TROTS op het Oosten
15e jaargang no.1 Voorjaar 2021 naober.nl
Lonneke Sloëtjes
“Deze volleybalpauze voelt bevrijdend”
Verkiezings(s)t(r)ijd
Rob Jetten:
“Ik duik niet weg voor boze boeren”
Mode van plastic soep uit IJssel
BP 8 710966 457078
PRIJS € 5,95
02101
Nieuwe rubriek!
Doo't zelf
84
58 32
Post Gait Social Media Hebbedingen
8 9 11 13 15
Wat doet Den Haag voor het platteland Het platteland wordt nog wel eens vergeten bij de plannenmakers in ‘Den Haag’. Is dat bij de komende verkiezingen anders? We spraken vier politici uit het Oosten. Geld voor groen Rob Jetten (D66) vindt dat een flink deel van het extra geld voor groen naar onze regio mag. Leefbaarheid Lisa Westerveld (GroenLinks) vindt het belangrijk om dorpsscholen open te houden. Eigen verantwoordelijkheid Volgens Jaco Geurts (CDA) kunnen burgers prima veel dingen zelf oplossen.
16 18 19 21
Pracht van de Streek: Genne en Haerst Het gebied tussen Hasselt en Zwolle is een
6
I
naober voorjaar 2021
32
Kuier’n met Lonneke Sloëtjes Hoe vreemd het ook klinkt kwam voor Lonneke Sloëtjes de eerste lockdown in maart vorig jaar precies op het juiste moment. Na vijftien jaar volleyballen op het hoogste niveau was ze fysiek en mentaal op. Column Sabine Uitslag
Gezamenlijk stikstofprobleem Sophie Hermans (VVD) heeft nog geen boer gesproken die niet wil meedenken over het stikstofprobleem. Natuurmonument Het konijn staat onverwachts op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten.
onontdekt geheim. Aan de ene kant de fraaie uiterwaarden en aan de andere kant boerderijen en huizen, veelal tegen de dijk geplakt.
23 24
Binnenkieker De schuurwoning van Rianne en Dennis Weerink is niet bepaald een standaard huis. De voorgevel is volledig van glas en zweeft voor een deel anderhalve meter boven het maaiveld. Doo’t-zelf: Snoeien & Schikken Het staartje van de winter is een goede tijd om appel- en perenbomen te snoeien en wilgen te knotten. Bloembindster Henrieke Lankveld ging snoeien en schikken en maakte zo drie stoere lentecreaties. Boekenpagina
37 38
44
49
Inhoud
44 38
50 soep uit de IJssel wordt verwerkt, komt uit de koker van Hanneke Siebelink.
77
16
24
Tuin: sneeuwklokjes in alle soorten en maten Het is niet moeilijk om het huis van sneeuwklokjesliefhebbers Irene en Huig Guijt te vinden. Op de voordeur van hun karakteristieke koloniewoning in het Drentse Wilhelminaoord hangt een zelf gequilte XL-sneeuwklok.
Plattelandsvraagstuk: Moet de bieb blijven? Bibliotheken in kleine gemeenten en dorpen hebben het niet gemakkelijk. Eigenlijk vindt iedereen dat de bieb moet blijven, maar ja, zoals altijd draait het om geld.
