ΠΛΟΗΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ 2023

Πλοηγός Υγείας 2023

1

Πλοηγός Υγείας 2023

προσώπων είναι το σημαντικότερο αγαθό. Έτσι το αντιλαμβανόμαστε και στα «Νέα της Λέσβου». Για 7η συνεχή χρονιά συγκεντρώσαμε χρήσιμο υλικό και πληροφορίες στον «Πλοηγό Υγείας», τον πολύτιμο Οδηγό Ενημέρωσης για όλα όσα αφορούν την υγεία μας. Μέσα από τα άρθρα

editorial

Ί

σως περισσότερο από κάθε άλλη φορά, τα τελευταία χρόνια έχουμε αντιληφθεί πως η υγεία η δική μας και των αγαπημένων μας

24

των ιατρών και των επαγγελματιών υγείας της Λέσβου, αλλά και από τις πληροφορίες για όλες τις τελευταίες εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα και στις υπηρεσίες που παρέχονται στο νησί μας, σκιαγραφούμε την πληρέστερη δυνατή εικόνα για την υγεία στον τόπο μας. Στόχος μας, άλλωστε, από το 2016 όταν για πρώτη φορά κυκλοφόρησε ο «Πλοηγός Υγείας» ήταν αυτός ακριβώς: Να σας προσφέρουμε ένα χρήσιμο έντυπο στις σελίδες του οποίου θα μπορείτε να βρίσκετε χρήσιμες πληροφορίες για όλα όσα σας ενδιαφέρουν. Με έμφαση στην πρόληψη αλλά και στην αντιμετώπιση παθήσεων, αλλά και με μια ματιά σε όλα τα τεχνολογικά νέα της χρονιάς που

10 Aνευρύσματα: Πρόληψη Διάγνωση Αντιμετώπιση

14 Covid-19 και καρδιά Καρδιοπάθειες 16 Συγγενείς

πέρασε και βέβαια γενικότερα για τις εξελίξεις στα υπάρχοντα, αλλά και στα νέα ιατρεία της Λέσβου. Ο Πλοηγός Υγείας διακινείται κάθε χρόνο στους αναγνώστες των «Νέων της Λέσβου» και σε κεντρικά σημεία της Μυτιλήνης, ανανεωμένος, με νέες πληροφορίες, καταχωρήσεις και αρθρογραφία των επαγγελματιών της υγείας. Είναι ένας οδηγός στον οποίο μπορεί να ανατρέχει κανείς όλο τον χρόνο αναζητώντας πληροφορίες, διευθύνσεις και τηλέφωνα ιατρών, ώστε να προγραμματίσει τις εξετάσεις του. Θυμίζουμε βέβαια ότι μπορείτε να αναζητήσετε και τον ηλεκτρονικό «Πλοηγό» στο www.ploigosygeias.gr Καλή ανάγνωση!

4

ΈΚΔΟΣΗ Ημερήσια Εφημερίδα «Τα Νέα της Λέσβου» ΣΤΟΙΚΟΣ ΣΤ. ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ Καραντώνη 1, Μυτιλήνη ΤΚ 81100 Τηλ: 22510 48960/48961 e-mail: ploigosigias@yahoo.com ΕΚΔΟΤΗΣ - ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Στόικος Στέλιος ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ Χαρά Καστρινέλλη ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Κατερίνα Παπαϊωάννου ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Μαρία Αριστοτέλους ΕΚΤΥΠΩΣΗ Γραφικές Τέχνες Σοφία Δούκα

Πλοηγός Υγείας 2023

περιεχόμενα

24 Αµνιοπαρακέντηση: Μύθοι και αλήθειες 34 Αυξητική στήθους Αυτισμός και Διορθωτικά γυαλιά 36 Επιλεκτική 28 για μεσαίες Διατροφή κοντινές αποστάσεις

Ας γνωρίσουμε τη Λεκτική Δυσπραξία 38 Θέλω να απαλλαγώ 30 από τα γυαλιά και Λάθος απόψεις και τους φακούς 42 θεωρίες περί της επαφής. Τι μπορώ κήλης μεσοσπονδύλιου να κάνω;

Δίσκου

Όνυχος 44 Είσφρυση Τι συμβαίνει όταν το νύχι εισχωρήσει στο δέρμα;

Χειροπρακτική & Δομική 46 Ήπια Οστεοπαθητική (Μέθοδος Ackermann)

50 Συνταξιοδότηση: Νέο συμβόλαιο

σχέσης ή εγκατάλειψη του γάμου;

52 52

Τραύμα: Η αόρατη δύναμη που διαμορφώνει τη ζωή μας Η σχέση του με τις ασθένειες και ο δρόμος της θεραπείας

5

6

7

Πλοηγός Υγείας 2023

8

Πλοηγός Υγείας 2023 Πλοηγός Υγείας 2019

9

Πλοηγός Υγείας 2023

ΠΡΌΛΗΨΗ - ΔΙΆΓΝΩΣΗ - ΑΝΤΙΜΕΤΏΠΙΣΗ

Ανευρύσματα

Γράφει ο ΠΑΎΛΟΣ Π. ΑΜΠΑΤΖΉΣ Ιατρός, Ειδικευόμενος Ακτινολόγος, ΠΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Το παρόν κείμενο επικεντρώνεται στις βασικές πληροφορίες σχετικά με τα ανευρύσματα, κύρια των μεγάλων αγγείων του κορμού (θωρακική και κοιλιακή αορτή) και των κλάδων αυτών. Ωστόσο τα βασικά σημεία ισχύουν και για περιφερικότερους αρτηριακούς κλάδους.

Α

νεύρυσμα ορίζεται η τοπική διάταση του τοιχώματος ενός αγγείου (συχνότερα αρτηρίας). Οι αρτηρίες είναι τα αγγεία τα οποία μεταφέρουν το αίμα από την καρδιά έως τους περιφερικότερους ιστούς του ανθρώπινου σώματος. Το τοίχωμα (Εικ.1) των αρτηριών αποτελείται από τρία στρώματα, κάποια εκ των οποίων έχουν μυϊκές ίνες ώστε να έχουν ελαστικότητα / κίνηση για την υποβοήθηση της μεταφοράς του αίματος (σφυγμός).

Τα ανευρύσματα χωρίζονται σε αληθή ή ψευδοανευρύσματα ανάλογα την συμμετοχή των χιτώνων της αρτηρίας και μορφολογικά σε ατρακτοειδή ή σακοειδή ανάλογα την εικόνα τους. Επιδημιολογικά πιο συχνά ανευρίσκονται σε άνδρες, μεγαλύτερης ηλικίας.

ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ - ΑΙΤΙΕΣ Γενετικοί παράγοντες, οικογενειακό ιστορικό, υπέρταση, υπερχοληστερολαιμία και η ηλικία είναι οι βασικότεροι προδιαθεσικοί παράγοντες, ενώ συνοψίζοντας, αίτια αφορούν: • Αθηρωματική νόσος + υπέρταση (80%) • Τραύμα (20%), ιατρογενώς ή μη.

• Σύφιλη, μύκητες, η αορτίτις (φλεγμονώδεις παθήσεις) και έτερα σύνδρομα αποτελούν σπανιότερες αιτίες. Να σημειωθεί ότι η αιτιολογία ενός ανευρύσματος μπορεί ορισμένες φορές να υποδηλωθεί από την θέση και την μορφολογία του.

Εικ.1: Ανατομία τοιχώματος αρτηρίας. Εκφύλιση των ελαστικών ινών του κολλαγόνου του τοιχώματος της αρτηρίας έχει ως αποτέλεσμα την σταδιακή εξασθένιση του τοιχώματος και την διάταση του αγγείου (ανεύρυσμα - Εικ.2).

Εικ.2: Υπονεφρικό ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής 10

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Συχνότερα όταν και ο ασθενής δεν αναφέρει συμπτώματα, τα ανευρύσματα διαπιστώνονται τυχαία σε κάποιον τακτικό ή μη απεικονιστικό έλεγχο (υπερηχογράφημα [Εικ.3], αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία κ.ά.) ή ακόμη και στην κλινική εξέταση. Τα κλινικά ευρήματα ποικίλλουν. Κυριότερα αποτελούν το άλγος στην περιοχή ή λόγω πίεσης των παρακείμενων ιστών. Στην κλινική εξέταση μπορεί να αφορά σε ψηλαφητή σφύζουσα μάζα, ενώ κατά την ακρόαση ο εξετάζων ιατρός έχει χαρακτηριστικά ευρήματα. Στην πιο επείγουσα κατάσταση της περίπτωσης ρήξης ενός ανευρύσματος, ο ασθενής θα βρεθεί μέχρι και σε κατάσταση καταπληξίας (shock), ενώ μπορεί να έχει προηγηθεί κάποιο επεισόδιο υπέρτασης, εντονότατο οξύ άλγος στην περιοχή του ανευρύσματος (άλγος στην ράχη για ένα ανεύρυσμα της θωρακικής αορτής, πολύ έντονος ξαφνικός πονοκέφαλος σε εκείνα των αγγείων του εγκεφάλου), έντονη εφίδρωση, δύσπνοια έως και απώλεια συνείδησης.

Πλοηγός Υγείας 2023

Εικ.3 Υπερηχογραφική εικόνα σακκοειδούς ανευρύσματος κοιλιακής αορτής

των άκρων κ.ά.. Με τις ανωτέρω μεθόδους και τις δυνατότητες αυτών (3D, έγχρωμη και υψηλής ευκρίνειας απεικόνιση) ο ακτινολόγος έχει τη δυνατότητα να μελετήσει με λεπτομέρεια (αθηρωματική νόσος, διάμετρος, μήκος, σημεία ρήξεως, προσβολή παρακείμενων αγγείων κ.ά.), σε ολόκληρη την έκτασή τους τα απεικονιζόμενα αγγεία. Ωστόσο, όπως αναφέρεται και παραπάνω και επειδή κατά κύριο λόγο η παρουσία ανευρύσματος είναι ασυμπτωματική, η διάγνωση/ανεύρεσή τους είναι τυχαίο εύρημα και σε άλλες απεικονιστικές μεθόδους, όπως η ακτινογραφία θώρακος, το απλό υπερηχογράφημα και triplex.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Η υπολογιστική αγγειογραφία και η μαγνητική αγγειογραφία εμπλουτισμού με γαδολίνιο είναι οι απεικονιστικές μέθοδοι εκλογής για την διάγνωση των ανευρυσμάτων της θωρακικής, της κοιλιακής αορτής, αλλά και μικρότερων περιφερικών αγγείων. Η αρτηριακή ψηφιακή αφαιρετική αγγειογραφία (DSA) δεν είναι απαραίτητη για την περαιτέρω διερεύνηση των παραπάνω ανευρυσμάτων, ωστόσο είναι χρήσιμη για την μελέτη ανευρυσμάτων σε άλλα αγγεία (εγκεφαλικές - σπονδυλικές αρτηρίες κ.ά.) και άλλου τύπου παθολογίες, όπως στενώσεις σε αγγεία

Η πιο σημαντική επιπλοκή των ανευρυσμάτων είναι η ρήξη, που ορίζεται ως αιμορραγία διαμέσου ελλειμμάτων του τοιχώματος του αγγείου, η οποία απεικονίζεται στην αξονική τομογραφία με εξαγγείωση του σκιαγραφικού μέσου και αποτελεί αληθή επείγουσα κατάσταση, με κίνδυνο τον θάνατο. Η επιβίωση για ασθενείς στους οποίους συμβαίνει ρήξη ανευρύσματος είναι <20%. Ο κίνδυνος ρήξεως αυξάνει με το μέγεθος του ανευρύσματος. Στην κοιλιά για παράδειγμα, ο κίνδυνος αυξάνει από το 10% σε ανευρύσματα των 4εκ., στο 60% σε ανευρύσματα μεγαλύτερα των 10εκ.

11

Πλοηγός Υγείας 2023

Αορτικός διαχωρισμός (πιθανότητα 3/1.000) αποκαλείται η αποκόλληση του έσω χιτώνα της αρτηρίας από τον έξω χιτώνα, με αποτέλεσμα την δημιουργία δύο αυλών στο εν λόγω αγγείο, κατάσταση άμεσα απειλητική για την ζωή. Ο ασθενής αναφέρει οξύ διαξιφιστικό, ανυποχώρητο άλγος στην περιοχή του σώματος η οποία έχει προσβληθεί από την συγκεκριμένη παθολογία. Συνηθέστερα παρατηρείται στο θώρακα ή την κοιλιακή χώρα (θωρακική ή κοιλιακή αορτή), ενώ όσο επεκτείνεται η νόσος μπορεί να επεκταθεί και ο πόνος. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι χρήσιμος και ο έλεγχος με διοισοφάγειο υπερηχογράφημα (αφορά μόνο ασθενείς επί κλίνης). Άλλες επιπλοκές είναι το ενδοτοιχωματικό αιμάτωμα, το διατιτραίνον αθηρωματικό έλκος κ.ά..

ΠΡΟΛΗΨΗ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ - ΘΕΡΑΠΕΙΑ Συμπερασματικά η πρόληψη είναι πολύ σημαντική και αφορά περισσότερο στην μείωση των παραγόντων κινδύνου, όπως ο έλεγχος της υπέρτασης και της χοληστερίνης, ενώ πρέπει να τηρείται και ο τακτικός έλεγχος (check - up). Η ένδειξη για χειρουργική επέμβαση εξαρτάται από εξατομικευμένους παράγοντες. Aκόμα και μια μικρή βλάβη μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επανόρθωση. Η ενδοαυλική αποκατάσταση με την βοήθεια αγγειακών ναρθήκων (stent) (Εικ.4) ή έτερων τεχνικών (Εικ.5), καθίσταται μια σημαντική εναλλακτική λύση, σε ασθενείς που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής και εκτελείται και από έμπειρους επεμβατικούς ακτινολόγους.

Εικ.5: Εμβολισθέν ανεύρυσμα

Εικ.4: Ενδαγγειακή αποκατάσταση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής με ενδοαυλικό μόσχευμα (Stent)

Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής σε υπερηχογράφημα (triplex) κοιλιακής αορτής.

12

ΆΛΛΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ:

Ανεύρυσμα σε αγγεία του εγκεφάλου (αρτηρία).

Αξονική αγγειογραφία εγκεφάλου - ανεύρυσμα

Αξονική αγγειογραφία άνω - κάτω κοιλίας: Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής

Αξονική αγγειογραφία άνω - κάτω κοιλίας: Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΠΕΡΗΧΟΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Πολύδωρος Π. Αμπατζής Ιατρός Ακτινολόγος

Αερ. Γιανναρέλλη 7 ΜΥΤΙΛΗΝΗ Τηλ.: 2251028222 - Fax :2251028558 - Κιν.: 6948522245 Ε-mail: ampatzispp@gmail.com Site: www.abatzis.net 13

Πλοηγός Υγείας 2023

ΓΙΩΡΓΟΣ Π. ΚΟΥΣΚΟΣ Ειδικός καρδιολόγος Έγχρωμο triplex καρδιάς Holter ρυθμού και αρτηριακής πίεσης Τεστ κόπωσης σε κυλιόμενο τάπητα Έλεγχος μόνιμων βηματοδοτών Φορητός έγχρωμος υπέρηχος καρδιάς-αορτής Καβέτσου 44 (ημιόροφος), Μυτιλήνη Τηλ.:22510 47447 - Κιν.:6932 580123 - e-mail: kouskosge@yahoo.gr

Η

Covid-19 και καρδιά

COVID-19 προκαλεί φλεγμονή σε όλο το σώμα, η οποία μπορεί να βλάψει την καρδιά και άλλα όργανα. Τα άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος και άλλων επιπλοκών. Μερικοί άνθρωποι εμφανίζουν παρατεταμένα συμπτώματα εβδομάδες ή μήνες μετά τη λοίμωξη, όπως κόπωση, πόνος στο στήθος, δύσπνοια και αίσθημα παλμών.

Μπορεί η COVID-19 να προκαλέσει καρδιακά προβλήματα; Η COVID-19 μπορεί να επηρεάσει την καρδιά με διάφορους τρόπους. Είναι σπάνιο ο ιός να μολύνει άμεσα τον καρδιακό μυ (μυοκαρδίτιδα). Συνήθως, προκαλεί προβλήματα σε όλο το σώμα που οδηγούν σε καρδιακή βλάβη: Η μόλυνση ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα με αποτέλεσμα την παραγωγή φλεγμονωδών κυττάρων και κυτοκινών (μικρές πρωτεΐνες απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος) με σκοπό την εξόντωση του εισβολέα κορωνοϊού. Το πρόβλημα είναι ότι σε κάποιους ασθενείς η COVID-19 προκαλεί υπερβολική φλεγμονή. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται σύνδρομο απελευθέρωσης κυτοκίνης ή καταιγίδα κυτοκινών. Συμβαίνει συχνά σε σοβαρές περιπτώσεις COVID-19. Η υπερβολική φλεγμονή μπορεί να βλάψει το καρδιαγγειακό σύστημα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, προκαλώντας: • Αρρυθμία: Η φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό. Εάν υπάρχει ήδη αρρυθμία, η καταιγίδα κυτοκινών μπορεί να την επιδεινώσει.

