nederlands auschwitz comité
10de J a a r g a n g
Nederland, let op uw zaak!
T e g e n eind j a n u a r i zal de eens ter dood veroordeelde beul v a n A m s t e r dam o p zijn gemak n a a r M ü n c h e n k u n n e n t r e k k e n om er het nieuwe proces tegen zijn oude c h e f H a r s t e r en twee t r o u w e helpers bij te w o n e n . E n w a a r o m zou hij niet allang diens a f g e z a n t e n o n t v a n g e n , hij is toch zek e r een vrij m a n , die k a n staan en gaan w a a r hij w i l ? E n als nu eens invloedrijke vrienden v a n die c h e f diens v o o r m a l i g e rechterhand in de buurt wilden hebben? D a n zijn N e derlandse ministers gelukkig menselijk genoeg om a a n de wensen van stervende, herstellende o f herlevende nazi's te v o l d o e n . D e publieke opinie in N e d e r l a n d oordeelt wel iets anders. M e n b e h o e f t slechts een k r a n t op te slaan, een r a d i o - o f t . v . - k n o p om te d r a a i en. I n de T w e e d e K a m e r h e e f t m r . S i n g e r - D e k k e r vragen gesteld o v e r de destijds uit B r e d a o n t v l u c h t e o o r logsmisdadigers, die het nu in hun tweede H e i m a t z o opperbest blijken te m a k e n . H a a r collega m r . B e r k h o u w e r stelde opnieuw de z a a k - L a ges aan de orde, n a d a t de e x - s t e r v e n d e n a N e d e r l a n d o o k een D u i t s ziekenhuis h a d v e r l a t e n . W i j j u i c h e n d i t natuurlijk toe. V o o r t durend h a m e r e n wij er immers o p d a t h e t fascisme n o o i t meer een k a n s
m a g krijgen en u i t e r a a r d niet in de persoon v a n de ergste misdadigers. D i t dient volgens ons o o k v o o r het breedste f o r u m v a n het v o l k te w o r den b e h a n d e l d . W i j worden o o k b e grepen; niet toevallig w e r d ons c o m i t é uitgekozen o m in het N T S p r o g r a m m a „ I n b u r g e r e n " als v o o r beeld te dienen v a n een groep m e n sen die zich geregeld met vragen t o t K a m e r l e d e n w e n d t . E e n lid v a n het N A C heeft zo de kwestie Lages nog eens in de huiskamer te b e r d e gebracht. I n het N I W h e e f t p r o f . B l o e m e n d a l o n z e „ w a a r d i g e p r o t e s t m a r s " aan a n deren voorgehouden, w a t ons w e e r sterkt in onze actie. E n dat is nodig. E r is een groeiend begrip, zeker. E r is ergenis over het uitbundig o n t h a a l v o o r twee gestraften v a n N e u r e n b e r g , o v e r het bod v a n een h a l f miljoen v o o r von S c h i rachs mémoires en o v e r het geroep om gratie v o o r H e s s . E r is meer dan onbehagen en onrust o v e r het succes v a n de N P D , de nieuwe oogst uit de Beierse bierkelders. E e n weinig m i n der bruin p r o d u c t uit dezelfde b r o u werij, Strauss, oud-minister v a n defensie en Spiegelschandaal, vaart d a a r w e l bij. N e t als zijn n a z i - v r i e n d Kiesinger. M e n v r a a g t zich na de verkiezingen in Hessen en Beieren eens te meer a f hoe het ter wereld mogelijk is d a t er a l w e e r een rasechte n a z i p a r t i j in D u i t s l a n d ongestoord en legaal k a n toeslaan. Zijn nazi-organisaties er niet verboden en in N e u r e n b e r g v e r oordeeld? Zijn z e soms volgens de Bondsgrondwet toegelaten? Vindt enige N e d e r l a n d s e regering d a t een staat die dit t o e l a a t in w e l k i n t e r n a t i o n a a l v e r b a n d dan o o k en m e t n a me gewapend en k e r n w a p e n s eisend in de N a v o thuis hoort? N u staan wij hier met o n z e ongerustheid en o n z e a c t i v i t e i t niet a l leen. W i j k o n d e n in het w e e r b r u i n -
DENKT AAN DE
november
1966
Herdenken in den
Lages is ze zat, de G e s t a p o - m a n i e r e n v a n de N e d e r l a n d s e journalisten, z o hebben wij in H e t V r i j e V o l k kunnen lezen. H i j m a g dan „ n o g " lang niet beter zijn, zoals zijn lijfarts a a n het N e d e r l a n d s e d e p a r t e m e n t v a n justitie h e e f t laten weten, m a a r hij k a n best, „ h a f t u n f a h i g " en w e l o m de dag n a a r het ziekenhuis. O f meegenieten v a n de o p m a r s v a n zijn m i n der vlug gesnapte alte K a m e r a d e n v a n de N P D . O f op bezoek bij de zes gevluchte N e d e r l a n d s e m a k k e r s u i t B r e d a , die een B r a n d p u n t - p l o e g immers binnen een dag wist te v i n den.
