neder land s auschwitz comité
oktober
secr. e. neter, waterlooplein 4 8 ' amsterdam-c, postgiro
Den Haag en Auschwitz De verwoeste baar
deel
Zadkine's
van werk
stad de
Rotterdam nieuwe
overbodig
heeft
zijn
wereldhaven te noemen,
monument,
dat
is geworden. omdat
ook
reeds
Is
een
het
andere
onvervreemd-
iemand
met het
ingevallen
steden
gebombardeerd
monument? k a m p D a c h a u (welks b a r a k k e n tussen twee haakjes m i d d e n in het W i r t s c h a f t s w u n d e r n o g worden b e w o o n d ! ) . W i j lezen i n het D o r d rechts N i e u w s b l a d v a n 2 7 a u g j.1 dat d a a r „ t o e r i s t i s c h e s m a k e l o o s h e i d hoogtij v i e r t " ; bezoekers k r a s t e n zelfs h u n n a m e n in de w a n den v a n het c r e m a t o r i u m ! W i j k u n n e n ons indenken, dat m e n niet wil meehelpen dergelijke „toeristencentra" te s c h e p p e n . M a a r de t o e s t a n d te A u s c h w i t z is precies o m g e k e e r d . A u s c h w i t z is, n o g v o o r er een m o n u m e n t s t a a t , al e e n gewijde plek in P o l e n . D e bevrijding v a n het k a m p wordt in het gehele l a n d geregeld en a l g e m e e n h e r d a c h t . D e P o o l s e r e g e r i n g heeft het t e r r e i n van het k a m p z o r g v u l d i g in s t a n d g e h o u d e n , w a a r m e e al grote b e d r a g e n g e m o e i d w a r e n en verleent alle faciliteiten voor de o p r i c h ting v a n h e t m o n u m e n t . O n d e r deze o m s t a n digheden is een piëteitsvolle bejegening g e waarborgd. N u ja, m e n e n s o m m i g e n , A u s c h w i t z ligt in P o l e n e n vele P o o l s e b u r g e r s zijn e r v e r moord. E n zijn er d a n geen N e d e r l a n d e r s v e r m o o r d ? E v e n v e e l als F r a n s e n . D e F r a n s e regering echter heeft een belangrijke bijdrage toegezegd en de helft d a a r v a n a l gestort. O o k de regering v a n Oostenrijk heeft een toezegging g e d a a n .
Het
Internationale
Comité
W a a r o m moet N e d e r l a n d een o n g u n s t i g beeld
geven?
cumenten,
Een
van
de
die t e A u s c h w i t z w o r d e n
is e e n berekening,
voor-
schokkendste
do-
bewaard,
hoeveel winst de S.S
u»t
de k a m p b e w o n e r s sloeg. M e n k a n niet op de penning
nauwkeurig
oogst van
door meer
de
schatten
Nederlandse
het dan
vrijwel
hoeveel fiscus
gelijktijdig
100.000
burgers.
succes-
heeft
ge-
overlijden Ook
niet,
welk e e n b e d r a g a a n gehele v e r m o g e n s in d e schatkist
vloeide,
doordat
ook alle e r f g e n a m e n
met
waren
de
W i j h e b b e n nooit gehoord, d a t enige van
financiën
was
bezwaard
hem
en
van
zijn
piëteit
beduidende
te
zich
door
deze
heeft
gevoeld.
collega's
een
weigeren,
fractie
van
erflaters
„geliquideerd". minister
belastingaanPast
het
eenvoudige
die slechts die a a n w a s
een
dan daad on-
zou
ver-
de
stille
gen? Of
wenst
de
Nederlandse
regering
heeft
maakt van
van
tionale het
uitwerken
en
de
werk
te
van zeer
met
de
van
echter in de
moeten voor
de een
Er is nodig:
monument
n.l.
de
bouw
zelf
worden gebeu-
het
Comité
kan
Daarom
wekken
monument wijzen Meer
over
f
1.5
voor
het
beschikken.
mogelijk
wij
allen
het plan
bekend op
de dan
Nederlandse plicht
het
en dit kan slechts
als
geld.
van is nu
maanden
het
Franfrancs
Ook
geld
bestellingen
millioen
te
helft
gekomen. meer
komende
gedaan
de
regering
toezegging
ver-
100.000
bedrag.
