Issuu

O d R edak c ji

Szanowni Państwo! Przed Państwem kolejny numer naszego miesięcznika. W bieżącym roku obchodzimy 1050-lecie Chrztu Polski. Jak w niekonwencjonalny sposób, włączając społeczność lokalną, uczcić takie wydarzenie przeczytacie Państwo w relacjach ze szkół podstawowych w Dąbrowicy i Tyczynie. Matematyka uchodzi za trudną dziedzinę nauki. Zaprzeczeniem tego twierdzenia są gimnazjaliści – uczestnicy II Konkursu Matematycznego im. prof. Stanisława Viscardiewgo „Viscardius”, organizowanego przez Liceum Ogólnokształcące w Ropczycach. Poznajcie Państwo laureatów konkursu, młodych ludzi z pasją w artykule Matematyczne potyczki gimnazjalistów. „Baśń jest mostem prowadzącym do prawdy...”. Przysłowie arabskie stało się mottem autorskiego programu koła polonistycznego Baśniowa wyprawa w świat, opracowanego przez Barbarę Łach – nauczyciela języka polskiego w Szkole Podstawowej nr 5 w Zespole Szkół nr 8 w Rzeszowie, adresowanego do uczniów klas IV. Wśród różnych metod proponowanych przez autorkę znalazły się gry dydaktyczne. Macie Państwo niepowtarzalną okazję wzbogacenia swojego warsztatu pracy o nowe gry. Wystarczy skopiować planszę (III strona) i można ruszać w Baśniową wyprawę w świat oraz

karty do gry Dawno, dawno temu... (I strona) i już możecie stać się autorami baśni… Zapraszamy do zapoznania się z relacją z obchodów Dnia Europy zorganizowanych przez Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct-Rzeszów w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie. Tradycyjnie już uroczystość połączona była ze zjazdem szkolnych klubów europejskich. Motywem przewodnim tegorocznych obchodów byli Ojcowie Założyciele Unii Europejskiej. Byliście Państwo z młodzieżą na uroczystościach? – odszukajcie się na kolorowej wkładce wewnątrz czasopisma. Kto nie był, nie brał udziału w licznych konkursach może, wykorzystując Wakacyjny czas…, zmierzyć się z pytaniami na temat Ojców Założycieli oraz poćwiczyć umysł grając i rozwiązując łamigłówki zamieszczone na stronie PIE Europe Direct-Rzeszów w Kąciku dla dzieci. Zachęcamy Państwa do zapoznania się z publikacjami z zakresu autyzmu znajdującymi się w zbiorach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie, a przeznaczonymi dla nauczycieli i nie tylko… Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do powstania kolejnego numeru pisma i zapraszamy nauczycieli Podkarpacia do dalszej współpracy. Życzymy przyjemnej lektury Janusz Ustrzycki

Objętość nadsyłanych artykułów nie powinna przekraczać 3 stron maszynopisu o rozmiarze czcionki 12, odstęp 1,5. Tekst powinien być wzbogacony materiałem zdjęciowym w formacie JPG. Do tekstu należy dołączyć krótką informację o autorze artykułu (zawód, miejsce pracy, miejscowość), nazwisko autora zdjęć oraz adres do korespondencji wraz z numerem telefonu. Redakcja nie zwraca nadesłanych materiałów i zastrzega sobie prawo do przeredagowania tekstów, skracania oraz zmian tytułów. Teksty i zdjęcia prosimy przesyłać na adres: Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli ul. Niedzielskiego 2, 35-036 Rzeszów „Nauczyciel i Szkoła” e-mail: nauczycieliszkola@pcen.pl, janusz.u@op.pl

Z życia szkół i placówek oświatowych

Nadzór pedagogiczny – jaki jest? Debata na temat: Organizacja nadzoru pedagogicznego Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli

odkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie włączyło się czynnie w toczącą się w kraju debatę o nadzorze pedagogicznym. W dniach 31 maja-3 czerwca 2016 r. współorganizowało z Kuratorium Oświaty w Rzeszowie cykl debat regionalnych, na których analizowano stan nadzoru pedagogicznego oraz zastanawiano się nad kierunkami zmian. W debatach, które odbyły się: w Urzędzie Marszałkowskim w Rzeszowie (2 czerwca), PCEN Oddział w Tarnobrzegu (31 maja), PCEN Oddział w Przemyślu

Dariusz Zięba – Wicedyrektor ds. doskonalenia nauczycieli PCEN w Rzeszowie

Jerzy Cypryś – Przewodniczący sejmiku województwa podkarpackiego

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

(2 czerwca) oraz w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 w Krośnie (3 czerwca) wzięli udział dyrektorzy przedszkoli, szkół i placówek oświatowych województwa podkarpackiego. Uczestników debaty witali: Małgorzata Rauch – Podkarpacki Kurator Oświaty, Stanisław Fundakowski – Wicekurator Oświaty, Piotr Pilch – Dyrektor Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie, Dariusz Zięba – Wicedyrektor ds. doskonalenia nauczycieli PCEN w Rzeszowie.

Bożena Pasieka – Dyrektor Wydziału Nadzoru Pedagogicznego Kuratorium Oświaty

Małgorzata Rauch – Podkarpacki Kurator Oświaty

Tadeusz Polański – nauczyciel konsultant PCEN w Rzeszowie

Liderzy: dyrektorzy przedszkoli, szkół i placówek oświatowych województwa podkarpackiego podczas debaty – Rzeszów, 2 czerwca 2016 r.

Z życia szkół i placówek oświatowych Godzina

Temat

Prowadzący

Dyskusje panelowe:

I część: 9.30 - 10.00

10.00 - 10.15

II część:

Rejestracja uczestników

Powitanie uczestników debaty

Małgorzata Rauch Podkarpacki Kurator Oświaty Stanisław Fundakowski Wicekurator Oświaty

Bożena Pasieka Wprowadzenie do debaty Dyrektor Wydziału 10.15 - 10.30 Nadzoru Pedagogicznego Nadzór pedagogiczny – Kuratorium Oświaty stan faktyczny w Rzeszowie

I panel: Ewaluacja zewnętrzna – 10.45 – 12.45 oczekiwane zmiany (sugestie) II panel: Organizacja nadzoru pedagogicznego w najbliższej przyszłości (sugestie) 12.45 – 13.15

Moderatorzy: nauczyciele konsultanci PCEN

Przerwa kawowa

III część: 13.15 – 13.45 13.45 – 14.00

Prezentacja efektów pracy poszczególnych grup panelowych (wnioski, postulaty do MEN)

Moderatorzy

Podsumowanie debaty

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Uczestnicy debaty w Rzeszowie: dyrektorzy przedszkoli, szkół i placówek oświatowych województwa podkarpackiego – 2 czerwca 2016 r.

Z życia szkół i placówek oświatowych

Matematyczne potyczki gimnazjalistów – Liceum Ogólnokształcące w Ropczycach

iceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Ropczycach rozwija matematyczne pasje swoich uczniów. W tym roku szkolnym dyrekcja i nauczyciele matematyki po raz drugi zaprosili do rywalizacji, w tej uchodzącej powszechnie za trudną dziedzinie nauki, młodszych uczniów – gimnazjalistów z powiatu ropczycko-sędziszowskiego i powiatów ościennych. Okazało się, że gimnazjaliści nie uważają matematyki za trudny przedmiot: w szranki stanęło bowiem 26 uczestników z 9 gimnazjów. 17 marca bieżącego roku odbył się w Liceum Ogólnokształcącym w Ropczycach II Konkurs Matematyczny im prof. Stanisława Viscardiego „Viscardius”. Oprócz walorów edukacyjnych konkurs ma na celu przybliżyć środowisku sylwetkę prof. Stanisława Viscardiego – wieloletniego nauczyciela fizyki i matematyki w naszej szkole. Gimnazjaliści zmierzyli się z dziesięcioma zadaniami. Poziom wiedzy i umiejętności uczestników był bardzo wysoki.