n o . 11 —
Haag
op
22 januari
in
Diligentia; in Rotterdam een
nader
op 28 januari bekend
te
in maken
zaal; in Amsterdam het Vraagt
op 29 januari
in
RAI-Congrescentrum. nu al schriftelijk
ten aan
bij het
U bent
dan van
zekerd.
Bestelstrook
kaar-
secretariaat. een plaats op p.
ver4.
gevlekte M ü n c h e n een nieuwe j e u g d zien die o p dezelfde gronden als wij allen dezelfde v i j a n d a a n - en a f w i j s t . W i j zagen de tienduizenden (en zeer velen v a n hen w a r e n j o n g ) in F r a n k f o r t o p k o m e n tegen uitzonderingsw e t t e n , de binnenlandse o o r l o g s v o o r bereiding. I n F r a n k f o r t o o k b e s p r a ken D u i t s e en N e d e r l a n d s e j o n g e mensen een v r e e d z a m e t o e k o m s t en het w a a r l i j k o v e r w i n n e n v a n het verleden. D e D u i t s e v a k b e w e g i n g is in rep en roer en in B o n n z e l f h e b ben Lutherse p r e d i k a n t e n v o o r het eerst in de historie gedemonstreerd. O o k wij richten ons t o t alle nu levende generaties en roepen hen met het oog op de t o e k o m s t o p t o t o n z e herdenkingen. O n z e doden k u n n e n wij alleen steeds o p n i e u w gedenken, n : o i t kunnen w e ze meer t o t leven brengen. M a a r w a t hun dood v e r o o r z a a k t e , h e t fascisme, m a g niet herleven. Vernieuwers o f navolgers v a n het n a z i d o m moeten duidelijk z i e n : N e d e r l a n d h e e f t niet vergeten, m a a r wel iets geleerd. D e A u s c h w i t z herdenkingen zullen u e r v a n o v e r tuigen. K o m t dan o o k , juist n u . Z i j zijn er weer, de bruine en z w a r t e schreeuwers. M a a r wij zijn er o o k , sterker dan voorheen, geleerd d o o r de bitterste e r v a r i n g en v e r s t e r k t door een frisse jeugd, die let o p h a a r zaak.
