nederlands auschwitz comité
december 1 9 6 4 maandblad nr. secr. voorlopig: v. Walbeeckstraat 9hs, amsterdam-w postgiro 29 30 87 bankrek.:
Het voert onze gedachten, hoe kan het anders, naar dc zwarte jaren, waarin onze naasten de dood vonden, toen wij gedeporteerd of ondergedoken zijn of eerst het een en toen toch het ander. Maar het herinnert ons ook aan het schone uit die gruweltijd: de verbonden^ heid, waarvan de dokwerker getuigt en een enkele inscriptie, hier en daar, maar die vooral voortleeft in onszelf. Die verbondenheid van mensen uit het openbare en culturele leven, uit het verzet en vooral ook uit de nieuwe generatie is ook al tot uiting gekomen. Niet alleen, dat de jeugdige pianist Jewgeni Mogilewski, geboren in het muziekmekka Odessa, na m Brussel te zijn gelauwerd, komt spelen in het dito Amsterdam, Lezamen met een Nederlands orkest en op één podium met Geza Fnd en Herman Schey, waarna nog evenzeer gevarieerde avonden te Rotterdam en Den Haag volgen. Zo zal Max Croiset eigen werk en oude Nederlandse poëzie voordragen.
Het initiatief om een comité van aanbeveling tc vormen heeft overweldigende bijval gevonden. Dc namen van hen, die van hun mnige sympathie voor onze herdenking wilden getuigen, door in dit comité zitting tc nemen, vindt U in dit nummer vermeld. Het leek ons de moei-
amsterdamsche
nr 106540 van baerlestraat
W e e r samen o p weg Maand aan maand staat ons blad vol van gerucht, van verontrusting en protesten. Dat laat zien, eens te meer, dat de tijd van-rusten nog - niet is, gekomen, Xog lang niet. Maar hier willen wij met dc alarmklok roeren noch waarschuwen voor iets dat dreigt. Hier willen wij het hebben over heden en verleden. Het heden is voor het Nederlands Auschwitz Comité natuurlijk in de eerste plaats de voorbereiding voor de herdenking van Auschwitz* bevrijding op de ruimste schaal ooit ondernomen. Dat betekent al talloze contacten met organisaties en instellingen, van universiteiten tot voetbalclubs, van dagbladen tot winkeliers, omroepen en rabbmaten, synodes en oud-verzetsgroepen. Het betekent niet in de laatste plaats zich wenden Lot de jeugd.
12
te waard enkele opmerkingen te citeren, waarmee de uitnodiging door velen werd beantwoord. Sommigen antwoordden niet eens, omdat zij meenden, naar ons bij navraag bleek, dat hun deelneming vanzelf sprak. ,,Ik beschouw het als een onderscheiding, die op hoge prijs dient gesteld, om zitting te mogen nemen in het door U genoemde Comité", schreef Godfried Bomans. .,Hct zal mij een eer zijn, schreef prof. Schippers, naar wie zijn voorganger, prof. de Roos, ons vriendelijk verwees, „als Rector Magnificus van de Vrije Universiteit zitting te hebben in het comité van aanbeveling voor de 2 0 e herdenking van de bevrijding van het kamp Auschwitz." En A. Roland Holst: .Zoals U al aanneemt, zal ik zeer gaarne zitting nemen in het comité van aanbeveling." Er bereikten ons blijken van instemming uit Pakistan, uit New York en Californie. Dr. Sajet, lange tijd op reis, belde ons direct na zijn terugkeer, enkele musici deden dit tussen hun tournees. Theo Olof, die de uitnodiging van harte aanvaardt, hoopt, „dat de hieraan verbonden manifestaties hun uitwerking niet zullen missen." ,Ik zal trachten om zoveel mogelijk te doen opdat wij er gezamenlijk in zullen slagen deze bijzondere herdenking, vooral gezien tegen de achtergrond van allerlei gebeurtenissen in de wereld, tot een succes te maken," schreef mevrouw E. Muller—van West, ondanks haar ziekte. De Leidse rector-magnificus, prof. Kuenen, neemt zitting „om op deze manier uiting te geven aan (zijn) sympathie voor de Auschwitz-herdenking en een andere hoogleraar acht het, na lezing van ons novembernummer vanzelfsprekend dit eveneens te doen. Verschillenden verontschuldigden zich, dat hun gezondheidstoestand of verblijf buitenslands hun niet meer toestaan dan dit briefje te schrijven , . . Hot is een goed teken, dat aan de vooravond van de 20ste herdenking zo ontelbaar velen in ons land weten waar hun plaats is. Zoals toen. En dat wij ook de weg ter herdenking samen moeten gaan.
