่านมา นิด้าโดยการแนะนำ

ภายหลังที่ประเทศจีนภายใต้การนำของนายเติ้งเสี่ยวผิงที่พยายาม

ของท่านอธิการบดี ศ. ดร. ทิพวรรณ หล่อสุวรรณรัตน์ ได้เชิญ

จะปรับระบบเศรษฐกิจของจีนให้อาศัยกลไกตลาดมากขึ้นเพื่อ

Professor Justin Lin Yifu แห่งมหาวิทยาลัยปักกิ่ง ประเทศจีน

ประสิทธิภาพของการผลิตและการพัฒนา Professor Schultz มี

มาเป็นองค์ปกฐกในการปาฐกถานำ (Keynote Address) ในการ

ความประทับใจในตัวอาจารย์ลินซึ่งได้รับมอบหมายให้เป็นล่ามใน

ประชุมนานาชาติของนิด้าครั้งที่ 3 ประจำปี 2567 (NIC-NIDA

การบรรยายพิเศษที่มหาวิทยาลัยปักกิ่งมากในเวลาต่อมาจึงได้ชวน

2024) ที่กรุงเทพ Professor Lin ซึ่งต่อไปนี้ผู้เขียนจะขอเรียก สั้น ๆ ว่า อาจารย์ลิน เป็นนักเศรษฐศาสตร์ที่มีชื่อเสียงมากที่สุด คนหนึ่งของจีนเคยได้รับเชิญจากธนาคารโลกให้เป็นรอง ประธานและนักเศรษฐศาสตร์หลัก (Vice President and Chief Economist) ของธนาคารโลกระหว่างปี 2008 ถึง ปี 2012 นับ เป็นนักเศรษฐศาสตร์ชาวเอเชียคนแรกที่ได้รับเกียรติดังกล่าว ประวัติส่วนตัวและประวัติการทำงานของอาจารย์ลินมีเรื่องที่ น่าสนใจมาก อาจารย์ลินเกิดที่เกาะไต้หวัน ในปี 1952 หลังจาก ที่ฝ่ายก๊กมินตั๋งพ่ายแพ้ต่อฝ่ายคอมมิวนิสต์จนต้องอพยพไปอยู่ ที่เกาะไต้หวันในปี 1949 เข้าใจว่าพ่อของอาจารย์ลินน่าจะเป็น ทหารหรือข้าราชการของฝ่ายก๊กมินตั๋งที่อพยพหนีภัยสงคราม จากแผ่นดินใหญ่อาจารย์ลินเข้าเรียนปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัย แห่งชาติไต้หวันทางด้านเกษตร

แต่ยังไม่ทันจบก็ลาออกไป

ให้อาจารย์ลินไปเรียนเศรษฐศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยชิคาโกโดยหา ทุนให้ทุกอย่าง

อาจารย์ลินจึงเดินทางไปเรียนต่อที่ชิคาโกซึ่งตอน

นั้นท่านได้ปริญญาโททางเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลับปักกิ่งแล้ว เรียนอยู่ 4 ปี ก็ได้ปริญญาเอกทางเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัย ชิคาโกซึ่งได้ชื่อว่าเป็นมหาวิทยาลัยที่มีอาจารย์ทางเศรษฐศาสตร์ได้ รับรางวัลโนเบลมากที่สุดกว่าที่ใดในโลก หลังจากได้ไปเป็น Post-Doctoral Fellow ที่ Yale Growth Center เป็นเวลาหนึ่งปี ปักกิ่งในปี

อาจารย์ลินก็กลับไปเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัย 1987

โดยปฏิเสธที่อยู่ทำงานต่อในประเทศ

สหรัฐอเมริกาตามคำเชิญของมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงหลายแห่ง เช่น University of California at Los Angeles และ at San Diego หรือแม้แต่ธนาคารโลก

และได้เริ่มมีชื่อเสียงในฐานะนัก

เศรษฐศาสตร์จีนคนแรกที่จบจากมหาวิทยาลัยชิคาโกตั้งแต่นั้นมา ในปี 1992 อาจารย์ลินได้ขอลาไปเป็น Visiting Fellow ทางด้าน

