nederlands auschwitz comité
12de Jaargang no. 5 —
p a g . 2 : D e v r a a g d o e t zich thans v o o r , o f m e n . . . nog een a f z o n d e r lijke regeling b e h o o r t te t r e f f e n v o o r de kleine groep v a n hen, die in een k a m p gevangen zijn geweest, o f o p andere wijze ( b . v . onderduiking) door de vervolging zijn g e t r o f f e n ! . . . w o r d t thans een uitvoerig o n d e r zoek door ambtenaren van C . R . M . ingesteld. U i t de resultaten v a n deze verkenning zal k u n n e n blijken, w a a r in feite de k n e l p u n t e n liggen en w e l k e de c o n c r e t e wensen en b e h o e f t e n v a n de b e t r o k k e n e n zijn . . . D e staatssecretaris m e r k t e o p , zo lezen wij ' d a t v o o r de beoordeling v a n de situatie een o p de specifieke p r o b l e m a t i e k afgestemde medische k e n nis veelal onontbeerlijk is', een w a a r heid die hij al v a n t a l v a n deskundigen, o.a. o p 2 9 a p r i l j . 1 . in het A n n e F r a n k H u i s h a d k u n n e n vernemen en o p 6 j u n i o p dezelfde plaats nader k a n h o r e n toelichten. M e n n a m e o v e r de p r o b l e m a t i e k v a n het b e f a a m d e 'causale v e r b a n d ' zijn de onderzoekers het nu wel eens, w a t weer belangrijke sociale consequenties h e e f t . M e n h e e f t d a t , o o k in dit b l a d , herhaaldelijk k u n n e n lezen. Verschillende mensen hebben ons geï n f o r m e e r d o v e r de p r a k t i s c h e uitvoering v a n b o v e n g e n o e m d onderzoek. O p v a l l e n d is d a t de a m b t e n a r e n zich
293087
bankrek.: A M R O , bijk. van b a e r l e s t r a a t , amsterdam-z. red.: amsteldijk 2 3 , amsterdam-z. gem.giro N 5500
N.A.C.
Sympathie is niet voldoende V a n d a a g 2 4 mei 1 9 6 8 ontvingen wij v a n het ministerie v a n C . R . M . ( d r . A . C . de R u i t e r ) het verslag v a n de vaste K a m e r c o m m i s s i e o v e r de b e spreking b e t r e f f e n d e pensionering v a n nazi-slachtoffers. D e toon v a n dit verslag is s y m p a t h i e k en m e n t o o n t begrip v o o r onze p r o blemen. V o o r a l de A u s c h w i t z - h e r d e n k i n g 1 9 6 8 w a s aanleiding t o t n a d e r o n d e r z o e k . D a t wij al j a r e n op dit aambeeld hameren, in 1 9 6 5 een adres t o t de T w e e d e K a m é r hebben gericht en diverse gevallen hebben gepubliceerd was de heren b l i j k b a a r o n t g a a n . D e leden v a n T w e e d e en E e r s t e K a m e r , die ons b l a d regelmatig o n t v a n gen, schijnen, d i t m a a r slecht t e lezen, w i j zullen u het gehele verslag niet v o o r z e t t e n , m a a r wel gedeelten eruit citeren.
