ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΝΘΕΤΟ 2026

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

11

editorial

12 ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Η νέα σχολική χρονιά αρχίζει Μια νέα αρχή για τα παιδιά, μια νέα αρχή για την οικογένεια

Κ

άθε Σεπτέμβριος έχει κάτι διαφορετικό. Είναι το τέλος της ανεμελιάς του καλοκαιριού, αλλά ταυτόχρονα η αρχή μιας καινούργιας διαδρομής. Για κάποια παιδιά είναι η πρώτη γνωριμία με το σχολείο. Για άλλα είναι το πέρασμα από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο, από το Γυμνάσιο στο Λύκειο ή απλώς μια ακόμη τάξη, με νέους στόχους, καινούργιες απαιτήσεις και διαφορετικές προσδοκίες. Για τους γονείς, η επιστροφή στο σχολείο είναι επίσης μια μικρή επανεκκίνηση. Τσάντες, τετράδια, βιβλία, πρόγραμμα, δραστηριότητες, ξένες γλώσσες, αθλητισμός, μελέτη, υπολογιστές και κινητά μπαίνουν ξανά στην καθημερινότητα. Μαζί τους επιστρέφουν και οι αγωνίες. Θα προσαρμοστεί το παιδί; Θα τα καταφέρει στα μαθήματα; Θα κάνει φίλους; Θα αντιμετωπίσει δυσκολίες; Μήπως το πιέζουμε περισσότερο

απ’ όσο πρέπει; Η νέα σχολική χρονιά δεν χρειάζεται, όμως, να ξεκινήσει με άγχος. Χρειάζεται οργάνωση, ψυχραιμία και κυρίως καλή διάθεση. Αυτόν ακριβώς τον ρόλο θέλει να υπηρετήσει το ειδικό ένθετο των Νέων της Λέσβου. Να σταθεί δίπλα στην οικογένεια της Λέσβου και να δώσει πρακτικές απαντήσεις σε ζητήματα που ξεπερνούν τα σχολικά είδη και φτάνουν στην καθημερινή ζωή του παιδιού. Πώς αγοράζουμε τα απαραίτητα σχολικά χωρίς να ξεφύγει ο οικογενειακός προϋπολογισμός; Πώς προετοιμάζουμε το παιδί που θα περάσει για πρώτη φορά την πόρτα του Δημοτικού ή του Νηπιαγωγείου; Τι κάνουμε όταν το διάβασμα δυσκολεύει; Πώς αντιμετωπίζουμε τη δυσλεξία και τις μαθησιακές δυσκολίες; Πώς οργανώνουμε τη δι-

ατροφή και την άθληση; Πόσο χρόνο πρέπει να περνά ένα παιδί μπροστά σε μια οθόνη;

λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης της μάθησης και όχι ως υποκατάστατο της προσωπικής προσπάθειας.

Και, βέβαια, πώς αντιμετωπίζουμε τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής: Tον σχολικό εκφοβισμό, τα κοινωνικά δίκτυα, την ψηφιακή ασφάλεια και πλέον την τεχνητή νοημοσύνη.

Και υπάρχει κάτι ακόμη που αξίζει να θυμόμαστε.

Γιατί το σχολείο του 2026 δεν είναι ίδιο με το σχολείο που γνωρίσαμε εμείς ως παιδιά. Η τεχνολογία έχει μπει στην τάξη και στο σπίτι. Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται γρήγορα και ήδη αποκτά θέση στην εκπαιδευτική διαδικασία. Το ζητούμενο δεν είναι να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από την τεχνολογία, αλλά να τα μάθουμε να τη χρησιμοποιούν σωστά, δημιουργικά και με κριτική σκέψη. Το νέο πλαίσιο του Υπουργείου Παιδείας για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία κινείται ακριβώς σε αυτή τη λογική: Η τεχνολογία να

Δεν χρειάζεται να μεγαλώσουμε παιδιά που θα είναι τέλεια. Χρειάζεται να μεγαλώσουμε παιδιά που θα μπορούν να προσπαθούν, να αποτυγχάνουν, να ξαναδοκιμάζουν, να ζητούν βοήθεια, να υπερασπίζονται τον εαυτό τους, να σέβονται τους άλλους και να χαίρονται τη γνώση. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα της νέας σχολικής χρονιάς. Καλή σχολική χρονιά σε όλους τους μαθητές της Λέσβου. Με υγεία, δύναμη, δημιουργικότητα και πολλές όμορφες στιγμές. ΣΤΡΑΤΗΣ ΣΑΜΙΩΤΗΣ

ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Αγοράζουμε έξυπνα, όχι ακριβά

Η

έναρξη της σχολικής χρονιάς σημαίνει κάθε χρόνο μια σειρά από αγορές. Τσάντα, κασετίνα, τετράδια, μολύβια, χρώματα, είδη χειροτεχνίας, ντοσιέ και δεκάδες ακόμη μικροπράγματα μπορούν εύκολα να μετατρέψουν μια φαινομενικά απλή προμήθεια σε σημαντική οικογενειακή δαπάνη. Το πρώτο βήμα είναι απλό, δεν αγοράζουμε πριν μάθουμε τι πραγματικά χρειάζεται το παιδί. Πολλά σχολικά είδη υπάρχουν ήδη στο σπίτι. Μια περσινή κασετίνα μπορεί να είναι απολύτως κατάλληλη. Ένα ντοσιέ μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται. Μολύβια, ξυλομπογιές και μαρκαδόροι δεν χρειάζεται να αντικατασταθούν επειδή απλώς ξεκινά μια νέα σχολική χρονιά. Ένας καλός κανόνας είναι να χωρίσουμε τις αγορές σε τρεις κατηγορίες: -Στα απαραίτητα, δηλαδή όσα ζητά το σχολείο ή όσα είναι αναγκαία για την καθημερινή μελέτη.

-Στα χρήσιμα που είναι τα πράγματα που διευκολύνουν το παιδί, αλλά μπο-

ρούν να αγοραστούν αργότερα.