Izabela CzajaI – laureatka I miejsca

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Zwycięzcą została: Izabela Czaja – III klasa Publicznego Gimnazjum w Nagawczynie. Opiekunką jest pani Irena Wośko. Na drugim miejscu uplasował się: Antoni Kozak – II klasa Gimnazjum w Czarnej Sędziszowskiej. Opiekunką jest pani Anna Czyż. Trzecie miejsce wywalczyli: Miłosz Czarnik – III klasa Gimnazjum nr 1w Ropczycach, uczeń pani Alicji Ziobro; Aleksandra Kukla – III klasa Gimnazjum w Łączkach Kucharskich, uczennica pani Marty Zajchowskiej. Kolejne miejsca zajęły: Marika Ferfecka – II klasa Gimnazjum w Czarnej Sędziszowskiej, Mateusz Marciniec – III klasa Gimnazjum w Łączkach Kucharskich, Hubert Szlachta – III klasa Gimnazjum w Czarnej Sędziszowskiej, Iwona Cholewa – III klasa Publicznego Gimnazjum w Wielopolu Skrzyńskim, Monika Sąsiadek – III klasa Gimnazjum nr 4 w Ropczycach, Joanna Piękoś – III klasa Publicznego Gimnazjum w Wielopolu Skrzyńskim,

Z życia szkół i placówek oświatowych

Jakub Róg – III klasa Gimnazjum nr 1 w Ropczycach, Benedykt Baljon – III klasa Gimnazjum w Zagorzycach Górnych, Michał Sieroń – III klasa Gimnazjum nr 1 w Ropczycach, Rafał Paśko – III klasa Gimnazjum nr 4 w Ropczycach, Rafał Rój – III klasa Gimnazjum w Iwierzycach, Dominik Rudka – III klasa Gimnazjum nr 1 w Ropczycach, Anna Sroka – III klasa Publicznego Gimnazjum w Wielopolu Skrzyńskim, Kacper Król – I klasa Gimnazjum w Niedźwiadzie Górnej, Katarzyna Kłósek – III klasa Gimnazjum w Iwierzycach, Kinga Krasoń – I klasa Gimnazjum w Niedźwiadzie Górnej, Joanna Lis – III klasa Gimnazjum w Iwierzycach. W czasie konkursu nauczyciele - opiekunowie podczas wspólnych warsztatów zastanawiali się nad znaczeniem konkursów matematycznych w rozwoju edukacyjnym uczniów. Później tradycyjne role się odwróciły i rozwiązania trudnych problemów matematycznych prezentowali nauczycielom uczniowie ropczyckiego Liceum – Rafał Bieszczad, Karol Smolak oraz Kamil Roman – ubiegłoroczny zwycięzca Viscardiusa.

Uroczyste podsumowanie konkursu odbyło się 8 kwietnia 2016 r. podczas akademii z okazji Dnia Patrona Szkoły. Zwyciężczyni została nagrodzona tabletem. Nagrody ufundowali sponsorzy, którym bardzo serdecznie dziękujemy. Są nimi: Witold Darłak – Starosta Powiatu Ropczycko-Sędziszowskiego, Bernadeta Frysztak – Wicestarosta Powiatu, Elżbieta Osińska i Krystyna Osińska-Szewczak z poradni ORTO-DENT, Ewelina Gawlik-Olszewska – dyrektor Szkoły Językowej House of English. Patronatem honorowym konkurs objęli: Witold Darłak – Starosta Powiatu Ropczycko-Sędziszowskiego oraz Bernadeta Frysztak – Wicestarosta Powiatu Ropczycko-Sędziszowskiego. „Viscardius” został w tym roku objęty również patronatem Dziekana Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i znalazł się tym samym w elitarnej grupie dziesięciu tego typu przedsięwzięć organizowanych przez szkoły ponadgimnazjalne w Polsce, objętych patronatem krakowskiej uczelni. Konkurs może się także pochwalić patronatem Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli. Znamienici patroni stanowią wyróżnienie dla ropczyckiego Liceum za pracę z uczniami uzdolnionymi matematycznie. Organizatorami konkursu są: Grażyna Baran – dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Ropczycach oraz nauczyciele matematyki: Agnieszka Żurek-Smolak, Stanisław Wojtanowicz i Hubert Paśko. Wszystkim uczestnikom konkursu oraz ich nauczycielom gratulujemy, sponsorom dziękujemy za hojność, a patronom za pomoc w zorganizowaniu przedsięwzięcia. Już dzisiaj zapraszamy na kolejną edycję konkursu w przyszłym roku. Opracowała: Agnieszka Smolak nauczyciel matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Ropczycach

Antoni Kozak – laureat II miejsca

Uczestnicy II Konkursu Matematycznego im prof. Stanisława Viscardiego VISCARDIUS w Ropczycach

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z życia szkół i placówek oświatowych

Uczcili pamięć patrona Zespołu Szkół Ekonomicznych w Mielcu

bchodzony 19 kwietnia w Zespole Szkół Ekonomicznych w Mielcu Dzień Patrona – błogosławionego księdza Romana Sitki przeszedł już do historii. W tym roku miał on wyjątkowy charakter z uwagi na nadanie szkolnej uroczystości środowiskowego wymiaru oraz przeniesienie głównych obchodów z ZSE do Kamionki, rodzinnych stron wielkiego rodaka. To szczególne dla społeczności mieleckiego „Ekonomika” święto zainaugurowane zostało w nietypowy sposób – rajdem rowerowym, nad którym patronat honorowy objął Starosta Powiatu Mieleckiego Zbigniew Tymuła. W organizację przedsięwzięcia zaangażowali się: Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Zespołu Szkół Ekonomicznych im. bł. ks. Romana Sitki „Ekonomik. Mielec”, Nadleśnictwo Tuszyma, Trasy Rowerowe Mielec oraz Komenda Powiatowa Policji w Mielcu. Śladami bł. ks. Romana Sitki pojechało niemal 200 osób. Wśród nich, oprócz reprezentantów gospodarzy organizatorów, znaleźli się uczniowie innych szkół ponadgimnazjalnych powiatu mieleckiego: II Liceum Ogólnokształcącego, V Liceum Ogólnokształcącego, Zespołu Szkół Budowlanych, Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego oraz Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Rzemieniu wraz z dyrektorami i nauczycielami. Nad całością imprezy i jej sprawnym przebiegiem czuwali: dyrektor szkoły Marta Mysona oraz komandor rajdu Leszek Kijowski.

Rowerzyści wyruszyli sprzed budynku ZSE około godziny 9.00, tuż po krótkiej odprawie dotyczącej bezpieczeństwa na trasie. Pogoda, jak na jazdę rowerem, dopisała, a pokonanie ponad 60 kilometrów – w większości leśnych – dróg nie sprawiło żadnego problemu. Punktem docelowym była Kamionka, w której kiedyś stał dom rodzinny księdza Sitki, a obecnie znajduje się piękny ołtarz z zapleczem modlitewnym. Tu odprawiona została Msza święta, podczas której uczestnicy rajdu oddali cześć bł. ks. Romanowi i modlili się o opiekę na niełatwych życiowych drogach. Kolejny dłuższy przystanek został wyznaczony w miejscowości Blizna, na terenie dawnego poligonu, gdzie powstał Park Historyczny – atrakcja dla pasjonatów II wojny światowej i uzbrojenia. O tym klimatycznym miejscu i związanej z nim fascynującej historii opowiadał Roman Rusin, syn Aleksandra Rusina „Rusala”, legendarnego żołnierza AK i dowódcy oddziału antykomunistycznego podziemia. Idea rajdu, obok upamiętnienia życia i działalności bł. ks. Romana Sitki, poznania jego małej ojczyzny i propagowania aktywnych form wypoczynku, zakładała integrację lokalnego środowiska szkolnego. Realizacji tego celu służyły również wspólne posiłki, rozmowy, żarty czy drobne awarie sprzętu, stanowiące nieodłączny koloryt takiej wyprawy. Uczestnicy rajdu wrócili do Mielca około godziny 17.00, bardzo zadowoleni oraz pozytywnie zmęczeni. Przepiękne widoki z trasy oraz ciekawe momenty eskapady zostały utrwalone na zdjęciach.

Start I Rajdu Rowerowego „Śladami bł. ks. Romana Sitki” Patrona ZSE w Mielcu

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z życia szkół i placówek oświatowych

Główne uroczystości na dziedzińcu szkoły

Pamięć bł. ks. Romana Sitki, bohaterskiego kapłana i organizatora mieleckiego szkolnictwa, uczcili również ci uczniowie i nauczyciele, którzy nie zdecydowali się wziąć udziału w wyprawie rowerowej. Po wprowadzeniu sztandaru i odśpiewaniu hymnu państwowego do zgromadzonych na placu przed budynkiem przy ulicy Warszawskiej 1 przemówiła dyrektor Zespołu Szkół Ekonomicznych Marta Mysona. W kilku ciepłych słowach przypomniała, że piękna tradycja świętowania Dnia Patrona ma już dziewięć lat, a w przyszłym roku przypada kolejne ważne wydarzenie – jubileusz 80-lecia istnienia szkoły. Następnym punktem programu był montaż słownomuzyczny poświęcony życiu i męczeńskiej śmierci patrona, przygotowany przez uzdolnionych artystycznie uczniów kilku klas Technikum nr 1: Ia, IIa, IIb i IIIa. Młodzi wykonawcy, recytując poezję ks. Jana Twardowskiego, ks. Romana Sitki, Mirki Pomichowskiej i Magdaleny Juwy, uczennicy klasy Ia, zgodnie podkreślali niewątpliwy autorytet patrona, dowodzili, że stał się dla nich wsparciem i duchowym przewodnikiem. Niezwykle nastrojowo zabrzmiały zaśpiewane z akompaniamentem gitary utwory muzyczne: Kochać, Pytasz mnie, Pieśń o nadziei, Ale jestem. Po chwilach zadumy przyszedł czas na kolejną atrakcję zaplanowaną w ramach obchodów Dnia Patrona – spotkanie z Iwoną Nakoneczną-Świątek, przewodnikiem górskim, wiceprezesem Mieleckiego Klubu Górskiego „Carpatia”. Gość zapoznał młodzież z procedurami nabywania uprawnień przewodnika i kryteriami, jakie należy w tym celu spełnić. Pokaz zdjęć z wielu dalekich wypraw przeniósł wszystkich