50
Kokkepot: Warme wortelsoep Potdeurmekare Column: Henny Wibbelink
58
Hoo’s ’t noe met? Van Irene van der Aart verscheen in november het boek ‘Uitgemolken’. Centraal staat haar relatie met ‘Boer’, Gerard Burgers; letterlijk en figuurlijk uitgemolken. Portfolio De natuur fascineert fotografe Elena Jongman uit Assen al haar leven lang. En gelukkig zijn er veel sprookjesachtige natuurplekken in Drenthe. Column Arie Ribbers Tekening Ed Boelaarts Lezersaanbieding
ErOpUit
62
Prijswinnaars en nieuwe Harsenkrakers Streektaal Colofon en volgend nummer
81 84 94 94 95 96 98
Elke dag Naober bij Naober online
67 68 71 72
Mode van plasticsoep uit de IJssel River Fashion staat in de startblokken om de wereld te gaan veroveren. De hippe kledinglijn waarin plastic
www.naober.nl is de website voor Naoberlezers. Met elke dag een nieuwe streekspreuk, tips om erop uit te gaan, smakelijke recepten, natuurfilmpjes en extra foto’s en informatie over artikelen in Naober. Kijk naar dit symbool bij het artikel. Gratis de Naober nieuwsbrief in uw digitale brievenbus. Met leuke abonneevoordelen en winacties. De lekkerste recepten, natuurmomenten en de beste tips voor het weekend. Ga naar de website www.naober.nl en meld u aan. www.facebook.com/naobermagazine www.instagram.com/naober.nl
voorjaar 2021 naober
I
7
H
et gebied tussen Hasselt en Zwolle is een onontdekt geheim. Een smalle dijk kronkelt vanaf de buurtschap Streukel even buiten Hasselt langs Genne naar de buurtschap Haerst. Aan de ene kant het schouwspel van de fraaie uiterwaarden, onaangeroerd in de ruilverkaveling van de jaren zestig, en aan de andere kant boerderijen en huizen, veelal geplakt tegen de dijk. Daar zitten fraaie exemplaren tussen. Het is een andere wereld, weg van de grote, lawaaiige stad. Een oase van rust, stilte, natuur, landbouw en vriendelijk groetende mensen. In oud-Nederlands betekent Genne ‘helder of schitterend’ en dat is het. Zwolle zit Hasselt dwars Minie Buit-Zielman is geboren en getogen in deze buurtschap, maar sinds een jaar woonachtig in Hasselt. Ze leidt rond. Van het gemaal Streukelerzijl gaat het de dijk op. Even stoppen bij het Varkensgat, een noodhaven die de stad Zwolle rond 1650 aanlegde om de haven van Hasselt dwars te zitten. Tussen die twee Hanzesteden heeft het nooit geboterd. Even verderop ligt natuurgebied De Brommert. Er loopt een wandelpad de dijk af richting Hasselt. In het voorjaar, zo rond de tweede helft van april, gaat het dwars door de uiterwaarden met de rood-paarse pracht van de kievitsbloemen. Als verrassing staat er een enkel exemplaar met een witte kelk tussen. Een uniek gezicht (zie foto rechtsboven). 95 procent van alle wilde kievitsbloemen in Nederland staan in dit Natura2000-gebied. Na de Loire in Frankrijk is dit in Europa het belangrijkste gebied voor de Fritillaria meleagris, het bolgewas uit de leliefamilie. Bejaarde bollenleeftijd Vroeger stonden er nog veel meer, maar geleidelijk is de zeldzame kievitsbloem teruggedrongen. Graafmachines gaan aan de gang om de bodem te vernatten. Geregeld moeten de uiterwaarden onderlopen, want dat is ideaal voor het bolgewas. Het zaad kan dan door het gebied drijven en voor nieuwe aanwas zorgen. Hoog nodig want
Eropuit
Pak de fiets, of ga aan de wandel in en rond Genne en Haerst. Er lopen diverse fiets- en wandelroutes door het gebied. Op Routeyou. com staan twee wandelroutes vanuit Genne, een korte van 5,5 km en een lange naar Hasselt en terug via Genne Overwater en Haerst van 26,2 km. De Landgoedwandeling Berkum (Naberpad) doet Haerst en de dreven van Zwolle aan. Vanuit Genne loopt er een fietsroute langs het Zwartewater naar Hasselt en Zwartsluis (45 km, fietsen123.nl). Bij natuurgebied De Brommert is er een wandelpad dwars door de uiterwaarden met kievitsbloemen. In Genne is de eendenkooi Haasjes met daarbij een bijenstal en het vogelringstation een aanrader. Niet te missen voor een bezoek zijn de Hanzesteden Hasselt en Zwolle met diverse toeristische bezienswaardigheden.