AUSCHWITZ-HERDENKING
Eichmann's aanklager sprak Dr. G i d e o n H a u s n e r , de o p e n b a r e a a n k l a g e r in het E i c h m a n n - p r o c e s t e ' J e r u z a l e m h e e f t in A m s t e r d a m gesproken v o o r een d r u k b e z o c h t e b i j eenkomst v a n de C u l t u r e l e C o m m i s sie R i v i e r e n b u u r t v a n de J o o d s e gemeente. H e t Israëlische h o f beschikte al o v e r een honderdtal d o o r E i c h m a n n o n d e r tekende documenten die zijn b l o e d schuld onomstotelijk a a n t o o n d e n . Z o wees hij een v e r z o e k v a n R a u t e r en S e y s s - I n q u a r d t o m enige d i a m a n t b e werkers ten dienste v a n de D u i t s e oorlogsvoering te sparen als „ w i d e r s i n n i g " a f : hij zou niet rusten v o o r Holland „judenrein" was. Men heeft de a a n k l a c h t gebaseerd o p m a t e r i a a l i n z a k e alle zestien l a n d e n waar E i c h m a n n h e e f t gewoed. D i e stukken zijn meest a f k o m s t i g v a n het n a z i ministerie v a n buitenlandse z a k e n ; de G e s t a p o - en S S - a r c h i e v e n zijn door de m o o r d e n a a r s vernietigd. H e t ging in het proces niet alleen om E i c h m a n n , men w i l d e het breedst mogelijke o v e r z i c h t geven v a n de o n gelofelijke m i s d a a d v a n de n a z i ' s . D e eigen kinderen v a n o v e r l e v e n d e n geloofden immers v a a k niet w a t er gebeurd is! D a a r o m was het beste b e wijs het uitvoerige, langdurige p r o -
ces, w a a r i n de m i s d a a d in alle l a n den w a a r deze is gepleegd, a a n de orde k w a m . H e t proces was een schok v o o r de Duitsers, die dachten d a t een kleine groep bandieten alleen aan het w e r k was geweest. Z i j k o n d e n nu zien hoe het gehele o v e r h e i d s a p p a r a a t , de W e h r m a c h t enz. bij de uitroeiing v a n de J o d e n b e t r o k k e n w a s geweest. T h a n s b l i j k t iemands nazi-verleden geen h i n d e r p a a l v o o r het bekleden v a n de hoogste posten, hij was „alleen m a a r een n a z i " w o r d t er gezegd. „ D u i t s l a n d is z i c h z e l f en de rest v a n de w e r e l d r e h a b i l i t a t i e schuldig", a l dus H a u s n e r . E i c h m a n n ' s a a n k l a g e r zette uiteen dat d o o r het proces het i n t e r n a t i o nale recht w a t v e r d e r is o n t w i k k e l d . H e t b e t r o f hier niet een m i s d a a d t e gen een l a n d o f een vergrijp tegen b e p a a l d e wetten, m a a r tegen de gehele samenleving. O o k al bestond de s t a a t Israël niet ten tijde v a n de misdaad, dit l a n d h e e f t niettemin de plicht de m a n die aan het i n t e r n a t i o nale recht o n t s n a p t was te berechten. Dr. H a u s n e r a c h t de democratische mogendheden schuldig a a n het t o e laten v a n genocide en het n a l a t e n v a n
Horst Schumann terug
Het
D e SS-arts dr. H o r s t Schumann, op wiens berechting het I n t . A u s c h w i t z C o m i t é sinds j a a r en dag h e e f t a a n gedrongen, is n a a r D u i t s l a n d teruggestuurd, d a t hij in 1 9 5 0 legaal h a d v e r l a t e n . H i j is nu d o o r G h a n a uitgeleverd en w o r d t beschuldigd v a n de dood v a n meer dan 1 0 0 . 0 0 0 geesteszieken. D a d e l i j k n a het behalen v a n zijn titel, in 1 9 3 9 w e r d S c h u m a n n h o o f d v a n G r a f e n e c k , w a a r hij per dag 7 0 zg. ongeneeslijk zieken de dood in z o n d . I n 1 9 4 1 k w a m de S S arts in A u s c h w i t z selecties houden v o o r een a n d e r euthanasie-gesticht, v o o r h i j in n o v e m b e r 1 9 4 2 begon m e t zijn sterilisatie- en c a s t r a t i e „ e x p e r i m e n t e n " . D e handelingen v a n deze arts eindigden alle m e t de dood v a n zijn s l a c h t o f f e r s na gruwelijk lijden. W i e niet k o r t n a de ingreep stierf ging het gas in. H e l e groepen G r i e k se meisjes en P o o l s e jongens zijn door S c h u m a n n letterlijk a f g e s l a c h t . Zijn n a a m w e r d in h e t p r o c e s t e N e u renberg genoemd, evenals in het euthanasie-proces te T ü b i n g e n in 1 9 4 7 . D e politie k o n h e m toen niet vinden, hoewel hij onder zijn eigen n a a m in D u i t s l a n d w o o n d e . H i j z a l nu m o e ten terechtstaan.