w magiczne miejsca, których większość nigdy nie będzie mogła osobiście zobaczyć. Duże zainteresowanie wzbudził również profesjonalny sprzęt turystyczny, jak np. raki, rakiety śnieżne, liny i uprzęże wspinaczkowe, kaski, buty, plecaki. Wydarzeniem wieńczącym obchody dziewięciolecia nadania imienia Zespołowi Szkół Ekonomicznych był koncert muzyki klasycznej w wykonaniu artystów „Mobilnej Filharmonii” z Rzeszowa. W murach kaplicy św. Stanisława Kostki, wybudowanej z inicjatywy bł. ks. Romana Sitki w zachodniej części bursy gimnazjalnej, na uczniów i ich opiekunów czekała prawdziwa uczta duchowa. Wszyscy z powagą i w skupieniu wsłuchiwali się w utwory wielkich kompozytorów, takich jak: Bach, Vivaldi, Mozart, Beethoven, Brahms, Strauss czy Moniuszko. Możliwość „żywego” kontaktu z muzyką w miejscu bliskim sercu patrona skłaniała do refleksji nad jego bogatą spuścizną i jej wpływem na codzienne wybory. W życiu każdego człowieka są chwile niezwykłe, które na zawsze pozostają w jego pamięci. Dniem takim dla szkolnej społeczności powiatu mieleckiego był niewątpliwie 19 kwietnia. Bogaty program obchodów stanowił okazję do manifestacji jedności wokół wartości drogich patronowi Zespołu Szkół Ekonomicznych, tak niezbędnych w dzisiejszym świecie rozchwianych idei i braku autorytetów. Uczniowie i nauczyciele „Ekonomika” mogą być dumni, że osoba tak zacnego błogosławionego jest ich wzorem i orędownikiem. Opracowała: Marta Mysona dyrektor Zespołu Szkół Ekonomicznych w Mielcu Fot. M. Dziedzicki

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z życia szkół i placówek oświatowych

Jubileusz 1050-lecia Chrztu Polski w Szkole Podstawowej w Tyczynie

Szkole Podstawowej im. Stanisława Staszica w Tyczynie 8 kwietnia 2016 r. obchodzono wielkie uroczystości: Jubileusz 1050-lecia Chrztu Polski. Mając na względzie doniosłość Chrztu Polski dla historii naszego kraju 31 stycznia 2016 r. Senat Rzeczypospolitej Polskiej uczcił jubileusz specjalną uchwałą Annus Domini MMXVI Rokiem Jubileuszu 1050-lecia Chrztu Polski. W dokumencie czytamy: Senat Rzeczypospolitej Polskiej składa hołd pierwszemu historycznemu władcy Polski – Mieszkowi I, którego decyzja o przyjęciu chrztu w obrządku zachodnim w roku 966 miała fundamentalne znaczenie dla dziejów Narodu i Państwa. Książę Mieszko I z dynastii Piastów zjednoczył plemiona polskie w jeden organizm państwowy, określił w walce i przez zabiegi dyplomatyczne jego terytorium. Przyjęcie przez niego chrześcijaństwa dopełniło procesu państwotwórczego w wymiarze ideowym i etycznym. Senatorowie zaapelowali również do wszystkich instytucji i obywateli o włączenie się w obchody rocznicowe oraz powrót do źródeł naszej cywilizacji. Odpowiadając na ten apel nasza szkoła włączyła się w obchody organizując Gminny Konkurs Historyczny Polska Piastów – Chrzest Polski w czterech kategoriach: wiedza historyczna, prezentacje multimedialne, prace plastyczne, rekonstrukcje historyczne. Rozstrzygnięcie tych konkursów zaplanowaliśmy na główny dzień uroczystości – 8 kwietnia. Ucieszył nas fakt, że w organizację tych obchodów włączyły się gminne władze, parafia, instytucje i stowarzyszenia, m.in.: Patronat Honorowy objął Burmistrz Tyczyna, pomoc w organizacji i sponsorowanie nagród Towarzystwo Miłośników Ziemi Tyczyńskiej, burmistrz i proboszcz parafii. Uroczyste obchody Jubileuszu 1050-lecia Chrztu Polski rozpoczęliśmy Mszą św. w kościele parafialnym w intencji Ojczyzny. Do szkoły uformowaliśmy

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

...nie ma w dziejach Polski trwalszej ciągłości, jak ciągłość zbawczego strumienia wody chrzcielnej, która nieustannie płynie przez Polskę na głowy, serca i dusze narodu polskiego. kardynał S. Wyszyński

historyczny pochód z pocztem sztandarowym, zaproszonymi gośćmi, uczniami, rodzicami, mieszkańcami Tyczyna, a prowadziła nas Drużyna Mieszka I, Dobrawa i jej dworki. Nastrój i atmosferę uroczystości w szkole oraz wprowadzenie w klimat X wieku zapewniły wytwory malarskie, instalacje artystyczne oraz grupy rekonstrukcyjne. Głównym reżyserem spektaklu był Krzysztof Koziołkiewicz – plastyk, a za stronę merytorycznohistoryczną odpowiedzialny był Andrzej Hałoń – historyk. Ks. dr Marian Czenczek wygłosił interaktywną prelekcję na temat Znaczenie Chrztu, w której omówił znaczenie chrztu św. dla każdego z nas oraz polityczne, społeczne i kulturalne skutki przyjęcia przez Polskę chrześcijaństwa. Następnie na scenę wkroczył orszak Mieszka I na czele z księciem (w tę rolę wcielił się Krzysztof Koziołkiewicz) i Dobrawą (w tej roli wystąpiła Zofia Międlar-Mruk). Para książęca dokonała uroczystego wręczenia Burmistrzowi Tyczyna Januszowi Skotnickiemu miecza z inskrypcją Si Deus pro nobis, quis contra nos. Każdy z uczestników uroczystości został obdarowany pamiątką – okolicznościowym folderem związanym z Jubileuszem 1050-lecia Chrztu Polski. Potem nastąpił oczekiwany punkt programu – rozstrzygnięcie Gminnego Konkursu Historycznego (wzięły w nim udział wszystkie szkoły z terenu Gminy Tyczyn) oraz wręczenie dyplomów i nagród laureatom. Uczniowie aktywnie włączali się w przygotowania, angażowali swoją wyobraźnię i emocje dzięki czemu wymiar i przesłanie tej uroczystości długo pozostanie w ich pamięci a dla wszystkich uczestników była to piękna, wspólnie przeżyta lekcja historii. Patrząc na minione dziesięć wieków, możemy stwierdzić jasno, że chrzest udzielony Mieszkowi 14 kwietnia 966 roku, był otwarciem źródła, które do dziś dnia spływa na głowy rodzących się Polaków. – kardynał Stefan Wyszyński Opracowała: Zofia Międlar-Mruk dyrektor Szkoły Podstawowej w Tyczynie

Z życia szkół i placówek oświatowych

Przyjęcie chrztu Mieszka Pierwszego sławią mieszkańcy grodu dąbrowickiego Szkoła dziedzictwa. Projekt 966

połeczność Szkoły Podstawowej w Dąbrowicy w Gminie Kuryłówka uczciła rok 966 licznymi happeningami związanymi z początkami państwa polskiego: Pożegnanie Światowida, Msza Świeta z inscenizacją chrztu i zaślubin Mieszka z Dobrawą dla lokalnej społeczności, Życie codzienne w kraju Mieszka, quest Z Lednicy do Dąbrowicy, przeprowadzono warsztaty i konkursy historyczne, oglądano wystawy i filmy. Pomysł na projekt powstał w wyniku poszukiwania przez nauczycieli historii innowacyjnego sposobu upamiętnienia 1050. rocznicy chrztu Polski, a bramapoznania.pl okazała się doskonałą inspiracją dla podejmowanych działań. Przygotowując się do projektu społeczność Szkoły Podstawowej w Dąbrowicy rozpoczęła promocję i zaprosiła partnerów do współpracy tj.: uczniów i nauczycieli Publicznego Gimnazjum w Dąbrowicy, Parafię Rzymskokatolicką w Kolonii Polskiej, Gminny Ośrodek Kultury w Kuryłówce i Wiejski Dom Kultury w Kolonii Polskiej, Bibliotekę Publiczną w Dąbrowicy, świetlice środowiskowe, Zagrodę Edukacyjną Międzyczas w Cieplicach, władze gmin Kuryłówka i Adamówka, PKS Leżajsk oraz rodziców i lokalną społeczność. Utworzono zespół koordynujący działania i dokonano zgłoszenia na portalu bramapoznania.pl.

