Επι...σκέψεις τεύχος 3

Επι… σκέψεις

το ηλεκτρονικό περιοδικό των επισκεπτών υγείας.

Η Φροντίδα Υγείας θέλει ενημερωμένους και με φαντασία λειτουργούς και οι επισκέπτες είναι και τα δυο

Φεβρουάριος

2015

τεύχος 3

Περιεχόμενα Επι …στημονικά άρθρα: ΕΚΘΕΣΗ / Εθνική μελέτη κατάστασης εμβολιασμού των παιδιών στην Ελλάδα, 2012 Τ. Παναγιωτόπουλος1, Δ. Παπαμιχαήλ1, Δ. Σταύρου4, Δ. Λάγγας1, Μ. Γαβανά2, Α. Σαλονικιώτη1, Β. Γκόγκογλου1, Γ. Θεοχαρόπουλος1, Κ. Κουτεντάκης1, Α. Μπένος2, Σ. Γιαννακόπουλος2, Θ. Γεωργακοπούλου3, Κ. Γκολφινοπούλου3, Μ. Δέτσης3, Μ. Κεραμάρου1, Β. Λειβαδίτη1, Κ. Μέλλου3, Κ. Ντάνης1, Ι. Παντελή1, Δ. Περβανίδου3, Θ. Σιδερόγλου3, Μ. Τσάνα1 Εμβόλια και ενημέρωση . CDC ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ 2015

Παρουσιάσεις :

Πολιτική σχολείων ελεύθερων καπνού: Ολοκληρωμένη προσέγγιση της αντικαπνιστικής αγωγής, προβλήματα και προβληματισμοί Δάφνη Χαλκιά Επισκέπτρια Υγείας Κ.Υ.Α.Τ. Ευόσμου

Το σαλόνι του ΠΣΕΥ Επι……. Δράσεις

Περιεχόμενα Αφιέρωμα:

Η εκδήλωση της Θεσσαλονίκης

Επί…. Προβληματισμοί ΤΟ «ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΛΟΓΙΟ» ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΥΓΕΙΑΣ Δασκάλου Κωνσταντίνος ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΑΝΑΡΤΗΘΕΙ Επικαιροποίηση Επαγγελματικής Ταυτότητας Ε.Ε.Υ

Επι….τάπητος : Περί συνεδρίου ο λόγος : Δάφνη Χαλκιά Αγαπητοί συνάδελφοι: Αγγέλα Σπύρου Τα πρακτικά του Συνεδρίου και το παράπονο

Χρήσιμοι σύνδεσμοι Σύνδεσμοι επισκεπτών Συντακτική Επιτροπή Ευχαριστίες

Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Αθήνα, 2013

Περιεχόμενα Σελίδα Συντομογραφίες . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4 Κατάλογος πινάκων και γραφημάτων του κειμένου . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5

Περίληψη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6

1. Εισαγωγή . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7

2. Στόχοι . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …. . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 3. Μέθοδοι . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …. . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 3.1. Πληθυσμός-στόχος και πληθυσμός δειγματοληψίας . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .

10

3.2. Δειγματοληπτικός σχεδιασμός και μέγεθος δείγματος . . . . . . . . . . ……… . . . . . . . . . . . . . . 10 3.4. Πληροφορίες που συλλέχθηκαν . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .

11

3.5. Οργάνωση της μελέτης . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ……… . . . . . . . . . . . . .. 12 3.6. Στατιστική ανάλυση . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ……… . . . . . . . . . . . . . . . 13 3.7. Ζητήματα δεοντολογίας . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …….... . . . . . . . . . . . . . .. 13 4. Αποτελέσματα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …. . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 4.1. Παιδιά Α΄ Δημοτικού . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …….... . . . . . . . . . . . . . 14 4.1.1.

Αναλογία απόκρισης και γενικά χαρακτηριστικά παιδιών δείγματος . . . . …………. . . . . 14

4.1.2.

Εμβολιασμός για διφθερίτιδα, τέτανο, κοκκύτη, πολιομυελίτιδα . . . . . . …………. . . . . . 15

4.1.3.

Εμβολιασμός για ηπατίτιδα Β και αιμόφιλο ινφλουέντσας τύπου b (Hib) . . …… . . …….16

4.1.4.

Εμβολιασμός για μηνιγγιτιδόκοκκο, πνευμονιόκοκκο, ανεμευλογιά . . . . . ………………17

4.1.5.

Εμβολιασμός για ιλαρά, ερυθρά, παρωτίτιδα

4.1.6.

Εμβολιασμός για ανεμευλογιά και ηπατίτιδα Α . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …………18

4.1.7.

Εμβολιασμός για γρίπη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …………19

4.1.8.

Φυματινική δοκιμασία και αντιφυματικό εμβόλιο (BCG) στη γέννηση . . . . . . ………….19

4.1.9.

Φορέας εμβολιασμού . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ………… 19

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ……………18

4.1.10. Αντιλήψεις γονέων για παράγοντες που επηρεάζουν τον εμβολιασμό . . . . . . . ………….20 4.2. Παιδικός πληθυσμός Ελλήνων Τσιγγάνων. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ……..21 5. Συζήτηση και συμπεράσματα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...23 6. Προτάσεις . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28 7. Ευχαριστίες . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . .29

1. Παράρτημα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 - Πίνακας Π1. Συχνότητα εμβολιασμού κατά εμβόλιο και δόση για μείζονες γεωγραφικές περιφέρειες και ομάδες του πληθυσμού . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 - Πίνακας Π2. Συχνότητα εμβολιασμού κατά φορέα εμβολιασμού, εμβόλιο και δόση . . . . 40 - Πίνακας Π3. Παράγοντες που επηρεάζουν τον εμβολιασμό, σύμφωνα με τις απαντήσεις των γονέων στο ερωτηματολόγιο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41

Συντομογραφίες 1. Συντομογραφίες εμβολίων BCG

εμβόλιο φυματίωσης (bacille Calmette-Guérin)

DTP

εμβόλιο διφθερίτιδας-τετάνου-κοκκύτη

DTaP

εμβόλιο διφθερίτιδας-τετάνου-κοκκύτη/ακυτταρικό

DTwP

εμβόλιο διφθερίτιδας-τετάνου-κοκκύτη/ολοκυτταρικό

HepA

εμβόλιο ηπατίτιδας Α

HepB

εμβόλιο ηπατίτιδας Β

Hib

εμβόλιο αιμόφιλου ινφλουέντσας τύπου b

IPV

εμβόλιο πολιομυελίτιδας, αδρανοποιημένο-ενισχυμένο (ενέσιμο)

MCVC

εμβόλιο μηνιγγιτιδόκοκκου οροομάδας C, συζευγμένο

MMR

εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας

OPV

εμβόλιο πολιομυελίτιδας, πόσιμο (ζώντες εξασθενημένοι ιοί)

PCV

εμβόλιο πνευμονιόκοκκου, συζευγμένο

Var

εμβόλιο ανεμευλογιάς

2. Άλλες συντομογραφίες ΔΑ 95%

διάστημα αξιοπιστίας κατά 95% (95% confidence interval)

ΕΠΕ

Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών

ΕΟΠΥΥ

Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας

ΕΣΥ

Εθνικό Σύστημα Υγείας

ΜΚΟ

Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις

ΟΤΑ

Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης

ΠΟΥ

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

NUTS

Nomenclature of territorial units for statistics

Κατάλογος πινάκων και γραφημάτων του κειμένου Πίνακες Πίνακας 1. Σύνοψη Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών στην Ελλάδα (2011) για παιδιά 0–6 ετών χωρίς ειδικά προβλήματα υγείας: εμβόλια, έτος ένταξης στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και αριθμός συνιστώμενων δόσεων κατά ηλικιακή περίοδο. Πίνακας 2. Βασικά χαρακτηριστικά παιδιών δείγματος της Μελέτης. Πίνακας 3. Αριθμός οικισμών Ρομά στο δείγμα κατά Μείζονα Περιφέρεια και κατά τύπο οικισμού. Πίνακας 4. Εκτίμηση εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού των Ελλήνων Τσιγγάνων κατά εμβόλιο και δόση (αρχικά στοιχεία εκτίμησης). Γραφήματα Γράφημα 1. Επιλεγμένοι δείκτες εμβολιασμού με εμβόλιο διφθερίτιδας-τετάνου-κοκκύτη Γράφημα 2. Επιλεγμένοι δείκτες εμβολιασμού με εμβόλιο πολιομυελίτιδας Γράφημα 3. Επιλεγμένοι δείκτες εμβολιασμού για ηπατίτιδα Β (HepB) και αιμόφιλο ινφλουέντσας τύπου b (Hib) Γράφημα 4. Επιλεγμένοι δείκτες εμβολιασμού για μηνιγγιτιδόκοκκο C (MCVC) και πνευμονιόκοκκο (PCV) Γράφημα 5. Επιλεγμένοι δείκτες εμβολιασμού με εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (MMR) Γράφημα 6. Επιλεγμένοι δείκτες εμβολιασμού για ανεμευλογιά (Var) και ηπατίτιδα Α (HepA) Γράφημα 7. Φορέας εμβολιασμού για επιλεγμένες δόσεις εμβολίων DTP, MMR, Hib, HepB. Γράφημα 8. Φορέας εμβολιασμού για επιλεγμένες δόσεις εμβολίων MCVC, PCV, Var, HepA, BCG.

Περίληψη Στόχος της Μελέτης ήταν η εκτίμηση της κατάστασης εμβολιασμού στην Ελλάδα, αφενός στον γενικό πληθυσμό (παιδιά Α΄ Δημοτικού) και αφετέρου στα παιδιά Ρομά 2–6,5 ετών. Για το πρώτο σκέλος της Μελέτης ελήφθη αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών της χώρας με τυχαία δειγματοληψία σχολικών τμημάτων. Μετείχαν 1046 μαθητές (αναλογία απόκρισης 84%) και 13% ανήκαν σε οικογένειες μεταναστών. Στο δεύτερο σκέλος της Μελέτης ελήφθη δείγμα οικισμών Ρομά από όλη τη χώρα και μετείχαν 212 παιδιά. Συλλέχθηκαν πληροφορίες από το Βιβλιάριο Υγείας, κάρτα εμβολίων ή άλλες καταγραφές και από συνέντευξη με γονείς. Σε γενικές γραμμές, η εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών στην Ελλάδα είναι πολύ υψηλή (τουλάχιστον έως το 2011, περίοδο που διερευνά η Μελέτη). Η εικόνα βρέθηκε βελτιωμένη σε σχέση με παρόμοια Μελέτη του 2006. Ωστόσο, υπάρχουν ειδικά προβλήματα στην κάλυψη του γενικού πληθυσμού με συγκεκριμένα εμβόλια και δόσεις (π.χ. 2η δόση εμβολίου MMR). Επιπλέον, υπάρχουν προβλήματα στην κάλυψη ειδικών ομάδων του πληθυσμού: η κάλυψη παιδιών που ανήκουν σε οικογένειες μεταναστών είναι γενικά καλή ή μέτρια, ενώ αυτή των παιδιών από οικογένειες Ελλήνων Τσιγγάνων είναι γενικά μέτρια ή χαμηλή. Η κάλυψη με δύο δόσεις εμβολίου MMR (για ιλαρά-ερυθρά-παρωτίτιδα) είναι ανεπαρκής (83% στο σύνολο των παιδιών Α΄ Δημοτικού και χαμηλότερη σε ειδικές ομάδες, ενώ ο σχετικός στόχος του ΠΟΥ είναι ≥95%). Αυτό εγκυμονεί τον κίνδυνο της εμφάνισης επιδημιών. Επίσης, παρά τις σχετικές συστάσεις, κανένα παιδί από οικογένεια υψηλού κινδύνου για φυματίωση που γεννήθηκε στην Ελλάδα (μετανάστες από ενδημικές χώρες, Ρομά) δεν είχε εμβολιαστεί στη γέννηση με εμβόλιο BCG (για φυματίωση). Περίπου 65–70% των παιδικών εμβολιασμών γίνονται στον ιδιωτικό τομέα (όπως είχε διαπιστωθεί και στη Μελέτη του 2006). Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι το σύστημα των δημόσιων ιατρείων εμβολιασμού στη χώρα μας λειτουργεί επί χρόνια με υποδομές και δυναμικό που καλύπτουν τις ανάγκες περίπου του ενός τρίτου του παιδικού πληθυσμού. Από τα ευρήματα της Μελέτης προκύπτουν οι εξής προτάσεις: •

Χρειάζεται να οργανωθεί συστηματικό σχέδιο αύξησης των δημόσιων ιατρείων εμβολιασμού. Η εφαρμογή ενός τέτοιου σχεδίου έχει κομβική σημασία για την αποτροπή δυσμενών επιπτώσεων στον εμβολιασμό των παιδιών από την τρέχουσα οικονομική κρίση.

•

Είναι ανάγκη να εφαρμοστεί συστηματικό σχέδιο για τον συντονισμένο εμβολιασμό του παιδικού πληθυσμού των Τσιγγάνων στην Ελλάδα με έμφαση στη σταθερή λειτουργία ιατρείων εμβολιασμού κοντά ή μέσα σε κάθε οικισμό και τη συνεχή παροχή εμβολίων.

Χρειάζεται να γίνει επαναπροσδιορισμός του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών με βάση τις αρχές της «ιατρικής βάσει τεκμηρίωσης» (evidence based medicine), τα

•

επιδημιολογικά δεδομένα της Ελλάδας και τη στάθμιση κόστους-οφέλους, με στόχο την κάλυψη >95% των παιδιών της χώρας με τα απαραίτητα εμβόλια. Απαιτείται επεξεργασία και εφαρμογή σχεδίου προαγωγής των εμβολιασμών σε πληθυσμιακό επίπεδο.

•

Πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα για την αύξηση του εμβολιασμού με τη 2η δόση του εμβολίου MMR (για ιλαρά-ερυθρά-παρωτίτιδα) και για την ευρεία εφαρμογή στις μαιευτικές κλινικές της χώρας του εμβολιασμού για φυματίωση (εμβόλιο BCG) των νεογέννητων παιδιών που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για τη νόσο αυτή.

1. Εισαγωγή Ο καθολικός εμβολιασμός αποτελεί μια από τις πιο αποτελεσματικές προληπτικές παρεμβάσεις της ιατρικής [1]. Η ενεργητική ανοσοποίηση, την οποία επιφέρουν οι εμβολιασμοί, όχι μόνο οδηγεί στην προστασία των εμβολιαζομένων αλλά και επιδρά στον πληθυσμό ως σύνολο μέσω του φαινομένου της συλλογικής ανοσίας (herd immunity) [2]. Έτσι, τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο (σε πολλές χώρες) εφαρμόζονται συνολικές στρατηγικές εμβολιασμού με τον καθορισμό επιμέρους πολιτικών, τη διατύπωση μετρήσιμων στόχων και τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων. Ειδικότερα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει διατυπώσει στόχους που αφορούν αφενός την επιδιωκόμενη επίπτωση νοσημάτων (π.χ. εξάλειψη πολιομυελίτιδας, εξάλειψη εγχώριας ιλαράς, επίπτωση συνδρόμου συγγενούς ερυθράς <1 κρούσμα ανά 100.000 γεννήσεις κλπ.) και αφετέρου την επιδιωκόμενη εμβολιαστική κάλυψη με διάφορα εμβόλια (π.χ. εμβολιασμός >95% των παιδιών με τρεις δόσεις εμβολίου DTP έως την ηλικία του ενός έτους, εμβολιασμός >95% με δύο δόσεις εμβολίου για ιλαρά κλπ.). Επιπλέον, οι στρατηγικές αυτές που έχει επεξεργαστεί ο ΠΟΥ αφορούν και άλλες πλευρές του θέματος, όπως η λήψη μέτρων ώστε οι εμβολιασμοί να γίνουν προσιτοί στο σύνολο του παιδικού πληθυσμού μιας χώρας (και ειδικότερα σε κοινωνικές ομάδες υψηλού κινδύνου), η ενισχυμένη επιτήρηση νοσημάτων που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, η συστηματική παρακολούθηση της εμβολιαστικής κάλυψης κ.ά. [3-6]. Στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, γίνεται συστηματική παρακολούθηση της κατάστασης εμβολιασμού του παιδικού πληθυσμού με μελέτες που διεξάγονται σε τακτά χρονικά διαστήματα σε εθνικό επίπεδο. Σκοπός των εκτιμήσεων αυτών είναι η εξαγωγή συμπερασμάτων για τον καθορισμό, την παρακολούθηση της εφαρμογής και την περιοδική αναπροσαρμογή των στρατηγικών εμβολιασμού κάθε χώρας [7-11]. Στην Ελλάδα έχουν γίνει πολυάριθμες τοπικές μελέτες εκτίμησης του επιπέδου εμβολιασμού, και τρεις μελέτες σε εθνικό επίπεδο, το 1996-97, το 2001 και το 2006 [12-17]. Η παρούσα Μελέτη γίνεται με σκοπό να επικαιροποιηθεί η εικόνα που έχουμε για τον εμβολιασμό των παιδιών της χώρας μας.

