MEDEDELINGENBLAD
Nederlands Auschwitz ComitĂŠ Secretariaat: E. Neter Waterlooplein 48' Amsterdam C. Postgiro 2 9 3 0 8 7
april 1961
Herdenking (Y/at
betekent
voor
In d e g e s c h i e d e n i s v a n i e d e r v o l k tekenen zich ingrijpende g e b e u r t e n i s s e n a f , die i n h e t b e w u s t z i j n blijven leven en ons op g e z e t t e t i j d e n d w i n g e n , op d e a f g e l e g d e w e g terug t e zien. Deze g e b e u r t e n i s sen v o r m e n de brug t u s s e n heden en verleden, en wijzen de k o m e n de g e n e r a t i e de weg n a a r de t o e k o m s t . D e 1 9 e a p r i l , d e e e r s t e dag van de o p s t a n d in h e t g h e t t o v a n W a r s c h a u , is zo'n g e b e u r t e n i s g e worden voor h e t J o o d s e volk. D e ze opstand is de belichaming van de strijd voor m e n s e l i j k e w a a r digheid, t e g e n vernedering, t e g e n marteling en rassenwaan. De o p s t a n d in h e t W a r s c h a u s e g h e t t o zowel a l s die in de d o d e n k a m p e n Treblinka en Sobidor zijn dus voor ons de g e l o u t e r d e u i t d r u k k i n g g e w o r d e n van h e t p r o t e s t van de m e n s tegen bestiale laagheid en lafheid, van het streven naar vooruitgang tegen geestelijke afstomping. E n j u i s t doordat de helden van de o p s t a n d van t e voren w i s t e n , dat h u n strijd g e e n k a n s op o v e r winning had en tevoren reeds verloren w a s , worden wij v o o r t durend gedwongen een antwoord t e g e v e n o p d e v r a g e n die r e e d s R i n g e l b l u m , de h i s t o r i c u s v a n h e t ghetto, gesteld heeft: Waarom heeft m e n zich niet verzet toen ernog 300.000 J o d e n in het g h e t t o w a r e n ? Waarom heeft men zich als s c h a p e n n a a r de s l a c h t b a n k l a t e n v o e r e n e n h e e f t m e n de v i j a n d g e m a k k e l i j k s p e l g e g e v e n ? Op d e ze en dergelijke v r age n geeft R i n gelblum slechts het antwoord: Dit alles is g e s c h i e d door de geniale p e r f i d i e van de vijand, door zijn duivels slimme plan van mislei-
ding en
Ghetto van
geruststelling.
In e e n tijd als de onze, w a a r i n h e t
ons de opstand
in het
Ghetto
N a z i - b e e s t o n s w e e r in z i j n v e l e g e d a a n t e n besluipt, w a a r in W e s t Duitsland de G l o b k e s de l a k e n s w e e r uitdelen, m o e t e n wij b e d a c h t z i j n op de n i e u w e g e v a r e n die o n s b e d r e i g e n . Al i s d e v o o r z i t t e r v a n het Jewish World Congress en The Jewish Agency, Nachum Goldmann, van mening dat Globke zich verdienstelijk gemaakt h e e f t bij d e r e g e l i n g v a n c l a i m s van Joden en daarom niet moet w o r d e n lastig gevallen, wij m o g e n h e t onmenselijke leed, door h e m e n de z i j n e n v e r o o r z a a k t , n o o i t vergeten. Wij moeten ons verzett e n t e g e n de s t e e d s v a k e r g e u i t e opvatting, dat de D u i t s e o o r l o g s misdaden slechts een uitvloeisel van de oorlogsvoering w a r e n . De
Warschau van
Warschau)
volkenmoord mag niet vergeten worden, hij m o e t als een w a a r schuwend voorbeeld aan de mensheid voorgehouden blijven. Het gevaar is niet geweken, z o lang nog E i c h m a n n s straffeloos rondlopen zelfs hoge posten b e z e t t e n in o u d e e n n i e u w e v a d e r landen. L a a t ons d a a r o m aan de o p s t a n d in h e t g h e t t o v a n W a r s c h a u d e n k e n , a a n h e n die o n s o g e n s c h i j n lijk hopeloze strijd s t r e d e n , m a a r v o o r o n s de o v e r w i n n i n g b e h a a l den. L a t e n wij uit h u n h e l d e n m o e d de k r a c h t p u t t e n o m w a a k z a a m t e blijven en t e s t r i j d e n voor een wereld zonder rassenhaat v e r volging en oorlog. L. F U K S
