nederlands auschwitz comité
oktober 1965 s e c r . v o o r l o p i g : v. W a l b e e c k s t r a a t 9 h s , a m s t e r d a m - w . , p o s t g i r o 29 30 87 bankrek.: A M R O nr 106540 bijk.: van baerlestraat a m s t e r d a m z.
O P N I E U W . . . EN MEER D A N N o g zal velen de grootse reeks herdenkingen v a n v e r l e den j a a r v o o r de geest staan. P u b l i e k noch pers hebben t w i j f e l aan hun betekenis laten bestaan. E n nu, een j a a r 2 1 j a a r l a t e r ? K u n n e n wij het herdenken en ons verder w e r k v o o r t a a n staken? E e n eerste a n t w o o r d : in dit n u m m e r v i n d t u twee a r t i kelen v a n lezers, het duidelijkste bewijs w e l k e plaats ons b l a d v o o r zeer velen inneemt. Beide schrijvende lezers zien op een lang leven t e r u g : zowel de heer W i l l e m A . M a i j e r , de v e r t a l e r (uit het P o o l s ) v a n o.a. „ R o o k b o v e n B i r k e n a u " , als de heer B . Mechanicus, die de negen kruisjes n a d e r t . Beiden hebben het „ n o o i t meer A u s c h w i t z " v o o r ogen, zoals wij allen. U i t e r a a r d b l i j f t hun mening v o o r elks eigen rekening.
D e heer M a i j e r wijst o p het v o o r t z i e k e n v a n h e t n a z i d o m en o p dreigende gevaren en v e r z u c h t : „de a n t i nazistische p r o p a g a n d a is in diepe s l a a p " , w a t dan w e e r „de schuld is v a n de vrije wereld, v a n ons allen, die h a a r b e w o n e n . " O n s c o m i t é , en m e t ons o n z e v e l e vrienden en lezers k u n n e n e r o p bogen d a t wij v o o r t d u r e n d tegen die gevaren v e r z a m e l e n b l a z e n en niet v o o r d o v e m a n s oren. E n gelukkig o o k staan wij niet alleen. M a a r het is nog te weinig, d a t w e l . W a t d a c h t u v a n een b e r i c h t j e uit H e t V r i j e V o l k v a n 4 o k t . , een uitlating v a n T o e v i a F r i e d m a n , het h o o f d v a n het D o c u m e n t a t i e c e n t r u m v o o r oorlogsmisdaden in I s r a ë l : „ N i e m a n d w i l M a r t i n B o r m a n n hebben. A l s er een (vervolg op pag. 3)
Z i j l eren het nooit I I n het j u n i n u m m e r v a n het N e d e r lands A u s c h w i t z - C o m i t é stond een k o r t e bijdrage v a n m e v r o u w I n a de Z w a r t e , die i k m e t belangstelling heb gelezen en wel over „Rook boven Birkenau" van Seweryna Szmaglewska. I e m a n d , die dit w e r k h e e f t gelezen, z a l zich gedwongen voelen het te herlezen en zich a f v r a g e n , hoe het in 's h e m e l s n a a m mogelijk is, dat er mensen zijn die dergelijke geraffineerde m o o r d e n a a r s p r a c t i j k e n o p hun m e demensen konden toepassen en daarn a nog d u r f d e n te pochen op de m o o r d e n die zij hadden gepleegd. H e t meest o p v a l l e n d e is echter, dat deze m o o r d e n a a r s , althans tallozen v a n hen, nog steeds vrij rondlopen, d a t velen v a n hen, die destijds met h a r t en ziel het D e r d e R i j k hebben gediend, in het huidige staatsappar a a t hoge functies bekleden en doen a l s o f er in de j a r e n 1 9 3 9 - 1 9 4 5 niets is v o o r g e v a l l e n . E r g e r l i j k en o n v e r geeflijk is tevens de houding v a n de D u i t s e regering, die meent, dat de m o o r d e n a a r s reeds voldoende zijn ges t r a f t d o o r het feit, d a t de heren n a zi's, die d r o o m d e n d a t de wereld in hun h a n d e n was, „ h u n o o r l o g " h e b ben v e r l o r e n . N u steken zij echter o p nieuw de k o p p e n o p , hebben geheime organisaties, vernielen joodse be-
OOIT!