Σε χώρες που βίωσαν μεγάλη οικονομική και κοινωνική κρίση εμφανίστηκαν ως επακόλουθο σοβαρές επιδημίες από «ξεχασμένα» νοσήματα, όπως η διφθερίτιδα και η πολιομυελίτιδα [1819]. Παράλληλα, άλλα νοσήματα, όπως η ιλαρά, συνεχίζουν να προκαλούν μεγάλες ή μικρές επιδημίες στην Ευρώπη [20-21]. Η εκτίμηση του επιπέδου εμβολιασμού αποκτά ειδική σημασία για τον προσανατολισμό των δραστηριοτήτων προαγωγής του εμβολιασμού στην σημερινή συγκυρία της χώρας. Η παρούσα Μελέτη ακολουθεί τα βασικά στοιχεία της μεθοδολογίας της μελέτης που έγινε το 2006, η οποία έχει προταθεί ως πρότυπη μέθοδος για την εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης στην Ελλάδα, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο [16,22]. Η Μελέτη έγινε σε παιδιά Α΄ Δημοτικού (περίπου 6 ετών, έτος γέννησης κυρίως το 2005), καθώς ο βασικός εμβολιασμός των παιδιών ολοκληρώνεται στην προσχολική ηλικία. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα περισσότερα εμβόλια των παιδιών γίνονται έως την ηλικία των 2 ετών, και έτσι πολλά από τα ευρήματά μας (αυτά που αφορούν τα εμβόλια και τις δόσεις της πρώτης διετίας της ζωής) αποτυπώνουν κυρίως την κατάσταση που υπήρχε 3-4 χρόνια πριν τη διεξαγωγή της Μελέτης. Ειδικότερα, η εικόνα κάλυψης με τα εμβόλια που έγιναν κατά την πρώτη διετία της ζωής αντανακλά την εποχή πριν την εμφάνιση της τρέχουσας οικονομικής και κοινωνικής κρίσης (περίπου το 2008). Παράλληλα, η Μελέτη παρέχει πληροφορίες για τον εμβολιασμό των παιδιών μετά την εμφάνιση της κρίσης (περίπου έως το τέλος του 2011). Αυτό αφορά τις δόσεις εμβολίων που συνιστώνται για την ηλικία 4–6 ετών: 5η δόση εμβολίου για διφθερίτιδα-τέτανοκοκκύτη (DTP), 4η δόση εμβολίου για πολιομυελίτιδα (IPV), 2η δόση εμβολίου για ιλαράερυθρά-παρωτίτιδα (MMR). Όπως έχει συζητηθεί αλλού [16], η επιλογή της διενέργειας της Μελέτης στην ηλικία των 6 ετών (Α΄ Δημοτικού) έχει υπαγορευθεί από την ανάγκη να εξασφαλίζεται αντιπροσωπευτικό δείγμα των παιδιών της Ελλάδας (μέσω των σχολείων). Σημειώνεται ότι οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι μελέτης της εμβολιαστικής κάλυψης σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες βασίζονται σε προϋποθέσεις που δεν υπάρχουν στην Ελλάδα: είτε στην ύπαρξη εθνικού ηλεκτρονικού μητρώου με τους εμβολιασμούς των παιδιών (vaccination registry) [10-11]· είτε στην ύπαρξη ενημερωμένων δημοτικών αρχείων των κατοίκων με πληροφορίες για την ηλικία τους, ώστε να είναι δυνατή η δειγματοληψία παιδιών καθορισμένης ηλικίας [23]· είτε στη σχεδόν αποκλειστική διενέργεια των εμβολίων σε δίκτυο (δημόσιων) εμβολιαστικών κέντρων, γεγονός που καθιστά εφικτή τη λήψη αντιπροσωπευτικού δείγματος παιδιών μέσω της δειγματοληψίας εμβολιαστικών κέντρων [24]· είτε στην τήρηση από τους γιατρούς αρχείων με πλήρες ιστορικό εμβολιασμού των παιδιών που παρακολουθούν, πράγμα που καθιστά δυνατή την συλλογή πληροφοριών εμβολιασμού από τους γιατρούς των παιδιών μετά από τον εντοπισμό τυχαίου δείγματος παιδιών μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων [7-9]. Με την πάροδο των ετών, το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών περιλαμβάνει όλο και περισσότερα εμβόλια. Τόσο ο χρόνος ένταξης κάθε εμβολίου στο Εθνικό Πρόγραμμα

Εμβολιασμών όσο και ο αριθμός των συνιστώμενων δόσεων και η ηλικία που συνιστάται να γίνονται είναι απαραίτητες πληροφορίες για να ερμηνευθούν τα ευρήματα της Μελέτης. Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται συνοπτικά τα εμβόλια που προβλέπονται από το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών (2011) [25] για τα παιδιά 0–6 ετών χωρίς ειδικά προβλήματα υγείας. Πίνακας 1. Σύνοψη Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών στην Ελλάδα (2011) για παιδιά 0–6 ετών χωρίς ειδικά προβλήματα υγείας [25]: εμβόλια, έτος ένταξης στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και αριθμός συνιστώμενων δόσεων κατά ηλικιακή περίοδο. Σύνολο 1ο εξάμηνο 2ο εξάμηνο 2ο Ηλικία Ηλικία Ένταξη ζωής ζωής έτος 2-3 ετών 4-6 δόσεων 1 1 ζωής ετών Εμβόλιο 0-6 ετών στο ΕΠΕ DTaP

1961/20062

5

3

IPV

1964/20063

4

2

1 1

HepB

1998

3

2

Hib

2002

4

3

1

1 1

1

MCVC

2006

3

2

1

PCV

20064

4

3

1

MMR

1989/19915

2

1

1

Var

2006/20086

2

1

1

HepA

2008

2

BCG

1960

1

2 [17]

1

1) DΤaP: εμβόλιο διφθερίτιδας-τετάνου-κοκκύτη/ακυτταρικό, IPV: εμβόλιο πολιομυελίτιδας/αδρανοποιημένο-ενισχυμένο, HepB: εμβόλιο ηπατίτιδας Β, Hib: εμβόλιο αιμόφιλου ινφλουέντσας τύπου b, MCVC: εμβόλιο μηνιγγιτιδόκοκκου οροομάδας C/συζευγμένο, PCV: εμβόλιο πνευμονιόκοκκου/συζευγμένο, MMR: εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας, Var: εμβόλιο ανεμευλογιάς, HepA: εμβόλιο ηπατίτιδας Α, BCG: εμβόλιο φυματίωσης (Bacillus Calmette-Guérin). ΕΠΕ: Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών.

2) Εμβόλιο διφθερίτιδας-τετάνου-κοκκύτη (DTP) εισήχθη στο σχήμα εμβολιασμών το 1961, ενώ εμβολιασμός για διφθερίτιδα είχε καθιερωθεί το 1951. Μετά από διάφορες αλλαγές στο σχήμα (δόσεις, ηλικίες, τύπος εμβολίου κλπ,), το 2006 καθιερώθηκε η διενέργεια όλων των δόσεων με το εμβόλιο DTaP. 3) Εμβολιασμός για πολιομυελίτιδα καθιερώθηκε συστηματικά από το 1964 με τη μορφή του εμβολίου Sabin (OPV), αφού κατά την δεκαετία του 1950 διενεργείτο για κάποιο διάστημα το εμβόλιο Salk (IPV). Μετά από διαδοχικές αλλαγές στο σχήμα εμβολιασμού (δόσεις, ηλικίες, τύπος εμβολίου κλπ.), τo 2006 καθιερώθηκε εμβολιασμός με το σύγχρονο αδρανοποιημένο-ενισχυμένο εμβόλιο IPV σε όλες τις δόσεις.

4) Εμβολιασμός με συζευγμένο εμβόλιο πνευμονιοκόκκου ανεξαρτήτως αριθμού οροτύπων που περιλαμβάνει (7δύναμο, 10δύναμο ή 13δύναμο).

5) Εμβολιασμός με 1 δόση εμβολίου έναντι της ιλαράς, της ερυθράς και της παρωτίτιδας εντάχθηκε στο ΕΠΕ το 1989 και με 2 δόσεις το 1991 (2η δόση σε ηλικία 11–12 ετών). Το 1999 η ηλικία σύστασης εμβολιασμού με τη 2η δόση μετακινήθηκε στην ηλικία των 4–6 ετών. Εμβολιασμός έναντι της ιλαράς (1 δόση) είχε περιληφθεί στο σχήμα εμβολιασμού το 1981.

6) Εμβολιασμός με 1 δόση εμβολίου ανεμευλογιάς εντάχθηκε στο ΕΠΕ το 2006 και με 2 δόσεις το 2008.

7) Στα παιδιά οικογενειών σε υψηλό κίνδυνο για φυματίωση (π.χ. παιδιά με ιστορικό φυματίωσης στην οικογένεια, μετανάστες από ενδημικές περιοχές, Ρομά) συνιστάται να γίνεται κατά τις πρώτες ημέρες μετά τη γέννηση, ενώ στα παιδιά του γενικού πληθυσμού συνιστάται στην ηλικία των 6 ετών.

2. Στόχοι Οι στόχοι της Μελέτης ήταν: 1. Η εκτίμηση του επιπέδου εμβολιαστικής κάλυψης κατά εμβόλιο και δόση στα παιδιά ηλικίας 6 ετών στο σύνολο της Ελλάδας.

2. Η εκτίμηση του επιπέδου εμβολιαστικής κάλυψης κατά εμβόλιο και δόση στα παιδιά ηλικίας 6 ετών κατά γεωγραφική περιφέρεια της χώρας καθώς και σε παιδιά που ανήκουν σε οικογένειες μεταναστών.

1. Η σύγκριση των αποτελεσμάτων της παρούσας Μελέτης του 2012 με αυτά της αντίστοιχης Μελέτης του 2006.

2. Η εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού προσχολικής ηλικίας των Ελλήνων Τσιγγάνων.

3. Μέθοδοι 3.1. Πληθυσμός-στόχος και πληθυσμός δειγματοληψίας Ο πληθυσμός-στόχος (target population) ήταν τα παιδιά 6 ετών που ζουν στην Ελλάδα, καθώς οι περισσότεροι εμβολιασμοί της παιδικής ηλικίας ολοκληρώνονται μέχρι αυτήν την ηλικία. Ο πληθυσμός δειγματοληψίας (sampling population) ήταν παιδιά Α΄ Δημοτικού, καθώς η μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών της Ελλάδας φοιτά σε αυτήν την τάξη. Στο σκέλος της Μελέτης που αφορά τον παιδικό πληθυσμό των Ελλήνων Τσιγγάνων, ο πληθυσμός-στόχος ήταν τα παιδιά ηλικίας 2–6,5 ετών (ανεξαρτήτως της φοίτησης στο σχολείο) από οικισμούς Ρομά τη χώρας.

3.2. Δειγματοληπτικός σχεδιασμός και μέγεθος δείγματος Σχεδιάστηκε επιτόπια δειγματοληπτική έρευνα μαθητών Α΄ Δημοτικού.

Εφαρμόστηκε

δειγματοληψία με “διαστρωμάτωση και κατά συστάδες”. Ως στρώματα ελήφθησαν οι 4 Μείζονες Περιφέρειες της χώρας, με βάση την ταξινόμηση NUTS-1 (Nomenclature of territorial units for statistics) της Eurostat: Βόρεια Ελλάδα, Κεντρική Ελλάδα, Αττική, Κρήτη και Νησιά Αιγαίου [26]. Ως αρχικές δειγματοληπτικές μονάδες (primary sampling units) ελήφθησαν τα σχολικά τμήματα των σχολείων της χώρας, τα οποία συνιστούν “συστάδες” (clusters) από μαθητές, που αποτελούσαν τις τελικές δειγματοληπτικές μονάδες (final sampling units). Υπολογίστηκε ότι το απαιτούμενο μέγεθος δείγματος ήταν περίπου 1000 μαθητές (ώστε εύρημα της τάξης του 50% να έχει διάστημα αξιοπιστίας κατά 95% ±4% και για εύρημα της τάξης του 80% το διάστημα αυτό να είναι ±3%, με την παραδοχή ότι η επίδραση του δειγματοληπτικού σχεδιασμού (design effect) θα είναι 1,5 και η αναλογία απόκρισης στη μελέτη θα είναι 85%). Για αυτό το μέγεθος δείγματος υπολογίστηκε ότι θα πρέπει να περιληφθούν στη Μελέτη 80 σχολικά τμήματα (με βάση την εκτίμηση ότι κατά μέσον όρο τα σχολικά τμήματα Α΄ Δημοτικού της χώρας έχουν 15 μαθητές [Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο, προσωπική επικοινωνία]). Το μέγεθος του δείγματος για κάθε στρώμα (Μείζων Περιφέρεια) ορίστηκε ανάλογο με το σύνολο του μαθητικού πληθυσμού Α΄ Δημοτικού (proportional to size).

Η επιλογή των σχολικών τμημάτων του δείγματος σε κάθε στρώμα (Μείζων Περιφέρεια) έγινε με απλή τυχαία δειγματοληψία από πλήρη κατάλογο των σχολικών τμημάτων της Ελλάδας για το σχολικό έτος 2011–12, ο οποίος αποτέλεσε το δειγματοληπτικό πλαίσιο (sampling frame) της μελέτης και ελήφθη από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Άθλησης (προσωπική επικοινωνία). Στη Μελέτη περιελήφθη το σύνολο των μαθητών των σχολικών τμημάτων που επιλέχθηκαν. Για το σκέλος της Μελέτης που αφορά τον παιδικό πληθυσμό των Ελλήνων Τσιγγάνων, εφαρμόστηκε προσαρμογή της μεθοδολογίας «30 συστάδες επί 7 άτομα» (ή 30x7) των μελετών εκτίμησης της εμβολιαστικής κάλυψης του ΠΟΥ, η οποία τυπικά δίνει διάστημα αξιοπιστίας κατά 95% της τάξης του ±10% για εύρημα 50%, διάστημα ±9% για εύρημα 30% ή 70%, διάστημα ±6% για εύρημα 10% ή 90% και διάστημα ±4% για εύρημα 5% ή 95% [27]. Ελήφθη «δείγμα ευκολίας» (convenience sampling) που αποτελούνταν από 26 οικισμούς Ρομά, με μέριμνα για την ευρεία γεωγραφική διασπορά τους σε όλη την Ελλάδα καθώς και για την αντιπροσώπευση διαφορετικών τύπων οικισμών (οικισμός με σπίτια, οικισμός με παράγκες, μικτός οικισμός με σπίτια και παράγκες – τροποποιημένη κατηγοριοποίηση από Μελέτες της «Δημόσιας Επιχείρησης Πολεοδομίας και Στέγασης» (ΔΕΠΟΣ) και της ΜΚΟ «Οικοκοινωνία») [28-29]. Από κάθε οικισμό σχεδιάστηκε να περιληφθούν στο δείγμα 8–10 παιδιά. Το σκέλος αυτό της Μελέτης δεν περιέλαβε παιδιά Ρομά που κατοικούν σε οικίες ενσωματωμένες στον αστικό οικιστικό ιστό.

3.3. Πληροφορίες που συλλέχθηκαν Οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν είναι : •

Βασικές πληροφορίες από το σχολείο (κατάλογος μαθητών του ή των τμημάτων που είχαν επιλεγεί στο δείγμα, φύλο, ημερομηνία γέννησης και καταγωγή παιδιών, στοιχεία επικοινωνίας για το ερωτηματολόγιο).

•

Στοιχεία εμβολιαστικής κάλυψης από το «Βιβλιάριο Υγείας του Παιδιού», το οποίο ζητήθηκε να προσκομιστεί στο σχολείο. Καταγράφηκαν όλα τα εμβόλια και δόσεις που είχαν γίνει στο παιδί με την ημερομηνία διενέργειάς τους. Καταγράφηκε επίσης ο φορέας εμβολιασμού για επιλεγμένες δόσεις εμβολίων.

