Issuu

≥÷]»+ q÷´dt 15

y˚T ` pHé ` 2021 eT]j·TT

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021 dü+|ü⁄{Ï : 14 dü+∫ø£ : 3 4 dü+bÕ<ä≈£î&ÉT : yÓTÆHêkÕ«$T MyNaa Swamy Publications

TOURISM NEWS ( Telugu Bi-Monthly ) May - June - 2021 and

July - August 2021 Volume : 14 Issue : 3 & 4 Editor : My.Naa. Swamy (Mylaram Narayana Swamy)

Editorial Mob. : 9502659119 Reporters : G.V. Chary, Delhi Gundlapalli Siva Kumar M. Manjunath B. Murali Mohan Rao Marketing : Sadguru News Agency Hyderabad. Telangana State, Mob. : 9502098191 Regd. Off. : 19-12-372, Bairagipatteda, TIRUPATI - 517 501. A.P., Mob. : 9502659119 email:tourismnews2007@yahoo.co.in www.issuu.com/mynaaswamy Anantapuram Office : Tourism News, 1-50, SPVM College Road, Opp. Market yard, Gorantla - 515 231, Anantapuram Dist. A.P.

Anniversary Issue

dü÷∫ø£ neTs¡˝Àø£+ 4 ø±ø£rj·T ø£fi≤ùde 5 ‹s¡Tefi¯Sfls¡T |ü⁄D´πøåÁ‘·+ 9 uÛÑø£Ô»q eT+<ës¡T&ÉT 12 |òæ‘·˝ŸUÀsê˝À <Ûëq´ø£≥ø£+ 13 l eTTK*+>∑+˝À eT<ÛäTπøX¯«s¡ kÕ«$T15 HÓ\÷¢s¡T˝À ls¡+>∑Hê<∏äT&ÉT 18 Ä ø=+&É˝À¢ uÖ<ä∆+ Äqyêfi¯ófl 20 n#·T´‘· sêj·T\ ãTs¡TE 22 n~ $wüßídüÔ+uÛÑy˚T... 25 nXÀ≈£î&ÉT e÷{≤¢&ÉT‘·THêï&ÉT 27 ˝ÒbÕøÏå |ü⁄düÔø±$wüÿs¡D 28

<˚X¯ #·]Á‘· >∑‹ì e÷]Ãq #·+Á<ä–] sêj·T\ ø±˝≤q+‘·s¡+ kÕVæ≤‘·´+ ‹s¡TeT\ –s¡T\ $•wüº‘· <√eTø=+&É dü+kÕúq+ <ä+‘˚X¯«] <˚yê\j·T+ sêjYT |òüT&é ø√≥˝À eTsêsƒê bÂs¡Twü+ nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç

34 35 37 40 42 43 46

History of Sanchi Stupa 50 Lambasingi

CJI in Tirumala

Golconda ‘Show’

ø±o

>∑T+&É¢|ü*¢ •e≈£îe÷sY

y˚˝≤~ dü+e‘·‡sê\ kÕ+düÿè‹ø£ Á|üyêVü‰ìøÏ Á|ürø£. Væ≤+<äTe⁄\≈£î |üs¡eT bÕeq πøåÁ‘·+. yês¡D≤dæ˝À j˚T{≤ \ø£å ˝≤~ eT+~ j·÷Á‹≈£î\T >∑+>±kÕïq+, <Ó’e <äs¡Ùq+ #˚düTø=+{≤s¡T. Çø£ÿ&É $X‚«X¯«sê\j·T+˝Àì •e*+>∑+ <ë«<äX¯ CÀ´‹]¢+>±\˝À ˇø£{Ï. dü«j·T+>± •e⁄&ÉT ø=\TyÓ’e⁄Hêï&Éì Væ≤+<äTe⁄\ qeTàø£+. >∑+>± kÕïq+ e\¢ eTTøÏÔ \_ÛdüTÔ+<äì uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. ø±o˝À »]π> >∑+>∑ Vü‰s¡‹ uÛÑ≈£îÔ\qT ‘·qàj·T‘ê«ìøÏ >∑T]#˚düTÔ+~. ncÕº<äX¯ X¯øÏÔ |”sƒê\˝À ø±o ≈£L&Ü ˇø£{Ï. <äø£åj·÷>∑+˝À Ä‘êàs¡ŒD+ #˚dæq dür<˚$ #Ó$b˛>∑T |ü&çq #√≥ Ç|ü⁄Œ&ÉT $XÊ˝≤øÏå eT+~s¡+ ñ+<ä+{≤s¡T. >∑+>∑eTà ‘·*¢ X¯øÏÔ dü«s¡÷|æDÏ. ø£qTø£ XÊπøÔj·TT\≈£î ø±o |üs¡eT |ü$Á‘· πøåÁ‘·+. Ä~X¯+ø£s¡T&ÉT ‘·q ÁãVü≤à dü÷Á‘· uÛ≤cÕ´ìï, uÛÑ» >√$+<ä k˛ÔÁ‘êìï ø±o˝À s¡∫+#ê&É+{≤s¡T. yês¡D≤•˝À y˚˝≤~ Ä\j·÷\THêïsTT. n+<äT˝À eTTK´yÓTÆq$ $X¯«Hê<Ûä eT+~s¡+, Vü≤qTe÷Hé eT]j·TT <äTsêZ eT+~s¡+. ãT<äT∆ì ø±\+˝À Ç~ ø±o sêC≤´ìøÏ sê»<Ûëì. ø±o ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ˝À ñ+~. ø±o qT+∫ ˝Àø˘ düuÛÑ≈£î ÁbÕ‹ì<Ûä´+ eVæ≤düTÔqï uÛ≤s¡‘· Á|ü<Ûëì qπs+Á<ä yÓ÷&ç yês¡D≤dæ ø±o$X‚«X¯«s¡ kÕ«$T Ä\j·T n_Ûeè~∆øÏ, >∑+>±q~ Á|üøå±ﬁ¯q≈£î n‘·´+‘· ÁbÕ<Ûëq´‘·ìdüTÔHêïs¡T. ø±>± ªqyÓ÷ <˚e<˚e.. qyÓ÷ uÛÑø£ÔbÕ˝≤μ n+≥÷ uÛÑ≈£îÔ\T ø±o$X‚«X¯«s¡ kÕ«$Tì Á|üdüTÔ‹düTÔ+{≤s¡T. es¡TD, Ädæ‡ nH˚ ¬s+&ÉT q<äT\ dü+>∑e÷\ eT<Ûä´ ñqï+<äTq ªªyês¡D≤dæμμ nH˚ ù|s¡T e∫Ã+<äì ˇø£ n_ÛÁbÕj·T+. yês¡D≤dæ q>∑sêìøÏ ñ‘·Ôsêq es¡TD, <äøÏåD≤q Ädæ‡ dü+>∑eT+ kÕúq+ ñHêïsTT. düTe÷s¡T ◊<äTy˚\ dü+e‘·‡sê\ ÁøÏ‘·+ •e⁄&ÉT yês¡D≤dæ q>∑sêìï kÕú|æ+#ê&Éì bÂsêDÏø£ >±<Ûä\ kÕsê+X¯+. Ç~ Væ≤+<äTe⁄\ @&ÉT |ü$Á‘· q>∑sê\˝À ˇø£{Ï. ãTTπ>«<ä+, sêe÷j·TD+, eTVü‰ uÛ≤s¡‘·+, kÕÿ+<ä |ü⁄sêD+ e+{Ï nH˚ø£

Ä<Ûëà‹àø£ Á>∑+<Ûë\˝À ø±oq>∑s¡+ Á|üdüøÏÔ ñ+~. ø±o eT÷&ÉTy˚\ dü+e‘·‡sê\ qT+&ç ñ+<äì #·]Á‘· ø±s¡T\T uÛ≤$düTÔHêïs¡T. $<ä´≈£î, bÕ+&ç‘ê´ ìøÏ, •\Œ+, eÁdüÔ+, düT>∑+<Ûä Á<äyê´\e+{Ï edüTÔe⁄\ yê´bÕsêìøÏ πø+Á<ä+>± ñ+≥÷ e∫Ã+~. ãT<äT∆ì ø±\+˝À Ç~ ø±o sêC≤´ìøÏ sê»<Ûëì. #Ó’Hê j·÷Á‹≈£î&ÉT VüQj·÷dt‘·‡+>¥ á q>∑sêìï >=|üŒ Ä<Ûë´‹àø£, $<ë´, ø£ﬁ≤ πø+Á<ä+>± e]í+#ê&ÉT. Ç~ >∑+>±qB rsêq 5 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ bı&Ée⁄q $düÔ]+∫+<äì sêXÊ&ÉT. düú\|ü⁄sêD+ ø±o •ekÕú|æ‘·eTì |ü⁄sêDø£<∏äHê\T $e]düTÔ HêïsTT. ÁãVü≤à dü«j·T+>± Çø£ÿ&É |ü~ nX¯«y˚T<Ûä j·÷>±\T #˚dæ •e⁄&çì Çø£ÿ&É ø=\Te⁄+&ÉeTì ø√sê&Éì |ü⁄sêD >±<Ûä. ≈£îs¡TπøåÁ‘· j·TT<ä∆+ ‘·s¡Tyê‘· bÕ+&Ée⁄\T uÛ≤‘·èVü≤‘·´ eT]j·TT ÁãVü≤àVü≤‘ê´ bÕ‘·ø±\ qT+&ç $eTT≈£îÔ\e&ÜìøÏ dü|üÔeTTøÏÔ|ü⁄sê \˝À ˇø£f…Æq ø±oøÏ $#˚ÃXÊs¡T. njÓ÷<Ûä´, eT<ÛäTs¡, >∑j·T, ø±•, ne+‹ø£, ø£+∫, <ë«s¡ø£ q>∑sê\T dü|üÔeTTøÏÔ |ü⁄sê\ì Væ≤+<äTe⁄\ $XÊ«dü+... Á|ü|ü+#·+˝À ìs¡+‘·s¡+>± ìyêdüjÓ÷ >∑´yÓTÆq Á|ü<˚XÊ\˝À ø±o Á|ü<ÛäeT kÕúq+˝À ñ+<äì uÛ≤$düTÔHêïs¡T. |ü⁄sê‘·‘·« neX‚cÕ\T ($T>∑‘ê 10e ù|J˝À)

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

e+&ÉsY Ç+&çj·÷

ø±ø£rj·T ø£ﬁ≤ùde n n n n

Ábıô||òdòdüsüsY Y ø=ø=ÿ+&É ø=ø=ÿ+&É $»j· $»j·TTu≤ãT u≤ãT Ábıô

<äøÏåD uÛ≤s¡‘êìï neTsêe‹ sê»<Ûëì>± |ü]bÕ*+∫q XÊ‘·yêVü≤qT\T (Áø°.|üP. 200 ` Áø°.X¯. 200) y˚<ä dü+düÿè‹ ` kÕ+Á|ü<ëj·÷\qT nqTdü]+∫ düTdæús¡yÓTÆq |ü]bÕ\qqT n+~+#ês¡T. XÊ‘·yêVü≤qT\˝À Á|üeTTK sêE˝…’q >ö‘·MT|ü⁄Á‘· XÊ‘·ø£]í, j·TC„l XÊ‘·ø£]í, Vü‰\T&ÉT yÓTT<ä\>∑T yê] ø±\+˝À <äøÏåD uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À düTdæús¡ |ü]bÕ\q n+~+#·ã&ç <˚X¯+ dæ]dü+|ü<ä\‘√ ‘·T\‘·÷–q≥T¢>± Hê{Ï kÕVæ≤‘·´+, $<˚o j·÷Á‹≈£î\ s¡#·q\T ‘Ó*j·T#˚düTÔHêïsTT. XÊ‘·yêVü≤qT\ nq+‘·s¡+ Çøå±«≈£î\T (Áø°.X¯. 210`300), $wüßí ≈£î+&çqT\T (Áø°.X¯. 420`624), #êfi¯ó≈£î´\T (Áø°.X¯. 543`753), sêÁwüº ≈£L≥T\T (Áø°.X¯. 753`982) yÓTT<ä\>∑T yês¡T <äøÏåq uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝Àì $$<Ûä ÁbÕ+‘ê\qT |ü]bÕ*+#ês¡T, M] |ü]bÕ\Hê ø±\+˝À y˚<ä dü+düÿè‹ |ü]s¡ø£åD, düs¡«eT‘· kÕeTs¡dü´+ kÕ~Û+|üã&ç kÕVæ≤‘·´, •\Œ ø£fi≤_Ûeè~∆ »]–+~. #êfi¯ó≈£î´\ |ü‘êq+‘·s¡+ zs¡T>∑\T¢ sê»<Ûëì>± ø±ø£rj·T kÕÁe÷»´+ (Áø°.X¯. 1000`1323) Væ≤+<ä÷ <Ûäs¡à |ü]s¡ø£åD≈£î, ‘Ó\T>∑T uÛ≤wü kÕVæ≤‘·´ $ø±kÕìøÏ ø£èwæ #˚XÊs¡T. ø±ø£rj·T, $»j·Tq>∑s¡ ø±\+˝À s¡∫+#·ã&çq ø±yê´\T eT]j·TT ì]à+#·ã&çq <˚yê\j·÷\T Hê{Ï kÕ+düÿè‹ø£ $\Te\qT Á|ü‹_+_kÕÔsTT. M] bÕ\q ø±\+˝À düTdæús¡ |ü]bÕ\q, Ä]úø±_Ûeè~∆ eT]j·TT kÕ+düÿè‹ø£ $ø±dü+ n‘·T´qï‘· <äX¯≈£î #˚]+<äì #ê]Á‘·ø£ Ä<Ûësê\T ‘Ó*j·T#˚düTÔHêïsTT. M]ì dü÷Œ¤]Ô>± rdüT≈£îqï eT<ÛäTs¡ Hêj·T≈£î\T ≈£L&Ü ‘Ó\T>∑T uÛ≤wü, kÕ+düÿè‹ø£ $ø±kÕìøÏ ‘·eT e+‘·T ø£èwæ #˚XÊs¡T. ø±ø£rj·T, $»j·Tq>∑s¡ eT]j·TT eT<ÛäTs¡ Hêj·T≈£î\ bÕ\Hê ø±\+˝À »]–q uÛ≤wü, kÕVæ≤‘·´ eT]j·TT kÕ+düÿè‹ø£ $ø±kÕìï |ü]o*+#·&É+ á yê´dü+ eTTK´ ñ<˚›X¯´+.