O n d a n k s de mooie v e r h a a l t j e s , dat alles z o een v a a r t niet z a l lopen, w o r d t het neo-fascisme in W e s t D u i t s l a n d een steeds groter gevaar. D e o v e r w i n n i n g v a n de N . D . P . in Hessen en Beieren is niet een op zichzelf staand geval, m a a r v o o r a f g e gaan d o o r het doordringen v a n steeds meer oude-nazi's in regering, v l o o t en leger. D e politie is vrijwel in h a n den v a n de z.g. ouwe j o n g e n s . D e rij v a n nazi's die zich vrijelijk bewegen en hoge posten verkrijgen, neemt h a n d o v e r h a n d toe. D e nieuw voorgestelde bondskanselier K i e s i n ger is v a n het z e l f d e slag als H e r r bondspresident L ü b k e . D e c h e f v a n de N a t o is eveneens een o u d - n a z i , o n d a n k s de ijver v a n de H e e r V e r k i j k die hem t o t een b e r o u w v o l en edel mens w i l d e v e r h e f f e n — lees V r i j Nederland daarover. H e t zou ons te v e r voeren een lijst te noemen v a n figuren, die o n d e r H i t Ier hoge functies hadden en nu v a a k zelfs hogere functies w a a r n e m e n . H e t h e e f t ons d a a r o m wel geschokt, m a a r niet v e r b a a s d , d a t B R A N D P U N T de o n t v l u c h t e oorlogsmisdadigers uit B r e d a f r a n k en vrij h e e f t
Een misdaad tegen het volkenrecht wordt begaan door mensen en niet door abstracte categorieën; alleen door de bestraffing van de individuen die dergelijke misdaden hebben bagaan kan aan de normen van het volkenrecht worden voldaan. Dit is een van de belangrijkste uitspraken van het internationale militaire hof te Neurenberg, juist twintig jaar geleden gedaan. Op grond hiervan hebben de Verenigde Naties de onverjaarbaarheid van de misdaden tegen de mensheid als beginsel aanvaard. Het Internatinoaal Auschwitz Comité sluit zich hierbij aan en wenst dit ook te zien aanvaard door de Bondsrepubliek Duitsland.
iedere poging deze t o t staan te b r e n gen. H i j begon en besloot zijn o p t r e den m e t een hulde a a n de F e b r u a r i staking en a a n de relatief velen, die in N e d e r l a n d „de w a a r d i g h e i d v a n de mens hebben g e r e d . " I n deze r e c h t v a a r d i g e n , zegt G i d e o n H a u s ner, hebben wij de echte helden v a n de mensheid h e r k e n d .
gevaar is groot
GEEN NIEUWE GRATIE I
v e r t o o n d o p het scherm. P r i n s h e e r l i j k leven deze sadisten en m a s s a m o o r d e n a a r s in grote w e l s t a n d in W e s t - D u i t s l a n d en n i e m a n d die hun een s t r o b r e e d in de weg legt. H e t is en b l i j f t een grote schande v o o r o n ze N e d e r l a n d s e regering, d a t zij geen pogingen o n d e r n o m e n h e e f t hen in handen te krijgen. H e e l het p o l i t i e - a p p a r a a t plus I N T E R P O L is in a c t i e als er ergens een bankrover of roofmoordenaar moet w o r d e n gezocht. A l s het echter g a a t o m een v e e l v o u d v a n deze misdaden, dan is er n i e m a n d die m a a r een p o o t uitsteekt. I n W e s t - D u i t s l a n d leven o n z e m o o r denaars. W i j hebben ze gezien. W i l l y Lages is thuis liefderijk v e r z o r g d d o o r zijn v r o u w . U i t l e v e r e n ? G e e n sprake v a n . D e D u i t s e w e t l a a t dit niet toe en zij mogen lustig w e i t e r leven. O p n i e u w sloven N e d e r l a n d e r s , o o k ministers zich uit hun de laatste drie v a n B r e d a toe te schuiv e n . H e t N . A . C . h e e f t een b r i e f gericht aan minister V e r z i j l en beide K a m e r s tegen nieuwe gratie. E r dreigt g e v a a r a a n o n z e oostgrenVervolg op pagina 4
LA.K.-zitting Beograd
Weerwoord over het monument O p 17 n o v e m b e r hebben de r a d i o luisteraars in het N C R V - p r o g r a m m a W e e r w o o r d een uitstekend beeld kunnen krijgen v a n bedoeling, opzet en stand v a n uitvoering v a n het m o nument te A u s c h w i t z . V o o r dit t r e f fende k l a n k b e e l d v a n J . V e r h o e f , w a a r i n gedichten v a n onze medew e r k s t e r G r e e t v a n Amstel ten gehore werden gebracht, heeft o o k het N . A . C . m a t e r i a a l geleverd. Menigeen zag a a n v a n k e l i j k op tegen de t o c h t n a a r de eerste-steenlegging v a n het m o n u m e n t in 1 9 6 5 , m a a r uitte later zijn voldoening aanwezig te zijn geweest. D i t h e e f t ons doen b e sluiten om de onthulling v a n het m o n u m e n t in april 1 9 6 7 o o k met een N e d e r l a n d s e groep te gaan bijwonen. H e t zal v o o r ons een d a a d v a n piëteit jegens f a m i l i e o f vrienden en v a n w a a k z a a m h e i d tevens zijn. E e n getuigenis v a n v o l k e n en regeringen: het is ons ernst, wij zullen nooit meer een A u s c h w i t z dulden. E n d a a r n a a s t een w a a r s c h u w i n g a a n hen die d a a r anders over m o c h t e n denken. B i n n e n k o r t volgen de bijzonderheden v a n dit plan ( d a t a , reisduur, visa en k o s t e n ) . B r e n g t anderen op de hoogte. Correspondentie aan het secretariaat N A C .