26
I
naober voorjaar 2021
de bloembollen die er nu staan, lopen tegen de bejaarde bollenleeftijd van zo’n vijftig jaar aan. Het verhaal gaat dat de kievitsbloemen het hoofd laten hangen vanwege de kruisiging van Christus. Niet waar natuurlijk, maar een mooie symboliek rond de Paastijd. Prachtig kijken naar de overzijde “Voorzichtig”, roept Minie als de dijk een scherpe bocht maakt, krap tussen de huizen door van het Wintersnest. Het is inderdaad oppassen geblazen. Genne nadert, met het Genneger Zijl, waar de boeren het overtollige water konden lozen. Daarbij staat de loods voor schotbalken die werden ingezet om het wassende water uit de Vecht tegen te houden. Aan de achterzijde nodigt een bankje uit om van het vergezicht over de uiterwaarden te genieten: de overzijde van Genne Overwater naar Mastenbroek. Hier is ook te zien hoe de Vecht uitmondt in het Zwartewater. Een school van 250 jaar Genne zelf bestaat uit zo’n twintig boerderijen - op vier daarvan wordt nog geboerd - enkele huizen en een voormalig schooltje. Het schooltje is ruim 250 jaar oud en daarmee de oudste openbare school van Nederland. Het doek viel in 2019 door een tekort aan leerlingen. Vlakbij ligt Achter de Krabben, nauwelijks te zien als weggetje naar het vroegere veer over de rivier. Voor een schep zaad kon ieder erf uit de buurt met het veer (een roeiboot) de overtocht maken. In 1890 stopte het veer. Lijkkist over de landweer De dijk was eeuwenlang de enige verbinding over land tussen Zwolle en Hasselt. De Duitsers probeerden hier in 1944 tanks van de geallieerden tegen te houden met een landweer: een dikke betonnen muur dwars over de weg. Hij belemmerde zo ook begrafenissen, maar de Gennegers, wisten wel raad. Met paard en wagen ging het naar de landweer, waar de kist overheen werd getild en boeren uit Haerst klaarstonden met hun paard en wagen voor het laatste stuk naar het kerkhof. Na de oorlog zijn de bewoners een maand lang bezig geweest om de belemmering te slopen. Een restant staat nog altijd langs de weg. Handgetrokken pontje Haerst is nog zo’n fraai verborgen buurtschap bij de Vecht. De buurtschap dateert uit begin 1100, maar er is al veel eerder bewoning geweest. Er zijn bij de zandwinning zelfs resten van neanderthalers gevonden. In die zandwinplas komt nu het grootste drijvende zonnepark van Europa met een oppervlakte van 18 hectare. Zo wordt het ultramoderne heden verbonden met het verre verleden. De buurtschap is beroemd om zijn handgetrokken pontje: het Haersterveer. 60 cent kost het om in het voorjaar en de zomer (vanaf eind april tot oktober, onder voorbehoud van corona-maatregelen) de Vecht over te steken. Doen! Al openbaart zich aan de andere zijde van het water al snel de drukte van de industrie en de woonwijken van de stad. Dan is de rust van Genne en Haerst toch een verademing.
voorjaar 2021 naober
I
27
32
I
naober voorjaar 2021
Kuier'n met Tekst: Jolanda Hofland Fotografie: Ingrid Sweers
Volleybalster Lonneke Slöetjes:
“Ik vond de Achterhoek altijd saai” Sinds het coronavirus vorig jaar maart uitbrak, staat de volleybalcarrière van Lonneke Slöetjes (30) uit Lichtenvoorde (Achterhoek) stil. Na vijftien jaar presteren op het hoogste niveau heeft ze een sportieve pauze ingelast. Ondertussen laat ze in het midden hoelang haar sabbatical nog duurt.