mei-juni 1968
s e c r . : v o l k e r a k s t r a a t 1 0 h s , amsterdam-z., postgiro
bepalen t o t de materiële k a n t , d a a r zij u i t e r a a r d niet over medische k e n nis b e s c h i k k e n ; medisch m a t e r i a a l m o e t trouwens u i t e r a a r d t o c h d o o r medici w o r d e n geleverd. M a a r o o k h i e r v a n afgezien blijken zij niet het juiste begrip te bezitten o m m e t o n ze s l a c h t o f f e r s te p r a t e n . D e z e n , onze mensen, zijn een bijzonder soort m e n sen, v a a k agressief, m a a r o o k sentimenteel en dikwijls moeilijk te volgen. A l s o u d - r a p p o r t e u r en gezinsverzorger heb i k twintig j a a r ervaring en dan is het toch v a a k nog heel m o e i lijk. Z u l k onderzoek, o o k op zuiver sociale en economische grondslag, eist begrip en ervaring. H e t zou heel w a t verstandiger zijn geweest dit d o o r de medewerkers(sters) v a n de S t i c h t i n g 4 0 - 4 5 te laten verrichten. A m b t e n a ren v a n Sociale z a k e n ( v o o r de regeling O o r l o g s s l a c h t o f f e r s ) hoe k n a p en bereidwillig o o k , zijn a m b t e n a r e n , die niet soepel genoeg zijn v o o r een dergelijk w e r k . N o g een c i t a a t : Tijdens de bespreking, die op deze uiteenzetting volgde w e r d er v a n de zijde der commissie met k l e m o p aangedrongen d a t het reeds begonnen onderzoek met grote voortvarendheid zal worden v o o r t g e z e t en t o t een einde gebracht, en dat d a a r n a o o k de resultaten v a n het onderzoek met spoed tot concrete daden zullen leiden . . . (cursivering J . S.) E r w e r d o o k over de slachtoffers v a n de J a p a n s e k a m p e n gesproken. D e meesten achtten dit gerechtvaardigd, m a a r w a a r s c h u w d e n d a t dit t o t v e r traging zou leiden. D e staatssecretaris v e r w a c h t binnen enkele weken het onderzoek te k u n n e n afsluiten. H o e s y m p a t h i e k de toon v a n de b e sprekingen o o k moge zijn, men krijgt geen beeld uit welk oogpunt nu p r e cies het onderzoek plaats v i n d t . W e l drong de commissie er bij de staatssecretaris o p aan een soepele en ruimhartige houding aan te nemen. D e sympathie die uit de besprekingen blijkt stellen wij o p prijs, m a a r wij willen hierbij toch een k a n t t e k e n i n g maken. O p geen enkele wijze k o m t t o t uit-
Jaren na het kamp . . . 6 juni: Anne Frank Huis Pensioen offers'
voor
—
de
het
'vergeten
is
hard
slacht-
nodig.
Want
v o o r hen duurt A u s c h w i t z v o o r t .
Wat
w e t e n wij, w a t w e e t m e n v a n de late kampgevolgen? W a a r o m moet er a p a r te medische begeleiding
zijn?
Juist
aspecten
over
de z a a k
de medische
komen
vele vragen,
van
niet
in
d e l a a t s t e p l a a t s v a n s t u d e n t e n in
de
medicijnen, m a a r o o k v a n vele
ande-
ren. Vandar het
deze
Anne
voorlichtingsavond
Frank
Huis,
in
Prinsengracht
2 6 3 , A m s t e r d a m o p 6 j u n i a.s., 8 u u r . De psychiater R. singen over
(uit
gevolgen,
ren . . .
hij
J.
E.
Maarn, blind
zijn M.
zal
zal
slachtoffers
'Informatie
noemt M.
Fentener van
Rotterdam)
en
over
zijn
ande-
deformatie'
toespraak.
Steijns,
Vlis-
spreken
Ook
dr.
zijn c o l l e g a
'Gedachten
uit
omtrent
uiten.
beleid'
W i j w e k k e n a l l e n o p , die z e l f m e t d e vervolging had,
door
die z i c h
de
nazi's
te
resseert of relaties heeft m e t d e n en n a t u u r l i j k sche
en
maken
v o o r deze zaken allen die in
psychologische
inte-
vervolgmedi-
vraagstukken
b e l a n g stellen o p 6 j u n i t e k o m e n . Wekt te
andere belangstellenden op
om
gaan.
I e d e r e e n is h a r t e l i j k Toont
uw
welkom!
b e l a n g s t e l l i n g juist
nu! N.A.C.
d r u k k i n g w e l k e schuld de diverse r e geringen tegenover o n z e n a z i - s l a c h t o f f e r s hebben . . . en hebben goed te maken. D i t k o m t b . v . n a a r v o r e n in de v r a gen v a n de a m b t e n a r e n , z o a l s : ' W a t hebt u v a n de J o k o s - u i t k e r i n g o n t v a n g e n en w a t v a n de C a d s u ? ' D a t wij (behalve meestal ziek) b e rooid en t o t a a l uitgeschud in N e d e r l a n d t e r u g k w a m e n k o m t bij deze mensen niet o p . Geen f a m i l i e ! G e e n huis! G e e n huisraad! G e e n geld! E n daarbij ziek, ziedaar het beeld v a n de enkelen die k a m p en onderduik o v e r leefden. Alleen een heel enkele h a d het beter. Vervolg op pag. 2
N.A.C. niet naar Auschwitz I n j u n i v i n d t een z i t t i n g plaats van het I n t e r n a t i o n a a l A u s c h w i t z C o m i t é in A u s c h w i t z . H e t N . A . C . heeft, o p grond v a n publicaties v o o r a l v a n de Z b o w i d , de P o o l s e organisatie v a n verzetsmensen en n a z i - s l a c h t o f f e r s , besloten d i t m a a l geen a f g e v a a r d i g d e n a a r deze bijeenkomst te zenden. D i t is het secretariaat v a n het I . A . K . te W a r s c h a u meegedeeld in een brief, die begint met een verslag v a n de w e r k zaamheden v a n ons c o m i t é en dan vervolgt: Anderzijds meent het comité zijn v o o r z i t t e r niet te k u n n e n a f v a a r d i g e n n a a r de volgende zitting v a n het I A K te A u s c h w i t z en wel om verschillende redenen. T o t o n z e grote droefenis hebben wij kennis genomen v a n gedragingen en uitlatingen in P o l e n die niet anders dan antisemitisch genoemd k u n n e n w o r d e n ; het verwijt v a n 'zionisme' is g e m a a k t tegen m e n 'Het betere mag van het goede
niet de worden!'