สมัครเป็นทหารและได้ปริญญาตรีจากโรงเรียนทหารนี้เอง

เศรษฐศาสตร์ที่มหาวิทยาแห่งชาติออสเตรเลียซึ่งเป็นที่เดียวกันกับ

จากนั้นก็ทำงานในกองทัพไต้หวันจนได้ยศเป็นร้อยเอก และ

ที่ผมได้ลามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ไปเป็นนักวิจัยตามสัญญาจ้าง

ในปี

เช่นเดียวกัน

1978

ได้ไปประจำการอยู่ที่เกาะคินเหมินหรือที่ภาษา

เราจึงมีโอกาสได้พบกันและรู้จักกัน

จนเมื่อผมกลับ

อังกฤษเรียกว่าคีมอย ซึ่งเป็นเกาะเล็ก ๆ อยู่ห่างจากเมืองเซียะ

เมืองไทยเมื่อปี 1994 เราก็ไม่ได้เจอกันอีก จนกระทั่งเมื่อปี 2008

เหมินบนแผ่นดินใหญ่ประมาณ 10 ก.ม. ในตอนนั้นอาจารย์ลิน

ก็ได้ข่าวว่าอาจารย์ลินได้รับเลือกให้เป็นนักเศรษฐศาสตร์หลักของ

คงรู้สึกแล้วว่าไต้หวันไม่ควรจะแยกอยู่กับจีนแผ่นดินใหญ่อย่าง

ธนาคารโลกซึ่งนับเป็นข่าวที่น่าตื่นเต้นมากหัวข้อที่อาจารย์ลิน

นี้ ประเทศจีนน่าจะเป็นหนึ่งเดียว และเขาเองน่าจะมีส่วนในการ

ปาฐกถานำที่นิด้าเมื่อเช้าวันพฤหัสบดีที่ 22 ส.ค. 2567 คือ

สร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันนี้ได้ ในปี 1979 เขาจึงตัดสิน

New Structural Economics in the Quest for Prosperity

ใจหนีออกจากไต้หวันโดยการว่ายน้ำข้ามช่องแคบระหว่างเกาะ

เป็นการพูดเกี่ยวกับเนื้อหาของหนังสือของอาจารย์ลินที่เขียนขึ้น

คินเหมินกับแผ่นดินใหญ่ไปลี้ภัยในประเทศจีน

โดยทิ้งภรรยา

และลูกอายุ 3 ขวบไว้ที่ไต้หวัน ในปลายปี 1979 นั้นเองอาจารย์ ลินได้ตัดสินใจเข้าเรียนเศรษฐศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยปักกิ่งโดย เป็นการต่อยอดจากปริญญาโททางด้านบริหารธุรกิจที่ได้มาจาก เรียนต่อที่ไต้หวัน ในปี 1980 อาจารย์ลินได้มีโอกาสได้พบกับ Theodore

Schultz

นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบลจาก

มหาวิทยาลัยชิคาโก ซึ่งได้รับเชิญให้ไปเยือนประเทศจีน

ระหว่างเป็นนักเศรษฐศาสตร์หลักของธนาคารโลกที่มีชื่อว่า The Quest for Prosperity ได้รับการจัดพิมพ์โดย Princeton University Press ในปี 2012 กว่าจะมาเป็นหนังสือเล่มนี้ได้ อาจารย์ลินคงได้สะสมแนวความคิดในหนังสือเล่มนี้มาเป็นเวลา นานแล้ว โดยเฉพาะมีจุดเริ่มต้นจากการเข้ามามีบทบาทในการปรับ เปลี่ยนวิธีการพัฒนาประเทศตามแนวคิดของนายเติ้งเสี่ยวผิงที่เริ่ม ขึ้นอย่างเป็นกิจลักษณะในปี

1978

หรือสองปีภายหลังการถึง

อสัญกรรมของประธานเหมาในปี 1976 และการสูญสิ้นอำนาจของ พวก Gang of Four ในปีเดียวกัน การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ จีนในช่วง 20 ปีระหว่างการลี้ภัยสู่แผ่นดินใหญ่ของอาจารย์จนถึง เมื่อตอนได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนักเศรษฐศาสตร์ของธนาคารโลก เป็นเรื่องน่าทึ่งและน่าอัศจรรย์มาก