bank
amsterdam
z.
COMITÉ VAN AANBEVELING VOOR DE TWINTIGSTE AUSCHWITZ-HERDENKING: Greet van Amstel Mari Andriessen S. Beeri prof. mr. A. D. Belinjante H. M. Bleich dr. H. Bloemendal prof. dr. P. A. H. de Boer Godfried Bomans ds. J. J. Buskes mr. G J . P. Cammelbeeck prof. dr. S. Dresden dr. P. F. M. Fontaine dr. R. Gerstenfeld Szymon Goldberg dr. G. de Haas prof. mr. J. van der Hoeven Jan Huckriede prof. dr. H. L. C. Jajjê drs. E. Jaffé-Freem prof. dr. T. Jansma Pierre Janssen mr. J. W. de Jong Schouwenburg Jan Kasstes prof. dr. J. Kok drs. J. Koopman Cees van der Kraan ds. K. H. Kroon prof. dr. D. J. Kuenen prof. dr. H. J. Kuhlmeyer Ger Lataster Rud, Meyer dr. H. Ph. Milikowski prof. dr. M. Minnaert dr. M. Minnaert-Coelingh Enny Mots —de Leeuwe E. Muller—van West prof. dr. W. H. Nagel Felix de Nobel Theo Olof A. van Ommeren — Averink prof. dr. Fred. L , Polak prof.dr. J, Presser prof. dr. A. J. Rasker J. Renes 5. Rodrlgues Pereira A. Roland Holst dr. B. H. Sajet dr. W. H. J. 8 . Sandberg prof. dr. R. Schippers A. Schuster J. Slagter dr. J, M. Snethlage R. Swelheim — de Boer drs. E, Tas K. Toornstra kol. A. F. van Velsen Matthijs Vermeulen Thea Vermeulen — Diepenbrock L, Vorst Robert de Vies Theun de Vries dr. Victor E. van Vriesland Lex van Weren prof. mr. W. F. Wertheim G. W t j smidter—Meijer
E e n kleuter dook onder
Tot dusver hebben wij ons bezig gehouden met de gevolgen, die de onderduik van kinderen in de baby-peuterleeftijd voor hun psychische ontwikkeling kon hebben. In dit artikel willen wij ons eens verdiepen in de vraag hoe deze problematiek ligt bij diegenen, die als kleuter onderdoken. De kleuter kende zijn ouders, hij had een omschreven gevuels-relatie met hen en met zijn evt. broertjes en zusjes en dc scheiding betekende voor hem dus een breuk met een vertrouwde wereld en een plotseling geplaatst worden in een hem vreemd milieu, mei andere gewoonten en andere normen. Hij verloor niet alleen zijn eigen achtergrond, maar als regel ook zijn identiteit: hij moesL oom en tanLe of soms zelfs pappa en mamma gaan zeggen tegen hem tot dusverre wildvreemde mensen en bovendien kreeg hij meestal nog een andere naam. Meestentijds waren do omstandigheden waaronder hij onderdook psychisch bijzonder zwaar belastend — tevoren reeds heerste een sfeer van angst en spanning die hij wel aanvoelde, maar niet begreep. Soms was hij getuige van het weghalen van zijn ouders of andere familieleden en werd hij zelf op het laatste ogenblik gered uit de handen van de vervolgers. Het gebeurde ook, dat de ouders óf geen gelegenheid meer hadden om hem voor te bereiden op do scheiding öf deze voorbereiding niet aankonden of aandurfden en hem voor zijn gevoel „zo maar" bij vreemden achterlieten of aan vreemden meegaven. Hij voelde zich dan door hen verraden en in de steek gelaten „weggegooid" ahw. wat hem met verdriet en machteloze woede vervulde. Soms ook beschouwde hij de onderduikouders als „kinderdieven" — een beangsüyonde kinderfantasie, die harde werkelijkheid was geworden. De scheiding van do ouders werd veelal beleefd als een straf „ik moet wel iets heel ergs gedaan hebben, dat ze me niet meer willen hebben", wat tot intensieve schuldgevoelens leidde. Nu neiyt ieder jong kind er toe om alles wat urn hem heen gebeurt op zich zelf te betrekken en er zich zelf voor verantwoordelijk en aansprakelijk te