g r a a f p l a a t s e n , klodderen hun r o t emblemen op synagogen, kortom, doen al het mogelijke om H i t i e r s geest nieuw leven in te blazen . . . . D o o r de slappe houding v a n D u i t s l a n d w o r d t de leuze „ d a t nooit m e e r " o p een liederlijke m a n i e r v e r t r a p t en volkomen waardeloos. Men behoeft heus geen moeite te doen om v a s t te stellen, w i e aan deze G e r m a a n s e h o u ding schuldig is. M e n h o e f t niet v e r te z o e k e n : de schuldigen aan deze hernieuwde misdaden zijn niet de Duitsers, m a a r w ij, mensen v a n de vrije w e r e l d ! K o r t n a de capitulatie v a n het D e r de R i j k , was het de soldaten v a n de geallieerde legers reeds toegestaan zich met de „ Ü e b e r m e n s c h e n " te v e r broederen en dit was volgens mij de eerste stap in de richting v a n een nieuwe vijandschap. D e anti-nazistische p r o p a g a n d a is in diepe slaap en men ziet t o t op heden niet in, dat er een nog groter gevaar dan de o p k o m s t v a n H i t i e r en diens rotgezellen v o o r ons o p d o e m t . H e t geval v a n de B e a u f t r a g t e v a n SeyssI n q u a r d t in G r o n i n g e n , de beruchte dr. C o n r i n g , die v o o r zijn grote v e r diensten bij de vernietiging v a n de N e d e r l a n d s e J o d e n in deze streek, onlangs w e r d onderscheiden, t o o n t ons terdege, dat de D u i t s e en n a z i -
misdadigersmentaliteit nog steeds l e e f t en hoewel D u i t s l a n d een z o g e n a a m d e geallieerde bezetting heeft, sluit deze de ogen v o o r al deze uitspattingen. H e t v a l t te betreuren, d a t z o w e l in D u i t s l a n d als in N e d e r l a n d , de r e c h t s p r a a k z o vreselijk slap w a s (vervolg op pag. 3)
Vrocesmoeilijkheden ? I n het P a r o o l v a n 2 8 aug. j . 1 . w e r d een deskundig en uitgebreid o v e r zicht v a n het j o n g s t e F r a n k f o r t e r proces i n z a k e criminaliteit in A u s c h w i t z gegeven door de president der rechtbank, Hans Hofmeyer. Deze eminente rechtskundige h e e f t in zijn betoog niets verzuimd om alle f a c e t ten v a n dit proces scherp te belichten. H i j moest echter concluderen d a t hij in vele opzichten bij soortgelijke processen zeer gehandicapt werd d o o r allerlei f a c t o r e n , die v o o r en n a de laatste wereldoorlog nimmer voorkwamen. A l s v o o r n a a m s t e obstakels n o e m d e hij 1 ) d a t de v e r d a c h t e n terecht stonden v o o r delicten, die ruim t w i n t i g j a a r geleden zijn bedreven en 2 ) d a t (vervolg op pag. 2)
ProcesmoeilijJiheden (vervolg
? van
pag.