•

Βασικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και αντιλήψεις γονέων σε σχέση με τον εμβολιασμό των παιδιών και πιθανά εμπόδια στην εφαρμογή του, που ελήφθησαν με βάση ανώνυμο ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις «κλειστού τύπου» που εστάλη για συμπλήρωση στους γονείς των παιδιών.

Για το σκέλος της Μελέτης που αφορά τον παιδικό πληθυσμό των Ελλήνων Τσιγγάνων, συλλέχθηκαν οι εξής πληροφορίες:

•

Στοιχεία εμβολιαστικής κάλυψης από το «Βιβλιάριο Υγείας του Παιδιού», εφόσον υπήρχε, ή σε αντίθετη περίπτωση αδρές πληροφορίες (καθόλου εμβόλια, λίγα εμβόλια, αρκετά εμβόλια) από τη μητέρα ή άλλο ενήλικο συνοδό του παιδιού.

•

Απόψεις για το γενικό επίπεδο εμβολισμού των παιδιών του οικισμού, πληροφορίες για τον συνήθη φορέα εμβολιασμού και εκτιμήσεις σχετικά με τη χρήση του Βιβλιαρίου Υγείας από «άτομα-κλειδιά» του οικισμού (π.χ. αρχηγός, διαμεσολαβητής κ.ά.) καθώς και από επαγγελματίες υγείας ή άλλων υπηρεσιών που είχαν άμεση σχέση με τον οικισμό (προσωπικό Ιατροκοινωνικών Κέντρων, Κέντρων Υγείας κλπ.).

3.4. Οργάνωση της μελέτης Η Μελέτη διεξήχθη από ερευνητική ομάδα συνεργατών από διάφορες περιοχές της χώρας, με τη συμμετοχή Δ/νσεων Υγείας των Περιφερειών, Νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας. Οι συνεργάτες-ερευνητές

ήταν

όλοι

επαγγελματίες

υγείας

(γιατροί,

νοσηλευτές/τριες,

επισκέπτες/τριες υγείας κ.ά.) οι οποίοι έλαβαν ειδική εκπαίδευση για την έρευνα. Οι συνεργάτες της μελέτης κατά κανόνα επισκέφθηκαν τα σχολεία της αρμοδιότητάς τους συνολικά δύο φορές. Αρχικά, ζητήθηκε η συνεργασία των σχολείων για τη διαβίβαση επιστολών προς τους γονείς, την παραλαβή των βιβλιαρίων υγείας των παιδιών και των ερωτηματολογίων από τους γονείς, την παράδοσή τους στους συνεργάτες της Μελέτης και την εν γένει υποστήριξη της έρευνας. Κατά την πρώτη επίσκεψη, οι συνεργάτες της έρευνας έδιναν ενημερωτική επιστολή σχετικά με τη Μελέτη στο διευθυντή του σχολείου και τους εκπαιδευτικούς, ζητώντας τη συνεργασία τους. Στη συνέχεια, κατέγραφαν τα βασικά δημογραφικά χαρακτηριστικά όλων των μαθητών των τμημάτων που είχαν επιλεγεί στο δείγμα και επέδιδαν υλικό για τους γονείς που περιελάμβανε: i) ενημερωτική επιστολή-έγγραφη συγκατάθεση συμμετοχής που ενημέρωνε για τη Μελέτη και ζητούσε από τους γονείς να προσκομίσουν στο σχολείο το Βιβλιάριο Υγείας του παιδιού τους, ii) δομημένο ερωτηματολόγιο για τις αντιλήψεις των γονέων σε σχέση με τον εμβολιασμό. Κατά

τη

δεύτερη

επίσκεψη,

οι

συνεργάτες-ερευνητές

παρελάμβαναν

την

έγγραφη

συγκατάθεση, τα συμπληρωμένα ερωτηματολόγια των γονέων και τα βιβλιάρια υγείας του παιδιού, τμήμα των οποίων φωτοτυπούσαν. Στη συνέχεια, συμπλήρωναν ενημερωτικό σημείωμα για τους γονείς για τυχόν ελλείψεις που διαπιστώνονταν στους εμβολιασμούς των παιδιών τους. Όλα τα στοιχεία της Μελέτης, μετά το τέλος της συλλογής τους, αποστέλλονταν με ασφαλή τρόπο (π.χ. συστημένη αλληλογραφία) στον Τομέα Υγείας του Παιδιού της ΕΣΔΥ.

Το σκέλος της Μελέτης που αφορά τον παιδικό πληθυσμό των Ελλήνων Τσιγγάνων, έγινε με επιτόπιες επισκέψεις στους οικισμούς που είχαν επιλεγεί στο δείγμα από πολυεπιστημονική ομάδα συνεργατών, στο πλαίσιο ευρύτερης παρέμβασης με αντικείμενο την παιδιατρική εξέταση και τον εμβολιασμό των παιδιών. Οι επισκέψεις-παρεμβάσεις οργανώθηκαν σε συνεργασία με το Πρόγραμμα «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά» 2010-2013, το οποίο υλοποιεί το Κέντρο Διαπολιτισμικής Αγωγής (ΚΕΔΑ) του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

της

Φιλοσοφικής

Σχολής

του

Πανεπιστημίου

Αθηνών,

το

Πρόγραμμα

Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διεθνής Ιατρική-Διαχείριση Κρίσεων Υγείας» της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και την ΜΚΟ «Αντίρροπον».

3.5. Στατιστική ανάλυση Η καταχώρηση των στοιχείων έγινε σε ειδικά σχεδιασμένη βάση δεδομένων στο στατιστικό πρόγραμμα Epidata Entry (Epidata association, Danemark, version 3.1). Για την επιβεβαίωση της εγκυρότητας των δεδομένων πριν από την ανάλυση, πραγματοποιήθηκαν πολλαπλοί έλεγχοι με σκοπό την ανεύρεση και διόρθωση τυχόν λογικών ανακολουθιών (consistency and range checks). Η ανάλυση έγινε με το στατιστικό πακέτο STATA (Stata Corporation, Texas, USA, version 11). Για τα αποτελέσματα της Μελέτης των παιδιών Α΄ Δημοτικού, υπολογίστηκαν ποσοστά και τα αντίστοιχα διαστήματα αξιοπιστίας κατά 95% λαμβάνοντας υπόψη τον δειγματοληπτικό σχεδιασμό

(διαστρωμάτωση

και

κατά

συστάδες).

Για

τη

συσχέτιση

παραγόντων

χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία χ .

2

Τα αποτελέσματα της Μελέτης για τον παιδικό πληθυσμό Ρομά προέκυψαν με στάθμιση κατά Μείζονα Περιφέρεια (NUTS-1) και τύπο οικισμού, και λαμβάνοντας υπόψη την δειγματοληψία κατά συστάδες.

3.6. Ζητήματα δεοντολογίας Για τη διενέργεια της Μελέτης δόθηκε έγκριση από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Άθλησης (Τμήμα Β΄ Αγωγής Υγείας και Περιβαλλοντικής Αγωγής, Αρ. Πρωτ.

140566/Γ7/3-2-2012). Οι πληροφορίες στα φύλλα καταγραφής εμβολίων και στα ερωτηματολόγια ελήφθησαν ανώνυμα, με τη χρήση κωδικών αριθμών ώστε να είναι δυνατή η σύνδεση πληροφοριών εμβολιαστικής κάλυψης με αυτές από τα ερωτηματολόγια. Η ανωνυμία των σχολείων εξασφαλίστηκε από το γεγονός ότι η ανάλυση και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της Μελέτης γίνεται μόνο για το σύνολο της χώρας και κατά γεωγραφική περιοχή και ειδική ομάδα του πληθυσμού –και όχι κατά σχολείο. Η συμμετοχή στη Μελέτη για τα σχολεία, τους μαθητές και τους γονείς ήταν εθελοντική.

Οι γονείς ενημερώθηκαν με ειδικό σημείωμα για τυχόν ελλείψεις που διαπιστώθηκαν στους εμβολιασμούς του παιδιού τους. Οι συνεργάτες της Μελέτης ήταν όλοι επαγγελματίες υγείας που δεσμεύονται από «καθήκον εχεμύθειας» και έλαβαν όλα τα μέτρα ώστε να διασφαλιστεί το επαγγελματικό-ιατρικό απόρρητο των στοιχείων της Μελέτης, όπως η μη αποκάλυψη στοιχείων σε τρίτους, η ασφαλής φύλαξη και αποστολή των δεδομένων.

4. Αποτελέσματα 4.1. Παιδιά Α΄ Δημοτικού 4.1.1. Αναλογία απόκρισης και γενικά χαρακτηριστικά παιδιών δείγματος Στο δείγμα περιελήφθησαν 80 σχολικά τμήματα με 1.249 μαθητές, από τα οποία συμμετείχαν στη Μελέτη 79 τμήματα (για ένα υπήρξε άρνηση από τη διεύθυνση του σχολείου). Πίνακας 2. Βασικά χαρακτηριστικά παιδιών δείγματος της Μελέτης. Συμμετοχή στη Μελέτη

Σύνολο Φύλο

Ν

%

Ν

%

Αγόρια

617

51,1

525

50,3

Κορίτσια

591

48,9

519

49,7

ΣΥΝΟΛΟ

1.208

100,0

1.044

100,0

Άγνωστο

13

2

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

1.221

1.046

Μείζονες Περιφέρειες (NUTS-1*)

Ν

%

Ν

%

Βόρεια Ελλάδα

384

31,4

333

31,8

Κεντρική Ελλάδα

250

20,5

227

21,7

Αττική

422

34,6

338

32,3

Κρήτη και Νησιά Αιγαίου

165

13,5

148

14,1

ΣΥΝΟΛΟ

1.221

100,0

1.046

100,0

Χώρα γέννησης

Ν

%

Ελλάδα

1.150

96,2

998

96,1

Αλβανία

31

2,6

28

2,7

Άλλη χώρα

Ν

%

15

1,3

12

1,2

ΣΥΝΟΛΟ

1.196

100,0

1.038

100,0

Άγνωστο

25

8

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

1.221

1.046

Ειδική ομάδα πληθυσμού

Ν

%

Ν

%

Όχι σε ειδική ομάδα

994

82,2

874

83,7

Μετανάστες

160

13,2

137

13,1

Έλληνες Μουσουλμάνοι

37

3,1

22

2,1

Έλληνες Τσιγγάνοι

18

1,5

11

1,1

Εμβόλια και ενημέρωση • Τον τελευταίο καιρό είναι πλέον γνωστό και στην επιστημονική κοινότητα ότι το αντιεμβολιαστικο κίνημα μεγαλώνει. Η Ελληνική Παιδιατρική Εταιρία μέσω της ιστοσελίδας «ενημερώσου είναι μεταδοτικό» http://vaccines.e-child.gr/ έχει ξεκινήσει μια καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησής για τους εμβολιασμούς.

• To CDC (Centers for Disease Control and Prevention) προτείνει πιο καινοτόμες και σύγχρονες δομές. Θεωρεί δεδομένο ότι στους γονείς θα πρέπει να ενημερώνονται με ειδικά έντυπα πριν από τον εμβολιασμό για τα δεδομένα που υπάρχουν για το κάθε εμβόλιο χωριστά και μάλιστα να ζητείται και η συγκατάθεση τους. Ταυτόχρονα συστήνει έντυπο για βοήθεια των επαγγελματιών υγείας και όχι μόνο για την εκτέλεση του εμβολιασμού και τις λιγότερες δυνατές παρενέργειες. Φτιάχνει εφαρμογές για κινητό η πρόγραμμα εμβολιασμών τσέπης και θεωρεί ότι έτσι γίνεται πιο προσιτή η ιδέα και η ανάγκη του εμβολιασμού. Ορίζει ότι αφού ληφθεί υπ’ όψη το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών θα πρέπει να φτιάχνετε ατομικό δελτίο εμβολιασμού συνυπολογίζοντας και την ασφαλιστική δυνατότητα και την οικονομική των γονέων. Με γνώμονα ότι συνήθως οι προτάσεις του CDC υιοθετούνται από όλα τα ευρωπαϊκά κράτη κάνουμε μια προσπάθεια να μεταφράσουμε ένα έντυπο που πιστεύουμε ότι είναι χρήσιμο στους Επισκέπτες Υγείας και σύντομα θα εχουμε στην ιστοσελίδα μας μεταφρασμένα και όλα τα προτεινόμενα έντυπα με οδηγίες προς τους γονεις για τα εμβόλια • Περισσότερες πληροφορίες http://www.cdc.gov/vaccines/schedules/index.html

Όνοματεπώνυμο Ασθενούς:_________________________________ Ημερομηνία Γέννησης _____/______/______

Ερωτηματολόγιο Αντενδείξεων σε Εμβόλια για Παιδιά και Εφήβους

Προς γονείς/κηδεμόνες: Οι επόμενες ερωτήσεις θα μας βοηθήσουν να καθορίσουμε ποια εμβόλια μπορούν να χορηγηθούν στο παιδί σας σήμερα. Αν απαντήσετε «Ναι» σε κάποια ερώτηση, αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί δε μπορεί να εμβολιαστεί. Σημαίνει απλώς ότι πρέπει να τεθούν περισσότερες ερωτήσεις. Αν μια ερώτηση δε σας είναι κατανοητή, παρακαλώ ζητήστε διευκρίνιση από το υγειονομικό προσωπικό. ΔΕΝ ΝΑΙ ΟΧΙ ΞΕΡΩ 1.

Είναι το παιδί άρρωστο σήμερα;







2.

Έχει το παιδί αλλεργίες σε φαγητά, φάρμακα ή στο πλαστικό;







3.

Παρουσίασε το παιδί σοβαρή αλλεργική αντίδραση σε εμβόλιο στο παρελθόν;







4.

Έχει το παιδί κάποιο πρόβλημα υγείας με πνευμόνια, καρδιά, νεφρά, μεταβολική ασθένεια (διαβήτη), άσθμα, ή διαταραχή αίματος; Είναι σε μακροπρόθεσμη θεραπεία με ασπρίνη;







5.

Εάν το παιδί είναι από 2-4 ετών, σας έχει ενημερώσει υγειονομικό προσωπικό ότι πάσχει από άσθμα ή εμφύσημα τους τελευταίους 12 μήνες;







6.

Αν το παιδί είναι βρέφος, σας έχει πει ποτέ κανείς ότι έχει εγκολεασμό;







7.

Έχει παρουσιάσει ποτέ το παιδί, ένα αδελφάκι ή γονέας σπασμούς; Έχει παρουσιάσει εγκεφαλικά ή νευρικά προβλήματα;







8.

Πάσχει από καρκίνο, λευχαιμία, HIV/AIDS, ή κάποιο άλλο πρόβλημα του ανοσοποιητικού;







9.

Τους τελευταίους 3 μήνες, έχει λάβει θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά όπως κορτιζόνη, πρεδνιζόνη, άλλα στεροειδή ή αντικαρκινικά φάρμακα ή ραδιοθεραπεία;







10. Τον τελευταίο χρόνο, έχει λάβει μετάγγιση αίματος ή προϊόντων αίματος ή ανοσο (γαμα) γλοβουλίνη ή αντιικό ναρκωτικό;







11. Είναι το παιδί έγκυος ή υπάρχει η πιθανότητα να μείνει έγκυος στον επόμενο μήνα;







12. Έχει το παιδί εμβολιαστεί τους τελευταίους 4 μήνες;







H φόρμα συμπληρώθηκε από:____________________________

Ημερομηνία: ____/____/________

Η φόρμα ελέγχθηκε από:__________________________ Έχετε φέρει μαζί σας το βιβλιάριο υγείας παιδιού ? Ναι

Ημερομηνία: ____/____/________ Όχι 



Είναι σημαντικό να έχετε σημειώσει όλα τα εμβόλια του παιδιού σας. Για περισσότερα απευθυνθείτε στο υγειονομικό προσωπικό.

Information for Health Professionals about the Screening Checklist for Contraindications (Children & Teens) Are you interested in knowing why we included a certain question on the screening checklist? If so, read the information below. If you want to find out even more, consult the references listed at the bottom of this page.

1. Is the child sick today? [all vaccines] There is no evidence that acute illness reduces vaccine efficacy or increases vaccine adverse events (1, 2). However, as a precaution with moderate or severe acute illness, all vaccines should be delayed until the illness has improved. Mild illnesses (such as otitis media, upper respiratory infections, and diarrhea) are NOT contraindications to vaccination. Do not withhold vaccination if a person is taking antibiotics.