Herdenking van de OPSTAND WARSCHAUER GHETTO De gezamenlijke b e s t u r e n van h e t
Verder
verband
neelspelers van het Jiddische t h e -
van
Midden-
en
Oost-
zullen
twee
bekende
E u r o p e s e j o d e n in N e d e r l a n d e n de
ater
te
Joodse
voor
deze gelegenheid
Cultuur vereniging
Anski,
organiseren
op
Schi-
donderdag
Warschau,
die
speciaal
naar
Am-
sterdam komen, hun medewerking
1 3 a p r i l a . s . t e 8 . 1 5 u u r p r e c i e s in
v e r l e n e n . O o k m e v r o u w Edda
het
Foresterhuis,
falowitch
8-10
te Amsterdam,
kingsbijeenkomst stand
van
het
Sarphatistraat een
over
herdende
Ghetto
te
opWar-
schau. De h e r d e n k i n g s r e d e s
zullen
wor-
to-
Ra-
zal a a n d e z e a v o n d
me-
dewerken. Het
is
van
iedere
vanzelfspreken Jood
king s - b i j e e n k o m s t
de
deze bij
plicht
herdente
wonen
o m o p d e z e w i j z e de h e l d e n
van
den u i t g e s p r o k e n door de j o u r n a -
Warschau
list
g a v e n vooor de verdediging en e e r
Haag
de
heer
M.
Bleich
e n d o o r d r s . H.
uit Leiden.
uit
Den
Milikowski
t e e r e n , die h u n
van het Joodse volk. TOEGANG
VRIJ!
bloed
Een kunstverzameling gemaakt uit het Ghetto te Warschau wordt in Amsterdam tentoongesteld T o t d e h e r d e n k i n g v a n de h e l d haftige opstand van het Ghetto t e W a r s c h a u zal e e n kleine t e n toonstelling een bijdrage leveren: n a a s t d e d o c u m e n t a t i e o v e r de f e i t e n is h e t van b e t e k e n i s , o m t e zien, h o e dit g e b e u r e n door k u n s t e n a a r s is b e l e e f d e n v e r e e u w i g d . E e n a a n t a l P o o l s e k u n s t e n a a r s is door de o p s t a n d en h e t v e r z e t van het ghetto geïnspireerd tot teken i n g e n en p r e n t e n , die deels onder de onmiddellijke i n d r u k van h e t g e b e u r e n zelf zijn o n t s t a a n , deels o o k u i t d e h e r i n n e r i n g , u i t de o v e r p e i n z i n g e n zijn v e r r e z e n .
r e n in d e h a r t e n v a n d u i z e n d e n v o e l e n : h e t m e d e d o g e n m e t de dood en h e t lijden van de b e v o l king van h e t g h e t t o en de b e w o n dering en eerbied voor hun o n verzettelijkheid en hun moed. Het b e e l d , d a t wij v a n de o p s t a n d v a n h e t g h e t t o in o n s d r a g e n , k a n door de g e b e u r t e n i s s e n d e r P o o l s e k u n stenaars slechts worden verrijkt en verdiept.
Getuigenissen dus zowel als belijdenissen van een historische b e levenis.
Attentie!
J . H. C. J A F F É D i r . v/h J o o d s h i s t o r i s c h museum.
D e z e t e n t o o n s t e l l i n g is g e o i g a n i s e e r d d o o r het N e d e r l a n d s A u s c h w i t z Com i t é in s a m e n w e r k i n g met het J o o d s Historisch Museum. W i j wekken een ieder v a n u op deze t e n t o o n s t e l l i n g te bezoeken. H e t is de eerste keer dat deze g e ë x p o r t e e r d wordt in het b u i t e n l a n d .
W a t d e z e d o c u m e n t e n v o o r o n s in N e d e r l a n d — w i j , die d e f e b r u a r i s t a k i n g h e b b e n b e l e e f d — v a n zo g r o t e b e t e k e n i s d o e t zijn, i s h e t feit, dat deze k u n s t w e r k e n ons v e r d e r voeren dan de f e i t e l i j k h e d e n : de enkele d o c u m e n t a i r e f o t o ' s v a n de o p s t a n d d o e n o n s zien, wat e r i s g e b e u r d , m a a r d e z e g e tuigenissen van k u n s t e n a a r s doen ons de w e e r k l a n k van dit g e b e u -
E n i g e Poolse k u n s t e n a a r s waaronderR a f a ë l C h w o l e s en M a r e k O b e r l a e n d e r z u l l e n u zonodig toelichting g e v e n . D e o p e n i n g v a n de tentoonstelling is b e p a a l d op z o n d a g m i d d a g 1 6 a p r i l a . s . i n l i c h t i n g e n volgen zo snel mogelijk.