-Και στα επιθυμητά, που είναι η κατηγορία στην οποία βρίσκεται συνήθως και η μεγαλύτερη παγίδα, καθώς αγοράζονται προϊόντα κυρίως επειδή είναι ελκυστικά, επώνυμα ή συνδέονται με έναν δημοφιλή ήρωα. Η σχολική τσάντα, για παράδειγμα, δεν χρειάζεται να είναι η ακριβότερη. Χρειάζεται να είναι πρακτική, ανθεκτική και κατάλληλη για το σωματότυπο του παιδιού. Το ίδιο ισχύει για την κασετίνα και τα περισσότερα αναλώσιμα. Ένας ακόμη τρόπος εξοικονόμησης είναι η σύγκριση τιμών. Δεν αγοράζουμε ολόκληρη τη λίστα από το πρώτο κατάστημα. Ιδιαίτερα σε μια αγορά, όπως αυτή της Λέσβου, όπου οι οικογένειες έχουν πρόσβαση σε πολλά τοπικά καταστήματα αξίζει να συγκρίνουμε. Και κάτι τελευταίο. Ας αφήσουμε το παιδί να συμμετέχει στις επιλογές, χωρίς να του παραδώσουμε ολόκληρο το πορτοφόλι. Μπορεί να επιλέξει την κασετίνα ή το τετράδιο που του αρέσει. Ο γονιός, όμως, θέτει το πλαίσιο. Έξυπνη αγορά σημαίνει ό,τι χρειάζεται το παιδί, στην ποιότητα που χρειάζεται, στην καλύτερη δυνατή τιμή.

ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ 13

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

«Το παιδί μου δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί: Πότε χρειάζεται να απευθυνθώ για αξιολόγηση;» Γράφει η Χατζηεμμανουήλ Αδριανή, Λογοθεραπεύτρια και Επιστημονική Υπεύθυνη του Κέντρου Θεραπευτικής Παρέμβασης «λέξημα» «Δεν προσέχει», «βαριέται εύκολα», «δεν κάθεται να διαβάσει», «πρέπει να του το πω δέκα φορές». Είναι φράσεις που ακούμε συχνά από γονείς όταν ένα παιδί δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί. Όμως κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης και μια περιστασιακή δυσκολία στην προσοχή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα.

Πότε η δυσκολία στη συγκέντρωση είναι στα πλαίσια του φυσιολογικού; Η ικανότητα συγκέντρωσης αναπτύσσεται σταδιακά και επηρεάζεται από την ηλικία, την κούραση, το ενδιαφέρον του παιδιού και το περιβάλλον. Είναι φυσιολογικό ένα παιδί να αποσπάται όταν είναι κουρασμένο, να δυσκολεύεται να παραμείνει συγκεντρωμένο σε μια δραστηριότητα που δεν το ενδιαφέρει ή να χρειάζεται να κάνει συχνά μικρά διαλείμματα. Ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, η προσοχή δεν έχει ακόμη την ίδια διάρκεια και σταθερότητα που περιμένουμε από ένα μεγαλύτερο παιδί.

Πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή; Αξίζει να παρατηρήσουμε τη συμπεριφορά του παιδιού όταν η δυσκολία στη συγκέντρωση είναι συχνή, επίμονη και επηρεάζει την καθημερινότητά του. Ενδεικτικά, όταν παρατηρούμε: ● Δυσκολία να ολοκληρώσει δραστηριότητες ή εργασίες, ● να ξεχνάει συχνά πού βρίσκονται τα προσωπικά του αντικείμενα, ● ανάγκη για συνεχή υπενθύμιση των οδηγιών, ● εύκολη διάσπαση από ήχους ή ερεθίσματα του περιβάλλοντος,

● δυσκολία να οργανώσει τα πράγματά του ή τον χρόνο του, ● συχνές διακοπές κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας, ● έντονη απογοήτευση όταν χρειάζεται να παραμείνει σε μια απαιτητική εργασία. Σημαντικό είναι επίσης να εξετάσουμε σε ποια περιβάλλοντα εμφανίζεται η δυσκολία. Αν παρατηρείται τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο και επηρεάζει τη μάθηση, τις κοινωνικές του σχέσεις ή την καθημερινή λειτουργικότητά του, τότε μια αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τι συμβαίνει.

Η δυσκολία συγκέντρωσης δεν έχει πάντα μία αιτία Η μειωμένη προσοχή μπορεί να συνδέεται με πολλούς διαφορετικούς παράγοντες. Μαθησιακές ή αισθητηριακές δυσκολίες, δυσκολίες στην οργάνωση, άγχος, συναισθηματικές δυσκολίες, ανεπαρκής ύπνος ή άλλοι αναπτυξιακοί παράγοντες μπορεί να επηρεάζουν την ικανότητα ενός παιδιού να συγκεντρώνεται. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αποφεύγουμε γρήγορες ταμπέλες, όπως «τεμπέλης» ή «απρόσεκτος». Η συμπεριφορά του παιδιού είναι συχνά ένα μήνυμα ότι κάποια δεξιότητα χρειάζεται υποστήριξη.

Πότε να απευθυνθούμε για μία αξιολόγηση; Αν η δυσκολία επιμένει, επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα ή συνοδεύεται από άλλες δυσκολίες στη μάθηση, στην οργάνωση, στη συμπεριφορά ή στην επικοινωνία, τότε μια διεπιστημονική αξιολόγηση μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Στόχος δεν είναι να μπει απλώς μια «ταμπέλα» στο παιδί (όπως για παράδειγμα Διάσπαση Προσοχής ή ΔΕΠ-Υ), αλλά να κατανοήσουμε τι το δυσκολεύει και ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος να το βοηθήσουμε. Η έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών του παιδιού μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων του και κυρίως στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησής του.

14 ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Α’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΒΗΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑΚΙΑ

Πρώτη μέρα χωρίς φόβο

Γ

ια ένα παιδί που μέχρι χθες ήταν στο νηπιαγωγείο, η Α’

Δημοτικού είναι ένας ολόκληρος καινούργιος κόσμος. Μεγαλύτερη τάξη, περισσότερα παιδιά, διαφορετικό πρόγραμμα, περισσότερες απαιτήσεις και ένας καινούργιος εκπαιδευτικός. Ο γονιός μπορεί να βοηθήσει πολύ, αρκεί να μην μεταφέρει στο παιδί το δικό του άγχος. «Τώρα που πας Δημοτικό πρέπει να διαβάζεις πολύ», δεν είναι η καλύτερη φράση για να ξεκινήσει η χρονιά. Πολύ καλύτερο είναι το «θα γνωρίσεις καινούργια πράγματα, θα κάνεις φίλους και θα μάθεις πολλά». Αν υπάρχει δυνατότητα, μια επίσκεψη στον χώρο του σχολείου πριν από την έναρξη μπορεί να βοηθήσει. Το παιδί μπορεί να γνωρίσει την είσοδο, την αυλή και, εφόσον είναι