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

ø±ø£rj·TT\T: ø±ø£rj·T sêE\T zs¡T>∑\T¢qT sê»<Ûëì>± #˚düTø=ì ‘Ó\T>∑T ÁbÕ+‘ê\qT düTe÷s¡T>± Áø°.X¯. 1000 qT+∫ Áø°.X¯. 1323 es¡≈£î |ü]bÕ*+#ês¡T. Áø°.X¯. 10`12 X¯‘êu≤∆\ ø±\+˝À kÕeT+‘· ø±ø£rj·T sêE\T uÒ‘·sêE ` 1, (Áø°.X¯. 1000`1052): Ç‘·ì XÊdüq+ ø±Jù|≥˝À <=]øÏ+~. Bì Á|üø±s¡+ Ç‘·ì _s¡T<äT ªø±ø£‹|ü⁄sê~ÛHê<∏äμ. Áb˛\sêE ` 1 (Áø°.X¯. 1052 ` 76): es¡+>∑˝Ÿ <ä>∑Zs¡ πødü] düeTTÁ<ä+ ‘·{≤ø±ìï ì]à+#ê&ÉT. Ç‘·ì _s¡T<äT ªø±ø£‹e\¢uÛÑ, n]>∑»πødü]μ. uÒ‘·sêE`2 (Áø°.X¯. 1076` 1108): Vü≤qàø=+&É <ä>∑Zs¡ •e|ü⁄s¡+ nH˚ q>∑s¡+ ì]à+∫ nø£ÿ&É u…‘˚X¯«sê\j·T+ ì]à+#ê&ÉT. <äTs¡ZsêE ` 2 (Áø°.X¯ 1116`1151): kÕeT+‘·T\˝À ∫e]yê&ÉT, yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï dü«‘·+Á‘· sêE. j·÷<äe⁄\T ø£ﬁ≤´DÏ #êﬁ¯ó≈£î´\qT n+‘·+ #˚j·T&É+‘√ Ç‘·&ÉT dü«+‘·Á‘êìï Á|üø£≥+#·T ø=Hêï&ÉT. Áb˛\sêE ` 2 Á<ëøå±sêeT j·TT<ä∆+˝À yÓ\Hê{Ï #√&ÉT\ #˚‹˝À Vü≤‘·eTj·÷´&ÉT. dü«‘·+Á‘· ø±ø£rj·T sêE\T: ø±ø£rj·T kÕÁe÷»´

bÕ\≈£î˝…’q s¡TÁ<ä<˚e⁄&ÉT (Áø°.X¯. 1158`1195), eTVü‰<˚e⁄&ÉT Áø°.X¯. 1195 `1198, >∑D|ü‹ <˚e⁄&ÉT (1262 `1199), s¡TÁ<äeT<˚$ 1289 `1262, Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äTì (Áø°.X¯. 1289 `1323) bÕ\q˝À <˚X¯+ düT_Ûø£åyÓTÆ ø£ﬁ≤ kÕVæ≤‘ê´\T m+‘√ n_Ûeè~∆ #Ó+<ësTT. ø±ø£rj·TT\ ø±\+˝À ‘·$«+∫q mH√ï #Ós¡Te⁄\T Ç|üŒ{ÏøÏ #·ø£ÿ{Ï dæú‹˝ÀH˚ ñHêïsTT. Ä sêE\T, yê] kÕeT+‘·T\T kÕ>∑T˙{Ï ø±\Te\ n_Ûeè~∆øÏ m+‘·>± ø£èwæ #˚yês√ ‘Ó*j·T#Óù|Œ düJe kÕøå±´\T n$. yê] bÕ\q˝À e´ekÕj·T+, yê´bÕs¡+, $<˚o yêDÏ»´+

n‘·T´qï‘· <äX¯≈£î #˚]q<äì Hê{Ï kÕVæ≤‘·´+, $<˚oj·TT\ s¡#·q\qT ã{Ïº #Ó|üŒe#·TÃ. s¡TÁ<äeT <˚$ ÄkÕúHêìï dü+<ä]Ù+∫q e÷s√ÿb˛˝À nH˚ y˚˙dt (Ç≥*) j·÷Á‹≈£îì s¡#·q\T Ç+<äT≈£î ñ<ëVü≤s¡D>± #Ó|üŒe#·TÃ. ø±ø£rj·T sêE\T kÕVæ≤‘ê´ìøÏ mq˝Òì ùde

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

#˚XÊs¡T. yê] ø±\+˝À kÕVæ≤‘·´+ m+‘√ n_Ûeè~∆ #Ó+~+~. ∫e] ø±ø£rj·T sêE Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äTì ÄkÕúq+˝À ø£$ nsTTq $<Ûë´Hê<ÛäT&ÉT dü+düÿè‘·+ ˝À sêdæq n\+ø±s¡ XÊÁdüÔ Á>∑+<∏ä+, Á|ü‘ê|üs¡TÁBj·T+ ˝Òø£ Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äj·T‘√ XÀuÛÑ÷wüD+ m+‘√ Á|üeTTKyÓTÆq~. $qTø=+&É e\¢uÛ≤eT‘·T´&ÉT s¡∫+∫q ‘Ó\T>∑T Á>∑+<∏äeTT Áø°&Ü_ÛsêeTeTT. bÕ\Tÿ]øÏ k˛eTHê<ÛäTì |ü+&ç‘êsê<Ûä´ #·]Á‘·eTT, ø=\qT >∑D|ü‹<˚e⁄&ÉT s¡∫+∫q düeTø±©q ‘Ó\T>∑T Á>∑+<∏ä+ •ejÓ÷>∑ kÕs¡eTT, ø±ø£‹ s¡TÁ<ä<˚e⁄&ÉT dü«j·T+>± sêdæq Á>∑+<∏ä+ ˙‹ kÕs¡eTT, ã<Ó›q sê»˙‹ XÊÁdüÔ+ô|’ sêdæq Á>∑+<∏ä+ ˙‹ XÊÁdüÔ eTTø±Ôe[, >∑D|ü‹ <˚e⁄ì ùdHêì nsTTq C≤j·÷|ü ùdHêì dü+düÿè‘· Á>∑+<∏ä+ ` qè‘·´ s¡‘êïe[.. Ç$ Hê{Ï kÕVæ≤‘·´+˝À düTÁ|üdæ<ä∆ s¡#·q\T. ìsêàD≤\T: ø±ø£rj·TT\ bÕ\Hê ø±\+˝À |ü\T ìsêàD≤\T #˚|ü≥ºã&Ü¶sTT. eT<Ûä´j·TT>∑+ Hê{Ï Væ≤+<ä÷ sêE\ ø√≥\T m˝≤ ñ+&˚y√ ‘Ó\|ü&ÜìøÏ ø±ø£rj·TT\ zs¡T>∑\T¢ ø√≥ qeT÷Hê>± ì\T düTÔ+~. bÕ\+ù|≥, C≤ø±s¡+, sêe÷qT»|ü⁄s¡+, ø£{≤ø£å|üPsY, >∑D|ü⁄s¡+, es¡+>∑˝Ÿ, Vü≤qTeTø=+&É, |æ\¢\ eTiÏ¿, Hê>∑T\bÕ&ÉT, ≈£LdüTeT+∫. Ç+ø± ‘·~‘·s¡ Á|ü<äXÊ˝À¢ yêfi¯ófl ì]à+∫q <˚yê\j·÷\T, Äø±\|ü⁄ yêdüTÔ •\Œ ø£fi¯\≈£î ì<äs¡Ùq+. n{Ïºyê{Ï˝À sêeT|üŒ <˚yê\j·T+, yÓsTT´ düÔ+uÛ≤\ <˚yêj·T\j·T+, dü«j·T+uÛÑT <˚yê\j·T+, ≈£îdüTeT+∫˝Àì >∑Dù|X¯«sê\j·T+ yÓTT<ä\>∑Tq$ m+‘√ $•wüºyÓTÆq$. ≈£î&É´ |òü\ø±\ô|’ #ÓøÏÿq e÷qyêø£è‘·T\T, Äø±\|ü⁄ y˚wü uÛÑ÷wüD≤\qT, Áø°&É\qT, Hê≥´ Ø‘·T\qT Ä düe÷»|ü⁄ kÂ+<äsê´_Ûs¡T∫ì Á|ü‹_+_kÕÔsTT. ø±ø£rj·TT\ sê»<Ûëì q>∑s¡yÓTÆq zs¡T>∑\T¢ dæ] dü+|ü<ä\‘√ ‘·T\‘·÷– n+‘·sê®rj·T U≤´‹ì n]®+∫+~. M] sê»<Ûëì @ø£•˝≤ q>∑s¡+>± ù|s¡T >±+∫+~. á ø√≥ >∑D|ü‹ <˚e⁄ì ø±\+˝À ì]à+#·ã&ç s¡TÁ<äeT<˚$, Á|ü‘ê|ü s¡TÁ<äTì ø±\+˝À 7

eT]+‘· |ü{Ïwüº |üs¡Ãã&ç+~. Ç~ X¯Á‘·T <äTπs“¤<ä´yÓTÆ sê»´ s¡ø£åD˝À Á|üeTTK bÕÁ‘· eVæ≤+∫+~. ø√≥˝À ì]à+#·ã&çq, eT+~ sê\T, eT+≥bÕ\T, n<äT“‘·yÓTÆq •\Œ kÂ+<äsê´ìøÏ ù|¬sìïø£ >∑qï$. Bìô|’ |ü\T e÷s¡T¢ kÕ–q eTTdæ¢+\ <ë&ÉT\ |òü*‘·+>± dü«j·TuÛÑT <˚yê\j·T+‘√ bÕ≥T Ç‘·s¡ mH√ï Ä\j·÷\T H˚&ÉT •~Û˝≤edüú˝À ø£ì|ækÕÔsTT. Vü≤qàø=+&É˝À ì]à+#·ã&çq yÓsTT´ düÔ+uÛ≤\ <˚yê\j·T+ eTs=ø£ n<äT“¤‘· ìsêàD+. Bìì s¡TÁ<ä <˚e ` 2 Áø°.X¯. 1163˝À ì]à+#ê&ÉT. á Ä\j·T+˝À ô|≈£îÿ düÔ+uÛ≤\T ñ+&É&É+ e\q Bìì yÓsTT´düÔ+uÛ≤\ <˚yê\j·TeTì |æ\TkÕÔs¡T. Ç~ Á‹≈£î{≤\j·T+. •e*+>∑+ |üP»\+<äT ø=+≥Tqï~. $wüßí $Á>∑Vü≤+, dü÷s¡´ uÛÑ>∑yêqTì $Á>∑Vü‰\T eTTdæ¢+ <ë&ÉT\˝À <Ûä«+dü+ #Ój·T´ã&ç q≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. á Ä\j·T+˝Àì q+~ $Á>∑Vü≤+ düTe÷s¡T mì$T~ n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ, |üHÓï+&ÉT n&ÉT>∑T\ bı&Ée⁄‘√ q\¢{Ï qTqTô|’q sêsTTô|’q #ÓøÏÿq @ø£•˝≤ ìsêàD+. sêeT|üŒ <˚yê\j·T+ es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢ eTT\T>∑T ÁbÕ+‘·+˝Àì yÓ+ø£{≤|üPsY eT+&É\+˝À bÕ\+ù|≥ nH˚ Á>±eT+˝À ñ+~. Bìì >∑D|ü‹ <˚e⁄ì ôd’Hê´~Û|ü‹ nsTTq πs#·s¡¢ s¡TÁ<äT&ÉT Áø°.X¯. 1213˝À ì]à+#·&É+ »]–+~. á XË’e Ä\j·T+˝À ø±ø£rj·T •\Œ kÂ+<äs¡´+, ìsêàD+

5 kÕπs¢ <ë&ÉT\T #˚XÊs¡ì ¬s+&ÉT $|òü\+ nj·÷´j·Tì, $T–*q <ë&ÉT˝À¢ eTTdæ¢+ ôd’Hê´\T $»j·T+ kÕ~Û+#êj·Tì ù|s=ÿHêïs¡T.) Áø°.X¯. 1303˝À n˝≤¢ ñ~›Hé œ©® ô|<ä› ôd’q´+‘√ e÷*ø˘ |òüÁ≈£îB›Hé EHêqT u…+>±˝Ÿ MT<äT>± zs¡T>∑\T¢ ô|’øÏ |ü+|æHê&ÉT. Bì˝À eTTdæ¢+ ôd’Hê´\T |üsê»j·T+ bÕ˝…’HêsTT. eTs¡\ Áø°.X¯. 1309˝À e÷*ø˘ ø±|üsY nH˚ ùdHêìì |ü+|æHê&ÉT. nqTeTø=+&É qT+&ç zs¡T>∑\T¢ ø√≥ô|’ eTT≥º&ç »]–+~. >∑‘·´+‘·s¡+ ˝Òø£ Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äT&ÉT e÷*ø˘ ø±|üsY‘√ dü+~Û #˚düTø=Hêï&ÉT. Áø°.X¯. 1318˝À n˝≤¢ ñ~›Hé ≈£îe÷s¡T&Ó’q ≈£î‘·TãTB›Hé eTTu≤s¡ø˘ cÕ ‘·q u≤ìdü ` KTÁdüTU≤HéqT ø=+‘· ôd’q´+‘√ es¡+>∑˝Ÿ≈£î |ü+bÕ&ÉT. Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äT&ÉT KTÁdüTqT Á|ü‹|òüT{Ï+#· ≈£î+&Ü XÊ+‹ì ø√] dü+~Û #˚düTø=Hêï&ÉT. |òæTj·÷ EB›Hé ‘·T>∑¢ø˘ Áø°.X¯ 1320˝À &Ûç©¢ dæ+Vü‰düHêìï n~Ûwæº+∫ ‘·q≈£î ‘êH˚ düT˝≤ÔHé>± Á|üø£{Ï+#·Tø=

n‘·T´qï‘· <äX¯≈£î #˚]q≥T¢>± ‘Ó\TdüTÔ+~. Ä\j·T düÔ+uÛ≤\ô|’ Hê{Ï Jeq $<Ûëq+, dü+^‘· yêsTT<ä´ |ü]ø£sê\T, qè‘·´ Ø‘·T\T, |ü⁄sêD≤\T, Ç‹Vü‰kÕ\ ≈£î dü+ã+~Û+∫q •˝≤Œ\T #Óø£ÿã&Ü¶sTT. á Ä\j·T+˝Àì •e*+>∑+, q+~ $Á>∑Vü≤+, eT<äìø£ •˝≤Œ\T, •Ks¡ ìsêàD≤ìøÏ ñ|üjÓ÷–+∫q ˙{Ï˝À eT+<ä&É+ ‘˚*j·÷&˚ Ç≥Tø£\T dü+<äs¡Ù≈£î\qT dü+ÁuÛÑe÷X¯Ãs¡´ XÊdüq+ \≈£î >∑T]#˚kÕÔsTT. kÕÁe÷»´ |ü‘·q+: á $<Ûä+>± düs¡«‘√eTTU≤_Û eè~∆ #Ó+~q ø±ø£rj·T kÕÁe÷»´ yÓ’uÛÑe+ ô|’ ‘·Ts¡Twüßÿ\ ø£qTï |ü&ç+~. Hê{ÏøÏ ñ‘·Ôsê|ü<∏ä+ &Ûç©¢ düT˝≤ÔqT\ bÕ<ë Áø±+‘·yÓTÆ, yê] <äèwæº <äøÏåD≤|ü<∏ä+ ô|’øÏ eTs¡*+~. <äøÏåD≤|ü<∏ä+˝À ø±ø£rj·T kÕÁe÷ C≤´ìï bÕ*düTÔqï~ ¬s+&Ée Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äT&ÉT. Ç‘·ì bÕ\Hê ø±\+˝ÀH˚ ø±ø£rj·T kÕÁe÷»´ $∫Ã¤qï+ Äs¡+uÛÑyÓTÆ+~. Á|ü‘ê|ü s¡TÁ<äTì bÕ\Hê ø±\eT+‘ê n+‘·s¡+–ø£ $|ü¢yê\qT nD#·&É+˝ÀqT, $<˚o <ä+&Éj·÷Á‘·\qT m<äTs=ÿq&É+˝ÀqT >∑&ç∫b˛sTT+ ~. ¬s+&√ Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äTì ø±\+˝À ø±ø£rj·T sê»´+ô|’ eTTdæ¢+\T 8 kÕs¡T¢ <ä+&Ó‘êÔs¡ì, n+<äT˝À Á|ü‘ê|üs¡TÁ<äT&ÉT 7 kÕs¡T¢ eTTdæ¢+\qT z&ç+∫ ‘·]$Ty˚XÊ&Éì, 8e kÕ] »]–q <ë&ç˝À z&çb˛sTT |ü≥Tºã&Ü¶&Éì Áb˛\j·T Hêj·T≈£îì Hêï&ÉT. Ç‘·ì ø±\+˝ÀH˚ Hê\T>∑e <ä+&Éj·÷Á‘· $˝≤düXÊdüq+, Á|ü‘ê|ü #·]Á‘·, ø£\Te #Ós¡Te⁄ Áø°.X¯. 1323˝À »]–+~. á <ä+&Éj·÷Á‘·qT XÊdüHê\T ‘Ó\TŒ‘·THêïsTT. (eTTdæ¢+ #·]Á‘·ø±s¡T\T q&ç|æ+~ ñ\÷ZU≤Hé _s¡T<ë+øÏ‘·T&Ó’q pHêU≤Hé (yÓTTVü≤à<é _Hé ‘·T>∑¢ø˘). á j·TT<ä∆+˝À Á|ü‘ê|ü s¡TÁ<äT&ÉT ã+Bø±ã&ç X¯Á‘·Te⁄\#˚ &Ûç©¢øÏ rdüT≈£îb˛ã&ÉT‘·T+&É>± e÷s¡ZeT<Ûä´+˝À qs¡à<ë q~˝À <ä÷øÏ Ä‘êàs¡ŒD #˚düTø=qï≥T¢>± ‘Ó\TdüTÔ qï~. ø±ø£rj·T kÕÁe÷»´+ kÕúìø£ ø±j·Tdüú, yÓ\eT, ¬s&ç¶, es¡í yÓ’wüe÷´\‘√ eT]j·TT n+‘·s¡Z‘· ‹s¡T>∑Tu≤≥¢‘√ ã\V”≤q|ü&ç+~. n<˚ düeTj·T+˝À &Ûç©¢ qT+∫ |ü\T e÷s¡T¢ <ë&ÉT\qT m<äTs=ÿì ∫es¡≈£î n+‘·]+∫+~. (s¡#·sTT‘· #·]Á‘· eT]j·TT |üsê´≥ø£ XÊK n~Û|ü‹, ø±ø£rj·T $X¯« $<ë´\j·T+, es¡+>∑˝Ÿ) p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