Globke en consorten naast Eichmann in de beklaagdenbank Wij w e t e n n i e t of h e t U v e r g a a t zoals ons. J e zou h a a s t misselijk worden van de „ p l a t o n i s c h e " l i e f d e s v e r k l a r i n g e n die t h a n s t e g e n o v e r de J o d e n w o r d t afgelegd. In hoorspelen, boeken, artikelen, films, f o r u m s e t c . e t c . s p r e e k t en s c h r i j f t m e n over h e t lijden der J o d e n , o v e r de m i l l i o e n e n verm o o r d e n , v r o u w e n en k i n d e r e n en v u l t u z e l f de r e s t m a a r in. Men k a n zich niet l o s m a k e n van de g e d a c h t e , dat dit een politiek s p e l l e t j e is, m e t als i n z e t „onze smart en rouw". K o r t geleden h o o r d e n wij een k e r k e r a a d s l i d zeggen, zo l a n g s zijn n e u s weg, dat wij aardig op weg waren rijk te worden. Hij b e d o e l d e d a a r m e e t e z e g g e n dat de schadevergoeding „ J o k o s " alle J o d e n t o t r i j k e n m a a k t e . De goede m a n had dit niet van zien zelf, m a a r van d o m i n e e zus of zo d i e d i t i n e e n k e r k e r a a d s bijeenkomst had gezegd. Het k w a m niet bij h e m op, dat alle v e r g o e d i n g e n in geld, de w o n d e n
n i e t k u n n e n h e l e n die g e s l a g e n zijn. D a t h e t m e t die v e r g o e d i n g e n n i e t alles r o z e g e u r en m a n e s c h i j n is è n d a t a c h t e r al d a t b o v e n g e noemde, andere f a c t o r e n een rol spelen. Het
proces
Eichmann
is op
komst
E r w o r d t g e r e d e t w i s t of h e t w e g halen van deze m a s s a - m o o r d e n a a r uit Argentinië wel j u i s t en v e r a n t w o o r d i s . Of I s r a ë l d a a r m e e geen f o u t m a a k t en of deze s c h u r k niet voor een Duitse rechtbank had m o e t e n s t a a n ? Over dit l a a t s t e valt nog wel e e n en ander te zeggen, gezien h e t feit dat er m a a r liefst duizend g e w e z e n n a z i - r e c h t e r s in de D u i t s e B o n d s Republiek nog steeds als rechters optreden. Neen, als er r e c h t g e s p r o k e n m o e t worden over de n a z i - m i s d a d i g e r s d a n m i e t d i t g e s c h i e d e n d o o r al die v o l k e r e n die d o o r de m i s d a d e n v a n d e n a z i ' s z i j n g e t r o f f e n e n in volle openbaarheid.
Bondskanselier Adenauer heeft tegenover journalisten verklaart, dat dit p r o c e s wel e e n s h e t p r e s tige van Duitsland kan schaden. Hij d r e i g d e z e l f s m e t m a a t r e g e len. Hoe is d a t n u mogelijk, zult U zich a f v r a g e n ? Zijn n a a s t e m e d e w e r k e r s e c h t e r zijn d o o d s b e nauwd voor de gevolgen van het proces Eichmann, Globke, Strauss, S c h r ö d e r , Heusinger e n Speidel en nog vele anderen n a z i - m i s d a d i g e r s die nu nog vrij rondlopen en vaak een hoge functie bezetten, v r e z e n h e t e r g s t e , als de zaak niet w o r d t g e t e m p e r d zij z i j n b e r e i d E i c h m a n n o p t e o f f e r e n , a l s zij m a a r van b e s t r a f f i n g vrij blijven. KRO-verslaggevers hebben zich e r z e l f v a n o v e r t u i g d d a t m e n in Israël m e t het prestige van het hedendaagse Duitsland rekening zal h o u d e n . D a t w i l in g o e d N e d e r l a n d s z e g gen, dat h e t p r o c e s op deze wijze een komedie dreigt te worden. Als dit proces niet de gehele staatkundige, politieke en economische achtergronden van het fascisme ontleedt heeft het voor de mensheid, maar weinig waarde. Als m e t het werkelijk m e e n t , m e t de b e s t r a f f i n g v a n de n a z i - m i s d a digers, dan zullen de V e r e n i g d e N a t i e s , in s a m e n w e r k i n g m e t a l l e aangesloten staatshoofden, alle o o r l o g s m i s d a d i g e r s die in d i v e r s e landen een herenleven leiden, m o e t e n a r r e s t e r e n , o p d a t zij e i n delijk hun g e r e c h t e s t r a f zullen ondergaan. JOS