• Θρόμβους: Η επένδυση των αιμοφόρων αγγείων (το ενδοθήλιο) μπορεί να φλεγμαίνει και αυτό να οδηγήσει σε δημιουργία θρόμβων, πνευμονικής εμβολής, εμφράγματος μυοκαρδίου ή εγκεφαλικού.

• Μυοκαρδίτιδα: Φλεγμονή του καρδιακού μυός (μυοκαρδίου).

• Περικαρδίτιδα: Φλεγμονή της μεμβράνης που περιβάλλει την καρδιά (μπορεί να προκαλέσει πόνο στο στήθος και συσσώρευση υγρού γύρω από την 14

Μερικοί άνθρωποι έχουν καρδιακά προβλήματα μετά τη COVID-19. Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος εάν χρειάστηκε νοσηλεία στη ΜΕΘ ή αναπνευστήρας. Αλλά ακόμη και εκείνοι με ελαφρά συμπτώματα ή και χωρίς συμπτώματα μπορεί να παρουσιάσουν καρδιακά προβλήματα

καρδιά).

• Καρδιακή ανεπάρκεια: Μια κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση υπερβολικών υγρών, με αποτέλεσμα τη δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια) ή/και πρήξιμο (οίδημα). Εάν προϋπάρχουν κάποιες από τις ακόλουθες καταστάσεις, ο κίνδυνος επιπλοκών λόγω COVID-19 είναι αυξημένος: • Καρδιακή ανεπάρκεια • Στεφανιαία νόσος • Ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου • Σακχαρώδης διαβήτης • Αυξημένη χοληστερίνη • Κάπνισμα • Αυξημένο σωματικό βάρος • Υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) • Δρεπανοκυτταρική αναιμία • Θαλασσαιμίες

Προκαλεί η COVID-19 έμφραγμα ή εγκεφαλικό ή αύξηση της πιθανότητας αιφνίδιου θανάτου; Η COVID-19 μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου,

Πλοηγός Υγείας 2023

ειδικά εάν χρειαστεί νοσηλεία. Η φλεγμονή είναι ο κύριος ένοχος γιατί αυξάνει τον κίνδυνο δημιουργίας θρόμβων και εμποδίζει τη διάλυσή τους με αποτέλεσμα φλεβοθρόμβωση-πνευμονική εμβολή, έμφραγμα μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Μην καθυστερείτε τα ιατρικά ραντεβού που αφορούν τις χρόνιες παθήσεις σας. Η στεφανιαία νόσος και τα επακόλουθά της (έμφραγμα μυοκαρδίου-θανατηφόρες αρρυθμίες) είναι η κύρια αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου μετά τα 35. Ανεξάρτητα απ’ την πανδημία, δεν πρέπει να παραμελείτε τις χρόνιες παθήσεις, όπως την αρτηριακή υπέρταση, το σακχαρώδη διαβήτη, τη δυσλιπιδαιμία. Επίσης πρέπει να προσέχετε τη διατροφή σας, αν καπνίζετε να διακόψετε το κάπνισμα και εφόσον δεν νοσείτε να ασκήστε συστηματικά. Καλέστε αμέσως το 166 εάν έχετε συμπτώματα καρδιακής προσβολής (πόνος ή δυσφορία ή βάρος ή κάψιμο στο στήθος που εμφανίζεται ξαφνικά και δεν υποχωρεί, που μπορεί να αντανακλά στα χέρια, στο λαιμό, στην κάτω γνάθο, την πλάτη ή το στομάχι και συχνά συνοδεύεται με αδιαθεσία, εφίδρωση, ζάλη, αίσθημα παλμών ή δύσπνοια). Η έγκαιρη νοσηλεία είναι απαραίτητη για την αποφυγή του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου και της περαιτέρω καρδιακής βλάβης.

Θα έχω προβλήματα με την καρδιά μετά τη COVID-19; Μερικοί άνθρωποι έχουν καρδιακά προβλήματα μετά τη COVID-19. Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος εάν χρειάστηκε νοσηλεία στη ΜΕΘ ή αναπνευστήρας. Αλλά ακόμη και εκείνοι με ελαφρά συμπτώματα ή και χωρίς συμπτώματα μπορεί να παρουσιάσουν καρδιακά προβλήματα. Τέτοια προβλήματα μπορεί να προκύψουν εάν εμφανιστεί μακροχρόνια COVID (post COVID= συμπτώματα που επιμένουν πάνω από τέσσερις εβδομάδες). Η κόπωση και η δύσπνοια είναι από τα πιο κοινά προβλήματα. Τα συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με

την καρδιά περιλαμβάνουν: • Πόνο στο στήθος • Αίσθημα παλμών-ταχυκαρδία • Αίσθημα ζάλης • Δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια) Σ’ αυτή την περίπτωση θα πρέπει να γίνουν ορισμένες εξετάσεις αίματος, ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) και ηχοκαρδιογράφημα (TRIPLEX). Ανάλογα με τα συμπτώματα/ευρήματα των παραπάνω εξετάσεων μπορεί να χρειαστεί: • HOLTER 24ώρου • Δοκιμασία (test) κόπωσης • Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κόπωσης, • Αξονική στεφανιογραφία (έλεγχος στενώσεων ή/ και θρόμβων στεφανιαίων αρτηριών) ή και • Μαγνητική καρδιάς (έλεγχος μυοκαρδιακής φλεγμονής/ίνωσης μυοκαρδίου)

Προληπτικός έλεγχος σε ασυμπτωματικά άτομα μετά COVID-19 Οι οδηγίες αφορούν κυρίως αυτούς που θέλουν να ασκηθούν μετά από COVID-19. ▶ Όσοι ήταν ασυμπτωματικοί ή ελάχιστα συμπτωματικοί (πυρέτιο<38οC, ήπια αδυναμία ή κεφαλαλγία για λιγότερο από δύο ημέρες): κλινική εξέταση και ΗΚΓράφημα μετά απ’ το διάστημα της απομόνωσης. Σε φυσιολογικά ευρήματα και μετά από μια εβδομάδα χωρίς συμπτώματα, έναρξη ήπιας άσκησης και στη συνέχεια σταδιακή αύξηση της διάρκειας και της έντασης της άσκησης. Αν εμφανιστούν συμπτώματα (πόνος στο στήθος, έντονη δύσπνοια, αίσθημα παλμών/ταχυκαρδία, βήχας, αδυναμία) συνιστάται πληρέστερος έλεγχος. ▶ Όσοι είχαν ήπια συμπτώματα για πάνω από 2 ημέρες ή μέτρια/σοβαρά συμπτώματα ή και ανάγκη νοσηλείας εκτός απ’ τα παραπάνω πρέπει να γίνονται και εξετάσεις αίματος και TRIPLEX καρδίας.

15

Πλοηγός Υγείας 2023

Ελευθέριος Μ. Πρωτόπαπας, Kαρδιοχειρουργός MD, MSc • Εξειδικευμένος στην αντιμετώπιση Συγγενών Καρδιοπαθειών σε παιδιά και ενήλικες • Επιμελητής της Β’ Καρδιοχειρουργικής κλινικής Παίδων και Συγγενών Καρδιοπαθειών του Νοσ. «ΜΗΤΕΡΑ» • Μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Χειρουργών Συγγενών Καρδιοπαθειών (European Congenital Heart Surgeons Association- ECHSA Καβέτσου 36, Μυτιλήνη Κιν.: 6936709047 • Τηλ. Ιατρείου: 2251042109 • Email: eprotopapas@gmail.com

Συγγενείς Καρδιοπάθειες Γράφει ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Μ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ*

Ο

ι καρδιοπάθειες στα παιδιά ονομάζονται «Συγγενείς Καρδιοπάθειες» και είναι αρκετά συχνές. Περίπου ένα στα 100 παιδιά γεννιέται με κάποια ατέλεια στην διάπλαση της καρδιάς του. Ο όρος «συγγενής» δεν δηλώνει κληρονομικότητα, αλλά το ότι η καρδιοπάθεια αυτή υπάρχει κατά την γέννησή του. Πολύ σπάνια τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με επίκτητες καρδιοπάθειες, που αναπτύσσονται σε μια φυσιολογική καρδιά μετά την γέννηση και συχνά είναι αποτέλεσμα κάποιας λοίμωξης. Είναι επομένως κατανοητό ότι αφού οφείλονται σε «τυχαία» σφάλματα στην εμβρυική ανάπτυξη και δεν συνδέονται με την κληρονομικότητα ή κάποιον επιβλαβή περιβαλλοντικό παράγοντα η πρόληψή τους δεν είναι εφικτή και επομένως δεν υπάρχει κάτι που οι γονείς θα μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά ώστε να προλάβουν την καρδιοπάθεια. Το μόνο που μπορεί να συστήσει κανείς είναι να αποφεύγεται η έκθεση των εγκύων σε γνωστούς ή εν δυνάμει βλαβερούς παράγοντες, όπως το οινόπνευμα, το κάπνισμα και τα φάρμακα, πέραν εκείνων που εγκρίνονται από τον γιατρό τους, καθώς και να κάνουν όλους τους απαραίτητους προγεννητικούς ελέγχους. Η έγκαιρη προγεννητική διάγνωση έχει τεράστια σημασία και ιδιαίτερα σε βαριές μορφές συγγενών καρδιοπαθειών ή σε περιπτώσεις που οι καρδιοπάθειες σχετίζονται και με χρωμοσωματικές ανωμαλίες (όπως σύνδρομο Down). Το εμβρυικό ηχοκαρδιογράφημα μπορεί με σχετικά ικανοποιητική ακρίβεια να διαγιγνώσκει τις περισσότερες συγγενείς καρδιοπάθειες παρέχοντας την δυνατότητα προετοιμασίας τόσο ψυχολογικά των γονέων, όσο και ιατρικά για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του προβλήματος. Όμως επειδή δεν διαγιγνώσκονται όλες οι καρδιοπάθειες προγεννητικά χρειάζεται προσεκτική εξέταση κάθε νεογνού από τον παιδίατρό του και επί 16

Τρισδιάστατο φυσικό (1:1) εκμαγείο νεογνικής καρδιάς

ενδείξεων ή υποψίας προβλήματος, πρέπει να γίνεται υπερηχοκαρδιογραφικός έλεγχος από εξειδικευμένο καρδιολόγο (παιδοκαρδιολόγος). Τα σημάδια ή συμπτώματα που πρέπει να οδηγήσουν σε καρδιολογική εξέταση του παιδιού και μετά τη νεογνική περίοδο είναι: • Καρδιακό φύσημα που ακούει ο γιατρός • Στασιμότητα της ανάπτυξης του βρέφους

Πλοηγός Υγείας 2023

• Ταχύπνοια • Κυάνωση (μελάνιασμα) • Πόνος στο στήθος (ιδιαίτερα με την άσκηση) • Εύκολη κόπωση • Λιποθυμία • Ταχυκαρδίες ή αρρυθμίες Οι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι πολλών ειδών και η σοβαρότητά τους ποικίλλει. Κάποιες είναι ελαφριάς μορφής, όπου ίσως δεν χρειαστεί καμία παρέμβαση παρά μόνο μια παρακολούθηση, και άλλες είναι πιο βαριές και περίπλοκες. Μερικές επιλεγμένες συγγενείς καρδιοπάθειες μπορεί να αντιμετωπιστούν από ειδικούς συναδέλφους επεμβατικούς παιδοκαρδιολόγους χωρίς «ανοιχτή» χειρουργική επέμβαση (με καρδιακό καθετηριασμό). Σε πολλές περιπτώσεις,όμως, χρειάζεται κάποια επέμβαση. Με τα μέσα και τις μεθόδους που έχουμε πλέον στη διάθεσή μας οι συγγενείς καρδιοπάθειες στην πλειονότητά τους αντιμετωπίζονται άριστα και θεραπεύονται πλήρως, εξασφαλίζοντας στα παιδιά μια φυσιολογική διάρκεια και ποιότητα ζωής. Σήμερα στη χώρα μας και ιδιαίτερα στο τμήμα μας, τη Β’ Παιδοκαρδιοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου «ΜΗΤΕΡΑ», μπορεί να αντιμετωπιστεί χειρουργικά όλο το φάσμα των καρδιακών παθήσεων στα παιδιά με μεγάλη επιτυχία, η οποία είναι το αποτέλεσμα όχι ενός ανθρώπου, αλλά μιας ομάδας ιατρών και νοσηλευτών (παιδοκαρδιοχειρουργοί, παιδοκαρδιολόγοι, παιδοκαρδιοαναισθησιολόγοι και εντατικολόγοι παίδων), οι οποίοι άρτια εκπαιδευμένοι, συνεργάζονται ώστε να πραγματοποιείται η κατάλληλη επέμβαση στον κατάλληλο χρόνο εξατομικευμένα για κάθε παιδί. Γι’ αυτό και η βασική μας φιλοσοφία συνοψίζεται στο «Όλοι μαζί για την καρδιά των παιδιών». *O ιατρός με καταγωγή από την Βρίσα, επισκέπτεται την Μυτιλήνη περιοδικά και σε συνεργασία με τον κ. Γρηγοράκη Παναγιώτη (καρδιολόγο), εξετάζει και παρακολουθεί παιδιά και ενήλικες με συγγενείς καρδιοπάθειες στο ιατρείο του κ. Γρηγοράκη (Καβέτσου Κωνσταντίνου 36, Μυτιλήνη).

17

Πλοηγός Υγείας 2023

18

Πλοηγός Υγείας 2023

19

Πλοηγός Υγείας 2023

20

21

22

Πλοηγός Υγείας 2023

23

Πλοηγός Υγείας 2023

ΠΑΝΑΓΙΏΤΗΣ Ε. ΛΊΒΑΝΟΣ MD, MFFP, ΒSCCP, FMF DIP, Μαιευτήρας γυναικολόγος ➤ Ειδικευμένος στην εμβρυική ιατρική & προηγμένη μαιευτική υπερηχογραφία ➤ Επιστημονικός συνεργάτης μαιευτηρίου «Μητέρα» ➤ FMF diploma in fetal medicine

Λάμπρου Πορφύρα 21, Ν. Ψυχικό τηλ 210 6772922 Καβετσου 17, Μυτιλήνη τηλ 22510 42937 email: ox7uar@otenet.gr www.athensembryocenter.gr

ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ • Υπερηχογράφημα Αυχενικής Διαφάνειας • Υπερηχογράφημα Β Επιπέδου • Υπερηχογράφημα DOPPLER 3ου Τριμήνου • Αμνιοπαρακέντηση • Λήψη Τροφοβλάστης ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΚΕΤΟΣ

ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ • Ενδοκολπικό Υπερηχογράφημα • Λήψη ΤΕSΤ-ΡΑΡ • Λήψη καλλιέργειας κολπικού υγρού ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ-ΥΣΤΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ & ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

Αµνιοπαρακέντηση: Μύθοι και Αλήθειες Μύθος: Η αµνιοπαρακέντηση είναι µια υποχρεωτική εξέταση για γυναίκες άνω των 35 ετών. Αλήθεια: Στον προγεννητικό έλεγχο καµία εξέταση δεν είναι υποχρεωτική. Όλες οι εξετάσεις προκύπτουν κατόπιν ιατρικών ενδείξεων και συστάσεων. Όσο αφορά την αµνιοπαρακέντηση είναι αλήθεια ότι ο κίνδυνος για κάποιες χρωµοσωµικές ανωµαλίες αυξάνει σταδιακά µετά τα 35 αλλά αυτό δεν σηµαίνει ότι όλες οι γυναίκες πάνω από 35 και µόνον αυτές πρέπει να κάνουν την εξέταση! Ο κίνδυνος εξατοµικεύεται για κάθε γυναίκα ανεξάρτητα από την ηλικία της στο υπερηχογράφηµα της αυχενικής διαφάνειας και στο Β επιπέδου και ανάλογα µε τα αποτελέσµατα επιλέγεται ή όχι η εξέταση. Μύθος: Είναι µια επικίνδυνη εξέταση Αλήθεια: Ο κίνδυνος αποβολής λόγω της αµνιοπαρακέντησης είναι περίπου 0,3% δλδ 3/1000 … Αντικειµενικά είναι ένας πολύ µικρός κίνδυνος. Η αποβολή προκύπτει από την πρόκληση τοκετού σε ένα πολύ µικρό έµβρυο λόγω επιπλοκών της επέµβασης, λ.χ. ρήξη υµένων, αιµορραγία ή λοίµωξη, αλλά αυτά είναι πολύ σπάνια γεγονότα στα χέρια έµπειρων και καλά εκπαιδευµένων γιατρών. Ας µην ξεχνάµε όµως ότι η έννοια του κινδύνου είναι σε σηµαντικό βαθµό υποκειµενική. Αλλιώς τον αντιλαµβάνεται η έγκυος στο 3ο ή 4ο παιδί της κι αλλιώς η πρωτότοκη που κατάφερε να συλλάβει µετά από 3 ή 4 προσπάθειες εξωσωµατικής.. Ας µην ξεχνάµε επίσης ποια θα ήταν η απόφαση που θα έπαιρνε ένα ζευγάρι αν το αποτέλεσµα της εξέτασης δεν ήταν καλό. Υπάρχουν 24

δυστυχώς και αποτελέσµατα τα οποία από γενετική άποψη δεν είναι τελείως ξεκάθαρα. Υπάρχει δλδ µια αλλοίωση στο DNA του εµβρύου αλλά δεν είναι σίγουρο αν αυτό θα έχει και σε ποιο βαθµό κάποια επίπτωση στην υγεία του µετά τη γέννηση. Σε αυτή την περίπτωση οι γονείς µπαίνουν σε εξαιρετικά δύσκολα διλήµµατα και καλούνται να πάρουν δύσκολες αποφάσεις! Μύθος: Είναι µια επώδυνη εξέταση Αλήθεια: Υπάρχει µια ήπια ενόχληση και µόνον! Σαφέστατα πονάει λιγότερο από τις αντιπηκτικές ενέσεις που καθηµερινά κάνουν χρήση πολλές έγκυες γυναίκες στη χώρα µας. Απαιτείται απόλυτη ανάπαυση για 1 εβδοµάδα… Κι αυτό είναι µύθος Αλήθεια: Αρκεί ανάπαυση για1µέρα και περιορισµός των δραστηριοτήτων για 2-3 µέρες.