1)
de getuigenverklaringen teruggingen t o t ongeveer dezelfde tijd. D e president k o n deze getuigenissen, hoewel hij ze v o l k o m e n b e t r o u w b a a r a c h t t e , niet als zodanig a a n v a a r d e n , o m d a t het herinneringsvermogen v a n deze getuigen eveneens moest hebben geleden door de k a m p - m i s è r e en door gemis a a n objecten als k l o k en k a l e n der, w a a r d o o r zij allerlei b i j z o n d e r heden niet hadden k u n n e n vaststellen. E n 3 ) : deze misdaden v e r t o o n d e n op het v l a k der criminaliteit v o o r de j u risprudentie in het algemeen een geheel nieuw aspect. D e rechtspleging k w a m opeens v o o r een nieuw v e r schijnsel o p het gebied v a n de misdaad te staan. Vanzelfsprekend voorzag het w e t b o e k v a n s t r a f r e c h t niet in de s t r a f m a a t noch in de bijzondere omstandigheden der delicten, die de hiertoe bevoegden moesten o n d e r z o e ken. D o o r al deze obstakels w e r d de p r o cesvoering volgens president H o f m e y e r uiterst i n g e w i k k e l d en moeilijk g e m a a k t . Z i j n uiteenzetting k a n men gevoeglijk als een magistrale prestatie beschouwen. N a a r mijn l e k e n o p v a t t i n g hadden b o v e n g e n o e m d e moeilijkheden k u n nen w o r d e n omzeild, indien men met een b e p a a l d e f a c t o r rekening h a d gehouden. I k zal t r a c h t e n a a n te tonen in hoeverre — volgens mijn lekenoordeel — in dit geval v a n een over het h o o f d geziene f a c t o r s p r a k e k a n zijn. Zoals ieder weet, b e v i n d e n zich in de gehele b e s c h a a f d e wereld in elke plaats v a n enige betekenis slachthuizen, beter b e k e n d onder de weidse n a a m a b a t t o i r s . D e z e a b a t t o i r s hebben m a a r één doel, n.1. om al het l e v e n d vee d a t d a a r w o r d t binnengeb r a c h t te slachten v o o r menselijke consumptie. H e t personeel, d a t d a a r c o n s t a n t a a n w e z i g is en d a a r d o o r m e t dit b e d r i j f min o f meer v e r b o n d e n , is v o l k o m e n op de hoogte v a n de betekenis en de w e r k z a a m h e d e n v a n deze inrichtingen. A l deze employé's, v a n hoog t o t laag, zijn door en door b e k e n d m e t het feit d a t al het dagelijks binnengevoerde vee ten dode is o p geschreven. D o o r deze wetenschap zijn deze employé's dan o o k medeplichtig aan het ter dood brengen dezer dieren. D e z e feiten zijn niet te weerspreken. Tijdens de laatste w e r e l d o o r l o g v e r toonden diverse vernietigingsconcent r a t i e k a m p e n precies h e t z e l f d e beeld. O p enkele uitzonderingen n a ondergingen b i n n e n g e v o e r d e mensen h e t zelfde lot als het vee in genoemde a b a t t o i r s . V a n deze gang v a n zaken was o o k het a l d a a r a a n w e z i g e personeel v o l k o m e n o p de h o o g t e . In de opzet en w e r k w i j z e v a n a b a t toir en c o n c e n t r a t i e k a m p e n viel ech-
ter een diepgaand verschil w a a r te nemen. I n de a b a t t o i r s w o r d t het vee zo snel mogelijk en bijkans pijnloos ter dood g e b r a c h t . In de c o n c e n t r a t i e k a m p e n w e r d v a n meer geduld blijk gegeven. H i e r w a r e n trouwens de ter dood veroordeelden v a n een geheel a n d e r genre. D e z e n bestonden n.1. uit mensen v a n beiderlei kunne en v a n v e r uiteenlopende leeftijd, vanaf zuigelignen tot grijsaards. V o o r een klein deel dezer mensen ruurde het vrij lang v o o r zij geliquideerd werden. H u n voeding was a b surd en de behandeling door het personeel ook niet bepaald liefdevol en troostrijk, integendeel! H e t optreden v a n het personeel h a d t o t resultaat dat velen b e z w e k e n nog v o o r zij de gezamenlijke slachting hadden b e reikt. V a n al hun t a k e n hebben de b e w a k e r s zich met buitengewone energie gekweten. I k signaleer even deze feiten in v e r b a n d met de door president H o f m e y e r geopperde b e z w a r e n en m o e i lijkheden ten aanzien v a n de berechting der hierboven genoemde b e w a kers. A l s men kennis draagt v a n de bijzonder w r e d e methodes, die door die b e w a k e r s werden toegepast en v a n het misbruik