stellen — de angstige geladenheid van de sfeer, die in ieder joods gezin heerste rondom de razzia's en deportaties had het kind reeds voor zijn onderduik onzeker gemaakt cn hem vage schuldgevoelens yegeven. De onderduik kwam als de bevestiging van zijn vermoedens, dat hij iets verkeerd gedaan had. liet is wel duidelijk dat de kleuter in deze situatie van emotionele verwarring bijzonder zwaar belast werd. Zijn gevoelsverwarring werd nog versterkt, doordat hij zich moest aanpassen aan de normen en gewoonten van het pleeggezin, dingen die thuis bij vader en moeder mochLen, mochten hier niet en omgekeerd. Zo moei bijv. een kind van ouders die een kosjere huishouding voorden, plotseling zijn eetgewoonten wijzigen, voor weer een ander kind werden de Jiddisje woorden, die hij tot dusverre placht te gebruiken, opeens taboe verklaart, omdat
zij tot ontdekking aanleiding zouden kunnen geven en omgekeerd e.d.
Angst. Deze verwarring, dit niet weten waaraan men zich te houden heeft, is uiteraard nog veel sterker bij kinderen die in verschillende onderduikgezinnen geweest zijn en kan zich op latere leeftijd manifesteren als een chaotische en defectueuze gewetensfunctie; weer een andere „oplossing" voor dc conflictsituaties waarin het kind steeds weer opnieuw gcplaaLst werd vonden sommigen in de z.g. „kameleonhouding". Zij nemen automatisch de kleur aan van de omgeving, waarin zij verkeren en hebben eigenlijk geen eigen pesoonlijkheid. Zij beleven zichzelf dan ook dikwijls als geen eigen bestaan hebbende en geen eigen gevoelens - het is bij hen niet, „wat voel ik?" maar „wat verwacht men, dat ik voel?" Van grote betekenis was uiteraard, of het kind in de onderduik al of niet bewegingsvrijheid had. Er waren kinderen die de gehele onderduik weggestopt binnenshuis moesten doorbrengen en zich niet voor de ramen mochten vertonen. Dit betekende voor de bewegelijke kleuter enorme inperking, die op latere leeftijd aanwijsbaar kan blijven in de vorm van een sterke geremdheid in houding en beweging of ook kon leiden tot een blijvende inperking van het IK, zowel in intellectueel als ook in emotioneel opzicht Daarnaast speelde de angst voor ontdekking een grote rol bij de pleegouders . . . Het weggestopte kindje groeide op in een sfeer van een voortdurende angstige gespannenheid, waardoor het gevoel van veiligheid en geborgen zijn, dat zo noodzakelijk is voor de harmonische ontwikkeling, volledig ontbrak. Maar ook wanneer het kind wel bewegingsvrijheid had en bijv. zelfs naar de kleuterschool kon gaan, hing er altijd jets van gespannen vrees in de lucht. Het kind mocht niet met vreemden spreken — hem werd steeds weer op het hart gedrukt zijn rnond niet voorbij te praten. Hij liep rond met een „brandend geheim" en kwam in do verleiding een ander deelgenoot te maken van zijn geheim, bijv. omdat hij het interessant vond, maar ook uit „wraak" wanneer hij boos op zijn pleegouders was. Of wel vanuil de hoop dat, wanneer hij vertelde wie hij was, hij weer naar zijn eigen ouders teruggebracht zou worden. Het gebeurde ook wel, dat de eigen kindoren van de pleegouders het onderduikertje chanteerden door te dreigen hem te zullen verraden — en het zal zeker zijn voorgekomen, dat het kind door de pleegouders — tot de orde geroepen werd met het dreigement dat als hij met goed oppaste, zij hem door de Duitsers zouden laten weghalen. Bij overgrote meerderheid van de ondergedoken kleuters was er dus geen spra-