‹s¡Teﬁ¯Sﬂs¡T |ü⁄D´πøåÁ‘·+

‘·$Tﬁ¯Hê&ÉT

düú\|ü⁄sêD+ nqTdü]+∫ ‘Ó’ ne÷yêdü´ n+fÒ kÕ–+~. yês¡T Çø£ÿ&É $&ç~ #˚j·T&É+‘√ á ‹s¡Tefi¯Sfls¡T dü+Áø±+‹ ‘·s¡Tyê‘· e#˚Ã ne÷àyêdü´ s√Eq Á>±eT+˝À 1830 düeTj·T+˝À dæú‹>∑‘·T\T m˝≤ ‘·$Tfi¯Hê&ÉT sêÁwüº+˝À>∑\ eTVü≤]¸ ‘·|üdüT≈£î yÓT∫Ãq leTHêïsê j·TTDT&ÉT ñ+&˚y√ Ä Á>∑+<∏ä+˝À ñHêïsTT. @qT>∑T\ dü T Á | ü d æ < ä ∆ yÓ ’ w ü í e |ü ⁄ D´π ø å Á ‘ · + . Çø£ ÿ &É 108 eTTdü* yê&ç y˚wü+˝À e∫Ã eTVü≤]¸ ô|{Ïºq MsêkÕ«eTj·T´ Ä Á>∑+<∏ä+˝À... ªª‹s¡Tefi¯Sfls¡T _j·T´|ü⁄ |æ+&çì ÄVü‰s¡+>± d”«ø£]+∫ Äj·Tq $wüßídüú\eTT. Vü≤è‘êÔ|üHê•ì nH˚ rs¡úeTTqï~. yÓ’wüíe Á|ü<Ûëq Ä\j·÷\˝À ˇø£f…Æq Ms¡ H˚dæq eT÷&ÉT >∑»eTT\ eÁdüÔeTTqT <Ûä]+∫ Ä sê|òüTe⁄\ Ä\j·T+ ñ+~. Çø£ÿ&ç Á|ü<Ûëq <Ó’e+ Ms¡ n+<äT˝À uÛÑ≈£îÔ\T u…\¢eTT y˚sTT#·THêïs¡T. Ä s√E sêÁ‹ Äj·Tq >∑èVü≤eTT˝À ìedæ+#·&ÜìøÏ sê|òüTe ô|s¡Te÷fiŸ. Á|ü<Ûëq <˚$ ø£qø£e*¢j·÷sY. rs¡ú+` rs¡úkÕïqeTT düèà‘·T\ j·T+<äT eTVü‰ÁbÕj·T•Ã #√≥T #·÷|üeTì n&ç>±&ÉT. Äj·Tq #·÷|æq eTTKéTT>± #Ó|üŒã&ç+~. n~ Vü≤è‘êÔ|ü HêX¯rs¡ú+. $Á>∑Vü≤+ Ä~X‚wüß&çô|’ $wüßíe⁄ ‘·ù|≥ÔeTT\˝À >∑~˝À Ä sêÁ‹øÏ $ÁX¯$T+#ê&ÉT. eTs¡THê&ÉT düú\eTT. nìï edüTÔe⁄\T <=s¡≈£îqTμμ. X¯j·Tì+∫ q≥T¢>± ñ+≥T+~. Ä\j·T •\Œø£fi¯ ñ<äj·T+ eTVü≤]¸ XÊ*ôVAÁ‘·T&ÉT ‘·q ì‘·´ y˚Twü+, |ü⁄qs¡«düT yÓTT<ä\T, eTø£s¡ Äø£≥Tº≈£î+≥T+~. Ms¡ sê|òüTe kÕ«$T eT+<äT\ |üPC≤ ø±s¡´Áø£e÷\qT #˚dæ eTTdü* yê&çe<ä›≈£î e÷dü+ |üPs¡«uÛ≤Á<ä ∫e]s√E>± |ü~ ‘·\øÏ+<ä ô|≥Tº≈£îHêï&ÉT. ø±ã{Ïº Äj·Tq <äs¡Ùq+ s√E\T ÁãôVAà ‘·‡eeTT\T ìs¡«Væ≤düTÔ+ e∫Ã #·÷&É>± nø£ÿ&É X‚wüXË’q+˝À |üe[+∫ \ø°åà <˚$‘√ Hê_Ûø£eT\+˝À ÁuVü≤à<˚e⁄ &ç‘√ düVü‰ {≤s¡T. Á|ü‹ ne÷yêdü´≈£î ÁbÕs¡úq\T #Ó*¢+#·T #˚düT≈£î+fÒ yê´<ÛäT\T qj·TeTe⁄‘êj·Tì leTHêïs¡j·TD $Á>∑Vü≤+ ø£ì|æ+ ∫+~. ‘·s¡Tyê‘· ≥¬ ø’ uÛÑ≈£îÔ\T edüTÔ+{≤s¡T. á düìï~Û nôVA_\ Á|ü»\ $XÊ«dü+. Çø£ÿ&É >∑\ ø√H˚s¡T $wüßíeT÷]Ô Á|ü‘˚´ø£åyÓTÆ @$T es¡+ ø±yê˝À eTsƒ ¡+ Jj·TsY kÕ«$Tyê] ìsê«Vü≤D˝À ñ+~. <˚ X ¯ + ˝Àì n‹ ô | <ä › ø√H˚ s ¡ ¢ ˝ À ø√s¡Tø=eTàì eTVü≤]¸‘√ #Ó|üŒ>± Äj·Tq ‘·q düìï~Û M~Û˝À nôVA_\ eTsƒ¡+ ñ+~. ˇø£{Ï. yÓ÷ø£å+ e÷Á‘·y˚T ø±yê\ì nsTTHê Çø£ÿ&É≈£î e∫Ã #ÓHÓ’ï ` ns¡ø√ÿD+ ¬s’\T e÷s¡Z+˝À <ä]Ù+#·T≈£îH˚ uÛÑ≈£îÔ\≈£î Äs√>±´ìï ø£*–dü÷Ô lyÓ’<ä´ n+~+#·eTì ‹s¡Tefi¯Sfls¡T ùdºwüHé qT+∫ 5 øÏ.MT. e⁄+≥T+~. Ms¡ sê|òüTe⁄&ç>± ñ+&ç yê] ø√]ø£\qT |üP]Ô #˚dæ ø√s¡T≈£î Hêï&ÉT. ne÷yêdü´ s√E e÷Á‘·+ yê]øÏ Á|üXÊ+‘· J$‘êìï Ç∫Ã, b˛>=≥Tº≈£îqï Ä\j·T+ uÛÑ≈£îÔ\‘√ s¡B∆>± dü+|ü<ä\ì ‹]– bı+<˚˝≤ #˚j·TeTì, m≥Te+{Ï ñ+≥T+~. X¯ì` Ä~yêsê\T ø£cÕº˝…’q ‘=\–+∫ Äs√>±´ìï, ◊X¯«sê´ìï ≈£L&Ü Ä\j·T+ uÛÑ≈£îÔ\‘√ s¡B∆>±H˚ ñ+≥T+~. á Ä\j·T+˝À \øÏåà <˚$øÏ Á|ü‘˚´ø£ düìï~Û ø£\<äT. sêeTT\ yê]øÏ, lø£èwüßí&çøÏ ≈£L&Ü Á|ü‘˚´ø£ düìï<ÛäT \T ñHêïsTT. Ä\j·T •\Œø£fi¯ Äø£≥Tº≈£î+≥T+~. 1830`31 dü+e‘·‡sê˝À¢ ‘·q ≈£î≥T+ã+, ùde≈£î\T, |ü]yês¡+‘√ ø±oj·÷Á‘· #˚dæq @qT>∑T\ MsêkÕ«eTj·T´ ‘=* j·÷Á‘ê #·]Á‘·>± sêXÊs¡T. á Á|üj·÷D+ á Á>±eT+ MT<äT>± p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

neTs¡˝Àø£+

(4e ù|õ ‘·s¡yêsTT) yês¡D≤• y˚<äø±\ Á|ü»\ nyêdüeTì $e]düTÔHêïsTT. ø±o |ü≥ºD+ >∑T]+∫ Á|ü<ÛäeT+>± n<Ûäs¡«D y˚<ä+˝À e]í+#·ã&ç+~. $es¡D ø±o n‹ ÁbÕNq q>∑sê˝À¢ ˇø£{Ï. Væ≤+<äTe⁄\≈£î n‘·´+‘· |ü$Á‘·yÓTÆq |ü⁄D´πøåÁ‘·eTT. Çø£ÿ&É Á|üeVæ≤+#˚ >∑+>±q~˝À kÕïq+ Ä#·]ùdÔ |ü⁄qs¡®qà qT+∫ $eTT≈£îÔ˝Ö‘ês¡ì qeTàø£+. Á_{Ïwüß yê] Vü≤j·÷+˝À yês¡D≤dæ u…Hês¡dt nsTT+~. ø±XÊ´düTÔ eTs¡D≤dt eTTøÏÔ:` ªªø±o˝À eTs¡DÏùdÔ eTTøÏÔ \_ÛdüTÔ+~μμ nì Væ≤+<äTe⁄\T $X¯«dækÕÔs¡T. <ë«<äX¯ CÀ´‹]¢+>±˝À¢ ˇø£f…Æq $X‚«X¯«s¡ *+>∑+ Çø£ÿ&É e⁄+~. uÖ<äT∆\T≈£î, C…’qT\≈£î ≈£L&Ü Ç~ |ü⁄D´πøåÁ‘·+. >∑+>±q~, Væ≤+<ä÷eT‘·eTT, Væ≤+<ä÷kÕÔ˙ dü+^‘·eTT, |ü≥Tº eÁkÕÔ\ H˚‘·, Væ≤+B eT]j·TT dü+düÿè‘· |ü+&ç‘·T\ |”sƒ¡+. yês¡D≤dæøÏ >∑+>±q~ Äe*yÓ’|ü⁄q sêeTq>∑s¡+ ñ+~. yês¡D≤dæ düMT|ü+˝À kÕs¡Hê<∏é uÖ<ä› πøåÁ‘·+ e⁄+~. $X‚«X¯«sê\j·T+, nqï|üPsêí\j·T+, $XÊ˝≤øÏå Ä\j·T+, yêsêV”≤e÷ ‘ê\j·T+, ‘·T\d” e÷qdü eT+~s¡+, dü+ø£≥ yÓ÷#·Hê\j·T+, ø±\ uÛ…’s¡yê\j·T+, <äTsêZ e÷‘· <˚yê\j·T+, uÛ≤s¡‘·e÷‘· eT+~s¡+ Ç˝≤ ø±o˝À mH√ï <˚yê\j·÷\THêïsTT. <äXÊX¯«y˚T<Ûä |òüT≥º+, Vü≤]X¯Ã+Á<ä |òüT≥º+ e+{Ï |ü\T kÕïq |òüT{≤º\THêïsTT. yês¡D≤dæì ªª<˚X¯|ü⁄ Ä<Ûëà‹àø£ sê»<Ûëìμμ, ªBbÕ\ q>∑s¡+μ, ª$<ë´ q>∑s¡+μ, ªkÕ+düÿè‹ø£ sê»<Ûëìμ>± s¡#·sTT‘·\T e]ídüTÔHêïs¡T. $X¯«Hê<Ûä eT+~s¡+ ø±o $X¯«Hê<Ûä eT+~s¡+ >∑+>±q~ ˇ&ÉT¶q <äXÊX¯«y˚T<Ûä |òü÷{Ÿ e<ä› e⁄+~. Bì >√|ü⁄s¡+ô|’ |üPdæq ã+>±s¡T |üP‘· ø±s¡D+>± Bìì ªªã+>±s¡T 10

eT+~s¡+μμ nì n+{≤s¡T. Á|üdüTÔ‘·+ ñqï eT+~sêìï 1780˝À Ç+&√sY sêDÏ nVü≤˝≤´u≤sTT ôVA\ÿsY ø£{Ïº+∫+~. Ç+<äT˝À *+>±ø±s¡+>± ø=\TyÓ’ e⁄qï <˚e⁄&ÉT ªª$X‚«X¯«s¡T&ÉTμμ ªª$X¯«Hê<ÛäT&ÉTμμ ù|s¡¢‘√ |üP»\+<äTø=+≥THêï&ÉT. á Ä\j·T+ |ü\Te÷s¡T¢ $<Ûä«+dü+ #˚j·Tã&É>± ‹]– ì]à+#·ã&ç+~. 1839˝À |ü+C≤uŸ πødü]>± ù|s=+~q eTVü‰sêC≤ s¡+õ‘Y dæ+>¥ á Ä\j·T+ ¬s+&ÉT >√|ü⁄sê\≈£î ã+>±s¡+ |üP‘· |üPsTT+#ê&ÉT. ø±o $X¯«Hê<Ûë\j·÷ìøÏ düMT|ü+˝À nqï|üPsêí<˚$ >∑T&ç ñ+~. $X¯«Hê<∏äTì <ä]Ù+#·Tø=qï ‘·s¡Tyê‘· uÛÑ≈£îÔ\T nqï |üPsêí<˚$ |üP»˝À bÕ˝§Z+{≤s¡T. á <˚yê\j·T+˝À nqï<ëq+ ìs¡«Væ≤+#·ã&ÉT#·Tqï~. düMT|ü+˝À $XÊ˝≤øÏå neTàyê] eT+~s¡+ ñ+~. uÛÑ≈£îÔ\T $XÊ˝≤øÏå<˚$ ø£{≤ø£å+ bı+<äT‘ês¡T. dæ+~Ûj·÷ |òü÷{Ÿ e<ä› XÊ+ø£Ô eT+~s¡+ ñ+~. XÊ+ø±Ô eT+~s¡+˝À ô|<ä› dæ+Vü≤+ •\ ñ+~. <äTsêZ eT+~s¡+ yês¡D≤•˝À ¬s+&ÉT <äTsêZeT+~sê\THêïsTT. 500 dü+e‘·‡sê\≈£î eTT+<äT ì]à+∫q <äTsêZ eT+~s¡+ ˇø£{Ï. ¬s+&Ée~ ªªø√‘·T\ >∑T&çμμ>± ≈£L&Ü Á|üdæ<ä∆yÓTÆq <äTsêZ eT+~s¡+ 18e X¯‘êã∆+˝À u…+>±© sêDÏ#˚ ì]à+#·ã&ç+~. Çø£ÿ&É #ê˝≤ ø√‘·T\T ñ+&É&Ée e\¢ ø√‘·T\ >∑T&ç nì n+{≤s¡T. Çø£ÿ&É neTàyês¡T dü«j·T+uÛÑ÷eT÷]Ô nì uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. Ä\j·T+ >√|ü⁄s¡+ ñ‘·Ôs¡ uÛ≤s¡‘· ªHê>∑s¡μ XË’*˝À ì]à+|üã&ç+~. <äXÊX¯«y˚T<Ûä |òü÷{Ÿ >∑+>± rs¡+ kÕïq|òüT{≤º\‘√ ì+&ç ñ+~. j·÷Ár≈£î\T kÕïq+ Ä#·]+#·&ÜìøÏ, dü+Á|ü<ëj·Tø£ Ä#êsê\qT bÕ{Ï+#·&ÜìøÏ nqTyÓ’q @sêŒ≥T¢Hêï sTT. ø±o˝À 84 |òü÷{Ÿ\T ñHêïsTT. ø±o $X¯«Hê<∏ä eT+~s¡+ Á|üø£ÿH˚ ñqï <äXÊX¯«y˚T<Ûä |òü÷{Ÿ yês¡D≤•˝À ñqï kÕïq |òüT{≤º\˝À n‹ |ü⁄sê‘·q yÓTÆ+~. Ç~ j·÷Á‹≈£î\‘√ m|ü⁄Œ&É÷ s¡B›>± ñ+≥T+~. ÁãVü≤à dü«j·T+>± Çø£ÿ&É |ü~ nX¯«y˚T<Ûä j·÷>±\T #˚dæ •e⁄&ç Çø£ÿ&É ø=\Te⁄+&ÉeTì ø√sê&Éì |ü⁄sêD >±<Ûä. Á|ü‹ s√p kÕj·T+ø±\+ |üPC≤s¡T\T Çø£ÿ&É n–ï|üP» #˚dæ, •e⁄&çì, >∑+>∑eTàqT, dü÷s¡T´&çì, n–ïì, $XÊ«ìï ø=\TkÕÔs¡T. Çø£ÿ&É X¯S\ø£+<∏˚X¯« s¡T&ÉT, ÁãùV≤àX¯«s¡T&ÉT, esêùV≤X¯«s¡T&ÉT, nuÛÑj·T$Hêj·Tø£ Ä\j·÷\ ‘√ >∑+>±, ã+&ç<˚$ Ä\j·÷\THêïsTT. Çø£ÿ&É Á|ü‹s√E ìs¡«Væ≤+#˚ ªª>∑+>± Vü‰s¡‹μμ ˇø£ p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