dat zij m a a k t e n v a n de desolate conditie, w a a r i n al deze rampzaligen verkeerden, dan b a a r t het v e r w o n d e r i n g v a n v o o r a a n s t a a n de juristen te vernemen dat moeilijkheden een n o r m a l e rechtspleging in de weg stonden. M e n zou veeleer t o t de gevolgtrekking moeten komen d a t actieve m e d e w e r k i n g aan de m o o r d o p vele weerloze miljoenen een snel en r a d i c a a l vonnis zou v e r g e m a k k e lijken. H e t is toch immers onmogelijk om de hoeveelheid gepleegde w a n d a d e n v a n elk dier medeplichtigen precies vast te stellen. B e k e n d h e i d met het v e r nietigingsproces en hun misdadige m e d e w e r k i n g hieraan k a n men als een d a a d v a n ieder v a n hen beschouw e n . D a a r n a a s t staan enige uitzonderlijke gevallen, die getuigen v a n speciale moordwellust door persoonlijk er nog een schepje b o v e n o p te leggen. O m dergelijke criminaliteit v a n een nieuw soort te berechten is een a p a r te studie m.i. o n n o d i g . M e n zou er veeleer een algemeen bekende v o l k s u i t d r u k k i n g v o o r willen gebruiken n.1. „een k i n d k a n de was d o e n " . D e m o o r d e n a a r s achter de schrijfmachine behoren evengoed t o t de schuldigen als de boekhouders v a n het a b a t t o i r t o t het personeel v a n deze instelling. C r e a t u r e n die in koelen bloede een bevel kunnen uitvaardigen om enige miljoenen onschuldige en weergaloze mensen door middel v a n een l a n g z a me lijdensweg o f w e l aan de lopende b a n d te v e r m o o r d e n , kunnen met de beste wil niet als enigszins n o r m a l e wezens beschouw w o r d e n . V o o r dezen past m a a r één b e n a m i n g : misdadige w a a n z i n n i g e n , w a a n z i n n i g e misdadigers.
D a t het N e u r e n b e r g s e gerechtshof een a a n t a l t o p f i g u r e n t o t de d o o d s t r a f veroordeelde was het meest praktische en begrijpelijke. Maar aangezien zij zich v a n hun daden v o l k o m e n bewust w a r e n , l i j k t de d o o d s t r a f v o o r dergelijke daden eerder o p een beloning en bijzonder onr e c h t v a a r d i g in vergelijking m e t de s t r a f v o o r een misdadiger die m a a r één m o o r d op zijn geweten h e e f t . M e n k a n hierbij de onnozele o p m e r k i n g m a k e n d a t men onmogelijk de m a s s a m o o r d e n a a r talloze m a l e n zou k u n n e n ophangen o f op a n d e r e wijze herhaaldelijk doden. Z o is het o o k . M a a r het k a n o o k niet o n t k e n d w o r den d a t ten dien opzichte iets scheef zit w a t de rechtspleging b e t r e f t . Zeer begrijpelijk is d a t de t o p f i g u r e n te N e u r e n b e r g ter dood zijn v e r o o r deeld. D e m i l j o e n e n t r a g e d i e was o o k v o o r de jurisprudentie een geheel nieuw en o n v e r w a c h t verschijnsel en er moest r a d i c a a l w o r d e n ingegrepen. E r was en is geen andere uitweg. Om herhaling van een dergelijke ontaarding te voorkomen zou het aanbeveling verdienen het wetboek van strafrecht zo aan te vullen, dat op elke medewerking of medeplichtigheid aan volkerenmoord de zwaarste straf komt te staan. Immers met hulp en medewerking van beulsknechten hebben misdadige avonturiers in de laatste wereldoorlog hun slag geslagen. Als het mensdom daarvoor in de toekomst niet bevreesd behoeft te zijn, zou het menselijk beschavingspeil daar wel bij varen. B . Mechanicus
Abraham de la Penha gestorven Eerste Nederlandse getuige tegen dr. Lucas Praktisch alle Nederlandse kranten berichtten dit overlijden op 4-9-1965. Trouw bracht op 7 sept. het relaas van zijn lijden van Auschwitz tot aan zijn dood. Het is niet de gewoonte van ieder overlijdensbericht van onze oud-kampgenoten in ons blad gewag te maken. Voor Bram maken wij een uitzondering, omdat zijn moedig optreden in Frankfort de aandacht trok van de gehele wereld. Zijn aanklacht tegen de wijze van ontvangst en behandeling door de verdedigers werd in die dagen dank zij onze persconferentie wijd en zijd bekend. Deze toen al zwaar zieke oud-gevangene had waarlijk op meer consideratie aanspraak mogen maken. Helaas hebben onze pogingen hem niet meer kunnen baten. J . S.