vijand
V e r v o l g v a n pag. 1 W i e stalen ons leven? W i e stalen ons huisraad? W i e stalen het beetje d a t wij nog ergens in veiligheid h a b b e n gebracht? O v e r ongeveer v i j f j a a r zal het k a p i t a a l en w a t zich verder bij L i p p m a n n R o s e n t h a l b e v o n d plus rente o p rente in handen v a n de regering o v e r g a a n . W i e krijgen de bedragen, die o.a. in Zwitserse b a n k e n liggen? E n wie lieten ons moreel en financieel in de steek? O n z e mening is d a t de regering juist aan ons een heleboel h e e f t goed te m a ken, m a a r dan niet als de k r e n t e n w e ger, die a l k e k o r r e l o p een goudschaaltje legt. M e e r dan 8 0 % v a n de J o o d s e b e v o l k i n g bestond uit a r b e i dende mensen en dezen w a r e n juist in de crisisjaren v a n Colijn en R o m m e grotendeels w e r k l o o s . B i j de u i t b e t a ling v a n het J o k o s - g e l d hebben wij dat bij voorbeeld heel sterk gevoeld. W i j vinden d a t zij, die n a de oorlog nu al 2 3 j a a r e x t r a en z o n d e r hulp v o o r hun specifieke n o o d hebben geleden, niet nu nog eens v o o r de v o o r oorlogse werkloosheids-ellende behoeven te lijden. W i j verlangen v o o r onze slachtoffers een ruime o p v a t t i n g b e t r e f f e n d e pensionering en pensiongrondslag. W i j willen ons niet het h o o f d e r o v e r breken hoe dit juridisch k a n w o r d e n geregeld. W a n n e e r J e h o va-getuigen, P u t t e n a r e n en gijzelaars onder de bijzondere uitkering kunnen vallen, dan behoren wij er zeker bij, die d o o r de nazi's als vijand n r . 1 werden beschouwd en b e h a n d e l d . J o s Slagter
sen die zich n o o i t met deze beweging hebben bemoeid en die alleen m a a r v a n J o o d s e a f k o m s t zijn. W i j vinden dat onze zinspreuk ' N o o i t meer A u s c h w i t z ! ' elke v o r m o f schijn v a n antisemitisme uitsluit en v e r o o r deelt en wij hebben o n z e ongerustheid d a n o o k geuit in een telegram aan de regering v a n de V o l k s r e p u bliek P o l e n , na deze aan het secretar i a a t v a n het I A K te hebben meegedeeld. H e t c o n f l i c t in het M i d d e n - O o s t e n doet hieraan niets toe o f a f . N a a r o n ze mening en zoals wij in ons telegram aan de U N O o p 8 j u n i 1 9 6 7 hebben v e r k l a a r d , k a n oorlog dit v r a a g s t u k evenmin als enig a n d e r oplossen en zal er een oplossing m o e t e n k o m e n die het bestaan v a n alle b e t r o k k e n l a n den, de s t a a t Israël inbegrepen, eerbiedigt. W i j willen hier graag bij zeggen d a t z u l k een oplossing steeds dringender nodig w o r d t , gezien de dubbelzinnige en gevaarlijke toestand in d a t deel v a n de a a r d e . E e n andere, eveneens t e betreuren r e den v o o r ons besluit in de o n e v e n wichtige w a a r d e r i n g v o o r de m e n i n gen binnen het I A K . P r o f . W a i t z , die d o o r ons, evenals d o o r alle leden v a n het I A K zeer hoog w o r d t geschat, h e e f t zich terecht b e k l a a g d o v e r de o n a c h t z a a m h e i d w a a r m e e zijn o p m e r kingen o v e r de opschriften op de gedenktegels v a n het m o n u m e n t zijn a f gedaan en in het algemeen o v e r het feit d a t is nagelaten te vermelden d a t de door de nazi's b e r a a m d e en uitgevoerde v o l k e r e n m o o r d uitroeiing v a n