ปี ที่ 1 1

V O L . 4 5 ห น้ า 5

และความสำเร็จของจีนในครั้งนี้ก็เป็นวัตถุดิบหรือสารตั้งต้นในการ

เช่น ความสะดวกทางด้านเงินทุนและการกำจัดอุปสรรคต่าง ๆ

กำหนดแนวความคิดหรือทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาเศรษฐกิจในยุค

ในระบบเศรษฐกิจรัฐบาลมีหน้าที่สำคัญที่จะต้องกำจัดจุดอ่อน

ปัจจุบันของประเทศกำลังพัฒนาอื่น ๆ นอกจากนี้อาจารย์ลินยังได้

ทางด้านโครงสร้างพื้นฐานทั้งที่เป็น Hard Infrastructure เช่น

ใช้โอกาสในตำแหน่งที่สำคัญในธนาคารโลกที่ทำให้สามารถเดิน

ถนนหนทาง ระบบพลังงาน ระบบการสื่อสารคมนาคม และการ

ทางไปพบกับผู้นำของประเทศต่าง

ขนส่ง เป็นต้น และ Soft Infrastructure เช่น ระบบกฎหมายที่

ๆ

ทั่วโลกทำให้ได้เรียนรู้จาก

ประสบการณ์โดยตรงในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศต่างๆที่

ทันสมัยและเป็นธรรม

ระบบราชการและกลไกธุรกิจที่มี

เกิดขึ้นจริงๆซึ่งเป็นโอกาสอันน้อยนักที่นักเศรษฐศาสตร์หรือนัก

ประสิทธิภาพและความโปร่งใส เป็นต้น

วิชาการคนใดจะสามารถมีได้

ในสภาวะแวดล้อมเช่นว่านี้ ประเทศกำลังพัฒนาจะสามารถผลัก ดันตัวเองให้เป็นประเทศที่มีรายได้ปานกลางและรายได้สูงได้

อะไรคือแนวคิดเกี่ยวกับ New Structural Economics

เมื่อถึงจุดนี้การแสวงหาความมั่งมีศรีสุขหรือ The Quest for

ของอาจารย์ลิน?

Prosperity

ในบทความสั้น ๆ บทนี้ที่ผมเองถูกจำกัดพื้นที่ที่จะเขียนได้ ผมคงไม่

หนังสือ The Quest for Prosperity ของอาจารย์ลินเล่มนี้อ่าน

สามารถจะอธิบายได้อย่างละเอียดมากนัก

เอาเป็นว่าผมจะ

ออนไลน์ได้ฟรีโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆเลยโดยเข้าไปที่

พยายามอธิบายอย่างสั้น ๆ ให้พอได้เนื้อใหญ่ใจความ และแนะนำ

(https://archive.org/details/questforprosperi0000linj)

ช่องทางที่ผู้อ่านที่สนใจจะหาข้อมูลเพิ่มเติมในภายหลังได้

หรือถ้าจะอ่านบทความที่ไม่ยาวนักก็สามารถอ่านบทความเรื่อง

ก่อนอื่นอาจารย์ลินอ้างถึงการพัฒนาเศรษฐกิจว่าคือการปรับ

“New structural economics: A framework of studying

เปลี่ยนโครงสร้างของระบบเศรษฐกิจที่ผิดไปจากเดิมโดยประเทศ

government and economics” Journal of Government and

ได้มูลค่าเพิ่มจากการผลิตและความเป็นอยู่ในชีวิตสูงขึ้นหรือดีขึ้น

Economics, vol. 2, 2021, 100014

เช่น

(https://doi.org/10.1016/j.jge.2021.100014)

การเปลี่ยนโครงสร้างของระบบเศรษฐกิจจากประเทศ

เกษตรกรรมเป็นประเทศอุตสาหกรรม เป็นการให้บริการ

ก็จะบรรลุได้ในที่สุด

ผู้อ่านที่สนใจจะสามารถหา

หรือจากอุตสาหกรรม

ตามแนวคิดของนักเศรษฐศาสตร์การพัฒนาใน

สุดท้ายนี้

นับเป็นความสามารถของคณะทำงานของนิด้าเป็น

ยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 อย่าง เช่น Paul Rosenstein-Rodan,