SLAGTER
Wie gaat er mee naar Arnhem V e r s c h i l l e n d e v r i e n d e n uit het l a n d hebben de w e n s geuit eens per j a a r e e n soort r é u n i e te h o u d e n , d i t m a a l niet in A m s t e r d a m , m a a r elders in het land. Een oud-kampgenote, woonachtig te A r n h e m heeft zich bereid v e r k l a a r d a l s g a s t v r o u w e en o r g a n i s a t r i c e op te t r e d e n . W i j j u i c h e n dit v a n h a r t e toe e n z u l l e n a l s c o m i t é alles d o e n o m e r een plezierige d a g v a n te m a k e n . W i j stellen o n s v o o r s a m e n op een z o n d a g , o n g e v e e r h a l f j u n i , een tocht te m a ken p e r b u s of bij voldoende p a r t i c u liere a u t o ' s per a u t o . Gezellig s a m e n te l u n c h e n e n / o f d i n e r e n . W a t dit alles g a a t kosten weten we n o g niet. Dit h a n g t v a n het a a n t a l d e e l n e m e r s en a u t o ' s a f . W a t wij u v r a g e n is d i t ? B e n t - u bereid a a n deze tocht deel te n e m e n ? Geeft u d a n r e e d s o p , v a n z e l f s p r e k e n d geheel v r i j blijvend. Zijn er v o l d o e n d e d e e l n e m e r s k u n n e n wij o v e r g a a n tot h e t o r g a n i s e r e n v a n p r o g r a m m a o m d e z e d a g tot een bijzondere t e m a k e n . D o e het n u !
Karl Egon Neumann alias Richard Baer W i e h e e f t t o t nu toe de l a a t s t e commandant van Auschwitz de boven het hoofd gehouden? Toen de F r a n k f u r t e r S t a t s a n w a l t Dr. Heinz W o l f f , op 12 d e c e m b e r een beloning van 10.000 M a r k uitloofd e v o o r h e n , die aanwijzingen k o n d e n g e v e n o m t r e n t de verblijfp l a a t s v a n de 4 9 - j a r i g e R i c h a r d Baer, de laatste K o m m a n d a n t van Auschwitz, stond vast, dat Baer n o g in l e v e n w a s . T i e n d a g e n l a t e r , op 2 1 d e c e m b e r 1 9 6 0 , w e r d Baer gearresteerd. Hoe kon h e t gebeuren, dat h e t staatsgerechtshof nu pas Richard B a e r op h e t s p o o r g e k o m e n i s , t e r wijl, als wij de g a n g van z a k e n n a gaan, de verblijfplaats van B a e r r e e d s l a n g b e k e n d m o e s t zijn. K o r t n a de b e k e n d m a k i n g v a n de b e l o n i n g , s t a p t e de 3 8 - j a r i g e J o s e p h a M a r i a B a e r in de b u s , in de Hamburgse voorstad Bergedorf, richting Wentorf Dassendorf om haar door het hoge g e r e c h t s h o f gezochte echtgenoot Richard Baer in zijn o n d e r d u i k p l a a t s t e b e z o e k e n . In d e z e l f d e b u s s t a p t e n t e v e n s de H o o f d c o m m i s a r i s v a n de recherche met twee abtenaren. S e d e r t 8 dagen werd de vrouw door deze a m b t e n a r e n geschaduwd. (Zij had de l a a t s t e w e k e n hardnekkig ontkend tegenover h e t g e r e c h t en de pers, nog nooit iets vernomen te hebben omtrent de verblijfplaats van h a a r man, s i n d s h e t e i n d e v a n de o o r l o g " . Dit berichtte de Frankfurter Rundschau van 22 d e c e m b e r '60.) F r a u B a e r b e t r a d h e t h u i s in h e t Berodtkamp. Hetzelfde huis, dat zij de l a a t s t e j a r e n regelmatig placht t e bezoeken. Dit huis b e h o o r t aan de h o u t v e s t e r Karl Egon Neumann. De a m b t e n a r e n g r e p e n in e e n a r r e s t e e r d e n K a r l Egon Neumann, alias Richard Baer. O p het grondgebied schoonvader.
van
zijn
Het schijnt niet altijd mogelijk te zijn a a n de e e n v o u d i g s t e dingen t e denken.