Vietnam en wij Begrijpelijk genoeg h e e f t de uitgeverij P o l a k &c v a n G e n n e p ons het b o e k j e over het V i e t n a m - t r i b u n a a l 1 9 6 7 t o e gezonden. E v e n begrijpelijk doen wij verslag v a n w a t de auteurs, T o n R e g tien en M a a r t e n v a n D u l l e m e n , o p merkten te S t o c k h o l m en R o s k i l d e , w a a r zij de zittingen bijwoonden en kennis n a m e n v a n de uitvoerige, gruwelijke d o c u m e n t a t i e , die onder v o o r zitterschap v a n S a r t r e w e r d aangedragen. Begrijpelijk, er is ons onlangs (in het maartnummer van Hakehillah, m a a n d b l a d der J o o d s e gemeente) het c o m p l i m e n t g e m a a k t d a t wij ons met alle onrecht d a t geschiedt bezighouden. H e l a a s , dat is teveel eer v o o r ons. M a a r i n d e r d a a d voelen n a z i slachtoffers en wie hun nastaan zich o n o n t k o o m b a a r b e t r o k k e n bij de f e i -
de J o d e n en Zigeuners w a s , v o o r a f g e gaan en begeleid d o o r een antisemitische 'leer' en p r o p a g a n d a . B u i t e n d i e n h a d d e n wij het verstandig gevonden de aangesloten comité's in te lichten o v e r en uit te nodigen v o o r de opening v a n het b l o k v o o r de J o o d s e s l a c h t o f f e r s te A u s c h w i t z . B i j n a alle N e d e r l a n d s e s l a c h t o f f e r s zijn weggevoerd o p grond v a n de ' E n d lösung der J u d e n f r a g e ' en w a r e n m . a . w . J o d e n . O o k was de openingsd a t u m niet erg gunstig v o o r het deeln e m e n d a a r a a n door gelovige J o d e n . H o e w e l p r o f . W a i t z o.m. o m g e z o n d heidsredenen is afgetreden, hebben wij d a a r v a n geen spoor gevonden in de bulletins v a n het I A K , noch in de uitnodiging v o o r de eerstkomende zitting v a n het I A K . T e g e n onze h o o p en v e r w a c h t i n g zijn de a a n v a l l e n tegen de ' J o d e n ' als z o danig in de pers en het o p e n b a r e leven v a n P o l e n sinds m a a r t niet opgeh o u d e n . D a a r o m zou het v o o r ons op dit m o m e n t onplezierig reizen zijn n a a r het l a n d d a t v o o r ons nog steeds niet alleen de p l a a t s b l i j f t w a a r wij hebben geleden en het g r a f is v a n o n ze mensen, m a a r o o k het l a n d d a t ten koste v a n grote o f f e r s en een b e w o n derenswaardige inspanning de gedachtenis h e e f t b e w a a r d a a n de misd a a d tegen de mensheid en d a t — wij zijn d a a r zeker v a n — w a t nu v e r keerd is te b o v e n z a l k u n n e n k o m e n . W i j v e r z o e k e n jullie de inhoud v a n deze b r i e f aan alle leden v a n het I A K b e k e n d te m a k e n en spreken n o g m a a l s o n z e gevoelens v a n v r i e n d s c h a p uit en v a n solidariteit met alle o u d - g e v a n genen en mensen die aan de nazi's zijn o n t k o m e n en v o o r alle strijders tegen het fascisme.