อย่างยิ่งที่สามารถเชิญอาจารย์ลินซึ่งเป็นนักเศรษฐศาสตร์ของ

Ragnar Nurkse, W. Arthur Lewis, Albert Hirschman, หรือ Raul

มหาวิทยาลัยในเอเชียคนแรกที่มีศักยภาพที่จะได้รับรางวัล

Prebisch และบรรดานักเศรษฐศาสตร์ที่ Economic Commission

โนเบลทางเศรษฐศาสตร์ในอนาคต ให้มาป็น Keynote Speaker

for Latin America and the Caribbean (ECLAC) อาจารย์ลิน

ของงาน NIC-NIDA 2024 ได้ เพราะนอกจากจะกล่าวปาฐกถา

วิจารณ์ว่าถึงแม้จะยอมรับได้ว่าการพัฒนาคือการปรับเปลี่ยน

นำแล้ว อาจารย์ลินยังได้กรุณาบรรยายพิเศษในหัวข้อ

โครงสร้างของระบบเศรษฐกิจ แนวคิด Structuralist Economics

China Miracle and the Quest for Prosperity ในตอนบ่ายของ

ตามรูปแบบของละตินอเมริกามีจุดอ่อนตรงที่มิได้ใช้การหาจุดแข็ง

วันที่ 22 ส.ค. ด้วย ซึ่งผมเองก็โชคดีด้วยที่ได้รับเชิญให้เป็น

ของระบบเศรษฐกิจของประเทศตามแนวคิดความได้เปรียบโดย

ผู้วิจารณ์การบรรยายของอาจารย์ลิน ซึ่งผมเดาได้ถูกต้องว่า

เปรียบเทียบ (Comparative Advantage) แล้วพัฒนาและสร้าง

จะต้องอ้างถึงหนังสือเล่มสำคัญของท่านที่กล่าวถึงข้างต้น ทำให้

ความแข็งแกร่งในการผลิตขึ้นมาแต่มักจะพยายามเลียนแบบ

ผมสามารถศึกษางานชิ้นนี้ได้อย่างละเอียดและได้เขียนบท

ประเทศที่พัฒนาแล้วโดยมิได้คิดว่านี่คือการบิดเบือนกลไกตลาด

วิจารณ์และความเห็นเพิ่มเติมเป็นลายลักษณ์อักษรความยาวถึง

เช่น

(Import

11 หน้า ซึ่งทางคณะพัฒนาการเศรษฐกิจจะได้พิมพ์เผยแพร่ใน

(Heavy

วารสารวิชาการของคณะในโอกาสต่อไป

การพัฒนาอุตสาหกรรมทดแทนการนำเข้า

Substitution)

และการพัฒนาอุตสาหกรรมหนัก

Industries) โดยไม่บันยะบันยัง เพราะฉะนั้น New Structural Economics

ของอาจารย์ลินจึงเสนอให้ใช้กลไกตลาดตามแนวคิด

ของ Neoclassical Economics เป็นตัวแปรหลักในการเลือกภาค ทางเศรษฐกิจที่ต้องการพัฒนาโดยการเสาะหาและพัฒนาความได้ เปรียบโดยเปรียบเทียบให้ได้แล้วปรับตัวให้เข้ากับความ เปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีรัฐบาลจะมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อ การช่วยให้ภาคเอกชนได้รู้ข้อมูลที่ถูกต้องและอำนวยความสะดวก ในการลงทุนและการผลิต

PROFESSOR JUSTIN LIN YIFU

ปี ที่ 1 1

V O L . 4 5 ห น้ า 6

เศรษฐศาสตร์รอบตัว : หาบเร่แผงลอยดีเด่น โดย รศ.ดร.อดิศร์ อิศรางกูร ณ อยุธยา คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหาศาสตร์