Problemen rondom kinderen, die in de oorlog moesten onderduiken, worden m dit artikel behandeld door mevr. B. Swelheim — de Boer, zenuwarts, in samenwerking met onze medewerkster mevr. A. Fels—Kupferschmidt. De reeks wordt hiermee voortgezet
ke van een belevenis van geborgenheid en veiligheid. Een enkel maal kwam het voor, dat er wel, zij het sporadisch, contact bleef tussen heL ondergedoken kind en één of beide ouders, wat de heraanpassing in het ouderlijke milieu na de oorlog kan vergemakkelijken, maar tijdens de onderduik voor het kind steeds een hernieuwde scheiding betekende en het weer opkomen van de vraag „waarom'* met de daarbij behorende constellatie van gevoelens, anderzijds echter de geruststelling inhield, dat de ouders er nog waren en hem niet vergaten.
tJNiiet opvallen" Voor die kleine groep kinderen, die met hun ouders ondergedoken waren, bestond weliswaar de problematiek van geschei-den zrjn nieL, maar de psychische belasting van het ondergedoken zijn uiteraard wel. De atmosfeer van angstige geladenheid, voortdurende vrees voor ontdekking en afhankelijkheid van de onderduik* ouders vormden dan evenzeer een psychische belasting voor de ouders als voor de kinderen. Hierbij kwamen dan nog vaak de zeer primitieve behuizing, waardoor de kinderen al te zeer geconfronteerd werden met de intimiteiten hunner ouders. De ouders konden niet die autonteitsfiguren zijn, die almachtige en alwetende grootheden die zij onder normale omstandiyheden wél zijn voor het jonge ktnd — immers zij waren zelf evenzeer bedreigd en onveilig cn evenzeer afhankelijk van diegenen, die hun onderdak verschaften. Dit alles bemoeilijkte de verdere ontwikkeling van de ouder-kind relatie zeer en kon tot afwijzing van de ouders als autoriteit cn voorbeeld aanleiding geven. Ook voor deze groep kinderen speelde het al of niet hebben van bewegingsvrijheid een grote rol, ontbreken hiervan kon ook bij hen leiden tot een latere inperkiny van de functie van het Ik en van de motoriek, terwijl voorts uiteraard het zelfgevoel door het zich niet mogen vertonen, een aanzienlijke kweLsing onderging, met alle gevolgen van dien. Zo zien wij bij een aantal volwassenen van thans de onderduik nog altijd weerspiegeld in hun gedragingen, bijv. in gezelschap — zij houden zich zo onopvallend mogelijk, wissen hun aanwezigheid uit, verdonkeremanen zichzelf en zijn als het ware, permanent ondergedoken. Voor dc overgrote meerderheid der „duikkinderen" betekende de onderduiksituatie een uitzonderingspositie, die ook in het latere leven bleef voortbestaan in de belevenis van „anders te zijn dan do anderen", wat nog versterkt werd door het Jood-zijn in de na-oorlogse wereld. Voor alle ondergedoken kleuters geldt uiteraard, dat zij bij hereniging met één of beide ouders na de oorlog met aanpassingsmoeilijkheden in het ouderlijke milieu en loyaliLeiLsconflicten t.o.v, ouders en pleegouders te kampen hadden, zoals in onze vorige artikelen reeds werd beschreven.
Januari
1965: Twintig jaar
bevrijd
Als het straks
Auschwitz-herdenkingen
zo koud is . . . . . . en het vriest of sneeuwt, zegt u dan. Nee, ik ga niet naar de Auschwitz-herdenking-bevrijdingsavond? Want ik blijf liever in mijn warme huis bij mijn kopje koffie en T.V. Ik heb geen zin om al die ongemakken te nemen.
