nederlands auschwitz comité
1943 Opstand getto van Warschau 1963 BEVRIJDINGSNUMMER maandblad
april
secr. r. cheval, volkerakstraat 2 6 " amsterdam-z., postgiro 2 9 3 0 8 7
Eert de strijders v a n het getto van Warschau! W a r s c h a u , april 1 9 4 3 . Z w a a r drukt de nazi-laars op het bezette Europa. W e l i s w a a r heeft de W e h r m a c h t a a n de W o l g a zijn eerste zware klap geïncasseerd, m a a r de „operatie R e i n h a r d " , de uitroeiing van de Joden, overal, waar de S D en S S hen kunnen grijpen, gaat gestadig voort. D e crematoria roken. M a a r het veldgrijs kleurt alleen de oppervlakte van Europa. I n de verduisterde steden, de vertrapte dorpen voeren de gemuilkorfde volken bedekt, m a a r onweerstaanbaar, de strijd voor de vrijheid. Eenvoudige mensen, burgers, jonge meisjes zogoed als grijsaards, houden de vlam brandende van de vaderlandsliefde, die mensenliefde is. Hoe barbaarser de beulen toeslaan, des te hardnekkiger, te onversaagder treedt het verzet op. I n een woestenij van terreur klinkt de zuivere toon van het echte patriottisme. Hij klinkt gedempt, m a a r onmiskenbaar. U i t het ommuurde getto van de Poolse hoofdstad, waar bijna een half miljoen Joden uit andere provincies was samengeperst, is al zeven achtsten der bevolking n a a r de gaskamers gevoerd. M a a r dan geschiedt het wonder. O p 19 april breekt, n a een ernstige, doelbewuste voorbereiding, met hoe gebrekkige middelen ook, de opstand uit. W i e waren deze m e n s e n ? Gewone mensen, als iedereen, door een waanzinnige rassenleer en geweld bijeengejaagd in wat een vergaarbak voor de slachtbank moest zijn: het W a r schause getto. Het werd een slagveld, een vesting, niet alleen van steen en beton, m a a r van menselijke moed en grootheid. M e n had besloten de vijand als vijand te behandelen, d.w.z. hem tot het uiterste en met alle middelen te bestrijden. D r i e weken hielden de opstandelingen stand en bewezen zij, wat vastberadenheid en overtuiging vermag tegenover de duistere, m a a r gepantserde machten van de vernietiging. D r i e weken boden zij fel verzet tegen Hitiers
1963
5e jaargang no. 3
meest uitgelezen moordbenden, meest met wapens, die zij eerst moesten buitmaken. Het getto werd niet alleen het graf van bijna al zijn verdedigers, het werd het ook van duizenden S S - e r s . Het werd nog meer: het onuitwisbare monument van de menselijke waardigheid, het symbool, van wat de mens vermag, als zelfs de hoop verloren lijkt. Nog steeds inspireert de heldenmoed van de gettostrijders miljoenen. HitIers W e h r m a c h t moge verslagen zijn en zijn S S ontbonden, nog zijn nazi's en nazi-vrienden niet van de aarde verdwenen. Opnieuw zijn de krachten agressief, die geleid hebben tot de vernietiging v a n vreedzame bevolkingen, zoals die van het getto, tot de
ERECONCERT
doodsfabrieken van Auschwitz en Treblinka. D e begane misdaden zijn m a a r zeer ten dele geboet. D e grootse verzetsdaad van 1 9 4 3 , een der indrukwekkendste, die de geschiedenis kent, wordt dit j a a r in de gehele wereld herdacht. Nederland, Amsterdam, dat zelf in de Februari-staking een voorbeeld gaf van eensgezind verzet tegen een medogenloze vijand, blijft ook n u zijn traditie getrouw. Onder auspiciën v a n het Nederlands Auschwitz Comité, d.w.z. van k a m p genoten van de W a r s c h a u s e en tal v a n andere onderdrukte en strijdende gemeenschappen vindt een grote m a n i festatie plaats te Amsterdam, in het Koninklijk Instituut voor de Tropen. E e n ereconcert zal gewijd worden a a n de strijders in het getto v a n W a r schau, wier namen wij niet kennen, m a a r wier daden onvergankelijk en voorbeeldig blijven. Toont U w sympathie door U w wezigheid!