2. Does the child have allergies to medications, food, a vaccine component, or latex? [all vaccines] If a person has anaphylaxis after eating gelatin, do not administer MMR, MMRV, or varicella vaccine. Local reactions are not contraindications. For a table of vaccines supplied in vials or syringes that contain latex, go to www.cdc.gov/vaccines/pubs/ pinkbook/downloads/appendices/B/latextable.pdf. For an extensive list of vaccine components, see reference 3. An egg-free recombinant influenza vaccine (RIV) may be used in people age 18 through 49 years with egg allergy of any severity who have no other contraindications. Children and teens younger than age 18 years who have experienced a serious systemic or anaphylactic reaction (e.g., hives, swelling of the lips or tongue, acute respiratory distress, or collapse) after eating eggs should consult a specialist for appropriate evaluation to help determine if vaccine should be administered. Protocols have been published for safely administering influenza vaccine to people with egg allergies (see reference 4).

People who report a reaction of only hives after eating eggs or egg-containing foods, can receive either inactivated influenza vaccine (IIV) or, if age-eligible, RIV (not LAIV). If IIV is to be administered, CDC recommends 1) the vaccine be administered by a healthcare provider familiar with the potential manifestations of egg allergy and 2) the vaccine recipient be observed for at least 30 minutes.

3. Has the child had a serious reaction to a vaccine in the past? [all vaccines] History of anaphylactic reaction (see question 2) to a previous dose

of vaccine or vaccine component is a contraindication for subsequent doses (1). History of encephalopathy within 7 days following DTP/DTaP is a contraindication for further doses of pertussis-containing vaccine. Precautions to DTaP (not Tdap) include the following: (a) seizure within 3 days of a dose, (b) pale or limp episode or collapse within 48 hours of a dose, (c) continuous crying for 3 or more hours within 48 hours of a dose, and (d) fever of 105°F (40°C) within 48 hours of a previous dose. There are other adverse events that might have occurred following vaccination that constitute contraindications or precautions to future doses. Under normal circumstances, vaccines are deferred when a precaution is present. However, situations may arise when the benefit outweighs the risk (e.g., during a community pertussis outbreak).

4. Has the child had a health problem with lung, heart, kidney, or metabolic disease (e.g., diabetes), asthma, or a blood disorder? Is he/she on long-term aspirin therapy? [LAIV] Children with any of the health conditions listed above should not be given the intranasal, live attenuated influenza vaccine (LAIV). These children should be vaccinated with the injectable influenza vaccine.

5. If the child to be vaccinated is between the ages of 2 and 4 years, has a healthcare provider told you that the child had wheezing or asthma in the past 12 months? [LAIV] Children who have had a wheezing episode within the past 12 months should not be given the live attenuated influenza vaccine. Instead, these children should be given the inactivated influenza vaccine.

seizures generally should not be vaccinated with MMRV; they should receive separate MMR and VAR vaccines). A history of GuillainBarré syndrome (GBS) is a consideration with the following: 1) Td/Tdap: if GBS has occurred within 6 weeks of a tetanus-containing vaccine and decision is made to continue vaccination, give age-appropriate Tdap instead of Td if no history of prior Tdap, to improve pertussis protection; 2) Influenza vaccine (IIV or LAIV): if GBS has occurred within 6 weeks of a prior influenza vaccination, vaccinate with IIV if at high risk for severe influenza complications.

8. Does the child have cancer, leukemia, HIV/AIDS, or any other immune system problem? [LAIV, MMR, MMRV, RV, VAR] Live virus vaccines (e.g., MMR, MMRV, varicella, rotavirus, and the intranasal live, attenuated influenza vaccine [LAIV]) are usually contraindicated in immunocompromised children. However, there are exceptions. For example, MMR is recommended for asymptomatic HIV-infected children who do not have evidence of severe immunosuppression. Likewise, varicella vaccine should be considered for HIV-infected children with age-specific CD4+ Tlymphocyte percentage at 15% or greater and may be considered for children age 8 years and older with CD4+ T-lymphocyte counts of greater than or equal to 200 cells/µL. Immunosuppressed children should not receive LAIV. Infants who have been diagnosed with severe combined immunodeficiency (SCID) should not be given a live virus vaccine, including rotavirus (RV) vaccine. Other forms of immunosuppression are a precaution, not a contraindication, to rotavirus vaccine. For details, consult the ACIP recommendations (5, 6, 7).

9. In the past 3 months, has the child taken medications that weaken their immune system, such as cortisone, prednisone, other steroids, or anticancer drugs, or had radiation treatments? [LAIV, MMR, MMRV, VAR]

Live virus vaccines (e.g., MMR, MMRV, varicella, LAIV) should be postponed until after chemotherapy or long-term high-dose steroid therapy has ended.

For details and length of time to postpone, consult the ACIP statement (1). To find specific vaccination schedules for stem cell transplant (bone marrow transplant) patients, see reference 8. LAIV can be given only to healthy nonpregnant individuals age 2–49 years.

10. In the past year, has the child received a transfusion of blood or blood products, or been given immune (gamma) globulin or an antiviral drug? [LAIV, MMR, MMRV, VAR] Certain live virus vaccines (e.g., LAIV, MMR, MMRV, varicella) may need to be deferred, depending on several variables. Consult the most current ACIP recommendations or the current Red Book for the most current information on intervals between antiviral drugs, immune globulin or blood product administration and live virus vaccines (1, 2).

11. Is the child/teen pregnant or is there a chance she could become pregnant during the next month? [LAIV, MMR, MMRV, VAR] Live virus vaccines (e.g., MMR, MMRV, varicella, LAIV) are contraindicated one month before and during pregnancy because of the theoretical risk of virus transmission to the fetus (1, 7). Sexually active young women who receive a live virus vaccine should be instructed to practice careful contraception for one month following receipt of the vaccine (6, 9). On theoretical grounds, inactivated poliovirus vaccine should not be given during pregnancy; however, it may be given if risk of disease is imminent (e.g., travel to endemic areas) and immediate protection is needed. Use of Td or Tdap is not contraindicated in pregnancy. At the provider’s discretion, either vaccine may be administered during the 2nd or 3rd trimester (10).

6. If your child is a baby, have you ever been told that he or she has had intussusception? [Rotavirus]

12. Has the child received vaccinations in the past 4 weeks?

Infants who have a history of intussusception (i.e., the telescoping of one portion of the intestine into another) should not be given rotavirus vaccine.

If the child was given either live, attenuated influenza vaccine (LAIV) or an injectable live virus vaccine (e.g., MMR, MMRV, varicella, yellow fever) in the past 4 weeks, they should wait 28 days before receiving another vaccination of this type. Inactivated vaccines may be given at the same time or at any spacing interval.

7. Has the child, a sibling, or a parent had a seizure; has the child had brain or other nervous system problem? [DTaP, Td,

Tdap, TIV, LAIV, MMRV] DTaP and Tdap are contraindicated in children who have a

history of encephalopathy within 7 days following DTP/DTaP. An unstable progressive neurologic problem is a precaution to the use of DTaP and Tdap.

For children with stable neurologic disorders (including seizures) unrelated to vaccination, or for children with a family history of seizures, vaccinate as usual (exception: children with a personal or family [i.e., parent or sibling] history of

[LAIV, MMR, MMRV, VAR, yellow fever]

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΩΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ Ενδιαφέρεστε να μάθετε γιατί υπάρχει η κάθε ερώτηση στο ερωτηματολόγιο; Αν ναι, διαβάστε τις πληροφορίες παρακάτω. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα, ανατρέξτε στις πηγές στο τέλος της σελίδας 1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

Είναι το παιδί άρρωστο σήμερα; [όλα τα εμβόλια] Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι κάποια ασθένεια μειώνει την αποτελεσματικότητα του εμβολίου ή αυξάνει τις αντενδείξεις. Όμως, προληπτικά, σε μέτριες ή βαριές ασθένειες, όλα τα εμβόλια θα πρέπει να καθυστερούνται μέχρι να υπάρξει βελτίωση. Ήπιες ασθένειες (ωτίτιδα, λοιμώξεις άνω αναπνευστικού, διάρροια) ΔΕΝ αποτελούν αντενδείξεις στον εμβολιασμό. Μην αποτρέπετε τον εμβολιασμό αν ένα παιδί λαμβάνει αντιβιωτικά. Είναι το παιδί αλλεργικό σε τρόφιμα, φάρμακα ή πλαστικό; [όλα τα εμβόλια] Αν ένα παιδί έχει αναφυλαξία μετά την κατανάλωση ζελατίνης, μην χορηγήσετε ΜΜR, MMRV, ή εμβόλιο ζωστήρα. Τοπικές αντιδράσεις δεν είναι αντενδείξεις. Ένα εμβόλιο γρίπης (RIV) χωρίς αβγό, μπορεί να χορηγηθεί σε άτρομα από 18 ως 49 ετών με αλλεργία στο αβγό, χωρίς άλλες αντενδείξεις. Παιδιά και έφηβοι κάτω των 18 που έχουν παρουσιάσει σοβαρές συστημικές ή αναφυλακτικές αντιδράσεις (όπως φαγούρα, πρήξιμο χειλιών και γλωσσας, αναπνευστικά προβλήματα ή λιποθυμία) μετά από κατανάλωση αβγού, θα πρέπει να συμβουλευθούν ειδικό σχετικά με τη χορήγηση ή όχι του εμβολίου. Έχουν εκδοθεί πρωτόκολλα σχετικά με τη χορήγηση εμβολίων γρίπης σε άτομα με αλλεργία στο αβγό. Άτομα με εμφάνιση μόνο σπυριών σε κατανάλωση αβγού μπορούν να λάβουν είτε εμβόλιο ανενεργού στελέχους γρίπης (IIV) είτε εάν είναι στην κατάλληλη ηλικία RIV (όχι LAIV). Aν χορηγηθεί ΙΙV, προτείνεται η παρακολούθηση του για τουλάχιστον 30 λεπτά και η χορήγησή του από υγειονομικό προσωπικό σχετικό με τις επιπλοκές της αλλεργίας από αβγό. Έχει παρουσιάσει το παιδί σοβαρή αλλεργία σε εμβόλιο στο παρελθόν; [όλα τα εμβόλια] Ιστορικό αναφυλακτικής αντίδρασης στο παρελθόν (βλ.2) είναι αντένδειξη σε επακόλουθες δόσεις. Ιστορικό εγκεφαλοπάθειας εντός 7 ημερών ακολουθώντας χορήγηση DTP/DTaP είναι αντένδειξη για χορήγηση περεταίρω δόσεων εμβολίων που περιέχουν κοκκύτη. Ενδείξεις για το DTaP(όχι το Tdap) περιλαμβάνουν σπασμούς εντός 3 ημερών, χλώμιασμα ή λιποθυμία εντός 48 ωρών, συνεχές κλάμα για 3 και πλέον ώρες εντός 48ώρου και πυρετός 40οC εντός 48 ωρών από τη χορήγηση προηγούμενης δόσης. Υπό κανονικές συνθήκες, ο εμβολιασμός μεταφέρεται όταν υπάρχει κάποια ένδειξη, όμως υπάρχουν περιπτώσεις που το κέρδος υπερβαίνει τον κίνδυνο. Έχει το παιδί πρόβλημα με τα πνευμόνια, την καρδιά, το νεφρό ή μεταβολική ασθένεια (διαβήτη), άσθμα, ή αιμικά προβλήματα; Είναι σε μακροχρόνια θεραπεία ασπιρίνης [LAIV] Παιδιά με οποιοδήποτε από τα ανωτέρω προβλήματα, δεν πρέπει να λαμβάνουν το ενδορινικό, ζωντανό εξασθενημένο εμβόλιο γρίπης [LAIV]. Αυτά τα παιδιά θα πρέπει να λαμβάνουν το ενδοφλέβιο εμβόλιο γρίπης. Αν το παιδί είναι μεταξύ 2-4 ετών, σας έχει πει υγειονομικό προσωπικό ότι έχει εμφύσημα ή άσθμα τους τελευταίους 12 μήνες; [LAIV] Παιδιά με τα ανωτέρω συμπτώματα θα πρέπει και αυτά να λαμβάνουν το ενδοφλέβιο εμβόλιο γρίπης αντί του ενδορινικού. Αν το παιδί είναι βρέφος, σας έχει πει ποτέ κανείς ότι είχε εγκολεασμό; [ροταϊός] Τα βρέφη με ιστορικό εγκολεασμού, δε θα πρέπει να λαμβάνουν το εμβόλιο ροταϊού. Έχει το παιδί, ένα αδελφάκι ή ένας γονέας ιστορικό σπασμών; Έχει το παιδί εγκεφαλικά ή νευρικά προβλήματα; [DTaP,Td,Tdap,TIV, LAIV,MMRV] Τα DTaP και Tdap αντενδείκνυται σε παιδιά με ιστορικό εγκεφαλοπάθειας σε 7 μερες από χορήγηση DTP/DTaP. Ένα ασταθές προοδευτικό νευρολογικό πρόβλημα είναι ένδειξη μη χορήγησης DTap και Tdap. Για παιδιά με σταθερές νευρολογικές διαταραχές, (συμπ. Σπασμών) άσχετες από τον εμβολιασμό, ή για παιδια με οικογενειακό ιστορικό σπασμών, εμβολιάστε ως συνήθως, εκτός από το ΜΜRV που θα πρέπει να χορηγηθεί χωριστά ως MMR και VAR. To σύνδρομο Gullain-Barre αντιμετωπίζεται ως ακολούθως: Ι) Td/Tdap. Αν το σύνδρομο έχει εμφανιστεί μέσα σε 6 εβδομάδες από ένα

8.

9.

10.

11.

12.

εμβόλιο που περιέχει τέτανο, και η απόφαση είναι να συνεχιστεί ο εμβολιασμός, δώστε κατάλληλο για την ηλικία Τdap αντί για Td, αν δεν υπάρχει ιστορικό πριν το Tdap, για βελτίωση της προστασίας κοκκύτη. ΙΙ) ΙΙV ή LAIV. Αν το GBS παρουσιάστηκε εντός 6 εβδομάδων από προηγούμενο εμβολιασμό γρίπης, εμβολιάστε με ΙΙV αν υπάρχει μεγάλος κίνδυνος επιπλοκών από γρίπη. Έχει το παιδί καρκίνο,λευχαιμία, HIV/ΑΙDS, ή άλλη πάθηση του ανοσοποιητικού; [LAIV,MMR,MMRV,RV,VAR] Tα εμβόλια ζωντανού ιού συνήθως αντενδείκνυνται σε ανοσοκατεσταλμένα παιδιά. Παρόλα αυτά υπάρχουν εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, το MMR ενδείκνυνται για ασυμπτωματικους φορείς του HIV που δεν παρουσιάζουν σοβαρη ανοσοκαταστολή. Ομοίως το εμβόλιο ανεμοβλογιάς μπορεί να χορηγείται σε παιδιά μολυσμένα με HIV με ηλικιακή ποσόστωση CD4+ T-λεμφοκυττάρων πάνω από 15% και για παιδιά άνω των 8 ετών με CD4+ T-λεμφοκύτταρα άνω των 200κυττάρων/μL. Ανοσοκατεσταλμένα παιδιά δε θα πρέπει να λαμβάνουν το LAIV. Βρέφη διαγνωσμένα με συνδυασμένη ανοσοκαταστολή (SCID) δε θα πρέπει να λαμβάνουν εμβόλιο ζώντος ιού, συμπεριλαμβανομένου του RV. Τους 3 τελευταίους μήνες, έχει το παιδί λάβει ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, όπως κορτιζόνη, πρεδνιζόνη, στεροειδή, αντικαρκινικά ή ραδιοθεραπεία; [LAIV,MMR,MMRV,VAR] Τα εμβόλια ζώντος ιού, θα πρέπει να καθυστερούνται ώσπου να λήξει η χημειοθεραπεία ή ή μακροχρόνια υψηλής δόσης θεραπεία στεροειδών. Τον τελευταίο χρόνο, έχει το παιδί δεχθεί μετάγγιση αίματος, προϊόντων αίματος, ή έχει λάβει ανοσο(γαμα)γλοβουλίνη ή αντιιικό φάρμακο; [LAIV,MMR,MMRV,VAR] Μερικά εμβόλια ζώντος ιού, μπορεί να χρειαστεί να μεταφερθούν, με βάση πολλές μεταβλητές. Είναι το παιδί έγκυος ή υπάρχει περίπτωση να εγκυμονήσει στον επόμενο μήνα; [LAIV,MMR,MMRV,VAR] Τα εμβόλια ζώντος ιού αντενδείκνυνται ένα μήνα πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης για τον θεωρητικό κίνδυνο μετάδοσης του ιού στο έμβρυο. Οι σεξουαλικά ενεργές γυναίκες που λαμβάνουν ένα εμβόλιο ζώντος ιου θα πρέπει να ενημερωθούν για να ασκούν προφυλαγμένη επαφή κατά τον επόμενο μήνα από τον εμβολιασμό. Σε θεωρητικό υπόβαθρο, το εμβόλιο του δαμαλισμού δε θα πρέπει να χορηγείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, εκτός αν ο κίνδυνος ασθένειας είναι άμεσος (ταξίδι σε ενδημικές περιοχές) και απαιτείται άμεση προστασία. Η εγκυμοσύνη δεν αντενδείκνυται στα Td, Tdap. Κατά την κρίση του ιατρού, μπορεί να χορηγείται το καθένα κατά το 2ο ή το 3ο τρίμηνο. Έχει το παιδί εμβολιαστεί κατά τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες; [LAIV,MMR,MMRV,VAR, κίτρινου πυρετού] Αν το παιδί έχει λάβει εμβόλιο είτε ζώντος είτε εξασθενημένου ιού, θα πρέπει να παρέλθουν άλλες 28 ημέρες για τον επόμενο εμβολιασμό τέτοιου τύπου. Τα εμβόλια απενεργοποιημένου στελέχους μπορούν να γίνονται μαζί ή σε οποιοδήποτε διάστημα.