Przeszkolono nauczycieli na temat innowacji w nauczaniu, w tym: storytelling, questing, sketchnoting, neurodydaktyka w codzienności szkolnej, flipped classroom. Ćwiczyliśmy umiejętności interpersonalne i pracę w grupie. Cele projektu: – upamiętnienie jubileuszu 1050. rocznicy chrztu Polski w lokalnej społeczności przez cykliczne nieszablonowe działania, odbiegające od typowego sposobu obchodzenia rocznic i świąt państwowych; – pobudzenie świadomości dziedzictwa historycznego i pielęgnowanie historii naszej Małej Ojczyzny na tle wydarzeń z historii Polski; – pokazanie, że w małej wiosce na skraju lasu, przy pomocy skromnych nakładów, można realizować ciekawe przedsięwzięcia; – rozwój kompetencji z zakresu wiedzy historycznej, umiejętności wykorzystania wiedzy w praktyce, współpracy w grupie, odpowiedzialności za siebie i innych; – wzmocnienie patriotyzmu; – adaptacja metody projektu i metod innowacyjnych do bieżącej pracy szkolnej i włączanie lokalnego środowiska do współpracy; – wyzwolenie pozytywnej energii społecznej w lokalnym środowisku; – radość i zabawa w procesie edukacyjnym. Realizacja Projekt polegał na podjęciu szeregu innowacyjnych działań związanych z rocznicą przyjęcia chrztu przez Polskę i nawiązaniu w tym celu współpracy z partnerami, przy współudziale lokalnej społeczności. W ramach działań odbyły się happeningi i akcje z wykorzystaniem różnorodnych narzędzi i metod pracy. Realizacja projektu przebiegała pod czujnym okiem dr Stanisława Kusiaka – konsultanta Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli Oddział w Tarnobrzegu.

Gród średniowieczny – obraz plenerowy, giga-puzzle malowane dłońmi

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Twórczo w bibliotece Z życia szkół i placówek oświatowych warsztaty histoPromując działania przeprowadzono ryczne m.in. metodami storytellingu i sketchnotingu, czytanie legend, inscenizacje o początkach naszego państwa np. Chrzest Polski i woja Mściwoja, zajęcia muzyczne i plastyczne, starsi uczniowie obejrzeli film pt Stara Baśń. Prezentowano wystawę ilustrowanej sagi Piotra Janowczyka 966 Książę Mesco oraz cykl grafik Chrzest 966 Elwiry Pawlikowskiej. Uczniowie omawiali relacje z przebiegu uroczystości w Gnieźnie, Poznaniu i Ostrowie Lednickim. Konkursy uruchamiają nasze zmysły Zorganizowano konkursy: plastyczno-techniczny – Światowid - patrzący w cztery strony świat, w którym uczniowie wykonali przestrzenny posąg Światowida oraz kaligraficzny – Polacy piszą od czasów Mieszka, w którym uczniowie piórem, na wzór pierwszych mnichów, przepisywali fragmenty Biblii. Jubileuszowa Msza św. i pielgrzymka wiary Odbyła się uroczysta Msza Święta w kościele parafialnym w Kolonii Polskiej dla lokalnej społeczności, podczas której uczniowie zaprezentowali inscenizację przybycia Dobrawy, zaślubiny oraz chrzest Mieszka i zapewnili oprawę muzyczną na bazie wydanego przez szkołę Śpiewnika Jubileuszowego. Odbyto pielgrzymkę wiary, a przy Kaplicy ks. S. Szpetnara – budowniczego kościoła parafialnego i parafii wspartej przez Czartoryskich, odtworzono jego biografię. Happening – Pożegnanie Światowida W Domu Kultury w Kolonii Polskiej pożegnano Światowida, spalono jego posąg, symbolicznie żegnając dawne wierzenia słowiańskie i zorganizowano radosne ognisko integracyjne.

Dzień w kraju Mieszka Życie codzienne w kraju Mieszka to happening i warsztaty w zagrodzie edukacyjnej Międzyczas w Cieplicach. Dzieci wypiekały chleb, doiły kozy, karmiły zwierzęta, warzyły ser, tkały, wyrabiały naczynia z gliny i świece z wosku pszczelego. Poznawały meandry rzemiosł dawnych tj. bartnika, garncarza, piekarza, serowara, tkacza oraz trudy pracy kmiecia. Artystycznie przedstawiły gród średniowieczny, wykonując makiety z masy solnej i plenerowy obraz, malując własnymi dłońmi. Quest – Z Lednicy do Dąbrowicy Uczniowie utworzyli plemiona Polan, Wiślan, Lędzian i Mazowszan, które ruszyły szlakiem Z Lednicy do Dąbrowicy. A droga wiary od historycznych początków na ziemiach polskich poprowadziła z Wielkopolski na podkarpacką ziemię. Wędrowali śladami chrześcijaństwa, goszcząc w czterech zagrodach, tam czekały ich zadania, zagadki, konkursy interdyscyplinarne i sprawnościowe. Efekty Nowoczesny patriotyzm w nieszablonowej formie w Roku Jubileuszu pobudził lokalną społeczność do aktywności Małej Ojczyźnie – sprawdziliśmy i to się udaje! Społeczność szkolna i lokalna małej podkarpackiej wioski pogłębiła wiedzę i świadomość dziedzictwa historycznego, czerpiąc radość z podjętego we wspólnocie działania, z nadzieją na jego kontynuację. Koniecznie obejrzyj film, bo słowa w pełni nie oddadzą kolorytu naszych nietypowych działań! Warto! Naprawdę warto! https://youtu.be/JAUuq_I7Y6Y http://portal.bramapoznania.pl/projekt/?id=190 Pięknie dziękujemy wszystkim aktywnym i zaangażowanym partnerom i uczestnikom lokalnego Jubileuszu 1050. rocznicy chrztu Polski. Koordynator projektu: Elżbieta Darnia – nauczyciel historii, Małgorzata Leja – dyrektor szkoły, nauczyciel historii.

„Plemiona” ruszyły szlakiem wiary,nr aw napotkanych zagrodach wykazywały się mądrością, sprytem, zręcznością i współdziałaniem. Nauczyciel i Szkoła 5 (68) 10 Zagroda 1 – najstarszy dąbrowicki kościół z końca XIX wieku, wzniesiony przy wsparciu rodu Czartoryskich

Z życia szkół i placówek oświatowych

Dzień w kraju Mieszka I – warsztaty w Zagrodzie Edukacyjnej „Międzyczas” w Cieplicach

Szkoła Podstawowa i Publiczne Gimnazjum w Dąbrowicy (Gmina Kuryłówka)

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Fot. Krzysztof Leja

Z życia szkół i placówek oświatowych

Tyczyn 8 kwietnia 2016 r.

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z życia szkół i placówek oświatowych

Jubileusz 1050-lecia Chrztu Polski

Szkoła Podstawowa w Tyczynie

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z życia szkół i placówek oświatowych

Obchody Dnia Europy

w WSIiZ w Rzeszowie

Dzień Europy

2016 r.

Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct-Rzeszów

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Dziękujemy, że byliście z nami!

Fot. K. Mieszawska

Z działalności instytucji kulturalnych i naukowych Podkarpacia

Dzień Europy 2016 Dziękujemy, że byliście z nami!

onad 350 uśmiechniętych twarzy dzieci i młodzieży z podkarpackich szkół, piękne stroje uczestników inspirowane europejskimi państwami oraz liczni goście – tak wyglądały tegoroczne obchody Dnia Europy organizowane przez Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct-Rzeszów w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie. Tradycyjnie, uroczystość połączona była ze zjazdem szkolnych klubów europejskich. Motywem przewodnim tegorocznych obchodów byli Ojcowie Założyciele Unii Europejskiej. Dlaczego właśnie Ojcowie Założyciele? Konrad Adenauer, Joseph Bech, Johan Willem Beyen, Winston Churchill, Alcide de Gasperi, Walter Hallstein, Sicco Mansholt, Jean Monnet, Robert Schuman, Paul-Henri Spaak oraz Altiero Spinelli to wizjonerscy liderzy, którzy zainspirowali powstanie Unii Europejskiej, w której dzisiaj żyjemy. Bez ich energii i motywacji nie mieszkalibyśmy w oazie pokoju i stabilności, która jest dla nas czymś normalnym. Wydarzenie otworzyła Ewa Nowak-Koprowicz – zastępca kierownika Punktu, która opowiedziała piękną islandzką baśń o tym, jak kropla miodu może