ความสำคัญของหาบเร่แผงลอย หาบเร่แผงลอย (Street Food) เป็นธุรกิจอาหารข้างถนนขนาดย่อมที่ อยู่เคียงคู่สังคมไทยมาเป็นเวลาช้านาน หาบเร่แผงลอยสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับหลายครอบครัวเป็นแหล่งอาหารราคาย่อมเยาให้ผู้ บริโภคจำนวนมาก ที่ไม่ต้องยุ่งยากในการทำอาหารเอง แต่สามารถ ฝากท้องไว้กับหาบเร่แผงลอยได้ เป็นการสืบทอดวัฒนธรรมทางอาหาร จากรุ่นสู่รุ่น และที่สำคัญคือเป็นแหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกที่ คลั่งไคล้ในอาหารริมทางของไทย ในปี 2560 CNN จัดให้หาบเร่ แผงลอยไทยติดอันดับที่ 1 ของโลก Netflix ทำสารคดีอาหารหาบเร่ แผงลอยโดยนำเสนอเจ๊ไฝประตูผี (Michelin Star) บะหมี่หมูแดงซอย 38 และข้าวแกงเจ๊กปุ๋ย เป็นตอนที่ 1 ของซีรีส์ และ World Street Food Congress จัดลำดับให้หาบเร่แผงลอยไทยติดอันดับ 1 ใน 3 ของ อาหารหาบเร่แผงลอยที่ดีที่สุดในโลก แต่ท่ามกลางความโดดเด่นและชื่อเสียงของหาบเร่แผงลอยไทยและ เสียงตอบรับจากนานาชาติ ในปี 2563 นิตยสาร The Economist รายงานว่ารัฐบาลไทยได้มีนโยบาย “จัดระเบียบหาบเร่แผงลอย” ทำให้หาบเร่แผงลอยจำนวนประมาณ 12,000 ราย ในกรุงเทพฯ ต้อง ถูกขับไล่ออกจากพื้นที่ ดังนั้นจึงเกิดคำถามว่าหากพิจารณาบทบาท ของหาบเร่แผงลอยที่มีต่อสังคมไทยมาเป็นเวลาช้านาน นโยบายการ จัดระเบียบหาบเร่แผงลอยเพื่อให้บ้านเมือง มีความเรียบร้อย สวยงาม ไม่ระเกะระกะ เป็นการส่งเสริมหรือทำลายหาบเร่แผงลอยหรือ ความระเกะระกะและความไม่เรียบร้อยนี้เองที่เป็นเสน่ห์และ เอกลักษณ์ของสังคมไทยที่ได้สร้างอาชีพสร้างรายได้ให้กับครอบครัว จำนวนมาก เป็นแหล่งอาหารราคาถูกสำหรับประชาชนและเป็นการ สั่งสมสืบทอดทุนทางวัฒนธรรมด้านอาหาร ที่สมควรได้รับการอนุรักษ์ ไว้ให้อยู่เคียงคู่กับสังคมไทยต่อไป ประเภทของหาบเร่แผงลอย หาบเร่แผงลอยแบ่งได้ออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ ได้แก่ หาบเร่ แผงลอยแบบอยู่กับที่และหาบเร่แผงลอยแบบเคลื่อนที่ได้ หาบเร่ แผงลอยแบบอยู่กับที่จะมีลักษณะเป็นรถกระบะ มอเตอร์ไซค์สามล้อ หรือรถเข็นที่มีขนาดใหญ่ มีอุปกรณ์ทำอาหารครบครัน มีโต๊ะเก้าอี้นั่ง ให้ลูกค้านั่งพอประมาณ มีเมนูแนะนำอาหารซึ่งบางร้านก็มีเมนูเป็น ภาษาอังกฤษหรือภาษาจีนสำหรับนักท่องเที่ยว บางร้านยังมีการ แนะนำหรือรีวิวโดยโซเซียลมีเดียต่าง ๆ เช่น Lonely Planet โดย หาบเร่แผงลอยแบบอยู่กับที่เหล่านี้จะประกอบกิจการในแต่ละจุด เป็น ช่วงเวลา เช่น ช่วงเช้า ช่วงค่ำ หรือบางรายอาจขายอาหารทั้งวันส่วน หาบเร่แผงลอยแบบดั้งเดิมของไทยจะเป็นแบบเคลื่อนที่ได้ที่จะมีขนาด เล็ก ใช้เงินลงทุนน้อย เช่น แม่ค้าเดินแบกตะกร้าหาบ มีการใช้รถเข็น หรือขี่จักรยานเพื่อไปขายยังจุดต่าง ๆ ได้ง่าย หาบเร่แผงลอยแบบ เคลื่อนที่ได้บางรายใช้มอเตอร์ไซค์มาดัดแปลงเป็นสามล้อทำให้ สามารถให้บริการลูกค้าได้เป็นระยะทางไกลมากขึ้นเพื่อตอบสนอง ความต้องการของผู้บริโภคในแต่ละพื้นที่และแต่ละช่วงเวลาได้อย่างมี ประสิทธิภาพ ช่วงเช้าจะมีอาหารเช้ามาขายหน้าสถานที่ทำการต่าง ๆ ช่วงบ่ายก็จะเคลื่อนย้ายมาขายให้พนักงานตามหน้าโรงงาน ช่วงเย็นก็ จะย้ายไปขายให้พนักงานตามห้างสรรพสินค้าที่เลิกงาน ดังนั้นจึงนับ ได้ว่าหาบเร่แผงลอยแบบเคลื่อนที่ได้มีระบบการให้บริการตามสถานที่ และตามช่วงเวลาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หาบเร่แผงลอยจัดได้ว่าเป็นสถาบันที่มีการทำงานอย่างมี ประสิทธิภาพสูงมากในระบบเศรษฐกิจไทย ในส่วนของประเภท อาหารพบว่าช่วงเช้าตรู่ก็จะมีแม่ค้าเริ่มขายปาท่องโก๋ น้ำเต้าหู้ โจ๊ก หรือข้าวต้มพอสายหน่อยหาบเร่แผงลอยเหล่านี้จะเริ่มหายไปและ ใกล้เที่ยงก็ตามมาด้วยรถขายก๋วยเตี๋ยว บะหมี่เกี๊ยวหรือไก่ย่างส้มตำ ตกเย็นก็จะมีพวกอาหารตามสั่ง ข้าวมันไก่ ข้าวขาหมู หรือผัดไทย หอยทอด และสำหรับนักเที่ยวนักดื่มยากดึกทั้งหลายก็สามารถหา ทานข้าวต้มรอบดึกกินได้ตลอดทั้งคืนถึงเกือบสว่างจนสามารถบอกได้ ว่าแทบไม่มีประเทศใดเลยในโลกเหมือนประเทศไทยที่ประชาชน สามารถหาของกินได้ตลอด24 ชั่วโมง 365 วัน โดยหาบเร่แผงลอยจะ ให้บริการประชาชนโดยไม่มีวันหยุดนักขัตฤกษ์และไม่มีหยุดยาว เหมือนส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือองค์กรอิสระ ดังนั้น หาบเร่ แผงลอยไทยจึงจัดว่าเป็นสถาบัน ที่มีการให้บริการอาหารรสชาติดี ราคาย่อมเยา และเลี้ยงดูคนไทยให้อยู่ดีกินดีมาเป็นเวลายาวนาน หาบเร่แผงลอยแบบเคลื่อนที่ได้ของไทยยังมีการให้บริการแบบถึง หน้าบ้าน (Home Delivery) มาเป็นเวลานานโดยมีการพัฒนาระบบ เสียงเรียกลูกค้าที่แตกต่างกันเพื่อให้สามารถแยกแยะได้ว่ามีของกิน อะไรผ่านมาหน้าบ้านถ้าได้ยินเสียง ป๊อก ๆ ก็หมายความว่ากำลังจะ ได้กินบะหมี่เกี๊ยวหมูแดง พอช่วงบ่าย ๆ ก็จะมีเสียงกระดิ่ง กริ๊ง ๆ จาก เจ้าไอติม หรือเสียงแตรของพ่อค้าขายขนมถุงต่าง ๆ มาตามตรอก ซอยซึ่งการให้บริการถึงหน้าบ้านแบบ Home Delivery นี้ หาบเร่ แผงลอยไทยทำมาก่อน Grab Food, LINEMAN หรือ Robinhood มา เป็นร้อยปี สรุป จึงนับได้ว่าหาบเร่แผงลอยเป็นสถาบันทางอาหารที่อยู่คู่เคียงสังคม ไทยมาเป็นเวลาช้านาน การมีเสรีภาพในการประกอบอาชีพทำให้ หาบเร่แผงลอยไทยมีการดำเนินงานอย่างไม่เป็นระบบ ไม่เรียบร้อย ไม่สวยงาม ระเกะระกะทั่วไปหมดแต่ผลลัพธ์ของความระเกะระกะนี้ เองที่สร้างความน่าประทับใจต่อประเทศไทย โดยรวมไม่ว่าจะ เป็นการสร้างอาชีพที่สุจริต สร้างรายได้และกระจายรายได้ให้กับ พ่อค้าแม่ค้าจำนวนมากที่หาบเร่แผงลอยทำได้ดีกว่ากลไก การกระจายรายได้ใด ๆ ของภาครัฐ พ่อค้าแม่ค้าคนใดขยัน ทำอาหาร อร่อย บริการดี สะอาดก็จะมีลูกค้าติดอกติดใจจำนวนมากและ มีรายได้ส่งลูกหลานเรียนหนังสือได้จนสำเร็จระดับปริญญาหาบเร่ แผงลอยเป็นแหล่งอาหารราคาย่อมเยาให้กับหลาย ๆ คนโดยไม่ต้อง เสียเวลาทำอาหารทานเองนอกจากนั้น ยังเป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยว ที่สำคัญของประเทศไทยจนเป็นที่ขนานนามไปทั่วโลกสิ่งที่หน่วยงาน ภาครัฐ เช่น กระทรวงพาณิชย์ การท่องเที่ยว กทม. เทศบาล หรือ อบต. ต่าง ๆ สามารถทำได้คือ การสนับสนุนหาบเร่แผงลอย ในรูปแบบต่าง ๆ ส่งเสริมการค้าขายแบบเสรีโดยให้หาบเร่แผงลอย รายเล็กหรือรายใหญ่ล้วนมีพื้นที่หากินของตนเอง สิ่งหนึ่งที่ภาครัฐ สามารถทำได้เพื่อแสดงให้เห็นถึงการมีทัศนคติที่ดีต่อหาบเร่แผงลอย คือ การจัดประกวดให้รางวัล หาบเร่แผงลอยดีเด่นเพื่อเป็นขวัญและ กำลังใจให้กับพ่อค้าแม่ค้าที่ตั้งใจทำงาน และเพื่อเป็นการส่งสัญญาณ ให้ผู้บริโภคทราบว่าหาบเร่แผงลอยเจ้าใดที่น่าไปลองซื้อหามาทาน โดยใช้เกณฑ์ เช่น รสชาติอาหาร ความสะอาดถูกสุขอนามัย หรือ การมีบริการและไมตรีจิตที่เป็นมิตร โดยไม่ต้องรอให้หน่วยงาน ต่างชาติเข้ามาจัดเรตติ้ง Street Food ให้แทนคนไทย