r.-in-
v o o r de strijders van het g e t t o van W a r s c h a u
op donderdag 2 5 april in het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Grote Aula, Mauritskade, te Amsterdam, A a n v a n g 8 uur. Belangeloze
medewerking
verlenen:
Het
KutlStmaandorkest
o.l.v. Anton Kersjes
Schubert
Enny Mols-dc Leeuwe B. Moskovits de vermaarde Poolse pianiste
Regina Smendzianka Chopin-programma Sprekers: H . M . B l e i c h - J . Kassies D e baten van deze avond zijn bestemd voor het monument te Auschwitz. Toegangsprijs: ƒ 2 . 5 0 en ƒ
1.50.
K a a r t e n zijn reeds nu te bestellen bij: R . C h e v a l , V o l k e r a k s t r a a t 2 6 , A m s t e r d a m Z . , tel. 7 9 9 8 6 2 ; M e v r . L . v. d. H o e k - d e V r i e s , v a n S p e i j k s t r a a t 9 2 , A m s t e r d a m W . , t e l . 8 3 6 6 8 ; M e v r . I. de Z w a r t e - d e W o l f f , v a n W a l b e e c k s t r a a t 9 h s . , A m s t e r d a m W . , t e l . 8 3 6 2 2 ; E . N e t e r , W a t e r l o o p l e i n 4 8 , A m s t e r d a m , tel. 3 9 0 6 7 ; M e v r . E . F u r t h - H a l v e r s t a d , D i e m e r k a d e 4 3 , D i e m e n , tel. 5 8 8 4 2 . 1
W i l m e n het b e d r a g g i r e r e n , d a n k a n m e n o o k k a a r t e n bestellen bij J . S t i b b e , W a a l s t r a a t 8 , sterdam Z., postgiro 2 9 3 0 8 7 .
Am-
Radioboodschap tijdens de opstand uitgezonden Comité van aanbeveling voor het
Zo spraken de helden van het getto tot de mensheid Polen'.
Burgers!
Soldaten
van de
Onder
voor de strijders van het getto van Warschau vrijheid!
het gebulder
en woningen, onder
van
op onze
het geratel de rook
zenden heid
bezetter
volgt
uit een zee van bloed U broederlijke
van medeleven,
van deze
weten,
dat ieder
zal zijn, dat wij allen
De strijd pelijke,
Leve
op onze
huizen
tegen
pen
militaire
strijd,
die
van het getto
van
strijdgroeten.
Wij
dat U met wij al vele
bewondering
dagen
lang
Warschau weten, en
dat
bezorgd-
tegen
de
wrede
ook
verder
een
ons niet
zul-
voeren.
len overgeven,
Dood
leger
schiet,
die wij in de strijd
van het getto,
en tranen
vijand
gaat
om onze
nationale
wreken
in deze
strijd
de beulen
op leven
al zijn
kunnen naar
totnutoe,
sneuvelen,
vergelding
maar
en afstraffing
van
onze
misdaden.
van Auschwitz,
met en
voor
evenals
om onze
en Uw menselijke,
maatschap-
waardigheid.
de misdaden
de strijd
23 april
van het getto,
en Uw vrijheid,
eer en
de broederschap aan
huis
dat wij, net als U, snakken
gemeenschappelijke
Leve
het Duitse
en vrouwen
buitgemaakt,
smart
U moet
vesting
Wij
waarmee
kinderen
van de branden,
het verloop
Maar
de kanonnen,
van de machinegeweren,
wij, gevangenen
U met diepe
Mari
moeders,
litie en SS hebben tussen
ERECONCERT
wapens
Treblinka,
en bloed
Belzec
en
van het strijdende
Majdanek. Polen!
beulsknechten! en dood
tegen
de
1943.
Andriessen
W i l l e m Andriessen prof. dr. M . A. Beek E . B e n n i n k Bolt H. M . Bleich prof. dr. P. A. H. de Boer prof. ir. J . H . v. d. Broek mr. G . J . P . Cammelbeeck Wessel dr.
Couzijn
W . Drees
prof. dr. S. Dresden drs. dr. drs.