ten in dit verslag. O m die feiten z e l f ; J e a n - P a u l S a r t r e d r u k t e het z o u i t : ' W a n n e e r een b o e r in het rijstveld d o o r m i t r a i l l e u r v u u r sneuvelt, w o r den wij allen persoonlijk g e r a a k t ' . H e t b e t r e f t hier een oorlog en nog wel v a n een w e r e l d m a c h t tegen een klein v o l k d a t zich nog pas begint te o n t w i k k e l e n , v o o r z o v e r het niet d o o r diezelfde w e r e l d m a c h t daarin w o r d t belemmerd. D i e oorlog zal, hopen w i j , b i n n e n k o r t d o o r onderhandelingen te P a r i j s niet alleen w o r d e n begeleid en erger nog, gecamoufleerd, maar metterdaad beëindigd. O n s hebben enige aspecten v a n het A m e r i k a a n s e o p t r e d e n in V i e t n a m in het bijzonder g e t r o f f e n : het gebruik v a n zg. buiten gevecht stellende gassen o n d e r omstandigheden — in de onderaardse ruimten w a a r i n de V i e t V e r v o l p o p pag. 4
'we nemen t weer niet f
I n het Maagdenhuis aan het Spui te A m s t e r d a m is t o t 8 j u n i te zien de tentoonstelling ' w e nemen 't w é é r niet', ingericht d o o r de V r i e n d e n k r i n g Sachsenhausen. Eigenlijk is dit de nieuwe en uitgebreide v o r m v a n een tentoonstelling o v e r de nazi-tijd, w a a r v o o r o o k het N . A . C . m a t e r i a a l h e e f t bijeengebracht en die ten doel h a d : herkenning v a n parallellen v a n nu met toen. ' W i j zitten er weer midden in', zei p r o f . N a g e l bij de opening o p 2 4 mei. U i t de ' v e r a n t w o o r d i n g ' die de tentoonstelling begeleidt laten wij hier enige passages volgen. L a a t ieder deze tentoonstelling gaan k i j k e n ! H e t fascisme was, na een k o r t e pauze, spoedig na ' 4 5 bezig aan zijn herstel in al zijn verschijningsvormen. Sommige fascistische dictaturen m o c h t e n de debacle zelfs overleven (Spanje., P o r t u g a l ) . H e t proces v a n aantasting v a n bestaande democratieen zette in ( F r a n k r i j k ) . Z w a k k e democratieën werden omvergelopen
9
( G r i e k e n l a n d ) o f w o r d e n bedreigd (West-Duitsland: N P D , Notstandsgesetze), rassenen volkerenhaat h o o p t zich o p ( Z u i d - A f r i k a , R h o d e sië, Verenigde S t a t e n , E n g e l a n d ) m a s sale mensenvernietiging w o r d t o p nieuw uitgevoerd ( V i e t n a m , A n g o l a ) . D e groei v a n het fascisme w o r d t h i e r mee door enkele voorbeelden a a n g e duid. D e sociale ongelijkheid o v e r de gehele wereld neemt toe. Authentieke rapporten constateren een groter w o r d e n v a n economische en sociale ongelijkheid' tussen de rijke (geïndustrialiseerde) landen en de a r me (niet-geïndustrialiseerde) landen. D e rijke landen w o r d e n rijker en m a c h t i g e r - juist d o o r het armer en o n a f h a n k e l i j k e r w o r d e n v a n de a r m e landen. D i t k a n gebeuren d o o r allerlei, v a a k verhulde, v o r m e n v a n o n derdrukking, die w e neo-kolonialisme zijn gaan noemen, en die het k e n m e r k d r a a g t v a n het fascisme. Fascisme, in w e l k e gedaante het zich
Extra-zekerheid is nodig
o o k presenteert, is de k w a d e b o o d schap v a n de sociale ongelijkheid. K r a c h t e n s zijn a a r d zal het die ongelijkheid t r a c h t e n te h a n d h a v e n desnoods d o o r het toepassen v a n o n b e grensd geweld, met inbegrip v a n c h e mische; bacteriologische en a t o m a i r e wapens. V a n wapens düs, die de voortbrengingsprocessen zelf van mens, dier en p l a n t a a n t a s t e n en die al in Aziatische gebieden werden en w o r d e n gebruikt. E l k bevoogd v o l k o f bevolkingsgroep die zijn vrijheid t o t stand w i l brengen, k a n d o o r deze wapens w o r d e n b e dreigd. ' W e nemen ' t wéér n i e t ' is een uiting v a n solidariteit m e t allen die zich niet willen laten overrompelen, in het b i j zonder met de j o n g e v o l k e n en met de j o n g e generaties die telkens in g r o ten getale n a a r de frontlijn t r e k k e n om zich te keren tegen fascistische tendenties en om o p te k o m e n v o o r sociale gelijkheid. D e tentoonstelling z e l f is o n v o l t o o i d . W i j v e r w a c h t e n d a t de bezoeker d o o r zijn a k t i v i t e i t zal helpen h a a r verder uit te b o u w e n .
ker a a n de dag treden, nu de b e t r o k kenen fysiek ouder w o r d e n en hun energie daaltv H e t z e l f d e geldt dikwijls v o o r h e n die ondergedoken w a r e n . Zij lijden a a n slapeloosheid, nachtmerries, depressies en angsten, zij voelen zich w e e r loos tegenover de omstandigheden en ondergaan een gevoel v a n v e r e e n z a ming, van losgelaten en o n t r e c h t zijn, dit gevoegd bij de onzekerheid v a n het maatschappelijk bestaan.