εφικτό, τον εκπαιδευτικό του. Χρήσιμο είναι επίσης να έχει μάθει ορισμένα βασικά πράγματα μόνο του, όπως να ανοίγει την τσάντα του, να οργανώνει τα πράγματά του, να φορά και να βγάζει το μπουφάν του, να χρησιμοποιεί την τουαλέτα και να ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται. Δεν χρειάζεται να ξέρει να διαβάζει πριν πάει στην Α΄ Δημοτικού. Χρειάζεται κυρίως να αισθάνεται ότι μπορεί να τα καταφέρει. Και όταν έρθει η πρώτη μέρα, ας αποφύγουμε τα παρατεταμένα «αντίο». Ένα ήρεμο φιλί, μια αγκαλιά και ένα «θα σε περιμένω μετά» είναι αρκετά. Το παιδί χρειάζεται να δει στα μάτια του γονιού του ότι το σχολείο είναι ένας ασφαλής τόπος.

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ: Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΙΖΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

Η πρώτη πόρτα του σχολείου

Γ

ια ορισμένα παιδιά, η πρώτη ημέρα στο νηπιαγωγείο είναι η πρώτη φορά που αποχωρίζονται για αρκετές ώρες το οικογενειακό περιβάλλον. Το κλάμα δεν είναι απαραίτητα ένδειξη ότι κάτι πάει στραβά. Είναι ένας φυσιολογικός τρόπος έκφρασης της δυσκολίας του αποχωρισμού. Το σημαντικό είναι η στάση των γονιών. Δεν βοηθά το «μη φοβάσαι, δεν είναι τίποτα». Το παιδί φοβάται και αυτό πρέπει να το αναγνωρίσουμε. Πιο χρήσιμο είναι: «Ξέρω ότι είναι δύσκολο να αποχωρίζεσαι τη μαμά και

τον μπαμπά. Θα είσαι όμως με τη δασκάλα σου και μετά θα έρθουμε να σε πάρουμε». Η επίσκεψη στο σχολείο, η γνωριμία με τον χώρο και η συζήτηση με τη νηπιαγωγό μπορούν να κάνουν τη μετάβαση ομαλότερη. Το παιδί πρέπει επίσης να έχει κατακτήσει όσο γίνεται περισσότερη αυτονομία. Να μπορεί να φάει μόνο του, να χρησιμοποιεί την τουαλέτα, να πλένει τα χέρια του και να ζητά βοήθεια. Και εδώ ο στόχος δεν είναι η τελειότητα. Το νηπιαγωγείο είναι ακριβώς ο χώ-

ρος όπου το παιδί θα μάθει να συνυπάρχει, να συνεργάζεται, να μοιράζεται, να περιμένει τη σειρά του και να λειτουργεί μέσα σε μια ομάδα. Για τη σχολική χρονιά 2026-2027, οι εγγραφές στα δημόσια νηπιαγωγεία έγιναν ηλεκτρονικά, ενώ για τα παιδιά που ήδη φοιτούσαν στο νηπιαγωγείο η μετάβαση στο δεύτερο έτος γίνεται αυτεπάγγελτα. Για τον γονιό, το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι το παιδί δεν χρειάζεται να ξέρει τα πάντα πριν πάει στο σχολείο. Χρειάζεται να αισθάνεται ασφαλές για να αρχίσει να τα μαθαίνει.

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

Όταν το παιδί δυσκολεύεται, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί

Υ

πάρχουν παιδιά που χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να διαβάσουν, να γράψουν, να οργανώσουν τη μελέτη τους ή να κατανοήσουν ένα κείμενο. Το πρώτο λάθος που μπορεί να κάνει ένας γονιός είναι να θεωρήσει ότι το παιδί «δεν προσπαθεί». Η δυσλεξία και οι άλλες μαθησιακές δυσκολίες δεν είναι τεμπελιά. Και δεν πρέπει να μετατρέπονται σε καθημερινή μάχη στο σπίτι. Όταν ένας γονιός βλέπει επίμονες δυσκολίες, χρειάζεται να συζητήσει με τον εκπαιδευτικό και, όταν κρίνεται απαραίτητο, να αναζητήσει αξιολόγηση από τους αρμόδιους ειδικούς και φορείς. Η έγκαιρη αναγνώριση μπορεί να βοηθήσει το παιδί να καταλάβει τι τού συμβαίνει και να αποκτήσει τις κατάλληλες στρατηγικές. Στο σπίτι, ο στόχος δεν είναι να κάνουμε τον εκπαιδευτικό.

Ο στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα σταθερό περιβάλλον. Ήσυχος χώρος, συγκεκριμένη ώρα, μικρά διαστήματα μελέτης, διαλείμματα και ξεκάθαρες οδηγίες μπορούν να βοηθήσουν. Πάνω απ’ όλα, αποφεύγουμε τις συγκρίσεις. «Ο αδελφός σου το τελειώνει σε μισή ώρα», είναι μια φράση που δεν βοηθά. Πολύ περισσότερο βοηθά το «βλέπω ότι δυσκολεύτηκες, αλλά προσπάθησες και προχωράμε μαζί». Το παιδί δεν χρειάζεται να πιστέψει ότι είναι «το παιδί που έχει πρόβλημα». Χρειάζεται να πιστέψει ότι έχει ένα διαφορετικό τρόπο να μάθει και ανθρώπους δίπλα του που θα το βοηθήσουν να τον ανακαλύψει.

ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ - Η ΣΩΣΤΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

Να μάθει γλώσσα, όχι απλώς να πάρει ένα πτυχίο!

Η

εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας είναι σημαντικό εφόδιο. Δεν πρέπει όμως να μετατραπεί σε ακόμη μία πηγή άγχους. Η επιλογή της ηλικίας, του τρόπου διδασκαλίας και του ρυθμού πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ίδιο το παιδί. Άλλο παιδί απολαμβάνει τη δομημένη διδασκαλία και άλλο ανταποκρίνεται καλύτερα μέσα από δραστηριότητες, παιχνίδι, μουσική και επικοινωνία. Ο γονιός καλό είναι να μην ξεκινά με το ερώτημα «πόσο γρήγορα θα πάρουμε το Lower;». Πρώτα πρέπει να ρωτήσει αν αρέσει στο παιδί η γλώσ-

σα. Την καταλαβαίνει; Τολμά να τη μιλήσει; Νιώθει ότι μπορεί; Η πίεση για γρήγορη πιστοποίηση μπορεί να απομακρύνει ένα παιδί από τη γλώσσα. Αντίθετα, η επαφή με τραγούδια, ιστορίες, βιβλία, ταινίες και εκπαιδευτικό ψηφιακό περιεχόμενο μπορεί να κάνει τη μάθηση πιο φυσική. Και κάτι ακόμη, δεν χρειάζεται κάθε παιδί να έχει το ίδιο πρόγραμμα με τον συμμαθητή του. Η ξένη γλώσσα είναι εργαλείο επικοινωνίας και όχι αγώνας δρόμου.

