Οξέα, βάσεις, άλατα

Οξέα, Βάσεις και Άλατα

…στην πράξη

Οξέα

Στη Μαγειρική Το ξύδι, το οποίο χρησιμοποιείται στην κουζίνα, είναι ένα υγρό που περιέχει 3-6% οξικό οξύ. Χρησιμοποιείται στις πίκλες και στην προετοιμασία πολλών φαγητών. Ο χυμός λεμονιού και πορτοκαλιού (pH 2.4 και 3) περιέχει κιτρικό οξύ. Το κιτρικό οξύ χρησιμοποιείται στην προετοιμασία αναβράζοντων αλάτων καθώς, και σαν συντηρητικό τροφίμων. Η κόλα έχει pH (ή αλλιώς όξινο επίπεδο) 2.5. Περιέχει φωσφορικό οξύ, το οποίο χρησιμοποιείται ως παράγοντας όξυνσης για να δίνει στα αναψυκτικά την πικάντικη γεύση τους. Η μπύρα έχει pH 4.5, ο καφές 5, το τσάι 5.5 και το γάλα 6.5.

Στις Βιομηχανίες Τα οξέα έχουν πολλές χρήσεις και στις βιομηχανίες:

Το νιτρικό οξύ και το θειϊκό οξύ χρησιμοποιούνται στην κατασκευή λιπασμάτων, βαφών, χρωμάτων, φαρμάκων και εκρηκτικών. Το θειϊκό οξύ χρησιμοποιείται ακόμη και στην κατασκευή μπαταριών (π.χ. αμαξιών) Το δεψικό οξύ χρησιμοποιείται στην κατασκευή μελανιού και δέρματος.

Στο σώμα μας Τα αμινοξέα, από τα οποία αποτελούνται οι πρωτεΐνες. Το δεσοξυριβονουκλεϊκό οξύ (DNA). Το ριβονουκλεϊκό οξύ (RNA). Το γαλακτικό οξύ, υπεύθυνο για την ατελή καύση της λακτόζης (σάκχαρο του γάλακτος). Το γαστρικό υγρό (ή οξύ του στομάχου), ένα πολύ ισχυρό οξύ με pH 1.5 που εκκρίνεται από το στομάχι με σκοπό τη διάσπαση των τροφών. Αποτελείται από το πολύ ισχυρό υδροχλωρικό οξύ (HCl). Μετά από έντονη μυϊκή άσκηση νιώθουμε κούραση, επειδή συσσωρεύεται γαλακτικό οξύ στους μυς, εξαιτίας της αναερόβιας άσκησης.

Βάσεις

Στο Σπίτι Το υδροξείδιο του αμμωνίου (NH4OH) χρησιμοποιείται για να αφαιρεί κηλίδες μελανιού από τα ρούχα και για να αφαιρεί το γράσο από τα παράθυρα. Ακόμη, γίνεται χρήση του και στη βιομηχανία καλλυντικών. Η αμμωνία (ΝΗ3) αποτελεί προϊόν καθαρισμού για το σπίτι και λίπασμα. Το υδροξείδιο του μαγνησίου (Mg(OH)2) και το υδροξείδιο του αργιλίου (Al(OH)3) χρησιμοποιούνται στα αντιόξινα φάρμακα για τη θεραπεία της καούρας. Τα αλκάλια (Li), (Na), (K), (Rb), (Cs) και (Fr) χρησιμοποιούνται στις αλκαλικές μπαταρίες. Γενικά, όμως, σε τέτοιες μπαταρίες χρησιμοποιείται και υδροξείδιο του καλίου (KOH).

Στις Βιομηχανίες Το υδροξείδιο του νατρίου (ή καυστική σόδα –NaOH-) χρησιμοποιείται στη διύλιση του πετρελαίου για την κατασκευή φαρμάκων, χαρτιού, πολτού κ.α. και ως καθαριστικό φούρνων. Ακόμη, γίνεται χρήση του και στην κατασκευή τεχνητού μεταξιού και νάιλον. Το υδροξείδιο του ασβεστίου Ca(OH)2 είναι επίσης γνωστό ως σβησμένη άσβεστος και έχει ένα μεγάλο αριθμό χρήσεων. Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται για: τη δημιουργία τσιμέντου και γύψου για να εξουδετερώνει το οξύ στα αποθέματα νερού  στην παρασκευή λευκαντικής σκόνης ως υλικό επιδέσμου για τα εγκαύματα οξέων ως αντίδοτο για την τροφική δηλητηρίαση στην παρασκευή μυκητοκτόνων Το υδροξείδιο του αργιλίου (Al(OH)3) είναι αντιόξινο και χρησιμοποιείται για τον καθαρισμό του νερού.

Στο σώμα μας Το αίμα είναι ελαφρά βασικό (αλκαλικό) με pH 7.4.

Το σάλιο ενός υγιούς ατόμου είναι επίσης βασικό με pH 6.5 – 7.4.

Άλατα

Άλατα γνωστά μέσα από την καθημερινή ζωή •ΝαCl: (αλάτι ή μαγειρικό αλάτι) : υπάρχει άφθονο ως ορυκτό ή διαλυμένο στη θάλασσα και χρησιμοποιείται στη μαγειρική,

στη συντήρηση τροφίμων, στην ιατρική ως φυσιολογικός ορός.

• CaCO3 :(ασβεστόλιθος): υπάρχει στα μάρμαρα και στην κιμωλία

•Na2CO3 : (σόδα): χρησιμοποιείται στην παρασκευή γυαλιού.

•NaClO: χρησιμοποιείται για την παρασκευή χλωρίνης.

•ΑgBr: χρησιμοποιείται στη φωτογραφική.

•SnF2 :χρησιμοποιείται στις οδοντόπαστες.

• Ca3(PO4)2 : οστά ανθρώπου.

•CaSO4 και 2H2O: γύψος •CuSO4 και 5H2O : γαλαζόπετρα