Πλοηγός Υγείας 2023

Δίνει τις ίδιες πληροφορίες µε το NIPT Αλήθεια: Το NIPT (µη επεµβατικός διαγνωστικός έλεγχος) δίνει σηµαντικές πληροφορίες για κάποια σύνδροµα αλλά όχι για όλα και όχι µε απόλυτη βεβαιότητα! Υπάρχει δλδ ο κίνδυνος ψευδώς θετικών ή ψευδώς αρνητικών αποτελεσµάτων! Επιπλέον ο αριθµός των νοσηµάτων που ελέγχονται µετά από την εξέταση του αµνιακού υγρού είναι τουλάχιστον 600 - 700 στον συµβατικό µοριακό καρυότυπο. Σε κάθε περίπτωση η απόφαση για µια τόσο σηµαντική εξέταση όπως η αµνιοπαρακέντηση λαµβάνεται από το ζευγάρι µετά από συζήτηση και συµβουλευτική από τον θεράποντα γιατρό. Για περισσότερες πληροφορίες ή για να κλείσετε το ραντεβού σας απευθυνθείτε στον εξειδικευµένο στην Εµβρυοµητρική Ιατρική Μαιευτήρα - Γυναικολόγο, Λίβανο Παναγιώτη, πιστοποιηµένο από το Fetal Medicine Foundation.

Athens Embryo Center Ιατρείο προγεννητικού ελέγχου Πορφύρα Λάµπρου 21, Νέο Ψυχικό Τηλ. για ραντεβού 210 6772922 Email: info@athensembryocenter.gr

25

Πλοηγός Υγείας 2023

26

Πλοηγός Υγείας 2023

27

Πλοηγός Υγείας 2023

ΦΑΚΟΙ ΜΕΣΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΝΤΙΝΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ

Διορθωτικά γυαλιά για μεσαίες - κοντινές αποστάσεις

Ο

ι περισσότεροι άνθρωποι, μετά από κάποια ηλικία, αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν διορθωτικά γυαλιά για την κοντινή όραση. Γνωστά ευρέως ως γυαλιά πρεσβυωπίας. Ως κοντινή ορίζεται η απόσταση μέχρι τα 40-50εκ. από το μάτι. Τα γυαλιά πρεσβυωπίας είναι επομένως χρήσιμα, κυρίως για διάβασμα και λεπτομερείς εργασίες. Τι γίνεται όμως με τα αντικείμενα που είναι λίγο πιο μακριά; Η χρήση της μεσαίας όρασης απαιτείται καθημερινά (οθόνη υπολογιστή, κουβέντα με φίλους, στα οικιακά, στο εργασιακό περιβάλλον, κλπ.). Είναι σχεδόν βέβαιο πως ο πρεσβύωπας στο άμεσο μέλλον θα χρειαστεί βοήθεια και στην μεσαία όραση. Το πρόσωπο θα πλησιάζει όλο και πιο κοντά στην οθόνη, τα γυαλιά πρεσβυωπίας θα κατεβαίνουν όλο και πιο χαμηλά στη μύτη, χωρίς όμως κάποια ουσιαστική λύση στο πρόβλημα. Η ταυτόχρονη λύση στην μεσαία και κοντινή όραση είναι μία και απαντάται με τους πολυεστιακούς φακούς για κοντινή & μεσαία απόσταση. Οι φακοί κοντινής-μεσαίας απόστασης απευθύνονται σε όλους εκείνους που θέλουν να βελτιώσουν τη μεσαία τους όραση και ενοχλούνται από τη σύγχυση που δημιουργεί η συνεχής εναλλαγή γυαλιών. Απευθύνεται στους χρήστες πολυεστιακών γυαλιών που χρειάζονται ένα δεύτερο ζευγάρι για ειδικές εργασίες. Μα κυρίως απευθύνονται σε ανθρώπους που θέλουν να κάνουν τη ζωή τους πιο εύκολη, σε ανθρώπους που θέ28

ΑΝΤΩΝΊΟΥ ΜΑΡΊΑ-ΓΑΒΡΙΈΛΑ, ΟΠΤΙΚΌΣ λουν να δίνουν πραγματικές λύσεις στα προβλήματά τους, σε ανθρώπους που δεν συμβιβάζονται. Οι διορθωτικοί φακοί για μεσαίες και κοντινές αποστάσεις είναι ουσιαστικά πολυεστιακοί φακοί, που δίνουν έμφαση κυρίως στη μεσαία και κοντινή απόσταση. Υπάρχουν διάφοροι τύποι φακών, ανάλογα με τη χρήση που προορίζονται. Ανάλογα με την κατηγορία του φακού μπορούν να εξυπηρετηθούν αποστάσεις από 80cm (διάβασμα-υπολογιστής) έως και 4μ. (πλήρης έλεγχος του χώρου εργασίας). Η προσαρμογή είναι κάτι που δεν πρέπει να φοβίζει τον χρήστη, καθώς υπάρχουν εκδόσεις για νέους και ώριμους πρεσβύωπες. Α) Φακοί Ανάγνωσης Μονής Όρασης: Χαρακτηριστικά και Ιδιότητες • Ο φακός προσφέρει καθαρό πεδίο όρασης σε αντικείμενο απόστασης (30-50 cm) Επιπτώσεις στη στάση του σώματος: • Ο χρήστης αναγκάζεται να γύρει μπροστά το σώμα του για να εστιάσει, επιφορτίζοντας το σώμα με περιττές εκτάσεις του κορμού και του αυχένα. Β) Πολυεστιακοί φακοί.

• Περιορισμός του καθαρού πεδίου εστίασης στη μεσαία όραση.

• Επιπτώσεις στη στάση του σώματος: • Ο χρήστης αναγκάζεται να σηκώσει το κεφάλι του για να εστιάσει καταπονώντας τους ώμους και το λαιμό με περιττές κινήσεις. Γ) Φακοί Μεσαίας και Κοντινής

Απόστασης: • Η απόλυτα εξειδικευμένη λύση που δίνει στο χρήστη τη δυνατότητα μέγιστης ευκρίνειας όρασης στην απόσταση εργασίας που εξυπηρετεί εκείνον, για έντονο διάβασμα, για απόσταση οθόνης Η/Υ, για απόσταση δωματίου.

• Τέρμα οι πονοκέφαλοι και η οπτική κόπωση. Επίσης αποτελεί καλή λύση και προσφέρει μέγιστη ελευθερία κινήσεων και για επαγγελματίες που δεν θέλουν να περιορίζουν την όρασή τους, όπως φυσικοθεραπευτές, γιατροί, οδοντίατροι και τεχνικοί ήχου κ.λ.π. Ο φακός interView® προσφέρει στον χρήστη τα πλεονεκτήματα των φακών μονής όρασης κοντινής απόστασης (πρακτικότητα, ευκολία, περιστασιακή χρήση) σε συνδυασμό με τη διόρθωση της μεσαίας απόστασης. Διαθέτει εξειδικευμένο σχεδιασμό που διευρύνει το οπτικό πεδίο από την κοντινή στην μεσαία ζώνη όρασης. Με τον τρόπο αυτό προσφέρει άνετη και σωστή όραση τόσο στην κοντινή όσο και στην μεσαία απόσταση. Διευκολύνει στις καθημερινές δραστηριότητες στην εργασία στο σπίτι, αλλά και στις προσωπικές ενασχολήσεις. Στο κατάστημα "eye.com" μπορείτε να ενημερωθείτε για την προσφορά γνωριμίας των interView φακών

29

Πλοηγός Υγείας 2023

ΜΑΡΣΈΛΟΣ Ν. ΡΑΛΛΊΔΗΣ Χειρούργος Οφθαλμίατρος (MD, FEBO, ICO, DRCOphth) Σμύρνης 7 Μυτιλήνη , Τηλ. Iατρείου Μυτιλήνης: 22513 01732 Καλλονή Λέσβου, Τηλ. Ιατρείου Καλλονής: 22530 22003 Κιν: 6940811405, Email: dr@marselosrallidis.gr site: www.marselosrallidis.gr

Εξετάσεις • Φλουραγγειογραφία • OCT Αγγειογραφία • OCT Ωχράς και Οπτικού Νεύρου • Οπτικά Πεδία • Υπερηχογράφημα Οφθαλμού • Τοπογραφία Κερατοειδούς • Ψηφιακή Φωτογράφηση Βυθού

Επεμβάσεις • Διαθλαστική Χειρουργική • Καταρράκτης • Γλαύκωμα • YAG Laser • Βλεφαροπλαστική

Μικροεπεμβάσεις • Χαλάζιο • Πτερύγιο • Δερματικές Αλλοιώσεις Βλεφάρου • Ενδοβολβικές Ενέσεις

Θέλω να απαλλαγώ από τα γυαλιά και τους φακούς επαφής! Τι μπορώ να κάνω; Ένας μεγάλος αριθμός ασθενών χρησιμοποιεί γυαλιά ή φακούς επαφής, είτε για μυωπία ή για υπερμετρωπία, είτε για αστιγματισμό. Επίσης σχεδόν όλοι από την ηλικία των 40-45 και μετά χρειάζονται γυαλιά για την πρεσβυωπία. Είναι όμως τα γυαλιά μονόδρομος για όλες αυτές τις περιπτώσεις; Όχι πλέον. Ευτυχώς υπάρχουν πολλοί τρόποι να απαλλαγεί κάποιος από την ανάγκη χρήσης γυαλιών.

Laser Με την βοήθεια ειδικού Laser (Excimer Laser), αναδιαμορφώνουμε με πολύ μεγάλη ακρίβεια την επιφάνεια του κερατοειδούς του ματιού, έτσι ώστε οι ακτίνες του φωτός να εστιάζονται ακριβώς στο σωστό σημείο του αμφιβληστροειδούς. Έτσι μπορούμε να εξαλείψουμε μυωπία, αστιγματισμό, υπερμετρωπία, αλλά και την πρεσβυωπία. Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται από μερίδα των ασθενών: • Η ανάρρωση είναι πάρα πολύ γρήγορη. Ακόμα και την επόμενη

30

ημέρα πολλοί επιστρέφουν στη δουλειά τους.

• Ο αστιγματισμός θεραπεύεται και μάλιστα προσφέρει πολύ καλύτερη όραση σε σχέση με τα γυαλιά.

• Υπάρχει τεράστια πλέον εμπειρία παγκοσμίως, αφού έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 50 εκατομμύρια επεμβάσεις.

• Με τα τελευταίας τεχνολογίας Laser δεν δημιουργούνται προβλήματα στην νυχτερινή όραση.

• Μπορούν να κάνουν ακόμη και άτομα άνω των 40 ετών.

• Δεν πονάει καθόλου κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

• Χειρουργούνται και τα δύο μάτια την ίδια ημέρα.

• Η διόρθωση είναι ουσιαστικά μόνιμη, ενώ πολύ λίγοι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν δεύτερη επέμβαση.

Eξαίρεση καθαρού κρυσταλλοειδούς φακού (clear lens extraction) Η επέμβαση της χειρουργικής εξαίρεσης του φυσικού φακού του οφθαλμού πραγματοποιείται με τον ίδιο τρόπο που γίνεται η επέμβαση καταρράκτη. Αφαιρούμε τον φακό του ματιού και στην θέση του τοποθετούμε τεχνητό ενδοφακό. Ανάλογα με την επιλογή του ενδοφακού, μπορούμε να εξουδετερώσουμε όλα τα διαθλαστικά σφάλματα. Η επέμβαση αυτή: • Γίνεται με επιλογή ενδοφακού τέτοιας ισχύος ώστε να μηδενιστούν οι βαθμοί της μυωπίας, της υπερμετρωπίας, του αστιγ-

Πλοηγός Υγείας 2023

31

Πλοηγός Υγείας 2023

ματισμού και της πρεσβυωπίας και ο ασθενής να απαλλαγεί από την ανάγκη των γυαλιών.

• Η διόρθωση είναι μόνιμη.

• Είναι γρήγορη, ανώδυνη και γενικά εύκολη για τον ίδιο τον ασθενή.

• Δεν χρειάζεται ο ασθενής να παραμείνει στην χειρουργική μονάδα.

Xειρουργική ένθεση φακικού ενδοφακού Στην περίπτωση αυτή τοποθετούμε ειδικό ενδοφακό μπροστά από τον φυσιολογικό φακό του οφθαλμού με χειρουργική τομή.

• Δεν αφαιρείται ο φυσιολογικός φακός.

• Ενδείκνυται σε νέους ασθενείς με πολύ υψηλή μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμό που δεν μπορούν να κάνουν LASER. • Είναι επέμβαση γρήγορη και ανώδυνη.

• Δεν χρειάζεται ο ασθενής να παραμείνει στην χειρουργική μονάδα.

32

Ποια είναι η καλύτερη λύση; Η επιλογή της κατάλληλης επέμβασης γίνεται μετά από προσεκτική εξέταση και μελέτη του κάθε ασθενούς. Ο οφθαλμίατρoς προτείνει τις λύσεις που ταιριάζουν στον κάθε ασθενή και από κοινού επιλέγεται το είδος της επέμβασης που θα εφαρμοστεί. Το κόστος των παραπάνω λύσεων έχει πάψει πλέον να είναι απαγορευτικό και σε κάθε περίπτωση είναι πολύ μικρότερο

από το κόστος γυαλιών ή φακών επαφής που χρησιμοποιεί κάποιος σε βάθος ετών. Ουσιαστικά σχεδόν όλοι οι ασθενείς μπορούν να απαλλαγούν από γυαλιά και φακούς επαφής με κάποιον από τους παραπάνω τρόπους. Όπως είπε και ο πρωτοπόρος χειρουργός οφθαλμίατρος Svyatoslav Νikolayevich Fyodorov: “Η φύση δεν μας έδωσε τη μύτη και τα αυτιά για να στηρίζουμε τα γυαλιά μας!”.