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

SOFT SKILLS

ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ 15

Το κλειδί για την επιτυχία στη μελλοντική καριέρα των νέων

Σ

τη σύγχρονη εποχή, η αγορά εργασίας αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς. Η τεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς, νέα επαγγέλματα δημιουργούνται και οι απαιτήσεις των εργοδοτών γίνονται ολοένα και πιο σύνθετες. Μέσα σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, οι τεχνικές γνώσεις και τα ακαδημαϊκά προσόντα δεν αρκούν από μόνα τους για να εξασφαλίσουν μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία. Εξίσου σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα λεγόμενα Soft Skills, δηλαδή οι προσωπικές, κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες. Τα Soft Skills περιλαμβάνουν την αποτελεσματική επικοινωνία, τη συνεργασία, την προσαρμοστικότητα, την κριτική σκέψη, την επίλυση προβλημάτων, τη δημιουργικότητα, την ενσυναίσθηση, την υπευθυνότητα και τη διαχείριση του χρόνου. Πρόκειται για δεξιότητες που βοηθούν τους ανθρώπους να συνεργάζονται αρμονικά, να αντιμετωπίζουν προκλήσεις και να ανταποκρίνονται με επιτυχία στις απαιτήσεις του επαγγελματικού τους περιβάλλοντος. Για τους νέους που ετοιμάζονται να εισέλθουν στην αγορά εργασίας, η ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων αποτελεί σημαντικό εφόδιο. Οι εργοδότες αναζητούν πλέον ανθρώπους που, πέρα από τις εξειδικευμένες γνώσεις τους, μπορούν να επικοινωνούν αποτελεσματικά, να εργάζονται ομαδικά, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να προσαρμόζονται στις αλλαγές. Ένας εργαζόμενος που διαθέτει αυτές τις ικανότητες είναι πιο πιθανό να εξελιχθεί επαγγελματικά, να αναλάβει θέσεις ευθύνης και να ανταποκριθεί στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της εργασίας. Παράλληλα, τα Soft Skills δεν συμβάλλουν μόνο στην επαγγελματική επιτυχία, αλλά και στην προσωπική ανάπτυξη. Η αυτογνωσία, η συναισθηματική νοημοσύνη και η σωστή διαχείριση των διαπροσωπικών σχέσεων ενισχύουν την αυτοπεποίθηση, μειώνουν τις συγκρούσεις και βοηθούν τα άτομα να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις δυσκολίες της καθημερινότητας.

Από το ΚΕΝΤΡΟ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΠΟΥΛΑ

Η καλλιέργεια των Soft Skills μπορεί να ξεκινήσει από το σχολείο, να ενισχυθεί μέσα από τον αθλητισμό, τον εθελοντισμό, τις ομαδικές δραστηριότητες και τη συμμετοχή σε εκπαιδευτικά προγράμματα. Επιπλέον, η συνεχής μάθηση και η διάθεση για προσωπική βελτίωση επιτρέπουν στους

νέους να εξελίσσουν διαρκώς αυτές τις δεξιότητες, ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του μέλλοντος. Συμπερασματικά, τα Soft Skills αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες επιτυχίας στην σύγχρονη αγορά εργασίας. Σε συνδυασμό με τις τεχνικές γνώ-

σεις, προσφέρουν στους νέους τα εφόδια που χρειάζονται για να χτίσουν μια επιτυχημένη και βιώσιμη επαγγελματική σταδιοδρομία. Η επένδυση στην ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων δεν αποτελεί απλώς μια επιλογή, αλλά μια αναγκαία προϋπόθεση για το μέλλον.

16 ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Η ΤΣΑΝΤΑ - ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ό,τι χρειάζεται, όχι ό,τι χωράει

Η

σχολική τσάντα γίνεται συχνά… αποθήκη. Βιβλία που δεν χρειάζονται, τετράδια, παιχνίδια, μπουκάλια, αντικείμενα που ξεχάστηκαν και όλα όσα ένα παιδί θεωρεί χρήσιμα. Η λύση είναι μια μικρή καθημερινή συνήθεια: Έλεγχος της τσάντας από το ίδιο το παιδί. Από μικρή ηλικία μπορούμε να μάθουμε στο παιδί να κοιτά το πρόγραμμα της επόμενης ημέρας και να βάζει μόνο όσα χρειάζεται. Η τσάντα πρέπει να είναι κατάλληλη για το παιδί και να φοριέται σωστά. Αν το παιδί παραπονιέται συχνά για πόνο ή ενόχληση, αυτό δεν πρέπει να αγνοείται.

ΠΩΣ ΒΟΗΘΑΜΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ

Ο γονιός δεν χρειάζεται να κάνει τα μαθήματα

Η οργάνωση της τσάντας είναι στην πραγματικότητα ένα μικρό μάθημα αυτονομίας. Και όσο το παιδί μεγαλώνει, τόσο λιγότερο πρέπει να την ετοιμάζει ο γονιός. Η καλύτερη σχολική τσάντα είναι εκείνη που το παιδί ξέρει τι έχει μέσα της και γιατί το έχει μαζί του.

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Το διάβασμα δεν ακυρώνει το παιχνίδι

Η

Ό

ταν αρχίζει το σχολείο, το πρόγραμμα γεμίζει. Μαθήματα, ξένες γλώσσες, μελέτη, φροντιστήριο για τα μεγαλύτερα παιδιά.