voorjaar 2021 naober
I
33
Niejd hoes op oale grond
38
I
naober voorjaar 2021
Binnenkieker Tekst: Mirjam Enzerink Fotografie: Trui Heinhuis
Rianne en Dennis Weerink wonen met hun dochters Lente en Roos in een bijzonder schuurhuis in het buitengebied van het Twentse Geesteren. Dennis ontwierp ‘Het Kleine Krikhaar’ zelf. Tijdens de bouw kon hij op ondersteuning rekenen van zijn vader, schoonvader en twee ooms. Ook de plek maakt hun project speciaal: Rianne groeide op aan de overkant van de weg. Van de schuurwoning van Rianne en Dennis Weerink in het buitengebied van Geesteren gaan er geen dertien in een dozijn. Met een gevel van 36 meter lang heeft hij de lengte van een agrarisch bijgebouw. Ook de vrijwel volledig gesloten rechterzijde doet vermoeden dat het hier om een schuur gaat. De voorgevel is juist volledig van glas en zweeft voor een deel anderhalve meter boven het maaiveld. De linkerflank bestaat eveneens grotendeels uit glas. Op die manier krijgt het huis een transparant en opvallend licht karakter. Daar is goed over nagedacht door Dennis, die zelf werkzaam is als projectarchitect bij Reitsema & Partners in Rijssen. “Hier stond voorheen een oude stal. Dat karakter wilde ik benaderen, zodat ons huis op dezelfde manier zou opgaan in de omgeving. Door de woning en het bijgebouw onder één dak te plaatsen ontstaat er één helder volume. Dit versterkt het schuuridee. Als je er aparte gebouwen van maakt, creëer je al snel een erf. Wij wilden juist één sterk gebaar maken in het landschap.” De vorm van het schuurhuis is eenvoudig: zoals een kindertekening van een huis met rechte muren en een puntdak. Dennis liet zich daarvoor inspireren door het Vitrahaus, een designmuseum in het Duitse Weil-am-Rhein. Dat bestaat uit opeengestapelde huizen met een puntdak en een glazen voorgevel. “Wel heel anders dan ik me ooit mijn droomhuis had voorgesteld. Door een grondige landschapsanalyse kwamen we op het idee van een eigentijdse schuurwoning. Dit vonden we een passende invulling in dit oude, Twentse coulissenlandschap.” Rood voor rood Voor Rianne was de nieuwbouwkavel aan de Krikhaarsweg een vertrouwde plek. Ze woonde vanaf haar dertiende met haar ouders in de woonboerderij aan de overkant van de weg. Haar moeder en oom zijn geboren in de oude boerderij die hier voorheen stond. “Op deze plek stond voorheen de oude loopstal van mijn oom. We keken vroeger vaak naar het melken en het binnenhalen van de koeien. Ook konden we heerlijk spelen tussen de
beesten. Dennis vond het altijd al een mooie plek. Toen hij op een dag informeerde naar die stal, zeiden mijn ouders: ‘Als je er wat mee kunt, dan moet je dat doen.’ Een geweldige kans natuurlijk.” De Rood voor Rood-regeling bood het stel uitkomst. Met de sloop van drie oude schuren die het landschap ontsierden, kwam een bouwkavel vrij. “Het is heel prettig om weer terug te zijn in mijn oude omgeving”, vertelt Rianne. “Ik heb het hier vroeger altijd fijn gehad. Met de buurkinderen maakten we vaak een rondje over ‘de Geur’, zoals we het land noemden. Via dit zandpad wandelden we dan het land over. Spannend, want onderweg kwamen we langs een
Ons schuurhuis is een passende invulling in dit oude, Twentse coulissenlandschap onbewoond huisje. Als er sneeuw lag, gooiden we de band achter de auto om te sleeën. Er kon hier heel veel. Ik vind het bijzonder dat ook onze kinderen hier nu kunnen opgroeien.” Zweven boven de bloemenwei Dankzij de glazen voorgevel kijkt het jonge gezin vanuit de open woonkeuken uit op Rianne’s ouderlijk huis. Andersom genieten haar ouders nu, mede dankzij het transparante ontwerp, van een vrij uitzicht over de landerijen. “Vroeger blokkeerde de stal het uitzicht van mijn schoonouders”, aldus Dennis. “Ons huis is in de diepte gebouwd, niet in de breedte. En dankzij die grote ramen en de verfijning van het houten kader van de voorgevel lijkt het minder massief.” Het eigen uitzicht was ook