Dit
is Luz
die
zich
mee
te
Vernova, spontaan
werken
witz-herdenking. op
met
het
de
violiste
bereid aan Te
de
uit
heeft
Mexico, verklaard
Nederlandse
Amsterdam
Kunstmaandorkest.
Auschtreedt
zij
V a n 3 0 - 1 0 t o t en met 2 - 1 1 v o n d de zitting v a n het I . A . K . in B e l g r a d o p l a a t s . Ieder j a a r gebeurt dit in een v a n de landen w a a r zich een A u s c h w i t z - c o m i t é b e v i n d t . O v e r de o n t vangst en verzorging aller l o f . D e zitting h a d een strijdbaar k a r a k ter, dat t o t u i t d r u k k i n g k w a m in de agenda-punten. A c t i e blijven voeren t o t in de hoogste instanties tegen de v e r j a r i n g . H e t vaststellen v a n de d a tum v a n de onthulling v a n het M O N U M E N T . V e r g r o t e activiteit in de procesvoering tegen oorlogsmisdadigers, o o k v a n k a m p e n die o n d e r v e r antwoordelijkheid van Auschwitz vielen, zoals M o n o w i t z , Gleiwitz 1 . 2 . 3 . e t c . O p dit p u n t meer samenw e r k i n g m e t andere i n t e r n a t i o n a l e k a m p g r o e p e n en/of organisaties, t o t uitwisseling v a n gegevens en documentatie. D e agenda behandelde zeer uitvoerig het neo-fascisme en de n o o d z a k e l i j k heid d a a r a c t i e f tegen op te treden. M e t n a m e w e r d opgeroepen t o t p r o testacties tegen de neo-nazistische N P D , de opvolgster v a n de N S D A P en w e r d het v e r b o d v a n deze partij geëist. H e t steeds meer insluipen v a n oude nazi's o p belangrijke posten k a n de vrede ernstig in gevaar brengen. M e e r d r u k uitoefenen op die landen die nog oorlogsmisdadigers herbergen en weigeren ze uit te leveren. D e milde s t r a f f e n in het eerste en tweede A u s c h w i t z - p r o c e s w a r e n een p u n t d a t velen aan het w o o r d b r a c h t . E r moet meer worden gedaan t e r o p sporing en verzameling v a n bewijsm a t e r i a a l tegen SS-personeel van A u s c h w i t z en zijn opdrachtgevers. O o k v o o r uitlevering v a n M e n g e l e . D e vrijlating v a n M u l k a , B r o a d en S t a r k k o r t n a hun veroordeling in F r a n k f o r t is een ongehoord schandaal, evenals het ongemoeid laten van getuigen a decharge als ir. Faust, die v o o r de I . G . - F a r b e n M o n o w i t z liet bouwen en v a n G l o b k e en andere b u r e a u m o o r d e n a a r s en m o o r d e naars-achter-de-schermen. „ N a a r onze m e n i n g " , aldus het v e r slag v a n het I . A . K . , „is het feit d a t de misdadigers v a n A u s c h w i t z v o o r hun rechters staan v a n betekenis. H e t g a a t er allereerst o m dat v o o r deze gerechtshoven niet alleen de m i s d a digers verschijnen. O o k de oud-gevangenen v a n A u s c h w i t z verschijnen d a a r als getuigen, o o k de w a a r h e i d o v e r A u s c h w i t z verschijnt d a a r , de w a a r h e i d die zich niet l a a t verdoezelen die de n a u w e grenzen v a n het Westduitse w e t b o e k v a n s t r a f r e c h t d o o r b r e e k t volgens w e l k e men de
Het testament van de slachtoffers van de naziwaan, het testament van de antifascisten, die in de strijd tegen het nazidom hun leven hebben gegeven, bezit thans een bijzondere en actuele betekenis. Juist thans, nu de vreedzame ontwikkeling van de wereld in gevaar is, nu wij sinds kort inplaats van escalatie, geleidelijke versterking van de vrede een nieuw begrip kennen: escalatie van de oorlog en wel van een oorlog waarin chemische middelen, zoals gas en napalm verschijnen, die onze amper geheelde herinnering pijnlijk kwetsen. Dit testament is ook daarom van belang, omdat het bruine gif van het fascisme nog niet met wortel en tak is uitgeroeid. Uit het verslag van M. Kieta, secretaris-generaal I.A.K.