n<äT“¤‘· |òüT≥º+. |òü÷≥T e<ä›≈£î uÀ≥¢qT rdüT≈£îe∫Ã q~˝À ì*|æy˚kÕÔs¡T. j·÷Ár≈£î\T nø£ÿ&ç qT+&ç Vü‰s¡‹ #·÷&Ée#·TÃ. eTDÏ ø£]íø± |òü÷{Ÿ eTDÏ ø£]íø± |òüT≥º+ m+‘√ bÕeqyÓTÆq~>± Væ≤+<äTe⁄\T uÛ≤$kÕÔs¡T. ˇø£ >±<Ûä Á|üø±s¡+ •e⁄ì düeTø£å+˝À $wüßíe⁄ Çø£ÿ&É ‘·q düT<äs¡Ùq #·Áø£+‘√ ˇø£ >√‹ì ‘·yê«&ÉT. <ëìì ‘·q ùd«<ä+‘√ ì+|ü⁄‘·T+&É>± $wüßíe⁄ #Ó$ ≈£î+&É\+ (eTDÏø£]íø£) n+<äT˝À |ü&ç+~. eTs=ø£ ø£<∏ä Á|üø±s¡+ bÕs¡«r <˚$ ‘·q #Ó$b˛>∑T (eTDÏø£]íø£) qT Çø£ÿ&É <ë∫ô|{Ïº, <ëìì yÓ‘·ø£eTì •e⁄&çì ø√]+~. <ëìø√dü+ yÓ‘·T≈£î‘·÷ •e⁄&ÉT nø£ÿ&˚ ñ+&çb˛e&É+ e\¢ n‘·&ÉT <˚X¯~eTà] ø±&Éì bÕs¡«‹ Ä˝À#·q n≥. eTDÏø£]íø± |òü÷{Ÿ j·T»e÷H˚ Vü≤]X¯Ã+Á<äT &çì ø=ì, Vü≤]X¯Ã+Á<ä |òü÷{Ÿ˝À ø±{Ï|üìøÏ ìj·T$T+#ê&ÉT. eTDÏ ø£]íø± |òü÷{Ÿ, Vü≤]X¯Ã+Á<ä |òü÷{Ÿ\˝À n~Ûø£+>± <äVü≤q dü+kÕÿsê\T »s¡T>∑T ‘·T+{≤sTT. eTDÏø£]íø± |òü÷{Ÿ≈£î eTVü‰X¯àXÊqeTì ù|s¡T+~.

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

‹s¡TeT\

uÛÑø£Ô»q eT+<ës¡T&ÉT

&Üø£ºsY bı‘·÷Ô] y˚+ø£fÒX¯«s¡sêe⁄ ñHêïsTT. düèwüº \j·T ø±s¡≈£î˝…’q ÁãùV≤à‘·T\T ôd’‘·+ Äj·Tq ùde˝À ‘·]düTÔ+&É>±, Ç‘·s¡T\T Ä eTTì eTH√dü+#ê]ì dü+düTÔ‹dü÷Ô <Ûë´q+ #˚j·T&É+ @e÷Á‘·+ $+‘·ø±<äT. á düø£\ #·sê#·s¡ »>∑‘·TÔ j·÷e‘·TÔqT »>∑Hêï<∏äTì ùde ø√dü+ düèwæº #˚XÊ&Ü ÁãVü≤à nH˚ dü+ÁuÛÑeT+, uÛÑ≈£îÔ˝…’ ‘·]düTÔqï <ëk˛‘·ÔeTT\ J$‘ê\T <Ûäq´eTT˝…’q$. düø£\ uÛÑ≈£Ô »Hêe[øÏ Ä<äs¡ÙÁbÕj·TyÓTÆq$. 

X¯óuÛÑÁ<äyÓTÆq πsU≤s¡÷|ü <Ûä«»eTT, neTè‘·ø£ \X¯eTT, #Û·Á‘·eTT, eÁ»eTT, n+≈£îX¯eTT, |ü<äàeTT, ø£\Œeèø£åeTT, X¯+KeTT, #·Áø£eTT, Ä~>±>∑\ |üs¡‘·‘·« #·ÁVü≤eTT\#˚ n\+ø£è‘·T&Ó’q l y˚+ø£fÒX¯«s¡ bÕ<ä |ü<äàeTT\qT X¯s¡DTy˚&ÉT#·THêïs¡T. ∫qàj·÷q+<äTì »>∑H√àVü≤q $X¯«s¡÷|ü dü+<äs¡Ùq $T~. #·˝≤\T, n#·˝≤\T n˙ï á |üs¡e÷‘·Tàì ø£s¡TD#˚‘·H˚ Á|üdüTÔ‘· dæú‹ H=+~ ìs¡+‘·s¡+ ‘·q eT÷|ü⁄ô|’ uÛÑ>∑yêqTì yÓ÷dü÷Ô »qà <Ûäq´+ #˚düT≈£î+≥Tqï >∑s¡T‘·à+‘·T&ÉT Ä kÕ«$T <ëkÕqT<ëdüT&ÉT. düø£\ y˚<ë\ dü«s¡÷|ü⁄&Üj·Tq |üs¡e÷‘·Tàì Ä‘·à ã+<ÛäTe⁄. dü«s¡Z+ qT+∫ neTè‘· uÛ≤+&ÜH˚ï Ç+Á<äTì m~]+∫ uÛÑT$øÏ rdüT≈£îe∫Ã Ms¡T&ÉT. ‘·q ‘·*¢ $q‹ <ëdü´ $eTTøÏÔ ø√dü+ Ä kÕVü≤dü+ #˚dæHê, <äTwüº eTqdüTÿ\T, ø£<äèe |ü⁄Á‘·T˝…’q düs¡ŒC≤‹øÏ n+<ä≈£î+&Ü $#·ø£åDqT Á|ü<ä]Ù+∫ ‹]– <ëìï dü«s¡Zìπø #˚]Ãq BÛXÊ*. yÓ’≈£î+sƒ¡+ @&ç lìyêdüT&ÉT ‹s¡TeT\ #˚sê&ÉT. n~ #·÷dæq >∑s¡T&ÉT @&ÉTø=+&É\H˚ n|üs¡ yÓ’≈£î+sƒ¡+>± #˚j·÷\ì uÛ≤$+∫ yÓ’≈£î+sƒ¡+˝Àì Áø°&ÜyêdæìH˚ Çø£ÿ&çøÏ ø=ìe#êÃ&Éì |ü⁄sêD≤\T #ÓãT‘·THêïsTT. n<˚ Á|üdüTÔ‘·+ ‹s¡TeT\–s¡T˝À¢ì kÕ«$T |ü⁄wüÿ]DÏ, ~e´˝Àø£+˝Àì Áø°&ÜÁ~ ≈£L&Ü Çø£ÿ&çøÏ ‘Ó∫Ã Á|ü‹wüº+∫q uÛÑT»ã\XÊ* >∑s¡T‘·à+‘·T&ÉT. qeTkÕÿs¡ eTTÁ<ä‘√ ì\ã&ç ìs¡+‘·s¡ ùdyê uÛ≤>∑T´&Éj·÷´&ÉT. X‚wü‘·\ŒXÊsTT lìyêdüT&ÉT bÕ\ø£&É*˝À X‚wü X¯j·T´ô|’ Äj·Tq ∫~«˝≤dü+>± |üe[+∫ ldü‹‘√ düs¡dü dü˝≤¢bÕ\T Ä&ÉT‘·÷ e⁄+{≤s¡T. düs¡Œ+ø±\ dü«uÛ≤yêìøÏ Á|ürø£. ø±\dü«s¡÷|ü⁄&ÉT ø£eT\ uÛ≤+<Ûäe⁄&ÉT, Á‹>∑TD≤r‘·T&Ó’q |ü⁄s¡Tc˛‘·ÔeTT&ÉT $wü|üP]‘·yÓTÆ ‘·yÓ÷>∑TD dü+|üqïyÓTÆq düsêŒìï bÕqTŒ>± #˚düTø=ì Ä~Û|ü‘ê´ìï Á|ü<ä]ÙdüTÔHêïs¡T. lsêeTø£èwüßí\ dü+j·TTø±Ôe‘ês¡y˚T l y˚+ø£fÒX¯«s¡T &ÉT, sêeTsêeD j·TT<ä› düeTj·TeTT˝À sêeT\ø£åàDT \qT ‘·q uÛÑT»düÿ+<ë\ô|’ yÓ÷dæq |üs¡eT uÛÑø±ÔÁπ>düs¡T&ÉT Vü≤qTeT+‘·T&ÉT. n+<äTπø lyê] yêVü≤q ùde\˝À Äj·Tq≈£î düeT∫‘· kÕúq+ \_Û+∫+~. uÛÑ>∑yêqTì ©˝≤$˝≤kÕ\qT 12

e]í+#˚ leT<ä“¤>∑eBZ‘·˝À >∑CÒ+Á<äyÓ÷ø£å |òüT≥º+ uÛÑøÏÔe÷sêZ ìï Á|üuÀ~+#˚ |üs¡eT s¡eTD°j·Tø£s¡yÓTÆq~. ÁbÕDeTT˝Ÿ sƒêe⁄˝Ÿ <äô|ŒqT. <ÛÓ’s¡´eTT $˝À\+ã jÓT´... ˙y˚ ‘·|üŒì‘·: |üs¡+u…s¡T>∑μ n+≥÷ uÛÑÁ<ë‘·Tàì dü+s¡øÏå+|üeT+≥÷ eTø£s¡+u≤]q |ü&çq >∑CÒ+Á<äT&ÉT y˚&ÉT≈£î+{≤&ÉT. nVü‰ìï $&ç∫ |üs¡e÷‘·Tàìô|’H˚ uÛ≤s¡+ y˚dæ ÁbÕD>∑+&É+ qT+∫ ãj·T≥ |ü&ÉT‘ê&ÉT. lyê]ì yÓ’≈£î+sƒ¡+ qT+∫ |üs¡T>∑T |üs¡T>∑Tq s¡|æŒ+∫q >∑CÒ+Á<äT&ÉT ≈£L&Ü kÕ«$Tyê]øÏ yêVü≤q+>± ‘·q ñìøÏì ìs¡÷|æ+#·T≈£îHêï&ÉT. ‹s¡TeT\ l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$TøÏ |üPs¡«+ ìs¡«Væ≤+∫q ÁãôVAà‘·‡yê˝À¢ ì»yÓTÆq ã+>±s¡T, yÓ+&ç yêVü≤Hê\ MT<˚ }πs–+|ü⁄ »]π>~. |ü>∑{Ï |üP≥ »]π> yêVü≤q ùde\˙ï ã+>±s¡T yêVü≤Hê\ MT<ä, sêÁ‹ |üP≥ »]π> y˚&ÉTø£\T yÓ+&ç yêVü≤Hê\ MT<ä #˚ùdyês¡T. nsTT‘˚ ø±˝≤qT>∑TD+>± e∫Ãq e÷s¡TŒ˝À¢ á yêVü≤Hê\T nH˚ø£ ˝ÀVü‰\‘√ ‘·j·÷ s¡T #˚dæ Ä ‘·s¡Tyê‘· ã+>±s¡T |üP‘· |üPsTT+#˚$>± e÷sêsTT. Ç|ü⁄Œ&ÉTqï p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

dü«s¡ís¡<∏ä+ ôd’‘·+ Ç˝≤+{Ï |üP‘· |üPdæq s¡<∏äy˚T. á $<Ûä+>± ‘·j·÷s¡T#˚dæq yêVü≤Hê\T ø=ìï <äXÊu≤›\ nq+‘·s¡+ eTs¡eTà‘·TÔ \≈£î edüTÔHêïsTT. M{Ï kÕúq+˝À ø=‘·Ô>± yêVü≤Hê\qT ‘·j·÷s¡T #˚sTT+#·&ÉyÓ÷, ˝Ò<ë uÛÑ≈£îÔ\T ø±qTø£>± Çe«&ÉyÓ÷ »s¡T>∑T‘√+~. |üPs¡«+ qT+∫ kÕ«$T yê]øÏ ñqï yêVü≤Hê\T kÕúq+˝À nH˚ø£ kÕs¡T¢ ø=‘·Ô yêVü≤Hê\T e#êÃsTT. (ø=‘·Ô|üÁ‹ø£ »qe] 2006 kÂ»q´+‘√)

|ü]XÀ<Ûäq

|òæ‘·˝ŸUÀsê˝À <Ûëq´ø£≥ø£+ ù|s¡T 

|òæ‘·˝ŸUÀsê düeTT<ëj·T+˝À 14 >∑TVü≤\THêïsTT. yê{Ï˝À 5 #Ó’‘·éT+~sê\T, 9 $Vü‰sê\THêïsTT. 3e >∑TVü≤ Á|ü<Ûëq #Ó’‘·´ eT+~s¡+ ø±>± 4e >∑TVü≤ >=|üŒ $Vü‰s¡+>± ù|s¡T bı+~+~. 9e >∑TVü≤˝Àì eT+~s¡+˝À uÖ<ä∆_Û≈£îÿ\T ìedæ+#·&ÜìøÏ M\T>± 9 >∑<äT\THêïsTT. ø=ìï $Vü‰sê˝À¢ sê‹ |üs¡Te⁄\THêïsTT. >∑TVü≤˝À¢øÏ >±* yÓ\T‘·Ts¡T u≤>± sêe&ÜìøÏ Á|ü‘˚´ø£+>± øÏ{Ïø°\qT @sêŒ≥T#˚XÊs¡T. ø=ìï >∑TVü≤˝À¢ #·T≥÷º >√&É\≈£î ÄqTø=ì ô|<ä›düÔ+uÛ≤\qT #Óø±ÿs¡T. es¡Tdü>± e⁄qï @qT>∑T\ •˝≤Œ\T b+‘√ düT+<äs¡+>± e⁄HêïsTT. <ë«s¡ã+<Ûë\ øÏs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ ø±|ü˝≤ uÛÑ≥T\ ì\TyÓ‘·TÔ •˝≤Œ\T ø£\e⁄. eTqTwüß\ eÁdüÔ<Ûës¡D, ‘·\bÕ>± kÕ+∫, neTsêe‹ •˝≤Œ\qT b˛*e⁄HêïsTT. |òæ‘·˝ŸUÀsê >∑TVü≤˝À¢ n<äT“¤‘· •˝≤Œ\T ` ‘Ó’\es¡í ∫Á‘ê\THêïsTT. >∑»\øÏåà, >∑+<Ûäs¡T«\T, j·T≈£åî\T ` j·TøÏåDT\T, øÏHÓïs¡\T ` øÏ+|ü⁄s¡Twüß\T ‘·~‘·s¡ •˝≤Œ\T neTsêe‹ •\Œø£fi¯qT Á|ü‹_+_+#˚ $<Ûä+>± e⁄HêïsTT. ø±>± |òæ‘·˝ŸUÀsê >∑TVü≤˝À¢ 3 XÊdüHê\THêïsTT. n+<äT˝À 4e >∑TVü≤˝Àì XÊdüq+ #ê˝≤ eTTKýÓTÆq~. b+<äTø£+‘· ÁbÕeTTK´+ n+fÒ.. eTq ‘Ó\T>∑Tyê] sê»<Ûëì q>∑s¡+ ù|s¡T+~ ø±ã{Ïº. XÊ‘·yêVü≤q sê»´sê»<Ûëì, ª<Ûëq´ø£≥ø£+μ ù|s¡T 4e >∑TVü≤˝Àì düÔ+uÛÑ+ô|’ e⁄+~. ª<Ûëq´ø£≥ø£+˝Àì düeTdü ø=&ÉT≈£î ø£qΩ Ä<˚X¯+‘√ >∑TVü≤\ ìsêàD+μμ #˚|ü{Ïºq≥Tº XÊdüq+ #ÓãT‘·Tqï~. XÊdüq+ ÁbÕø£è‘·+˝À e⁄+&É>±, *|æ Áu≤V”≤à. XÊdüq+ Áø°.|üP. 2 ˝Ò<ë 1e X¯‘êu≤∆ìøÏ #Ó+~q~. ªª<Û˚qT ø£≥ø£dü düeTdü |ü⁄‘·qø£ H˚Ωqø£≥μμ nì düÔ+uÛÑ+ eT<Ûä´˝À sêXÊs¡T. <Û˚qTø£≥ø£dü.. n+fÒ <Ûëq´ø£≥ø£+. düeTdü nH˚ n‘·ì ø=&ÉT≈£î ø£qΩ (ÁøÏwüí). ø£qΩ Ä<˚X¯+‘√ |òæ‘·˝ŸUÀsê >∑TVü≤\qT uÖ<ä∆ _Û≈£îÿ\ ø√dü+ ì]à+#ês¡T. XÊdüq+˝Àì ªø£qΩμ ù|s¡T sêE~ nsTT‘˚ n‘·ìì ÁøÏwüí>± uÛ≤$+#·e\dæ edüTÔ+~. XÊ‘·yêVü≤qT˝À¢ ‘=*sêE leTTKT&ÉT. n‘·ìì ¬s+&Ée dæeTTK, ∫eTTø£ nì ≈£L&Ü ù|s=ÿ+{≤s¡T. leTTKT&ÉT Áø°.|üP. 2e X¯‘êã∆+˝À