References: • CDC. General recommendations on immunization, at www.cdc.gov/vaccines/pubs/acip-list.htm.

• AAP. Red Book: Report of the Committee on Infectious Diseases at www.aapredbook.org.

• Table of Vaccine Components: www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/appendices/B/ excipient-table-2.pdf.

• CDC. Prevention and control of Influenza with Vaccines: Recommendations of the ACIP—2013–2014 at www.cdc.gov/flu/professionals/acip/2013-summaryrecommendations.htm.

• CDC. Measles, mumps, and rubella—vaccine use and strategies for elimination of measles, rubella, and congenital rubella syndrome and control of mumps. MMWR 1998; 47 (RR-8).

• CDC. Prevention of varicella: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices. MMWR 2007; 56 (RR4).

• CDC. Prevention and Control of Influenza—Recommendations of ACIP at www.cdc.gov/flu/professionals/vaccination/.

• CDC. Excerpt from Guidelines for preventing opportunistic infections among hematopoietic stem cell transplant recipients, MMWR 2000; 49 (RR-10), www.cdc.gov/vaccines/pubs/downloads/b_hsct-recs.pdf.

• CDC. Notice to readers: Revised ACIP recommendation for avoiding pregnancy after receiving a rubella-containing vaccine. MMWR 2001; 50 (49).

• CDC. Prevention of pertussis, tetanus, and diphtheria among pregnant and postpartum women and their infants: Recommendations of the ACIP. MMWR 2008; 57 (RR-4).

• Immunization Action Coalition • Item #P4060 • p. 2

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ

Παρουσιάσεις Πολιτική σχολείων ελεύθερων καπνού: Ολοκληρωμένη προσέγγιση της αντικαπνιστικής αγωγής, προβλήματα και προβληματισμοί. Το αντικαπνιστικό κίνημα – ας μου επιτραπεί ο όρος – τα τελευταία χρόνια έχει μεγαλώσει και κάνει ολο και πιο έντονη την παρουσία του. Βέβαια στην Ελληνική νοοτροπία, τόσο σε επίπεδο πολιτικής Κεντρικής κυβέρνησης όσο και σε επίπεδο πολιτών, τα πράγματα είναι πολύπλοκα και το ξέρουμε όλοι σε αυτή την αίθουσα. Τα τελευταία 5 χρόνια όμως έχουν γίνει σημαντικές παρεμβάσεις συντονισμένες στην ίδια φιλοσοφία, ότι για να γίνει η αλλαγή αυτής της νοοτροπίας και να μην μπουν πια νέοι καπνιστές στο σύστημα αυτό θα γίνει σχεδόν αποκλειστικά με το να διαμορφωθεί στα παιδιά η αντίληψη ότι «επιλέγω να μην καπνίσω» τελικά. Έτσι το υπουργείο υγείας και θρησκευμάτων της Ελλάδας και σε συνεργασία με το αντίστοιχο της Κύπρου, εκδίδει τις εγκυκλίους 2110 για τα δημοτικά και 4316 για τα γυμνάσια /λύκεια όπου αναφέρεται στα σχολεία χωρίς καπνό και τις κατευθυντήριες γραμμές για την υλοποίηση μιας τέτοιας δράσης. Κάνει το ίδιο εκστρατείες τύπου «κάνε στάχτη το τσιγάρο», «μαθαίνω την αλήθεια λέω όχι στο τσιγάρο» «επιλέγω να μην καπνίσω» και άλλες. Παράλληλα και σε συνεργασία με πολλούς φορείς όπως η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, η σχολή Δ.Υ του Harvard, το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών και πολλούς άλλους οργανώνει εκπαιδευτικά σεμινάρια/ημερίδες/εσπερίδες για εκπαιδευτικούς αλλά και επαγγελματίες υγείας ώστε να ευαισθητοποιηθούν αλλά και να εκπαιδευτούν με θεωρητικό και βιωματικό υλικό . Στο 4ο μάλιστα συνέδριο γίνεται και ο πρώτος πανελλήνιος διαγωνισμός για τον έλεγχο του καπνίσματος που διοργανώθηκε από το smoke free Greece με τη συμμετοχή 3000 σχολείων περίπου. Ταυτόχρονα στα πλαίσια του Heart II με φορέα υλοποίησης το ΙΙΒΕΑΑ και επιστημονικά υπεύθυνο τον Κο Μπεχράκη συγγράφετε Παιδαγωγικό υλικό και εκπαιδεύονται σε αυτό, παράλληλα με τις πολλές δράσεις σε όλη την Ελλάδα, πολλοί εκπαιδευτικοί. Στη Βόρεια Ελλάδα τα Κέντρα Πρόληψης ΠΥΞΙΔΑ, ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ, ΕΛΠΙΔΑ και ΣΕΙΡΙΟΣ που μαζί με το Τμήμα Αγωγής Υγείας του Θεαγενείου ενώνονται και με την ομάδα εργασίας «ΚΑΠΝΙΣΜΑ; ΟΧΙ ΕΜΕΙΣ» κάνουν μια συστηματική προσπάθεια σε δημοτικά σχολεία των νομών Θεσσαλονίκης, Ροδόπης, Ξάνθης με την αξιοποίηση του ομώνυμου ολιστικού προγράμματος πρόληψης. Θα αναρωτηθείτε τώρα τι διαφορετικό έχει αυτή η πολιτική από τις αντικαπνιστικές παρεμβάσεις και γιατί όλοι οι ειδικοί επιμένουν σε αυτή και αποτελεί στόχο για την παραπέρα εξέλιξη της αντικαπνιστικής αγωγής.

Σχολείο χωρίς καπνό

Τα σχολεία μπορούν να αποτελέσουν χώρους ενίσχυσης της θέλησης των πολιτών για αντίσταση στο κάπνισμα και καλλιέργειας της ικανότητάς τους για αποφυγή ή διακοπή του, για δύο βασικούς λόγους:

α) Τα παιδιά στο σχολείο είναι ακόμα σε ηλικία που διαμορφώνουν αξίες και στάσεις. Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει το ίδιο το σχολικό περιβάλλον, όπως το βιώνουν στην καθημερινότητά τους. β) Τα σχολεία ως κοινωνικοί οργανισμοί διαθέτουν τη δυναμική να στέλνουν μηνύματα στο ευρύτερο περιβάλλον όπου εδράζονται και πιο συγκεκριμένα στα άτομα που σχετίζονται με τη λειτουργία του (γονείς, κηδεμόνες, κοινότητα, ιδιωτικούς φορείς). Η εφαρμογή δράσεων από τα σχολεία στα πλαίσια μιας συστηματικής αντικαπνιστικής αγωγής είναι ουσιαστικής σημασίας. Μια σχολική μονάδα μπορεί να δράσει ποικιλοτρόπως ώστε να ενημερώσει για το κάπνισμα και να αναπτύξει στάσεις/ αξίες που να οδηγήσουν τα άτομα που κινούνται μέσα και γύρω από το σχολικό χώρο, στην αποφυγή ή τη διακοπή του καπνίσματος Η ανάπτυξη αντικαπνιστικής πολιτικής από τα ίδια τα σχολεία κρίνεται απαραίτητη για πολλούς λόγους. Πολύ σημαντικό είναι καταρχήν το γεγονός ότι οι περισσότεροι καπνιστές ξεκίνησαν να καπνίζουν κατά την εφηβεία και το ότι οι σημερινοί έφηβοι που πειραματίζονται με το κάπνισμα μπορεί να γίνουν οι καπνιστές του μέλλοντος. Δεν πρέπει ακόμα να ξεχνάμε ότι ο σχολικός χώρος προσφέρεται για τη δημιουργία υγιεινών στάσεων ζωής, σωστών προτύπων και αξιών που θα βοηθήσουν στην εξατομικευμένη αντίσταση στο κάπνισμα (αυτοέλεγχος, αυτοσεβασμός). Με τον όρο αντίσταση, εννοούμε την αποφυγή της συνήθειας του καπνίσματος και, παράλληλα, την διεκδίκηση του δικαιώματος για καθαρό αέρα (αποφυγή παθητικού καπνίσματος). Από την άλλη, το σχολείο, με την κατάλληλη οργάνωση και την ανάπτυξη δυναμικής, μπορεί να ενισχύσει τη θέληση και την ικανότητα των ατόμων που κινούνται και συνδέονται με το σχολικό χώρο να σταματήσουν το κάπνισμα. Το σχολείο μπορεί να αναπτύξει μεμονωμένες δράσεις για αντικαπνιστική αγωγή ή να αναπτύξει και να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη πολιτική κατά του καπνίσματος. Η δεύτερη επιλογή είναι πολύ πιο αποτελεσματική γιατί τα ερευνητικά στοιχεία δείχνουν ότι τα μηνύματα της αγωγής υγείας έχουν πολύ λιγότερα αποτελέσματα σε παιδιά που βλέπουν τους δασκάλους τους να καπνίζουν ή που όταν πάνε στο σπίτι βλέπουν τους γονείς τους να καπνίζουν. Επομένως, είναι σημαντικό το σχολείο να αναπτύξει μια πολιτική κατά του καπνίσματος που να έχει επιδράσεις μέσα και έξω από την τάξη. Η υιοθέτηση αντικαπνιστικής πολιτικής από ένα σχολείο είναι μια δυναμική και συνεχής διαδικασία. Στοχεύει στις ανάγκες των ατόμων που κινούνται στο σχολικό χώρο και γύρω από αυτό (μαθητές, γονείς, προσωπικό) και αντλεί δυναμισμό από μηχανισμούς αξιολόγησης της πορείας της. Περιλαμβάνει Δραστηριότητες στο επίπεδο του σχολείου όπως  Μέρα «Σχολείο Χωρίς Καπνό»  Ενδοσχολικοί διαγωνισμοί  Ζωγραφική σε πλακάτ:  Ημερίδα προς τους γονείς

    

Ημερίδα προς τους γονείς Εκστρατείες ενημέρωσης Θέατρο: Υπογραφή αντικαπνιστικού συμβολαίου Κουτί απόψεων / συναισθημάτων και πολλές άλλες.

Δραστηριότητες στο επίπεδο της τάξης και εδώ η δουλειά γίνεται κύρια με βιωματική εκπαίδευση και ήπια διδασκαλία γιατί ως γνωστόν ότι ακούμε το ξεχνάμε, ότι βλέπουμε το μαθαίνουμε αλλά ότι βιώνουμε το κατανοούμε. Έτσι το παιδαγωγικό υλικό και η παιδαγωγική προσέγγιση είναι χτισμένη πάνω σε βιωματικές τεχνικές τύπου καταιγισμού ιδεών , διερεύνηση στάσεων, ενίσχυση αυτοεκτίμησης / δημιουργία προτύπων υγιεινής απασχόλησης, ορίων, αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων κτλ. Τέθηκε βέβαια το ερώτημα ποιος είναι καταλληλότερος να εφαρμόσει όλο αυτό το πρόγραμμα. Οι εκπαιδευτικοί δήλωσαν- και σωστά- ότι θέλουν επι πλέον εκπαίδευση και οι επαγγελματίες υγείας δεν γίνεται και δεν μπορούν νομικά να είναι όλη τη σχολική χρονιά και να δουλεύουν με τα παιδιά αποκλειστικά αυτοί. Έτσι επιλέχτηκε η λύση της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών από επαγγελματίες υγείας ειδικά εκπαιδευμένους και με την αρωγή των οποίων να εφαρμόζεται το πρόγραμμα . ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΛΟΙΠΟΝ ΑΥΤΑ την περσυνή σχολική χρονιά και έχοντας ολοκληρώσει την εκπαίδευση μου στο δίκτυο αγωγής υγείας της 4ης ΥΠΕ (αν και μια βιωματική εκπαίδευση δεν ολοκληρώνεται ποτέ πάντα έχεις καινούργια στοιχεία εμπλουτισμού) και αφού τα προηγούμενα 3 χρόνια έκανα απλές ομιλίες στα σχολεία του Δήμου Κορδελιού – Ευόσμου κυρίως για το κάπνισμα και την καπνιστική συνήθεια με το υλικό του δικτύου που γνωρίζεται, ξεκινήσαμε μια προσπάθεια για σχολεία χωρίς καπνό. Ήρθα σε επαφή με 6 από τους συνολικά 36 Διευθυντές Δημοτικών σχολείων , με 2 Γυμνασιάρχες και 2 Λυκειάρχες. Θεωρώντας ότι επειδή ήδη έχει γίνει μεγάλη δουλειά μέσω των γραφείων Αγωγής υγείας Αθμιας και Βθμιας και οι εκπαιδευτικοί θα ήταν ενημερωμένοι για την φιλοσοφία και για το πρόγραμμα, εξεπλάγην όταν οι καθηγητές δήλωναν μη ενημερωμένοι και οι δάσκαλοι ελαφρώς ενημερωμένοι. Οι αντίστοιχοι σύλλογοι των εκπαιδευτικών έπρεπε να είναι οι πρώτοι που θα συναινούσαν. Εδώ οι καθηγητές ήταν κάθετοι. Υπάρχουν καπνιστές καθηγητές που δεν θα μπορέσουν να συμμετέχουν ακόμα και ως το πιο απλό : να μην καπνίσουν κατά τη διάρκεια του ωραρίου τους. Επίσης δυστυχώς στα Λύκεια ειδικά στα ΕΠΑΛ, υπάρχουν και αρκετοί καπνιστές μαθητές οπότε η διαχείριση τους ακόμα και όταν στο πρόγραμμα υπάρχει και η στήριξη της διακοπής του καπνίσματος θα είναι πολύ δύσκολη. Στα Δημοτικά τα πράγματα ήταν αλλιώς . Οι αντίστοιχοι σύλλογοι εκπαιδευτικών έδειξαν πρόθυμοι, έγιναν ενημερωτικές συναντήσεις με τους συλλόγους γονέων και κηδεμόνων για να υπάρξει κατά την προηγουμένη σχολική χρονιά ομάδα εκπαιδευτικών που εκπαιδεύτηκε και φέτος λέμε να προχωρήσουμε σε 3 Δημοτικά στην πολιτική σχολείου χωρίς καπνό. Εδώ οφείλω να σημειώσω ότι ένα από τα Δημοτικά αυτά ήδη εδώ και χρόνια συνεργάζεται με το

Θεαγενειο και την Κα Παπαδημητρίου εφαρμόζοντας εκπληκτικά προγράμματα αγωγής υγείας που θα ήταν κάτι σαν ιεροσυλία από μέρους μας να μην συνεχιστεί αυτή η απόλυτα επιτυχημένη συνεργασία μόνο και μόνο για να ενταχτεί και αυτό στις δράσεις του ΚΥΑΤΕ. Φέτος επίσης μετα την ανιχνευτική ουσιαστικά περσυνή χρονιά, σκεφτόμαστε να εντάξαμε το σχολείο χωρίς καπνό στις δράσεις του ιατρείου διακοπής καπνίσματος που ήδη λειτουργεί στο ΚΥΑΤΕ και φιλοδοξούμε μέσω της 3ης ΥΠΕ και των διευθύνσεων αγωγής υγείας Αθμιας και Βθμιας να οργανώσουμε ενημερωτική εκπαιδευτική ημερίδα για όλους τους εκπαιδευτικούς της περιοχής ευθύνης του ΚΥΑΤΕ και να προχωρήσουμε πιο δυναμικά και πιο οργανωμένα. Από όλα αυτά προέκυψαν όμως κάποιοι προβληματισμοί και κάποια προβλήματα που σας καταθέτω κλείνοντας αυτή την παρουσίαση  Η απροθυμία μέρους της εκπαιδευτικής κοινότητας να μπει στη διαδικασία τέτοιων πολιτικών στα σχολεία ιδιαίτερα από τους καθηγητές Λυκείων είναι πεδίο μεγάλης συζήτησης  Ο φόβος των καπνιστών γονέων για τα προβλήματα που θα έχουν οι ίδιοι αλλά και στο σπίτι γενικά  Η επίκληση αρκετών εκπαιδευτικών ότι το σχολικό πρόγραμμα είναι αρκετά γεμάτο ή το δικό τους είναι αρκετά φορτωμένο  Ότι δεν υπάρχει κίνητρο για την συμμετοχή τους σε ομάδες εκπαίδευσης (αν και ο φόβος της αξιολόγησης το άλλαξε λίγο αυτό), οπότε θα ήθελαν ότι γίνεται να γίνεται εντός ωραρίου.  Ότι στα ΕΠΑΛ ειδικά το πρόβλημα με τους καπνιστές μαθητές είναι ήδη αρκετά μεγάλο και η διαχείριση του φαινομένου τόσο δύσκολη που πολλές φορές προτιμάτε η σχολική ηρεμία από την εφαρμογή απαγορευτικών κανόνων  Εντυπωσιακό είναι ότι όσο πιο κάτω κατεβαίνουμε σε ηλικία μαθητών τόσο πιο μεγάλη είναι η συμμετοχή των εκπαιδευτικών με τους νηπιαγωγούς να έχουν την μεγαλύτερη διάθεση για συμμετοχή Όπου έχουν εφαρμοστεί πολιτικές σχολείων χωρίς καπνό έχει αποδειχτεί ότι και τα παιδιά και οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς είχαν λιγότερα προβλήματα από ότι αρχικά περίμεναν και τα αποτελέσματα ήταν πιο θετικά από ότι ανέμεναν. Η δημιουργική φαντασία των ΠΗΓΕΣ: η ολιστική και βιωματική διδασκαλία και η διαχρονικότητα παιδιών, Cohen,των J. (1999).