(vervolg
van
pag.
leveren, m a a r om de n a a k t e feiten onder U w ogen te brengen. G e l u k kig hoefde de schrijfster niets als a a n vulling te fantaseren, zij v e r t o e f d e vier volle j a r e n in dit d o d e n k a m p en het is w e r k e l i j k een w o n d e r , d a t er nog mensen levend v a n d a a n zijn gekomen. H e t is ondoenlijk de m o o r d e n a a r s p r a c t i j k e n die door de „ U e b e r m e n schen, het „ H e r r e n v o l k " in dit k a m p werden toegepast, hier in extenso w e e r te geven; zij zijn overigens al te zeer b e k e n d . W i e echter belangstelling h e e f t v o o r w e r k e n over de jongste geschiedenis, m o e t S z m a g lewska's w e r k lezen. H i j zal v e r baasd en verbijsterd zijn, na het lezen v a n al dit lugubers; ik vrees, dat hij zich nog veel meer zal ergeren, als hij weet dat de D u i t s e n a z i d r o o m nog steeds niet is v e r v a a g d o f uitgedroomd.
1)
en zich liet leiden door het alom b e k e n d e : „alles is vergeten en vergeven". M . i . ligt slechts één conclusie v o o r de h a n d : z o l a n g men de naoorlogse n a zi's de vrije h a n d l a a t , zonder dit k w a a d m e t w o r t e l en t a k uit te roeien, zullen wij ons leven niet veilig w e t e n . T o c h is en blijft het de schuld v a n de vrije v o l k e n , die d o o r hun slappe houding deze dreiging aan w a k k e r e n ; z o v a l t er niet aan te denken, d a t de wereld in rust en v r e de zal blijven v o o r t b e s t a a n . Gezien w a t er gebeurt in de Verenigde S t a ten, in A f r i k a , in V i e t n a m , j a zelfs bij onze O o s t e i buren, die t o c h hebben bewezen, d a t de Uebermensen gewone, l a f f e , ploertige, g e r a f f i n e e r de massamoordenaars w a r e n en b l i j ven, is er geen s p r a k e v a n , dat de w e reld t o t rust zal k o m e n . H e t is de t a a k v a n de b e s c h a a f d e wereld hierv o o r t e zorgen, w a n t zij die de p r a c tijken v a n de o n b e s c h a a f d e wereld h a n d h a v e n , leren het n o o i t .
B e i d e boeken v o r m e n samen een k l e m m e n d e w a a r s c h u w i n g , een S . O . S . v o o r een naderend en veel groter gev a a r . W e e s t o p U w hoede, w a n t n o g m a a l s : zij leren het nooit. E r zijn gelukkig mensen die de moed hebben, zich tegen deze mensonterende practijken te verzetten o f pogen het k w a a d te bestrijden. D a a r o m heb ik de grooste eerbied v o o r I n g . W i e senthal, de directeur v a n het J o o d s e
W a a r o m heeft Seweryna Szmaglewska h a a r „ R o o k b o v e n B i r k e n a u " geschreven en w a a r o m heb ik nu de vertaling van het v e r v o l g : „ H e t w o r d t een mooie d a g " voltooid? V o o r w a a r niet om sensatielectuur te
(vervolg
van
pag.
te Den
O f aansporen t o t w a a k z a a m h e i d zal helpen, ik betwijfel het. D e oorlog is reeds twintig j a r e n a c h t e r de rug, men h e e f t geen tijd v o o r dergelijke onbenulligheden; wel v o o r het m a ken v a n A - b o m m e n , r a k e t t e n en dies meer. D o o r het H i t l e r i s m e , overigens d o o r elke rassendiscriminatie, is de wereld gepromoveerd t o t een grote m e s t h o o p , w a a r o p het ongedierte welig tiert en die ons m e t t e r t i j d v o l ledig zou opslokken, als wij hebben nagelaten het intenser t e bestrijden . . E l k e dag uitstel brengt ons n a d e r t o t de grootste r a m p aller tijden: de v e r nietiging v a n het mensdom. W i j leren het n o g niet, m a a r zij leren het nooit. Willem
A.