Oostenrijkse
hel
zijn,
betreft,
overgemaakt,
zoveel
van inkomsten.
heeft
toegezegde
voor ontwerp
hoog
de laatste
ren,
Auschwitz.
het
de
se regering
van
interna-
dat de uitgaven
reeds
veel
zaken
het
voorbereiding
geleken
ge-
van
voor
monument
blijkt,
nog
verslag
de stand
Het
Wat
Auschwitz
een
het fonds
de
siebelasting O p h e t g r a f v a n de m i ü i o e n e n , . die in A u s c h witz en a n d e r e k a m p e n o m k w a m e n , k a n m e n g e e n r o z e n m e e r p l a n t e n , geen g r a f s t e e n ot k r u i s o p r i c h t e n . H u n a s is v e r w a a i d , h u n resten zijn e r g e n s in kuilen v e r g a a n . D e s te d r i n g e n d e r m o e t het a p p è l k l i n k e n : wie als beesten zijn a f g e s l a c h t , d i e n e n eens te m e e r a l s m e n s e n te w o r d e n geëerd n a h u n dood E r is wel gezegd, d a t w a a r d i g h e r d e n k e n in N e d e r l a n d m o e i t e kost. W i j z o u d e n z e g g e n : de o v e r h e i d geeft het slechte voorbeeld Wal is er g e d a a n o m d e z a a l te b e h o u d e n in hotel D e W e r e l d t e W a g e n i n g e n , w a a r in m e i ' 4 5 de D u i t s e c a p i t u l a t i e w e r d o n d e r t e k e n d ? D e ze b r a c h t i m m e r s h e t einde v a n de n a c h t m e r r i e , zodat allen, die n o g niet o n d e r H i t i e r s l a a r s w a r e n verbrijzeld, h e r a d e m d e n H e t n a g e s l a c h t heeft er recht op die p l a a t s o n g e schonden terug te vinden. M i s s c h i e n , zo z a l een o p r e c h t bewogen m e n s zeggen, m i s s c h i e n v r e e s t d e regering, dat een m o n u m e n t en h e r d e n k i n g s p l a a t s te Auschwitz e v e n z o z o u w o r d e n b e s m e u r d als t h a n s g e schiedt in het m u s e u m v a n het c o n c e n t r a t i e -
293087
Hoe staat het
zijne D e r e g e r i n g heeft e c h t e r geweigerd bij te d r a g e n in de kosten v a n het A u s c h w i t z - m o n u m e n t , o n d e r het m o m , dat e r ook niets voor „ a n a l o g e " gedenktekens w e r d gegeven. Bes t a a n die d a n ? Is e r iets te vergelijken met de g r o o t s t e m a s s a m o o r d uit de geschiedenis, op c y n i s c h e „ w e t e n s c h a p p e l i j k e " wijze b e g a a n en w a a r a a n bijna de helft v a n de N e d e r l a n d se v e r l i e z e n in deze oorlog is te w i j t e n ? W a t moet m e n d e n k e n v a n de werkelijke gevoelens v a n r e g e e r d e r s , die a a n zelf uitged a c h t e „ v e r p l i c h t i n g e n " en „ v e r a n t w o o r d e l i j k h e i d " j e g e n s v e r verwijderde en nauwelijks o p g e s p o o r d e b e v o l k i n g e n z w a a r tillen, m a a r met eens omzien naar de zwaarwegende plicht t e g e n o v e r h u n eigen levende en b e n a deelde b u r g e r s ? Niet m i n d e r z w a a r weegt d c v e r p l i c h t i n g de n a g e d a c h t e n i s te e r e n v a n wie de h o o g s t e tol h e b b e n m o e t e n b e t a l e n voor de n a z i - o v e r v a l op ons l a n d . D a t geen i n t e r n a t i o n a a l l i c h a a m h i e r druk k a n uitoefenen o n t h e f t n i e m a n d , ook g e e n regering, v a n deze m o r e l e p l i c h t . W i j z o u d e n z e g g e n : hier behoort het g e w e t e n te spreken. Het geweten v a n elke N e d e r l a n d s e b u r g e r , zeker, m a a r v o o r alles d a t v a n de regering, die n a m e n s het gehele l a n d optreedt. L a a t m e n n u niet k o m e n m e t het a r g u m e n t , d a t er een n a t i o n a a l m o n u m e n t b e s t a a t en A u s c h w i t z v e r weg is. B r i t s e e n A m e r i k a a n s e m i l i t a i r e n , die h i e r s n e u v e l d e n , liggen o.a. in M a r g r a t e n b e g r a v e n en h u n g r a f wordt ond e r h o u d e n . D a t is goed. E e n N e d e r l a n d e r , die o n l a n g s de G e o r g i s c h e h o o f d s t a d T b i l i s i bezocht, w e r d a a n g e s p r o k e n door e e n G e o r g i ë r , die v r c e g n a a r het j^raf v a n zijn op T t n e l gesneuvelde landgenoten en gerust gesteld werd door de rode rozen, die d a a r bloeien. Z o h o o r t het ook.