L. Fuks H. L. C. J a f f é E. Jaffé-Freem
prof. dr. C. H. M a c Gillarry prof. dr. J . A. van Hamel prof. dr. A. N. J . den Hollander A. R o l a n d
Holst
J a n Huckriede J a n Kassies
bezetters!
Charlotte K o h i e r De Joodse
Strijdorganisatie.
drs.
J . Koopman
ds.
K . H. K r o o n
G e r Lataster Rudolf
Meyer
prof. dr. M . Minnaert
Warschau herdenkt de getto-opstand T e W a r s c h a u , op de plaats waar de helden van het getto twintig j a a r geleden hun grootse strijd streden, wordt de opstand op sobere, m a a r plechtige wijze herdacht, van 1 8 tot 2 0 april. E r vindt een herdenkingsavond plaats in het Cultuurpaleis. Overlevende strijders en mensen, die hen hebben geholpen, zullen een onderscheiding ontvangen. E r wordt een gedenkplaat onthuld ter nagedachtenis van E m a nuel Ringelblum, die een nauwkeurig dagboek bijhield en een geheim archief aanlegde over alles, wat het leven in het getto betrof, waardoor wij voor een belangrijk deel de feiten kennen. N a a r Treblinka, waar de meeste bewoners van het W a r s c h a u e r getto zijn
vermoord en waar nu een monument wordt opgericht, wordt een stille tocht gehouden en een krans gelegd. E e n tentoonstelling, een album en enige boeken zijn gewijd aan het getto en aan de vernietiging van de Poolse Joden. E e n speciale postzegel verschijnt voor de twintigste gedenkdag van de opstand. F i l m s over de bezetting van Polen worden vertoond. Het vermaarde Joodse T h e a t e r o.l.v. Ida K a m i n s k a treedt driemaal op. Pers, radio en televisie besteden veel aandacht aan de plechtigheden en aan de aanleiding daartoe. I n de gehele wereld vinden in de tweede helft van april bijeenkomsten plaats, en wordt door middel van voordrachten, films en tentoonstellingen, de onvergankelijke heldendaad van het getto geëerd.
dr.
H. P h . Milikowski
E n n y Mols-de Leeuwe E . Muller-van
West
prof. dr. W . H. Nagel T h e o Olof A. van Ommeren-Averink drs.
L. C. Pont
prof. dr. J . Presser prof. dr. A. J . R a s k e r J.
Slagter
drs.
E. Tas
Matthijs Thea
Vermeulen
Vermeulen-Diepenbrock
R o b e r t de Vries T h e u n de Vries dr.
Victor E . van Vriesland
I. Zadoks
MONUMENT A U S C H W I T Z H e t b a t i g o v e r s c h o t v a n de a v o n d t e r e r e v a n d e g e t t o - s t r i j d e r s is b e s t e m d v o o r h e t i n t e r n a t i o n a l e m o n u m e n t , dat zal v e r r i j z e n op de p l a a t s v a n h e t v o o r m a l i g e k a m p A u s c h w i t z . Het wordt een eenvoudig en waardig gedenkteken, zonder afbeeldingen, m a a r met de n a a m v a n elk l a n d , d a t hier b u r g e r s v e r l o o r , in e e n s t e e n gegrift. T o t d e r e g e r i n g e n e n b u r g e r s v a n al deze l a n d e n is d a n ook e e n o p r o e p g e r i c h t o m b i j d r a g e n . N e d e r l a n d , dat te A u s c h w i t z z o v e l e d o d e n h e e f t t e b e t r e u r e n , m a g hierbij n i e t a c h t e r b l i j v e n . Stort een b e d r a g t . n . v . N e d e r l a n d s C o m i t é M o n u m e n t t e A u s c h w i t z , P o s t r e k e n i n g 1 5 7 0 0 0 .
Warschau
Opstand en bevrijding H e t lijken h e e l v e r s c h i l l e n d e z a k e n : d e van
de
1943,
opgesloten
toen
Warschauer
vrijwel o n b e k e n d
bevrijding
strijd
Joden
gebleven, en
v a n o n s l a n d , iets m e e r d a n
j a a r l a t e r . T o c h h e b b e n wij al deze j a r e n 4
mei,
aan
misschien
hen,
Toch
twee
vieren
waartoe
ook
zonder
het
te
stille m i j i u t e n
wij
op
hun
5
mei
weten,
lang;,
onze
heldendaad
zo
moet
worden
het
gedaan
blijven.
