V A N
H E T
NEDEÊLAND5-AUSCHWITZ-C0MITE Secretariaat: Ie
jaargang
J.Alvares
Vega -
Daniël
Stalpertstraat
91h-
nummer 2
SCHADELOOSSTELLING
DOOR
Amsterdam/Z. februari
I
G
1957
FARBEN
Begin februari 1 9 5 " werd in Frankfort een overeenkomst getekend tussen de vertegenwoordigers van "Claims Conference" en de "I.G.Farben A.G. in likwidatie". Hierdoor worden 27 miljoen D.Mark beschikbaar gesteld voor de door hei nationaal-socïalisme gevangen genomen Joden, die dwangarbeid hebben moeten verrichten in fabrieken van de I.G.Farben, welke in de omgeving van het kamp "Auschwitz" lagen. De overeenkomst bepaalt, dat een som van 27 min D.Mark door de I.G. Farben aan een "Trustee" gegeven zal worden, die zorg zal dragen voor uitbetaling aan personen, die hiervoor in aanmerking komen. De vereffenaars van de I.G.Farben zijn voornemens ook 3 min D.Mark beschikbaar te stellen voor niet-joodse gevangenen, die in deze fabrieken hebben gewerkt. De daadwerkelijke uitvoering van de overeenkomst hangt af van de ratificatie der overeenkomst dooi de algemene vergadering van aandeelhouders der I.G.Farben en van een wet betreffende aanmelding van vorderingen op de vroegere I.G.Farben A.G., binnen bepaalde termijn, die door de Bondsregering moet worden afgekondigd. De "Claims Conference" gaf uitdrukking aan haar verwachting, dat de Bondsregering een dergelijke wet spoedig zal afkondigen, opdat de uitvoering van de overeenkomst snel mogelijk zal zijn. Er zijn reeds meer dan 3000 aanvragen voor schadeloosstelling ingediend en er wordt aangenomen, dat nog een groot aantal aanmeldingen zal volgen. Indien het aantal aanmeldingen niet hoger zal worden dan het verwachte aantal, zal een bedrag van 5000 DM per persoon worden uitbetaald aan diegenen die langer dan zes maanden, en een minimum bedrag van 2000 DM per pers. aan degenen, die korter als dwangarbeider hebben gewerkt. Zou het aantal aanmeldingen geringer zijn dan verwacht wordt, dan zal het bedrag per persoon overeenkomstig het aantal worden verhoogd. 1. 2. 3. 4. 5.
De overeenkomst bevat de volgende belangrijke punten: De som van 27 min D.Mark wordt voor Joodse aanvragers beschikbaar g e steld. De aanvragen worden door een "trustee" behandeld, die door de Claims Conference wordt aangewezen. De overeenkomst treedt slechts in werking, indien de zgn. wet "Ueberdie Aufrufsfrist für die Anmeldungen von Ansprüchen" voor 30 april 1957 door de Bondsregering wordt afgekondigd. De Claims Con ference en de I.G.Farben zijn gerechtigd binnen drie maanden van de afloop van de nieuwe oproeptermijn deze overeenkomst ongeldig te verklaren. De Claims Conference zal, zodra de overeenkomst voor beide partijen bindend is geworden, alle steun geven aan de uitvoering hiervan.
6,
Een uit drie leden bestaand scheidsgerecht zal de eventueel ontstane geschillen tussen de Trustee en de belanghebbenden beslechten. Alle scheidsrechters moeten behoren tot de groep van vervolgden door het nationaal-socialisme, terwijl minstens één van hen een oud-gevangene van het kamp Auschwitz moet zijn.