Pensioen en nog iets D e hartelijke samenwerking die er nu al j a r e n l a n g b e s t a a t tussen het N e d e r lands A u s c h w i t z C o m i t é en de A n n e F r a n k - S t i c h t i n g w e r d in hartelijke en behartenswaardige woorden uitgesproken d o o r de heer H . H . S c h o o r e l , v i c e - v o o r z i t t e r v a n die S t i c h t i n g in de vrijwel geheel gevulde benedenzaal van het A n n e F r a n k Huis o p 2 9 april j.1. N a de vertoning v a n de t . v . - f i l m ' W o o n p l a a t s v o o r 4 miljoen d o d e n ' die de N . C . R . V . zo vriendelijk ter beschikking h e e f t gesteld volgde een levendige discussie over de mogelijkheid v a n pensioen v o o r de 'vergeten s l a c h t o f f e r s ' , w a a r a a n velen hunner deelnamen, evenals de directeur v a n J o o d s M a a t s c h a p p e l i j k W e r k , dr. E . Taussig en J . Slagter, de v o o r z i t t e r v a n het N . A . C . T o t slot v a t t e dr. G . de H a a s deze b r a n d e n d e kwestie uit medisch oogp u n t als v o l g t s a m e n : ' E r m o e t v o o r deze slachtoffers op specifieke wijze iets worden gedaan en de N e d e r l a n d s e regering is d a a r v o o r v e r a n t w o o r d e l i j k . D e lichamelijke en psychische toestand v a n velen is zo d a t zij niet mogen werken, m a a r wegens hun sociale omstandigheden gebeurt d a t t o c h . D e onzekerheid van de strijd om het bestaan d r u k t o p
mensen die juist een e x t r a - z e k e r h e i d behoeven, zoals de artsen weten. W a a r o m wij z o laat met deze z a a k nog a a n k o m e n ? O m d a t bij het ouder w o r d e n v a n deze mensen hun l i c h a melijke en psychische weerstanden a f nemen en de lichamelijke en p s y c h i sche gevolgen v a n hun k a m p v e r b l i j f d a a r d o o r ongecamoufleerder a a n de dag treden. V o o r a l de coronair-sclerose (aandoening v a n de h a r t k r a n s slagaderen) t r e f t men bij hen aan en hoewel een c o m p l e x v a n f a c t o r e n het o n t s t a a n v a n deze aandoening o o k bij andere groepen v a n de b e v o l k i n g b e werkstelligt, is het v a a k een sterke emotie die o p een gegeven m o m e n t k a n leiden t o t het optreden v a n een i n f a r c t . H e t is v o o r de k a m p s l a c h t o f f e r s v a a k die psychische emotie die specifiek v e r b a n d k a n houden m e t zijn k a m p e r v a r i n g e n . B i j onderzoekingen in het buitenland h e e f t men k u n n e n a a n t o n e n d a t dergelijke a a n doeningen en andere vroegtijdige o u derdomsverschijnselen bij hen meer v o o r k o m e n dan bij andere b e v o l kingsgroepen. In N e d e r l a n d is hiern a a r geen onderzoek verricht, het zou goed zijn dit wel te doen. V a n nog grotere betekenis zijn de psychische gevolgen, die nu duidelij-
D e z e mensen hebben niet alleen veiligheid o p menswaardig niveau, m a a r o p hoger niveau nodig, een ' e x t r a - v e i ligheid', financieel en o o k in de wijze v a n o p v a n g e n . N i e t hun vroeger levenspeil, m a a r compensatie v o o r hun leed m o e t de m a a t s t a f zijn. D e huidige toestand v a n de k a m p slachtoffers is in sterke m a t e m e d e b e p a a l d d o o r hun kampbelevenissen. D e mensen zijn door een verwoestende invloed in de k e r n v a n hun b e staan g e r a a k t en hun later gedrag w o r d t er o o k d o o r b e p a a l d . N i e t alleen financiële zekerheid dient te w o r d e n geschapen, o o k een specifieke benaderingswijze, sociale begeleiding en medische en psychiatrische o p v a n g zijn nodig. D i t laatste liefst door medici die z e l f k a m p e r v a r i n g e n hebben gehad o f die zich m e t deze groep wil identificeren. A l l e e n die artsen die doordrongen zijn v a n de specifieke nood v a n oud-gevangenen dienen het onmisbare advies in dit soort gevallen te geven.
Ons advies luidt:
Dr. Lucas vrij
I e d e r n a z i - s l a c h t o f f e r die k a n a a n t o nen d a t hij als gevolg v a n de oorlog niet in staat is in zijn onderhoud te voorzien k a n v o o r l o p i g een beroep doen o p de regeling „ O o r l o g s l a c h t offers".