voorjaar 2021 naober
I
39
Kijk voor meer foto's op www.naober.nl/snoeienenschikken
Bolletjeskrans
Materialen: · Circa 5 geknotte wilgentenen · 3 lange, dikke hopranken · Een doosje vlakmos (te koop bij bloemist of tuincentrum) · 6 potjes met voorjaarsbloeiers als sneeuwklok, sterhyacint, witte narcis · 2 jasmijnplantjes · Kleine zak potgrond · Metalen krans (ø 35 cm, te koop bij bloemist of tuincentrum) · 5 zwierige elzentakken met elzenkatjes uit het bos · Donkergroen bouillondraad (dun binddraad) De basis waar Henrieke deze bolletjeskrans doorheen vlecht is een handige, dubbele metalen krans. Wikkel de hopranken een voor een nonchalant om en tussen de metalen krans. Hetzelfde doe je met de wilgentenen en de elzentakken. Zo vlecht je het snoeihout mooi in elkaar en blijft het stevig zitten. Let op: vlecht niet te strak. Tussen de ranken moet voldoende ruimte zijn voor de mosbollen. Hiervoor werkte Henrieke met de Japanse ‘Kokedama’-techniek. Maak de sneeuwklokjes, sterhyacintjes, narcisjes en jasmijnplantjes voorzichtig los uit hun plastic pot. Kneed rondom de kluit vervolgens stevige bollen van vochtige potgrond. Zodra een bol mooi rond is, vouw je er plakken vlakmos omheen. Dit zet je rondom vast met bouillondraad. Afhechten met een knoopje. Klem de bollen vervolgens tussen de ranken van de krans. Verdeel de bollen mooi over de krans. Leid de lange jasmijnranken nonchalant tussen het snoeihout. Hang je de krans binnen? Besproei de Kokedama’s dan om de dag om te voorkomen dat de kluiten uitdrogen. Gebruik je oude (gedroogde) wilgentenen of hopranken, leg deze dan eerst een paar dagen in een emmer water. Op die manier breken ze niet tijdens het opdraaien.
46
I
naober voorjaar 2021
Perenvlechtwerk
Materialen: · 4 knoestige stukken (peren)hout · 5 flesvaasjes · ca. 3 meter Rustic Wire (ijzerdraad) · Diverse lentebloemen · Een stoere schaal Voor dit Perenvlechtwerk zaagde Henrieke takken van een oude perenboom in vier knoestige stukken van circa vijftien centimeter. Let op: de onderzijde moet recht zijn, zodat de creatie goed blijft staan. Knip ruim anderhalve meter Rustic Wire. Dit is ijzerdraad dat eruit ziet als rustiek touw. Vouw het draad dubbel. Schuif de lus om het eerste stronkje hout en maak dit vast door het draad vijf slagen op te draaien. Direct daarna schuif je een vaasje tussen de twee
draadhelften. Dit draai je ook weer met vijf slagen op. Herhaal deze handeling tot alle houtjes en vaasjes op zijn. De onderzijde zet je op dezelfde manier vast met anderhalve meter draad. Het draad dat je over hebt, knip je af en draai je naar achteren. Zet het geheel op een mooie schaal en vul de vaasjes met kleurige bloemen. Om het je makkelijk te maken heeft Bloemenatelier Han Fokkink in Lochem verschillende workshoppakketjes samengesteld om dit Perenvlechtwerk te maken (exclusief bloemen). Te bestellen via de webshop droogbloemenkwekerij.nl. Op www.naober.nl vind je een filmpje van het opdraaien van het hout en de flesjes.
voorjaar 2021 naober
I
47
Tuinen Tekst: Mirjam Enzerink Fotografie: Sietske de Vries
50
I
naober voorjaar 2021
Smelten voor sneeuw klokjes Op de drempel van winter en lente gaat het hart van tuiniers Irene en Huig Guijt sneller kloppen. In de borders bij hun karakteristieke koloniewoning in Wilhelminaoord ontwaken dan duizenden sneeuwklokjes. Samen met andere frêle vroegbloeiers luiden ze feestelijk het nieuwe tuinjaar in.