Μέσα σε όλα αυτά, ο αθλητισμός δεν πρέπει να θεωρείται πολυτέλεια. Η σωματική δραστηριότητα βοηθά το παιδί να κινηθεί, να εκτονωθεί και να ξεφύγει από τη σχολική καθημερινότητα. Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουμε έναν μικρό πρωταθλητή. Είναι να βρούμε μια δραστηριότητα που αρέσει στο παιδί και μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμά του χωρίς να το

εξουθενώνει. Ποδόσφαιρο, μπάσκετ, κολύμβηση, στίβος, χορός, πολεμικές τέχνες ή οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα μπορεί να αποτελέσει επιλογή. Στη Λέσβο υπάρχει το πλεονέκτημα ότι οι αθλητικοί σύλλογοι και οι τοπικές αθλητικές δομές μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματικοί χώροι κοινωνικοποίησης. Το παιδί αποκτά φίλους, μαθαίνει κανόνες, συνεργάζεται και γνωρίζει τη χαρά της προσπάθειας. Δεν σταματάμε τη ζωή για να χωρέσει το σχολείο. Προσπαθούμε να χωρέσουμε το σχολείο μέσα σε μια ισορροπημένη ζωή.

ώρα της μελέτης είναι ένα από τα συχνότερα πεδία σύγκρουσης μέσα στην οικογένεια.

-«Διάβασες;» -«Όχι».

-«Γιατί;».

-«Δεν θέλω». Και κάπως έτσι ξεκινά μια καθημερινή μάχη. Η λύση δεν είναι να διαβάζει ο γονιός μαζί με το παιδί για τα πάντα. Ο τελικός στόχος πρέπει να είναι η αυτονομία. Αυτό σημαίνει σταθερό πρόγραμμα, συγκεκριμένος χώρος, περιορισμός περισπασμών και μικρά βήματα. Τα μικρότερα παιδιά χρειάζονται περισσότερη καθοδήγηση. Όσο μεγαλώνουν, ο γονιός πρέπει σταδιακά να αποσύρεται. Αν το παιδί δυσκολεύεται, δεν δίνουμε αμέσως τη λύση. Ρωτάμε: «Τι δεν κατάλαβες;». Το βοηθάμε να σπάσει την εργασία σε μικρότερα κομμάτια. Και δεν αξιολογούμε μόνο το αποτέλεσμα. Αξίζει να επιβραβεύουμε την προσπάθεια, την επιμονή και τη βελτίωση. Το παιδί πρέπει να καταλάβει ότι το σχολείο είναι δική του υπόθεση και ο γονιός είναι δίπλα του, όχι στη θέση του. Στόχος δεν είναι να έχουμε ένα παιδί που διαβάζει από φόβο, ενοχή ή εξαναγκασμό. Στόχος είναι να αποκτήσει τις δεξιότητες ώστε κάποια στιγμή να μπορεί να οργανώνει μόνο του τη μάθησή του.

ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ 17

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ: Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΑΦΟΡΜΗ

Βλέπει καλά; Μην περιμένουμε να μας το πει Το παιδί μπορεί να μην καταλάβει εύκολα ότι δεν βλέπει καλά. Μπορεί να θεωρεί φυσιολογικό ότι δυσκολεύεται να διαβάσει κάτι στον πίνακα, ότι πρέπει να πλησιάσει πολύ το βιβλίο στο πρόσωπό του ή ότι κουράζονται τα μάτια του μετά από λίγη ώρα διαβάσματος. Γι’ αυτό η έναρξη μιας νέας σχολικής χρονιάς αποτελεί μια καλή αφορμή για τους γονείς να θυμηθούν και τον προληπτικό έλεγχο της όρασης. Ιδιαίτερα στα πρώτα σχολικά χρόνια, η καλή όραση συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα του μαθητή. Το παιδί πρέπει να μπορεί να βλέπει καθαρά στον πίνακα, να διαβάζει το βιβλίο του και να γράφει χωρίς να καταπονείται.

Ποια σημάδια πρέπει να προσέξουμε; Υπάρχουν συμπεριφορές που μπορεί να αποτελούν ένδειξη ότι το παιδί χρειάζεται οφθαλμολογικό έλεγχο. Για παράδειγμα αν πλησιάζει υπερβολικά το βιβλίο ή την οθόνη, αν μισοκλείνει τα μάτια για να δει μακριά, αν δυσκολεύεται να διακρίνει τι γράφει ο πίνακας, αν παραπονιέται για πονοκέφαλο ή κόπωση μετά το διάβασμα, αν τρίβει συχνά τα μάτια του, αν χάνει εύκολα τη σειρά του όταν διαβάζει, αν αποφεύγει δραστηριότητες που απαιτούν καλή όραση, αν εμφανίζει συχνά δακρύρροια ή ενόχληση στα μάτια. Βέβαια, κανένα από αυτά τα σημάδια δεν σημαίνει από μόνο του ότι υπάρχει συγκεκριμένο πρόβλημα όρασης. Είναι όμως λόγοι για να συζητήσει ο γονιός με τον παιδίατρο ή να απευθυνθεί σε οφθαλμίατρο. Ο πίνακας της τάξης είναι ένας «σύμμαχος» στον εντοπισμό. Μερικές φορές το πρόβλημα γίνεται αντιληπτό μέσα στην τάξη. Το παιδί μπορεί να αρχίσει να δυσκολεύεται να αντιγράψει από τον πίνακα, να κάνει λάθη επειδή δεν διακρίνει καθαρά ή να αλλάξει θέση και να επιλέγει να κάθεται πιο κοντά. Γι’ αυτό η επικοινωνία γονέα και εκπαιδευτικού έχει σημασία. Ένας δάσκαλος που γνωρίζει το παιδί μπορεί να παρατηρήσει αλλαγές στη συμπεριφορά ή στην επίδοσή του και να ενημερώσει την οικογένεια. Και αν χρειάζεται γυαλιά; Η διάγνωση ενός διαθλαστικού προβλήματος και η ανάγκη για γυαλιά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κάτι αρνητικό.

Για ένα παιδί, όμως, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, η πρώτη φορά που θα φορέσει γυαλιά μπορεί να είναι μια μεγάλη αλλαγή. Εδώ χρειάζεται η σωστή στάση των γονιών. Δεν παρουσιάζουμε τα γυαλιά ως «πρόβλημα», ούτε ως κάτι για το οποίο πρέπει το παιδί να ντρέπεται. Τα αντιμετωπίζουμε ως ένα εργαλείο που βοηθά το παιδί να βλέπει καλύτερα και να συμμετέχει χωρίς δυσκολία στην καθημερινότητα του σχολείου. Η επιλογή του σκελετού μπορεί μάλιστα να γίνει μαζί με το παιδί. Να είναι άνετος, να εφαρμόζει σωστά και να ταιριάζει στις ανάγκες και στην ηλικία του. Εδώ έχει ιδιαίτερη σημασία η συνεργασία οφθαλμιάτρου και οπτικού. Ο οφθαλμίατρος είναι εκείνος που εξετάζει την υγεία και τη λειτουργία των ματιών και θέτει τη σχετική διάγνωση, ενώ ο οπτικός-οπτομέτρης μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή και σωστή εφαρμογή των γυαλιών, σύμφωνα με τις οδηγίες της συνταγής.