D r . Bernhard Lucas, SS-Obersturmführer en k a m p a r t s in A u s c h w i t z , Mauthausen, Stutthof, Ravensbrück en Sachsenhausen, die in augustus 1 9 6 5 te F r a n k f o r t a . M . wegens deelneming aan vier selecties v o o r de gask a m e r s v a n A u s c h w i t z t o t drie j a a r en drie m a a n d e n tuchthuisstraf is v e r oordeeld, l o o p t alweer sinds 2 6 m a a r t vrij r o n d . L u c a s , een v a n de medische m o o r d e n a a r s , is destijds in de rechtszaal h e r k e n d d o o r een v a n de leden v a n het N . A . C , die d a n k zij de actie v a n het comité als getuige k o n o p t r e den.
I n de meeste gevallen k a n d a t v i a een schrijven aan Burgemeester en W e t houders v a n u w stad o f d o r p o f bij de sociale dienst v a n de desbetreffende gemeente etc. W a n n e e r wij er in slagen d a t de regeling v a n de bijzondere uitkering o o k v o o r de joodse s l a c h t o f f e r s zal t o t stand k o m e n dan zullen w i j u d i t t i j dig melden ó ó k v i a de gewone pers. Zij die reeds uitkering v i a de R i j k s regeling „ o o r l o g s s l a c h t o f f e r s " ontvangen, hoeven niet bevreesd te zijn dat zij dan iet in aanmerking zullen komen. J o s Slagter
Album KL-Auschwitz nu f5 O n s comité beschikt nog over een a a n t a l albums ' K L - A u s c h w i t z ' met authentiek f o t o m a t e r i a a l en bijschriften in drie talen. H e t a l b u m , d a t o o r spronkelijk ƒ 1 0 , — h e e f t gekost, is in prijs v e r l a a g d t o t ƒ 5 , — d a a r er nu niet meer v a n b e h o e f t te w o r d e n a f g e dragen v o o r het I n t e r n a t i o n a l e m o n u ment, m a a r de d o c u m e n t a t i e en de w a a r d e ervan blijft gelijk. H e b t u het nog niet, bestelt het dan bij m e v r . E . Furth, Diemerkade 4 3 , Diemen. Tel. 020 - 58842.
Ons administratie-apparaat P e r 1 juli m o e t o n z e gehele k a r t o t h e e k w o r d e n o m g e v o r m d in v e r b a n d met de nieuwe bepalingen in de u i t v o e ringsvormen v a n de P . T . T . W a n n e e r u k l a c h t e n h e b t over de adressering o f w a n n e e r u meer dan één e x . v a n dit b l a d o n t v a n g t , neemt u dan de moeite om ons deze gegevens te v e r strekken. G e e f t u ons nieuwe adressen o p en vergeet u vooral niet ons uw adreswijziging door te geven. L. Groen
Vakantie en kosten V e l e n v a n u zullen spoedig m e t v a k a n t i e gaan. G e l u k k i g , w a n t d a t heeft ieder nodig. U zult kosten m a k e n , sommigen zelfs veel. M o g e n wij u een tip geven? V e r z w a a r de kosten een beetje en m a a k ons c o m i t é een b e dragje o v e r . U m e r k t het niet en wij hebben hard geld nodig. I. Stibbe
Vervolg van pag. 2
M u l k a , de o n d e r - c o m m a n d a n t v a n A u s c h w i t z , de a p o t h e k e r Capesius, de arts S c h a t z en de andere beulen B r e i t wieser, S c h o b e r , H a n t l , Scherpe en B r o a d w a r e n al eerder v r i j ; slechts elf v a n de 2 1 b e k l a a g d e n uit het eerste, zg. grote A u s c h w i t z - p r o c e s zitten nog gevangen. E r moeten in A u s c h w i t z alleen een 6 0 0 0 SS-ers aan het ' w e r k ' zijn geweest.