5 e In P ü c h e r s r e u t h , K r e i s N e u s t a d t , in d e O b e r f a l z , b e h e e r t een z e k e r e Wilhelm Riedel de landgoederen, die t o e b e h o r e n aan Richard Baer. 6 e De h o u t v e s t e r N e u m a n n s t a a t in d i e n s t v a n de F ü r s t v o n B i s m a r k , die g e z a n t v a n H i t i e r in R o m e w a s , e n die e r v a n b e s c h u l d i g d w o r d t , in 1 9 4 2 / 4 3 d e deportatie van 5000 Kroatische Joden naar Auschwitz bewerkstelligd te hebben. „Zouden deze bijzonderheden niet r e e d s lang b e k e n d zijn g e w e e s t a a n de g e r e c h t e l i j k e m a c h t ? " Z o m e r k w a a r d i g de a a n g e h a a l d e f e i t e n zijn, e r z i j n n o g m e r k w a a r d i g e r e . R i c h a r d l e g d e bij z i j n e e r s t e v e r h o o r o.a. d e v o l g e n d e v e r k l a r i n g e n a f : hij w a s van plan g e w e e s t z i c h z e l f t e m e l d e n , t o e n de e e r s t e f o t o ' s v a n h e m i n de p e r s verschenen, maar goede vrienden hadden h e m a a n g e r a d e n , dit niet t e doen. Dat b e t e k e n t dus, dat m e e r p e r s o n e n d a n a l l e e n de f a m i l i e B a e r wisten, wie zich verborgen had a c h t e r de n a a m N e u m a n n . Merkwaardig genoeg h e e f t geen e n k e l e i n s t a n t i e in de B o n d s r e p u bliek tot nu toe er n a a r gevraagd, w i e d e z e „ g o e d e v r i e n d e n " zijn, d i e de gewezen A u s c h w i t z c o n m m a n d a n t h e b b e n a f g e r a d e n , z i c h bij de politie te melden. A a n de h a n d v a n b o v e n g e n o e m d e feiten kan men rustig zeggen, dat z i j n v e r b l i j f p l a a t s n i e t zo g e h e i m is g e w e e s t .
Men kan tevens aannemen, dat, i n d i e n de p o l i t i e o r d e r s h a d g e k r e g e n , zij B a e r r e e d s l a n g i n g e rekend hadden kunnen hebben. D e v e r d e n k i n g , d a t in de B o n d s r e p u b l i e k i n s t a n t i e ' s b e s t a a n , die geen belang hebben, de l a a t s t e commandant van h e t vernietigingskamp Auschwitz aan hét g e r e c h t uit_ t e l e v e r e n , i s v e r k l a a r baar. De vraag is nu, w a a r o m zij h e m pas nu hebben laten a r r e s t e r e n . Ook deze vraag laat zich verklaren uit de gang v a n z a k e n in de Bondsrepubliek. Het lijdt geen twijfel, dat m e t het naderen van het Eichmann-proces in Israël, s o m m i g e h e r e n in d e B o n d s r e p u bliek, t e k e n e n van z e n u w a c h t i g heid beginnen te vertonen. Men w e e t nog niet, w a t E i c h m a n n t i j d e n s h e t p r o c e s zal l o s l a t e n e n w i e h i j a l s z i j n m e d e p l i c h t i g e n zal aanwijzen. Het staat te v e r w a c h t e n , d a t de p e r s o n e n , d i e E i c h m a n n zal a a n w i j z e n a l s z i j n m e deplichtigen, t e i d e n t i f i c e r e n zijn m e t de „ g o e d e v r i e n d e n " v a n B a e r , die h e m a f r a a d d e n , zich t e m e l d e n bij de p o l i t i e . D e a r r e s t a t i e v a n B a e r l e i d t de p u b l i e k e a a n d a c h t af van de v r i e n d e n van Baer, tenminste voor het ogenblik, e n v e s t i g t die a a n d a c h t op Baer zelf. B o v e n d i e n verschaft h e t hen een „ d e m o c r a t i e s " alibi, z o a l s z i j h o p e n . H o e h e t o o k zij, h e t is en blijft o n g e l o o f w a a r d i g , d a t i n d i e n m e n d a t g e w i l d h a d , de Auschwitzcommandant Richard Baer, niet eerder gearresteerd had kunnen worden.