Μάθημα, κινητό και υπολογιστής Η σχολική ζωή του σύγχρονου παιδιού περιλαμβάνει πλέον και αρκετή χρήση οθονών. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ενόχληση στα μάτια οφείλεται στην οθόνη. Ωστόσο, η πολύωρη κοντινή εργασία μπορεί να προκαλεί κόπωση και δυσφορία. Γι’ αυτό έχει σημασία να υπάρχουν διαλείμματα, σωστός φωτισμός και κατάλληλη απόσταση από βιβλία και οθόνες. Το παιδί δεν χρειάζεται να ζει μακριά από τις οθόνες. Χρειάζεται να μάθει να τις χρησιμοποιεί με μέτρο και σωστές συνήθειες. Το σημαντικότερο: Δεν περιμένουμε το πρόβλημα. Η όραση δεν είναι κάτι που ελέγχουμε μόνο όταν το παιδί παραπονεθεί. Ο προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος, στις ηλικίες και στα χρονικά διαστήματα που συστήνει ο παιδο-οφθαλμίατρος ή ο οφθαλμίατρος, μπορεί να εντοπίσει προβλήματα που το ίδιο το παιδί δεν έχει αντιληφθεί. Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στα πρώτα χρόνια της ζωής, όταν η οπτική ανάπτυξη βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Γιατί ένα παιδί που βλέπει καθαρά δεν αποκτά απλώς καλύτερη εικόνα στον πίνακα. Αποκτά καλύτερη πρόσβαση στη μάθηση, στο παιχνίδι και σε ολόκληρη τη σχολική του καθημερινότητα.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ - ΤΙ ΒΑΖΟΥΜΕ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΤΑΠΕΡΑΚΙ

Το σχολείο θέλει ενέργεια Τ

ο παιδί που πηγαίνει σχολείο χρειάζεται ενέργεια για να παρακολουθήσει, να συγκεντρωθεί, να κινηθεί και να ανταποκριθεί στις καθημερινές του δραστηριότητες. Η σωστή διατροφή δεν χρειάζεται να είναι ούτε ακριβή, ούτε περίπλοκη. Ένα ισορροπημένο πρωινό, ένα πρακτικό κολατσιό και επαρκής πρόσληψη νερού αποτελούν μια καλή βάση. Το πρωινό δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακό. Ένα γαλακτοκομικό προϊόν, ψωμί ολικής άλεσης, αυγό, φρούτο ή άλλη κατάλληλη επιλογή μπορούν να ενταχθούν ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού. Στο σχολικό κολατσιό προτιμάμε λύσεις που μεταφέρονται εύκολα και τρώγονται χωρίς δυσκολία. Το ζητούμενο δεν είναι να απαγορεύσουμε τα πάντα. Είναι να μην γίνει η καθημερινή διατροφή του παιδιού μια συνεχής κατανάλωση επεξεργασμένων σνακ, αναψυκτικών και γλυκών. Και υπάρχει μια πολύ απλή αρχή ότι δεν ζητάμε από ένα παιδί να τρώει σωστά αν στο σπίτι βλέπει καθημερινά το αντίθετο. Η οικογένεια είναι το πρώτο σχολείο διατροφής.

18 ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΩΣ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

Μαθαίνω χωρίς να το καταλαβαίνω

Τ BULLYING - ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

Τ

Μιλάμε πριν η σιωπή γίνει φόβος

ο bullying δεν είναι «παιδικό πείραγμα» όταν προκαλεί συστηματικά φόβο, ταπείνωση, αποκλεισμό ή βλάβη. Και το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζει ένα παιδί είναι ότι μπορεί να μιλήσει. Ο γονιός χρειάζεται να προσέχει αλλαγές στη συμπεριφορά: Ξαφνική άρνηση για το σχολείο, φόβο, απομόνωση, αλλαγές στον ύπνο ή στην όρεξη, ανεξήγητες φθορές ή απώλειες αντικειμένων, έντονη συναισθηματική φόρτιση. Κανένα από αυτά από μόνο του δεν αποδεικνύει bullying. Είναι όμως λόγοι για συζήτηση. Όταν ένα παιδί μιλήσει, η πρώτη αντίδραση έχει τεράστια σημασία. Δεν λέμε «Γιατί δεν του απάντησες;», «Γιατί δεν το είπες νωρίτερα;», «Μην ασχολείσαι». Λέμε: «Χαίρομαι που μου το είπες. Θα το αντιμετωπίσουμε μαζί». Ο γονιός επικοινωνεί με το σχολείο και ακολουθεί την προβλεπόμενη διαδικασία. Σήμερα υπάρχει και επίσημη ψηφιακή πλατφόρμα για την αναφορά περιστατικών ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού. Οι γονείς ή έχοντες την επιμέλεια μπορούν να υποβάλουν επώνυμη αναφορά, ενώ οι μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης μπορούν επίσης να υποβάλουν επώνυμη αναφορά με τους λογαριασμούς τους στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο. Η επίσημη διαδικασία δεν αντικαθιστά τη συζήτηση με το σχολείο. Την υποστηρίζει. Και υπάρχει μια βασική αρχή ότι δεν μαθαίνουμε στο παιδί να ανταποδίδει τη βία. Του μαθαίνουμε να αναγνωρίζει το πρόβλημα, να προστατεύεται, να μιλά και να ζητά βοήθεια.

ο παιχνίδι δεν είναι αντίπαλος της μάθησης. Είναι ένας από τους πιο φυσικούς τρόπους με τους οποίους μαθαίνει ένα παιδί. Ένα επιτραπέζιο παιχνίδι μπορεί να καλλιεργήσει τη στρατηγική σκέψη. Ένα παιχνίδι λέξεων τη γλωσσική ικανότητα. Ένα παζλ τη συγκέντρωση. Το μαγείρεμα μαζί με έναν γονιό μπορεί να γίνει άσκηση στα μαθηματικά. Ένα παιχνίδι ρόλων μπορεί να ενισχύσει τη φαντασία. Και δεν χρειάζονται ακριβά παιχνίδια. Μια οικογένεια μπορεί να παίξει, να συζητήσει, να δημιουργήσει μια ιστορία, να λύσει έναν γρίφο ή να φτιάξει κάτι μαζί. Το σημαντικό είναι να υπάρχει χρόνος για παιχνίδι χωρίς τον διαρκή στόχο της «απόδοσης». Γιατί το παιδί δεν χρειάζεται κάθε δραστηριότητα να έχει εκπαιδευτική ταμπέλα. Μερικές φορές πρέπει απλώς να παίξει. Η παιδική ηλικία δεν είναι προθάλαμος της ενηλικίωσης. Είναι μια ολόκληρη ζωή που αξίζει να τη ζήσει.