zmienić dzieje państwa. Miał to być apel do uczestników, iż tak naprawdę, losy Unii Europejskiej są w rękach nas wszystkich i nie powinniśmy bać się wzięcia odpowiedzialności za rzeczywistość dookoła nas. W kolejnej części sprawdzono wiedzę uczestników dotyczącą właśnie Ojców Założycieli. Okazało się, iż młodzieży bliska jest ta zróżnicowana grupa osób, którą połączyła idea zjednoczonej Europy. Kolejnym punktem programu były rozgrywające się równolegle debata oksfordzka oraz przedstawienie How about tolerance? W debacie Współczesna Europa potrzebuje liderów w stylu ojców - założycieli UE wzięli udział studenci Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania, przedstawiając swoje poglądy i opinie na temat współczesnych liderów politycznych. Studenci według zasad debat oksfordzkich podzielili się na dwa zespoły, jeden, który potwierdzał postawioną tezę (propozycja) i drugi, który ją obalał (opozycja). W skład zespołu propozycji weszli: Vladyslaw Tsowma, Kateryna Nosenko, Wera Kuboszek, Alina Sacharuk, zespół opozycji przedstawili: Alina Zdybel Ilona Vybryk, Kajetan Dziuban i Karolina Palimąka. Moderatorem debaty była Yana Cherniak. Po wystąpieniu wszystkich mówców publiczność oddawała swoje głosy. Organizatorem debaty było Centrum Zimbardo ds. Rozwiązywania Konfliktów. Przedstawienie w języku angielskim pt. How about tolerance? przygotowane zostało przez uczniów Akademickiego Liceum Ogólnokształcącego w Rzeszowie oraz panie: Beatę Szwajkę, Martę Wójcik-Czerwińską i Sylwię Wilkosz. Tematem przewodnim tego inspirującego przedstawienia była promocja szeroko pojętej tolerancji wobec różnych wyznań, kultur, języków i innych aspektów życia. Całe przedstawienie zakończyło się konkursem, w którym nagrody ufundowało ALO. Po przedstawieniu na scenę wyszli Wiktoria Wiernik, Małgorzata Król i Maciej Ziemiański, którzy reprezentują projekt społeczny Wolontariatem Inspirowani. Jest to lokalna inicjatywa piątki młodych rzeszowian, która ma pomóc zainteresowanym w znalezieniu odpowiedniego wolontariatu. Licealiści odpowiadają za projekt w ramach olimpiady Zwolnieni z teorii.

Ewa Nowak-Koprowicz podczas otwarcia obchodów Dnia Europy zorganizowanego przez Punkt Informacji Europejskiej Europe DirectRzeszów w WSIiZ z siedzibą w Rzeszowie

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z działalności instytucji kulturalnych i naukowych Podkarpacia

Problematykę wolontariatu, zwłaszcza w kontekście europejskim, ze względu na przypadającą rocznicę 20-lecia wolontariatu europejskiego wspierał Regionalny Punkt Informacji Eurodesku w Rzeszowie. Gośćmi specjalnymi wydarzenia były: Natalia Białek, która zaprezentowała najmłodszym ofertę Rzeszowskiej Akademii Inspiracji oraz przedstawicielki Urzędu Statystycznego w Rzeszowie: Monika Homa, Anna Klimek, Angelika Koprowicz, Magdalena Rokita, które z kolei obok prezentacji dla uczestników, przygotowały pytanie dotyczące województwa z najniższą średnią wieku. Chodziło oczywiście o Podkarpacie. Urząd Statystyczny w Rzeszowie ufundował również nagrody dla zwycięzców konkursu. Na koniec uroczystości, każdy z uczestników otrzymał żółtego tulipana oraz publikację Zjednoczeni w różnorodności, a także możliwość zrobienia sobie pamiątkowego zdjęcia z Syriuszem.

Zespół PIE ED-Rzeszów kieruje serdeczne podziękowanie dla dyrekcji oraz przedstawicieli z następujących szkół, których zaangażowanie przyczyniło się do tak barwnych obchodów Dnia Europy 2016: - Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Bratkowicach; - Gimnazjum w Iwierzycach; - Szkoły Podstawowej nr 2 w Leżajsku; - Zespołu Szkół nr 1 w Nienadówce; - Zespołu Szkół nr 2 w Nienadówce; - Szkoły Podstawowej nr 2 w Rzeszowie; - Szkoły Podstawowej nr 10 w Rzeszowie; - SP nr 25 w Rzeszowie; - Gimnazjum nr 8 w Rzeszowie; - Gimnazjum nr 11 w Rzeszowie; - Szkoły Podstawowej nr 18 i Gimnazjum nr 4 przy Zespole Szkół nr 7 w Rzeszowie; - Szkoły Podstawowej nr 2 w Sanoku; - SP w Woli Zgłobieńskiej.

* PIE Europe Direct – Rzeszów działa w ramach europejskiej sieci informacyjnej Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego. Sieć zainaugurowała swoją działalność w 2005 r. w krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce, gdzie obecnie działa ponad 30 punktów. Idea działania sieci jest prosta. Do Punktu Informacyjnego może przyjść, zadzwonić czy napisać każdy, kto chce zadać pytanie, zasięgnąć rady lub wyrazić swoją opinię na temat Unii.

W ramach aktywności punkty organizują różnorodne debaty,szkolenia i konkursy, a konsultanci Europe Direct są obecni, odpowiadając na pytania i rozdając publikacje, podczas targów pracy, szkoleń, czy lokalnych uroczystości. Prowadzą także „lekcje europejskie” i wykłady otwarte, dbając o to, aby wiedza o UE dotarła do wszystkich potrzebujących, a także, aby „informacja zwrotna”, czyli uwagi i opinie, trafiły do podejmujących decyzje. Na Podkarpaciu punkty Europe Direct zlokalizowane są w Rzeszowie i Przemyślu. Opracowała: Sylwia Mazur, Ewa Nowak-Koprowicz Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct-Rzeszów, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Fot. K. Mieszawska

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z działalności instytucji kulturalnych i naukowych Podkarpacia

PIE Europe Direct - Rzeszów* poleca… Wakacyjny czas z Ojcami-Założycielami Unii Europejskiej

ak wspominał Robert Schuman przyjęcie deklaracji było wyborem zjednoczonej Europy. Europy ocalonej od hitleryzmu, od komunizmu, Europy uwolnionej od bratobójczych i daremnych walk, Europy, która odważnie i zdecydowanie zaangażowała się we wspólnotową drogę, Europy – gwaranta dobrobytu, bezpieczeństwa i pokoju. Przypadające w 2016 r., 66-lecie podpisania Deklaracji Schumana to dobra okazja aby również w innej, bardziej wakacyjnej, formule quizu wzbogacić wiedzę o protoplastach Unii Europejskiej, zwanych OjcamiZałożycielami UE. Trzymam kciuki za zmagania, a zainteresowanych dalszym odkrywaniem Europy zapraszam do Kącika dla dzieci – http://europa.eu/kids-corner/index_pl.htm – gdzie czekają gry i łamigłówki o UE wprost idealne na wakacyjny czas. Tymczasem europejski zawrót głowy czas rozpocząć… 1. Robert Schuman we współpracy z Jean’em Monnet opracowali znany na całym świecie plan Schumana, ogłoszony dokładnie 66 lat temu. Podaj datę ogłoszenia planu Schumana? 2. Dokończ zdanie: 9 maja 1950 roku uznaje się za symboliczną datę narodzin… 3. Ojcowie-Założyciele UE wywodzili się z 6 krajów, tj. Belgii, Francji, Holandii, Luksemburga, Niemiec i Włoch. Z jakiego kraju pochodzili Robert Schuman i Jean Monnet? 4. Konrad Adenauer, uważa się, że zmienił powojenną historię swojego kraju i Europy bardziej niż kto inny. Wraz z prezydentem Francji Charles’em de Gaulle’em doprowadził do przełomu w stosunkach między swoim krajem a Francją i podpisania traktatu o przyjaźni. Z jakiego kraju pochodził Konrad Adenauer? 5. Jeden z Ojców-Założycieli UE przeszedł do historii jako ten, który nawoływał do utworzenia „Stanów