Jewgeni Mogilewski, een kind van twee musici, is in 1945 in Odessa geboren. Op de muziekschool kreeg hij net als thuis van zijn moeder les. Negen jaar oud speelde hij met orkest. In 1963 kwam hij onder de hoede van de vermaarde Moskouse pedagoog Neuhaus en deze zomer won hij, onder overweldigende bijval van het publiek (ook dat der Nederlandse t.v.) het Ko?iingin Elisabeth-concours te Brussel.
AMSTERDAM 26 J A N U A R I 8 uur C o n c e r t g e b o u w , gr.z.
ROTTERDAM 27 J A N U A R I 8 uur Rijn hotel
Medewerkenden: Jewgeni Mogilewski, piano. W i n n a a r Kon. Elisabeth-concours Brussel 1964
Jewgeni Mogilewski, piano
Kunstmaandorkest, o.l.v. A n t o n Kersjes Herman Schey, Geza Frid e.a. Toegangsprijs zaal en b a l c o n / 2 , 5 0 , podium ƒ 1.50 Kaarten verkrijgbaar bij het voorlopig secretariaat: de Z w a r t e , v. W a l b e e c k s t r a a t 9hs., A m s t e r d a m W . , t e l . 83622. Penningmeester D. van G e e n s , Orteliusstraat 176', A m s t e r d a m W . , t e l . 85572. M e v r . L. de V r i e s , van Speijkstr. 92, A m s t e r d a m W . t e l . 83668. M e v r . E. Furth, D i e m e r k a d e 43, Diem e n , t e l . 58842. Nederlands Theater C e n t r u m , Singel 186, t e l . 2 3 0 2 0 1 . JoachimsthaTs Boekhandel, van W o u s t r a a t 124 Z. N i e u w e M u z i e k h a n d e l , Leidsestraat 50. Hoofdstadboekhandel, Kalverstraat 108. Op 22, 25 en 26 jan., van 10—3 u. aan het C o n c e r t g e b o u w , waar tevens g e l e g e n h e i d is tot plaatsbespreking a ƒ 0.20 p. p. en 's avonds aan de zaal. f
Kaarten a ƒ 2.50, studerenden ƒ 1 verkrijgbaar bij: N e d . Isr. G e m e e n t e , Paetsstraat 4 0 , Rotterdam-4. Muziekhandel Lichtenauer, Korte Lijnbaan 26. Muziekhandel Snoek, Hoogstr. 156. Fa. S t a m , S c h i e w e g 29d. Fa. Simonis, Beijerlandse laan 29, Rotterdam Z. v. Bentveld, H e n e g o u w e r l a a n 18a, t e l . 125513. W o n d e r g e m , Pleinweg 240c en 's avonds aan de zaal. DEN H A A G 28 J A N U A R I 8 uur Op Gouden W i e k e n O. Scheveningse w e g 37 Jewgeni Mogilewski, piano Max Croiset, voordracht Kaarten a ƒ 2.50 verkrijgbaar bij: N e d . Isr. G e m e e n t e , N i e u w e M o l straat 13. A l g . boekhandel Boucher, Noordeinde 39. Boekhandel Koens, Bankastraat 8/10. Techn. boekhandel V e r w i j s , Prinsessegracht 2. M u z i e k h . A l b e r s e n & Co, Gr. Hertoginnelaan 182. Fa. M o u w e s , G e d . Gracht 85 en aan de zaal, t e l . 543488.
In de oorlog stond u misschien ook uren en uren op appèl . . . In de oorlog liep u uren omdat joden niet in de tram mochten .. . In de oorlog stond u misschien uren in de rij voor levensmiddelen . . . In de oorlog fietste u soms dagen voor een hap eten.
Ja, wij weten het: TOEN
MOEST
Uü
En nu, nu gaat u natuurlijk vrijwillig, ja helemaal vrijwillig naar de Auschwitz-avond.