Naar aanleiding hiervan deelt het Nederlands Auschwitz Comité mede, dat aanmeldingsformulieren aan het secretariaat beschikbaar zijn,voor diegenen, die verzuimd hebben een aanvraag in te dienen. Het Nederlands Auschwitz Comité zal voor snelle doorzending der formulieren zorg dragen. Ter verduidelijking melden wij nogmaals dat het hier gaat om de voormalige gevangenen van de kampen Monowitz, Buna-Fürstengrube, Heydebreck, janina en Günthergrube. CLAUBERG
In "DER STERN", een Hamburgs geïllustreerd weekblad, van 19 januari 1957, staat een uitgebreid artikel over C l a u b e r g en het komende proces tegen hem. Voor diegenen onder ons, die van mening zijn, dat hij zijn gerechte straf niet zal ontlopen is hec goed te weten, dat Clauberg tegen de verslaggever van "der Stern" die hem in de gevangenis kwam opzoeken, zei "Nu ik de aanklacht gelezen heb, ben ik geheel gerustgesteld". Daarom doet het Nederlands Auschwitz Comité aan alle vrouwen van het experimentenblok, die nog geen getiügeverklaring tegen Clauberg afgelegd hebben, het verzoek zich bij ons secretariaat te melden, indien zij op de hoogte zijn van voor Clauberg bezwarende feiten. Vooral geldt deze oproep voor vrouwen, die getuigen kunnen, dat Clauberg vrouwen naar de gas* . kamer heeft gezonden. Mocht U niet in de gelegenheid zijn zelf te komen, schrijft dan even een kaartje en iemand van het Comité zal U bezoeken. De "Allgemeine Wochenzeicung der Juden in Deutschland" van 28 december 1956 bevat het volgende bericht: De "Oberstaatsanwalt" re Kiel heeft tegen de vroegere leidende arts van het concentratiekamp te Auschwitz, Prof.Dr.Carl Clauberg, een aanklacht ingediend bij het "Schwurgericht" te Kiel. In de aanklacht wordt Clauberg ervan beschuldigd, bij het uitoefenen van zijn functie in tenminste 170 gevallen zwaar lichamelijk letsel en in tenminste 4 gevallen lichamelijk letsel met dodelijke afloop veroorzaakt te hebben. Indien Clauberg na het lezen van deze aanklacht gerustgesteld is, kan dit niet anders betekenen dan dat hij v e e 1 m e e r o p z i j n geweten heeft. " 1
25
FEBRUARI
-
de dag waarop
de
februaristaking
wordt
herdacht
Het Nederlands Auschwitz Comité zal op 25 februari vertegenwoordigd zijn bij de plechtige herdenking van de f e b r u a r i s t a k i n g en zal een krans leggen bij het monument op het Jonas Daniël Meierplein. Wij mogen nooit vergeten dat deze staking een verzet was van het Nederlandse volk en ten doel had een "Auschwitz" te voorkomen. Wij nodigen alle voormalige kampbewoners uit bij deze plechtige herdenking aanwezig te zijn.
AUSCHWITZ
1957
In een "Block" van het kamp Auschwitz werd van 26 tot 28 januari j . l . e e n conferentie gehouden, die door het Internationale Auschwitz Comité was georganiseerd en waaraan door vertegenwoordigers uit 16 landen werd deelgenomen. De agenda bevatte de volgende punten: 1. Dokumentatie ,en.uitwisseling van gegevens. ?-.. ' 2. Uitbreiding van riet museum Auschwitz door het inrichten van nationale paviljoens. 3 . Oprichting van een monument te Birkenau. ;
1
Het museum Auschwitz beschikt over zeer veel gegevens en materiaal, dat gedeeltelijk door de Duitsers werd achtergelaten en gedeeltelijk door de gevangenen verborgen was. Bijna alle lijsten van gevangenen die in het kamp geregistreerd zijn, zijn aanwezig, Deze lijsten worden door het museum in kartotheek gebracht. Het is van het grootste belang, dat gegevens die over transporten in de verschillende landen aanwezig zijn, met de gegevens van met museum vergeleken worden. Een afgevaardigde van de opsporingsdienst van het Internationale Rode Kruis, die ter conferentie aanwezig was, deelde mede, dat hij opdracht had alle te Arolsen aanwezige gegevens over gestorven oud-gevangenen aan het museum ter beschikking te stellen. Ook de vertegenwoordigster van de Wiener Ldbrary te Londen bood aan, copieën van documenten naar Auschwitz te zenden. Aan alle deelnemers van de conferentie werd gevraagd alles te doen om copieën van het in hun landen aanwezige materiaal naar net museum te zenden terwijl de directeur van het museum zijnerzijds aanbood, dokumentatiemateriaal te zenden naar alle landen die daarvoor belangstelling hebben. De bibliotheek van het museum bevat meer dan 3000 boeken en 250 tijdschriften. Binnenkort verschijnt een katalogus van het