1962
te maken behoefte ooit
en aan
dient
regering
in deze
op,
aan
te worden
de haar herin-
nerd. Het
Nederlandse
ment
te
ieders
bijdrage.
De tijd op
postrekening
witz z a l
M o n u m e n t te A u s c h w i t z ,
Keizersgracht
opdat wij nooit vergeten e n k a n zij n i e t d e l e n i n d e
nooit meer Auschwitz!
roep
bijdrage
dringt!
157000. 609,
Uw
Monuverwacht
v e r m a n i n g niet, die het m o n u m e n t v a n A u s c h zijn
Stort
Comité
Auschwitz
Amsterdam-C.
Schadeloosstelling Onderstaande brief w e r d aan de minister-president g e z o n d e n :
21 augustus
1962
E v e n e e n s is bij h e r h a l i n g v e r z o c h t o m p u b l i c a t i e v a n het r a p p o r t v a n d e c o m m i s s i e - D r e e s R e e d s is het r u i m z e v e n t i e n j a a r geleden, dat de oorlog is b e ë i n d i g d e n n o g steeds w a c h t e n de n a z i - s l a c h t o f f e r s op e e n redelijke vergoeding I n m i d d e l s zijn reeds z e e r v e l e n g e s t o r v e n en t e k e n e n wijzen e r o p d a t d i t n u i n v e r s n e l d t e m p o zal d o o r g a a n , gezien het r a p p o r t v a n het Int. G e n e e s k u n d i g C o n g r e s in j u n i 1 9 6 1 te P a r i j s . D e a a n w e z i g e n v e r z o e k e n de b e t r e f f e n d e m i nister een d e l e g a t i e v a n b e l a n g h e b b e n d e n te willen o n t v a n g e n .
Aan Zijne Excellentie Prof. dr. J. E. de Quay Minister-President 's GRAVENHAGE
Excellentie,
En v e r d e r
....