XÊ‘·yêVü≤q sêC≤´ìï ª<Ûëq´ø£≥ø£+μ πø+Á<ä+>± bÕ*+#ê&ÉT. yê]<ä›s¡÷ >=|üŒ |ü]bÕ\qqT n+~+#ês¡ì #·]Á‘·ø±s¡T\T sêXÊs¡T. ‘Ó\T>∑T sê»´+˝À uÖ<ä∆<Ûäs¡à yê´|æÔ ø√dü+ yês¡T $X‚wü+>± bÕ≥T|ü&Ü¶s¡T. ‘·÷s¡TŒ <˚X¯+˝Àì uÛÑ{ÏºÁb˛\T (>∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢) qT+∫ ô|’<∏ëHé es¡≈£î, <Ûëq´ ø£≥ø£+ qT+∫ ñ»®sTTì <ëø± |ü\T yêDÏ»´ s¡Vü≤<ës¡T\T n_Ûeè~∆ #˚XÊs¡T. <ë]yÓ+ã&ç |ü\T#√≥¢ >∑TVü≤\qT ‘=*|æ+∫ uÖ<ä∆ $Vü‰s¡

|òæ‘·˝ŸUÀsê˝Àì ¬s+&É+‘·düTÔ\ >∑TVü≤\T

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

ª|üsê´≥ø£ s¡‘·ïμ yÓTÆHêkÕ«$T

|æ‘·˝ŸU§sê düÔ+uÛÑ+˝Àì XÊdüq+ πø+Á<ë\qT @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. uÖ<ä∆<Ûäs¡à+ ` dü+düÿè‹ yê´|æÔ˝À Hê{Ï yêDÏ»´ dü+|òü÷\T ø°\ø£+>± eéVü≤]+#êsTT. uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À ‘Ó’\es¡í ∫Á‘ê\ #·]Á‘· Áø°düTÔ |üPs¡«+ 2e X¯‘êã∆+˝À yÓTT<ä\sTT+~. n~ ≈£L&Ü ‘Ó\T>∑T bÕ\≈£î\ Áb˛‘ê‡Vü≤+‘√H˚. eTVü‰sêÁwüº˝Àì Ws¡+>±u≤<é düMT|ü+˝Àì |òæ‘·˝ŸUÀsê >∑TVü≤˝À¢ ‘=* Hêfi¯flHê{Ï ‘Ó’\es¡í ∫Á‘ê\THêïsTT. |òæ‘·˝ŸUÀsê ø=+&É\qT >∑TVü≤\T>± ‘=\∫ uÖ<ä› $Vü‰sê\T>± $ìjÓ÷–+#·Tø=Hêïs¡T. Ä >∑TVü≤˝À¢ì düÔ+uÛ≤\ô|’ ãT<äT∆ì es¡í ∫Á‘ê\THêïsTT. ˇø£ düÔ+uÛÑ+ô|’ ª<Ûäs¡DÏ ø√≥ bÕ\≈£î\ Ä<˚X¯+‘√ $Vü‰sê\T ì]à+∫μq≥T¢ XÊdüq+ e⁄+~. Ä >∑TVü≤\T n»+‘ê >∑TVü≤\ø£+fÒ eTT+<äT$. n»+‘ê n<äT“¤‘ê\ Ä$wüÿs¡D≈£î eT÷\+ XÊ‘·yêVü≤qT˝Ò. n»+‘ê>∑TVü≤\ ìsêà‘·\T Ä+Á<ÛäT˝Ò. n»+‘ê >∑TVü≤˝À¢ì nkÕe÷q´ •˝≤Œ\T, ‘Ó’\es¡í ∫Á‘ê\T ‘Ó\T>∑T •\TŒ\T ` ∫Á‘· ø±s¡T\ Á|ü‹uÛÑ≈£î, y˚T<ÛëX¯øÏÔøÏ #·ø£ÿì ‘êsêÿD≤\T. XÊ‘· yêVü≤q sêE\T y˚<äeT‘·+‘√ bÕ≥T uÖ<ë∆ìï $X‚wü+>± Ä<ä]+#ês¡T. <Ûäs¡DÏø√≥ (H˚{Ï >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢ neTsêe‹) πø+Á<ä+>± sê»´bÕ\q #˚XÊs¡T. uÖ<ä∆ _Û≈£îÿ\ ø√dü+ n»+‘ê >∑TVü≤\qT XÊ‘·yêVü≤qT\T ì]à+|ü#˚XÊs¡T. >±+<Ûës¡, eT<ÛäTs¡, neTsêe‹, kÕ+∫, ø£+∫ •\ŒXÊ\\T ‘=*s√E˝À¢ Á|üU≤´‹ >±+#êsTT. neTsêe‹ •\TŒ\ ñ\T\ ‘êøÏ&çøÏ ñ<ä“¤$+∫q<˚ n»+‘ê>∑TVü≤\ düeTT<ëj·T+. n»+‘ê˝À yÓTT‘·Ô+ 30 >∑TVü≤\THêïsTT. n+<äT˝À n<äT“¤‘· •\Œ dü+|ü<ä e⁄+~. ãT<äT∆ì J$‘· |òüT{≤º\T, uÖ<ä∆ C≤‘·ø£ ø£<∏ä\≈£î #Ó+~q •˝≤Œ\T, ‘Ó’\ es¡í∫Á‘ê\T, #Ó’‘·´ ` dü÷Ô|ü eT+~sê\T, $Vü‰sê\T n»+‘ê >∑TVü≤˝À¢ e⁄HêïsTT. n»+‘ê 13

düÔ+uÛÑ+ô|’ ãT<äT∆ì ‘Ó’ees¡í ∫Á‘·+

>∑TVü≤\qT Áø°düTÔ |üPs¡«+ 2e X¯‘êã›+ qT+∫ Áø°düTÔ X¯ø£+ 650 dü+e‘·‡s¡+ es¡≈£î Ä+Á<Ûä sê» e+XÊ\ yês¡T ‘=*|æ+∫ n<äT“¤‘·+>± r]Ã~<ë›s¡T. n|üŒ{À¢ Ä+Á<Ûä ÁbÕ+‘êìï ndüàø£ sê»´+ nH˚yês¡T. düeTT<ëj·T+˝Àì 9,10 >∑TVü≤˝À¢ì ‘Ó’\es¡í ∫Á‘ê\T Á|ü|ü+#êìï ìyÓ«s¡ |üs¡#˚˝≤ e⁄HêïsTT. 9e >∑TVü≤ ˝À|ü* >√&É\˙ï |üP]Ô>± ‘Ó’\ es¡í ∫Á‘ê \‘√ ì+&çb˛j·÷sTT. düÔ+uÛ≤\ô|’ ≈£L&Ü u§eTà\T HêïsTT. uÖ<ä∆ C≤‘·ø£ ø£<∏ä\qT m+‘√ >=|üŒ>± ∫Á‹+#ês¡T. 10e >∑TVü≤˝À m&ÉeTyÓ’|ü⁄q XÊ‘·ø£]í eTTK∫Á‘·+ e⁄+~. Ä eTTK∫Á‘·+ >ö‘·MT|ü⁄Á‘· XÊ‘·ø£]í<äì #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î\T uÛ≤$düTÔHêïs¡T. XÊ‘·yêVü≤q #·Áø£es¡TÔ˝À¢ nÁ>∑>∑DT´&ÉT >ö‘·MT|ü⁄Á‘· XÊ‘·ø£]í. uÛÑTC≤\ es¡≈£î e÷Á‘·y˚T e⁄qï Ä es¡í ∫Á‘·+˝À ‘·\bÕ>± ˝Ò<ë eÁdüÔ øÏØ≥+ n<äT“¤‘·+>± ∫Á‹+#ês¡T. XÊ‘·ø£]í eTTK+˝À <äj·T, ø£s¡TD ø£ì|æ+#˚ $<Ûä+>± ∫Á‘·+˝À düŒwüº‘· e⁄+~. kÕeT eT]j·TT #·Ã¤<ë›+‘· C≤‘·ø£ ø£<∏ä\qT $e]+#˚ es¡í∫Á‘ê\T 10e >∑TVü≤˝À e⁄HêïsTT. 10e >∑TVü≤<ë‘· ªyê•w”º|ü⁄Á‘·, ø£≥Vü≤~μ nì Áø°.|üP. 2e X¯‘êã∆+ Hê{Ï XÊdüq+ ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. n»+‘ê 9,10 >∑TVü≤˝À¢ì n<äT“¤‘· ‘Ó’\ es¡í ∫Á‘ê\T Áø°düTÔ|üPs¡«+ 2e X¯‘êu≤∆ìøÏ #Ó+~q$. XÊ‘·yêVü≤q ‘=*‘·s¡+ sêE\T >∑TVü≤\qT ‘=*|æ+∫, •˝≤Œ\qT eT*|æ+∫ >∑TVü≤\ >√&É\qT >=|üŒ es¡í ∫Á‘ê\‘√ ì+bÕs¡T. >∑TVü≤\T ` •˝≤Œ\T `

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

n»+‘· ` |ü<äàbÕDÏ ‘Ó’\es¡í ∫Á‘·+ es¡í∫Á‘ê\T... dü+düÿè‹ e+<ä˝≤~ dü+e‘·‡sê\T ø=qkÕ–+~. •\TŒ\T ` ∫Á‘· ø±s¡T\T n#·ÃyÓTÆq Ä+Á<ÛäT\T ` neTsêe‹ yêdüT˝Ò. neTsêe‹ •\ŒXÊ\˝À $<ä´qT H˚s¡TÃø=ì Á|ü|ü+#êìøÏ ‘·eT Á|ü‹uÛÑqT #ê{≤s¡T. Á|ü|ü+#· Á|üU≤´‹ >±+∫q kÕ+∫ uÖ<ä∆ dü÷Ô|ü+ ‘·÷s¡TŒ <ë«sêìï >=|üŒ>± s¡÷bı+~+∫+~ ≈£L&Ü neTsêe‹ •\TŒ˝Ò. (s¡#·sTT‘· #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT)

lø±≈£îﬁ¯+ õ˝≤¢

>∑T&ç˝À ˇø£ #√≥ ≈£Ls¡TÃì #·÷ùdÔ >∑D|ü‹, dü÷s¡´Hêsêj·TD, neTàyês¡T, $wüßíeT÷]Ô, •e⁄&ÉT ø£ì|ækÕÔs¡T. n+<äTπø leTTK*+>∑+qT |ü+#êj·T‘·q πøåÁ‘·eTì n+{≤s¡T. eT<ÛäTπøX¯«s¡ <˚yê\+ lø±≈£îfi¯+ õ˝≤¢˝À »\TeT÷s¡T eT+&É\+˝Àì leTTK*+>∑+ Á>±eT+˝À ñ+~. eT<ÛäTπøX¯«s¡, ;Ûy˚TX¯«ø£s¡, k˛y˚TX¯«s¡ Ä\j·÷ \THêïsTT. Ç$ #·ø£ÿì •˝≤Œ\‘√ ø£qT$+<äT #˚kÕÔsTT. lø±≈£îfi¯+ qT+&ç 46 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À leTTK*+>∑+ e⁄+~. $$<Ûä bÕ\≈£î\ Çø£ÿ&É C…’q, uÖ<ä∆, Væ≤+<ä÷eT‘ê\T e]∆˝≤¢sTT. Çø£ÿ&É <=]øÏq @ XÊdüq+˝Àq÷ eP]ù|s¡T eTTK*+>∑+ nì ù|s=ÿq˝Ò<äT. q>∑s¡+, ø£[+>∑q>∑s¡+, ø£[+>∑<˚X¯ q>∑s¡+, ø£[+>∑yêì q>∑s¡+, q>∑s¡|ü⁄yê&ÉT, Á‹ø£[+>∑q>∑s¡+ yÓTT<ä˝…’q ù|s¡¢‘√ leTTK*+>∑+ e]ú*¢+~. ªleTTK*+>∑+ ù|s¡T˝ÀH˚ #·ø£ÿì ns¡ú+ ñ+~. leTTK*+>∑+ nH˚ |ü<ëìøÏ |üs¡y˚TX¯«s¡T&ÉT *+>∑+˝À ø£ì|æ+#·T≥ nì ns¡ú+ á <˚yê\j·T+ ˝Àì •e*+>±ìï @ ~X¯ qT+∫ #·÷dæHê eTqyÓ’ù| #·÷düTÔqï≥Tº e⁄+≥T+~. >∑T&ç >√|ü⁄s¡+ #ê˝≤ m‘·TÔ>± e⁄+~. ø±o˝À *+>∑+->∑+>∑˝À kÕïq+, lXË’\+˝À •Ks¡+, leTTK *+>∑+˝À eTTK <äs¡Ùq+ #˚düTø=+fÒ yÓ÷ø£å+ dæ~∆düTÔ+<äì uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+, leTTK*+π>X¯«s¡Tì Ä\j·÷ìøÏ |üø£ÿH˚ Ä+»H˚j·TkÕ«$T >∑T&ç e⁄+~. uÛÑ≈£îÔ\T leTTK*+π>X¯«s¡Tì <ä]Ù+#·Tø=qï ‘·s¡Tyê‘· Ä+»H˚j·TkÕ«$Tì <ä]Ù+#·T ø√e&É+ ÄqyêsTT‹. leTTK*+π>X¯«s¡+˝À eT÷&ÉT#√≥¢ eTTø√ÿD|ü⁄ Äø±s¡+˝À eT÷&ÉT >∑Tfi¯óflHêïsTT. yê{Ï˝À Á|ü<ÛëqyÓTÆq~.. eT<ÛäTπøX¯«s¡ Ä\j·T+. BìøÏ n_ÛeTTK+>± ø=+‘· <ä÷s¡+˝À ;Ûy˚TX¯«s¡düìï~Û e⁄+~. á¬s+&ÉT Ä\j·÷\≈£î <ä÷s¡+>± k˛y˚TX¯«s¡>∑T&ç ñ+~. eT<ÛäTπøX¯«s¡ >∑T&ç˝À Á|ü‹wæ˜‘·yÓTÆq *+>±ìï leTTK *+π>X¯«s¡T&ÉT n+{≤s¡T. eT÷&ÉT Ä\j·÷˝À¢qT •\Œ ø£fi≤ dü+|ü<ä #·÷|üs¡T\≈£î ø£qT$+<äT #˚düTÔ+~. á Ä\j·T+ ‘·÷s¡TŒ >∑+>∑sêE\ •˝Œø£fi≤ yÓ’uÛÑyêìøÏ <äs¡ŒD+ |ü&ÉT‘·T+~. eT÷&ÉT <˚yê\j·÷\qT Áø°.X¯.6-11 X¯‘êu≤›\ eT<Ûä´ø±\+˝À ì]à+#ês¡T. düú\ |ü⁄sêD+: ˇø£|ü⁄Œ&ÉT Væ≤e÷\j·÷\ MT<ä >=|üŒ yÓ’wüíej·÷>∑+ »]–+~. Ä j·÷>±ìï #·÷&É&ÜìøÏ >∑+<Ûäs¡«sêC…’q ∫Á‘·Áê⁄&ÉT ‘·q >∑D≤\‘√ e#êÃ&ÉT. Væ≤e÷\j·÷\MT<ä ñ+&˚

l eTTK*+>∑+˝À eT<ÛäTπøX¯«s¡ kÕ«$T 

X¯ãs¡ø±+‘·\T ≈£L&Ü j·÷>∑+ #·÷&É&ÜìøÏ e#êÃs¡T. X¯ãs¡ø±+‘·\ kÂ+<äs¡´+ #·÷dæ >∑+<Ûäs¡T« \T ø±eT eouÛÑ÷‘·T\ j·÷´s¡T. n~ >∑eTì+∫q yêeT<˚e eTVü≤]¸ ø√|ü–+∫ ªdüuÛ≤ eTsê´<äqT n‹Áø£$T+∫q <√cÕìøÏ MTs¡+‘ê X¯ãs¡C≤‹˝À »ìà+#·+&ç,μ nì X¯|æ+#ê&ÉT. >∑+<Ûäs¡T«\+‘ê X¯ãs¡T\T>± »ìà+#ês¡T. yê] Hêj·T≈£î&Ó’q ∫Á‘·Á^e⁄&ÉT X¯ãs¡ Hêj·T≈£î&ç>± »ìà+#ê&ÉT. n‘·ì sêDÏ ∫‹Ô, ¬s+&Ée uÛ≤s¡´ ∫‘·ÿﬁ¯. áyÓT