WAAROM? Allereerst om met elkaar onze doden te eren. Zolang er nog rassenwaan en rassenvervolging bestaat, is het nodig, dat we door onze aanwezigheid protesteren. Zolang er nog oorlogen woeden, is het nodig, dat we door onze aanwezigheid protesteren. Zolang er nog hele en halve fascistische regeringen zijn, die oorlogsmisdadigers vrijpleiten en herbergen, is het nodig, dat wij door onze aanwezigheid protesteren. Zolang wij kinderen opvoeden, is het nodig, dat onze kinderen in een betere wereld zullen leven. Daarom brengt u dan ook uw grote kinderen mee. Op hen is onze hoop gevestigd! Ze zullen leren begrijpen, dat hun de taak wacht te strijden:
Voor vrijheid, vrede en rechtvaardigheid! Nooit meer oorlog! Nooit meer Auschwitz!
Auschwitz-reis april 1965 Men kan zich vrijblijvend opgeven voor bezoek aan Auschwitz in april (10 daagse vliegreis, prijs tussen ƒ 350 en ƒ 450) bij J. Slagter, Valeriusstraat 240 , Amsterdam Z. 2
Dia's en albums over Auschwitz (a ƒ 25 en ƒ 10) zijn nog te bestellen of af te halen bij D. van Geens, Orteliusstraat 176', Amsterdam W. tel. 87752. Postrekening 29 30 87 t.n.v. N.A.C, met vermelding: dia's of album.
Wist u dat...
„Brandend geweten" moest gedoofd De Auschwitz-tentoonstelling, grotendeels met materiaal uit het museumAuschwitz en met hulp van het Int. Auschwitz Comité ingericht in de historische Paulskirche te Frankfort, trok de eerste twee dagen al ruim 3000 mensen en moet verlengd worden, alvorens de rondreis door de overige Westduitse steden te beginnen. „De uitdrukking van het brandende geweten van ons volk," aldus een Duitse journalist. Dit ondanks de brutale eis van enige inmiddels al beruchte verdedigers der SS-beulen de expositie te sluiten. Het lukte hun echter o.m. de portretten der verdachten te laten verwijderen! Nog kwalijker ging het echter toe bijde opening op de „boete- en gebedsdag". De talloze mensen in de Paulskirche wachtten tevergeefs op prof. Robert Waitz, de voorzitter van het I.A.K , die was uitgenodigd een rede te houden. Hij had te elfder ure een afschrijving gekregen van de burgemeester, die wel het woord voerde. „De enige Jood is nu bij het Frank-
De prijs van een Auschwitz-nummer Blijkens berichten in Joodse bladen in West-Duitsland en elders in West-Europa stelt de regering te Bonn voor duizend dollar uit te betalen aan hen, die bereid zijn het kampnummer op hun arm door een .plastische operatie' te laten verwijderen. Hierover schrijft dr. J . Hopper in het nummer van 21 nov. van „Unser Weg", een in het Jiddisj te Parijs verschijnend Mizrachie-weekblad: „Niet voor niets betaalt de Westduitse regering elke prijs voor de Auschwitz-nummers, die uit levende Joodse armen zijn uitgesneden. De moordenaars van gisteren willen elk l e vend spoor van hun misdaden uitwissen."
forter openingsprogramma de mond gesnoerd", schreef de Frankfurter Rundschau, waaraan wij een en ander ontlenen, en vervolgt: „In de stad van het Auschwitz-proces mocht de eerste vertegenwoordiger van de overlevenden van dit kamp niet aan het woord komen. De Bogers, Kaduks, Muika's en kornuiten zullen zich in hun vuile handen wrijven." Het blad weet verder mee te delen, dat prof. Waitz, de directeur van het Instituut voor bloedonderzoek te Straatsburg, „bij de politieke politie verdacht was gemaakt"(!), waarop de burgemeester met intrekking van gemeentesubsidie enz. dreigde. De Bond voor Volksontwikkeling, die de tentoonstelling organiseerde, heeft om deze te redden, toegegeven. Ook op procureur-generaal Bauer is zware druk uitgeoefend. De achtergrond noemt de F. R. bedenkelijk en prof. Waitz in zijn antwoord aan de burgemeester: „schadelijk voor de zaak, die wij stellig beiden verdedigen."