(en
mei als nationale
dat
Als
ook
gedacht. bijgedra-
er
gebeurt)
feestdag op de
pogingen
om
de
5de
achtergrond
te d r i n g e n en liefst t e s c h r a p p e n , d a n is d a t een
belediging
voor
de m o e d ,
de
als wij a a n p a p p e n
strijdbaar-
I n deze v a l s e v e r z o e n i n g , maak
past
het
onzalige
bevrijdingsdag, land
te
halen.
wier d a g e n ken,
om
deze v u i l e plan,
Duitse
En
dan
we
dat
Feldgrau
en
de
troepen
Het
allemaal
best
Feldwebel
en
de
Nederlands afgelopen
Auschwitz
maanden
de F e b r u a r i s t a k e r s
en a a n
de
die
bond-
g e n o t e n in a l l e delen v a n d e wereld, m e t zonder
uniform.
Zelfs
op
de
dodenherden-
king v a n de 4 d e m e i is dit j a a r een gewaagd, thodoxe
en
aanslag
n a a r het heette t e r w i l l e v a n de o r Joden;
alsof
niet
iedereen
weet,
dat
juist voor hen z a t e r d a g a v o n d de 4 d e m e i g e schikter Maar Den
uitkomt
wat
ons
vrijdag
de
volk heilig, i s , is dat
Men
houdt
niet
in niet
v a n goede t r a d i t i e s , a l s deze u i t d r u k k e n :
niet
vergeten
ons
en w a a k z a a m
laten
verslonzen:
daar blijven.
Men
wil
vergeten,
onze
gevoelens
laten
dat
dan
verzoening
zijn.
zou
„Generalbereinigung".
Alsof
de
zovelen
van
van
de
wij m e t
genoten
schouw-
onzen
de dood w e r d . D i t
tijdens een grote d e m o n s t r a t i e te toen
bloemen-
Hollandse
een
onafzienbare
getuigden:
wij
willen
het
gebeurde
Amsterdam, schare
land-
geen
Duitse
t r o e p e n m e e r in ons l a n d . E n z o i e m a n d , d a n spreken
wij h i e r met k e n n i s
van
zaken.
3de!
blijkbaar
graag
Haag.
dan
voorportaal
voor
in
in aan
vredespelgrims
burg,
standen,
zuil
heeft
gebracht
bij de
ons
SS-teken
Comité
hulde
hulde
die n a a s t
het
arm.
g e n o t e n , l e v e n d e n en d o d e n . D a n ook h e n ,
ma-
generaals
uit het v e r r e J a p a n . H e t b r a c h t een
men
ons
vinden:
heid en o f f e r v a a r d i g h e i d v a n d u i z e n d e n l a n d verloochent
de
in
regeerders,
met het h a k e n k r u i s in de la en het
de
voor
gjeteld zijn, ons nog wijs te
dat
onder hun
schoon-
vlak
durven
er iets
verzoend
O p 4 mei gedenken wij, zoals altijd, met de gehele Nederlandse bevolking de doden uit de tweede wereldoorlog. T e Amsterdam legt het Nederlands Auschwitz Comité bloemen bij het Nationaal M o n u ment. W i j roepen allen op om in stilte mee naar de D a m te trekken. Verzamelen: van 18.15 tot 1 8 . 3 0 op de Nasaukade, tussen Bosboom Toussaint- en K i n k e r straat. Vertrek: 1 8 . 3 0 uur. 2 0 uur: twee minuten stilte; plechtigheid op de D a m ; défilé langs het Nationale Monument.
met
o f m e n een L a g e s k a n v e r g e t e n of v e r g e v e n .
gen. En
wordt,
de
bevrijding,
heeft
of „ b e r e i n i g t "
de o u d e m i s d a d i g e r s in een n i e u w p a k j e , a l s -
op
4
Hirosjima Budel
in twee
Dodenherdenking mei
Amchwitz
E l d e r s i n dit b l a d v y i d t U d e o p r o e p v a n het Internationaal
Wie
niet
blind is voor de g e b e u r t e n i s s e n v a n de
laat-
ste
geen
Toen
enige
jaren
geen
stand
kwam
met
paald
werd,
dat
kwart
Auschwitz Duitse
Auschwitz
eeuw meer,
b a s i s in
weet: dat
Comité.