ปี ที่ 1 1

V O L . 4 4 ห น้ า 7

จากใจศิษย์เก่า คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ เรียนหลักสูตร/รุ่น อะไร เรียนหลักสูตรปริญญาโทสาขาเศรษฐศาสตร์การเงิน (Master in financial economics) ภาคพิเศษ รุ่นที่ 8 (MFE-W8)

บรรยากาศในการเรียนเป็นอย่างไร บรรยากาศการเรียนในช่วงเวลานั้นค่อนข้างเข้มข้นอยู่พอ สมควรครับ เพราะเป็ นการเรียนในวันเสาร์-อาทิตย์ และเนื้อหา ที่เรียนในแต่ละวิชานั้นก็มีส่วนที่สำคัญต่อการนำไปประยุกต์ใช้ ในการทำงานอยู่ไม่น้อยเลย นอกจากนี้ยังมีคณาจารย์และ เพื่อนๆ ในรุ่น ที่มีความใกล้ชิดกันและช่วยกันสร้างบรรยากาศ ให้การเรียนดูไม่ตึงเครียดเกินไป และยังมีกิจกรรมต่าง ๆ ที่ช่วยส่งเสริมให้เกิดการสร้างเครือข่ายในหมู่นักศึกษาทั้งศิษย์ เก่าและศิษย์ปัจจุบันอีกด้วยครับ