Zjednoczonych Europy”. Proszę wskazać o kim mowa oraz z jakiego kraju pochodził? 6. Tak jak mottem Unii Europejskiej jest Zjednoczona w różnorodności, tak w procesie integracji europejskiej każdy kraj bez względu na to czy jest duży, czy bardzo mały mógł odegrać ważną rolę. Joseph Beck, który pomagał tworzyć Europejską Wspólnotę Węgla i Stali w latach 50. XX w. wywodził się z najmniejszego z 6 krajów założycielskich. Proszę wskazać z jakiego kraju pochodził Joseph Beck? 7. Również z Holandii wywodzą się Ojcowie-Założyciele Unii Europejskiej. Jednym z nich był Johan Willem Beyen, który jest jednym z najmniej znanych Ojców-Założycieli UE. A warto o nim pamiętać, gdyż to Beyen był twórcą planu utworzenia wspólnego rynku. Plan utworzenia wspólnego rynku nazwano od jego nazwiska. Jak zatem brzmi nazwa tego planu? 8. Obok Konrada Adenauera w gronie Ojców-Założycieli UE jest jeszcze jeden jego krajan, który pełnił także funkcję pierwszego przewodniczącego Komisji Europejskiej. O kim mowa? 9. Jak się nazywa obecny przewodniczący Komisji Europejskiej? 10. Wśród Ojców-Założycieli UE był również Belg, który odegrał wiodącą rolę przy redagowaniu treści Traktatu Rzymskiego. O kim mowa? 11. Z Włoch wywodzi się taka sama liczba OjcówZałożycieli jak z Niemiec, Holandii czy Francji. Ilu Ojców-Założycieli Unii Europejskiej pochodzi z Włoch? 12. Jeden z Ojców-Założycieli UE, Sicco Mansholt był rolnikiem i świadkiem tragedii związanych z klęską głodu w swoim kraju pod koniec II wojny światowej i w związku ze swoim doświadczeniem działał w myśl przekonania, że Europa musi być samowystarczalna, tak aby zapewnić każdemu stały dostęp do żywności za przystępną cenę. Skąd pochodził ten twórca podstaw wspólnej polityki rolnej? Opracowała: Ewa Nowak-Koprowicz Zastępca Kierownika Punktu Informacji Europejskiej Europe Direct – Rzeszów* Wicedyrektor Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Rzeszowie Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Odpowiedzi: 1. 9 maja 1950; 2. Unii Europejskiej; 3. Z Francji; 4. Z Niemiec; 5. Winston Churchill, Wielka Brytania; 6. Z Luksemburga; 7. Plan Beyena; 8. Walter Hallstein; 9. Jean Claude Juncker; 10. Paul Henri-Spaak; 11. Dwóch; 12. Z Holandii.

Z doświadczeń nauczycieli szkół i placówek oświatowych

Baśniowa wyprawa w świat Gry dydaktyczne

d najmłodszych lat dzieciom towarzyszy baśń. Przysłowie arabskie mówi: Baśń jest mostem prowadzącym do prawdy… . Jako nauczyciele i wychowawcy powinniśmy przeprowadzać swoich podopiecznych przez ten „most”, pomagając im w dążeniu do prawdy świata ludzi dorosłych, ucząc ich przy tym pokonywać napotykane trudności. Powinniśmy pomóc zbudować most pomiędzy dzieciństwem a dorosłością, zachęcając przy tym do czerpania wzorców z literatury. Baśnie potrafią wytłumaczyć to, co jest skomplikowane. Poruszają serca, wywołują emocje, rozwijają wyobraźnię. Dzięki baśniom dzieci poznają wzorce osobowe, prototypowe postacie dobra i zła. Dowiadują się jakie wartości są cenione, co jest nagradzane, a co karane. Poznają pojęcia takie jak: miłość, przyjaźń, sprawiedliwość, uczciwość, wierność. W baśniach promowane są dobroć, pracowitość, odwaga, miłość, wdzięczność, uczciwość, potępiane zaś chciwość, skąpstwo, tchórzostwo, lenistwo, oszustwo, kłamstwo, egoizm. Dzięki baśniom dzieci uczą się wrażliwości i prospołecznych zachowań. Baśń dostarcza pozytywnych wzorców i pozwala optymistycznie patrzeć na świat. Ma też znaczenie terapeutyczne. Dziecko poznając losy baśniowych bohaterów, uczy się samodzielnego rozwiązywania problemów. Czytając baśnie, dziecko poznaje folklor, tradycje, życie ludzi w innych kulturach. Baśń dostarcza rozrywki, uśmiechu, radości. Staje się środkiem łagodzącym napięcia emocjonalne i stres związany z codziennym życiem. Zadaniem nauczyciela jest umieć zainteresować dziecko utworem literackim i zaciekawić nim na tyle, by zechciało samo sięgnąć po lekturę. Dobranie odpowiedniej literatury pozwala poznać przyjęte wartości moralne i pomaga budować dobre relacje z ludźmi. Zasiane w dzieciństwie „ziarenko czytelnicze” będzie kiełkować przez całe życie. Budzenie i kształtowanie zainteresowań czytelniczych powinno być wspólną troską rodziców i nauczycieli. Jedynie wspólna praca przyniesie pożądany efekt. Zgodnie z polityką oświatową MEN na rok 2015/2016, która ma na celu rozwój kompetencji czytelniczych i upowszechnianie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży, powstał autorski program koła polonistycznego Baśniowa wyprawa w świat. Program adresowany jest do uczniów klas IV szkoły podstawowej. Program łączy w sobie elementy edukacji czytelniczej, medialnej i kulturoznawczej. Został 18

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

opracowany, by popularyzować czytelnictwo, zainteresować dzieci baśniami świata i kulturą innych narodów oraz rozwijać umiejętność pracy w grupie. Zajęcia prowadzone w oparciu o program Baśniowa wyprawa w świat będą poszerzać wiedzę i doskonalić umiejętności zdobyte na lekcjach języka polskiego np. redagowanie dłuższych i krótszych form pisemnych, ćwiczenie pięknego czytania. Przewidziane do analizy teksty literackie to baśnie z różnych stron świata. Baśń bowiem ze względu na aspekt wychowawczy i poznawczy jest gatunkiem najbardziej dostępnym dla uczniów klasy IV. Wyboru tekstów dokonano, uwzględniając wiek odbiorców i ich wrażliwość. Podstawę programu stanowią baśnie, które są punktem wyjścia do innych zajęć np. literackich, plastycznych, medialnych. Głównym założeniem programu jest budowanie u dzieci pozytywnego kojarzenia czytania z przyjemnością, rozwijanie umiejętności pracy z tekstem, poznanie kultur innych narodów, korzystanie z bogactwa literatury oraz nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Odpowiedni dobór form i metod pracy wpłynie na rozwój kreatywności, twórczej aktywności oraz współpracy w grupie. Głównymi celami programu są: popularyzowanie czytelnictwa poprzez spotkanie z baśniami świata, poszerzanie wiadomości o kulturach innych narodów, doskonalenie umiejętności pracy z tekstem oraz współdziałania w grupie, doskonalenie umiejętności odbioru różnych tekstów kultury oraz czytania ze zrozumieniem. Zadaniem nauczyciela jest stworzenie takiej atmosfery, by każdy uczeń, mógł uwierzyć w siebie i wzmocnić poczucie własnej wartości. Prowadzący powinien angażować do pracy wszystkich uczniów, stosując jak najczęściej aktywizujące metody i formy pracy. Wszelkie działania powinny być wspierane przez odpowiednio dobrane środki dydaktyczne. Program Baśniowa wyprawa w świat wymaga od nauczyciela oraz uczniów aktywności i stosowania różnorodnych form i metod pracy, zgodnie z potrzebami i preferencjami uczniów. Wszystkie metody i formy pracy służą wspomaganiu wszechstronnego rozwoju dziecka, rozbudzając jego aktywność twórczą i zapewniając pozytywną motywację do podejmowania zadań, a tym samym rozwijają wiarę we własne siły i możliwości. Jedną z metod wykorzystywanych w pracy z dziećmi jest gra dydaktyczna. Na potrzeby programu zostały stworzone następujące gry:

Z doświadczeń nauczycieli szkół i placówek oświatowych

Rys. Filip Łach

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z doświadczeń nauczycieli szkół i placówek oświatowych

Gra nr 1 Dawno, dawno temu… Jesteśmy autorami baśni Uczniowie zostają podzieleni na grupy. Nauczyciel posługuje się kolorowymi karteczkami zebranymi w pudełku. Każdy uczeń losuje karteczkę. Następnie uczniowie dobierają się kolorami karteczek i tworzą grupę (maksymalnie 4 osoby). Każda grupa otrzymuje taki sam zestaw 6 baśniowych ilustracji. Zadaniem grupy jest wybranie 3 ilustracji, które posłużą jako inspiracja do wymyślenia baśniowej historii, która zostanie zapisana na arkuszu. Podane obrazki mogą posłużyć jako ilustracje wymyślonej baśni. Gra nr 2 Spotkanie z baśniowymi bohaterami – gra planszowa Instrukcja gry: W grze bierze udział od 2 do 4 graczy. Poruszają się oni pionkami po polach zgodnie z ilością wyrzuconych na kostce oczek. Gdy gracz zatrzyma się na niebieskim polu, musi odpowiedzieć na pytanie dotyczące baśni. Potasowane wcześniej kartoniki z pytaniami leżą obok planszy. Gracz odkrywa pytanie znajdujące się na wierzchu. Karteczki z pytaniami, na które padła prawidłowa odpowiedź, odkładane są na bok, te zaś, na które nie uzyskano odpowiedzi lub była ona niepoprawna, odkładane są na spód. W nagrodę za poprawną odpowiedź gracz posuwa się o 2 pola do przodu, za niepoprawną cofa się o dwa pola. Pole czerwone to pułapka. Gdy gracz zatrzyma się na takim polu, czeka, aż minie go następny zawodnik. Wygrywa ten zawodnik, który pierwszy dotrze do METY. Akcesoria potrzebne do gry: plansze z grą, kostki, pionki, kartoniki z pytaniami. Odpowiedzi na pytania 1. Na przykład: Kopciuszek, Sinobrody, Ośla Skórka… 2. Hans Christian Andersen. 3. Motyw wędrowny jest to element występujący w różnych dziełach literackich, np.: zła macocha, sierotka, trzy życzenia… 4. Ptaki. 5. Nosiła czerwoną czapeczkę. 6. Na przykład: walka dobra ze złem, magiczne przedmioty, nieokreślny czas i miejsce akcji… 7. Jakub i Wilhelm. 8. Dania. 9. Mrówki, kaczki i pszczoły. 10. Przepiórki lub kuropatwy. 11. Północ. 12. Noc świętojańska, 23/24 czerwca. 13. Na przykład: Ośla Skórka, Kot w butach, Kopciuszek… 15. Iwan. 14. Kaj. 16. Tysiąc i jedna noc. 17. Krykiet. 18. Inger. 19. Na przykład: Mała Syrenka, Ołowiany Żołnierzyk, Królowa śniegu, Calineczka, Słowik… 20. Na przykład: Królewna Śnieżka, Gęsiareczka, Jaś i Małgosia, Król Drozdobrody, Titelitury…

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Kartoniki z pytaniami do gry Spotkania z basniowymi bohaterami 1. Podaj imię dowolnie wybranego bohatera baśni Charlesa Peraulta.