The Primary School Smoking Education A Whole αυτών πολίτικων είναι τα σίγουρα στοιχεία της Pack: επιτυχίας και ίσως School approach Smoking Education.

The educational services έτσι γίνει εφικτόto ένα μέλλον 2020 Liverpool: λένε κάποιοι της Ελλάδας χωρίς and publications unit. καπνιστές!!

Tacade & The Roy Castle Lung Cancer Foundation (2004), The World of Tobacco, Skills for Primary School Child. UK. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ “Μαθαίνω να μην καπνίζω”

ΔΑΦΝΗ ΧΑΛΚΙΑ BSc ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ Κ.Υ.Α.Τ.ΕΥΟΣΜΟΥ ΜΕΛΟΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 4ης Υ.Π.Ε ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Σχολείο χωρίς καπνό

α) Τα παιδιά στο σχολείο είναι ακόμα σε ηλικία που διαμορφώνουν αξίες και στάσεις. Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει το ίδιο το σχολικό περιβάλλον, όπως το βιώνουν στην καθημερινότητά τους. β) Τα σχολεία ως κοινωνικοί οργανισμοί διαθέτουν τη δυναμική να στέλνουν μηνύματα στο ευρύτερο περιβάλλον όπου εδράζονται και πιο συγκεκριμένα στα άτομα που σχετίζονται με τη λειτουργία του (γονείς, κηδεμόνες, κοινότητα, ιδιωτικούς φορείς).

Δεν πρέπει ακόμα να ξεχνάμε ότι ο σχολικός χώρος προσφέρεται για τη δημιουργία υγιεινών στάσεων ζωής, σωστών προτύπων και αξιών που θα βοηθήσουν στην εξατομικευμένη αντίσταση στο κάπνισμα . Με τον όρο αντίσταση, εννοούμε την αποφυγή της συνήθειας του καπνίσματος και, παράλληλα, την διεκδίκηση του δικαιώματος για καθαρό αέρα (αποφυγή παθητικού καπνίσματος).

Δραστηριότητες σχολείου

στο

επίπεδο

του

 Μέρα «Σχολείο Χωρίς Καπνό»  Ενδοσχολικοί διαγωνισμοί  Ζωγραφική σε πλακάτ:  Ημερίδα προς τους γονείς  Εκστρατείες ενημέρωσης  Θέατρο:  Υπογραφή αντικαπνιστικού συμβολαίου  Κουτί απόψεων / συναισθημάτων και πολλές άλλες.

Δραστηριότητες στο επίπεδο της τάξης βιωματική εκπαίδευση ήπια διδασκαλία βιωματικές τεχνικές τύπου καταιγισμού ιδεών , διερεύνηση στάσεων, ενίσχυση αυτοεκτίμησης, δημιουργία προτύπων υγιεινής απασχόλησης, ορίων, αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων κτλ.

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ  Η απροθυμία μέρους της εκπαιδευτικής κοινότητας να μπει στη διαδικασία τέτοιων πολιτικών στα σχολεία ιδιαίτερα από τους καθηγητές Λυκείων είναι πεδίο μεγάλης συζήτησης  Ο φόβος των καπνιστών γονέων για τα προβλήματα που θα έχουν οι ίδιοι αλλά και στο σπίτι γενικά  Η επίκληση αρκετών εκπαιδευτικών ότι το σχολικό πρόγραμμα είναι αρκετά γεμάτο ή το δικό τους είναι αρκετά φορτωμένο  Ότι δεν υπάρχει κίνητρο για την συμμετοχή τους σε ομάδες εκπαίδευσης (αν και ο φόβος της αξιολόγησης το άλλαξε λίγο αυτό), οπότε θα ήθελαν ότι γίνεται να γίνεται εντός ωραρίου.  Ότι στα ΕΠΑΛ ειδικά το πρόβλημα με τους καπνιστές μαθητές είναι ήδη αρκετά μεγάλο και η διαχείριση του φαινομένου τόσο δύσκολη που πολλές φορές προτιμάτε η σχολική ηρεμία από την εφαρμογή απαγορευτικών κανόνων  Εντυπωσιακό είναι ότι όσο πιο κάτω κατεβαίνουμε σε ηλικία μαθητών τόσο πιο μεγάλη είναι η συμμετοχή των εκπαιδευτικών με τους νηπιαγωγούς να έχουν την μεγαλύτερη διάθεση για συμμετοχή

ΠΗΓΕΣ: Cohen, J. (1999). The Primary School Smoking Education Pack: A Whole School approach to Smoking Education. Liverpool: The educational services and publications unit.

Tacade & The Roy Castle Lung Cancer Foundation (2004), The World of Tobacco, Skills for Primary School Child. UK. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ “Μαθαίνω να μην καπνίζω”

ΤΟ «ΣΑΛΟΝΙ» ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΜΑΣ

ΑΝΗΚΕΙ ΦΥΣΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΜΑΣ

ΟΙ ΕΠΙ….. ΔΡΑΣΕΙΣ!!!

• Σε όλη την Ελλάδα συνάδελφοι δραστηριοποιούνται σε όλα σχεδόν τα αντικείμενα του επαγγέλματός μας και αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό. Πιστεύουμε πως θα πρέπει αυτές οι δράσεις να προβάλλονται αλλά και να αποτελούν κίνητρο για όλους μας ώστε να πάμε τον κλάδο ένα βήμα πιο μπροστά.

• Σε αυτή την ενότητα του περιοδικού μας προσπαθούμε να συγκεντρώνουμε όσες περισσότερες δράσεις μπορούμε

ΙΑΚ Κέρκυρας (Ιατροκοινωνικό Κέντρο Κέρκυρας)

Καλύτερος;; Χειρότερος;; Ή απλά διαφορετικός; Βιωματική δράση στο 7ο δημοτικό σχολείο. Υπέροχη εμπειρία με παιχνίδι, μουσική, προβολή βίντεο και διαδραστική κουβέντα!

Διάταξη 3 εικόνων με λεζάντα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΌΧΙ ΜΟΝΟ…..

Το Κέντρο Στήριξης Μητρικού Θηλασμού και ΜητρότηταςΕλληνική Εταιρεία Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας-Παράρτημα Κέρκυρας, το ΙΑΚ (Ιατροκοινωνικό Κέντρο) Κέρκυρας (πρώην ΠΙΚΠΑ) και η Ιατροχειρουργική Εταιρεία Κέρκυρας- στα πλαίσια της εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού οργανώνει διαγωνισμό με θέμα: «Μητρικός θηλασμός: Η εμπειρία μιας μητέρας ή ενός πατέρα», σε 3 κύκλους : ποίηση, πεζό (δοκίμιο), ζωγραφική. Θα βραβευθούν τα τρία καλύτερα έργα. Τα έργα να προσκομίζονται στο «Ιατρείο Κέρκυρας», Πλατεία Σκαραμαγκά (τηλ. 26610 39615, από 9 π.μ. μέχρι 9 μ.μ.) μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου 2014.

Η Ελληνική Εταιρεία Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας (παράρτημα Κέρκυρας), το ΙΑΚ Κέρκυρας (Ιατροκοινωνικό Κέντρο Κέρκυρας) και η Ιατροχειρουργική Εταιρεία Κέρκυρας (ΙΧΕΚ) οργανώνουν συναντήσεις, παρουσία παιδιάτρου, επισκεπτριών Υγείας του ΙΑΚ και άλλων επιστημόνων, σε θέματα που αφορούν το μητρικό θηλασμό και τη μητρότητα. Οι συναντήσεις θα γίνονται στην αίθουσα της ΙΧΕΚ (Ιατρείο Κέρκυρας, πλατεία Σκαραμαγκά). Η είσοδος είναι ελεύθερη και μπορούν να παρακολουθήσουν όχι μόνο οι μελλοντικοί γονείς, αλλά και όλοι όσοι ενδιαφέρονται να γίνουν οι πρεσβευτές αυτού του ανεκτίμητου δώρου προς τα παιδιά μας, του μητρικού θηλασμού, στηρίζοντας τη μητρότητα. Οι μητέρες που ήδη θηλάζουν πρέπει να είναι το καλύτερο παράδειγμα και μπορούν να παρευρίσκονται με τα βρέφη τους και να λένε τις εμπειρίες τους. Η συνάντηση για το μήνα Νοέμβρη 2014 θα γίνει: Δευτέρα, 24/11/2014 ώρα 6.30 μ.μ. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να τηλεφωνήσουν στο ΙΑΚ Κέρκυρας τηλ. 26610 22863 από 9 π.μ. μέχρι 1 μ. μ.

Η Ελληνική Εταιρεία Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας (παράρτημα Κέρκυρας), το ΙΑΚ Κέρκυρας (Ιατροκοινωνικό Κέντρο Κέρκυρας) και η Ιατροχειρουργική Εταιρεία Κέρκυρας (ΙΧΕΚ) οργανώνουν συναντήσεις, παρουσία παιδιάτρου, επισκεπτριών Υγείας του ΙΑΚ και άλλων επιστημόνων, σε θέματα που αφορούν το μητρικό θηλασμό και τη μητρότητα. Οι συναντήσεις θα γίνονται στην αίθουσα της ΙΧΕΚ (Ιατρείο Κέρκυρας, πλατεία Σκαραμαγκά). Η είσοδος είναι ελεύθερη και μπορούν να παρακολουθήσουν όχι μόνο οι μελλοντικοί γονείς, αλλά και όλοι όσοι ενδιαφέρονται να γίνουν οι πρεσβευτές αυτού του ανεκτίμητου δώρου προς τα παιδιά μας, του μητρικού θηλασμού, στηρίζοντας τη μητρότητα. Οι μητέρες που ήδη θηλάζουν πρέπει να είναι το καλύτερο παράδειγμα και μπορούν να παρευρίσκονται με τα βρέφη τους και να λένε τις εμπειρίες τους. Η συνάντηση του Κέντρου για το μήνα Δεκέμβριο 2014 θα γίνει: Τετάρτη, 17/12/2014 και ώρα 6.30 μ.μ. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να τηλεφωνήσουν στο ΙΑΚ Κέρκυρας τηλ. 26610 22863 από 9 π.μ. μέχρι 1 μ. μ.

Αφιέρωμα!!

Η εκδήλωση της Θεσσαλονίκης

Η εκδήλωση της Θεσσαλονίκης Πέρα από το περιοδικό μας - για το οποίο είμαστε αρκετά υπερήφανοι -, πέρα από την φαντασία που θεωρούμε ότι μαζί με την πρωτοτυπία και την καινοτομία μπορούν να είναι ισχυρά όπλα στον κλάδο μας, είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσουμε και να σας καλέσουμε σε μια γιορτή γεμάτη εκπλήξεις που θα κάνουμε για να τιμήσουμε όλους τους επαγγελματίες (ενεργούς, συνταξιούχους, μελλοντικούς) του κλάδου μας Το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2015 ώρα 12.00 στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Κορδελιού –Ευόσμου, μέσα από ένα διαχρονικό ταξίδι που ξεκινά από την μυθολογία και την ιστορία για να φτάσει μέχρι το σήμερα , τα ΤΕΙ και την κατεύθυνση Κοινοτικής Υγείας, Το δια-ΔΙΚΤΥΟ Επισκεπτών Υγείας, το Κέντρο Υγείας Αστικού Τύπου Ευόσμου, το Κέντρο Υγείας Κασσανδρείας, ο Δήμος Κορδελιού Ευόσμου και άλλοι φορείς που συνεχώς προστίθενται, σε μια γιορτή με πολύ –πολύ φαντασία και πρωτοτυπία θα τιμήσει τους Επισκέπτες και τις Επισκέπτριες υγείας. Θέλουμε να πιστεύουμε εκτός των άλλων πως αυτή η εκδήλωση θα είναι η απαρχή μια πανελλήνιας κίνησης εξωστρέφειας και αναγνωσιμότητας από τους πολίτες του κλάδου μας μέσα από μια «παραμυθένια» πρόταση που θα ακουστεί και που ίσως γίνει δράση!!! Επιθυμώντας να ομορφύνουν αυτή την εκδήλωση και με το συναίσθημα της έκπληξης, λεπτομέρειες δεν θα ανακοινώσουμε άλλες προς το παρόν , θα βγάλουμε πρόσκληση και αφίσα και σας καλούμε όλους και όλες να γιορτάσουμε για τον «ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΥΓΕΙΑΣ. ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ΠΟΥ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΦΑΝΤΑΣΙΑ

ΒΕΒΑΙΑ ΕΜΕΙΣ ΣΑΝ ΚΑΛΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ (!!) ΕΞΑΣΦΑΛΗΣΑΜΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ • Η όλη εκδήλωση στηρίζεται στην ανάγκη να αρχίσουμε να γινόμαστε γνωστοί στους πολίτες και δυστυχώς και στους άλλους επαγγελματίες υγείας που η δεν μας ξέρουν πραγματικά ή μας αγνοούν συστηματικά • Όπλο η φαντασία , το μεράκι και η προσπάθεια με απλές αλλά καινοτόμες σκέψεις να βγούμε μπροστά Όπως το «να διώξουμε το κλάμα και τον φόβο από το εμβόλιο και να βάλουμε άλλο συναίσθημα» μια δράση που έχει πολλές παράμερους • Επίσης σαν διαδικτυακή παρουσία δεν θα μπορούσαμε παρά να χρησιμοποιήσουμε ότι μπορούμε για να φέρουμε πιο κοντά όλους τους επισκέπτες από όσα περισσότερα μέρη της Ελλάδας γίνεται. Έτσι η δια δραστική παρουσίαση είναι ακριβώς αυτό . Βιντεάκια από πολλά μέρη της Ελλάδας με συνάδελφους επι το έργον θα φτιάξουν έναν όμορφο χάρτη της πατρίδας μας • Οι αποστάσεις δεν μπορούν να είναι εμπόδιο πιά. Έτσι επιστρατεύετε και το skype για τους εκτός Θεσσαλονίκης ομιλητές- φίλους