in het museum aanwezige materiaal. Twee oud-ge vangenen van Auschwitz brachten meer dan 200 foto's mee, die kortgeleden in Tsjecho-Slowakije gevonden zijn. Op deze foto's die. gedeeltelijk in een album zaten en door de SS genomen zijn, zien we de selectie op de "rampe" bij aankomst van een transport. De foto s zijn waarschijnlijk in juni/juli 1944 genomen. Afdrukken van deze foto's zullen beschikbaar worden gesteld. De conferentie besloot verder tot het uitschrijven van een internationale wedstrijd in twee ronden voor het oprichten van een monument in Birkenau.Aan de deelnemers zal een uitgebreide dokumentatie over het kamp gegeven worden terwijl de prijswinnaars van de eerste ronde uitgenodigd zullen worden om in januari van het volgend jaar een bezoek aan het kamp te brengen. De jury zal uit 7 leden bestaan en internationaal zijn, terwijl de prijsvraag voor iedereen openstaat, met uitzondering natuurlijk van degenen die met de nazis hebben samengewerkt. Gezien het bijzondere karakter van deze prijsvraag zullen geen geldelijke prijzen beschikbaar worden gesteld, Over enige maanden zullen de voorwaarden voor de prijsvraag in alle landen bekend gemaakt worden. Van Nederlandse zijde werd aan de conferentie deelgenomen door Mevr. F e l s , lid van het Nederl. Auschwitz Comité, terwijl de heer Meyer, conservator van de Gemeentemusea te Amsterdam en de heer Couzijn, beeldhouwer, als adviseurs optraden.
tob.
lavino
LADES AND GENT'S TAILOR
ferd. bolstraat 166' amsterdam-z.
telefoon 716048
KOLEN VAN NET ER„«. E M.
BMNDEN NETER
WATERL00PLEIN
bezoekt
dan
BÉTEH/
48
-
Tel.
39067
de
FLORh' Weesperstraat Lange
Leidsedwarsstraat
66
Telefoon
46
5 8 2 0 4
Aanbevelend,
Voor
al
Uw
bloemwerk
•
Bruidsbouquetten •
OOK
VOOR
Grafkransen V E R E N I G I N G E N
FEESTAVOND
27
JANUARI
1957
Op 27 januari 1957 was het 12 jaar geleden, dat het kamp Auschwitz b e vrijd werd. Ter gelegenheid van dit feit heeft ons Comité gemeend de oudgevangenen een gezellige reunie-avond te moeten aanbieden. Hiervoor organiseerden wij in net Minerva-Paviljoen een cabaret-dansant, Onze voorzitter, de Heer J.Alvares Vega, heette de talrijke aanwezigen hartelijk welkom, In zijn openingsrede wees hij op het feit, dat wij, alhoewel beden gezellig bij elkaar.'het leed en de gevangenschap van Auschwitz nimmer kunnen en mogen vergeten en dat het onze taak is in de eerste plaats e r voor te zorgen, dat wij onze kinderen een vreedzame erfenis achterlaten, opdat er nimmer een tweede Auschwitz kome'. Verder zei de heer Vega, dat er blijkbaar lieden zijn, die ons onze activiteit en populariteit misgunnen en ons comité een bepaalde politiek toeschrijven. Spreker onderstreepte nogmaals, dar. de doelstellingen van ons comité noch op politiek, noch op religieus terrein liggen, dat i e d e r s l a c h t o f f e r v a n h e t n a z i - r e g i m e bij ons welkom is, ongeacht zijn overtuiging. Hij riep op, adhaesie te betuigen met ons werk. Hef cabaret werd geopend door Mevrouw Louise de Montel, die met haar prachtige stem en haar charmante verschijning de zaal in verrukking bracht. Daarna kwam de clou van de avond in de persoon van Mevrouw Henriette Davids. Onnodig te zeggen, dat ons aller "Heintje" de reeds gezellige stemming in de zaal tot een hoogtepunt wist op te voeren. Iedereen zong met haar de beksnde wijsjes m e e . Een langdurig applaus en een spontaan "lang zal ze l e ven" was haar beloning. "The Terry Tones", drie jongens met een gitaar, waren op hun best met enige aardige liedjes. Ook zij mochten zich verheugen in een groot sacces, Ab van der Linden en zijn partner zorgden voor de vrolijke noot met een kostelijk koldernummer, dat het publiek deed schaterlachen. Het Comtié huldigde deze artisten, die allen belangeloos medewerkten mer een bloemetje en sigaretten. Wij stellen er prijs op, hen hierbij nogmaals te danken voer bun medewerking aan deze avond. Tassen de verschillende cabaretnummers zorgde hei ensemble Jaap Tokkie voo.r gezellige dansmuziek. Voer de tombola waren 160 fraaie prijzen beschikbaar gesteld. Wij willen langs deze weg alle goede gevers onze hartelijke dank betuigen. Kortom, het was een zeer geslaagde avond mer een uitstekende stemming waarbij de vriendschapsbanden tussen de oud-gevangenen opnieuw werden aangehaald. HET
IS
NOG
NI ET
TE
LAAT
!