11. O której godzinie Kopciuszek musiał opuścić bal?

2. Kto jest autorem baśni pt. „Mała syrenka”?

12. W jaki dzień roku zakwita kwiat paproci?

3. Wyjaśnij czym jest motyw wędrowny.

13. Wymień 3 tytuły baśni Charlesa Peraulta.

4. W co czarownica zamieniała młode dziewczęta w baśni pt. „Jorinde i Joringel”?

14. Kogo porwała Królowa Śniegu?

5. Dlaczego ludzie nazywali dziewczynkę Czerwonym Kapturkiem?

15. Jak miał na imię najmłodszy brat w baśni „Konik Garbusek”?

6. Wymień co najmniej 3 cechy baśni.

16. Z jakiego zbioru baśni pochodzi baśń o Aladynie i jego cudownej lampie?

7. Jakie imiona nosili Bracia Grimm?

17. Jak nazywała się gra, w którą grała Królowa Kier – bohaterka „Alicji w Krainie Czarów”?

8. Z jakiego kraju pochodził Hans Christian Andersen?

18. Jak miała na imię dziewczynka, która podeptała chleb?

9. Jakie zwierzęta pomogły Szewczykowi Dratewce?

19. Wymień 5 tytułów baśni H.Ch.Andersena.

10. Co podarował Kot w Butach królowi?

20. Wymień 5 tytułów baśni Braci Grimm.

Opracowała: Barbara Łach nauczyciel języka polskiego w SP nr 5 w ZS nr 8 w Rzeszowie Rys. Filip Łach

Z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

DLA NAUCZYCIELI I NIE TYLKO...

Wybrane nowości ze zbiorów PBW w Rzeszowie Dziecko z autyzmem Polecamy najnowsze publikacje poświęcone problematyce dziecka z autyzmem

Oddziaływania biomedyczne w odniesieniu do dzieci z autyzmem, Sylwia Błaszczyk-Kowalska, „Niepełnosprawność i Rehabilitacja” 2015, nr 3, s. 153-163.

Terapeutyczne wykorzystanie klocków LEGO w pracy z dziećmi z autyzmem (z badań nad inicjowaniem i podtrzymywaniem interakcji społecznych), Agnieszka Łaba, „Niepełnosprawność i Rehabilitacja” 2015, nr 2, s. 105-120.

WHO uznało autyzm za narastający problem zdrowia publicznego. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi co go wywołuje, jednakże niepodważalnie brane są pod uwagę toksyny środowiskowe, nieprawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego, alergie, szczepienia. Do grupy czynników środowiskowych, które zmieniają naszą biosferę zaliczymy m. in.: żywność, zanieczyszczenia powietrza i pestycydy, promieniowanie elektromagnetyczne. Wielu badaczy uważa, że za epidemią autyzmu stoi wprowadzenie rtęci i innych metali ciężkich do organizmu. Źródłami metali ciężkich mogą być np.: spożywanie ryb podczas ciąży i karmienia piersią, plomby z amalgamatem, szczepionki zawierające Thimerosal. Kontrowersje, m. in. w środowisku naukowym, budzą szczepionki, a dokładnie substancja konserwująca w nich zawarta o nazwie Thimerosa oraz liczba szczepień wykonywana dzieciom. U wielu dzieci z autyzmem stwierdzono upośledzenie zdolności do trawienia glutenu i kazeiny. Istnieje koncepcja, według której za autyzm odpowiadają mikroorganizmy pasożytnicze. Dzieci ze spektrum autyzmu mają nieprawidłowości metaboliczne i leczenie tych nieprawidłowości jest jednym z obszarów w postępowaniu terapeutycznym. Wśród nowych kierunków badań nad tą chorobą są również te, które upatrują w terapii komórkami macierzystymi skutecznej metody leczenia syndromów autyzmu.

Jednym z kluczowych problemów dzieci z autyzmem jest deficyt w zakresie umiejętności społecznych, ograniczających między innymi zdolności inicjowania społecznych interakcji, tworzenia trwałych i satysfakcjonujących związków rówieśniczych. Jest to przedmiot wielu badań dotyczących funkcjonowania dzieci z takim zaburzeniem. Daniel B. LeGoffa stworzył a zarazem rozwinął podstawy terapii wykorzystującej klocki LEGO w pracy z autystycznymi dziećmi. O tej właśnie terapii opowiada zaproponowany przeze mnie artykuł. Postawą jej jest interakcja między dziećmi podczas zabawy klockami LEGO, połączenie zainteresowań dzieci i rozwijanie umiejętności dostosowania się do instrukcji podczas zabawy. Interakcje społeczne, komunikowanie się wzajemne, zdolności do zawiązywania relacji interpersonalnych, to problem nie tylko dzieci zdrowych, ale to szczególny problem dla dzieci z autyzmem. Przegląd dotychczasowych badań na temat terapii dzieci autystycznych z zastosowaniem klocków LEGO, wskazuje na bardzo pozytywne wyniki. W artykule można przeczytać na temat badań ogólnych a także na temat badań własnych opartych o eksperyment pedagogiczny. Bardzo cenny artykuł dla pedagogów specjalnych oraz terapeutów i innych specjalistów zajmujących się pracą z dziećmi dotkniętymi autyzmem.

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

Autyzm a dieta, Marcin Gała, „Meritum”, 2015, nr 1, dod. „Oświata Mazowiecka”, nr 1, s. 14-15 Czy wprowadzenie diety dziecku autystycznemu może wpłynąć na jego zachowanie i postępy terapeutyczne? Liczne badania wskazują na to, że nietolerancje pokarmowe m. in. na gluten i kazeinę, zaburzone procesy detoksykacji, przerost bakterii i grzybów mają wpływ na funkcjonowanie dzieci autystycznych. Autor opierając się na swoich doświadczeniach twierdzi, że dzieci, które przejawiały wiele zachowań niepożądanych, dzięki konsekwentnemu wyeliminowaniu cukrów, glutenu i kazeiny, jak również konsekwentnym oddziaływaniom terapeutycznym, zmieniają się. Dotychczasowe, nieosiągalne cele stają się możliwe do zrealizowania.

Skąd się bierze autyzm, Natalia Kępczyńska, „Wiedza i Życie” 2015 nr 11, s. 59-63 Umysł osoby autystycznej odbiera świat w zupełnie inny sposób. Zaburzenie autystyczne trwa przez cale życie chociaż jego objawy zmieniają się z upływem czasu. Wyimaginowany świat dziecka autystycznego jest bardzo trudno zrozumiały dla innych. Artykuł opowiadając o niektórych reakcjach dziecka z takim zaburzeniem omawia także diagnozy co do przyczyn autyzmu. Dotychczasowa wiedza wskazuje bowiem i na wadę wrodzoną i na podłoże psychiczne. Wiele badań podkreśla czynniki związane z nieprawidłową żywnością, z zatruciami, czy nawet z wirusami lub zażywaniem niektórych leków. Artykuł mówi o bardzo różnych przyczynach mogących powodować zaburzenie autystyczne, analizując także reakcję mózgu na niektóre bodźce. Jest napisany przez pracownika Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN.