Πλοηγός Υγείας 2023

33

Πλοηγός Υγείας 2023

ΓΕΏΡΓΙΟΣ Ι. ΖΑΜΠΆΚΟΣ Πλαστικός Χειρουργός Καβέτσου 3, Μυτιλήνη Τηλ: 22511 02351, Fax: 210 3600543, Κιν: 6974 117070 site: www.aestheticsurgery.gr facebook.com/plasticsurgerymytilene

Τ

Αυξητική στήθους

ο στήθος αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του γυναικείου σώματος, το μέγεθός του δε είναι προκαθορισμένο γενετικά. Πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν ψυχολογικά προβλήματα διότι το στήθος τους είναι πολύ μικρό ή υπάρχει έντονη ασυμμετρία μεταξύ των δύο μαστών. Σε άλλες περιπτώσεις το στήθος μπορεί να μην έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά ή μπορεί να έχει αλλάξει σημαντικά σε μέγεθος και σχήμα μετά από μεγάλες μεταβολές του βάρους, εγκυμοσύνη ή θηλασμό.

Η αυξητική επέμβαση του στήθους μπορεί να βελτιώσει το μέγεθος και το σχήμα του στήθους με τη χρήση ειδικών ενθεμάτων από σιλικόνη που τοποθετούνται πίσω από το μαστό. Αποτελεί μια από τις δημοφιλέστερες επεμβάσεις της πλαστικής χειρουργικής και υπολογίζεται ότι σε παγκόσμια κλίμακα πάνω από 3 εκατομμύρια γυναίκες έχουν κάνει αύξηση στήθους τα τελευταία 35 χρόνια.

Τι είναι τα ενθέματα σιλικόνης; Τα ενθέματα σιλικόνης είναι σακουλάκια από σιλικόνη μέσα στα οποία υπάρχει κάποιο παχύρρευστο υγρό, όπως ζελέ σιλικόνης, ή φυσιολογικός ορός. Στην Ευρώπη και στη χώρα μας προτιμούνται οι προθέσεις με ζελέ σιλικόνης διότι έχουν πολύ καλύτερο και πιο φυσικό αισθητικό αποτέλεσμα.

Πόσα είδη ενθεμάτων υπάρχουν; Όπως ήδη αναφέρθηκε στην Ελλάδα κυριαρχούν τα ενθέματα με ζελέ σιλικόνης, τα οποία παράγονται σε δύο σχήματα: στρογγυλό και σε σχήμα σταγόνας (λέγονται και ανατομικά ενθέματα). Και οι δύο τύποι μπορούν να δώσουν εξίσου άριστα αισθητικά αποτελέσματα και η επιλογή του ενός ή του άλλου εξαρτάται από τις επιθυμίες σας και τις ανατομικές σας ιδιαιτερότητες.

34

Πόσο ασφαλή είναι;

Η σιλικόνη είναι βιολογικά αδρανής και απόλυτα ασφαλής. Στην ιατρική χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1960, ενώ χρησιμοποιείται εκτενώς και στη βιομηχανία καλλυντικών. Κατά καιρούς τα ενθέματα σιλικόνης έχουν κατηγορηθεί ότι προκαλούν διάφορα νοσήματα, αλλά εκτεταμένες έρευνες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια σε εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες δεν έδειξαν καμία συσχέτιση με κανένα νόσημα, ούτε για τις ίδιες τις γυναίκες που έχουν ενθέματα σιλικόνης, ούτε για τα παιδιά τους που θηλάζουν.

Χρειάζονται ειδικές εξετάσεις πριν την επέμβαση; Πριν από κάθε επέμβαση στο μαστό θα πρέπει να γίνει έλεγχος του μαστού για τον εντοπισμό τυχόν προβλημάτων. Ανάλογα με την ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να απαιτηθεί υπερηχογράφημα μαστών ή μαστογραφικός έλεγχος ή και τα δύο.

Πώς γίνεται η αύξηση των μαστών; Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί 1- 1½ ώρα. Το βασικό μέρος της επέμβασης είναι η δημιουργία μιας «τσέπης», δηλαδή μιας ειδικής θήκης, πίσω από το μαστό όπου θα τοποθετηθεί το ένθεμα. Η «τσέπη» αυτή μπορεί να δημιουργηθεί είτε ακριβώς πίσω από το μαστό, είτε πίσω από το θωρακικό μυ, ο οποίος βρίσκεται μεταξύ του μαστού και του θωρακικού τοιχώματος. Η επιλογή της καταλληλότερης θέσης για την τοποθέτηση του ενθέματος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και είναι τελείως εξατομικευμένη.

Πού γίνονται οι τομές; Οι τομές είναι πολύ μικρές, περίπου 4 εκ. και τοποθετούνται είτε ακριβώς κάτω από το μαστό, στη λεγόμε-

Πλοηγός Υγείας 2023

νη υπομάστιο πτυχή, είτε στο κάτω μέρος της θηλής. Και στις δύο περιπτώσεις οι τομές ξεθωριάζουν με τον καιρό και συνήθως γίνονται τελείως ανεπαίσθητες.

Τι να περιμένω μετά την επέμβαση; Όπως ήδη αναφέρθηκε, η όλη επέμβαση διαρκεί 1-1½ ώρα και μπορείτε να πάτε σπίτι σας το ίδιο απόγευμα. Τα ράμματα είναι εσωτερικά και απορροφήσιμα. Μετεγχειρητικά απαιτείται η χρήση ενός άνετου σουτιέν χωρίς μπανέλες (αθλητικό ή σουτιέν θηλασμού) για έναν περίπου μήνα. Αρχικά παρατηρείται κάποιο οίδημα και ο μαστοί φαίνονται λίγο μεγαλύτεροι και λίγο ψηλότερα από το επιθυμητό. Μέσα στους επόμενους 2-3 μήνες το οίδημα σταδιακά υποχωρεί και το στήθος παίρνει την τελική μορφή του. Ο πόνος είναι συνήθως ήπιος και αντιμετωπίζεται με αναλγητικά τύπου Depon ή Lonarid. Μετεγχειρητικά μπορεί να παρουσιαστούν μεταβολές στην αισθητικότητα των θηλών και των μαστών. Μερικές ασθενείς μπορεί να χάσουν τελείως την αίσθηση στις θηλές, άλλες αναφέρουν πολύ μικρή μείωση της αισθητικότητας, ενώ ορισμένες ασθενείς κάνουν λόγο ακόμα και για αύξηση της αισθητικότητας των θηλών. Στις περισσότερες περιπτώσεις που εμφανίζονται μεταβολές της αισθητικότητας, αυτές είναι μόνο προσωρινές και επανέρχονται μετά από μερικούς μήνες. Σε ένα πολύ μικρό αριθμό ασθενών όμως η μείωση της αισθητικότητας μπορεί να είναι μόνιμη. Εάν μείνετε έγκυος μετά την επέμβαση, οι μαζικοί σας αδένες θα υποστούν τις ίδιες επιπτώσεις από τις ορμονικές μεταβολές, όπως και αν δεν είχατε ενθέματα, και το στήθος σας θα μεγαλώσει. Αντίστοιχα, μετά την εγκυμοσύνη και το τέλος του θηλασμού, το στήθος σας θα ρικνωθεί σε κάποιο βαθμό. Είναι αδύνατον να προβλέψει κανείς το βαθμό κατά τον οποίο θα επέλθουν οι μεταβολές αυτές, το μέγεθος των ενθεμάτων όμως θα παραμείνει το ίδιο. Η ικανότητα θηλασμού δεν επηρεάζεται από την επέμβαση, και εάν θέλετε, μπορείτε να θηλάσετε μετά από ενδεχόμενη εγκυμοσύνη, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει αρκετός μαστός για να παράγει το γάλα. Θα πρέπει όμως να έχετε υπόψη σας ότι άσχετα με το αν έχετε ενθέματα σιλικόνης ή όχι, δεν έχουν όλες οι γυναίκες την ικανότητα να θηλάσουν.

Πότε μπορώ να επανέλθω στις φυσιολογικές δραστηριότητές μου; Ήδη από την πρώτη μέρα μετά την επέμβαση μπορείτε να κυκλοφορείτε ελεύθερα, αλλά καλό θα ήταν να μην κάνετε δουλειές για 1 εβδομάδα. Σεξουαλική δραστηριότητα δεν επιτρέπεται επίσης για μία τουλάχιστον εβδομάδα. Επιστροφή σε ελαφρά εργασία συνιστάται μετά από 3-4 ημέρες, ενώ πλήρης επάνοδος στις δραστηριότητές σας αναμένεται μετά από 1 μήνα.

Τι διάρκεια ζωής έχουν τα ενθέματα σιλικόνης; Η προηγούμενη γενιά ενθεμάτων σιλικόνης είχε μια διάρκεια ζωής περίπου 20 χρόνια. Η τελευταία γενιά ενθεμάτων σιλικόνης είναι πολύ πιο προηγμένη, και οι μεγάλες εταιρείες του χώρου παρέχουν πλέον εγγύηση εφ’ όρου ζωής για τα ενθέματά τους. Δεν υπάρχει πιθανότητα ρήξης των ενθεμάτων κατά την πτήση με αεροπλάνο, την κολύμβηση, την κατάδυση κ.λ.π.

35

Πλοηγός Υγείας 2023

«Αυτισμός και Επιλεκτική Διατροφή» Πώς να το αντιμετωπίσω ως γονέας; Γράφει η Χατζηεμμανουήλ Αδριανή, Λογοθεραπεύτρια & Επιστημονική Υπεύθυνη του Κέντρου «λέξημα»

Ε

ίναι γεγονός ότι ο ρόλος του γονέα είναι πολύπλευρος και απαιτητικός. Μία βασική πτυχή του, είναι ότι ο γονέας είναι και ο τροφός του παιδιού του. Ένας από τους συχνότερους προβληματισμούς του είναι εάν το παιδί του τρέφεται αρκετά και ολοκληρωμένα.

Όλοι μας ως παιδιά (και αρκετοί ως ενήλικες πλέον) είχαμε διατροφικές ιδιαιτερότητες. Σε άλλους δεν άρεσαν τα λαχανικά, άλλοι δεν τρώγανε το κρέας τόσο ή το ψάρι. Στα παιδιά με αυτισμό η επιλεκτικότητα στη διατροφή παρατηρείται πολύ πιο έντονη και συχνά κατατάσσεται ως μία από τις βασικότερες δυσκολίες στη λειτουργικότητα του παιδιού. Για να κατανοήσουμε την αυστηρή διατροφική επιλεκτικότητα είναι σημαντικό να αντιληφθούμε τόσο τις δυσκολίες του παιδιού με αυτισμό όσο και την πολυπλοκότητα της διαδικασίας της σίτισης. Αποδεχόμενοι ότι κάθε παιδί με αυτισμό είναι μοναδικό και διαφορετικό, είναι σημαντικό να εστιάσουμε στις βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει, όπως είναι η επικοινωνία, η κοινωνική αλληλεπίδραση, οι αισθητηριακές δυσκολίες, καθώς και η «ακαμψία σκέψης» και οι εμμονές. Από την άλλη πλευρά η σίτιση είναι μια πολύπλοκη λειτουργία που απαιτεί λειτουργική συμμετοχή όλων των αισθήσεων (αφή, γεύση, όσφρηση, όραση και ακοή), του σώματος, καθώς και των εσωτερικών οργάνων αυτού. Γνωρίζοντας λοιπόν την πολυπλοκότητα του αυτισμού και της σίτισης πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου; ▶Αρχικά αποκλείστε το ενδεχόμενο ότι το παιδί αποφεύγει μία ολοκληρωμένη διατροφή λόγω παθολογικών ή οργανικών αιτιών. ▶Αποφύγετε να το πιέσετε να φάει (για να μην γίνει τραυματική εμπειρία) ή εναλλακτικά να μείνει νηστικό. Για τα παιδιά με αυτισμό το αίσθημα του 36

Πλοηγός Υγείας 2023

φόβου, απέχθειας ή αποφυγής μίας τροφής είναι ισχυρότερο από το αίσθημα της πείνας. ▶Δημιουργήστε μία ρουτίνα φαγητού. Ένα οπτικοποιημένο πρόγραμμα που υποδεικνύει πότε το παιδί θα φάει δεκατιανό, μεσημεριανό και βραδινό δημιουργεί μια «ασφάλεια» για το ίδιο γνωρίζοντας τι έχει να κάνει. ▶Οργανώστε το χώρο του φαγητού. Η ορθή στάση σώματος όπου το σώμα του παιδιού είναι στο σωστό σημείο ως προς το τραπέζι ή τα πόδια του ακουμπούν σε σταθερή επιφάνεια κατά την σίτιση, είναι πολύ σημαντικά για την ομαλή διεξαγωγή της. ▶Ενισχύστε τις τροφές που ήδη αποδέχεται εντάσσοντας σταδιακά και με πολύ διακριτικό τρόπο νέες τροφές που μοιάζουν σε υφή, χρώμα και γεύση. Αφήστε αρχικά το παιδί να δει τις νέες τροφές, έπειτα να τις πιάσει και σε τελικό στάδιο να τις δοκιμάσει γευστικά. ▶Τρώτε πάντα μαζί με το παιδί. Δοκιμάστε, «λερωθείτε» με τις νέες τροφές μαζί με το παιδί. Τα περισσότερα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού έχουν υψηλή ικανότητα μίμησης. Θα νιώσουν περισσότερη «ασφάλεια» όταν σας δούνε να εμπλέκεστε με τις

νέες τροφές. Σε κάθε περίπτωση να θυμάστε ότι: ➤ Η διατροφική επιλεκτικότητα του παιδιού με αυτισμό έχει σοβαρά αίτια και δεν πρόκειται για κάποιο «γινάτι». ➤ Μπορεί να βελτιωθεί με την κατάλληλη προσέγγιση από έναν εξειδικευμένο θεραπευτή σίτισης (λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή ή ψυχολόγο) και την οικογένεια. ➤ Το παιδί στο φάσμα του αυτισμού μπορεί να μάθει, αρκεί να βρούμε το σωστό τρόπο.

37

Πλοηγός Υγείας 2023

Κέντρο Λογοθεραπείας «επί λέξη» Χρυσάνθη Π. Μεϊμάρη MSc ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Καλλονή Λέσβου | Τηλ : 22530 22660 | Κιν: 697 8304778 email: epilexi@hotmail.com

Λογοθεραπεία - Εργοθεραπεία - Ειδική διαπαιδαγώγηση Συμβουλευτική γονέων & παίδων

Ας γνωρίσουμε τη Λεκτική Δυσπραξία Η δυσπραξία είναι μία κινητική διαταραχή της ομιλίας, η οποία επηρεάζει τον προγραμματισμό και το συντονισμό των διαδοχικών κινήσεων για την παραγωγή της ομιλίας.

Ε

ίναι μία πάθηση του κεντρικού νευρικού συστήματος και το παιδί έχει αδυναμία να οργανώσει και να εκτελέσει τις αρθρωτικές κινήσεις για να βάλει στη σειρά και να παράγει ήχους, συλλαβές και λέξεις. Σε ένα παιδί με δυσπραξία δεν υπάρχουν ενδείξεις για βλάβη στους μυς του αρθρωτικού μηχανισμού.

Αίτια Τα αίτια αυτής της διαταραχής δεν έχουν αποσαφηνιστεί, ωστόσο φαίνεται να υπάρχει γενετικό και νευρολογικό υπόβαθρο. Η δυσπραξία παρατηρείται πιο συχνά στα αγόρια. Στη βρεφική ηλικία, το παιδί κατά τη διάρκεια του «βαβίσματος» παράγει λίγες φωνούλες και αργεί να εκφέρει τις πρώτες λέξεις. Μπορεί να διαθέτει ένα περιορισμένο εύρος φθόγγων. Βασικό χαρακτηριστικό είναι η αστάθεια και η ποικιλομορφία στα λάθη που κάνει, καθώς το παιδί μπορεί να παράγει μία λέξη σωστά σε ένα περιβάλλον και να την παράγει λάθος σε άλλο περιβάλλον. Το παιδί παρουσιάζει δυσκολία στη μίμηση λέξεων και φράσεων και στον αυθόρμητο λόγο όσο μεγαλώνει το μήκος των λέξεων, των φράσεων και των προτάσεων παρατηρούνται περισσότερα λάθη. Συχνά, παραποιούνται τα φωνήεντα και γίνονται αντικαταστάσεις και παραλείψεις φθόγγων. Η ομιλία του παιδιού είναι δυσκατάληπτη. Άλλο χαρακτηριστικό είναι η δυσκολία στη δι38

αδοχοκίνηση. Αν ζητήσουμε από το παιδί να επαναλάβει αλληλουχία συλλαβών π.χ. «πα – τα – κα» 3 φορές θα δυσκολευτεί πολύ. Για παράδειγμα, μπορεί ακούσια να χαμογελάσει, αλλά όταν του ζητήσουμε να το κάνει εκούσια μπορεί να μην τα καταφέρει ή αν ζητήσουμε από το παιδί να κουνήσει τη γλώσσα πάνω-κάτω, δυσκολεύεται να αντιγράψει τις κινήσεις των οργάνων του στόματος. Επίσης, μπορεί να συνυπάρχει δυσκολία κινητικού συντονισμού. Μπορεί να παρατηρηθεί ιστορικό προβλημάτων λόγου και ομιλίας, καθυστερημένη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς και δυσκολίες στην ανάγνωση και στη γραφή.