Blechhammer en I.G.-Farben
geen wil
Hirosjima,
zeggen:
ook
Budel.
arbeiders Z o ziem wij 4
en 5 m e i
tegemoet.
een
uitbetaald in
het
ERECONCERT
onder auspiciën van het Nederlands Auschwitz Comité en mede onder auspiciën van het Schilderkunstig genootschap Pulchri Studio en de vereniging Haagsche Kunstkring. op dinsdag 2 3 april in Pulchri Studio, Lange Voorhout 15, D e n Haag. Aanvang 8 uur. Belangloze medewerking verlenen: D e vermaarde Poolse pianiste
Regina Smendzianka Voordracht
Albert Vogel
bleven
werken
diegenen,
gewerkt
genoemd)
Het
motief
dat
in
op
grond
van
oud-gevangenen
door
het
Auschwitz
steeds
fel
Het
Comité
Nederlands
daarom
ook
van
hammers en e r
voor
werden
zige naar
de T r e u h a n d
Vorig) j a a r van
een
werd
waarvan de
bezit
duidelijk
van
waren,
Schiedsgericht
het
de
oprichten
Heydebreck-
secretariaat 23
bleek
dokumenten,
d a t het
Toegangsprijs ƒ 2 . — . Plaatsbespreken bij: Pulchri, L a n g e Voorhout 15 V a n 1 0 — 1 2 uur en van 1 4 — 17 uur Zaterdag 2 0 , maandag 2 2 en dinsdag 2 3 april en a a n de zaal.
king
plaats
van
de
Treuhand
a/M
Hier en
werden
men
waar
heeft
zo het
wendde
en
bespre-
vertegenwoordigers
oud-gevangenen, aanwezig
men
die
C o m i t é zich tot
Frankfort
vond
ge-
Amsterdam
op korte t e r m i j n bereikte, d a t er e e n
D e baten van deze avond zijn bestemd voor het Auschwitz iMonument.
aanweprotesten
het
overleg
enige
in
bijeengeroepen
tot
Jekerstraat
gemeenschappelijk
het
heeft
oud-Blech-
door
Aktiecomité
Blechhammer
in
Comité
getekende
besloten
vestigd
in
vele
gezonden.
speciaal is
Dit
van
Internationale
besprekingen
oud-gevangenen
men
bestreden.
malen
verschillende
een
dat
Blechhammer
Auschwitz
verschillende
die
hadden,
uitspraken
werd
Door
Sem Dresden
dwang-
hun
nu
o.l.v,
Spreker:
was,
be-
gewerkt z o u zijn
(Zuid).
Broekarts
bezigde
tot
waarin
vroegere voor
verdrag
uitgesloten.
accoord
niet voor de I G - F a r b e n
Symphonisch Kamerorkest D.
de
Blechhammer
in het
hiervoor
v o o r de strijders van het g e t t o van W a r s c h a u
aan
worden,
kamp
(alhoewel
het
IG-Farben,
vergoeding
zou
vergoeding
geleden de
IG-Farben
en
waren
bepaalde
toezeggingen
dan
hoop
ook
dat
gedaan
binnenkort
d e g e n e n , die zich a a n g e m e l d h e b b e n , een o p roep zullen o n t v a n g e n , zullen
kunnen
ganser
harte
worden.