Sieraden-comité wijst af D e w a a n z i n v a n een bepaling is wel eens meer a a n g e t o o n d m a a r t.a.v. de D u i t s e bepalingen v o o r w i e wel en niet in a a n m e r k i n g k o m t v o o r v e r goeding v a n gestolen sieraden treedt dit hier wel sterk n a a r v o r e n . O p het allerlaatste m o m e n t bereikte ons de mogelijkheid om te claimen. W a r e n het eerst tientallen die zich o p gaven, na o n z e publicatie hierover hebben zich nog eens honderden gemeld. N i e m a n d echter wist v a n een bepaling d a t de diefstal v a n onze sieraden b u i ten D u i t s l a n d moet p l a a t s hebben gevonden. Als d a t geen w a a n z i n is dan weten wij het niet meer. Soms zou j e de indruk krijgen dat nu nog pogingen in het w e r k worden gesteld het nazi-fascisme v a n m o o r d en diefstal in de j a r e n ' 3 3 t o t ' 4 5 vrij te pleiten. W i j zullen maatregelen overwegen o p d a t deze afwijzingen die diverse mensen hebben o n t v a n g e n ongedaan worden g e m a a k t . H e t fascisme was tot alles in staat zeker in D u i t s l a n d en het bestelen v a n J o d e n was zelfs een erezaak. J o s Slagter
Familie Soesan O n z e oproep in v e r b a n d met de gevonden foto's en papieren van de f a milie B . Soesan heeft vele mensen aan het schrijven en opbellen gezet om tips te geven. H e t bovengenoemde m a t e r i a a l is aan een v a n de naaste f a milieleden ter h a n d gesteld. B i j deze: hartelijk d a n k aan allen die ons inlichtingen verstrekten. N.A.C.
namezen grotendeels m o e t e n leven — w a a r i n dit gevechtsgassen zijn, gifgas dus. (Intussen h e e f t p r o f . F r a n c i s K a h n te Parijs v e r k l a a r d dat d i t z e l f de gas d o o r de F r a n s e oproerpolitie is g e b r u i k t tegen studenten die cafè's e.d. w a r e n b i n n e n g e v l u c h t ) . D a a r naast het uitstrooien v a n chemische middelen, o n t b l a d e r e n d e en o n k r u i d dodende s t o f f e n , die o p grote schaal gewassen doden om, zoals het heet 'de V i e t c o n g voedsel te o n t h o u d e n ' , d a t w i l zeggen de Zuidvietnamese b e v o l k i n g uit te hongeren. Vergassen en uithongeren: het zijn de twee h o o f d m e t h o d e n w a a r m e e de ' m i n d e r w a a r d i g e rassen' in de v e r n i e tigingskampen werden geliquideerd. D i t gevoegd bij het overvloedig a a n wenden v a n n a p a l m , f o s f o r en f r a g m e n t a t i e b o m m e n (alleen v o o r m e n sen bestemd) op de burgerbevolking wijst in de richting v a n genocide. D e A m e r i k a a n s e soldaten die te h o r e n krijgen d a t alle V i e t n a m e z e n v i j a n d e n zijn t o t d a t het tegendeel bewezen w o r d t , w a n t r o u w e n de V i e t n a m e z e n , zo z e t t e n de auteurs uiteen. ' Z i j v o e len de vijandigheid v a n de b e v o l k i n g . . . . D e V i e t n a m e e s w o r d t t o t de v i j a n d , t o t de v e r d a c h t e . E n als gevolg v a n het o n t s t a n e r a c i s m e : t o t een mens v a n een mindere soort, een m i n derwaardig individu. D i t laatste m a a k t de foltering en terreur onder de V i e t n a m e s e b e v o l k i n g dan weer m i n d e r t o t een p r o b l e e m . H e t zijn toch maar Vietnamezen'. D e schrijvers w e r k e n dit n a d e r uit. ' F e i t is d a t de v o l k e r e n m o o r d het énige a n t w o o r d is op de o p s t a n d v a n een v o l k tegen zijn o n d e r d r u k k e r . D e A m e r i k a n e n zijn hierin schuldig, d a t zij de v o o r k e u r hebben gegeven aan een agressieve politiek, leidend t o t v o l k e r e n m o o r d , in p l a a t s v a n g e k o zen te hebben v o o r een politiek v a n vrede'. E n zij voegen er nog aan t o e : ' D i t aspect m a a k t de oorlog in V i e t n a m , juist v a n w e g e het d o o r de V e r e n i g d e S t a t e n gewilde „ v o o r b e e l d i g e " k a r a k t e r , t o t een z a a k die zijn eigen grenzen verre te buiten g a a t ' . Z o a l s o o k het geval is met de z a a k v a n de overlevenden v a n A u s c h w i t z , die stellig dit b o e k j e , d a t met Sartre's w o o r d e n opent en d a t besloten w o r d t m e t een t w e e t a l documenten en ruime l i t e r a t u u r o p g a v e , willen lezen. M a a r geldt d a t niet v o o r alle tijdgenoten? H e t is helaas geen weelde. E. T.
T o n Regtien, Maarten van Dullemen: Het Vietnam-tribunaal StockholmRoskilde 1967. Kritiese Biblioteek, Polak & van Gennep, Amsterdam 1968.