Πλοηγός Υγείας 2023

Θεραπεία Η λογοθεραπευτική παρέμβαση στη δυσπραξία περιλαμβάνει τις στοματοκινητικές ασκήσεις και στη συνέχεια η θεραπεία γίνεται στο επίπεδο μεμονωμένου ήχου και ακολουθούν αλληλουχίες φθόγγων. Η θεραπεία προχωράει στο επίπεδο της λέξης, με απλή συλλαβική δομή, μετά πολυσύλλαβες λέξεις και λέξεις με συμφωνικά συμπλέγματα. Στόχος μας είναι το παιδί να μπορεί να εκφέρει σωστά τις λέξεις στο επίπεδο της φράσης, της πρότασης και στο συνεκτικό λόγο. Τα παιδιά με δυσπραξία χρειάζονται εντατική θεραπεία και εδραιώνουν τις νέες δεξιότητες με συνεχή επανάληψη. Συνήθως παρουσιάζουν αργή εξέλιξη στη θεραπεία και έχουν δυσκολίες να γενικεύσουν στον αυθόρμητο λόγο τη σωστή παραγωγή των φθόγγων.

39

Πλοηγός Υγείας 2023

40

Πλοηγός Υγείας 2023

41

Πλοηγός Υγείας 2023

Λάθος απόψεις και θεωρίες

περί της κήλης μεσοσπονδύλιου Δίσκου (ΜΣΔ)

Η

κήλη του μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι μια αιτία πρόκλησης επώδυνου συμπτώματος στην οσφυϊκή μοίρα της ΣΣ. Θεωρείται από τα πιο κοινά προβλήματα της σύγχρονης εποχής μας σε όλον τον κόσμο. Η ετήσια παγκόσμια δαπάνη που συνδέεται με αυτή την πάθηση και την αντιμετώπισή της ανέρχεται σε πολλά εκατομμύριά. Επηρεάζει περί τα 8 στα 10 άτομα. Με διπλάσια συχνότητα πάσχουν οι άνδρες από ό,τι οι γυναίκες. Συχνότερη εμφάνιση στις ηλικίες 3050 ετών. Η συχνή της εμφάνιση διαπιστώνεται κυρίως μέσω των απεικονιστικών εξετάσεων, ενώ έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια απόψεις και θεωρίες συχνά αντικρουόμενες. Ας προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές απαντήσεις, τονίζοντας ότι το θεραπευτικό σχήμα προσαρμόζεται στην κλινική εικόνα και αξιολόγηση του ασθενούς και ΟΧΙ ΜΟΝΟ στην εικόνα των απεικονιστικών εξετάσεων. ΛΑΘΟΣ: Η ξεκούραση - ακινητοποίηση στο κρεβάτι είναι καλή για την ανακούφιση του πόνου. ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι η παρατεταμένη ξεκούραση στο κρεβάτι όχι μόνο δεν

42

καλυτερεύει τα συμπτώματα, αλλά ίσως να τα χειροτερεύει κιόλας.

δεν προκαλούν κάποιο σύμπτωμα και το έχουν αποδείξει οι έρευνες

ΛΑΘΟΣ: Έχω πόνο στη μέση, πρέπει να κάνω μαγνητική τομογραφία.

ΛΑΘΟΣ: Η άσκηση θα χειροτερέψει τον πόνο μου.

ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Οι ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις είναι χρήσιμες ΜΟΝΟ για μια μικρή μειοψηφία ανθρώπων. Τις περισσότερες φορές μετά από μια απεικονιστική εξέταση ανακαλύπτονται διάφορες δομικές αλλαγές- αλλοιώσεις, τα λεγόμενα τυχαία ευρήματα (καθίζηση δίσκου, οστεοαρθρίτιδα, σπονδυλολίσθηση κ.ά.) που όμως

ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Μια από τις μεγαλύτερες λάθος πεποιθήσεις είναι ότι η άσκηση πρέπει να αποφεύγεται. Η άσκηση μέτριας έντασης είναι αποδεδειγμένο ότι βοηθάει στην μείωση του πόνου και στην γρηγορότερη αποκατάσταση. ΛΑΘΟΣ: Αν έχεις πόνο στην οσφυϊκή περιοχή τότε έχεις δισκοκήλη.

Πλοηγός Υγείας 2023

συνεννόηση με τον ιατρό, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επιστρέψει πλήρως στο άθλημά του και στις δραστηριότητές του. Η σωστή και λεπτομερής λήψη ιστορικού, η κλινική αξιολόγηση και οι απεικονιστικές εξετάσεις όταν συνεκτιμηθούν θα μας οδηγήσουν στην κατάλληλη διάγνωση και θεραπεία με κοινό γνώμονα την μείωση της συμπτωματολογίας, την επιστροφή του ασθενή στην καθημερινότητά του και την βελτίωση της ποιότητας ζωής του.

ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Η δισκοκήλη δεν είναι η συχνότερη αιτία πρόκλησης πόνου στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, αλλά ο τραυματισμός κάποιων μυοτενόντιων συνόλων της περιοχής βάσει τεκμηριωμένων ερευνών. ΛΑΘΟΣ: Η Κήλη Μεσοσπονδυλίου δίσκου θα σου δημιουργήσει σίγουρα κάποια αναπηρία. ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Είναι αποδεδειγμένο ότι 8 στα 10 άτομα έχουν κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου χωρίς να έχουν κάποιο σύμπτωμα, όπως επίσης γνωρίζουμε ότι κάτω του 2% υπάρχει πιθανότητα για κάποια αναπηρία. Οπότε δεν είναι τόσο πιθανό να δημιουργηθεί αναπηρία. ΛΑΘΟΣ: Έφυγε ο δίσκος από την θέση του. ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Είναι πρακτικά αδύνατο να συμβεί αυτό, διότι κάθε δίσκος είναι σταθεροποιημένος ανάμεσα σε δυο σπονδύλους και από ισχυρούς συνδέσμους.

ΛΑΘΟΣ: Πρέπει να χειρουργηθώ γιατί έχω δισκοκήλη. ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι ΜΟΝΟ το 2%4% των ασθενών που πάσχουν από Κήλη Μεσοσπονδυλίου δίσκου και πληρούν κάποια συγκεκριμένα κριτήρια χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση. ΛΑΘΟΣ: Η δισκοκήλη είναι μεγάλη, οπότε είναι και επικίνδυνη. ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Δεν υπάρχει ξεκάθαρη συσχέτιση ανάμεσα στο μέγεθος του δίσκου και την επικινδυνότητα που μπορεί να προκαλέσει. Κάποιες έρευνες έχουν δείξει ότι οι μεγαλύτερες κήλες παρουσιάζουν μέσα σε 2 χρόνια σημαντική συρρίκνωση. ΛΑΘΟΣ: Έχω Κήλη ΜΣΔ, άρα δεν θα ξανα-αθληθώ ή να κάνω αυτά που έκανα. ΔΕΔΟΜΕΝΟ: Η αλήθεια είναι ότι με την κατάλληλη ιεράρχηση των στόχων και πλάνο θεραπείας και με

References: 1. R.Handa. Low back pain -myths and facts. Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma 10.

2019: 828-830.

2. O’Sullivan P et al.Back to basics: 10 facts every person should know about back pain.

British Journal Of Sports Medicine, 2019.

3. Fernandez M, Hartvigsen J, Ferreira ML, et al.

Advice to Stay Active or Structured Exercise in the Management of Sciatica.

Spine. 2015;40(18):1457-1466.

PMID: 26165218 doi:10.1097/ brs.0000000000001036 4. Belavý DL, Armbrecht G, Richardson CA, Felsenberg D, Hides JA. Muscle Atrophy and Changes in Spinal Morphology.

Spine. 2011;36(2):137145. doi:10.1097/ brs.0b013e3181cc93e8 5. Alturkistani LH, Hendi OM, Bajaber AS, et al.

Prevalence of Lower Back Pain and its Relation to Stress Among Medical Students in Taif University, Saudi Arabia. Int J Prev Med. 2020;11:35. Published 2020 Mar 16. doi:10.4103/ijpvm.

IJPVM_264_19

43

Πλοηγός Υγείας 2023

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗ • Κοσμητολόγος Αισθητικός ΑΤΕΙΘ • Ποδολόγος, Απόφοιτος της Ακαδημίας Ποδολόγων Αθηνών Θουκιδίδου 4, Μυτιλήνη • Τ: 22510 22696 • email: info@beautyks.gr

ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΦΡΥΣΗ ΟΝΥΧΟΣ!

Τι συμβαίνει όταν το νύχι εισχωρήσει στο δέρμα; Είσφρυση όνυχος Η είσφρυση όνυχος του ποδιού, επίσης γνωστή ως ονυχοκρύπτωση, είναι μια επώδυνη κατάσταση των δαχτύλων.

Κλινική εικόνα Η είσοδος του νυχιού στο δέρμα προκαλεί τραυματισμό, οπότε και είσοδο μικροβίων στο δέρμα, με αποτέλεσμα την τοπική φλεγμονή (παρωνυχία). Συχνά προκαλείται και απόστημα (συλλογή από πύον). Τα συμπτώματα της παρωνυχίας, η οποία μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια, είναι πόνος, οίδημα (πρήξιμο), ερυθρότητα στην περιοχή, δημιουργία σκληρού ουλώδους ιστού και σε παραμελημένες περιπτώσεις πυρετός και διόγκωση λεμφαδένων. Το πρήξιμο του δέρματος κάνει το νύχι στη συνέχεια να μπαίνει ακόμα περισσότερο. Σε παραμελημένες χρόνιες φλεγμονές θα πρέπει να αποκλείεται μέσω ακτινογραφίας η επέκταση της φλεγμονής στο οστό (οστεόλυση). Σε περίπτωση επίσης που συνυπάρχει διαβήτης ή αγγειοπάθεια (σε μεγαλύτερες συνήθως ηλικίες) θα πρέπει να αναγνωρίζονται άμεσα τυχόν έλκη.

Αιτίες ▶Στενά παπούτσια ή ψηλά τακούνια κάνουν τα δάχτυλα των ποδιών να συμπιέζονται και πιέζουν τα νύχια να αναπτύσσονται ανώμαλα. ▶Το λάθος κόψιμο των νυχιών των ποδιών μπορεί να «προκαλέ44

σει» τις γωνίες του νυχιού να σκάψουν μέσα στο δέρμα. ▶Διαταραχές, όπως μυκητιασικές λοιμώξεις των νυχιών, μπορούν να κάνουν ένα παχύτερο ή διευρυμένο νύχι του ποδιού να αναπτυχθεί, ή άλλες παθήσεις των νυχιών. ▶Παχυσαρκία ▶Υπεριδρωσία ▶Μια οξεία βλάβη (π.χ. κάποιο χτύπημα) κοντά στο νύχι ή κάτι που προκαλεί τα νύχια να καταστρέφονται επανειλημμένα (όπως το να παίζει κάποιος ποδόσφαιρο) μπορεί επίσης να προκαλέσει είσφρυση όνυχος. ▶Επίσης τα νύχια μερικών ανθρώπων είναι συνήθως πιο κυρτά από άλλων ή το υποκείμενο οστό μπορεί να είναι πιο ανασηκωμένο, το οποίο αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης είσφρυσης όνυχος. ▶Τέλος, σε ορισμένες περιπτώσεις παίζει ρόλο και η κληρονομικότητα.

Θεραπεία Η θεραπεία της είσφρυσης όνυχος εξαρτάται από τη βαρύτητα της πάθησης. Σε ελαφρές περιπτώσεις αρκεί η συντηρητική αντιμετώπιση και παρακολούθηση σε μηνιαία βάση από ποδολόγο, με σωστή κοπή, καλό καθαρισμό της ονυχιαίας αύλακας. Χρήση με βαμβακερά φιτίλια, πλαστικές λωρίδες, πλαστικοί σωλήνες κάτω από την πλευρά του νυχιού που γυρνάει και διάφορες ρητίνες, αν είναι απαραίτητο.

Πλοηγός Υγείας 2023

Σε πιο έντονες περιπτώσεις για θεραπεία ορθονυχίας οι ποδολόγοι χρησιμοποιούν νάρθηκες ή αλλιώς ελάσματα. Με αυτήν την θεραπεία των ελασμάτων, προκαλείται μία άμεση απαλλαγή της κοίτης όνυχος από το νύχι και συνεπώς προκύπτει μία γρήγορη απελευθέρωση από τον πόνο και αποκατάσταση της σωστής φοράς του νυχιού. Σε περιπτώσεις με έντονη φλεγμονή ή κοκκίωμα συμβουλευόμαστε δερματολόγο ή χειρουργό για χορήγηση αντιβίωσης ή χειρουργική αφαίρεση του επικείμενου ιστού για γρηγορότερη επούλωση.

Πρόληψη ▶Σωστή κοπή νυχιών. Για την πρόληψη της είσφρυσης όνυχος τα νύχια δεν θα πρέπει να κόβονται πολύ βαθιά, ούτε και πολύ «στρογγυλεμένα», αλλά σχετικά ίσια (και μάλιστα καλύτερα μετά από ζεστό μπάνιο για να είναι πιο μαλακά).

▶Τα παπούτσια θα πρέπει να είναι άνετα μπροστά, ίσως και για κάποιο διάστημα να πρέπει να φοράμε υποδήματα που να είναι ανοιχτά μπροστά. ▶Καλή υγιεινή. ▶Διατήρηση ιδανικού βάρους.

▶Αποφυγή της μηχανικής αιτίας της δημιουργίας είσφρυσης. Η Κωνσταντίνα Σταμάτη είναι Κοσμητολόγος Αισθητικός ΑΤΕΙΘ - Ποδολόγος, Απόφοιτος της Ακαδημίας Ποδολόγων Αθηνών από το 2004.

45

Πλοηγός Υγείας 2023

«Δια Χειρός» Εργαστήριο Φυσικοθεραπείας Χρυσοβαλάντης Κοτοπούλης

ΦΥ­ΣΙ­ΚΟ­ΘΕ­ΡΑ­ΠΕΥ­ΤΗΣ(PT) - ΧΕΙ­ΡΟ­ΘΕ­ΡΑ­ΠΕΥ­ΤΗΣ(MT) Αγίας Ειρήνης 3, Μυτιλήνη | Τηλ : 22510 24410 Κιν: 6973 349568 | email: diaxeiros.physio@gmail.com Παρακολουθώντας αδιαλείπτως όλες τις σύγχρονες εξελίξεις και καινοτομίες, τόσο σε ό,τι αφορά τον τεχνικό εξοπλισμό με υπερσύγχρονα μηχανήματα όσο και τις διά χειρός θεραπευτικές τεχνικές, στα πλαίσια της συνεχούς εξέλιξής μας, ολοκληρώθηκε ακόμα μια πολύ ενδιαφέρουσα και επαναστατική μέθοδος από τον Κ. Τσουκαλά Γεώργιο (Φυσικοθεραπευτή P.T. Οστεοπαθητικό D.O. Καθηγητή Ackermann College):

Ήπια Χειροπρακτική & Δομική Οστεοπαθητική (Μέθοδος Ackermann)

Ό

λοι μας, ανεξαιρέτως, θα βιώσουμε κάποια στιγμή στη ζωή μας μυοσκελετικό πόνο. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από τραυματισμό ή καταπόνηση, από σήκωμα βάρους, από κάποια λάθος κίνηση, ενίοτε δε άνευ συγκεκριμένου λόγου. Μπορεί να είναι μικρής διαρκείας, ή να εξελιχθεί σε χρόνια κατάσταση και να προκύψει σε οποιαδήποτε ηλικία. Επίσης είμαστε εκτεθειμένοι σε δομοστατικές αστάθειες της σπονδυλικής μας στήλης. Για παράδειγμα: Η θέση που παίρνουμε καθημερινά στο γραφείο μας, στον τόπο εργασίας μας, στο θρανίο του σχολείου ή ακόμα και μπροστά στην τηλεόραση, ο τρόπος που οδηγούμε το αυτοκίνητο, το πώς καθόμαστε στο λεωφορείο, ακόμη και το πώς περπατάμε. Από έρευνες που έγιναν, αποδεικνύεται ότι βλαβερές είναι και οι συνεχείς κινήσεις που επαναλαμβάνονται καθημερινά σε εργαζόμενους στα διάφορα εργοστάσια. Αλλά και οι αθλητικές δραστηριότητες πολλές φορές δημιουργούν διάφορες παθολογίες λόγω των λανθασμένων τεχνικών και εμβιομηχανικών προτύπων. Το γεγονός είναι ότι ο πόνος που οφείλεται σε μυοσκελετικές παθήσεις, αποτελεί την πιο συχνή αιτία απουσίας από την εργασία, ακόμα και αναπηρίας, παγκοσμίως. Συχνά περιορίζει σημαντικά τις καθημερινές μας δραστηριότητες και κατ’ επέκταση την ποιότητα ζωής. Συγκαταλέγεται, δε, στους βασικότερους λόγους επίσκεψης σε γιατρό ή εισαγωγής στο νοσοκομείο. Το να πονέσεις είναι αναπόφευκτο. Το να υποφέρεις, είναι θέμα επιλογής.