misdaden v a n A u s c h w i t z als c o m m u ne misdaden t r a c h t te b e r e c h t e n . " A l l e n worden opgeroepen v e r d r a a i ing v a n de w a a r h e i d i n z a k e A u s c h w i t z en pogingen t o t r e h a b i l i t a t i e v a n de S S t e bestrijden. A l s bijzonderheid is te vermelden, dat ons N e d e r l a n d s comité als een der beste w e r d genoemd. M e n was d o o r de pers, die in de afgelopen a c ties ons zeer w e l w i l l e n d gezind w a s , goed ingelicht over o n z e activiteiten. D e z e wijze w a a r o p wij de belangen v a n o n z e oud-gevangenen en de n a bestaanden behartigden kreeg alle lof. j . s.
Een jarige in het zonnetje E e n t a c h t i g j a r i g e b e h o o r t in o n z e kringen t o t de zeldzaamheden. D u b bel is onze vreugde nu het een zo z e l d z a m e v r o u w b e t r e f t als mev r o u w L i e n v a n A m e r o n g e n , die wij op 19 december mogen feliciteren m e t h a a r tachtigste v e r j a a r d a g . D e z e hartelijke en actieve v r o u w is een bekende figuur o p alle bijeenkomsten v a n het N . A . C . H a a r s y m pathie v o o r ons c o m i t é steekt zij niet o n d e r stoelen o f b a n k e n en w a t meer is, zij zet die om in daden. H a a r o n uitputtelijke a c t i v i t e i t g e e f t zij o n d e r meer v o o r de j a a r l i j k s e herdenking. Z i j is daarbij een v o o r b e e l d v o o r vele veel j o n g e r e n . W i j vinden het een grote eer t o t h a a r v r i e n d e n k r i n g te behoren en wensen deze lieve, s y m p a t h i e k e j a r i g e nog heel veel j a r e n in gezondheid t o e . Nederlands Auschwitz Comité
Hulp bij claimen I n de loop v a n een t i e n t a l j a r e n h e e f t het I n t e r n a t i o n a a l A u s c h w i t z C o m i té er vele m a l e n v o o r g e z o r g d , d a t er v o o r verschillende z a k e n m e t succes geclaimd k o n w o r d e n . W i j noemen o.a. de claims I . G . F a r ben, v o o r g e r o o f d e sieraden en o n langs o o k weer v o o r de w e d u w e n v a n de door de I . G . F a r b e n uitgebuite Ilaftlingen en overlevende zieke dwangarbeiders. H e t N . A . C . m a a k t u v i a ons m e d e delingenblad o p al deze z a k e n a t t e n t en w a t meer is, h e l p t u c l a i m e n , door papieren en dergelijke in te vullen. Onze medewerkers geven al hun vrije tijd geheel belangeloos en b r e n gen o o k vele persoonlijke f i n a n t i ë l e o f f e r s . U h o e f t ons d a a r v o o r niet te d a n k e n , w i j helpen g r a a g en vinden het heerlijk, als u resultaten b o e k t . M a a r . . . , nu k o m t het, beste v r i e n den; is h e t nu zoveel m o e i t e o m ons even te b e r i c h t e n als de z a a k v o o r elk a a r k o m t ? W e zijn er alleen m a a r blij o m . B e d e n k dan o o k , d a t u bij a d v o c a ten ongeveer 1 0 t o t 2 0 p r o c e n t v a n uw uitkeringen v o o r deze diensten, m o e t b e t a l e n . W i j v r a g e n n i e t s ; dat wil echter niet zeggen, d a t w i j niet g r a a g een k l e i n e g i f t v o o r h e t N . A . C . in o n t v a n g s t nemen, als t e g e m o e t k o jming in de hoge kosten, die wij j a a r lijks hebben. P o s t g i r o 2 9 3 0 8 7 . E e n t e l e f o o n t j e o f een k a a r t j e en w e k o men het o o k bij u h a l e n . De
penningmeester
tel. 5 8 8 4 2 - 4 2 9 2 1 7 - 8 3 6 2 2 . P.S.