Autyzm u dziecka – jak go rozpoznać?, Anna Szczypczyk, „Bliżej Przedszkola” 2015, nr 10, s. 20-21 Autorka pisze o tym, jak ważne jest wykrywanie tego zaburzenia u jak najmłodszych dzieci, ponieważ wczesne wdrożenie procesu stymulowania rozwoju kompetencji społecznych jest bardziej efektywne. Opisuje czym jest spektrum autyzmu, a także trudności dzieci z tymi zaburzeniami. Omawia trudności mieszczące się w trzech kategoriach: mowa i komunikacja, zaburzenia rozwoju społecznego oraz ograniczone wzorce zachowań. Analiza psychologiczna zachowań problemowych dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, „Niepełnosprawność i rehabilitacja”, 2015, nr 3, s. 139-152 W artykule przedstawiono analizę psychologiczną zachowań problemowych dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Omówiono w nim cechy i rodzaje tych zachowań, przyczyny i mechanizmy występowania oraz ich wpływ na funkcjonowanie rodziny. Opisane zostały podstawowe zasady pracy terapeutycznej z dziećmi z zaburzeniami ze spektrum autyzmu ujawniającymi zachowania problemowe.

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Podróż w głąb autyzmu, Natalia Gumińska, „Dyrektor Szkoły” 2015 nr 11, s. 60-63 Artykuł opowiada o sytuacji, gdy dziecko z autyzmem dołącza do klasy a rodzice dziecka z diagnozą autyzmu pojawiają się na zebraniu klasowym. Każdy nauczyciel powinien być świadomy czym jest to zaburzenie, znać jego symptomy i wiedzieć jakie trudności może przejawiać dziecko z autyzmem. Artykuł omawia wszelkie aspekty wiedzy i działań nauczycieli oraz dyrektora szkoły, w której pojawiają się autystyczne dzieci. Problem autyzmu dotyczy według danych Unii Europejskiej ok. 100 tys. Polaków – są to osoby z diagnozą i ich rodziny. Autorka artykułu, pedagog specjalny Natalia Gumińska zwraca uwagę na różnorodność sytuacji szkolnych i klasowych, wymagających od opiekunów szczególnej uwagi i przygotowań do funkcjonowania tak chorego dziecka w środowisku szkolnym.

Z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

Doświadczenia rodzeństwa osób autystycznych, Iwona Połeć, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2015, nr 8, s. 40-47.

Wsparcie rodziny dziecka z autyzmem w systemie edukacji, Elżbieta Marczewska, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2016, nr 3, s. 32-37.

Wpływ osób autystycznych na środowisko rodzinne stało się przedmiotem badań w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku. W ostatnich latach badacze skupili się na kwestii związanej z funkcjonowaniem rodzin osób autystycznych. Najczęściej poszukiwania koncentrowały się na sytuacji psychologicznej matki, a rzadziej na innych członkach rodziny. Autorka artykułu przedstawia własne dociekania dotyczące próby ustalenia, czy obecność autystycznego dziecka w rodzinie w znacznym stopniu wpływa na funkcjonowanie jego zdrowego rodzeństwa. Wyniki tych badań zawiera w kilku konkluzjach i praktycznych poradach dotyczących rodzeństwa osób autystycznych. Ponadto stwierdza, że działania pomocowe nie powinny być skoncentrowane na jednostce (np. rodzeństwie osoby autystycznej), lecz nakierowane na całą rodzinę dziecka z niepełnosprawnością.

Termin autyzm został po raz pierwszy wprowadzony do literatury medycznej w 1943 r. Od tamtej pory powstało wiele definicji tej jednostki chorobowej, a każda z nich na inny aspekt kładła nacisk. Początkowo uważano, że autyzm ma podłoże psychogenne i zaprzeczano występowaniu jakimkolwiek czynników fizjologicznych lub organicznych. Amerykańskie Towarzystwo Autystyczne upatruje przyczyn tej choroby w zaburzeniach neurologicznych. Obecnie uważa się, że autyzm to zaburzenia w trzech obszarach: 1. Sfera zaburzeń interakcji społecznych. 2. Sfera jakościowych zaburzeń komunikacji werbalnej i niewerbalnej. 3. Ograniczony repertuar aktywności i zainteresowań właściwych dla poszczególnych poziomów rozwoju. Proces diagnozowania autyzmu jest trudny i najczęściej używa się w tym celu kwestionariusza zbudowanego z dwóch części: adresowanej do rodziców oraz przeznaczonej dla osób prowadzących badanie. Przystosowanie się rodziny do dziecka z autyzmem jest głównym tematem tego artykułu. Składa się ono z kilku etapów: 1. Wstrząs emocjonalny 2. Rozpacz. 3. Pozorne przystosowanie. 4. Konstruktywne przystosowanie się. Umieszczenie dziecka autystycznego w systemie edukacji i problematykę z tym związaną regulują akty prawne: Konstytucja RP i ustawa o systemie oświaty z 7 września 1991 r. Dziecko z zaburzeniami rozwoju powinno mieć wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub nauczania indywidualnego. Tych problemów dotyczących wsparcia rodziców dziecka z takim zaburzeniem dotyczy artykuł.

Dziecko z autyzmem – szansa w „Intens Word”, Jolanta Rubiniec, „Edukacja i Dialog” 2015, nr 3-4, s. 44-47. Wśród wielu osób badających autyzm jest znany neurobiolog Henry Markran. W artykule znajdziemy krótki zarys wyników wieloletniej pracy naukowca nad tą chorobą. Rozwinął on teorię autyzmu zwaną Intense Word Syndrome (Syndrom Intensywnego Świata). Syndromem Intensywnego Świata, a właściwie zachowanie, które z niego wynika, nie jest przez poznawcze braki, lecz wprost przeciwnie. Autystyczni ludzie pochłaniają zbyt wiele i uczą się zbyt szybko. Mimo, że mogą wydawać się wyprani z emocji w istocie są oni przytłoczeni nie tylko przez własne, lecz również przez emocje innych ludzi. Markran badał ideę autyzmu nie jako deficytu pamięci, emocji i doznań, ale jako zjawisko ich nadmiaru. Krytycy tej teorii uważają ją za myślenie życzeniowe rodziców, którzy chcieliby widzieć swoje dziecko w lepszym świetle.

Wszystkie pozycje zawarte w tym artykule są dostępne w Czytelni Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie, ul. Towarnickiego 3. Serdecznie zapraszamy do korzystania z naszych zbiorów. Opracowała: Ewa Kosiba, Barbara Nowak,Bożena Osetkowska-Zajdel Informatorium PBW w Rzeszowie

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)

Z życia szkół i placówek oświatowych

W zdrowym ciele zdrowy duch Zespół Szkół w Babicy

ramach Szkoły Promującej Zdrowie dnia 1 czerwca 2016 r. w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Babicy odbył się Dzień Sportu. Było to nie tylko święto sportu ale i zdrowia, w którym udział wzięła cała społeczność szkolna. Propagatorką sportu oraz zdrowego stylu życia i równocześnie organizatorką uroczystości była Pani Jadwiga Boho. Świętowanie rozpoczęliśmy hymnem sportowym szkoły i odczytaniem apelu olimpijskiego. Następnie na start rywalizacji sportowej stanęli wychowawcy wraz ze swoimi uczniami. Zespoły walczyły z niewiarygodnym poświęceniem przeciągając linę. Walka była wyrównana ale jak zwykle zwyciężyli najlepsi! Emocje wzrastały z konkurencji na konkurencję, doping był coraz gorętszy. Najbardziej do gustu przypadły wszystkim konkurencje Kangury na start i Wyścig w workach. Był również bieg z pokonywaniem przeszkód, bieg po wyspach z przejściem przez tunel oraz Bieg ku słońcu.

Sportowej rywalizacji i dobrej zabawy nie było końca! Po krótkiej przerwie rozpoczęła się nie mniej emocjonująca część Dnia Sportu – gry zespołowe. Chłopcy zapatrzeni w sławy polskiego futbolu i tęsknie spoglądający w kierunku Euro 2016 wybrali rozgrywki piłki nożnej. Ucieszyły nas wytrwałość, zaagażowanie i umiejętności naszych uczniów! Być może będą to przyszli podopieczni trenera Adama Nawałki? Natomiast uczennice rozegrały mecz piłki koszykowej, a najmłodsi uczniowie wzięli udział w zabawach Skuwany w kole oraz Dwa ognie. Duch walki i fair play były motywami przewodnimi tego dnia! Ale nie tylko uczniowie naszej szkoły i ich wychowawcy byli zaangażowani w sportowe współzawodnictwo! W rywalizację włączyli się również pozostali nauczyciele, walcząc z pełnym poświęceniem na rzecz swoich drużyn, dając tym samym dobry przykład swoim podopiecznym. Sport to zdrowie! Nie ważne czy jest się dzieckiem czy dorosłym, ważna jest natomiast dbałość o własną kondycję przez całe życie. Nawet kwadrans ćwiczeń każdego dnia może poprawić samopoczucie. Istotnym jest aby ćwiczyć regularnie! Do tego właśnie przekonywaliśmy wszyscy naszych uczniów prezentując sportową postawę.

Konkurencja przeciąganie liny

Opracowała: Magdalena Wrzesień dyrektor Zespołu Szkół w Babicy, nauczycielka języka niemieckiego Fot. B. Skalska

Uroczysty przemarsz otwierający Dzień Sportu – prezentacja drużyn

Nauczyciel i Szkoła nr 5 (68)