Haruki Murakami

Τι είναι η χειροπρακτική; Η χειροπρακτική είναι ένας κλάδος υγείας, που ειδικεύ46

εται στην αντιμετώπιση και πρόληψη επώδυνων συνδρόμων και δυσλειτουργικών καταστάσεων, που οφείλονται σε μηχανικά προβλήματα της σπονδυλικής στήλης και των περιφερικών αρθρώσεων καθώς και στις επιπτώσεις που έχουν αυτά πάνω στο νευρικό σύστημα.

Τι είναι η δομική οστεοπαθητική; Η δομική οστεοπαθητική έχει ως αντικείμενό της την εξέταση των μηχανικών στοιχείων του σώματος, προκειμένου να διαπιστώσει την πηγή της πάθησης. Μελετώντας το μυοσκελετικό σύστημα, ο οστεοπαθητικός διαπιστώνει τις ανάγκες του και απαντά σε προβλήματα που είτε αποτελούν δυσλειτουργίες και οφείλονται σε χρόνιες παθήσεις, είτε μπορεί να είναι προϊόντα περιστασιακών τραυματισμών. Οποτεδήποτε έχουμε απορρύθμιση της διάταξης των οστών στο χώρο της άρθρωσης, έχουμε αλλαγή και της λειτουργικής συμπεριφοράς τόσο των οστών που την αποτελούν όσο και των γύρω ιστών (μυών, τενόντων, συνδέσμων, νεύρων κλπ.).

Πλοηγός Υγείας 2023

ΚΟΤΟΠΟΥΛΗΣ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ φυσικοθεραπευτής-χειροθεραπευτής

Το Δια Χειρός εργαστήριο φυσικοθεραπείας στοχεύει στην: Αντιμετώπιση της αιτίας του προβλήματος με ειδικές τεχνικές χειροθεραπείας σε συνδυασμό με υπερσύγχρονο εξοπλισμό Αντιμετώπιση νευρομυοσκελετικών κακώσεων και δυσλειτουργιών Προ εγχειρητική και μετεγχειρητική αποκατάσταση Αποκατάσταση και πρόληψη αθλητικών τραυματισμών Ειδική Θεραπευτική άσκηση Πρόληψη των πτώσεων και βελτίωση της ισορροπίας στην Τρίτη ηλικία Αντιμετώπιση χρόνιου πόνου Στατική και δυναμική ανάλυση διαταραχών της στάσης και βάδισης Αντιμετώπιση και πρόληψη παθολογιών της Σπονδυλικής Στήλης Αποσυμπίεση της σπονδυλικής στήλης με ειδικό ρομποτικό σύστημα Αγίας Ειρήνης 3, Μυτιλήνη

τηλ: 22510 24410 - κιν: 697 334 9568

email: diaxeiros.physio@gmail.com

www.diaxeiros-physio.gr 47

Πλοηγός Υγείας 2023

Πιο συγκεκριμένα Όταν το πρόβλημα δεν αντιμετωπιστεί σωστά και εγκαίρως, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος συνεχούς μικροτραυματισμού - επειδή οι μύες συσπώνται περισσότερο από το φυσιολογικό, η κίνηση μεταξύ δίσκων και σπονδύλων εμποδίζεται, τα νεύρα ερεθίζονται και τελικά δημιουργείται στην περιοχή μία χρόνια φλεγμονή. Κλασικά συμπτώματα του φαύλου αυτού κύκλου αποτελούν οι τοπικοί πόνοι, οι πόνοι που αντανακλώνται στα άνω και κάτω άκρα, τα μουδιάσματα, οι δυσλειτουργίες του αυχένα και της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, οι πονοκέφαλοι, οι ζαλάδες, οι δισκοπάθειες, οι τενοντοπάθειες, οι πονεμένοι και δύσκαμπτοι μύες και πολλά άλλα.

Τρόπος αντιμετώπισης των δυσλειτουργιών

θρώσεων • Επαναφέρει την μυική απόδοση στο κανονικό • Βοηθάει στην διόρθωση της στάσης του σώματος προς το καλύτερο • Βελτιώνει τις επιδόσεις • Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα • Επίσης μπορεί να συμβάλει και στην γενικότερη βελτίωση της ευεξίας

Τι είναι η χειροπρακτική μέθοδος Ackermann; «Η Χειροπρακτική μέθοδος Ackermann αποτελεί ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο σύστημα που βασίζεται σε χειροπρακτικούς και οστεοπαθητικούς χειρισμούς στην σπονδυλική στήλη για την αντιμετώπιση προβλημάτων σε όλο το σώμα». Είναι μια μέθοδος που έπειτα από σειρά ετών και ερευνών συγκέντρωσε και συνδύασε τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους χειροπρακτικής και τεχνικές δομικής οστεοπαθητικής. Ήπιες και πολύ εντοπισμένες τεχνικές. «Δεν θεραπεύεις απλώς μία άρθρωση, αλλά αντιμετωπίζεις ολιστικά την σπονδυλική στήλη στο σύνολό της, όπως επίσης και τις περιφερικές αρθρώσεις». Η μέθοδος Ackermann βοηθά τον θεραπευτή να κάνει μία συγκεκριμένη αξιολόγηση και με αυτόν τον τρόπο να εφαρμόσει τις τεχνικές του σε όλο το σώμα. Η μέθοδος δομικής οστεοπαθητικής και ήπιας χειροπρακτικής συστήνεται από όλες τις κατευθυντήριες οδηγίες που υπάρχουν διεθνώς ως πρώτη γραμμή θεραπείας για την αντιμετώπιση επώδυνων μυοσκελετικών παθήσεων.

Η βασική μέθοδος αντιμετώπισης των προβλημάτων αυτών είναι οι ειδικοί διορθωτικοί χειρισμοί (ανατάξεις), που γίνονται πάνω στη σπονδυλική στήλη και γενικότερα σε ολόκληρο το μυοσκελετικό σύστημα. Οι χειρισμοί είναι ανώδυνοι και ακίνδυνοι. Τη στιγμή εκείνη μπορεί να ακουστεί ένα κρακ, ένας ήχος που παράγεται από απελευθέρωση αερίων στην άρθρωση. Η επαναφορά της κανονικής λειτουργίας της σπονδυλικής στήλης, που επιτυγχάνεται με τους χειρισμού αυτούς: • Ελευθερώνει το νευρικό σύστημα • Βοηθάει τον οργανισμό στην ανάκτηση της έμφυτης ικανότητάς του για αυτο-ίαση και εξαλείφει τις αιτίες του πόνου.

• Ανακουφίζει από τον πόνο • Βελτιώνει το εύρος και την κινητικότητα των αρ48

Πάνω από 40 χρόνια γιατροί και φυσικοθεραπευτές μετεκπαιδεύονται σε όλη την Ευρώπη στην αποτελεσματική αυτή μέθοδο, προσφέροντας άμεση απελευθέρωση κίνησης των αρθρώσεων χωρίς πόνο. Μία τέτοια θεραπευτική προσέγγιση, λειτουργεί εξαιρετικά όταν παρέχεται στα πλαίσια πρόληψης ή ευζωίας και κυρίως όταν συνδυαστεί με ενεργητική θεραπεία (δηλαδή με κίνηση και ειδική για τον κάθε άνθρωπο άσκηση), με τεχνικές διαχείρισης του άγχους και του stress, με την βελτίωση της διατροφής και την μείωση των βλαβερών συνηθειών (αλκοόλ, κάπνισμα κλπ.), με την βελτίωση του ύπνου. Γιατί ας μην ξεχνάμε ότι κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και έχει διαφορετικές ανάγκες, ο γενικός κανόνας όμως όλων είναι ότι οφείλουμε στον εαυτό μας μια υγιής στάση ζωής.

Πλοηγός Υγείας 2023

49

Πλοηγός Υγείας 2023

ΑΣΠΑΣΊΑ ΠΑΠΑΧΊΟΥ

ΨΥΧΟΛΌΓΟΣ - ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ • Υποψήφια Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης • M.Sc. Κλινικής Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Εδιμβούργου, Ηνωμ. Βασιλείου Καβέτσου Κ. 36, Μυτιλήνη| Τηλ-Fax: 22510 34513 | Κιν: 6945871120 email: apapachiou@gmail.com | Website: www.apapachiou.gr

ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΌΤΗΣΗ: Νέο συμβόλαιο σχέσης ή εγκατάλειψη του γάμου;

Η

πλειοψηφία των ζευγαριών και των ατόμων ανυπομονούν για την περίοδο της συνταξιοδότησής τους. Μπορεί να οραματίζονται στιγμές χαλάρωσης, την ευκαιρία να ακολουθήσουν ενδιαφέροντα και χόμπι, να ταξιδέψουν και να έχουν - απαλλαγμένοι πια από ευθύνες - την επιλογή να αποφασίσουν τι θα κάνουν και τι δεν θα κάνουν από εδώ και πέρα στην ζωή τους. Η συνταξιοδότηση μπορεί να είναι μια πολύ ευχάριστη και ικανοποιητική εμπειρία για τα ζευγάρια, αλλά μπορεί, επίσης, να επιφέρει και τραγικές συνέπειες στη σχέση του ζευγαριού. Ζευγάρια που πορεύτηκαν στην κοινή ζωή τους αρμονικά, όταν βγαίνουν στην σύνταξη ξεκινούν να παραπονιούνται για τον/την σύντροφό τους, συζητώντας για μια μεγάλη κρίση στον γάμο τους. Συχνά ακούμε γεμάτες αγανάκτηση εκφράσεις: «Ήταν πάντα παράξενος και δεν το έβλεπα ή τώρα έγινε;» ή «Ποτέ δεν είχαμε προβλήματα. Δεν την αναγνωρίζω. Όλα την ενοχλούν!». Αναμφισβήτητα, η συνταξιοδότηση - η μετάβαση από την εργασία σε μια κατάσταση μη εργασίας - σηματοδοτεί συγχρόνως και μια με50

τάβαση στην οργάνωση της ζωής του ζευγαριού.

Τι άλλαξε όταν βγήκατε στην σύνταξη; «Αυξήθηκε ο χρόνος που περνάμε μαζί» Πολλά ζευγάρια συνταξιούχων αναγνωρίζουν ότι μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που φέρνει η συνταξιοδότηση είναι το γεγονός ότι έχουν πλέον περισσότερο χρόνο να περάσουν μεταξύ τους. Αυτή μπορεί να είναι μια υπέροχη εμπειρία για ζευγάρια που μπορούν να έχουν περισσότερο χρόνο να περάσουν μαζί, που είναι ικανά να προγραμματίζουν τον χρόνο τους και να κάνουν πράγματα που δεν μπορούσαν να κάνουν μαζί στο παρελθόν, και έχουν παρόμοιες προτιμήσεις. Ωστόσο, η προσαρμογή στη συνταξιοδότηση και στην πολυπλοκότητα της νέας τάξης πραγμάτων μπορεί συχνά να αποδειχθεί διαφορετική από αυτή που είχε, αρχικά, προβλεφθεί. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένας ή και οι δύο σύντροφοι συνταξιοδοτούνται. Πολλά ζευγάρια διαπιστώνουν ότι η συνταξιοδότηση μπορεί να μην ανταποκρίνεται

στις προσδοκίες που είχαν και αυτό μπορεί να προκαλέσει διαφωνίες μεταξύ τους, μειώνοντας έτσι την ικανοποίηση που αντλούν από την σχέση τους.

«Έχουμε διαφορετικές προσδοκίες από την περίοδο της συνταξιοδότησής μας» Μερικοί άνθρωποι μπορεί να μην ανυπομονούσαν να συνταξιοδοτηθούν και, όταν έρθει η στιγμή αυτή, μπορεί να δυσκολευτούν πολύ να προσαρμοστούν σε έναν πιο χαλαρό ρυθμό ζωής ή να δώσουν καινούριο νόημα στην ζωή τους. Ένας σύζυγος που συνταξιοδοτείται μπορεί να έχει την προσδοκία ότι ο άλλος σύζυγος θα είναι στη διάθεσή του όλη την ώρα. Η σύντροφος που συνήθιζε να εργάζεται στο σπίτι μπορεί να βρει την συνεχή παρουσία του συνταξιούχου συζύγου της στο σπίτι πολύ ενοχλητική και αγχωτική. Ίσως πάλι ο ένας ονειρευόταν έναν πιο εξωστρεφή τρόπο ζωής με φίλους, εξόδους, ταξίδια και δραστηριότητες, ενώ ο άλλος μπορεί να υπολόγιζε ότι θα περνάτε όλη την ημέρα μαζί στο σπίτι. Με τέτοιες αντιθέσεις, η εξέλιξη της σχέσης

Πλοηγός Υγείας 2023

πει να δώσουν προτεραιότητα και σε άλλες πλευρές της ταυτότητάς τους. Η αυτοεκτίμηση των συντρόφων μπορεί να επηρεαστεί και από την μείωση του εισοδήματος που αυξάνει την οικονομική πίεση της οικογένειας. «Ποιος είμαι αφού δεν δουλεύω;», «Πόσο χρήσιμος είμαι στην οικογένειά μου;», «Ποιος και πώς θα διαχειρίζεται την σύνταξη;», «Να ξοδεύουμε ζώντας το σήμερα ή να αποταμιεύουμε για το αύριο;».

του ζευγαριού δυσχεραίνεται, και μπορεί να αναπτυχθούν αρνητικά συναισθήματα, όπως απογοήτευση, δυσαρέσκεια ή θυμός.

αυξήσει το επίπεδο άγχους του ζευγαριού και πολλές φορές να προκαλέσει συγκρούσεις μεταξύ των συντρόφων.

«Άλλαξαν οι καθημερινές μας ρουτίνες»

Ασθένειες & Σωματικές αλλαγές

Υπάρχουν και άλλες προκλήσεις που μπορεί να συνοδεύουν τη συνταξιοδότηση, ως αποτέλεσμα της απώλειας οικείων ρουτινών και συνηθειών του ζευγαριού. Κάποιες από αυτές είναι: • Ενασχόληση με τις δουλειές του σπιτιού. Μετά στην συνταξιοδότηση και των δύο ή την πρόωρη συνταξιοδότηση του άνδρα, η γυναίκα ίσως προσδοκεί ή και διεκδικεί μια πιο ισότιμη κατανομή των καθηκόντων στις δουλειές του σπιτιού.

• Νέοι ρόλοι. Στη φάση της συνταξιοδότησης συχνά δημιουργούνται επιπρόσθετοι νέοι ρόλοι, π.χ. παππούς/γιαγιά, οι οποίοι επιφέρουν νέες υποχρεώσεις και την ανάγκη για την διαχείριση μιας πρωτόγνωρης για τους συντρόφους κατάστασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιθυμία να βοηθήσουμε τα ενήλικα παιδιά τόσο οικονομικά, όσο και με τη φροντίδα των εγγονιών μπορεί επίσης να

Μεγαλώνοντας αποκτούμε κάποιους επιπλέον περιορισμούς εξαιτίας ξαφνικών, ή μη, αλλαγών στο σώμα ή στην υγεία μας. Αλλαγές στην λειτουργία του οργανισμού μας, όπως η νυχτερινή συχνοουρία, το ροχαλητό ή άλλες ασθένειες συχνά συμβάλλουν στην μείωση της αίσθησης ελέγχου στην σχέση (πιθανή εξάρτηση από τον άλλο σύντροφο), και στην κλιμάκωση των συγκρούσεων. Κάποιες από αυτές τις αλλαγές οδηγούν στην απομάκρυνση των συντρόφων. Παρατηρούμε πολλά ζευγάρια, για παράδειγμα, να επιλέγουν να κοιμούνται σε χωριστά κρεβάτια ή δωμάτια.