H
et is niet moeilijk om het huis van sneeuwklokjesliefhebbers Irene en Huig Guijt te vinden. Op de voordeur van hun karakteristieke koloniewoning in het Drentse Wilhelminaoord hangt een zelf gequilte XL sneeuwklok. Tegen de grijze boswering staan flinke pollen van het grootbloemige sneeuwklokje, Galanthus nivalis ‘S. Arnott’. De nachtvorst liet een ragfijn ijslaagje achter op de witte klokjes en het groene loof. “S. Arnott is een echte favoriet van Huig en mij”, verklapt Irene. “Hij heeft voor een sneeuwklokje opvallende, grote bloemen die ook nog eens heel lekker ruiken. En hij doet het verrassend goed op het strookje zandgrond dat hier ooit is opgebracht.” De liefde voor de lentebode weerspiegelt ook binnen in het knusse interieur. Koffie serveert Irene in het sneeuwklokjesservies. Op haar vest prijkt een zilveren broche van het frêle bloemetje. De boekenkast staat vol fotoalbums van speciale sneeuwklokjesreizen naar Engeland. “Ik vond sneeuwklokjes altijd al heel leuk. Het is zo’n stralend wit bloemetje dat
voorjaar 2021 naober
I
51
Irene van der Aart en ‘Boer’ zijn uitgemolken
58
I
naober voorjaar 2021
Hoo’s ’t noe met…? Tekst: Erik Kruisselbrink Foto’s: Ingrid Sweers
Van onze oud-columniste Irene van der Aart (53) verscheen in november het boek ‘Uitgemolken’. Centraal daarin staat haar relatie met ‘Boer’ Gerard Burgers (59), inmiddels zelf ook anderhalf jaar uitgemolken. Jullie hebben allebei corona gehad, hoo’s ’t noe met jullie? Irene: “Het vervelende van corona is, dat ik mijn geur en smaak nog niet terug heb. Verder heb ik natuurlijk net als iedereen een heel merkwaardig jaar achter de rug. Toch begint het voor mij nu eigenlijk pas stil te vallen. Maar ik heb genoeg te doen. Al was het maar om de optredens, die nu weer allemaal worden afgezegd, te managen. Financieel is het natuurlijk wel een ding, want ik zit al vanaf 12 maart vorig jaar voor het grootste deel op mijn spaarcentjes.” Gerard: “Ik ben op eerste kerstdag positief getest op corona. Daarvan was ik flink ziek en moest ik eerst herstellen, want ik heb ook astma. Verder ben ik niet zo druk. Ik ben wel een echte speculant, dus ik ben blij dat de beurs weer gewoon draait. Wat ik doe dat is echt plat-kapitalisme: wild-west geld verdienen. De beurs deed het aanvankelijk natuurlijk hartstikke slecht, maar sinds de komst van de vaccinaties gaat het gelukkig beter.” Wie deed de boodschappen voor jullie tijdens de quarantaineperiode? Irene: “Iedereen in de buurt wilde wel boodschappen voor ons doen. Uiteindelijk hebben we onze vrienden ingeschakeld. Die staan het dichtstbij. Toch sta je ervan te kijken hoe behulpzaam mensen in tijden van nood zijn. Zelfs vrienden uit het Westen wilden ons wel eten brengen. Al was dat niet zo praktisch op twee uur rijden.” Is dat naoberschap typisch iets van het Oosten? “In Amsterdam huur ik ook nog een kamer in een woongroep, bedoeld om te logeren als ik voorstellingen speel in het Westen. Als daar iemand ziek is, laten we hem echt niet stikken op zijn kamertje. En ook in Haarlem, waar mijn moeder woonde, tilde een buurjongen de vuilniszakken voor haar naar beneden. Maar woon je in Amsterdam in een grote flat, kent niemand elkaar op een galerij.” Hoe kijk jij als geboren Noord-Hollandse überhaupt tegen naoberschap aan, Irene? “Elkaar helpen, gebeurt zoals gezegd ergens anders ook wel. Bij het naoberschap, zoals dat hier wordt beleefd, horen bepaalde dingen. Daar begreep ik in het begin niks van. Dat je bijvoorbeeld alleen voor een bruiloft van iemand in de buurt wordt uitgenodigd als je zelf ook
