nederlands auschwitz comité
secr.:
victorieplein
32',
amsterdam-z.,
postgiro
bankrek.: AMRO, bijk. van b a e r l e s t r a a t ,
293087
amsterdam-z.
gem.giro N 5500 N.A.C. red.: amsteldijk
23,
amsterdam-z.
Na Auschwitz de staking W a a r m e e beginnen wij in februari, na onze herdenking, na het verschijnen v a n ons herdenkingsnummer? Bij de adverteerders, die het grotendeels mogelijk maakten een krant in 2 0 . 0 0 0 exemplaren uit te geven. W a n t hoe goed ons b l a d o o k w o r d t gelezen, een advertentie daarin is v ó ó r alles een d a a d v a n sympathie en wij stellen dat heel bijzonder op prijs. D a n : de ontwerpers, de schrijvers in zo een n u m m e r . O o k zij weten dat dit w e r k hun tijd en o f f e r s kost, m a a r zij doen het. E n dan de a v o n d in de B a c h z a a l . H e n k van Hulsen, Meinard K r a a k , Liesbeth H o p p e n , N i c o v a n der L i n den, de leden v a n het Amsterdamse P r o m e n a d e O r k e s t , zij leken wel allemaal erop te w a c h t e n aan de A u s c h w i t z - h e r d e n k i n g mee te w e r ken. J u i s t dat m a a k t de voorbereiding en de a v o n d zo h a r t v e r w a r m e n d . W i j weten niet o f zij, de a r tisten, de stemming in de zaal k o n den beluisteren, m a a r zij hadden daarin stellig de schoonste dank gevonden die een uitvoerend kunsten a a r zich k a n wensen. D e herdenking v a n A u s c h w i t z ' bevrijding heeft o o k het j a a r 1 9 7 1 op waardige wijze ingeluid. H o e v e r bonden men is met ons w e r k k a n blijken zo goed uit de k r a c h t i g e bijstand van het gemeentebestuur v a n A m s t e r d a m , dat zich door wethouder Kuijpers liet vertegenwoordigen als uit de telefoontjes die ons succes toewensten — t o t uit N e w Y o r k toe(!) nog enkele uren v o o r wij bijeenkwamen. D e heren Versteeg en V e n e m a waren namens het departement v a n C R M uit D e n H a a g gekomen. D e Heer Renes was er v o o r de Stichting 4 0 - 4 5 , het C P N - r a a d s l i d A l i e v a n D i j k - S t o l tevens v o o r h a a r p a r t i j b e stuur; v a n de vele bestuurders v a n joodse gemeenten noemen wij alleen de dr. R i j x m a n , een v a n onze vaste steunpilaren. W i j zagen de v o o r z i t t e r v a n de federatie A m s t e r d a m v a n de N e d . Zionistenbond en vele verzetsmensen, v a a k o o k namens hun o r g a nisatie. D i e laatste groep brengt ons meteen weer verder in de tijd, n a a r februari. W i j hebben A u s c h w i t z nog niet her-
dacht als wij de februaristaking v o o r b i j g a a n . W i j kunnen niet de slachtoffers herdenken en het verzet vergeten. H e t is o f de staking steeds meer en steeds nieuwe betekenis krijgt. N a dertig j a a r h e e f t in elk geval het samenkomen bij de d o k w e r ker een eigen zin gekregen v o o r ons en v o o r de mensen v a n nu. Zoals toen de mensen toonden zichzelf en zelfstandig te willen blijven, geen huurlingen en geen nalopers v a n de nazi's, zo wil de herdenking ook deze keer een w e k r o e p en w a a r s c h u wing zijn tegen alle discriminatie, t e gen alle antisemitisme onder welke dekmantel o o k . Z o a l s wij onze doden gedenken die in de k a m p e n v e r m o o r d zijn, zo gedenken wij hen die zijn gevallen in het verzet tegen vervolging en v e r nietiging. O p onze vrienden hebben wij nog nooit tevergeefs een beroep gedaan. U weet h e t : u helpt ons w e r k v o o r t te zetten v i a onze gironummers. U doet met ons mee, als u met ons de 25ste langs de d o k w e r k e r t r e k t .
GAAT MEE OP 25
FEBRUARI
Als ieder j a a r neemt derlands
Auschwitz
deel
het
aan
féfilé
het
Ne-
Comité langs
de
D o k w e r k e r ter herdenking van de Februaristaking. W i j roepen al
onze
lezers
om bij deze belangrijke
op
mani-
festatie aanwezig te zijn. H e t défilé w o r d t
geopend
om
5 uur 's middags met het leggen van een krans door het gemeentebestuur van A m s t e r d a m . Wij
verzamelen
ons
op
J . D . Meyerplein. K o m t
het allen!