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ 19

20 ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

Ο ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΠΡΙΝ ΑΝΟΙΞΟΥΜΕ ΤΟ ΠΟΡΤΟΦΟΛΙ

Τι χρειάζεται πραγματικά ένα παιδί;

Η

αγορά υπολογιστή για μαθητή δεν πρέπει να γίνεται με κριτήριο «όσο πιο δυνατό τόσο καλύτερα».

παρουσιαστεί πρόβλημα; • Και πάνω από όλα: Ποιος είναι ο σκοπός της αγοράς;

Οι ανάγκες ενός παιδιού που χρησιμοποιεί τον υπολογιστή για εργασίες, τηλεμαθήματα, έρευνα, επεξεργασία κειμένου και βασικές εφαρμογές είναι διαφορετικές από εκείνες ενός παιδιού που θέλει ένα μηχάνημα για απαιτητικά παιχνίδια.

Δεν χρειάζεται να πληρώσουμε για χαρακτηριστικά που δεν θα χρησιμοποιηθούν.

Πριν από την αγορά εξετάζουμε:

Ο εξοπλισμός είναι εργαλείο.

• Φορητότητα. Θα μεταφέρεται συχνά;

Η εκπαίδευση είναι ο στόχος.

• Αυτονομία. Πόσες ώρες χρειάζεται να λειτουργεί χωρίς φόρτιση;

Ευτυχώς στη Μυτιλήνη υπάρχει η δυνατότητα απόκτησης και μεταχειρισμένων υπολογιστών από επιχειρήσεις επισκευής και εμπορίας Η/Υ. Πρόκειται για δυνατά μηχανήματα σε πολλές περιπτώσεις και καλοσυντηρημένα, τα οποία ελέγχονται από τους τεχνικούς και παραδίδονται σχεδόν σαν καινούργια, σε ιδιαίτερα συμφέρουσες τιμές και αυτό εξυπηρετεί τους γονείς που θέλουν να κάνουν ένα ξεκίνημα για το

• Οθόνη. Είναι κατάλληλη για πολλές ώρες εργασίας; • Αποθηκευτικός χώρος. Χρειάζεται πραγματικά τεράστιο δίσκο; • Μνήμη και επεξεργαστής. Καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες του μαθητή; • Εγγύηση και υποστήριξη. Τι γίνεται αν

Για τα μικρότερα παιδιά, επίσης, ο υπολογιστής δεν πρέπει να αποτελεί προσωπικό «καταφύγιο» χωρίς κανόνες.

παιδί τους και να προμηθευτούν έναν υπολογιστή με χαμηλό σχετικά κόστος, 150 έως 200 ευρώ, πριν αποφασίσουν να πάνε σε μια ακριβότερη αγορά στο μέλλον. Έτσι κι αλλιώς οι τιμές των υπολογιστών τα τε-

Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ «ΑΝΟΙΓΕΙ» ΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

Να βοηθά το παιδί, όχι να σκέφτεται αντί γι’ αυτό

Η

τεχνητή νοημοσύνη είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας. Και τα παιδιά θα τη συναντήσουν.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν θα χρησιμοποιήσουν AI. Το ερώτημα είναι πώς θα μάθουν να τη χρησιμοποιούν υπεύθυνα. Η σωστή χρήση μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη. Ως εργαλείο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξηγήσει

μια δύσκολη έννοια με απλούστερα λόγια, να δημιουργήσει παραδείγματα, να βοηθήσει ένα παιδί να εντοπίσει τα λάθη του, να προτείνει τρόπους εξάσκησης ή να λειτουργήσει ως συμπληρωματικό εργαλείο για την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Υπάρχει όμως μια σαφής κόκκινη γραμμή. Το παιδί δεν πρέπει να παραδίδει ως δική του δουλειά κάτι που δημιούργησε ουσιαστικά μια μηχανή. Το νέο ελληνικό πλαίσιο για την ασφαλή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία, που θεσπίστηκε το 2026, προβλέπει ότι η χρήση είναι προαιρετική, γίνεται υπό την εποπτεία εκπαιδευτικού και πρέπει να υποστηρίζει τη μάθηση, όχι να υποκαθιστά την προσωπική προσπάθεια. Επίσης, οι εργασίες δεν μπορούν να παράγονται εξ ολοκλήρου ή σε σημαντικό βαθμό από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, ενώ προβλέπεται και ρόλος «Συντονιστή χρήσης τεχνητής νοημοσύνης» σε κάθε σχολική μονάδα. Αυτό είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό μήνυμα και για τους γονείς. Δεν πρέπει να φοβόμαστε την τεχνητή νοημοσύνη. Πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να τη χρησιμοποιούν ως βοηθό, όχι ως υποκατάστατο της σκέψης τους. Η καλύτερη εργασία είναι εκείνη στην οποία το παιδί έχει βάλει τη δική του σκέψη.

λευταία δύο χρόνια έχουν φτάσει «στο ταβάνι», οπότε οι μεταχειρισμένοι υπολογιστές που κάποτε δεν συζητούσε κανείς γι’ αυτούς τώρα έχουν έρθει στο προσκήνιο.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΨΗΦΙΑΚΗ ΜΑΘΗΣΗ

Από την κατανάλωση στη δημιουργία

Τ

ο παιδί μπορεί να χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να καταναλώνει περιεχόμενο ή για να δημιουργεί. Η δεύτερη επιλογή έχει μεγαλύτερη εκπαιδευτική αξία.

• Να φτιάξει μια παρουσίαση • Να δημιουργήσει ένα μικρό βίντεο • Να ηχογραφήσει ένα podcast • Να αναζητήσει πληροφορίες και να ελέγξει τις πηγές • Να μάθει να οργανώνει ένα αρχείο • Να γράψει ένα κείμενο • Να χρησιμοποιήσει ένα ψηφιακό εργαλείο για να λύσει ένα πρόβλημα Αυτό είναι το επόμενο βήμα της πληροφορικής. Όχι «πόσες ώρες έπαιξες;», αλλά: «Τι έφτιαξες; Τι έμαθες; Τι κατάλαβες;». Η τεχνολογία δεν πρέπει να απομακρύνει το παιδί από τον πραγματικό κόσμο. Πρέπει να του ανοίγει περισσότερες πόρτες προς αυτόν.