Het
Auschwitz
„Nederlands
Comité
heeft z i c h , o v e r e e n k o m s t i g de w e n s v a n
Het Nederlands Auschwitz Comité, in vergadering op 20 augustus 1962 bijeen, heeft kennis genomen van de gepubliceerde kritiek der bijzondere Kamercommissie op het ontw er p-ov er eenkomst met West-Duitsland, betreffende o.a. de schadeloosstelling aan nazi-slachtoffers. Het Ned. Auschwitz Comité spreekt zijn teleurstelling er over uit, dat het als groep van belanghebbenden in deze niet is gehoord noch om advies is gevraagd. Het Ned. Auschwitz Comité staat op het standpunt dat de Bondsrepubliek haar schuld aan de slachtoffers heeft te voldoen, zonder daar zakelijke transacties aan te verbinden. Dat de uitbetaling aan de slachtoffers moet plaats vinden op de basis van het Duitse Bundesentschadigungsgesetz (B.E.G.); dat de uitbetaling nog dit' jaar moet plaats vinden en dat de Nederlandse regering de verantwoording voor deze uitbetaling op zich dient te nemen, ongeacht of de overeenkomst met West-Duitsland tot stand komt, aangezien het aantal slachtoffers van jaar tot jaar door sterfte afneemt. Het Ned. Auschwitz Comité neemt het standpunt in, dat openbaarheid in deze zaak van beslissend belang is. Met verschuldigde eerbied namens het Ned. Auschwitz Comité ƒ. Slagter
Schadeloosstelling geen gunst maar recht , , S c h a d e l o o s s t e l l i n g is geen g u n s t , m a a r e e n r e c h t " , aldus d e h e e r v a n A r e n d op de p r o t e s t v e r g a d e r i n g , die het N e d e r l a n d s A u s c h w i t z C o m i t é o p 2 4 s e p t e m b e r te A m s t e r d a m in B e l l e v u e h a d belegd. H i j o n d e r s t r e e p t e d a a r m e e de w o o r d e n v a n d e inleider J o s S l a g t e r , die h e r h a a l d e , h e t is bloedgeld; m e n k a n h e t leed niet b e t a l e n . I n zijn inleiding zeide d e z e , d a t wij g e e n v e r schil willen z i e n g e m a a k t t u s s e n h e n die in Duitsland (en P o l e n ) of V u g h t hebben gezeten, t u s s e n v e r z e t s s t r i j d e r s e n J o o d s e n a z i s l a c h t o f f e r s . Hij c i t e e r d e m i n i s t e r L u n s , di= in de K a m e r heeft verklaard: „Duitsland dient zijn b e t a l i n g e n te zien m e t op de a c h t e r g r o n d het onnoemelijke l e e d . " Algemeen oordeelde de m e e r d a n honderd a a n w e z i g e n , dat e r a c t i e g e v o e r d m o e t w o r den: wij stellen het recht d a a r b i j v ó ó r het geld. E e n t i e n t a l sprekers m e n g d e z i c h i n de discussie, w a a r v o o r s t e l l e n te h o r e n w a r e n o m een grote bijeenkomst t e h o u d e n van r e c h t h e b b e n d e n o p s c h a d e l o o s s t e l l i n g in het gehele l a n d , t e z a m e n m e t a l l e o r g a n i s a t i e s , die n a m e n s deze m e n s e n o p t r e d e n e n o m de resolutie, die hierbij w o r d t a f g e d r u k t , op g r o te s c h a a l t e r o n d e r t e k e n i n g a a n zoveel m o gelijlc mensen v o o r te l e g g e n . Men betuigde instemming met de resolutie en m e t de opwekking v a n d e v o o r z i t s t e r , m e v r o u w F u r t h , d a t m e n zich z o u i n s p a n n e n n a bijna 1 8 j a a r w a c h t e n , zijn r e c h t te k r i j gen.
(voorzitter)
Resolutie T o e g e z o n d e n a a n de M i n i s t e r - P r e s i d e n t , m i nisters en leden v a n de E e r s t e en T w e e d e K a m e r der S t a t e n - G e n e r a a l te 's G r a v e n h a g e . D e a a n w e z i g e n o p de o p e n b a r e - v e r g a d e r i n g op 2 4 s e p t e m b e r 1 9 6 2 in het g e b o u w B e l l e vue te A m s t e r d a m , belegd door het N e d e r landse A u s c h w i t z C o m i t é , verzoekt u w beleefde a a n d a c h t v o o r het v o l g e n d e : 1. D a t de u i t b e t a l i n g a a n de n a z i - s l a c h t o f f e r s n o g dit j a a r z a l p l a a t s v i n d e n o n g e a c h t of de o v e r e e n k o m s t m e t de B o n d s r e p u b l i e k wordt goedgekeurd. 2 . D a t d e u i t b e t a l i n g z a l p l a a t s v i n d e n op d e b a s i s v a n het B . E . G . , d a a r ook de D u i t s e s l a c h t o f f e r s op deze b a s i s zijn u i t b e t a a l d . 3 . D a t e v e n e e n s de u i t b e t a l i n g a a n de v e r z e t s m e n s e n en o u d - g e v a n g e n e n , aan de w e d u w e n en w e z e n , v a n hen die a l s s l a c h t offers v i e l e n v a n het N a z i - b a r b a r i s m e , z a l plaatsvinden. 4 . D a t het b e d r a g h i e r v o o r moet w o r d e n g e voteerd uit de R i j k s s c h a t k i s t , met het r e c h t tot t e r u g v o r d e r i n g n a de o n d e r t e k e n i n g v a n een v r e d e s v e r d r a g m e t D u i t s l a n d . Toelichting: I n de k r i n g e n v a n ons e n in die v a n de o u d v e r z e t s - o r g a n i s a t i e s heerst grote o n g e r u s t h e i d en o n t e v r e d e n h e i d o v e r de wijze w a a r o p deze z a a k d o o r de r e g e r i n g wordt getraineerd, reeds bij h e r h a l i n g is de r e g e r i n g vezocht o m o p e n b a a r m a k i n g v a n de o n d e r h a n d e l i n g e n o p d a t de b e l a n g h e b b e n d e n een inzicht krijgen o v e r h e t v e r l o o p v a n deze o n d e r h a n d e l i n g e n .