Brengt anderen mee! N.A.C,
Echo van een ego O n t e l b a r e malen zijn wij opgebeld na het verschijnen van de o n t b o e z e mingen v a n dr. E . A . C o h e n , de v o o r z i t t e r van de medische sub-commissie van de welbekende C o m m i s sie-vervolgden te A r n h e m . D e z e zijn, zoals men weet door J o o p v a n Tijn te boek gesteld en verschenen in vier januarinummers v a n V r i j N e d e r l a n d . H e t N . A . C . stelt v o o r o p , dit als a n t w o o r d aan allen die ons oordeel op velerlei punten vragen, dat wij bij al ons handelen worden geleid door onze zinspreuk „ N o o i t meer Auschw i t z " . D i t wil zeggen: in actie k o men w a a r nog o f weer fascisme o f a a n v e r w a n t e verschijnselen dreigen, dat wil zeggen, v o o r t d u r e n d op de bres staan v o o r de belangen v a n de oud-gevangenen en de hunnen. V e r schillen v a n inzicht onder de slachtoffers o f andere groepen behoren niet tot ons terrein. H e t gaat dus niet om de visie die enige overlevende v a n A u s c h w i t z o f een
ander k a m p heeft o p het meemaken v a n de „ E n d l ö s u n g " in een bepaalde situatie. W a t het fascisme ons heeft aangedaan is niet onder één noemer te brengen. H e t verhaal in V r i j N e d e r l a n d is één v a n de miljoenen tragedies, die onderling v a a k veel v a n e l k a a r v e r schilden. M e n t a l i t e i t , opvoeding en sociaal inzicht spelen daarbij een g r o te rol. M a a r het generaliseren, w a a r in dr. C o h e n zo uitblinkt, dwingt ons tot een verklaring in ons eigen o r gaan. H e t N . A . C . distancieert zich scherp v a n de generaliseringen in de artikelenreeks in V N . H e t laat d a a r bij de juistheid v a n de weergave v a n de dingen gezien door de bril v a n dr. C o h e n in het midden en de eventuele gevolgtrekkingen geheel v o o r diens rekening. H e t ligt niet op o n z e weg enig oordeel uit te spreken over de persoonlijke houding v a n de o v e r l e venden noch v a n de doden v a n LEES VERDER PAG. 2
Wij en het pensioen D e nieuwe verruiming — wij schreven er al over in ons herdenkingsnummer — w o r d t dezer dagen een feit. M a a r de m o t i e - V o o g d o v e r pensioen heeft de staatssecretaris naast zich neergelegd. D e verruiming ziet er op zichzelf niet slecht uit. T o c h is het nuttig en nodig de a c h t e r g r o n d nader te bezien. Reeds j a r e n hebben wij geijverd v o o r een pensioenregeling en verwezen n a a r de P u t t e n a r e n , J e h o v a - g e t u i g e n en gijzelaars. O n z e argumenten v o o r het v e r k r i j gen v a n een soortgelijk pensioen zijn nog vele malen sterker. T o c h heeft de regering ons, A u s c h w i t z - m e n s e n , meer dan 2 5 j a a r gediscrimineerd. H e t kamerlid J o o p W o l f f merkte over ons o p : „ D e spits v a n het v e r nietignigsapparaat v a n de nazi's w a s op hen g e r i c h t . " D a t is juist.
H E T FEBRUARI-COMITÉ 1971 R O E P T U OP T O T verzet tegen elke autoritaire neiging, tegen elke aantasting v a n de d e m o cratische grondrechten, tegen aantasting v a n de rechten v a n de v a k b e w e g i n g en de werknemers door staats-ingrijpen in de l o o n v o r ming, tegen aantasting v a n de rechten v a n de volksvertegenwoordiging, tegen a u t o r i t a i r staats-ingrijpen in de structuur v a n de universiteiten met het doel de democratisering erv a n tegen te w e r k e n , tegen verscherpt politie-optreden en invoering v a n een soort „ s c h u t z h a f t " gericht tegen de vrijheid v a n demonstratie en vergadering, tegen steun aan fascistische regimes in het buitenland, v o o r uitbanning v a n het anti-semitisme in elke v o r m en w a a r o o k ter wereld, v o o r o p h e f f i n g , niet alleen v a n elke discriminatie, doch o o k v a n alle f e i telijke ongelijkwaardige behandeling, of het m a k e n v a n onderscheid (onverschillig met w e l k doel, onder w e l k e benaming o f voorwendsel) tussen burgers v a n joodse a f s t a m ming en de andere burgers in o n v e r schillig w e l k l a n d .