«Δεν αξίζω πια τόσο αφού δεν εργάζομαι» Η συνταξιοδότηση μπορεί επίσης να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ταυτότητα των ατόμων, καθώς δεν καθορίζονται πλέον από τον ρόλο τους στον χώρο εργασίας και πρέ-

Τι μπορείτε να κάνετε, για να διαχειριστείτε αυτή την μετάβαση στην σχέση σας; Τα άτομα και τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο γάμο και τις σχέσεις τους μετά τη συνταξιοδότηση μπορεί να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τέτοιες δυσκολίες και μπορεί να ελπίζουν ότι θα διορθωθεί η κατάσταση με την πάροδο του χρόνου. Μια καλύτερη επιλογή, σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι και οι δύο σύντροφοι να τις αναγνωρίσουν και να αναλάβουν δράση, όπως να προσπαθήσουν να επιλύσουν τα προβλήματά τους. Η ανοιχτή επικοινωνία στο ζευγάρι και η ανάληψη της ευθύνης του εαυτού από τον κάθε σύντροφο είναι καθοριστικής σημασίας για την δημιουργία ενός νέου συμβολαίου στην σχέση. Η αναζήτηση βοήθειας είναι μια σοφή επιλογή. Αυτό μπορεί να γίνει με την παρακολούθηση μιας συμβουλευτικής ζεύγους. Η αντιμετώπιση των προκλήσεων που παρουσιάζει η συνταξιοδότηση σε έναν ασφαλή χώρο, με τη βοήθεια ενός επαγγελματικά εκπαιδευμένου θεραπευτή, μπορεί να βοηθήσει τα ζευγάρια να επαναπροσδιορίσουν την σχέση τους, να δημιουργήσουν έναν τρόπο ζωής, που να απολαμβάνουν και οι δύο και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους, να έχουν ένα διαφορετικό «μαζί».

51

Πλοηγός Υγείας 2023

TPAYMA:

Η αόρατη δύναμη που διαμορφώνει τη ζωή μας Η σχέση του με τις ασθένειες και ο δρόμος της θεραπείας

Συμπτώματα του τραύματος: Ανικανότητα να αγαπήσεις. Εξαρτητική συμπεριφορά. Αυπνία. Κατάθλιψη. Ντροπή. Αδυναμία συγκέντρωσης. Απόσυρση. Εφιάλτες και νυχτερινοί τρόμοι. Χρόνια κόπωση. Και τόσα άλλα…

“Το τραύμα δεν είναι αυτό που σου συμβαίνει, αλλά αυτό που συμβαίνει μέσα σου όταν κάτι σου συμβαίνει…”

«Κ

αυτό που συμβαίνει μέσα σου όταν κάτι σου συμβαίνει…», εξηγεί ο Γκαμπόρ Ματέ. «Όταν ήμασταν μικροί και μας συνέβαινε κάτι, είχαμε κάποιον να στραφούμε και να το μοιραστούμε μαζί του; Αν δεν μιλούσαμε σε κανέναν, δεν είχαμε άλλον τρόπο να το αντιμετωπίσουμε, πέρα από το να αποσυνδεθούμε από τον ίδιο μας τον εαυτό. Αυτή η αποσύνδεση είναι ουσιαστικά το τραύμα». Γιατί αποσυνδεόμαστε; Επειδή είναι πολύ επίπονο να είμαστε ο εαυτός μας. Και αυτό γίνεται δυναμική που κρατάει για μια ζωή… «Σημαίνει ότι δεν ξέρω πώς να αντιμετωπίζω τα συναισθήματά μου. Σημαίνει ότι στις σχέσεις όταν νιώθω λίγο πληγωμένος αποσύρομαι αμέσως, ώστε να μην χρειάζεται να νιώθω αυτά τα συναισθήματα που δεν ξέρω τι να τα κάνω. Σημαίνει επίσης ότι όταν έχω ένα ένστικτο, δεν το ακούω. Οπότε δημιουργώ καταστάσεις ρίσκου».

άθε άνθρωπος έχει έναν αληθινό αυθεντικό εαυτό. Το τραύμα είναι η αποσύνδεση από αυτόν και η θεραπεία είναι η επανασύνδεση με αυτόν». Έτσι ορίζει το τραύμα ο Καναδός Γκαμπόρ Ματέ, διεθνώς γνωστός ομιλητής και ειδικός στον εθισμό, το τραύμα, την παιδική ανάπτυξη και τη σχέση μεταξύ άγχους και ασθένειας. Τη σχέση μεταξύ ασθένειας, εξάρτησης, τραύματος και κοινωνίας με οδηγό τον Γκαμπόρ Ματέ εξερευνά το ντοκιμαντέρ “The Wisdom of Trauma” των Zaya και Maurizio Benazzo. Η ταινία είναι διαθέσιμη για δωρεάν θέαση σε αυτόν τον σύνδεσμο: https:// thewisdomoftrauma.com/access-video/moviefb/, με υπότιτλους σε 9 γλώσσες.

Το τραύμα ως αποσύνδεση από τον Εαυτό «Το τραύμα δεν είναι αυτό που σου συμβαίνει, αλλά 52

Πλοηγός Υγείας 2023

Το τραύμα είναι η αόρατη δύναμη που διαμορφώνει τη ζωή μας. Διαμορφώνει τον τρόπο που ζούμε, τον τρόπο που αγαπάμε και τον τρόπο που κατανοούμε τον κόσμο.

Η έλλειψη σύνδεσης ως τραυματικός παράγοντας Συνήθως σκεφτόμαστε το τραύμα ως κάτι τρομερό που συμβαίνει σε κάποιον. Αλλά, όπως τονίζει ο Γκαμπόρ Ματέ, δεν είναι μόνο αυτό. Τα παιδιά δεν τραυματίζονται επειδή πληγώνονται, αλλά επειδή είναι μόνα τους με τον πόνο τους. Αν ήταν κάποιος εκεί να αφουγκραστεί αυτόν τον πόνο, να του δώσει χώρο, να του επιτρέψει να υπάρξει, παρέχοντας παράλληλα μια παρηγορητική αγκαλιά, η όποια τραυματική εμπειρία δεν θα μετατρεπόταν σε τραύμα. Υπάρχει ολόκληρη σχολή σκέψης που διδάσκει στους γονείς να εκπαιδεύουν τα μωρά στον ύπνο, αγνοώντας το κλάμα τους. Το μωρό όμως έχει ανάγκη τη σύνδεση, και ο μόνος τρόπος που έχει για αυτό είναι η σωματική επαφή. Αν δεν το σηκώσουν και αγνοούν το κλάμα του συνεχόμενα για νύχτες, αυτό είναι τραυματικό. Και αυτό που οι γονείς βλέπουν σαν “επιτυχία στην εκπαίδευση ύπνου”, είναι στην ουσία ενεργοποίηση ενός μηχανισμού επιβίωσης που χρησιμοποιεί το πάγωμα και την απόσυρση για να προστατευθεί από την μη ικανοποίηση των πρωταρχικών του αναγκών.

Η βιολογία του τραύματος Το τραύμα έχει άμεση σχέση με τη βιολογία μας… Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται ο εγκέφαλός μας. Ορισμένα κυκλώματα του εγκεφάλου,

Αυτό που οι γονείς βλέπουν σαν “επιτυχία στην εκπαίδευση ύπνου”, είναι στην ουσία ενεργοποίηση ενός μηχανισμού επιβίωσης που χρησιμοποιεί το πάγωμα και την απόσυρση για να προστατευθεί από την μη ικανοποίηση των πρωταρχικών του αναγκών που έχουν να κάνουν με τις αντιδράσεις μας και τη ρύθμιση του εαυτού μας, τη διαχείριση του άγχους μας και την αλληλεπίδραση με τους άλλους, την ενσυναίσθηση και τη συμπόνοια που νιώθουμε. Αυτές οι λειτουργίες του μέσου μετωπιαίου φλοιού περιορίζονται από το τραύμα. Μία δυσμενής εμπειρία της παιδικής ηλικίας είναι ένα τρομερό γεγονός που συνεχίζει να συμβαίνει σε ένα παιδί. Και μην ξέροντας πότε θα του ξανασυμβεί, μπαίνει σε μία κατάσταση υπερβολικής επαγρύπνησης. Από την οποία ουσιαστικά δεν βγαίνει ποτέ, ακόμα και όταν πια ο πραγματικός κίνδυνος έχει πάψει να υφίσταται. Οι στατιστικές που αποκαλύπτουν τις διαστάσεις του προβλήματος Οι ψυχικές διαταραχές ταλαιπωρούν πάνω από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως. Ένας στους πέντε Αμερικανούς διαγιγνώσκεται με ψυχική ασθένεια κάθε χρόνο. Ένας στους δέκα Έλληνες λαμβάνει συνταγογραφημένη ψυχοθεραπευτική αγωγή. Με στοιχεία προ της πανδημίας – περίπου 1 στα 7 άτομα παγκοσμίως (11-18 τοις εκατό) αντιμετωπίζουν μία ή περισσότερες ψυχικές διαταραχές ή διαταραχές

53

Πλοηγός Υγείας 2023

χρήσης ουσιών. Η αυτοκτονία είναι η δεύτερη πιο κοινή αιτία θανάτου στις ΗΠΑ για νέους ηλικίας 15-24 ετών, από την οποία χάνονται πάνω από 800.000 άνθρωποι τον χρόνο παγκοσμίως. Από υπερβολική δόση ναρκωτικών πεθαίνουν 81.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ ετησίως. Τα αυτοάνοσα νοσήματα έχουν λάβει διαστάσεις επιδημίας, πλήττοντας 24 εκατομμύρια άτομα μόνο στις ΗΠΑ και 1 εκατομμύριο στην Ελλάδα.

Τι συμβαίνει; Η κυρίαρχη νοοτροπία στην σύγχρονη ιατρική διαχωρίζει τον νου από το σώμα και το άτομο από το περιβάλλον του. Οι σύγχρονες επιδημίες, όπως το άσθμα, σχετίζονται όμως με το αυξανόμενο στρες στην κοινωνία μας. Πρόκειται για πολιτισμική εκδήλωση και αυτό δεν λαμβάνεται καθόλου υπόψιν από την ιατρική πρακτική. «Οι ασθένειες είναι φυσιολογικές αντιδράσεις σε αφύσικες συνθήκες. Και αυτό που συχνά θεωρούμε ως φυσιολογικό στην κοινωνία μας, είναι πιθανότατα παρανοϊκό. Η ανωμαλία δεν έγκειται στην παθολογία των ατόμων, αλλά στην ίδια την 54

Πλοηγός Υγείας 2023

κουλτούρα που οδηγεί τους ανθρώπους σε πόνο και δυσλειτουργία», εξηγεί ο δρ. Ματέ. «Οι περισσότερες χρόνιες ασθένειες είναι ο τρόπος του σώματος να πει όχι όταν καταπιέζει τα Όχι του για να ταιριάξει στις κοινωνικές επιταγές».

Εξαρτήσεις και εθισμοί ως συμπτώματα του τραύματος Όπως λέει στην ταινία The Wisdom of Trauma ο Τζέιμς, ένας άστεγος ηρωινομανής: «Προσπάθησα τόσες φορές να χτίσω τα όνειρά μου… Που πια δεν έχω κανένα όνειρο». Στη ζωή κάθε ανθρώπου που έχει υπάρξει ή είναι εθισμένος σε κάτι, υπάρχει πάντα τραύμα. Εξάρτηση είναι κάθε συμπεριφορά στην οποία ένας άνθρωπος βρίσκει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση και την αποζητά, αλλά υποφέρει από ανεπιθύμητες συνέπειες και δεν μπορεί να την κόψει. Έχουμε μία κοινωνική δομή που επιφέρει τραύμα σε πολλούς ανθρώπους και παρακινεί σε αποδραστικές,

Οι ασθένειες είναι φυσιολογικές αντιδράσεις σε αφύσικες συνθήκες. Και αυτό που συχνά θεωρούμε ως φυσιολογικό στην κοινωνία μας, είναι πιθανότατα παρανοϊκό εθιστικές συμπεριφορές. Η υπερκαταναλωτική μας μανία είναι ένας τέτοιος εθισμός. Τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, η νικοτίνη, αλλά και το σεξ, ο τζόγος, τα ψώνια, το φαγητό, η πορνογραφία, το διαδίκτυο, το gaming, η δουλειά, οι σχέσεις… Το θέμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί δεν είναι το γιατί υπάρχει η εξάρτηση, αλλά γιατί υπάρχει ο πόνος. Η ευκαιρία για μεταμόρφωση αποκαλύπτεται όταν συναντάμε τον άνθρωπο εκεί που βρίσκεται, όχι όταν προσπαθούμε να τον αλλάξουμε. Γιατί το αντίδοτο στην εξάρτηση είναι η σύνδεση.

55

Πλοηγός Υγείας 2023

Έχουμε μία κοινωνική δομή που επιφέρει τραύμα σε πολλούς ανθρώπους και παρακινεί σε αποδραστικές, εθιστικές συμπεριφορές. Η υπερκαταναλωτική μας μανία είναι εθισμός. Εκατομμύρια άνθρωποι καθημερινά αγοράζουν ένα σωρό πράγματα που θα τους προσφέρουν μία πρόσκαιρη ανακούφιση, αλλά μακροπρόθεσμα δεν τους δίνουν κάτι, αντίθετα είναι βλαβερά… Φτάνουν στο σημείο για αυτήν τους την εξάρτηση να καταστρέφουν τη γη. Η αποσύνδεσή μας από το σώμα της Γης έχει άμεση σχέση με την αποσύνδεσή μας από το ίδιο μας το σώμα. Και η εκμετάλλευση της γης, σαν να είναι κάτι ξεχωριστό από εμάς, συσχετίζεται με την πατριαρχική κυριαρχία. Δημιουργείται μία τυφλότητα και μία παθητικότητα, που σηματοδοτεί από μόνη της ένα κοινωνικό και συλλογικό τραύμα.

Η ρίζα των προβλημάτων από τα σχολεία ως τις φυλακές Τα σχολεία είναι γεμάτα μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες και ψυχολογικά προβλήματα που έχουν βάση

56

Πλοηγός Υγείας 2023

Το τραύμα έχει άμεση σχέση με τη βιολογία μας… Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται ο εγκέφαλός μας. Ορισμένα κυκλώματα του εγκεφάλου, που έχουν να κάνουν με τις αντιδράσεις μας και τη ρύθμιση του εαυτού μας, τη διαχείριση του άγχους μας και την αλληλεπίδραση με τους άλλους, την ενσυναίσθηση και τη συμπόνοια που νιώθουμε. Αυτές οι λειτουργίες του μέσου μετωπιαίου φλοιού περιορίζονται από το τραύμα το τραύμα, αλλά ο μέσος εκπαιδευτικός δεν έχει ακούσει ούτε μία διάλεξη για το τραύμα. Για να μην αναφερθούμε στους εργαζόμενους στο ποινικό σύστημα. Η Φρίτζι Χόρτσμαν δημιούργησε το Compassion Prison Project. Η αποστολή του είναι να μεταμορφώσει τις φυλακές και τις κοινότητες, φέρνοντας τη συμπόνια, την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα τραύματα της παιδικής ηλικίας και τη δημιουργική έμπνευση στους άνδρες και τις γυναίκες που ζουν στη φυλακή. Είναι αξιοσημείωτο πως το 64% των φυλακισμένων είχαν περισσότερες από 6 δυσμενείς εμπειρίες της παιδικής ηλικίας (ACE – Adverse Childhood Experiences). «Ξεκινάμε με το παιδικό τραύμα γιατί εκεί βρίσκεται η ρίζα της βίας και η ρίζα της απανθρωποποίησης», εξηγεί η Φρίτζι Χόρτσμαν, στο ντοκιμαντέρ The Wisdom of Trauma. «Πρέπει να αρχίσουμε να βλέπουμε ο ένας στον άλλον αυτό που μας συνέβη και όχι αυτό που δεν πάει καλά με εμάς». Χρειάζεται να σκύψουμε πάνω από το τραύμα

57

Πλοηγός Υγείας 2023

με αποδοχή και κατανόηση, και μέσω της θεραπείας να μετουσιώσουμε την ενέργεια του τραύματος σε ζωτική ενέργεια. Και να μπορέσουμε να ζήσουμε ολόκληροι.