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Σου γράφω για πρώτη φορά και είναι η πρώτη φορά που γράφω σε κάποιον. Αυτό μάλλον δεν θα το διαβάσεις ποτέ. Ίσως γιατί δεν έχει νόημα για σένα. Ίσως γιατί δεν ξέρω γιατί σου γράφω αυτή τη στιγμή. Απλώς νομίζω ότι ξεδιπλώνοντας σε λέξεις τις σκέψεις μου, θα καταφέρω να μάθω γιατί τα έκανα όλα αυτά. Γιατί θα κάνω όλα αυτά που θα συμβούν στο μέλλον. Μόνο το μέλλον θα δείξει αν ότι γράφω σε σένα αυτή τη στιγμή είναι αληθινά, μάταια, σύντομα, δυνατά…. Δεν ξέρω αν κοντά 30 χρόνια τώρα στη δουλειά υπήρξα μια βολεμένη υπάλληλος που απλά κατά διαστήματα έκανε διάφορα πράγματα μόνο και μόνο για να σπάω την μονοτονία. Δεν ξέρω καν αν αυτό που νοιώθω για τη δουλειά μου είναι πάθος ή απλά είναι διέξοδος στην καθημερινότητα μου. Ξέρω όμως πως πολλές φορές με κάνει κι χαμογελάω. Άλλες πάλι συγκινούμαι και άλλες αισθάνομαι σοφή!! Κυρίως όμως υπάρχουν στιγμές που αισθάνομαι μάγος….. κάτι σαν την Ερμιόνη τη φίλη του Χαρυ Πόττερ. Και τότε είναι που η δουλειά μου γίνεται όμορφο παραμύθι! Γιατί όχι άλλωστε αφού κυρίως με παιδιά δούλεψα Οι άνθρωποι φοβούνται τα παραμύθια, λένε πως δεν είναι αληθινά. Και όμως είναι. Ξέρεις γιατί; Γιατί δεν έχουν τέλος «και έζησαν αυτοί καλά και μείς καλύτερα» Μ΄ αύτη τη φράση μπορεί κανείς να φανταστεί ο.τι θέλει για τη συνέχεια ης ιστορίας. Τα παραμύθια δε δείχνουν ποτέ το τέλος των ηρώων τους. Απλώς τους αφήνουν σε μια ευχάριστη στιγμή τους Μπορεί λοιπόν η Χιονάτη να συναντηθεί με τον Πινόκιο, η Σταχτοπούτα να γευματίσει με τους 7 Νάνους, ο Πρίγκιπας να μεταμορφωθεί σε βάτραχο και να τρέχει πανικόβλητος να επιστέψει στο σπίτι του πριν το ρολόι χτυπήσει μεσάνυχτα. Τη στιγμή λοιπόν που κάποιος απογοητευμένος συγγραφέας έμπλεκε τα παραμύθια, εγώ θέλησα να γράψω για να σου πω κυρίως τούτο: η ζωή μου αλλά κυρίως η δουλειά μου με έμαθε να έχω τη δύναμη να φτιάχνω το παραμύθι μου. Να μην διστάζω να το πλάθω όπως θέλω και με όποιους ήρωες επιθυμώ. Να μην τολμάω να φοβηθώ αλλά και να μην φοβάμαι να τολμήσω. Άραγε αυτό δεν είναι ευτυχία; «και έζησαν αυτοί καλά και μείς καλύτερα

Οι …γνωρίζοντες λένε καλά λόγια για μας!!

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΤΑΛΑΤΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ : ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΣ Κοινωνικής Πολιτικής , Προστασίας και Προαγωγής της Δημόσιας Υγείας ΝΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ: ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΤΗΣ 3ης ΥΠΕ Κεντρικής Μακεδονίας ΔΑΝΤΖΗ ΦΩΤΕΙΝΗ: ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Κ.Υ.Α.Τ/ Ευόσμου ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ : ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Κ.Υ.Κασσανδρείας

ΚΛΩΘΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΔΑΜΟΡΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΔΙΟΙΚΟΥΣΑΣ ΤΟΥ Π.Σ.Ε.Υ ΤΣΟΥΓΕΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ : διαΔΙΚΤΥΟ Ε.Υ

Όλα καλά αλλά ποιοι τελικά είμαστε; Ιστορική ανασκόπηση και δια δραστική παρουσίαση των Επισκεπτών/Επισκεπτριών Υγείας από όλη την Ελλάδα Παρουσίαση ΔΑΦΝΗ ΧΑΛΚΙΑ – ΣΤΑΥΡΑΚΗ

Το μέλλον υπάρχει και μας προκαλεί… ΜΑΡΓΑΡΙΤΙΔΟΥ – ΤΙΜΠΑΛΕΞΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΕΙ , τ. Διοικητής Νοσοκ. Νάξου προβληματισμοί για το αύριο ΤΣΕΜΠΕΡΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Τ.Ε.Ι. Σύμβουλος του Ελληνικού Συνδέσμου Οικογενειακού Προγραμματισμού και του Κ.Ο.Π. της Β΄ Πανεπιστημιακής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, κι όμως μπορούμε

Ας γίνουμε εξωστρεφείς !!! Όπλο η φαντασία Η συμβολή των Επισκεπτών διαχρονικά στον εμβολιασμό Εμβολιαστικό κίνημα η απάντηση στην άρνηση εμβολιασμού Παρουσιάζουν ΚΙΚΗ ΒΑΓΓΕΛΗ , ΔΑΦΝΗ ΧΑΛΚΙΑ

ΑΣ ΔΙΩΞΟΥΜΕ ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΟΒΟ ΑΠΌ ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΒΑΖΟΝΤΑΣ ΈΝΑ ΆΛΛΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ Ας βρούμε το συναίσθημα, τον ειδικό και ας ξεκινήσουμε με ένα παραμύθι μια πανελλήνια καμπάνια!!!

Φιλική Συμπόρευση και Παρέμβαση Γνωστού συγγραφέα παραμυθιών ΤΡΟΠΟΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΚΑΜΠΑΝΙΑΣ

Ε αφού κάναμε όλο αυτό το ταξίδι ώρα για σύνταξη!!!! ΌΜΩΣ…..

Κείμενα : Δάφνη Χαλκιά Σκηνοθεσία: Αναστασία Αναστασούδη Χορογραφίες: Έλενα Λαφαζάνη Θεατρικό επιμορφωτικό εργαστήρι ΔΗ.ΚΕ.Κ-Ε

«και έζησαν αυτοί καλά και μείς καλύτερα …..» ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΜΑΡΘΑ ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥ ΟΤΙ ΠΟΝΑΕΙ Ερμηνεία: Γεωργία Μέτση Χορευτικό: Δημήτρης Ντόντος, Έλενα Μπουζίκα Συνθέτης /στιχουργός/τραγούδι Γ.Ιωαννου, Α. Βαφειάδου Καλλιόπη Βέτα ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΖΩΓΡΑΦΙΖΟΥΝ Ερμηνεία : Μένη Τελωνάκη Δημήτρης Ντόντος Συμμετέχουν τα παιδιά του θεατρικού εργαστηρίου παίδων Συνθέτης/στιχουργός/τραγούδι Γ.Χατζηνασιος Μ.Μπουρμπουλης, Τάνια Τσακαλίδου ΜΕΡΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣ (δουλεύοντας με ομάδες απεξάρτησης) Ερμηνεία Μαρία Μπούσιου, Δημήτρης Ντόντος Συνθέτης : Remix by John Wu aka Mastermind (Σήμερα Κλαίω Αύριο Γελάω Remix) Τραγούδι Χάρις Αλεξίου ΑΝΑΤΡΙΧΙΑΖΕΙ Ο ΚΑΙΡΟΣ (Στο Ιατρείο πόνου) Ερμηνεία : Έλενα Μπουζίκα , Δάφνη Χαλκιά Χορευτικό : Έλενα Λαφαζάνη, Έλενα Μπουζίκα Μουσική: Βάσω Αλλαγιάννη «αγάπη σημαίνει» Μ.Ρασουλης Χ.Αλέξιου ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΠΟΥ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ (στο ψυχιατρείο με ειδικές ομάδες) Ερμηνεία: Μαρία Μπούσιου Συμμετέχουν Ελευθερία Λυρτζή και τα παιδιά του θεατρικού εργαστηρίου παίδων Συνθέτης/στιχουργός/τραγούδι Μ.Μπραβακης, Η.Καζουλης ΖουγανέληΝταλάρας ΕΠΙΛΟΓΟΣ: ΜΑΡΙΑ ΜΑΚΕΔΩΝ

Επί…. Προβληματισμοί ΑΡΘΡΟ ΤΟ ΄΄ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΛΟΓΙΟ΄΄ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΥΓΕΙΑΣ. Δασκάλου Κωνσταντίνος, Επισκέπτης Υγείας, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Π.Γ.Ν.Ι. Λεωφόρος Σταύρου Νιάρχου, 45500 Ιωάννινα / Τμήμα Επισκεπτών Υγείας Email: daskaloyk@yahoo.gr

To τελευταίο χρονικό διάστημα ενημερωθήκαμε για την έκδοση καθηκοντολογίου για τους νοσηλευτές και την έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης (ΦΕΚ 79/19-1-15 τεύχος Β΄) . Ο τρόπος έκδοσης από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας και οι αντιδράσεις που υπήρξαν για αυτό από την πλευρά επιστημονικών και συνδικαλιστικών ενώσεων, ανάγκασε την πολιτική ηγεσία να ανακαλέσει την εφαρμογή του. Ο κλάδος των Επισκεπτών Υγείας βρέθηκε μπροστά σε μια εφαρμογή από άλλον κλάδο κάποιων ιδιαίτερα σημαντικών επιστημονικών και κατοχυρωμένων αντικειμένων εργασίας, στα οποία ενεργοποιούνται αρκετοί συνάδελφοι στις δομές υγείας της χώρας. Τα αντικείμενα αυτά αποτελούν την εφαρμογή του Π.Δ. 351/1989 στην πράξη, με στόχο τη δημόσια υγεία του πληθυσμού και προσανατολισμό την υγεία της κοινότητας. Ήταν φυσιολογικό να υπάρξουν αντιδράσεις τόσο από τους Επισκέπτες Υγείας της χώρας αλλά και θεσμοθετημένα όργανα όπως ο Πανελλήνιος Σύλλογος και η Σχολή. Αρκετοί συνάδελφοι υποστήριξαν πως θα πρέπει να περάσει και ο κλάδος των Επισκεπτών Υγείας στην άμεση εφαρμογή καθηκοντολογίου ώστε να μη χαθούν κεκτημένα δικαιώματα. Επίσης πολλοί ήταν εκείνοι οι οποίοι υποστήριξαν την άμεση εφαρμογή από τον κλάδο διαδικασιών συνταγογράφησης για σκευάσματα τα οποία αποτελούν καθημερινή πρακτική εφαρμογή. Έτσι λόγω των γεγονότων αναπτύχθηκε μια αρκετά ευρεία συζήτηση σε όλους τους χώρους για το ΄΄καθηκοντολόγιο΄΄ του Επισκέπτη Υγείας. Προσωπικά πιστεύω πως ο κλάδος είναι θεσμικά κατοχυρωμένος με βάση τα επαγγελματικά του δικαιώματα, και για όλους τους κλάδους εργασίας στην Ελλάδα οι νόμοι που εκδίδονται σχετικά με επαγγελματικά δικαιώματα (κυρίως Προεδρικά Διατάγματα), αποτελούν την οριοθέτηση των επαγγελματικών ενεργειών που πραγματοποιεί ο καθένας. Η πιθανή έκδοση γενικού καθηκοντολογίου σε κεντρικό επίπεδο για τον κλάδο πιστεύω ισχυρά πως θα περιχαράκωνε τον ρόλο που καλείται να υπηρετήσει ο Επισκέπτης Υγείας, μέσα στο σύστημα υγείας και τις πολυκλαδικής αντιμετώπισης της νόσου που αποτελεί τη βάση όλων των σύγχρονων υπηρεσιών. Καθηκοντολόγια κλάδων μπορούν να υπάρχουν και να εφαρμόζονται σε δομές υγειάς και σε μικρότερες οργανικές μονάδες. Συνήθως σε τέτοιες μονάδες προκύπτουν θέματα λειτουργίας κλάδων στα πλαίσια της πολυκλαδικής εργασίας και αντιμετώπισης θεμάτων υγείας. Τέτοια καθηκοντολόγια δημιουργούνται με αποφάσεις της διοίκησης των οργάνων και εφαρμόζονται ειδικά ή θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε παρόμοιας λειτουργίας μονάδες όταν υπάρχει καθορισμός καθηκόντων για όλους τους κλάδους που λειτουργούν μέσα σε αυτές. Πάντα σε

τέτοιες διοικητικές αποφάσεις λαμβάνονται υπόψη τα επαγγελματικά δικαιώματα κάθε κλάδου και η πολυκλαδική λειτουργία. Δεν είναι λειτουργικό κάποιος κλάδος να έχει καθηκοντολόγιο και άλλοι όχι. Συμπερασματικά για το ΄΄καθηκοντολόγιο΄΄ πιστεύω πως το Π.Δ. των επαγγελματικών μας δικαιωμάτων αποτελεί την καλύτερη Θεσμική βάση για την λειτουργία όλων μας στους χώρους εργασίας, αυτό είναι που πρέπει να επικαιροποιήσουμε και να προσθέσουμε δικαιώματα . Πάνω σε αυτή τη βάση θα πρέπει να γίνει μια ευρεία συζήτηση μεταξύ των επαγγελματιών του κλάδου με την επιστημονική υποστήριξη της Σχολής, αλλά και την έναρξη διαλόγου με άλλες επαγγελματικές ομάδες στο χώρο της υγείας. Κλείνοντας παραθέτω την Ιεραρχική Κατάταξη των γραπτών κανόνων Δικαίου με σκοπό την υποστήριξη του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για τον κλάδο, μιας και προφανώς οι υπουργικές αποφάσεις διαθέτουν κατώτερη τυπική ισχύ εν σχέση με το Νόμο

https://student.cc.uoc.gr/uploadFiles/1110-%CE%91%CE%9509%CE%9A/Petoussi%20Simeioseis%20Koin%20Dikaiou.pdf

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΑΝΑΡΤΗΘΕΙ Επικαιροποίηση Επαγγελματικής Ταυτότητας Ε.Ε.Υ

Είχαμε αναρτήσει ένα ερωτηματολόγιο πριν το συνέδριο σε μια προσπάθεια να μεταφέρουμε προβληματισμούς και να υπάρξουν προτάσεις που αφορούν τον κλάδο μας. Με χαρά διαπιστώσαμε ότι στο συνέδριο και ο ΠΣΕΥ ζητούσε να συμπληρωθεί ένα παρόμοιο ερωτηματολόγιο. Συμπληρώθηκαν 200 απαντητικά δελτία. Δεν αποτελεί στατιστικό δεδομένο στο σύνολο των συναδέλφων, αλλά σίγουρα δείχνει μια τάση. Πιστεύοντας ότι όλοι πρέπει να συμβάλουμε με τις μικρές ή τις μεγάλες μας δυνάμεις στην αναβάθμιση του κλάδου, δημοσιεύουμε τα αποτελέσματα και είναι στη διάθεση όποιου συνάδελφου τα χρειάζεται. Τα νούμερα στο power point είναι ποσοστά. Συμπεράσματα μπορούν να βγουν αλλά αυτά είναι δουλειά του κάθε ενός και της κάθε μίας από μας.

Επικαιροποίηση Επαγγελματικής Ταυτότητας Ε.Ε.Υ

δια - ΔΙΚΤΥΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ http://www.episkeptries.blogspot.gr/

Το ερωτηματολόγιο……

Και οι απαντήσεις …..

Απάντησαν 200 συνάδελφοι  τα αλλότρια δίνουν Και παίρνουν Τα εμπόδια το ίδιο με την πρωτιά να την έχουν οι Διευθύνουσες, τις προϊστάμενες και ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ ΕΥ να ισοβαθμούν στην δεύτερη θέση 40% δεν ξέρουν ή ξέρουν ελάχιστα το ΦΕΚ των επαγγελματικών δικαιωμάτων Τα οποία το 80% θέλει αν επικαιροποιηθούν, να υπάρξουν εξειδικεύσεις και να αλλάξει ο τίτλος Πάνω από το 60% δεν θέλει να ανήκουμε στην νοσηλευτική υπηρεσία

Αναλυτικά …………….