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

ÄsY.$.j·Tdt.sêE

•euÛÑ≈£îÔsê\T. á sêDT\T ø°#·T˝≤&ÉT ø=H˚yês¡T. ˇø£s√E ∫‹Ô ‘·quÛÑs¡Ô‘√ ª˙‘√ ñ+fÒ H˚HÓ’Hê ñ+&Ü* ˝Ò<ë ∫‘·ÿfiË’Hê ñ+&Ü*μ nì ì\Bdæ+~, X¯ãs¡ Hêj·T≈£î&ÉT |ü≥º|ü⁄sêDÏ- ∫‹Ôì e<äT\Tø√˝Òø£ ‘·q ¬s+&ÉesêDÏ ∫‘·ÿfi¯qT |æ*∫ ‘·q yêøÏ{Ï˝À ñqï Ç|üŒ#Ó≥TºqT+&ç sê*q |ü⁄e⁄«\T @s¡Tø=ì yê{Ïì n$Tà Jeq+ kÕ–+#·eTHêï&ÉT. ∫‘·ÿfi¯ uÛÑs¡Ôe÷≥≈£î m<äTs¡T #Ó|üŒ˝Òø£ Ç|üŒ#Ó≥Tº |ü⁄e⁄«\T s√E @s¡Tø=H˚~. nsTT‘˚ ÄyÓT •euÛÑ≈£îÔsê\T ø£qTø£ •yêqTÁ>∑Vü≤+ e\¢ sê*q |ü⁄e⁄«\T ã+>±s¡T |ü⁄e⁄«\T>± e÷]b˛j˚T$. ∫‘·ÿfi¯ Ä ã+>±s¡T |ü⁄e⁄«\qT düTeT+‘·|ü⁄s¡+˝À neTTàø=+≥÷ ø±\+ >∑&ÉT|ü⁄‘√+~. á dü+>∑‹ ‘Ó*dæ ∫‹Ô ndü÷j·T #Ó+~ ∫‘·ÿfi¯‘√ >=&Ée≈£î ~–+~. $düT>∑T #Ó+~q X¯ãs¡ ìj·T≈£îãT dü+<äT‘· >=&Ée≈£î Ç|üŒ #ÓfÒº ø±s¡DeTì ‘·\∫ Ä Ç|üŒ #Ó≥TºqT qs¡ø£&ÜìøÏ dæ<ä∆|ü&Ü¶&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT eTVü‰•e⁄&ÉT söÁ<ëø±s¡+‘√ Ä #Ó≥Tº yÓTT<ä≥ Á|ü‘·´ø£åeTj·÷´&ÉT. n~#·÷dæ X¯ãs¡ Hêj·T≈£î&ÉT eT÷s¡Ã¤uÀj·÷&ÉT. Bìø£+‘·{Ïø° ∫‘·ÿfi¯j˚T ø±s¡DeTì ‘·\∫ X¯ãs¡T\+‘ê ø£*dæ ∫‘·ÿfi¯qT #·+|ü&ÜìøÏ dæ<ä∆|ü&Ü¶s¡T. n|ü⁄Œ&ÉT eTVü‰•e⁄&ÉT Á|ü‘·´ø£åyÓTÆ X¯ãs¡ s¡÷|ü⁄˝…’q Ä >∑+<Ûäs¡T«\≈£î XÊ|ü$eTTøÏÔ >±$+#ê&ÉT. Ä $<Ûä+>± eT<Ûä÷ø£ eèø£å+˝À kÕøå±‘·ÿ]+∫q eTVü‰•e⁄&˚ eT<ÛäTπøX¯«s¡T&ÉT>± yÓ\XÊ&ÉT. #·]Á‘·: leTTK*+>∑+˝À Ä\j·÷\T Áø°.X¯. 611 X¯‘êu≤›\˝À ìsêàD≤\T »]–q≥Tº XÊdüHê˝À¢ ñHêïsTT. Äs¡e X¯‘êã›+˝À Á|ü<Ûëq <˚yê\j·T+ eT<ÛäTπøX¯«s¡Tì, mì$T<√ X¯‘êã›+˝À k˛y˚TX¯«s¡, 11e X¯‘êu›+˝À ;Ûy˚TX¯«s¡ Ä\j·÷\T ì]à+#· 15

ã&Ü¶sTT. •~∏\yÓTÆq Ä\j·÷\qT ¬s+&ÉTe+<ä\ @ﬁ¯¢ ÁøÏ‘·+ |üsê¢øÏ$T&ç >∑»|ü‹ e+oj·TT\T |ü⁄qsY ì]à+#ês¡T. eTVü‰•esêÁ‹ |üs¡«~Hêq *+>√<ä“¤e ø±s¡´Áø£e÷ìï H˚{Ïø° eTVü‰sê» e+oj·TT\T ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. Çø£ÿ&É ‘·e«ø±\˝À MD≤bÕDÏ düs¡dü«‹, es¡∆e÷q eTVü‰Ms¡Tì $Á>∑Vü‰\T \_Û+#êsTT. Çø£ÿ&É nH˚ø£ XÊdüHê\T e⁄HêïsTT. eT<ÛäTπøX¯«sê\j·T+: eTTK*+>±\j·÷ìï, ªeT<ÛäTπøX¯«sê\j·T+μ nì n+{≤s¡T. Çø£ÿ&É *+>∑+ sê‹‘√ #ÓøÏÿ+~ ø±<äT. $|üŒ #Ó≥Tº yÓTT<ä˝Ò

Áø£eT+>± *+>∑+>± e÷]+<äì #ÓãT‘ês¡T. $|üŒ #Ó≥TºqT dü+düÿè‘·+˝À eT<ÛäTø£+ n+{≤s¡T. n+<äTe\¢ á >∑T&çøÏ eT<ÛäTπøX¯«s¡kÕ«$T <˚yê\j·T+>± ù|s¡T e∫Ã+~. •\Œø£ﬁ¯: á Ä\j·T+˝À >∑s¡“¤>∑T&ç˝À>±≈£î+&Ü bì$T~ yÓ’|ü⁄\ mì$T~ *+>±\THêïsTT. Çø£ÿ&ç neTàyês¡T yêsêVæ≤<˚$. dü|üÔe÷‘·èø£\˝À ˇø£s¡T. $T–*q yês¡T Áu≤Væ≤à, eTùV≤X¯«], øöe÷], yÓ’wüí$, Ç+Á<ëDÏ. Ms¡T bÕs¡«r<˚$ ne‘êsê\T. •˝≤Œ\ ˝À esêVü‰e‘ês¡+, yêeTHêe‘ês¡+, dü÷s¡´ $Á>∑ Vü‰\T e⁄+&É≥+ $X‚wü+. ;Ûy˚TX¯«sê\j·T+ •~∏˝≤edüú˝À ñ+~. ≈£îe÷s¡kÕ«$T, <äøÏåD≤eT÷]Ô Hê\T>∑T eTTU≤\‘√ ÁãVü≤à, >∑D|ü‹ $Á>∑Vü‰\T HêïsTT. k˛y˚TX¯«sê\j·÷ìøÏ >∑s¡“¤>∑T&ç e÷Á‘·y˚T ñ+~. eTTKeT+&É|ü+ ˝Ò<äT. m‘·ÔsTTq •Ks¡+ô|’ ÁãVü‰à+&ÉyÓTÆq sê‹‘√ ø£|ü⁄Œ y˚XÊs¡T. Ç~ ˇπø sêsTT. ãs¡TyÓ’q sêsTTì n+‘· m‘·TÔ≈£î Ä s√E˝À¢ m˝≤ m‘êÔs√, m˝≤ neTsêÃs√ ‘·\#·T ≈£î+fÒ Ä Hê{Ï •\TŒ\ >=|üŒ<äq+ ‘Ó\TdüTÔ+~. @&ÉT Hê\T ø£\ n–ï $Á>∑Vü≤+, $Hêj·T≈£î&ÉT, ø±o nqï|üPs¡í, q≥sêE, ≈£îe÷s¡kÕ«$T Vü≤]Vü≤s¡ <˚e⁄\ $Á>∑Vü‰ \T m+‘√ n+<ä+>± ñHêïsTT. Ä\j·T+ •~∏˝≤e düú˝À ñ+~. Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+ ˝À •\Œ dü+|ü<ä #·÷|üs¡T\qT Äø£≥Tºø=+≥T+~. ns¡TD≤#·\+˝Àì •\Œ dü+|ü<äqT ‘·\dæ+#˚ $<Ûä+>± Ä\j·T+˝À bÕs¡«r |üs¡y˚TX¯«s¡T\ •˝≤Œ\T ø£ì|ækÕÔsTT. •ebÕs¡«‘·T\T ms¡T|ü⁄s¡+>∑T sê‹ô|’ ñ‘·Ôs¡ eTTK+>± ñ+&É&É+ $X‚wü+. >∑s¡“¤>∑T&ç˝À ˇø£#√≥

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

≈£Ls¡TÃì #·÷ùdÔ >∑D|ü‹, dü÷s¡´Hêsêj·TD, neTàyês¡T, $wüßíeT÷]Ô, •e⁄&ÉT ø£ì|ækÕÔs¡T. n+<äTπø Bìì |ü+#êj·T‘·q πøåÁ‘·eTì n+{≤s¡T. leTTK *+>∑+˝À nwüº>∑D|ü‘·T\T Hêïs¡T. yê´düeTVü≤]¸ yê´dü>∑D|ü‹ì Á|ü‹wæ˜+#ê&ÉT. Bì‘√ bÕ≥T X¯øÏÔ >∑D|ü‹, ∫+‘êeTDÏ >∑D|ü‹, <äT+&ç >∑D|ü‹, dæ~∆-ãT~∆ >∑D|ü‹, ‘ê+&Ée kÕøÏå >∑D|ü‘·T\T <äs¡Ùq+ ÇkÕÔs¡T.

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

Ä\j·T <äs¡Ùq+

HÓ\÷¢s¡T˝À ø=\Te⁄B]q

ls¡+>∑Hê<∏äT&ÉT 

‘·\Œ–] ls¡+>∑Hê<∏äkÕ«$T Ä\j·T+ ÁbÕNqyÓTÆq~. HÓ\÷¢s¡T˝Àì s¡+>∑Hêj·T≈£î\ ù|≥˝À ô|Hêïq~ ˇ&ÉT¶q ñ+~. ls¡+>∑Hê<∏äkÕ«$Tì $wüßíe⁄ - s¡+>∑HêsTTø£ neTàyê]ì nø°Î<˚$ Á|ü‹s¡÷|ü+>± uÛ≤$kÕÔs¡T. ‘·\Œ–] ls¡+>∑Hê<∏äkÕ«$T >∑T&ç eT÷&ÉT s¡+>∑Hê<∏äkÕ«$T <˚yê\j·÷˝À¢ ˇø£{Ï. $T–*q$ ls¡+>∑+, ls¡+>∑|ü≥ºD+. >∑sê“¤\j·T+˝À X‚wü‘·\Œ+ô|’ X¯j·TqeTTÁ<ä˝À ls¡+>∑Hê<∏äT&ÉT qj·Tq eTH√Vü≤s¡+>± <äs¡Ùq$TkÕÔ&ÉT. kÕ«$T bÕ<ë\ e<ä› l<˚$-uÛÑ÷<˚$ ø£ì|ækÕÔs¡T. n<ë›\ eT+&É|ü+˝À ∫Á‹+∫q lø£èwüßíì ‘Ó’\ es¡í∫Á‘·+ uÛÑ≈£îÔ\T m≥TyÓ’|ü⁄ ì\ã&çHê yêﬁ¯¢yÓ’ù| #·÷düTÔqï≥T¢>± eTq*ï eT+Á‘· eTT>∑T∆\qT #˚düTÔ+~. ‘·÷s¡TŒq @&ÉT n+‘·düTú\ sê»>√|ü⁄s¡+ ø£\<äT. düTe÷s¡T 95 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ ñ+≥T+~. >√|ü⁄s¡+ ô|’ uÛ≤>±q ã+>±s¡T|üP‘· |üPdæq @&ÉT ø£\XÊ\T e⁄HêïsTT. 18