Ik herinner mij een gesprek, dat zó eindigde: "Spreek me niet meer over het kamp, ik wil er niets meer over horen". Kijk, daar is nu niets zo gevaarlijk als deze zg. neutraliteit; Wij moeten er over blijven spreken, zoveel en zo duidelijk mogelijk, opdat het tot de bevolking doordringt en alle mensen duidelijk wordt, dat wij op onze hoede moe ten zijn, zodat het nooit meer mogelijk is, dat er een tweede Auschwitz komt, Daarvoor te werken is niet alleen een ideaal, maar vooral ook een menselijke plicht. Wanneer U van deze overtuiging uitgaat, zal het U niet meer los laten en zult U niet rusten voordat U Uw steentje hebt bijgedragen. Dit zal U een doel in Uw leven geven, hetgeen betekent: strijden voor menselijkheid en recht. Wij kunnen nooit vergeten wat wij hebben moeten ondervinden in de kam pen. Wij moeten daarom elke gelegenheid aangrijpen om hen, die daarvoor aansprakelijk waren, aan de kaak te stellen opdat zij hun verdiende straf krijgen. Het zal een ieder die geleden heeft duidelijk zijn, dat hij of zij zich aan dit werk niet kan onttrekken. Wij weten wel, dat hiet ieder de tijd en de m o gelijkheid heeft volledig aan dit werk deel te nemen, maar wat U wel kunt
doen, is Uw morele steun verlenen. D a a r v o o r is h e t n o g n i e t t e l a a t , MELDT U BIJ ONS AAN ALS LID OF MEDEWERKER. Er is zoveel werk te doen, zodat U altijd welkom bent. Helpt mede om te voorkomen: Voorkomen is beter dan genezen. W i j r e k e n e n o p U . H e t is n o g n i e t t e l a a t . ONS
"MEDEDELINGENBLAD"
Dit mededelingenblad wil de verbinding zijn tussen de voormalige kampbewoners. Naast de bekendmakingen uit dé wereldpers, de mededelingen van het Internationale Auschwitz Comité e . a . zouden wij gaarne zien, dat ook Uw mening hierin een plaats vond. U kunt daarmee ons werk uitbreiden en verdiepen. Zendt ons dus Uw bij-'': drage toe. FINANCIËN
Van velerlei zijden ontvingen wij een bijdrage voor ons vorig nummer. Wij danken de gevers en tévens de schenkers van financiële steun voor ons werk hartelijk. Aangezien wij veel geld voor ons werk nodig hebben vermelden wij nogmaals het Gironummer van onze Penningmeester, de heer Em. Neter, Waterlooplein, alhier, Gem.Giro N. 2 3 7 5 .
Het Nederlands Auschwitz Comité ontving fotocopieën van lijsten waarop de namen van verschillende Nederlanders voorkomen, die van Monowitz naar Birkenau vervoerd zijn. Voor degenen, die hiervoor belangstelling hebben, liggen deze lijsten ter inzage op ons secretariaat. Aanvragen voor gegevens over oud-gevangenen in Auschwitz kunnen door het comité, via het Internationale Auschwitz Comité ter behandeling worden aangenomen. U i s t
U,
dat
van de bijna 4 400 000 mensen die naar Auschwitz getransporteerd werden hoogstens 60 000 overlevenden zijn? slechts 4 0 5 222 als geregistreerde gevangenen in het kamp gekomen zijn? in totaal 142 157 gevangenen naar andere kampen getransporteerd werden? het aan b0 gevangenen gelukte te ontvluchten? bij de bevrijding öp 27' januari 1945 . ! . . 2 819 gevangenen levend werden aangetroffen? |