buurt hebt gemaakt. Dat betekent dus, dat als iemand geen buurt heeft gemaakt, je die als enige uit de buurt niet uitnodigt. Ik kende dat niet: ik nodigde vroeger mensen uit die ik wilde uitnodigen. De laatste jaren is het wel wat minder streng geworden. Gelukkig. We hebben onlangs nieuwe buren uit het Westen gekregen en die hebben zich netjes voorgesteld. Maar er zijn ook mensen, die hebben laten weten dat er ze er geen behoefte aan hebben. Dat mag, dat is geen doodzonde meer.” Voel jij je als ‘stadse’ een vreemde eend in de bijt in de Achterhoek? “Ik denk dat ik mij altijd al wel een vreemde eend in de bijt heb gevoeld. Maar in Westendorp valt dat meer op. In de woongroep in Amsterdam wonen bijvoorbeeld ook een operazangeres en een kunstenaar. De helft spreekt er bovendien Engels. Het Waor bu’j van, i’j bunt niet van hier, speelt daar helemaal niet. Daar komt niemand uit Amsterdam, dus iedereen is hier vreemd. Er zijn in de Achterhoek wel mensen die mij vanaf dag één niet moeten, omdat ik een grote mond heb of direct en duidelijk ben. Die mensen zoek ik dan zelf ook niet op.” Wat heb jij van Gerard geleerd? “Ik vind Gerard geen typische Achterhoeker. Het grote verschil tussen ons is dat hij veel meer accepteert hoe het is en tevredener is. Als wij in het begin in een restaurant gingen met karrewielen aan de muur, dan vond ik dat oubollig en dat zei ik dan ook. Voor hem maakt dat echt helemaal niks uit. En nu heb ik ook zoiets van ‘wat maakt het eigenlijk uit’? Zolang het eten maar lekker is.” Wat heb jij van Irene geleerd, Gerard? “Ik denk niet dat ik zozeer iets van haar heb overgenomen, want voordat ik haar kende, ging ik ook naar het nationaal ballet, om maar eens wat te noemen. Maar Irene is heel creatief en van de talen. En dat bewonder ik wel. Ik ben meer van de cijfertjes. Als we in het buitenland op vakantie zijn, doet zij in de taal van het land altijd het woord. Irene is sowieso rap van de tong. Als ik het ergens niet mee eens ben, zeg ik het ook wel, alleen je hebt hier veel meer een band met elkaar. Als ik bijvoorbeeld een elektricien heb, die een keer zijn afspraak niet nakomt, ga ik niet meteen naar een ander. Dan moet hij me wel heel erg bedonderen. In Amsterdam zouden ze meteen naar een ander gaan.”
voorjaar 2021 naober
I
59
Rust Zussen
64
I
naober voorjaar 2021
Ochtenddauw Kijk voor meer foto's op www.naober.nl/elenajongman
Elena Jongman is in Kirgizië geboren en getogen. Daarna woonde ze een paar jaar in Noorwegen, voordat ze 15 jaar geleden in Nederland neerstreek. Ze vestigde zich als professionele portretfotograaf in Assen. “Mijn interesse in de fotografie is begonnen met natuurfoto’s. De natuur fascineert mij mijn hele leven al. De natuur verandert constant. Daarom ben ik ook heel blij dat ik altijd mijn mobiele camera bij de hand heb. Ik zie de schoonheid in elke regendruppel, elke soort plant of boom en alle weersverschijnselen. De natuur is mijn energiebron. Ik werk veel met mensen en dat kost veel energie. Als ik moet ‘bijtanken’ ga ik de natuur in. Gelukkig hebben we veel sprookjesachtige natuurplekken in Drenthe.” www.elenajongmanfotografie.com
voorjaar 2021 naober
I
65
Plastic soep wordt Riviermode
72
I
naober voorjaar 2021
Actualiteit Tekst: Jolanda de Kruyf Fotografie: Gea Laar
Dit wordt háár jaar, let maar op. Na een lange weg van pionieren, proberen en eindeloos geduld bewaren, staat River Fashion in de startblokken om de wereld te gaan veroveren. De hippe kledinglijn waarin plastic soep uit de IJssel wordt verwerkt, komt uit de koker van Hanneke Siebelink (54). Als het aan de ambitieuze Zutphense ligt, heeft élke Hanzestad binnen twee jaar zo’n unieke collectie in huis. “En daarna gaan we verder het land in.”