Αν ναι εργάζεστε σαν Ε.Ε.Υ;

17

ΟΧΙ

96

ΝΑΙ

34

ΕΙΜΑΙ ΑΚΟΜΑ ΦΟΙΤΗΤΗΣ/ΤΡΙΑ

0

20

40

60

80

100

120

Αν εργάζεστε πόσα έτη;

45

24

23 21

0-5

10-15

15 και πάνω

5-10

(κενό)

Σε τι δομή (ΚΕΝΌ)

10

Π.Ε.Δ.Υ

40

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ

2

ΚΕΕΛΠΝΟ

32

Κ.Υ

2

ΙΑΚ (ΠΡΩΗΝ ΠΙΚΠΑ)

11

ΑΛΛΟ (ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ)

10

ΑΛΛΟ (ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ)

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

Απασχολήστε αποκλειστικά με το αντικείμενο του/της ΕΥ; 2,5

2

1,5

1

0,5

0

ΝΑΙ

ΟΧΙ

σε τι ποσοστό απασχολήστε σε αλλότρια καθήκοντα; 30

25

20

15

10

5

0

0-10%

10-25%

25-50%

50-70%

70% και πάνω

(κενό)

2,5

Βρίσκεται εμπόδια στην εξάσκηση του αντικειμένου σας;

2

1,5

1

0,5

0

ΝΑΙ

ΟΧΙ

από που κυρίως προέρχονται αυτά τα εμπόδια; ΠΑΙΔΙΑΤΡΟ

Διευθυνουσα κ συναδελφους

Απο τον/την Διευθυντή/τρια

Απο την προισταμένη

απο την λανθασμένη ενημέρωση σε οργανισμούς

Από την Διευθύνουσα

Απο συναδέλφους ΕΥ

Απο νοσηλευτες

0

2

4

6

8

10

12

Ξέρετε το ΦΕΚ 159/14-6-1989:

ΟΧΙ

ΞΕΡΩ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΙ ΛΕΕΙ

ΝΑΙ

0

2

4

6

8

10

12

14

Θεωρείτε ότι πρέπει να επικαιροποιηθούν; 160

140

120

100

80

60

40

20

0

ΝΑΙ

ΟΧΙ

ΌΧΙ

ΌΧΙ

Πρέπει να ανήκουμε στη νοσηλευτική υπηρεσία;

15

8

1 ΔΕΝ ΕΧΩ ΑΠΟΨΗ

ΝΑΙ

ΟΧΙ

Αν δεν υπήρχε το οικονομικό κίνητρο του να ανήκουμε στη νοσηλευτική υπηρεσία, απαντήστε πάλι στην ερώτηση αν πρέπει ή όχι να είμαστε στην νοσηλευτική υπηρεσία

9

3

1

ΔΕΝ ΕΧΩ ΑΠΟΨΗ

ΝΑΙ

ΟΧΙ

Αφού βάσει των επαγγελματικών μας δικαιωμάτων εκτελούμε με δική μας ευθύνη εμβολιασμούς, μήπως θα έπρεπε να μπορούμε και να συνταγογραφούμε εμβόλια; 40

35

30

25

20

15

10

5

0

ΓΙΑΤΙ ΟΧΙ

ΕΙΝΑΙ ΑΤΟΠΟ

ΝΑΙ

ΟΧΙ

Θα έπρεπε να υπήρχαν εξειδικεύσεις στους/στις ΕΕΥ;

2

ΟΧΙ

61

ΝΑΙ

9

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ

0

10

20

30

40

50

60

70

Η σχολή των Επισκεπτριών μετονομάστηκε. Θα πρέπει να γίνει κάτι αντίστοιχο και στον επαγγελματικό μας τίτλο;

(κενό)

ΟΧΙ

ΝΑΙ

ΔΕΝ ΤΟ ΕΧΩ ΣΚΕΦΤΕΙ

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ

0

10

20

30

40

50

60

70

80

Συμπληρώστε δικό σας κείμενο με προτάσεις σχετικές με την επαγγελματική μας ταυτότητα ΕΝΩ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΕΡΓΑΖΟΜΑΣΤΕ ΩΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΜΑΣ ΔΕΝ ΒΟΗΘΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ. ΕΠΙΣΗΣ ΤΟ ΠΙΟ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΟΠΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΑΥΤΙΖΕΤΑΙ Ο ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ. ΚΑΤΑ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΜΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΦΕΣΤΕΡΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΣ Περιφρούρηση του αντικειμένου μας. Καθηκοντολόγιο. Σωματείο που να έρχεται σε επαφή με τους εργαζόμενους Ε.Υ. τουλάχιστον τηλεφωνικά. Με βάση τα νέα δεδομένα (πχ. ονομασία, σχολή κλπ), ο ρόλος των επισκεπτών υγείας θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί, κυρίως σε ότι αφορά τα νοσοκομεία. το ΦΕΚ 159/14-6-1989:αναφέρει αντικείμενα ξεπερασμένα & αντικείμενα πολύ ενδιαφέροντα και καθόλου ανεπτυγμένα, πχ οργάνωση ομάδων αυτοφροντίδας για διάφορα χρόνια νοσήματα, επίσης θα μπορούσαμε να συνταγογραφούμε υλικά πχ ταινίες για σακχαρόμετρα, υλικά για φροντίδα κολοστομίας, επίσης πρέπει να δοθεί έμφαση στο κοινοτικό κομμάτι και να μην υπάρχει εγκλωβισμός στα νοσοκομεία. Επίσης μπορεί να υπάρξει από εμάς ειδικότητα εκπαιδευτή σακχαρώδη διαβήτη που υπάρχει στο εξωτερικό με την ονομασία diabetes educator και φυσικά μπορούμε να παίξουμε ενεργό ρόλο στη φροντίδα οικογένειας με μικρά παιδιά σε σχέση με διατροφή, συμβουλές για γονεικότητα κλπ

είμαι ευτυχής που κατάφερα με πολλούς κόπους κ επιπλήξεις να εργάζομαι ως επισκέπτρια υγείας .πιστεύω πλέον ότι όσοι με γνωρίζουν έχουν καταλάβει κ την επαγγελματική μου ταυτότητα και αυτό μου αρκεί. Αυτό το λέω γιατί δούλεψα αρκετά ώστε να αναγνωρίζουν το έργο μας. Μακάρι να συνεχίσουμε να έχουμε ρόλο στους νέους θεσμούς που δημιουργούνται. Η επαγγελματική μας ταυτότητα εξαρτάται από εμάς του ίδιους............. τα επαγγελματικά μας δικαιώματα είναι η εικόνα της ΠΦΥ θα πρέπει να τα διατηρήσουμε και να μην αφήσουμε να μας κλέψουν τίποτα!!!!!!!!!!!!! Να φτιάξουμε έναν σύλλογο διαφημιζόμενο για το αντικείμενο μας ώστε να μας γνωρίσει ο κόσμος από όλα τα μέσα

Επι…..τάπητος ΠΕΡΙ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ο ΛΟΓΟΣ Πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία από πλευράς συμμετοχής το πρώτο μας συνέδριο. Αστοχίες οργανωτικές - αν και όφειλαν να μην υπάρχουν- πέρασαν κυριολεκτικά σε δεύτερη μοίρα μπροστά στη μεγαλειώδη συμμετοχή που υπήρξε. Σύμφωνα με την διοργανώτρια εταιρία οι εγγραφές ήταν 670 ενώ υπήρξαν και αρκετοί που παρακολούθησαν χωρίς να εγγραφούν. Η απίστευτα μεγάλη συμμετοχή έδειξε με τον καλύτερο τρόπο την ανάγκη να υπάρχει συνέχεια σε τέτοια προσπάθεια που την περιμένουμε όλοι και όλες με την ίδια προσμονή. Σημαντική ήταν επίσης η παρουσία της επαρχίας και το έργο που εκεί γίνεται. ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΠΌΜΕΝΟ ΛΟΙΠΌΝ !! Μετά τον ενθουσιασμό όμως αυτού του εγχειρήματος θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπ’ οψιν μας και τα μηνύματα που υπήρξαν πέρα από την πρωτοφανή «δίψα» να βρισκόμαστε και να εκφραζόμαστε για το επιστημονικό κομμάτι του επαγγέλματός μας  Είναι απόλυτα θετικό και ελπιδοφόρο ότι ο ΠΣΕΥ γίνεται ΝΠΔΔ  Όλοι περίμεναν να ακουστούν , ή να υπάρξει κάτι σαν συνέλευση ώστε να ακουστούν , και εργασιακά μας θέματα  Οι καινούργιοι φοιτητές / απόφοιτοι είναι μέσα στην απογοήτευση γιατί δεν μπορούν να φανταστούν πως μπορεί να έχουν εξέλιξη και στον Ιδιωτικό τομέα ιδίως τώρα που στον Δημόσιο τα πράγματα είναι δύσκολα  Οι παλιοί έχουν βαλτώσει στα αλλότρια, λίγοι είναι αυτοί που κάνουν αμιγώς έργο επισκέπτη και οι προερχόμενοι από το πρώην ΙΚΑ έχουν χαθεί στην νέα πραγματικότητα και στον φόβο της αξιολόγησης  Ο ΠΣΕΥ αντιμετωπίζοντας εσωτερικά λειτουργικά προβλήματα φαίνεται να μην μπορεί να αφουγκραστεί τους συναδέλφους της επαρχίας κυρίως Για όλα τα παραπάνω σκέφτομαι μήπως θα ήταν χρήσιμο να γίνει ένα ενδιάμεσο συνέδριο, ένα forum, όπως θέλετε πείτε το, που θα έχει αποκλειστική σχεδόν θεματολογία τα του επαγγέλματος μας. Θα βοηθηθεί και ο ΠΣΕΥ έτσι στην συνέλευση που είναι υποχρεωμένος να κάνει για να προχωρήσει στις εκλογές σαν ΝΠΔΔ πια. ΔΑΦΝΗ ΧΑΛΚΙΑ – ΣΤΑΥΡΑΚΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ

• Αγαπητοί συνάδελφοι και συναδέλφισσες, ΔΙΧΑΣΜΟΣ!

• αυτή είναι η μαγική λέξη που εξουσιάζει το ελληνικό έθνος, που καταδυναστεύει την ανάσα μας και καθορίζει την πορεία μας και όχι την εξέλιξή μας. Αυτός ο διχασμός υπάρχει ανάμεσά μας, είμαστε πάντα μια ειδικότητα σε αναζήτηση ταυτότητας. "Τι είναι αυτό;" η κλασική ερώτηση που ακολουθεί την απάντηση "είμαι επισκέπτης υγείας". Δε βαρεθήκατε να πασχίζετε μέσα σ' ένα αδιαμόρφωτο πλαίσιο που εξουσιάζεται από ισχυρούς συλλόγους; Δε βαρεθήκατε να αιωρείστε ανάμεσα σε συναδέλφους που αγνοούν τη σημασία και τη σοβαρότητα της δουλειάς που κάνετε; Δε βαρεθήκατε ν'αλλάζουν τα πάντα κι εμείς ο τελευταίος τροχός της αμάξης; Καιρός θαρρώ να ενισχύσουμε τα κοινά μας "θέλω", τους σκοπούς μας, να φωνάξουμε τ'όνομά μας που αρχίζει σιγά - σιγά να χάνεται στη δίνη των συγχωνεύσεων και των αλλαγών. Συναδέλφισσες, διδαχθήκαμε τα ίδια αλλά δεν είμαστε ίδιες. Καιρός να προσπαθήσουμε. Αν όχι τώρα, πότε; Με εκτίμηση, Σπύρου Αγγελίνα

ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ 1ου ΠΑΝΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Τα συνολικά πρακτικά του 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Επισκεπτών Υγείας όπως μας τα έστειλε η διοργανώτρια εταιρεία, προσπαθήσαμε να τα ταξινομήσουμε και να τα αναρτήσουμε. Από τις 8 Νοεμβρίου 2014 βρίσκονται στην ιστοσελίδα μας για όλους τους συνάδελφους. http://episkeptries.blogspot.gr/2014/11/1.html Το γεγονός ότι ο ΠΣΕΥ έβγαλε πολύ αργότερα δελτίο τύπου και «ξέχασε» επιμελώς να αναφέρει αυτό το γεγονός για μας είναι ένα παράπονο….

Χρήσιμοι σύνδεσμοι ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ: http://www.psey.gr/ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ: http://www.nsph.gr/ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ : http://www.hndc.gr/ Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.ΚΕ.ΠΙ.Σ) : http://www.ekepis.gr/ Ελληνική Εταιρία Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας: http://www.socped.gr/ Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία: http://www.e-child.gr/ Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.) : http://www.elinyae.gr/ Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.): http://www.epsype.gr/ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.): http://www.keelpno.gr/ Τ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΑΣ - Τμήμα Ε.Υ.: http://www.teiath.gr/seyp/health_visit/ e-Bug (εκπαιδευτικό υλικό, για παιδιά και εκπαιδευτικούς): http://pappanna.wordpress.com/2012/09/26/e-bug/ Η ΑΛΛΙΩΣ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: http://agwgi-ygeias.blogspot.gr/ Η Διατροφούλα σας ρωτάει: http://bit.ly/1iiSGcq ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ : http://www.prolipsigiaolous.gr/

http://bit.ly/1eFK9vN

Σύνδεσμοι επισκεπτών

Ιστοσελίδες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν τον σύγχρονο τρόπο έκφρασης και επικοινωνίας συνάδελφων www.eygnk.blogspot.gr http://episkeptries.blogspot.gr/ http://diktyokyklades.blogspot.gr/ https://www.facebook.com/groups/538911846201281/ https://www.facebook.com/profile.php?id=1848877389 https://www.facebook.com/groups/22369388856/ https://www.facebook.com/groups/201697573350183/ https://www.facebook.com/groups/543183605693866/ https://www.facebook.com/groups/38600969301/ https://www.facebook.com/groups/20996700403/

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Kokkini Konstantina Health Visitor General Hospital of Kalamata kokkinikonstantina@yahoo.com ΤΣΟΥΓΕΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Γ.Ν ΕΔΕΣΣΑΣ ΤΜΗΜΑ Ε.Ε.Υ katerina971@yahoo.gr ΧΑΛΚΙΑ ΔΑΦΝΗ Κ.Υ.Α.Τ. ΕΥΟΣΜΟΥ ΘΕΣ/ΚΗΣ nantiave@yahoo.gr dafnistav@gmail.com ΞΕΦΤΕΡΗ ΕΛΕΝΗ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣ/ΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ elenxefter@gmail.com ΣΠΙΝΟΥΛΑ ΕΥΡΙΔΙΚΗ Ι.Α.Κ. ΚΕΡΚΥΡΑΣ vickyspinoula@hotmail.com ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ.Ν.ΔΡΑΜΑΣ panagiotidispanagos@gmail.com

Κείμενα, σκέψεις, άρθρα και οτιδήποτε νομίζετε ότι θα θέλατε η θα μπορούσε να δημοσιευτεί μπορείτε να στείλετε η στα email των μελών της συντακτικής επιτροπής η στο email:episkeptries.ve@gmail.com Οδηγίες προς συγγραφείς υπάρχουν στη σελίδα μας εδώ και καρό. Σας τις υπενθυμίζουμε γιατί είναι αναγκαίες και απαραίτητες. http://episkeptries.blogspot.gr/p/e.html • Οι απόψεις και οι αναλύσεις των άρθρων και των επιστολών δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις του περιοδικού.

• Οι εργασίες που δημοσιεύονται στο «Επι…σκέψεις» αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία του συγγραφέα και του περιοδικού. Η αναδημοσίευση μερική ή ολική επιτρέπεται μόνο ύστερα από έγγραφη άδεια του περιοδικού και αναφορά της πηγής. Το «Επι…σκέψεις» αποκτά αυτόματα το copyright των κειμένων, πινάκων, σχεδίων και φωτογραφιών τα οποία και δεν επιστρέφονται, ανεξαρτήτως δημοσίευσης ή όχι.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Ευχαριστούμε όλους όσους μας εμπιστεύτηκαν τα κείμενά τους και όλους όσους υποδέχτηκαν αυτή τη προσπάθεια με τέτοιο και τόσο ενθουσιασμό που δείχνει πόση ανάγκη είχε ο χώρος μια τέτοια επικοινωνία. Προσπαθούμε να βελτιωνόμαστε συνεχώς γι αυτό και κάθε πρόταση ή παρατήρησή σας είναι πολύτιμη. Τρόπος επικοινωνίας email:episkeptries.ve@gmail.com ή σε μορφή σχολίου στην ιστοσελίδα http://episkeptries.blogspot.gr Το περιοδικό είναι σε ηλεκτρονική μορφή και πρόσβαση σε αυτό έχουν όλοι δωρεάν. Εκδότης είναι το «δια – ΔΙΚΤΥΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» http://episkeptries.blogspot.gr και στην ιστοσελίδα του υπάρχει ειδικό πεδίο γι΄ αυτό.

ISSN:2241-8822