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ 21

22 ΤΑ NEA ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026

38 AI Agents: η επόμενη αλλαγή στον τρόπο που χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη Σύνταξη και επιμέλεια: Στρατής Πλάτων, υπεύθυνος της Σχολής Πληροφορικής των Εκπαιδευτήριων Πλάτωνος, Μυτιλήνη

Τ

α τελευταία χρόνια γνωρίσαμε την Τεχνητή Νοημοσύνη κυρίως μέσα από εφαρμογές με τις οποίες μπορούμε να συνομιλούμε. Κάνουμε μια ερώτηση, ζητάμε μια μετάφραση, ένα κείμενο ή ένα κομμάτι προγράμματος και παίρνουμε σχεδόν αμέσως μια απάντηση. Αυτή όμως είναι μόνο μία από τις δυνατότητες της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Η εξέλιξη που παρουσιάζει σήμερα ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφορά τους λεγόμενους AI Agents. Ο όρος Agent δεν περιγράφει απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα Τεχνητής Νοημοσύνης. Η βασική διαφορά βρίσκεται στον βαθμό αυτονομίας. Σε ένα συμβατικό σύστημα ο άνθρωπος δίνει διαδοχικές εντολές και το πρόγραμμα τις εκτελεί. Στην περίπτωση ενός Agent μπορεί να δοθεί ένας γενικότερος στόχος. Από εκεί και πέρα το σύστημα επιχειρεί να προσδιορίσει ποια βήματα χρειάζονται, ποια εργαλεία πρέπει να χρησιμοποιήσει και με ποια σειρά θα εκτελέσει τις απαραίτητες ενέργειες. Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Σήμερα μπορούμε να ζητήσουμε από ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης πληροφορίες για ένα ταξίδι στη Γενεύη. Ένας Agent, αντίθετα, θα μπορούσε να αναλάβει την οργάνωση του ταξιδιού!. Να εξετάσει αεροπορικά εισιτήρια, να συγκρίνει ξενοδοχεία, να λάβει υπόψη τον διαθέσιμο προϋπολογισμό και τις προτιμήσεις του ταξιδιώτη και να καταρτίσει ένα πρόγραμμα. Εφόσον βέβαια του έχουν δοθεί οι απαραίτητες οδηγίες και άδειες, θα μπορούσε να επικοινωνεί και με άλλες εφαρμογές ώστε να εκτελεί μέρος αυτών των εργασιών. Εδώ βρίσκεται και η ουσιαστική αλλαγή. Μέχρι τώρα χρησιμοποιούσαμε κυρίως την Τεχνητή Νοημοσύνη ως πηγή πληροφόρησης ή ως βοηθό παραγωγής περιεχομένου. Με τους Agents περνάμε σταδιακά από την παραγωγή μιας απάντησης, στην πραγματοποίηση ενεργειών. Οι πιθανές εφαρμογές είναι πολλές. Σε μια επιχείρηση ένας Agent θα μπορούσε να συγκεντρώνει στοιχεία από διαφορετικά αρχεία, να προετοιμάζει μια αναφορά και να εντοπίζει εκκρεμότητες. Στην ανάπτυξη λογισμικού μπορεί να εξετάζει κώδικα, να αναζητά την αιτία ενός σφάλματος και να πραγματοποιεί δοκιμές. Στην εκπαίδευση θα μπορούσε να παρακολουθεί την πορεία ενός μαθητή και να επιλέγει διαφορετικές ασκήσεις ανάλογα με τις δυσκολίες που εμφανίζει. Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η δυνατότητα συνεργασίας πολλών Agents. Ένα σύνθετο πρόβλημα μπορεί να χωριστεί σε επιμέρους εργασίες: ένα σύστημα να αναζητά δεδομένα, ένα άλλο να τα επεξεργάζεται και ένα τρίτο να ελέγχει το αποτέλεσμα. Πρόκειται για μια προσέγγιση που θυμίζει, ως έναν βαθμό, τον καταμερισμό εργασίας μιας ανθρώπινης ομάδας.

Η αυτονομία αυτή, βέβαια, είναι ταυτόχρονα το μεγάλο πλεονέκτημα και το σημαντικότερο πρόβλημα. Ένα σύστημα που απλώς δίνει μια λανθασμένη απάντηση δημιουργεί ένα περιορισμένο πρόβλημα. Ένα σύστημα όμως που μπορεί να στείλει ένα μήνυμα, να μεταβάλει ένα αρχείο ή να πραγματοποιήσει μια συναλλαγή μπορεί να προκαλέσει πραγματικές συνέπειες. Γι’ αυτό ζητήματα όπως οι άδειες πρόσβασης, η προστασία προσωπικών δεδομένων, η δυνατότητα ελέγχου των ενεργειών και η ανθρώπινη επιβεβαίωση κρίσιμων αποφάσεων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Θα ήταν επίσης υπερβολικό να θεωρήσουμε ότι οι σημερινοί Agents διαθέτουν πραγματική ανεξαρτησία ή κρίση αντίστοιχη με την ανθρώπινη. Μπορούν να κάνουν λάθη, να παρερμηνεύσουν έναν στόχο ή να ακολουθήσουν μια λανθασμένη πορεία. Η αξία τους βρίσκεται περισσότερο στην ικανότητα να συνδυάζουν την επεξεργασία πληροφοριών με τη χρήση εργαλείων και την εκτέλεση μιας ακολουθίας εργασιών. Ίσως, επομένως, η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνουν οι AI Agents να μην αφορά μόνο τις δυνατότητες των υπολογιστών αλλά και τον δικό μας ρόλο. Για δεκαετίες μαθαίναμε να χειριζόμαστε προγράμματα δίνοντάς τους συγκεκριμένες εντολές. Τώρα αρχίζουμε να περνάμε σε ένα διαφορετικό μοντέλο: να περιγράφουμε τι θέλουμε να επιτύχουμε και να αφήνουμε το σύστημα να αναζητήσει τον τρόπο. Και αυτή η αλλαγή πιθανόν να αποδειχθεί σημαντικότερη από όσο φαίνεται σήμερα.