Η δύναμη της γνώσης γύρω από το Τραύμα Το τραύμα είναι η αόρατη δύναμη που διαμορφώνει τη ζωή μας. Διαμορφώνει τον τρόπο που ζούμε, τον τρόπο που αγαπάμε και τον τρόπο που κατανοούμε τον κόσμο. Είναι η ρίζα των βαθύτερων πληγών μας. Ο Δρ Ματέ έχει ένα δικό του όραμα: μια κοινωνία πληροφορημένη για το τραύμα, στην οποία οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι γιατροί, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και το νομικό προσωπικό δεν ασχολούνται με τη διόρθωση συμπεριφορών, τη διάγνωση, την καταστολή των συμπτωμάτων και την κρίση, αλλά αντίθετα αναζητούν να κατανοήσουν τις πηγές από την οποία πηγάζουν προβληματικές συμπεριφορές και ασθένειες στην πληγωμένη ανθρώπινη ψυχή.

Μονάδα Παρηγορητικής Φροντίδας στο Πανεπιστήμιο του Βανκούβερ, ο Δρ Ματέ εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία με τοξικομανείς και ψυχικά ασθενείς. Μέσα από τις παρατηρήσεις του ανέπτυξε μια ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, ονόματι Compassionate Inquiry, που βοηθά τον θεραπευόμενο να βγάλει τη μάσκα που φορά για να γίνει αποδεκτός στην κοινωνία και να αποκαλύψει τον αυθεντικό του εαυτό. Για το ρηξικέλευθο έργο του και την προσφορά του, τιμήθηκε με το Τάγμα της Τιμής του Καναδά.

Λίγα λόγια για τον Γκαμπόρ Ματέ

Συγγραφέας πέντε μπεστ σέλλερ βιβλίων που εκδόθηκαν σε περισσότερες από είκοσι πέντε γλώσσες.

Μετά από 20 χρόνια άσκησης της ιατρικής και εμπειρίας με ασθενείς που έπασχαν από χρόνιες παθήσεις στη

Πηγή ertnews.gr - Δάφνη Σκαλιώνη

Χρήσιμα Τηλέφωνα ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΛΛΟΝΗΣ

ΚΕΘΕΑ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΒΟΣΤΑΝΕΙΟ

Τηλ: 22530-22222

Ευστρατίου Βοστάνη 48, Μυτιλήνη Τηλ: 22510-57700 Τηλ Ραντεβού: 22510-21111, 29800

ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ

Τηλ: 22520-31111

Ερμού 311, Μυτιλήνη Τηλ: 22510-25670, 6973245453

ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ

ΜΟΝΑΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ (ΠΕΔΥ - ΜΥ)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΩΝ Γ.Ν. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ «ΒΟΣΤΑΝΕΙΟ»

Τηλ: 22513-51184

Ναυμαχίας Έλλης (Επάνω Σκάλα), Μυτιλήνη Τηλ Ραντεβού: 22510-21068

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΕΣΒΟΥ

E.K.A.B.

ΚΕΝΤΡΟ AΜΕΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Τηλ: 166 ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΤΙΣΣΑΣ

Τηλ: 22530-56444

58

Τηλ: 22520-41111

Μητροπ. Ιακώβου 2, Μυτιλήνη Τηλ: 22510-47355, 43253

Π. Kουντουριώτου 53 και Κομνηνάκη 12 Email: info@hamogelo.gr

Τηλ: 22513-51233 & 2251048755 ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΕΣΒΟΥ

Καβέτσου 17, Μυτιλήνη Τηλ: 22510-28182 ΞΕΝΏΝΑΣ ΦΙΛΟΞΕΝΊΑΣ ΓΥΝΑΙΚΏΝ

Ελευθερίου Βενιζέλου 13 - 17, Μυτιλήνη Τηλ: 22510-27777 22513-50500

Περγαμηνού Γ. Μυρσίνη Καβέτσου 44 (Ημιώροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22517 71211 Κιν: 6984 167492 Καλλονή: Εμπορικό Κέντρο Χατζημανώλη, Τηλ: 22530 29244 e-mail: dc.myrna@yahoo.gr

Ακτινολόγοι Αμπατζής Πολύδωρος Αεροπόρου Γιανναρέλλη 7, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 28222 e-mail: ampatzispp@gmail.com

Νικέλλης Κώστας Π.Κουντουριώτη 45, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 24074, 22510 27850 e-mail: kosnik@yahoo.gr fb: Ασφάλειες Νικέλλης Κώστας

Γαστρεντερολόγος – Επεμβατικός Μαυρογένης Γεώργιος Καβέτσου 10 (4ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22510 55557, Κιν: 6984 121212 e-mail: mavrogenis@gmail.com

Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

Δεμερτζής Ν. Αχιλλέας Ναυμάχου Αποστόλη 4, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 55599 Κιν: 6974 454704 e-mail: ademergis@hotmail.com

Αλεξάνδρα Ν. Κουκουθάκη Καβέτσου 13, Μυτιλήνη Τηλ: 2251 30 5150, Κιν: 6986 909999 e-mail: koukouthakiderm@hotmail.com

Ασφαλιστικοί Σύμβουλοι

Διαιτολόγος Διατροφολόγος

Αναγνώστου Δημήτρης Πλατεία Ταξιαρχών, Παπάδος Γέρας, Λέσβος Τηλ: 22510 82401 Κιν: 6932 451347 e-mail: jimanagn@otenet.gr Κρητικός Κωνσταντίνος Θεοκρίτου 84, Πλατεία Αλυσίδας, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 25494, Κιν: 6945 044993, 6947 040154 e-mail: kritikosoffice@gmail.com site: www.kritikosoffice.gr

Κούσκου Μυρσίνη Καβέτσου 44, Μυτιλήνη Κιν: 6992 596675 e-mail: mersykouskou@gmail.com

Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος Παναγιώτης Ι. Τσουνάς Π. Βοστάνη 12 (3ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22510 38048 Κιν: 6946 008966 Εμπορικό Κέντρο Αλβανού, Καλλονή Τηλ: 22530 24590 e-mail: ptsounas@gmail.com

Ειδική Παθολόγος Λαγουτάρη Δήμητρα Καβέτσου 10 (3ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22510 55636 Κιν: 6932 089054 e-mail: demetra. lagoutari@gmail.com

ΘΕΡΜΑ SPA 7ο χλμ Μυτιλήνης - Καλλονής Τηλ: 22510 41503

Ιατρικά & Ορθοπεδικά βοηθήματα Βαλτάς & Σια Ε.Ε Κεντρικό κατάστημα: Ηλία Ηλιού 5, Μυτιλήνη (πλατεία Υπεραστικών ΚΤΕΛ) Τηλ: 22510 25025, 24041 Κιν: 6932 220902, 6936 661430 Υποκατάστημα Καλλονής: Τηλ: 22530 23222

Ευρετήριο Ειδικοτήτων

Αιματολόγος

Καρδιολόγοι Κούσκος Γεώργιος Καβέτσου 44, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 47447 Κιν: 6932 580123 e-mail: kouskosge@yahoo.gr Μαλλιαρός Ιωάννης Αεροπόρου Γιανναρέλλη 17, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 46002 Κιν: 6932 906278 e-mail: mkardio@otenet.gr

Καρδιοχειρουργός Πρωτόπαπας Ελευθέριος Καβέτσου 36, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 42109 Κιν: 6936 709047 e-mail: eprotopapas@gmail.com 59

Κυτταρολόγος Αγγελική Χ. Παλαιολόγου Καβέτσου 29, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 24860 Κιν: 6932 512560

Λογοθεραπεία Μαργαρίτη Αφροδίτη Ηλία Ηλίου 5 (πλησίον ΚΤΕΛ Λέσβου), Μυτιλήνη Τηλ: 22510 41842 Κιν: 6976 483580 e-mail: aphrodite. margariti@hotmail.com web: logoteleia.gr Μεϊμάρη Π. Χρυσάνθη Κέντρο λογοθεραπείας «Επί λέξη» Καλλονή Λέσβου Τηλ: 22530 22660 Κιν: 6978 304778 e-mail: epilexi@hotmail.com Τσουλέλλη Μαρία Συνεδρίες κατ’ οίκον Κιν: 6980 060875 e-mail: mariatsoulelli@gmail.com Χατζηεμμανουήλ Αδριανή Κέντρο Θεραπευτικής Παρέμβασης «Λέξημα» Παμφίλης 21, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 55109 Κιν: 6973 565403 Χορέβας Κωνσταντίνος Κέντρο λογοθεραπείας «λόγου…μάθηση» Ε. Βοστάνη 2 (1ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22511 01431 Κιν: 6978 424660 Καλλονή: Τηλ. 22531 12071 web: www.logou-mathisi.gr 60

ΜαιευτήρεςΧειρουργοίΓυναικολόγοι Λίβανος Ε. Παναγιώτης Λάμπρου Πορφύρα 21, Ν. Ψυχικό Τηλ: 210 6772922 Καβέτσου 17, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 42937 e-mail: ox7uar@otenet.gr website: www. athensembryocenter.gr Προβέτζας Παναγιώτης Καβέτσου 40, (5ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22510 38020 Κιν: 6932 468979 e-mail: provetzas_ panagiotis@hotmail.com Ρούπας Νικόλαος Καβέτσου 13, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 20560 Καλλονή Τηλ: 22530 24540 e-mail: nickroupas@yahoo.gr

Μαία MSc Κώστογλου Εριφύλη Κιν: 6980 062230 e-mail: ekostog@yahoo.gr

Μαστολόγος – Χειρουργός Μαστού Τσουκαλάς Π. Θωμάς Αερ. Γιανναρέλλη 7, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 28222 Κιν: 6976 116205 e-mail: thtskalas@gmail.com

Μικροβιολόγοι Αμπελικιώτης Νικόλαος – Φράγκος Παναγιώτης Καλλονή, Λέσβου Τηλ: 22530 24999 Φαξ: 22530 24990 Κιν: 6974 885792, 6937 177993 e-mail: info@ mikroviologikokallonis.gr Ερεσσός Λέσβου Τηλ: 22530 52620 Κανταρτζή Φεβρωνία Καβέτσου 10, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 25070 Κιν: 6974 585745 e-mail: fkantartz@gmail.com Κατσαμπή Γ. Ειρήνη Καβέτσου 44 (2ος όροφος) Μυτιλήνη Τηλ: 22510 55111 Φαξ: 22510 55112 Κιν: 6982 528383 e-mail: katsampi.lab@gmail.com

Μονάδα Αιμοκάθαρσης Λέσβου Α.Ε.

3ο χλμ παλιάς Ε.Ο Μυτιλήνης – Καλλονής Τηλ: 22510 55838 e-mail: info@renalcare.gr

Νευροψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Μυρσινιά Χρυσάνθη Κιν: 6978 271296 e-mail: chrysamyrsinia@hotmail. com

Παθολόγος Ογκολόγος Ρευματολόγος

Χρήστος Κ. Αδαμίδης Μηλάτος Γεώργιος Αθηνά Στρ. Μισγίρη Στρατιωτικός Ιατρός Π. Βοστάνη 12 Κιν: 6937 373926 e-mail: gmilatos@yahoo.gr Κ.Καβέτσου 22, Ημιώροφος (3ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22511 81252 Τηλ: 22510 38048 Κιν: 6948 544373 Κιν: 6972 285470 Παναγιωτέλης e-mail : Εμπορικό Κέντρο ΑλβαΚωνσταντίνος christosadamidisoncology@ Καβέτσου 32, Μυτιλήνη νού, Καλλονή gmail.com Τηλ: 22510 42582 Τηλ: 22530 24590 site: christosadamidisΚιν: 6973 051187 e-mail: athinamisgiri@ oncology.gr e-mail: info@nefrologosgmail.com panagiotellis.gr

Παιδίατρος

Ορθοπεδικός Χειρουργός Παιδο-Ορθοπεδικός

Τσανακτσή - Μαλλιαρού Μαρία Αεροπόρου Γιανναρέλλη 17, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 40250 Κιν: 6932 449588 e-mail: tsanaktsim@gmail.com

Καϊλής Βασίλης Ελευθερίου Βενιζέλου 5, (1ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22510 27476 Κιν: 6973 392401 e-mail: vkailis@yahoo.com Πλαστικός

Χειρουργός

Οπτικά Οπτικά Κασδαγλη Κασδαγλη Κατερίνα Ερμού 7, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 24400 Eye.com Αντωνίου Μαρία Γαβριέλα Αερ. Γιανναρέλλη 19, Μυτιλήνη Τηλ./φαξ: 22510 44886 e-mail: gabriant@otenet.gr IRIS Οπτικά Χάρης Γαβριηλάτος Καβέτσου 5, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 27450 e-mail: irisopt@otenet.gr fb: IRIS optical store

Ζαμπάκος Ι. Γεώργιος Καβέτσου 3, Μυτιλήνη Τηλ: 22511 02351 Κιν: 6974 117070 Φαξ: 210 3600543, site: www.aestheticsurgery.gr https://www. facebook.com/ PlasticSurgeryMytilene

Ποδολόγοι Σταμάτη Κωνσταντίνα Θουκιδίδου 4, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 22696 e-mail: info@beautyks.gr

Φαρμακευτική εταιρία ΕΛΠΕΝ www.elpen.gr

Φυσικοθεραπευτές Ζαχαρίου Δημήτριος Θουκιδίδου & Κανάρη 2, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 41868 Κιν: 6938 802270 e-mail: rower78p@hotmail.com

Ευρετήριο Ειδικοτήτων

Νεφρολόγος

Καραβασίλης Χ. Αθανάσιος Εργαστήριο Φυσικοθεραπείας «ΙΑΣΙΣ» Π.Βοστάνη 8, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 46625 Κιν: 6998 483530 e-mail: karavasilisthanos@ windowslive.com

Κούκουρας Βασίλειος Κέντρο Φυσικής Αποκατάστασης ος Τζατζαλιάρη Κωνσταντίνα Π. Βοστάνη 6 (3 όροφος) Πανσεληνά Αγιορείτου 16, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 55425 Μυτιλήνη Κιν: 6944 869495 Τηλ: 22510 55704 e-mail: vasiliz@yahoo.com Κιν: 6940 771192 61

Ευρετήριο Ειδικοτήτων

Σταυρουλάκη Ιφιγένεια «Physiocare» Ασκληπιού 39 Χρυσομαλλούσα, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 54898 Κιν: 6977 957180 e-mail: iphigeniastavroulaki@ yahoo.com

Χειρουργοί Οφθαλμίατροι

Τάκας Δ. Θεόδωρος Κέντρο Φυσιοθεραπείας και Αποκατάστασης Καβέτσου 13 (2ος όροφος), Μυτιλήνη Τηλ: 22510 29802 Κιν: 6945 887255 e-mail: teotakas@hotmail.com

Πετρέλλη Κ Μυρσίνη

Φυσιοθεραπευτής Οστεοπαθητικός Κουζινόγλου Ευστράτιος Π. Βοστάνη 14, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 46640 Κιν: 6936 884090 e-mail: stratis@ osteokouzinoglou.gr

Φυσιοθεραπευτής Χειροθεραπευτής Κοτοπούλης Χρυσοβαλάντης Αγίας Ειρήνης 3, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 24410 Κιν: 6973 349568 e-mail: diaxeiros.physio@ gmail.com

62

Κουτζά Χριστίνα Αγίας Ειρήνης 1, Μυτιλήνη Τηλ: 22510 44664 Κιν: 6944 363959 e-mail: xkoutza@gmail. com

Χειρουργός ΩΡΛ Πλούκος Π. Κωνσταντίνος Αγίας Ειρήνης 1 & Καβέτσου (4ος όροφος) Μυτιλήνη Τηλ: 2251 30 2304 Κιν: 6936 634 586 e-mail: kostasploukos@ gmail.com

Καβέτσου 29

Ψυχολόγος

(4 όροφος),

Βατή Κατερίνα

ος

Μυτιλήνη Τηλ: 22510 41041

Καλλονή, Λέσβου Κιν: 6949 159078

Κιν: 6987 744001

e-mail: katerina.vati@

e-mail: myrsinipetrelli@

gmail.com

gmail.com Ραλλίδης Μαρσέλος

Ψυχολόγοι Ψυχοθεραπευτές

Σμύρνης 7, Μυτιλήνη

Παπαχίου Ασπασία

Τηλ: 22513 01732

Καβέτσου 36, Μυτιλήνη

Κιν: 6940 811405

Τηλ: 22510 34513

e-mail: dr@

Κιν: 6945 871120

marselosrallidis.gr

e-mail: apapachiou@gmail.com

Χειρουργική Οφθαλμολογική Μονάδα

Ψυχίατροι

Οφθαλμός Λέσβου

Καβέτσου 36-38,

11 χλμ Μυτιλήνης –

Μυτιλήνη

Καλλονής

Τηλ: 2251 400975

Τηλ: 2252 770108

Κιν: 6979298880

e-mail: contact@

e-mail:

ophthalmoslesvou.gr

nkoumlellis@gmail.com

ο

Κουμλέλλης Νικόλαος