Bovenstaande
geldt
natuurlijk
niet v o o r de velen die ons wel b i j dragen stuurden. V o o r hen onze h a r telijke d a n k ! E e n i n t e r n a t i o n a l e studieconferentie te S c h e v e n i n g e n was gewijd aan de uitroeiing v a n de J o d e n in E u r o p a en belegd d o o r de N e d e r l a n d s e Z i o nistische S t u d e n t e n O r g a n i s a t i e . T o t de sprekers b e h o o r d e n p r o f . Saul F r i e d l a n d e r , die het o p t r e d e n van paus Pius X I I tijdens de oorlog heeft bestudeerd en d r . G i d e o n H a u s n e r .
Van de penningmeester Aan
de
lezers
Het is mij een genoegen weer het penningmeesterschap van ons comité in handen te mogen nemen. Ik doe het graag, omdat ik mij hiermede nuttig kan maken voor het vele en goede werk, dat ons comité doet. Ik hoop dat u het mij zeer lastig maakt door een overvloed van bijdragen te sturen. Ik zal zorgen dat u tijdig uw bedankje zult ontvangen. Het penningmeesterschap van een comité als het onze is geen eenvoudige zaak. Een begroting kunnen wij bijna niet maken, daar wij geheel afhankelijk zijn van uw goede gaven. Daar niet ieder zich de inspanning wil getroosten een jaarlijkse bijdrage te storten, kan moeilijk vooruit worden bepaald, wat wij als inkomen mogen rekenen. Wij ontvangen geen subsidies. Gaarne zag ik dat anders. Ik zou willen vragen, zet bij uw jaarlijkse uitgaven een post voor uw en ons comité, misschien dat ik dan ook eens vast kan stellen op wie wij altijd kunnen rekenen. Bij voorbaat mijn dank. I.
Stibbe
Sporen uitwissen A m G r o s s e n W a n n s e e 5 6 - 5 8 in W e s t - B e r l i j n s t a a t n o g h e t huis w a a r o p 2 0 j a n u a r i 1 9 4 2 h e t d o o d v o n n i s o v e r zes m i l j o e n E u r o p e s e J o d e n is g e v e l d . D a a r w e r d t o t d e „ E n d lösung der J u d e n f r a g e " besloten. E r zijn o n l a n g s in d e B o n d s r e p u b l i e k s t e m m e n o p g e g a a n o m dit huis t e m a k e n t o t een gedenkteken v o o r de v e r m o o r d e Joden. D e president v a n de B o n d s d a g , G e r s t e n m a i e r , is ijlings k o m e n v e r k l a r e n , d a t h e t g e b o u w m e t d e g r o n d gelijk m o e s t w o r d e n g e m a a k t en d a t hij d a a r t o e alles in h e t w e r k z a l s t e l len. W i j h e r i n n e r e n e r a a n d a t d e m a n die in B r u s s e l v e r t e l d e d a t „ h e t n i e u w e D u i t s l a n d z i c h s c h a a m t " en d a a r n a h e t p a d e f f e n d e v o o r de n a z i K i e s i n g e r , z i c h b l i j k b a a r h a a s t o m in B e r l i j n d e s p o r e n v a n de m a s s a m o o r d , n.l. d e p l a a t s w a a r d e z e w e r d b e r a a m d , uit t e w i s s e n . H e t lijkt o n s m i n d e r uit s c h a a m t e d a n u i t o n b e s c h a a m d h e i d .