Schadeloosstelling aan Nazi-slachtoffers De g e r u c h t e n
betreffende
de
ko-
zeer
vele
slachtoffers
gestorven
nazi-slacht-
die m e t e e n k l e i n b e e t j e f i n a n c i ë l e
o f f e r s b l i j v e n a a n h o u d e n . H e t zijn
steun het laatste gedeelte van hun
meestal
kortstondig
mende uitkering aan tendensteuze
berichten
leven
wat
lichter
Ie Houtvester Karl Egon Baer b o u w d e op h e t grondgebied v a n zijn s c h o o n v a d e r e e n h u i s v a n zijn b e s c h e i d e n i n k o m e n .
die n e r g e n s op s t e u n e n . D e w a a r -
2e De vrouw van de g e z o c h t e B a e r bezocht regelmatig het huis v a n de h o u t v e s t e r N e u m a n n .
d u r e n is o n s e e n r a a d s e l . W i j z i e n e c h t n i e t in w a a r o m e e r s t e e n j a a r
Het
3e De vrouw van B a e r weigerde h a a r m a n dood t e l a t e n v e r k l a r e n , h o e w e l zij h i e r d o o r m a teriële voordelen kon krijgen.
gewacht
trommels
j a a r wordt nu reeds gewacht. Een
handelen er ook na, d a t de
zeer lange tijd waarin toch
deloosstelling
4e F r a u B a e r h e e f t g e e n b r o n van inkomsten, maar J e e f t toch op grote voet.
zonniger had k u n n e n m a k e n .
en Wat
h e i d is d a t d e z e k w e s t i e nog in de
o o k de o o r z a k e n m o g e n
kamers
behandeld.
k u n n e n o n s n i e t l o s m a k e n v a n de
lang
gedachten
Waarom
moet dit
worden alles
moet
zo
worden,
moet
alvorens
over te gaan tot behandeling.
gele-
genheid genoeg was een goed zicht en
te krijgen
haar
over de
afwikkeling.
16
in-
zijn.
dat hier andere
Wij
zaken
dan onze belangen een rol spelen. is
ten
dat
de
worden g e r o e r d en
hoogste
tijd
dat
er aangepakt wordt. Wij eisen
wordt
nu
en
scha-
onmiddellijk
afgewikkeld.
materie
Reeds
zijn
JOS
SLAGTER
Uei D U M P P A L E I S Nieuwendijk 1 5 3 Kampervest 1
Tel. 2 4 8 6 1 7
Nieuwendijk 71
Tel.
246248
Haarlem
2te ybaaUte yaak ui Ylede/dcmd Op het gebied v a n
REGEN-,
S P O R T -
en
W E R K K L E D I N G H. H. E m i g r a n t e n naar Israël genieten bij al hun aankopen 10 pCt. korting!
C E I N T U U R
Beeldenfabriek VOOR
ALLE
BEDDENREPARATIES
W i j o v e r t r e k k e n z o w e l v e r e n d e als k a p o k m a t r a s s e n m e t k l e u r e c h t e d a m a s t Wij m a k e n v e r e n d e m a t r a s s e n in e l k e g e w e n s t e m a a t in é é n dag k l a a r . P R I J Z E N BILLIJK. Ceintuurbaan
139
Telefoon
71 29
38
„Caruso"
Dames-confectiefabriek NEBIG-MODELLEN
Uw platen
leverancier.
G r o o t s uitgebreide collectie: Opera-,
Operette-,
Dans-
en Klassieke platen.
Tailleurs Altijd voorradig g r o t e sortering J o o d s e
Mantels
in het betere
Dealer van g a r r a r d
Nieuwe
Achtergracht
platen.
genre
170,
Telef.
53363
motoren en
J a n Evertsenstraai 126
wisselaars.
Amsterdam
Tel. 87271 S. S w a r t
Alles
op
Radio,
het
gebied
Televisie
E.
van
en
electrische
DINGSDAG
Regenkleding
apparaten
• Algemeen Technisch
RAF
Bureau
Steeds voorradig de meest bekende voor minder
I.
158 —
Telefoon 713597
van
fabrieken de halve
prijs
•
RAFALOWITCH
Rijnstraat
dan
Regenkleding
Amsterdam-Z. na 6 uur
792067
D i r k v. H a s s e l t s t e e g Telefoon
249008
5-7