waarbij
verdedigen. dat
daarbij
Wij recht
zij h u n
zaak
hopen
van
gedaan
zal
Vredesmars
Hirosjima-Amsterdam
Van Hirosjima via Auschwitz naar
T e r begroeting v a n d e v i e r J a p a n s e v r e d e s p e l g r i m s t e A u s c h w i t z , w a a r teij e e n belangrijk namen
in de plechtigheid
op 2 7 januari,
heeft
het Int. Auschwitz
Comité
aandeel
de volgende
Amsterdam
bood-
schap opgesteld:
Broeders en zusters, O p de v e r j a a r d a g v a n d e bevrijding v a n het c o n c e n t r a t i e k a m p A u s c h w i t z , de v e r s c h r i k k e l i j k e m a r t e l p l a a t s v a n m e n s e n , h e t k a m p , w a a r m i l j o e n e n v r o u w e n , k i n d e r e n e n m a n n e n uit heel E u r o p a o m k w a m e n , b e g r o e t e n wij d e p e l g r i m s v a n d e H i r o s j i m a - A u s c h w i t z - v r e d e s m a r s , d i e o m U w e n t wil n a a r o n s toe k w a m e n . W i j o v e r l e v e n d e n , die n u o v e r d e gehele wereld v e r s p r e i d zijn, wij die w o r d e n v e r t e g e n w o o r d i g d door h e t I n t e r n a t i o n a l e A u s c h w i t z C o m i t é , wij o u d - g e v a n g e n e n , w e d u w e n , zoons e n d o c h t e r s v a n h i e r v e r m o o r d e m e n s e n , wij z e n d e n U , broeders e n z u s t e r s , o n z e i n n i g s t e groet m e t o n z e o p r e c h t e vredeswensen. H e t treffende initiatief v a n de H i r o s j i m a - A u s c h w i t z v r e d e s m a r s is voor o n s e e n reden tot d a n k , d a a r de lijfelijke v e r b i n d i n g v a n d e t w e e p l a a t s e n h e t beste d e e e n h e i d v a n o n z e d o e l e i n d e n s y m boliseert: v r e d e . E n tegelijkertijd zijn H i r o s j i m a e n A u s c h w i t z s y m b o l e n g e w o r d e n v a n w r e e d h e i d en m a s s a v e r d e l g i n g ofwel s y m b o l e n v a n d e m a r t e l g a n g v a n d u i z e n d e n o n s c h u l d i g e n , v o o r a l l e mensen ter wereld.
N a 2 7 l a n d e n g e p a s s e e r d te zijn k w a m e n Nichiko Sato, Y u z o K a t o , Shingo K a j i m u r a . e n T o m o c h i r o Y a m a z a k i , de v i e r J a p a n n e r s , die de H i r o s j i m a - A u s c h w i t z - m a r s m a k e n o p 2 6 m a a r t i n o n s l a n d a a n . O n s c o m i t é stelde er n a t u u r l i j k e e n e e r i n h e n t e o n t v a n g e n en te begeleiden Twee maanden na hun a a n k o m s t te A u s c h w i t z , w a a r zij d e e l n a m e n a a n de p l e c h t i g h e i d ( z i e de v e r k l a r i n g in dit n u m m e r ) , k r e g e n zij g e l e g e n h e i d de N e d e r l a n d s e pers te w o o r d t e s t a a n . „ W i j v o e l e n o n s v e r a n t w o o r d e l i j k " , zei de eerwaarde Sato, „mijn generatie heeft d e misstap begaan, die zich nooit meer m a g herhalen."
W i j z e n d e n e e n o p r o e p uit v a n d e s l a c h t o f f e r s , d i e i n Auschwitz, e n H i r o s j i m a zijn g e v a l l e n . W i j v e r h e f f e n o n z e s t e m n a m e n s h e n , die o n s h u n l a a t s t e w i l o p d r o e g e n , n.1. de b o o d s c h a p v a n v r e d e en v r i e n d s c h a p .
D e groep vertegenwoordigt de J a p a n s e R a a d tegen Kernoorlog, een ware m a s s a - o r g a n i s a tie e n de R a a d v a n G e l o v i g e n v o o r de V r e de, is o p 6 f e b r u a r i 1 9 6 2 uit J a p a n v e r t r o k k e n e n heeft 5 6 . 0 0 0 k m a f g e l e g d .