Wie wil ML F?
„De internationale atmosfeer wordt door de vorming van een multilaterale atoomstrijdmacht van de NAVO in de ergste mate vergiftigd. Het is de Bondsregering, die naar atoomwapens streeft," verklaarde de 7-jarige oud-burgemeester van Hamburg, Brauer op het congres van zijn partij, de SPD. Het blad van de Britse Campagne voor Ontwapening schreef in een artikel „De bondsregering grijpt naar de bom, dat een haantje de voorste, die om atoomwapens voor Duitsland roept, de tweemaal door Hitier met het nazi-ridderkruis onderscheiden Trettner is, inspecteur-generaal, d.i. eerste man van de Bundeswehr is. En de verwoester van Rotterdam, voegen wij eraan toe.
De auto voor iedereen
T R A B A N T f 3575.snackbar-restaurant 'n o v e r v l o e d van verrukkelijke belegde voor Amsterdam
en
omstreken
Garage LEEH
. . de Duitse Bondsrepubliek een miljoen pond sterling zal uitbetalen aan Britse onderdanen, die door de nazi's zijn vervolgd doordat zij in concentratie- en niet in krijgsgevangenen-kampen zijn opgesloten 9
. . . in Israël de strijd tegen de dreigende verjaring van oorlogsmisdaden krachtig wordt voortgezet? Zeven organisaties van oud-strijders en nazislachtoffers (onder wie de Vereniging van gettostrijders en partisanen, de Bond van Oud-strijders uit de 2de wereldoorlog en de Bond van Antifascistische strijders) hebben tot dit doel een comité gevormd, dat zich ook richt tegen de misdadige activiteit van Westduitse atoomspecialisten in het Nabije Oosten. DE S L A P E L O Z E NACHTEN VAN DAVID VAN G E E N S
vanaf
Hoofddealer
. . . mr. W. B. J. Aberson, procureurgeneraal bij het Amsterdamse gerechtshof in hoger beroep wel boete heeft geëist wegens de opmerking ,ze hebben jullie vergeten te vergassen'? Dit gezegde tegen iemand met een duidelijk herkenbaar Joods uiterlijk is geen verwensing, aldus mr. Aberson. „Zeggen dat iemand ten gevolge van vergeetachtigheid nog in leven is, is een schandelijke uitlating en wel degelijk een belediging in de zin der wet." . . , tenslotte een aantal magistraten en verdedigers van het Frankforter proces de plaats van de misdaad, Auschwitz, is gaan zien? Slechts één verdachte, de kamparts Lucas, is mee. . . . dat in de Bondsdag een CDU-lid een initiatiefvoorstel om de verjaringstermijn te verlengen indient? Als begin der berechting in de Bondsrepubliek is 1949 en 1955 genoemd, en ook de hoofdzaak: het beginsel van de onverjaarbaarheid van volken- en rassenmoord. De opgegeven aantallen verborgen misdadigers lopen sterk uiteen: van 10.000 volgens een Neurenberger aanklager tot 70 000 alleen bij de Gestapo, waarbij V.-Leute en SSars niet eens zijn meegeteld door een Hamburgers raadslid
broodjes, snacks en exquise salades. •
winkel verkoop
fijne vleeswaren,
delicatessen, binnen- en buitenlandse kaassoorten KORTE LIJNBAAN 9 Telefoon
ROTTERDAM
117710-116810
Onze penningmeester heeft slapeloze nachten, heeft hij ons toevertrouwd . . Zodra hij in bed ligt, stormen de getallen op hem af: 875 gulden . . 1207 gulden . . 1579 gulden enz. enz. Die arme man maar betalen . . . En als hij niet meer kan? • Staat u dan toe, dat de deurwaarder beslag komt leggen op zijn bezittingen? Wat 'n wonder, dat hij niet kan slapen . . . Helpt u hem? Stort dan uw bijdrage op postgiro 29 30.87, t.n v. het Ned. Auschwitz Comité.