de v e r g a d e r i n g
van
24
belangen-organisaties
september,
gewend
om
tot tot
r u i m e r a c t i e te k o m e n voor s c h a d e l o o s stelling
van
nazi-slachtoffers.
Poolse kinderen
in ons land
H e t ligt zeker op de weg v a n ons c o m i t é v r i e n d s c h a p s b a n d e n t u s s e n de v o l k e r e n tot s t a n d te b r e n g e n of te v e r s t e v i g e n . H e t beste m i d d e l h i e r t o e is bezoeken af te leggen o v e r e n w e e r . W i e d a a r het m e e s t v o o r in a a n m e r k i n g k o m t is de j e u g d . Zij zijn de n i e u w e b u r g e r s die begrip v o o r e i k a a r s inzicht m o e t e n leren. O n s c o m i t é heeft d a a r o m het initiatief g e nomen een tiental Poolse kinderen v a n ouders die in de k a m p e n zijn geweest, n a a r o n s l a n d uit te n o d i g e n . D a n k zij d e m e d e w e r k i n g , die wij v a n regeringszijde m o c h t e n o n t v a n gen, is o n s d a t ook gelukt. V o o r het eerst in de g e s c h i e d e n i s v a n o n s l a n d is zo e e n g r o e p k i n d e r e n in o n s m o o i e l a n d g e a r r i v e e r d . M e t b l o e m e n en s n o e p w e r d e n zij op S c h i p h o l o n t v a n g e n o m d a a r n a n o g e v e n officieel in de s p e e l t u i n v e r e n i g i n g „ T r a n s v a a l " te w o r den v e r w e l k o m t . H u n e e r s t e h a n d e l i n g w a s b l o e m e n op te h a n g e n bij een g e d e n k p l a a t in de s p e e l t u i n , w a a r eens h o n d e r d e n joodse k i n d e r e n h e b b e n gespeeld, die niet m e e r zijn teruggekeerd. H e t is ondoenlijk een o v e r z i c h t te g e v e n v a n a l l e s w a t deze kleine m e n s j e s h e b b e n g e z i e n en beleefd. Z e k e r is d a t toen zij v i a S c h i p h o l ons l a n d v e r l i e t e n , zij b o o r d e v o l i n d r u k k e n w a r e n . H e t w a s de fijnste v a k a n t i e die zij ooit beleefd hebben. W i j zijn blij d a a r a a n te hebben meedegewerkt. Hartelijk dank, alle pleegouders en medewerk e r s , die h u n vrije tijd m e t e n z o n d e r a u t o ' s d a a r a a n hebben gegeven.