W i j z u l l e n onze w e k r o e p n i e t s t a k e n , z p l a n g de m e n s e n i n g e v a a r v a n e e n n i e u w e oorlog v e r k e r e n , z o l a n g p o g i n g e n tot v e r o v e r i n g e n r a s s e n d i s c r i m i n a t i e n i e t zijn verijdeld e n t o t d a t de k r a c h t e n v a n oorlog e n v e r n i e t i g i n g h e t h e b b e n a f g e l e g d t e g e n de w i l v a n m i l j o e n e n m e n s e n i n de wereld. T o t het e i n d e d e r d a g e n z u l l e n wij d e s l a c h t o f f e r s v a n H i r o s j i m a e n A u s c h w i t z g e d e n k e n a l s d e g e t u i g e n v a n de vreselijkste m i s d a d e n i n d e w e r e l d g e s c h i e d e n i s e n a l s e e n w a a r s c h u w i n g : a a n a l l e v o l k e n t e g e n h e t g e v a a r . W i j zijn h i e r t o e g e r e c h t i g d a l s g e t u i g e n v a n d e w r e e d s t e m i s d a d e n d e r wereldgeschiedenis.
I n elke h o o f d s t a d , w a a r zij l a n g s k o m e n , o v e r h a n d i g e n zij a a n d e b u r g e m e e s t e r e e n boodschap v a n de burgemeester v a n H i r o s j i m a . D i t is ook te A m s t e r d a m gebeurd. Zij w i s s e l d e n h i e r ook v a n g e d a c h t e n m e t A m sterdamse arbeiders en jeugd en zagen o.m. de film „ D e o v e r v a l " .
W i j doen e e n beroep op h e n , d i e v e r a n t w o o r d e l i j k
zijn v o o r de t o e k o m s t d e r w e r e l d :
Jaarlijkse bijdrage
L a a t de m e n s e n z o n d e r v r e e s e n o n g e r u s t h e i d l e v e n Z e t de k e r n p r o e v e n s t o p H e l p t de m e n s e n e e n n i e u w tijdperk, e e n tijdperk v a n v r e d e b i n n e n t e g a a n D e n k t niet m e e r a a n o o r l o g a l s m i d d e l t e r o p l o s s i n g v a n i n t e r n a t i o n a l e c o n f l i c t e n Straft oorlogsmisdadigers en oorlogsophitsers W i j r i c h t e n o n s tot a l l e v o l k e n d e r a a r d e : L u i s t e r t n a a r o n s , o p d a t U n i e t zult lijden zoals w i j ; H i r o s j i m a voorkomen!
e n A u s c h w i t z m o g e n nooit
Auschwitz, 2 7 jan. 1 9 6 3
Internationaal Auschwitz
Wanneer het u ernst is Senatoren... Schadeloosstelling
aan
nazi-slachtoffers
meer
Comité
v a n o n z e h o o f d e i s e n is d a a r e n t e g e n d e u i t betaling op basis v a n het B E . G . o m toch v o o r w a t N e d e r l a n d betreft d e joodse b e v o l k i n g s g r o e p niet blijvend tot t w e e d e r a n g s - b u r gers te b e s t e m p e l e n . H e t m a g gerust gezegd w o r d e n , d a t h e t juist d e joodse b e v o l k i n g s g r o e p is m e t h a a r e n o r m verlies a a n f a m i l i e , die in de r e g e l i n g v a n d e o v e r e e n k o m s t h e t g r o o t s t e n a d e e l heeft. H e t zijn steeds zij d i e in e l k e s i t u a t i e n a a r d e a c h t e r g r o n d zijn verbannen. Neem onze terugkeer i n N e d e r l a n d en o n z e o n t v a n g s t e n vergelijk deze e e n s m e t h o e m e n de o u d n . s . b . - e r s b e h a n deld heeft toen ze uit de k a m p e n t e r u g k w a men.
D o o r e e n m i s v e r s t a n d is in o n s v o r i g blad ons girobiljet niet bijgevoegd. Inmiddels heeft een g r o o t deel v a n o n z e t r o u w e v r i e n den de w e g n a a r de g i r o d i e n s t gevonden. T o c h zijn e r o n d e r u n o g z e e r v e l e n , d i e v e r stek h e b b e n l a t e n g a a n . T o t d e z e n r i c h t e n wij een d r i n g e n d v e r z o e k z i c h d e m o e i t e te n e m e n , n o g h e d e n o n s het t o e g e d a c h t e b e d r a g o v e r te m a k e n . In v e r b a n d m e t de g r o t e i n s p a n n i n g , d i e wij ons getroosten o m de 20ste herdenking v a n de o p s t a n d v a n h e t G e t t o v a n W a r s c h a u i n de a l g e m e n e b e l a n g s t e l l i n g te p l a a t s e n , v r a g e n wij u w e x t r a o n d e r s t e u n i n g . G e e f s t e r s e n g e v e r s , v r i e n d e n , wij r e k e n e n op u. Ons giro-nummer is nog steeds 2 9 3 0 8 7 . B i j v o o r b a a t mijn h a r t e l i j k e d a n k .