Ä~X‚wüße⁄ leTVü‰ $wüßíe⁄ Äq‹ y˚Ts¡≈£î uÛÑ÷˝Àø£+˝À ô|Hêï qB rs¡+˝À –]>± ì\e>±, kÕ«$T $ÁXÊ+‹ rdüTø=+≥Tqï ø±s¡D+>± ª‘·\Œ–]μ nqï ù|s¡T e∫Ãq≥T¢>± ‘Ó\TdüTÔqï~. @&√ X¯‘êã› ø±\+˝À á ÁbÕ+‘êìï bÕ*+∫q |ü\¢e sêE\T ‘=* Ä\j·÷ìï ì]à+#ês¡T. 12e X¯‘êã›+˝À #√ﬁ¯ó\ bÕ\q˝À |ü⁄q' ìsêàD≤\T »]>±sTT. düú\|ü⁄sêD+: eTVü‰|ü⁄D´πøåÁ‘ê\ |üs¡´≥q˝À uÛ≤>∑+>± HÓ\÷¢s¡T e∫Ãq ø£X¯´|ü eTTì Çø£ÿ&É bÂ+&ÉØø£ j·÷>∑+ ìs¡«Væ≤+ #ê&ÉT. n‘·ì uÛÑøÏÔøÏ yÓT∫Ã Hêsêj·TDT&ÉT Ä ÁbÕ+‘·+ uÛÑ≈£îÔ\ Ä<äs¡D‘√ |ü]&ÛÉ$\T¢‘·T+<äì nø£ÿ &É ls¡+>∑Hê<∏ä kÕ«$T>± yÓ*X≤&ÉT. eTs√ ø£<∏äq+ Á|üø±s¡+ ø£X¯´|ü eTVü≤]¸ j·T»„+˝À qT+∫ ñ<ä“¤$+∫q Á‘˚‘ê–ï C≤«\˝À¢ p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

sêj·TbÕﬁ¯´+ ø±ﬁ‚X¯«s¡ sêe⁄

ls¡+>∑Hê<∏äkÕ«$T >∑T&ç C§qïyê&É ø±e÷ø£åeTà ø√dü\, y˚<ä–] qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T πøåÁ‘·+>± yÓ\dæq≥T¢ düÿ+<ä |ü⁄sêD+, yÓ’wüíe dü+Væ≤‘·˝À ù|s=ÿHêïs¡T. Á|üdæ~∆ #Ó+~q s¡+>∑Hê<∏ä kÕ«$T <˚yê\ j·÷˝À¢ l‘·\Œ–] s¡+>∑Hê<∏äkÕ«$T Ä\j·T+ ˇø£{Ï. $XÊ\yÓTÆq Ä\j·T ÁbÕ+>∑D≤ ìøÏ ‘·÷s¡TŒq @&ÉT n+‘·düTú\ sê»>√|ü⁄s¡+ ø£\<äT. düTe÷s¡T 95 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ ø£\<äT. >√|ü⁄s¡+ ô|’uÛ≤>±q ã+>±s¡T |üP‘· |üPdæq 7 ø£\XÊ\THêïsTT. Á|ü<ÛëHê\j·T+ |ü•Ãe÷_ÛeTT K+>± e⁄+~. |ü•Ãe÷q ô|Hêïq~ Á|üeVæ≤düTÔqï ~. Bìì |æHêøÏ˙ q~ nì ≈£L&Ü |æ\TkÕÔs¡T. uÛÑ≈£îÔ\T qB kÕïq+ Ä#·]+∫ <Ó’e <äs¡ÙHêìøÏ yÓﬁ¯‘ês¡T. Á|ü<ÛëHê\j·T+ Á|üy˚X¯+ <äøÏåD<ë«s¡+ qT+∫ »s¡T>∑T‘·T+~. eTTK eT+&É|ü+, n+‘·sêﬁ¯+, >∑sê“¤\j·T+ e⁄HêïsTT. >∑sê“¤\j·T+˝À

ls¡+>∑ Hê<∏äTì bÕ<ë\T, l nq+‘· |ü<äàHêuÛÑ kÕ«$Tì #·÷&Ée#·TÃ. eTVü‰ø£$ ‹ø£ÿq á <˚yê\j·T+˝ÀH˚ eTVü‰uÛ≤s¡‘êìï ‘Ó\T>∑T˝ÀøÏ nqTe~+#ê&ÉT. 12e X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~q á <˚yê\j·T+ yÓTT<ä≥ l yÓ’≈£î+sƒ¡+>± |æ\eã&˚~. 17e X¯‘êã›+ ‘·s¡Tyê‘· á <˚yê\j·T+ l ‘·\Œ–] ls¡+>∑Hê<∏äkÕ«$T Ä\j·T+>± Á|üdæ~∆ #Ó+~+~. Áø°.X¯. 7,8 X¯‘êu≤›˝À¢ dæ+Vü≤|ü⁄] H˚*q |ü\¢e sêE\T á Ä\j·÷ìï ì]à+#ês¡T. sê»sê» qπs+Á<äT&ÉT, ≈£îfiÀ‘·TÔ+>∑ #√fi¯ó&ÉT >√<ëe], ø±y˚Ø q<äT\ eT<ÛäúÛ≤>±ìï |ü]bÕ*+#˚ düeTj·T+˝À á Ä\j·T >∑s¡“¤>∑èVü≤, ÁbÕø±sê<äT\qT ì]à+|ü#˚XÊs¡T. Áø°.X¯.1879˝À jÓTs¡>∑&çbÕ{Ï yÓ+ø£{≤#·\+ |ü+‘·T\T >∑T&ç ‘·÷s¡TŒ sê»>√|ü⁄sêìï ì]à+|ü#˚XÊs¡T. düTe÷s¡T 100 dü+e‘·‡sê\≈£î |üPs¡«+ le÷Hé eTT|æŒsê\ qs¡dæ+Vü‰#ês¡T´\ yês¡T l kÕ«$Tyê]øÏ ã+>±s¡T ‘ê|ü&É+ #˚dæq >∑s¡T&É yêVü≤Hêìï n<ë›\ eT+&ÉbÕìï ãVüAø£]+#ês¡T. á >√|ü⁄s¡+ô|’ nH˚ø£ <˚e‘ê $Á>∑Vü‰\qT n+<ä+>± r]Ã ~<ë›s¡T. n<ë›\ eT+&É|ü+ uÛÑ≈£îÔ\qT $X‚wü+>± Äø£]¸düTÔ+~. n<ë›\ eT+&É|ü+˝À ∫Á‹+∫q lø£èwüßíì ‘Ó’\es¡í ∫Á‘·+ uÛÑ≈£îÔ\qT $X‚wü+>± Äø£]¸düTÔqï~. eTq+ m≥TyÓ’|ü⁄ ì\ã&ç #·÷dæHê eTqyÓ’ù| #·÷düTÔqï ≥T¢>±

eTq*ï eT+Á‘· eTT>∑T∆\qT #˚düTÔ+~. >∑s¡“¤>∑T&ç˝ÀøÏ Á|üy˚•+#˚ ñ‘·Ôs¡ <ë«sêìï eTTø√ÿ{Ï @ø±<ä• Hê&ÉT e÷Á‘·y˚T ‘Ós¡∫ e⁄+#·T‘ês¡T. l ‘·\Œ–] s¡+>∑Hê<∏ä kÕ«$TøÏ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ e÷]Ã ˝Ò<ë @Á|æ˝Ÿ˝À ÁãVü≤Àà‘·‡yê\T »s¡T|ü⁄‘ês¡T. l bı{Ïº lsêeTT\T HÓ\÷¢s¡T õ˝≤¢ jÓTTø£ÿ eTTK´ |ü≥ºD+. HÓ\÷¢s¡T≈£î $Áø£eTdæ+Vü≤|ü⁄] nH˚ ù|s¡T ≈£L&Ü ñ+~. $Áø£eTdæ+Vü≤ eTVü‰Ms¡, eTqTeTdæ~∆ eTVü‰sêE dæ+Vü≤|ü⁄] sê»<Ûëì>± HÓ\÷¢s¡T ÁbÕ+‘êìï |ü]bÕ*+#ê&ÉT. eTqTeTdæ~∆ ø±\+˝À á ÁbÕ+‘·+ düdü´XÊéT\yÓTÆ n‘·´~Ûø£ e] <Ûëq´|ü⁄ ñ‘·Œ‹Ô‘√ $\dæ˝Ò¢~. n+<äTπø á ÁbÕ+‘êìøÏ HÓ*¢ (‘·$Tfi¯uÛ≤wü˝À e] nì ns¡ú+) HÓ*¢ePs¡T nH˚ ù|s¡T e∫Ã+~. ø±\Áø£eT+˝À HÓ*¢ePs¡T HÓ\÷¢s¡T>± e÷]+~. (Ä\j·T <äs¡Ùq y˚fi¯\T: ñ<äj·T+ 6.30 qT+∫ 12 >∑+≥\ es¡≈£î. kÕj·T+Á‘·+ 4.30 qT+∫ sêÁ‹ 8 >∑+≥\T es¡≈£î).

ª≥÷]»+ q÷´dtμ Mø£åD+ Á|ü|ü+#· Á|ü<äøÏåD+ p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

$XÊK

Ä ø=+&É˝À¢ uÖ<ä∆+ eTTÁ<ä\T

Ä+Á<Ûä <˚X¯+˝À Á|üeTTK q>∑s¡yÓTÆq $XÊK|ü≥ï+ |ü]düsê˝À¢ Á|üU≤´‘· uÖ<ä∆ dü÷úbÕ\T, Äsêe÷\T e⁄HêïsTT. düTe÷s¡T 2 y˚\ dü+e‘·‡sê\ øÏ+<ä≥ $XÊK ÁbÕ+‘·+˝À uÖ<ä∆+ b+‘·>±H√ $\dæ*¢+~. $XÊK n|üŒ{À¢ es¡Ôø£ yêDÏC≤´\≈£î πø+Á<ä+>± e⁄+&˚~. $XÊK |ü]düsê˝À¢ì uÖ<ä∆ Á|ü<˚XÊ˝À¢ $<˚o HêD≤\T <=s¡ø£&É+ n+<äT≈£î ì<äs¡Ùq+. u≤$ø=+&É, ‘=≥¢ø=+&É, bÕe⁄sêfi¯fl ø=+&É, u§»®qø=+&É\˝Àì uÖ<ä∆ Á|ü<˚XÊ\T uÖ<ä∆ <Ûäs¡à yê´|æÔ˝À Á|üeTTK bÕÁ‘· b˛wæ+#êsTT. X¯+ø£s¡+ düMT|ü+˝Àì u§»®q ø=+&Éô|’ sê‹˝À ‘=\∫q bH√ï ∫qï dü÷úbÕ\THêïsTT. sê‹ >∑TVü≤˝À eT*∫q <Ûë´q ãT<äT∆ì •\Œ+, dü÷Ô|ü+ b+‘√ Äø£s¡¸D°j·T+>± e⁄HêïsTT. uÖ<ä∆+ $<˚XÊ\≈£î yê´|æ+#·&É+˝À $XÊK ÁbÕ+‘·+ ˇø£|ü⁄Œ&ÉT #ê˝≤ ø°\ø£+>± eéVü≤]+∫+~.

u≤$ø=+&É : u≤$ø=+&É uÖ<ä∆düeTT<ëj·T+ $XÊK|ü≥ï+≈£î 16 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À, düeTTÁ<ä eT{≤ºìøÏ 390 n&ÉT>∑T\ b‘·TÔ>∑\ ø=+&Éô|’ e⁄+~. ø=+&Éô|’ es¡¸|ü⁄ ˙s¡T ùdø£]+∫ ì\«#˚düTø√e{≤ìøÏ nH˚ø£ u≤e⁄\T+ &É≥+‘√ u≤$ø=+&É nì ù|s¡T e∫Ã+~. u≤$ ø=+&É uÖ<ä∆sêeT+ Áø°.|üP. 3e X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~q~. u≤$ ø=+&É, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ uÖ<ä∆eT‘· πøåÁ‘ê˝À¢ ãT<äT∆ì <Ûë‘·e⁄\T <=]øÏq eTTK´ πøåÁ‘·+. Çø£ÿ&É »]–q ‘·e«ø±\˝À ˇø£ ô|<ä› uÖ<ä∆ düeTT<ë j·T+ ãj·T\Œ&ç+~. ˇø£ eT{Ïº ø£\X¯+˝À ˇø£ beTTø£ eTTø£ÿ ≈£L&Ü <=]øÏ+~. XÊdüHê\T, eT{Ïº 20

bÕÁ‘·\T, |òü\ø±\T, Ç≥Tø£\T, HêDÒ\qT sêÁwüº |ü⁄sê‘·‘·«XÊK yês¡T ùdø£]+#ê s¡T. u≤$ø=+&É≈£î düMT|ü+˝À eTs√ ¬s+&ÉT uÖ<ä∆ düeTT<ëj·÷\T HêïsTT. n$ ‘=≥¢ø=+&É eT]j·TT bÕe⁄sê\ ø=+&É. ‘=≥¢ø=+&É : ‘=≥¢ø=+&É uÖ<ä∆ düeTT<ëj·T+ $XÊK|ü≥ï+ qT+&ç 15 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À ;Û$T* yÓfi‚fl<ë]˝À 385 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔqï ø=+&Éô|’ e⁄+~. ø=+&Éô|’ es¡¸|ü⁄ ˙{Ïì ùdø£ ]+#·&ÜìøÏ sê‹‘√ ‘=\∫q nH˚ø£ ‘=≥T¢ e⁄HêïsTT. <ëì‘√ ‘=≥¢ø=+&É nì ù|s¡T e∫Ã+~. ‘=≥¢ø=+&É ÁbÕNq ø£[+>∑ ÁbÕ+‘· Á|üuÛ≤e+˝À e⁄+&ç Çø£ÿ&ç qT+&ç uÖ<ä∆ dü+düÿè‹ l\+ø£ eT]j·TT ‘·~‘·s¡ Äπ>ïj·÷dæj·÷ <˚XÊ\˝À yê´|æ+#˚+<äT≈£î Á|ü<Ûëq πø+Á<ä+>± <√Vü≤<ä |ü&ç+~. bÕe⁄sê\ø=+&É : bÕe⁄sê\ø=+&É $XÊK≈£î 25 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. qs¡dæ+Vü≤ kÕ«$T ø=+&É >± Á|üdæ<ä∆yÓTÆq~. á ø=+&É 450 n&ÉT>∑T\ b‘·TÔ˝À e⁄+~. bÕe⁄sê\ø=+&É˝À uÖ<ä∆ $Vü‰s¡+ jÓTTø£ÿ •~∏˝≤\T e⁄HêïsTT. Çø£ÿ&É Áø°.|üP. 3e X¯‘êã›+ qT+&ç Áø°.X¯. 2e X¯‘êã›+ es¡≈£î »HêyêkÕ\T e⁄+&ç e⁄+&Ée#·Ãì n+#· Hê. ñ‘·Ôs¡ rsê+Á<Ûä˝Àì n‹ ô|<ä› uÖ<ä∆ $Vü‰s¡ πøåÁ‘ê˝À¢ Ç~ ˇø£{Ï. á ø=+&Éô|’ V”≤qj·÷q uÖ<ä∆+ e]∆*¢+~. ‘·e«ø±˝À¢ nH˚ø£ neX‚cÕ\T \uÛÑéTj·÷´sTT. ¬s+&ÉT Áu≤V”≤à*|æ XÊdüHê\T, $Vü‰sê\ jÓTTø£ÿ |ü⁄Hê<äT\T, eè‘êÔø±s¡ #Ó’‘ê´\T, yÓTT≈£îÿã&ç p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

dü÷ÔbÕ\T, uÛÑyêq\ Äqyêfi¯ófl ‘·~‘· sê\T á •~Û ˝≤¢˝À¢ e⁄HêïsTT. |ü⁄sêedüTÔ XÊK yês¡T á Á|ü<˚X¯+ qT+&ç HêDÒ\T, yÓTs¡T>∑Tu…{Ïºq bÕÁ‘·\T, |üPdü\T yÓTT<ä˝…’q edüTÔe⁄\qT ùdø£]+ #ês¡T. á ø=+&Éô|’ es¡¸|ü⁄ ˙{Ïì ì\Te#˚düTø√ e{≤ìøÏ sê‹˝À #ÓøÏÿq <ë<ë|ü⁄ |ü<äVü‰s¡T ‘=≥¢qT ø£qT>=Hêïs¡T. Ç˝≤+{Ï ‘=≥¢ e˝Ò¢ù|s¡T dü+‘·]+#·T ø=qï u≤$ø=+&É, ‘=≥¢ø=+&É\ ø£+fÒ m≈£îÿe ‘=≥T¢ Çø£ÿ&˚ ñ+&É≥+ $X‚wü+. á ø=+&É≈£î düMT|ü+˝À >√düÔ˙ q~ Á|üeVæ≤düTÔqï~. Çø£ÿ&ç qT+&ç düeTTÁ<ärs¡+ jÓTTø£ÿ <äèX¯´+ ø£ì|ædüTÔ+~. $XÊK |ü≥ï+ õ˝≤¢˝Àì Ç‘·s¡ uÖ<ä∆ πøåÁ‘ê˝…’q u≤$ø=+&É eT]j·TT ‘=≥¢ø=+&É\≈£î bÕe⁄sêfi¯fl ø=+&É πøåÁ‘·+