Herdenking
1963
N o g enige m a a n d e n s c h e i d e n ons v a n d e jaarlijkse h e r d e n k i n g s b i j e e n k o m s t e n in j a n u ari O n s c o m i t é z a l w e e r a l zijn k r a c h t e n i n s p a n n e n o m de h e r d e n k i n g 1 9 6 3 op w a a r dige wijze te d o e n p l a a t s v i n d e n . O o k n u w i l l e n wij ook weer m e t een s p e c i a a l h e r d e n k i n g s n u m m e r u i t k o m e n . H e t is juist dit l a a t s t e w a a r v o o r wij n u reeds bij o n z e z a k e n - v r i e n d e n a a n d a c h t v r a g e n . H o e groter het a a n t a l a d v e r t e n t i e s zal zijn hoe b e t e r v e r zorgd o n s h e r d e n k i n g s n u m m e r er uit zal zien. W i j v e r z o e k e n d a a r o m al o n z e v r i e n d e n z i c h in te s p a n n e n , dat zowel geld als a d v e r t e n ties n a a r o n s t o e k o m e n . O n z e v r i e n d e n in den H a a g en R o t t e r d a m k u n n e n n u eens b e wijzen of ook in deze steden v o l d o e n d e s y m p a t h i e is voor o n s w e r k .
A m a l i a I r e n e H a n z l u w n a is een b e k e n d e dichteres uit Silezië. H a a r gedicht is o p g e d r a g e n a a n d e n a g e d a c h t e n i s v a n d e v r o u w e n en m e i s j e s , die o m g e k o m e n zijn in de c o n c e n t r a t i e k a m p e n v a n H i t l e r - D u i t s l a n d . E e n p o s t h u m e hulde.
Ik heb jullie gezien, ik was bij jullie door
Amalia
Irene
Hanzluwna
Sol betekent zon Sol — is ook de naam van een Grieks meisje. Alle meisjes hier waren als bloemen als sterren voordat zij verwelkten en in de tuinen vol rook uitdoofden. D e geruite gevangenen-kleding is veranderd in vioolsnaren. D e muziek van verbrande jonge levens doofde uit.
D e k r a n t e n b e r i c h t e n v a n 1 3 en 1 4 sept. j.1. v e r m e l d e n de arrestaties v a n 4 nazi's. Onder hen bevinden zich de h o o f d c o m m i s s a r i s s e n v a n politie v a n H a m b u r g E c k e r t e n diens F r a n k f o r t e r c o l l e g a , K u h r . V e r d e r een f u n c t i o n a r i s v a n het g e m e e n t e b e s t u u r v a n F r a n k f o r t , P l a n t i u s en e e n zekere P e t c h . D e z e l a a t s t e heeft reeds b e k e n d e i g e n h a n d i g 6 a 7 d u i z e n d m e n s e n te h e b b e n v e r m o o r d ! ! T e s a m e n h e b ben deze „ h e r e n " , die bijna 1 8 j a a r n a de oorlog h o g e p o s ten bekleed h e b b e n , c i r c a 2 0 - d u i z e n d s l a c h t o f f e r s op h u n geweten. R e e d s m e e r m a l e n w e z e n wij i n publicaties e r o p , d a t h e t in W e s t - D u i t s l a n d ( n o g a l t i j d ) wemelt v a n n a z i ' s op h o g e r e g e r i n g s p o s t e n . Z i j w o r d e n nog steeds niet a l l e e n d o o r de r e g e r i n g geduld, m a a r v o o r a l b e w u s t g e h a n d h a a f d . D e D u i t s e r s zijn geschokt, door de b o v e n g e n o e m d e a r r e s t a t i e s . H e t is b l i j k b a a r n o g steeds: W i r h a b e n es n i c h t g e w u s s t . . . Hoe lang nog?