Waalstraat
I. S T I B B E , 8, Amsterdam ( Z . ) , penningmeester
Om te onthouden N o g steeds zijn e r v r i e n d e n , die b i j d r a g e h j s t e n i n h u n bezit h e b b e n . T o e , s t u u r d e z e even a a n de penningmeester terug. D o o r e e n fout is h e t t e l e f o o n - n u m m e r v a n o n z e v o o r z i t t e r , o n j u i s t in o n s b l a d g e p l a a t s t . J Slagter, Valeriusstraat 2 4 0 , Amsterdam ( Z u i d ) . Telefoon 7 9 8 0 3 6 . 2
D e m o l e n d e r g e r u c h t e n is w e e r flink a a n het d r a a i e n . V o o r „ i e d e r w a t w i l s " zoals h e t in verkiezingsdagen gaat. D e n a z i - s l a c h t o f fers m o e t e n l e i d z a a m a a n z i e n h o e h u n b e l a n g e n e e n speelbal v o r m e n i n h e t politieke spel d e r partijen. D e r e d e n e r i n g v a n r e g e r i n g s z i j d e is n e t z o krom als die v a n de vertegenwoordigers der r e g e r i n g s p a r t i j e n . Zij p r o b e r e n o n s t o c h wijs te maken dat je beter e e n half ei kunt nemen d a n e e n lege d o p . „ 1 8 j a a r w a c h t e n is toch g e n o e g " r o e p e n de h e r e n i n k o o r J e zoudt t r a n e n in de o g e n krijgen a l s je niet w i s t d a t je m e t a a r t s h u i c h e l a a r s t e d o e n h a d . O p geen enkele wijze blijkt d a t zowel v a n N e d e r l a n d se a l s v a n D u i t s e zijde d e z a a k d e r s c h a d e loosstelling op d e e e r s t e p l a a t s staat. E e n
L a t e n wij e e n s n a g a a n w a a r a a n d e j o d e n die ziek uit de k a m p e n k w a m e n , w a r e n o v e r g e l e v e r d . D e g i j z e l a a r s e n d e slachtoffers v a n P u t t e n k o m e n in a a n m e r k i n g voor d e b u i t e n g e w o n e p e n s i o e n r a a d , m a a r de joden, die in feiten precies de zelfde soort v a n s l a c h t offers v a n h e t f a s c i s m e w a r e n , s t a a n o v e r a l buiten. E r g e r n o g . H e t is o n s bekend, d a t v e r z e t s m e n s e n , die d o o r geboorte jood w a r e n e n w a a r v a n d e a r r e s t a t i e niet duidelijk het v e r zet aanwees, NIET IN AANMERKING KWAMEN VOOR de Stichtings-uitkering. W i j h e b b e n a l s c o m i t é geijverd o m voor de s c h a d e l o o s s t e l l i n g h e t v o l l e pond t e v e r k r i j gen, uitgaande v a n de o p v a t t i n g , d a t d e B o n d s r e p u b l i e k h a a r b l o e d s c h u l d heeft te b e t a l e n e n geen recht heeft t e g e n e i s e n te s t e l len.
Verhuizen!! W i j verzoeken on vrienden, hun adreswijziging o o k a a n o n s s e c r e t a r i a a t d o o r te g e v e n ; d a t v o o r k o m t , d a t u o n s b l a d niet o n t vangt.
Tentoonstelling O p 2 5 april wordt in het Joods historisch Museum ( W a a g g e b o u w ) te Amsterdam een t e n t o o n s t e l l i n g g e o p e n d , gewijd a a n d e o p s t a n d in h e t G e t t o v a n W a r s c h a u . F o t o ' s b r e n g e n d e strijd v a n 2 0 j a a r geleden in beeld.