D e s o n d a n k s liet men ons in de kou staan. W a t er ook in deze z a a k v a n a f 1 9 6 5 aan de orde k w a m — ons comité w e r d er officieel buiten gehouden. A n g s t v a l l i g probeerde men in publicaties d o o r de diverse media de n a a m v a n ons comité te omzeilen, al lukte d a t niet steeds. W e l heeft men ons p a k k e t v a n eisen en verlangens enigermate overgenomen, m a a r door onszelf erbuiten te houden een verkeerd beeld geschapen. N o o i t hebben wij oud-gevangenen de kans gekregen om v o o r de t.v. precies uiteen te zetten. H e t grote publiek dat gealarmeerd moest w o r den kreeg met m o n d j e s m a a t te h o ren, w a t k a n t noch wal r a a k t e . W a n n e e r men b . v . het artikel leest in het P a r o o l v a n zaterdag 6 f e b r u ari ( v l a k v o o r de verruimde regeling v o o r vervolgden in de T w e e d e K a mer aan de orde zou k o m e n ) , dan krijgt zowel de insider als het publiek een vertekend beeld v a n w a t er eigenlijk aan de hand is. Als je leest: „ik heb mijn uitkering te danken aan dr. X o f s o c i a a l - w e r k e r Y , dan k l i n k t d a t in deze tijd v a n inspraak en democratisering gewoon l a c h w e k k e n d . D e Sociale dienst, J . M . W . , een m a a t s c h a p p e l i j k werkster, dat zijn rijk en gemeenten, d.w.z. hun uitvoerders, die hun gewone w e r k doen en anders niet. M a a r de slachtoffers, dat zijn w i j . Z o n d e r onze onvermoeide arbeid zou er bij onze mensen geen b o t e r h a m meer op tafel gekomen zijn; en er zou nog meer met hen worden gesold. W a a r o m wij dit schrijven? O m d a t anderen met onze veren p r o n k e n . J a -
ENIGE GOEDE
RESULTATEN
V o o r onze vrienden i s het fijn te h o ren dat a. de maandelijkse briefjes totaal
b.
c.
worden
afgeschaft. éénmaal een
u slechts verklaring b e h o e f t te tekenen dat u iedere wijziging in uw inkomen zal o p geven. slechts 1 x per j a a r zal een a m b t e n a a r u k o m e n bezoeken.
H e t causaal v e r b a n d zal worden eenvoudigt w a t v o o r velen erg langrijk is.
verbe-
ren en j a r e n lang hebben wij tamelijk scherp een pensioen geëist, zoals v o o r P u t t e n a r e n , J e h o v a g e t u i g e n en gijzelaars mogelijk w a s . N e e n , zei Egas en zegt nu ook v a n de P o e l . H e t verschil is echter dat er N U een rijksgroepsregeling is die (ondanks alle b e z w a r e n ) honderden een hoger inkomen heeft g e b r a c h t . W i j zijn geen principezagers, m a a r p r a k t i s c h ervaren lieden, die de belangen v a n hun mensen v o o r ogen houden. W i j kunnen en mogen niet zeggen: pensioen o f niets. D e nieuwe verruiming is er en alle tekenen wijzen erop d a t er v o o r een grote groep s l a c h t o f f e r s in binnen-, m a a r o o k in buitenland een belangrijke verbetering op k o m s t is. W i j h e r h a l e n : de actie hebben wij gevoerd, de regeling is over ons h o o f d heen en zonder wezenlijk c o n t a c t met ons g e m a a k t , o o k nu nog. T o c h is het bereikte resultaat te d a n k e n aan onze o n v e r d r o t e n activiteit. O n s verlangen n a a r een pensioen blijft o n v e r k o r t . E n het zal een pensioen moeten worden n a a r een nieuw model, d a a r de toekenning volgens de oude m e t h o d e j a r e n kost en er dan nog minder overlevenden v a n zouden kunnen profiteren. K a m e r l e d e n ! P o l i t i e k e partijen! W a n n e e r u er volledig v a n bent doordrongen hoe wij al deze jaren zijn t e k o r t gedaan, v e c h t dan v o o r dat h a n d j e v o l overlevenden, die Auschw i t z en n e v e n k a m p e n , onderduik en deportatie hebben doorstaan, v o o r de n a z i - s l a c h t o f f e r s die lang genoeg w a r e n vergeten.
Jos Slagter De heer Slagter is afwezig tot half maart. Wend u in deze periode tot andere comité-leden of schriftelijk tot het secretariaat. En slaat u onze gironummer niet over!
VERVOLG V A N P A G i M A 1
A u s c h w i t z en dergelijke k a m p e n . W i j vinden dat de v r a a g n a a r de schuld teruggebracht dient te worden w a a r deze h o o r t , n.l. bij het fascisme, bij het n a z i d o m , dat m o o r d en o n t m e n selijking bedreef met zulke g e r a f f i neerde methoden, dat dit buitenstaanders v a a k onwezenlijk voorkomt. N.A.C.