Geen Duitse soldaten in Budel Z o a l s U uit d e d a g b l a d p é r s heeft k u n n e n v e r n e m e n , bes t a a t het p l a n , o m D u i t s e l e g e r e e n h e d e n i n B u d e l ( N . B r . ) o n d e r t e b r e n g e n , en een gedeelte d a a r v a n p e r m a n e n t t e v e s t i g e n . Dit heeft geleid tot een s t r o o m v a n p r o t e s t e n , die a a n o n z e r e g e r i n g is v o o r g e l e g d , d o o r o . a . P r o f . D r . W . de B o e r , K o v a n Dijk, M a r g a M i n c o , P r o f . H . B r a n d t , P r o f . D r . D o n k e r s l o o t , P r o f . D r . S. D r e s d e n , D r . H . de L e e u w , en door n o g z e e r v e l e n . W i j die, m e e r d a n w i e ook, h e t g e d r u i s v a n de D u i t s e l a a r z e n , n o g in de o r e n klinkt, h e b b e n tot t a a k o n s bij d e z e p r o t e s t e n a a n t e s l u i t e n . W i j begrijpen, d a t N e d e r l a n d a l s N a t o - p a r t n e r , zijn v e r p l i c h t i n g n a k o m t , m a a r door ons g r o t e lijden o n d e r de D u i t s e r s , k u n n e n wij niet begrijpen, d a t d e z e n n u o n z e v r i e n d e n zijn g e w o r d e n ; l a t e n wij onze o g e n niet s l u i t e n v o o r d e werkelijkheid, w a n t ze zijn niet te v e r t r o u w e n , o n z e D u i t s e vriend e n . W i j , o u d - g e v a n g e n e n en n a b e s t a a n d e n , o n d e r s t e u n e n d a n ook b o v e n s t a a n d protest t e n v o l l e . O n z e s t e l l i n g n a m e is kort en duidelijk: geen D u i t s e s o l d a t e n in N e d e r l a n d , en geen H o l l a n d s e s o l d a t e n n a a r D u i t s l a n d .
Het schreien van Chopin's L E E D was doordringend. Sol heeft de ochtendstond van het leven uitgedoofd door het trillen van haar wenkbrauwen achter haar liepen bloemen en sterren duizend maal duizend. Mauthausen, Ravensbrück, Auschwitz, V a n a f die tijd heeft de as van de verbrande lichamen als glas onder de voetstappen, gekraakt. Het stoffelijk overschot is toevertrouwd a a n de wolken. heel hoog op het blauwachtige lint van de rook. Zij kwamen terug in het huis vanaf de plakkaten van de muur daarna heeft de dageraad ze veranderd in rode rozen. Ester.
J.
J e wilde nog slechts eenmaal je zoon zien m a a r de jongen legden ze in de vlammen en hij smolt in de rook.
Stibbe
Ons blad in 1963 E r bestaan plannen om ons blad v a n a f 1 9 6 3 regelmatiger te laten v e r s c h i j n e n . D e d a a r a a n v e r b o n d e n kosten m a k e n het e c h t e r nodig, o p n i e u w een b e r o e p te d o e n op de t a l rijke v r i e n d e n v a n het N e d . A u s c h w i t z - C o m i t é en zijn blad. H e t g a a t o m een b e d r a g v a n 5 0 0 0 g u l d e n . U k u n t U w s y m p a t h i e v o o r ons s t r e v e n e n ons b l a d d o e n blijken door een bijdrage voor dit doel o p o n s p o s t g i r o - n u m m e r 2 9 . 3 0 8 7 onder vermelding K R A N T 1 9 6 3 . V o o r U , z a k e n l i e d e n , n o g dit: o n s b l a d k o m t in zeer veel g e z i n n e n e n heeft d a a r d o o r een grote a d v e r t e n t i e - w a a r d e . D e e l o n s m e e of U bereid b e n t bij o n s t e a d v e r t e r e n , d a n k o m e n wij m e t U p r a t e n . W i e , o wie b e g i n t ?
J o u w lijk is gevallen Stiller dan het blad van een beukeboom. Nee. I k zal het nooit vergeten. Ik zal de laars nooit vergeten die jou dood sloeg. D e soldaten stapten door het vuur en achter hen zusters in rouwkledij Zij hingen doodsberichten op a a n de dove god in Mauthausen, Treblinka, Ravensbrück. Opent breed de poort voor de lijken M a a k t vlaggestokken van hun beenderen. D r a a g t vaandels mee van het bloed der lichamen en hangt ze in het rond. Nooit meer Mauthausen, Ravensbrück, Auschwitz in geen enkele plaats in de gehele wereld.