ความประทับใจต่ออาจารย์/คณะ อาจารย์เป็ นกันเองมากเลยครับและมีความใกล้ชิดกับนักศึกษา เป็ นที่สุด นอกจากความประทับใจในคณะก็คงเป็ นเพื่อน ๆ ใน รุ่นครับค่อนข้างสนิทกันพอสมควร “ถึงไหนถึงกัน 555+” คอยช่วยเหลือกัน ก่อนสอบก็มีติวช่วยกัน เวลามีกิจกรรมก็ช่วย เหลือเต็มที่กันจริง ๆ

ประสบการณ์ที่ได้จากการเรียน ไม่เพียงได้ความรู้เชิงลึกในด้านทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ ทฤษฎีทางการเงิน และเครื่องมือทางเศรษฐมิติจากคณาจารย์ที่ มีความสามารถหลายท่านเท่านั้น แต่ยังได้มีโอกาสเรียนรู้ผ่าน ประสบการณ์จากวิทยากรพิเศษผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรม ที่ทางหลักสูตรเชิญเข้ามาบรรยายในหัวข้อต่าง ๆ ตลอดการเรียน ในหลักสูตรฯ และจากเพื่อน ๆ ในรุ่นที่มีอาชีพและหน้าที่การงาน ที่หลากหลายสาขา

อาจารย์ศักดิ์ศิริ เสาโกมุท ตำแหน่ง อาจารย์ประจำ สถานที่ทำงาน ภาควิชาเศรษฐศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

นำสิ่งที่เรียนไปใช้ประโยชน์ในการทำงาน หรือดำเนินชีวิตอะไรบ้าง? ความรู้ที่ได้จากการเรียนในหลักสูตรนี้สามารถนำไปประยุกต์ และต่อยอดใช้ได้ทั้งกับการทำงานและการเรียนต่อครับ โดยหลังจากจบจากคณะ ผมได้เรียนต่อปริญญาโท สาขาเศรษฐศาสตร์อีกใบ และในตอนนี้ที่เปลี่ยนสายงานมา เป็ นอาจารย์ ได้ใช้ประโยชน์ในการทำงานเต็มที่ โดยเฉพาะ การนำแนวคิดและทฤษฎีต่าง ๆ ที่ได้จากการเรียนไปประยุกต์ ให้เข้ากับสถานการณ์ต่าง ๆ ซึ่งช่วยให้การถ่ายทอดความรู้ให้ กับนิสิตมีประสิทธิภาพและช่วยให้เกิดความเข้าใจได้ง่ายขึ้น รวมถึงการบริหารพอร์ตลงทุนของตัวเองให้มีประสิทธิภาพยิ่ง ขึ้นกว่าเดิม

อยากจะฝากอะไรให้กับเพื่อน ๆ หรือคน ที่กำลังจะตัดสินใจเข้ามาเรียนที่คณะ ความรู้ มิตรภาพ และกิจกรรมต่าง ๆ ตลอดการเรียนใน หลักสูตรนี้ เป็ นทั้งความประทับใจ และเป็ นทั้งความทรงจำ และเป็ นจุดเด่นของหลักสูตรนี้เลยครับ

ปี ที่ 1 1

V O L . 4 4 ห น้ า 8

ศูนย์ศึกษาพัฒนาการเศรษฐกิจได้เปิดตัวรายการ "ปันสาระ ถกประเด็นร้อน" ทุกวันพฤหัสบดีที่ 2 และ 4 ของเดือน เวลา 19:00-20:00 น. ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ เจาะลึกประเด็นทางเศรษฐศาสตร์ ที่เป็นกระแสและเป็นที่น่าสนใจต่อสาธารณะ ดำเนินรายการโดย รศ.ดร. ณดา จันทร์สม ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาพัฒนาการเศรษฐกิจ สามารถรับชมรายการย้อนหลังได้ที่ YOUTUBE: ECON NIDA CHANNEL หรือ FACEBOOK PAGE: ECON NIDA FANPAGE