Maijer
N a a s t de goede bekenden staan ons dit j a a r geheel nieuw e aspecten te w a c h t e n . E e n plaatselijk H a a g s comité zal de H a a g s e bezoekers o n t v a n g e n m e t een eigen en tegelijk bijzonder p r o g r a m ma. Reeds nu k u n t u u v a n plaatsen v o o r een v a n de A u s c h wit-herdenkingen v e r z e k e r e n : o p 2 3 j a n . 1 9 6 6 in D e n H a a g o f Scheveningen, op 2 5 j a n . te A m s t e r d a m , o p 2 6 o f 2 7 j a n . te R o t t e r d a m . N a storting v a n tenminste f 5 . 5 0 op ons g i r o n u m m e r 2 9 3 0 87 t . n . v . N A C , A m s t e r dam, met vermelding „ H e r d e n k i n g " (aangeven in w e l k e p l a a t s ! ) w o r d e n u t w e e uitnodigingen tijdig toegezonden. V u l onderstaande strook zorgvuldig en duidelijk in en zend die op n a a r het secretariaat. U b e n t dan z e k e r v a n u w plaats, steunt de voorbereiding en wij weten eerder op hoeveel mensen wij mogen rekenen.
1)
l a n d is d a t deze oorlogsmisdadiger wil berechten dan k u n n e n w e hem binnen 2 4 o v e r l e v e r e n . " F r i e d m a n , die o o k E i c h m a n n hielp o p p a k k e n , k e n t B o r m a n n ' s adres, in A r g e n t i n i ë . M e n zou willen weten o f i n d e r d a a d is nagegaan o f geen v a n de landen w a a r deze d o o r H i t i e r t o t zijn opvolger aangewezen B o r m a n n w o e d d e hem zou w i l len berechten. V o o r ons ligt hier nog een a n t w o o r d op de v r a a g n a a r ons w e r k . W i j kunnen, wij mogen niet ophouden. E r is teveel te doen. Daarom ook dit jaar weer de herdenkingen Amsterdam en Rotterdam.
D o c u m e n t a t i e c e n t r u m te W e n e n . A a n hem was het o o k te d a n k e n , d a t het ondier E i c h m a n n a a n een roemloos einde k w a m . M a a r hoeveel v a n deze E i c h m a n n s lopen nog vrij r o n d en pogen hun handen in onschuld te wasse onder het prevelen v a n hun „ s c h i e t g e b e d j e " B e f e h l ist B e f e h l ? ' N o g m a a l s : het is de schuld v a n de vrije wereld, v a n ons allen die h a a r bewonen. H e t k w a a d w o r d t niet o f al te slap bestreden, in slaap gesust, v o l k o m e n vergeten. D e consequenties v a n deze nalatigheid zullen o p ons n e e r k o m e n alsof wij het zo hebben gewild.
Haag,
T r o u w e bezoekers v a n o n z e avonden zullen verheugd zijn de grote P o o l s e pianiste R e g i n a S m e n d z i a n k a , die ons comité zulk een goed h a r t toedraagt, w e e r te horen, samen m e t N e d e r l a n d s e musici.
Regina Smendzianka komt!
Hierlangs afknippen
Bestelstrook Hierbij t.n.v.
deel
ik u mee
N.A.C.
Ik Den
verzoek
ik een bedrag
van
u om toezending
Haag
op 23 januari
1966.
Amsterdam
op 25 januari
1966.
Rotterdam Doorhalen
dat
wat
niet
op 26 of 27 jaunari verlangd
wordt.
f van
heb twee
1966.
plaatsen
overgemaakt voor
met
„Herdenking"
de Auschwitz-herdenking
op te
postrek.