Z
e kan de wereld natuurlijk niet in haar uppie verbeteren, maar elke stapt telt. En de stapjes die Hanneke Siebelink zet om haar grote droom te realiseren, konden wel eens uitgroeien tot werk van wereldformaat. Achteloos weggegooide plastic flesjes, verpakkingsmateriaal en visnetten worden uit de rivier gevist en vanaf dit jaar verwerkt tot modieuze broeken en jurkjes. Lekker draagbaar textiel met een goed verhaal. Respect voor mens, dier en plant “Voor mij is het een heel gewoon, natuurlijk proces. Ik ben opgegroeid op een klein landgoed in de buurt van Zelhem en onze ouders brachten mij en m’n twee zussen van jongs af aan respect bij voor mens, dier en plant. Dat gevoel zit diep van binnen. Maar het moment dat ik echt geraakt werd, was tijdens een jaarlijkse midzomerfair op het landgoed; daar stond een modeontwerpster met kleding gemaakt van hennep. Nou, ik was flabbergasted en wist: dit ís het. Dit is helemaal wie ik ben. Alsof ik op slag mijn bestemming had gevonden. Ik was destijds 32 jaar, had een heel goeie baan maar was zoekend in mijn leven. Vanaf dat moment ging het roer radicaal om en stortte ik me vol passie op iets heel anders, het verkopen van kleding die is gemaakt van natuurlijke materialen. Het draagcomfort is fenomenaal en de gedachte erachter is goed: geen kinderarbeid, geen vrouwenslavernij.” Pionier die de tijd mee heeft “Ik was wel een pionier. Wat begon met een postorderbedrijf in hennepkleding en biologische producten groeide al snel uit tot een eigen winkel in het centrum van Zutphen: Miramé, natuurlijk mooi. Miramé is Spaans en betekent: ‘Kijk naar me’. Voor de spiegel staan en hartstikke mooi zijn, ook nog op een milieuvriendelijke manier. Dus niet met elke modegril meewaaien en elk seizoen weer een nieuwe garderobe kopen. Nergens voor nodig. Textiel van onder meer duurzame hennep en travelstof (100 procent gerecycled polyester, red.) was nog wel heel pre-
matuur in die beginjaren, maar ik had de tijd mee. Wil je je op een natuurlijke manier kleden en een zo klein mogelijke, ecologische voetdruk achterlaten? Dat kan, en het mag ook heel modieus zijn. Dat was wel een openbaring voor veel mensen. Goed doen, dat goed voelt en nog leuk staat ook. Die doelgroep groeit, je merkt dat mensen echt geïnteresseerd zijn als ze ermee bekend raken. Bovendien is Zutphen zeer toeristisch, dus er zijn genoeg potentiële klanten in de stad en ik krijg veel mensen over de drempel door mond-tot-mond reclame.” Een circulaire economie “Een gezonde economie en ecologie gaan goed samen. Het idee van een circulaire economie inspireert mij enorm: een gesloten kringloop creëren waarin we met z’n allen de productie van goederen verminderen, hergebruiken en recyclen. Het streven is dat ons land in 2050 volledig draait op herbruikbare grondstoffen. Dat is nogal een ambitie en daarvoor moet nog wel heel veel gebeuren. Ik volg de missie van de Nederlandse uitvinder en ondernemer Boyan Slat ook al jaren met grote interesse: hij wil de oceanen schoonvegen en maakt daarbij gebruik van de natuurlijke stroming van de zee. Maar wat nou, als je kunt zorgen dat de plastic soep al is opgeruimd vóórdat die de zeeën vervuilt? Als alle rivieren schoon zijn, breng je geen schade meer toe aan de oceanen. Begin dichterbij huis, in de rivier. We hebben een typisch rivierenlandschap in Nederland, daar valt dus al veel winst te behalen. Dat zijn natuurlijk niet de meest vervuilde rivieren ter wereld, maar elke stap telt. En dit is een mooi begin. Het voordeel is: je hoeft de stroom plastics niet te verbranden, maar kunt een groot deel hergebruiken en mensen zo beter bewust maken van hoe de circulaire economie werkt.” Jouw, mijn, ónze IJssel “Zelf werk ik al decennia lang met duurzame stoffen in mijn winkel, omdat ik weet hoe vervuilend de mode-in-
voorjaar 2021 naober
I
73
Plattelandsvraagstuk Tekst: Hans Siemes Fotografie: iStock
Bibliotheken in kleine gemeenten en dorpen hebben het niet gemakkelijk. Ondanks dat ze populair zijn en hun activiteitenpakket vergroten, staan ze onder financiële druk. In 2019 moest de landelijke overheid eraan te pas komen om zestien kwetsbare openbare bibliotheken overeind te houden, waaronder Warnsveld/Zutphen, Aa en Hunze en Nijkerk. Met het oog op de komende 'Week vol boeken' vragen wij ons af:
Blijft de bibliotheek overal in stand?
voorjaar 2021 naober
I
77