Een woord van dank H e t is mij een g e n o e g e n o m u als p e n n i n g m e e s t e r v a n o n s c o m i t é te b e d a n k e n voor u w m e d e l e v e n in het a f g e l o p e n j a a r . U i t de i n k o m s t e n blijkt n.1. d a t 1 9 6 2 e e n b e t e r j a a r is geweest d a n het v o r i g e . Ik spreek de h o o p uit d a t 1 9 6 3 n o g beter zal zijn, d a a r met het t o e n e m e n v a n de betekenis v a n ons c o m i t é ook de kosten stijgen. A a n h e n die niet a a n ons verzoek tot financiële bijdrage h e b b e n willen v o l d o e n , v r a a g ik o m 1 9 6 3 beter in te zetten. Ik verzoek o n z e v r i e n r den beleefd o m bij gelden d i e d o o r u b e s c h i k b a a r w o r d e n gesteld te v e r m e l d e n w a a r v o o r . H e t is n.1. in het a f g e l o p e n j a a r g e b e u r d dat ik i e m a n d a a n s c h r e e f o m zijn of h a a r vrijwillige bijdrage voor 1 9 6 2 te storten te h o r e n kreeg „ d a t h e b ik al g e d a a n " . E v e n op u w g i r o - o v e r d r a c h t v e r m e l d e n , w a a r v o o r u gestort hebt. E n n u kijken w a t 1 9 6 3 opbrengt.
E r zijn data en plaatsen die door de tijd niet uitgewist zullen worden 'uit het geheugen m a a r alleen aanraden waakzaam te zijn. D e Esters, Sole's en Marie's.
Nederlandse vertaling Eva Korper
Hoge politie-functionarissen in West-Duitsland gearresteerd
uit
het
Pools
P.S.
door
Ons
giro-nummer
is
29.30.87. J . Stibbe, W a a l s t r a a t 8, telef. 7 2 6 4 5 5
Amsterdam
(Z.).
HET
DUMPPALEIS
Mantels
Nieuwendijk 153, telefoon Nieuwendijk 7 1 , telefoon Kampervest
1,
248617 246248
Haarlem
De grootste zaak in Nederland op het gebied van
Export Bont
R E G E N - , S P O R T - en
Mantelcostuums
WERKKLEDING
Max Abram
H.H. Emigranten
naar Israël g e n i e t e n
bij a l h u n
aankopen
10°/
0
korting
CONFECTIEFABRIEK
, a r u ó o UW
PLATEN-LEVERANCIER
G r o o t s uitgebreide KARTHUIZERDWARSSTRAAT
7-9
collectie
opera-, operette-, dans en klassieke platen Altijd v o o r r a d i g g r o t e sortering
(bij de Lindengracht) TELEFOON
tt
Joodse
platen
247491
dealer van G A R R A R D en
Jan
motoren
wisselaars
Evertsenstraat
126
A m s t e r d a m , tel. 8 7 2 7 1
S.
SWART
Alles op het gebied
EERSTE AMSTERDAMSE CONFECTIEHUIS
van Televisie, Radio
Voor beter genre
herenkleding
tn electrische apparaten Nieuwendijk 147,
RAF Algemeen
Technisch
Telefoon
Bureau
RAFALOWITCH, Rijnstraat
158
Telefoon 7 1 3 5 9 7 - 7 9 2 0 6 7
Bezoekt onze geheel gemoderniseerde zaak
Gereedschappenhandel
Gebr. Tertaas
cz&lbert KLOVENIERSBURGWAL
V vindt er de nieuwste snufjes van
„idee
TEL.
1962" Oude Schans 73, Amsterdam Elke dag
Amsterdam-C. 241744
Tel.
24 90 61
Mantelpakken,
37125
-
Japonnen,
Jumpers,
Rokken.
Ook naar
VERKOOP van nieuwe fabrieksrest anten meubelen
JUWELIERSBEDRIJF Fa. VERKOOPHUIS
J- BIJL VAN
W O U S T R A A T 4 en 6 TEL.
737615
Bouwmeester en Gerrand
Heiligeweg 12, tel. 3 6 5 4 1 , Amsterdam-C.
RUIME
S O R T E R I N G J o o d s e b e d e l s in z i l v e r e n zilveren
menorah's
39
AMSTERDAM
goud
maat
Blomes,
11