29 30 87
Goedkeuring? Neenl Bij de d o o d D e s g e v r a a g d h e e f t de v o o r z i t t e r v a n het N A C tegenover een r e d a c t e u r v a n het P a r o o l o p 17 j u n i j . 1 . a a n gaande de v e r l o v i n g v a n prinses B e a trix verklaard: „ V o o r l o p i g is er v o o r ons geen a a n leiding om ons met deze z a a k te b e moeien. H e t b e t r e f t hier een persoonlijke kwestie. H e t N A C h e e f t o p het ogenblik geen neiging en ziet geen reden zich daarin te mengen. B l i j k t alsnog d a t v o n A m s b e r g een foute D u i t s e r is geweest, dan zullen wij hem z e k e r a a n zijn j a s j e p a k k e n . " Inmiddels is het een en a n d e r aan de dag getreden; een o n t w e r p - g o e d k e u ringswet v o o r het h u w e l i j k is ingediend. H e t Nederlands Auschwitz Comité staat o p het s t a n d p u n t d a t een oudlid v a n H i t l e r j u g e n d en W e h r m a c h t , die dit verleden o o k nu niet duidelijk b l i j k t a f te wijzen, niet de a a n g e w e zen m a n is o m N e d e r l a n d w a a r o o k te representeren. D a a r o m dringt het N e d e r l a n d s A u s c h w i t z C o m i t é er bij de K a m e r l e d e n o p a a n de goedkeuringswet niet te a a n v a a r d e n .
Nog geen J O K O S aangevraagd? Alleen wie nog n o o i t J o k o s h e e f t a a n g e v r a a g d k a n zich v o o r een uitkering wegens g e r o o f d huisraad o f geroofde sieraden en dan uitsluitend v a n de a a n v r a g e r z e l f , v a n ouders o f overleden e c h t g e n o o t ) nog t o t en met 3 0 n o v . a.s. wenden t o t stichting J o kos, K e i z e r s g r a c h t 1 0 5 te A m s t e r d a m C. H e t b e t r e f t hier zg. „ g e p u l s t e " bezittingen. B i j a a n v r a g e dient m e n eigen n a a m en g e b o o r t e d a t u m , evenals die v a n de b e r o o f d e ( n ) o p te geven, het adres v a n de leeggehaalde w o n i n g en de vermelding w a t men eventueel bij de schade-enquête-uitkering heeft o n t v a n g e n , dit alles ter snellere a f handeling. D u s : alleen a a n v r a g e n als u 1) h e b t v e r z u i m d v o o r 1 9 5 9 o f in 1 9 6 4 te claimen, 2 ) als het g a a t om huisraad en sieraden v a n uzelf, u w ouders o f u w overleden echtgenoot.
U wist al dat Let N A C protesteerde bij de burgemeester v a n R e n d s b u r g tegen een „ S S - T r e f f e n " o p 2 4 o k t . , ( n . b . in een stadshal) en de opmars inplaats v a n vervolging en berechting v a n deze aartsmisdadigers een hoon v o o r de s l a c h t o f f e r s en een bedreiging v o o r de levenden noemde; bij de N e d e r l a n d s e regering erop a a n drong O o s t e n r i j k uitlevering te v r a gen v a n de juist vrijgelaten R a j a k o witsch wegens zijn aandeel in de dep o r t a t i e en vernietiging v a n ruim 100.000 Nederlandse Joden.
Voorbereiding
van een f e b r u a r i - h e l d
Gerrit Blom is dood. Het is niet t e geloven voor wie hem vol leven en e n t h o u s i a s m e , ook na e e n ernstig auto-ongeluk, heeft gezien. Om daarvan g e h e e l t e g e n e z e n v e r b l e e f de man die elf tuchthuizen en nazikampen o v e r l e e f d e e e n p o o s j e in R o e m e n i ë . Om daar definitief het s l a c h t o f f e r van e e n auto-ongeluk t e worden. V e r z e t s s t r i j d e r van h e t e e r s t e uur, werd Gerrit Blom na de Februaristaking door de G e s t a p o g e z o c h t . M a a r . . . hij w a s al in handen van de nazi's, opgepakt bij e e n der razzia's in de J o d e n b u u r t , waarop d e staking het klinkende antwoord w a s . Als e n i g e werd hij teruggehaald uit Buchenwald en veroord e e l d . Zo is hij, dank zij zijn verz e t s w e r k , e e n van de t w e e overlevenden van de Februari-razzia's geworden, de belichaming van de historische Amsterdamse staking zelf. Hoe de strijd t e g e n h e t f a s c i s m e hem b l e e f vervullen h e e f t men kunnen horen op onze b i j e e n k o m s t tegen de verjaring van nazi-misdaden, op 1 maart, waar hij ( w e e r ) a c t i e v e nazi-generaals, - c o m m i s s a r i s s e n en - r e c h t e r s aan de kaak s t e l d e en waarschuwde tegen atoombewapening van West-Duitsland. Liever dan rust in de door hem toch zo vurig n a g e s t r e e f d e vrede w e n s t men hem e e n tienvoudige activiteit van anderen t e zijner e r e t o e . G e e n rust w e k t e hij, maar de heilige onrust, die voortkomt uit e e n v e r o n t r u s t en b e w o g e n hart. E..T
In het Novemher-nnmmer O p de kwestie v a n een vaste u i t k e ring aan zieke en invalide door de nazi's o p grond v a n a f k o m s t , geloof en overtuiging vervolgden komen wij in het n o v e m b e r n u m m e r terug. W i j v e r z o e k e n intussen lezers, die uit eigen o f andere ervaring gevallen k e n nen v a n k a m p s l a c h t o f f e r s , die onder deze categorie v a l l e n , deze aan ons o p te geven. Z i j k u n n e n dienen als voorbeelden v o o r het adres aan de K a m e r te richten.