A l s b r i e f verzenden a a n secr. N e d . A u s c h w i t z C o m i t é v .
HET
DRAMA
VAN
ONZE
MATERIAAL OVER AUSCHWITZ V o o r a l bij l e e r k r a c h t e n b e s t a a t v r a a g n a a r d o c u m e n t e n , a l b u m s en b o e k e n o v e r A u s c h w i t z . D i t m a t e r i a a l is v e r k r i j g b a a r in h e t D u i t s e n / o f E n g e l s , e v e n a l s d i a ' s , bij m e v r . E. Furth, Diemerkade 43, Diemen. Tel. 0 2 0 - 5 8 8 4 2 . M e n kan hier o o k een verslag v a n de zitting v a n het I . A . K . te B e l g r a d o a a n v r a g e n , d a t v e r s c h i j n t in h e t F r a n s , D u i t s en P o o l s .
WAT WEET U VAN NEBENLAGER? E r worden gegevens g e v r a a g d o v e r de zg. N e b e n l a g e r v a n A u s c h w i t z , v o o r a l o v e r de p e r s o o n en d e m i s d a d e n v a n d e S S - e r s d a a r . O o k eigen h e r i n n e r i n g e n en b e l e v e n i s s e n v a n o u d - g e v a n g e n e n zijn w e l k o m v o o r h e t b e w e r k e n v a n de uitvoerige geschiedenis o o k v a n deze k a m p e n d o o r de staf v a n het Auschwitz-museum. Alle brieven hierover te richten aan het secretariaat v a n het N A C , dat v o o r doorzending zal zorgen. V e r v o l g van pagina 2
zen. L a t e n w i j dit niet o n d e r s c h a t t e n . M e e r dan o o i t z a l onze a c t i v i t e i t moeten w o r d e n v e r s t e r k t . W i j eisen v a n de regering m a a t r e g e l e n . H e t k a n k e r g e z w e l m o e t w o r d e n uitgesneden m e t w o r t e l en t a k , o p d a t een w e reld v a n vrede en w e l v a a r t z a l o p bloeien. L a t e n w i j niet de f o u t v a n 1 9 3 3 m a ken en denken h e t z a l z o een v a a r t niet lopen. G e z w e l l e n als de B o e r e n p a r t i j in ons l a n d bewijzen het b e smettingsgevaar. W i j onderkennen h e t g e v a a r : h e l p t ons d a a r b i j . J o s . Slagter
W a l b e e c k s t r a a t 9 hs., A m s t e r d a m W . tel. 8 3 6 2 2 .
BESTELSTROOK H i e r b i j bestel ik
Het bedrag
TIJD
B e h a l v e de o o k h i e r bekende s t u k ken „ I n c i d e n t in V i c h y " v a n A r t h u r M i l l e r en „ H e t o n d e r z o e k " door P e ter Weiss is te T u r i j n een toneelstuk o p g e v o e r d n a a r P r i m o L e v i ' s ( o o k in het Nederlands vertaalde) boek „ E e n s w a s i k een m e n s " . V o r i g j a a r is tijdens de „ M e i v a n F l o r e n c e " in deze eerst d o o r het n a z i g e w e l d en nu d o o r h e t w a t e r zo z w a a r g e t r o f f e n stad het d r a m a „ H e t lege v e l d " gespeeld; de schrijver is T a d e u s z H o l u j , de v o r i g e secretaris-generaal v a n het I n t . A u s c h w i t z C o m i t é . O n s c o m i t é h e e f t de N e d e r l a n d s e C o m e d i e en de V A R A zijn w a a r d e ring betuigd v o o r de u i t z e n d i n g v a n H e t O n d e r z o e k v o o r radio en t . v .
p l a a t s e n a ƒ 3 . 5 0 v o o r de A u s c h w i t z - h e r d e n k i n g te D e n H a a g 2 2 j a n u a r i , Rotterdam 2 8 januari 1967. Amsterdam 29 januari, X ƒ 3,50 is o v e r g e m a a k t op postgiro 293087 t.n.v. N . A . C , A m s t e r d a m , m e t vermelding „ H e r d e n k i n g "