herdenking
Bijeenkomst in De Pool, Amsterdam O p 2 7 o k t o b e r , 's avonds 8 uur k o men onze m e d e w e r k e r s bij e l k a a r in hotel de P o o l , D a m r a k 4 2 - 4 3 , A m sterdam o m de k o m e n d e herdenking te bespreken op een gezellige m a n i e r . Belangstellenden zijn hartelijk w e l kom. T o t de 2 7 s t e ! N.A.C.
W a t wij met "Auschwitz" bedoelen Het komt voor dat mensen menen niet bij ons te horen, omdat zij of hun verwanten in een ander kamp dan Auschwitz hebben gezeten of zijn vermoord. Aan de vooravond van de herdenkingen willen wij erop wijzen dat het begrip A u s c h w i t z bij ons werk alle vernietigingskampen en voorportalen daartoe omvat, zoals Sobibor, Bergen-Belsen, Monowitz, Gleiwitz, Blechhammer, Theresienstadt, Gross-Rosen en uiteraard ook Westerbork en Vught. Onze medewerking bij publicaties, tentoonstellingen en pelgrimagetochten, behalve naar Auschwitz b.v. ook naar Bergen-Belsen, is bekend. Onze activiteiten betreffen ook zaken die met „Auschwitz" in deze zin samenhangen, zoals de zeer geslaagde 20ste herdenking van de opstand in het getto van Warschau. In onze krant en bij andere voorlichting, b.v. de forumavonden in het Anne Frankhuis worden natuurlijk verschillende kampen genoemd. Alle slachtoffers van bedoelde kampen en hun nabestaanden zijn gelijkelijk en met hetzelfde recht welkom bij het NAC. Wij vragen hen daarom ook hun volle medewerking. En hetzelfde geldt voor hen, die geen slachtoffers, maar met ons één van zin zijn.
* ¥ * T e H a g e n in W e s t - D u i t s l a n d is het proces aan de gang tegen een a a n t a l beulen v a n het vernietigingskamp S o b i b o r , w a a r meer dan 3 4 . 0 0 0 N e d e r landers, ruim een derde v a n het t o tale a a n t a l s l a c h t o f f e r s van de „ E n d l ö s u n g " door de nazi's werden v e r m o o r d . E r k o m e n enkele N e d e r l a n ders getuigen over deze doodsfabriek, w a a r a a n vrijwel n i e m a n d ontsnapte. H e t proces h e e f t in ons land niet de a a n d a c h t gekregen die past v o o r de industriële m o o r d o p een zo groot a a n t a l landgenoten, al hebben enkele bladen er een pagina aan gewijd. W i j hopen in n o v e m b e r het onze te k u n nen bijdragen a a n de v o o r l i c h t i n g o p dit p u n t .
H e t bestuur
Zorg voor het juiste adres! Gaat u verhuizen, stuur ons dan uw nieuw adres per adreswijzigingskaart! Vele klachten over niet-ontvangen van de krant worden dan voorkomen. Wanneer uw krant bij ons terugkomt met „adres onbekend" of „verhuisd" erop gaat uw adreskaart uit de carthoteek en blijft u verstoken van ons blad. Geeft uw gewijzigd adres op, in binnen- of buitenland. Geef ons ook de adressen van hen die ons blad niet of niet meer ontvangen.