X¯+ø£s¡+˝Àì uÖ<ä∆ dü÷Ô|ü+ ≈£L&Ü düeTø±©qyÓTÆq~. uÖ<ä∆+ $Vü‰s¡+ eT]j·TT X¯+ø£s¡+ : $XÊK õ˝≤¢ X¯+ø£s¡+ Á>±eT+ <ä>∑Zs¡ es¡+&Ü 2012˝À »]–q ‘·e«ø±˝À¢ ãj·T\Œ&Ü¶ ø=+&É\ô|’ uÖ<ä∆ düú˝≤\T u§»®qï ø=+&É eT]j·TT sTT. uÖ<ä∆ πøåÁ‘ê\ ˝À ‘·s¡#·T>± ø£ì|æ+#˚ ns¡ú *+>±\ ø=+&É. Ç$ $XÊK |ü≥ï+≈£î 30 øÏ.MT. #·+Á<ëø±s¡|ü⁄ •\\T $Vü‰sê\˝À n&ÉT>∑Tô|fÒº <ä÷s¡+˝À ø£\e⁄. á düú˝≤\T Áø°.X¯. 4 qT+&ç 9 düú\+˝À kÕ«>∑‘·+ |ü\T≈£î‘·THêïsTT. ˇø£ Hê>∑ X¯‘ê_› eT<Ûä´$>± qeTTà‘ês¡T. ˇø£Hê&ÉT •\Œ+, <Ûëq´+ ì\Te#˚düTø√e&ÜìøÏ ñ|üjÓ÷–+ ∫q ˇø£ ô|<ä› ≈£î+&É, ∫qï ≈£î+&É, •˝≤düÔ+uÛ≤\ eT+&ÉbÕ\T, neX‚wü|ü⁄ uÛÀcÕDeTT eT]j·TT ˇø£ s√eTHé HêD…+, ¬s+&ÉT XÊ‘·yêVü≤q HêDÒ\T, |ü⁄wüŒ \ø±\T <=]ø±sTT. rsêìøÏ <ä>∑Zs¡ ñ+&É≥+ e\¢ Çø£ÿ&É <˚X¯+˝Àì $$<Ûä ÁbÕ+‘ê\‘√H˚ ø±ø£ $<˚XÊ\‘√ ≈£L&Ü es¡Ôø£ dü+ã+<Ûë\T ñ+&˚eì ‘Ó\TdüTÔqï~. uÖ<ä∆πøåÁ‘· ìsêàD+˝À ñ|üjÓ÷–+ ∫q ø=ìï Ç≥Tø£\T &É#Y n‹~∏>∑èVü≤+ ìsêàD+˝À ñ|üjÓ÷ –+∫q≥Tº ‘Ó\TdüTÔqï~. bÕe⁄sê\ ø=+&É˝À Ç|üŒ{Ï es¡≈£î Hê\T>∑T XÊdüHê\T X¯+ø£s¡+ \_Û+#êsTT. n+<äT˝À ˇø£{Ï Áø°.|üP. 3e X¯‘êu≤› ìøÏ #Ó+~q~. $T–*q eT÷&ÉT XÊdüHê\T Áø°.X¯. ˇø£{Ï qT+&ç ¬s+&Ée X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~q$. ∫e] dü+|òü÷s¡+ (dü+|òü÷sêeTeTT) nì |æ\eã&˚~. eT÷&ç+{À¢ ˇø£{Ï bÕ\ nH˚ Á>±eTyêdüT\T uÖ<ä∆ eT÷&ÉT s¡ø±\ uÖ<ä∆ eT‘· esêZ\T V”≤qj·÷q+, Äsêe÷ìøÏ #Û·Á‘·+, ‘={Ïº, eT+&É|ü+ <ëq+ #˚dæq eTVü‰ j·÷q+, eÁ»j·÷q+, u≤>± eè~∆˝À $wüj·T+ ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. $T–*q$ nH˚ø£ uÖ<ä∆ düHê´düT\ ù|s¡T¢ ù|s=ÿ+≥THêï sTT.

bÕe⁄sê\ ø=+&É e⁄+&˚$. @ø£•˝≤ dü÷ÔbÕ\T, ø=+&É˝À ‘=\#·ã&çq >∑TVü≤\T Á|ü‘˚´ø£ ‘·\T. Hê\T>∑T >∑TVü≤\T ÄÁX¯j·T düú˝≤\T. eT÷&ç+{Ï˝À <Ûë´q ãT<ä∆ $Á>∑Vü‰\T Hêï sTT. Á|ü‹ >∑TVü≤ <ë«s¡eTT ¬s+&ÉT Á|üø£ÿ\ ô|<ä› <ë« s¡bÕ\≈£î\ $Á>∑Vü‰\THêïsTT. >∑TVü≤ n+‘·sê“¤ >∑eTT #·‘·Ts¡T“¤C≤ø±s¡+˝À e⁄+&ç |ü<äVü‰ s¡T düú+uÛ≤\‘√, 20 >∑<äT\‘√ ‘=\#·ã&ç+~. >∑TVü≤ eT<Ûä´˝À #·‘·Ts¡ÁkÕø±s¡|ü⁄ ‹HÓïô|’ sê‹‘√ ‘=\#·ã&çq |òüTq dü÷Ô|üeTT e⁄+~. <Ûë´q eTTÁ<ä˝À >∑\ ãT<äT∆ì $Á>∑Vü≤+ n<äT“¤‘·+>± e⁄+~. u§»®qï ø=+&É˝Àì ãT<äT∆ì •\Œ+, Á|ü<Ûëq dü÷Ô|üeTT sê‹˝À ‘=\#·ã&ç+~. u§»® qï ø=+&Éô|’ Ç≥Tø£\‘√ ø£≥ºã&çq $Vü‰sê\T, #Ó’‘·´eTT, _Û≈£åîe⁄\ >∑<äT\T e⁄HêïsTT. 4e X¯‘êã›|ü⁄ düeTTÁ<ä >∑T|ü⁄Ôì HêD…eTT, #êﬁ¯óø£´ sêE ≈£îã® $wüßíes¡∆qTì, Ä+Á<Ûä XÊ‘·yêVü≤ qT\ ø±\+Hê{Ï HêDÒ\T Çø£ÿ&É >∑‘·+˝À <=]ø±sTT. *+>±\ø=+&É n+#·Tq sê‹˝À ‘=\#· ã&çq |ü\T dü÷ÔbÕ\THêïsTT. $XÊK ÁbÕ+‘·+˝À |ü\T uÖ<ä∆ Á|ü<˚XÊ\THêïsTT. yê{Ïì n<äT“¤‘· |üsê´≥ø£ πø+Á<ë\T>± r]Ã~<ä›e\dæq u≤<Ûä´‘· sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ ô|’e⁄+~.

‘=≥¢ø=+&É p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

n#·T´‘· sêj·T\ ãTs¡TE 

yÓTÆ˝≤s¡+ eT+EHê<∏é

Ä+Á<Ûä sêÁwüº ‘=* sê»<Ûëì ø£s¡÷ï\T.|üPs¡«|ü⁄ ù|s¡T ø£+<äq y√\T. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´+˝À Á|üeTTK ø√≥. ø£+<äqy√\T ø√≥≈£î Hê\T>∑TyÓ’|ü⁄˝≤ >∑\ ãTs¡TE\˝À q>∑s¡+ q&çu§&ÉT¶˝À e⁄qï~ eTTKýÓTÆq~. ø√≥ s¡ø£åD˝À uÛ≤>∑+>± ãTs¡TE\qT ø£{Ïº-yê{Ïô|’ ø±|ü˝≤ø±ùdyês¡T. q&çu§&ÉT¶˝Àì~ ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE>± U≤´‹ >±+∫+~. yêdüÔyêìøÏ Ä ãTs¡TE $»j·Tq>∑s¡ Á|üuÛÑTe⁄ n#·T´‘· <˚e sêj·T\ ø±\+˝À ì]à‘·eTsTT+~. ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE #·]Á‘· >∑÷]Ã m≥Te+{Ï XÊdüHê\T \uÛÑ´+ø±˝Ò<äT. ‘·Tfi¯óe qs¡dü Hêj·T≈£îì ô|<ä› ≈£îe÷s¡T&ÉT Ms¡ qs¡dæ+Vü≤sêj·T\T (Áø°.X¯.1505-1509) ø£+<äqy√\T ø√≥qT ns¡M&ÉT sêeTsêE≈£î ãVüAø£]+∫q≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. düT˝≤ÔqT\ <ë&çì düeTs¡úe+‘·+>± ‹|æŒø={Ïºq <äTsêZ~Û|ü‹ ns¡M{Ï sêeT sêj·T\≈£î Ms¡ qs¡dæ+Vü≤ sêj·T\T ø£+<äqy√\T ø√≥qT Ç#êÃ&ÉT. nsTT‘˚ ø√≥ |ü{Ïwüº+-ãTs¡TE\ ìsêàD+ e÷Á‘·+ n#·T´‘· <˚e sêj·T\ ø±\+(Áø°.X¯.15291542) ˝À »]–+~. n~ n#·T´‘· sêj·T\ ãTs¡TCÒ. ãTs¡TE yÓTT‘·Ô+ Hê\T>∑T uÛ≤>±\T>± ñ+~. ÁøÏ+~ uÛ≤>∑+˝À ‘·÷s¡TŒyÓ’|ü⁄ ø±|ü˝≤<ës¡T ñ+&É{≤ìøÏ ˇø£ ∫qï >∑~, Äπ>ïj·T+yÓ’|ü⁄ yÓTT<ä{Ï n+‘·düTú≈£î #˚s¡Tø√e&ÜìøÏ M\T>± $XÊ\yÓTÆq yÓT≥T¢HêïsTT. eT<Ûä´ ˝À Hê\T>∑T düú+u≤\T HêïsTT. yÓTT<ä{Ï n+‘·düTÔ˝À ≈£î&ç,m&ÉeT\yÓ’|ü⁄ >∑T+|ü⁄>± ø±≈£î+&Ü ˇø=ÿø£ÿs¡T #=|ü⁄Œq es¡Tdü>± mø£ÿ&ÜìøÏ Çs¡T¬ø’q yÓT≥T¢HêïsTT. n+fÒ X¯Á‘·Te⁄˝…e¬s’Hê <ë&ç #˚dæq|ü⁄&ÉT ˇø£ÿkÕ]>± ô|’øÏ sê≈£î+&Ü Ç$ n&ÉT¶ |ü&É‘êsTT. Ä ô|’ uÛ≤>∑+˝À ôd’ì≈£î\T ñ+&É{≤ìøÏ ◊<äT ô|<ä› ô|<ä› >∑<äT\T, U…’B\qT ã+~Û+#·&ÜìøÏ ¬s+&ÉT ∫qï >∑<äT\THêïsTT. lÁøÏwüí<˚esêj·T\ ø£Hêï eTT+<äT Áø°.X¯. 1505`1509 eT<Ûä´ $»j·Tq>∑s¡+ kÕÁe÷C≤´ìï |ü]bÕ*+∫q ‘·Tfi¯óe Ms¡ qs¡dæ+Vü≤sêj·T\T ø£+<äqy√\T ø√≥qT ns¡M&ÉT sêeTsêE≈£î

ãVüAø£]+∫q≥T¢ ‘Ó\Tdü÷Ô+~. ªªø£+<äqy√\Tμμ ø√≥ >∑T]+∫ yÓTT≥º yÓTT<ä≥ ø£q|ü&˚~ Çø£ÿ&˚. ;C≤|üPsY düT˝≤ÔqT j·T÷dü|òt Ä~˝Ÿ U≤Hé ‘·T+>∑uÛÑ Á<ëq~ì <ë≥Tø=ì ø£+<äqy√\T ø√≥ô|’ <ä+&Ó‘êÔ&ÉT. Ä düeTj·T+˝À ‘·Tfi¯óeMs¡ qs¡ dæ+VüQìøÏ n+&É>± ns¡M&ÉT sêeTsêE ì\ã&ç ;C≤|üPsY düT˝≤ÔqTqT bÕs¡Á<√* ø£+<äqy√\T ø√≥‘√ bÕ≥T Ä<√ìì ≈£L&Ü ÄÁø£ $T+#·&ÜìøÏ düVü‰j·T|ü&Ü¶&ÉT. <ëì‘√ $»j·Tq>∑s¡ Á|üuÛÑTyÓ’q Ms¡ qs¡dæ+VüQ&ÉT sêeT sêEqT yÓT#·TÃ ø=ì ø£+<äqy√\T ø√≥qT n‘·ìøÏ ãVüQ e÷q+>± Ç#êÃ&ÉT. n‘·&˚ ø£s¡÷ï\T ø√≥qT |ü{Ïwüº+ #˚dæ ãTs¡TEqT ì]à+∫ ñ+&Ée#·Ãì ø=+<ä] n_ÛÁbÕj·T+. lÁøÏwüí<˚esêj·T\T k˛<äs¡T&Ó’q n#·T´‘· <˚esêj·T\ ø±\+˝À ø£+<äqy√\T ø√≥qT ø£{Ïº+∫q≥Tº uÛ≤s¡‘· |ü⁄sêedüTÔ XÊK yês¡T @sêŒ≥T #˚dæq •˝≤|òü\ø£+˝À ù|s=ÿq&É+ »]–+~. ø=+&Ü ¬s&ç¶ ãTs¡TEqT ì]à+∫q~ ≈£L&Ü n‘·H˚qì Bì ndü\T ù|s¡T n#·T´‘· <˚esêj·T\ ãTs¡TE nì ù|s=ÿHêïs¡T. @<˚yÓTÆHê á ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷C´ ø±\+˝À ì]à+#·ã&ç+<äq&É+˝À dü+<˚Vü≤+ ˝Ò<äT. eTq+ mdt.|æ. ø±sê´\j·÷ìøÏ ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE |üø£ÿqT+&ç yÓfi‚fl π>≥T <ä>∑Zs¡ ì\ã&ç Ä ãTs¡TE ø√≥qT p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

>∑qø£ >∑eTìùdÔ ô|’q ∫qï ∫qï s¡+Á<ë\Tqï Á|ü<˚XÊ\ <ä>∑Zs¡ $»j·Tq>∑s¡ sêE\≈£î dü+ã+~Û+ ∫q dæ+Vü≤+, @qT>∑T, >∑TÁs¡+ ˝≤+{Ï ∫qï ∫qï u§eTà\T ø£qã&ÉT‘êsTT. ø£+<äqy√\T ø√≥ yÓTT‘·Ô+ eT÷&ÉT #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝À MT≥s¡T¢

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

yÓ’XÊ\´+‘√, Äs¡T n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ‘√ X¯Á‘·Te⁄\ qT+&˚ ø±ø£, ‘·T+>∑uÛÑÁ<ä, Vü≤+Á~ q<äT\ es¡<ä\ qT+&ç ø±bÕ&˚ ≥≥T¢ ì]à+#ês¡T. á ø√≥ #·÷≥Tº ˇø£ ø£+<äø£+ ñ+&˚~. q>∑s¡ $düÔs¡D˝À uÛ≤>∑+>± Á_{°wt ø±\+˝À á ø√≥ >√&É*ï ‘=\–+#ês¡T. ‘·T+>∑uÛÑÁ<ä yÓ’|ü⁄ Ç|üŒ{Ïø° rs¡+ yÓ+≥ m‘·ÔsTTq ø√≥ >√&ÉqT >∑eTì+#·e#·TÃ. Áø°.X¯. 1602` 1618 eT<Ûä´ ø±\+˝À ;C≤|üPsY düT˝≤ÔqT Á|ü‹ì~Û nsTTq nãT›˝Ÿ eVü‰uŸ ø£+<äqy√\TqT |ü]bÕ*dü÷Ô ñ+&˚yê&ÉT. Ä düeTj·T+˝À q+~ø=≥÷ÿs¡T ‘ê\÷ø± bÕ‘·ø√≥ bÕ˝…>±&Ó’q ø=+&Ü¬s&ç¶ Ç‘·ì n~Ûø± sêìï ~Ûø£ÿ]+#·&É+‘√ nãT›˝Ÿ eVü‰uŸ ø=+&Ü ¬s&ç¶ì z&ç+∫ á ãTs¡TE˝Àì ø±sê>±s¡+˝À ã+~Û+#ê &ÉT. Ä ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE˝ÀH˚ eTs¡DÏ+ #·&É+‘√ n‘·ì ù|s¡TMT<ä BìøÏ ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE nH˚ ù|s¡T e∫Ã ñ+≥T+<äì |ü\Te⁄] n_ÛÁbÕj·T+. eT]ø=+<ä] n_ÛÁbÕj·T+ Á|üø±s¡+ Ä+π>¢j·TT\ bÕ\Hê ø±\+˝À n\+|üPsY ÁbÕ+‘·+˝Àì ø=+&Ü¬s&ç¶ nH˚ <˚X¯uÛÑ≈£îÔ&ÉT yêﬁ¯¢ n~Ûø±sêìï m~]+#·&É+‘√ Ä+π>¢j·TT\T n‘·ìì |ü≥Tºø=ì Çø£ÿ&É ã+~Û+#ês¡˙, <ëì‘√ n‘·ì ù|s¡T MT<ä BìøÏ ªªø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE nH˚ ù|s¡T e∫Ã+<äì #ÓãT‘ês¡T. n˝≤π> eT]ø=+<äs¡T ø£\÷¢s¡T ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~q ø=+&Ü¬s&ç¶ nH˚ n‘·ì ù|s¡T MT<ä ≈£L&Ü BìøÏ Ä ù|s¡T e∫Ã+<ä+{≤s¡T. q+~ø=≥÷ÿs¡T bÕ˝…>±&Ó’q ø=+&Ü¬s&ç¶ eTs¡DÏ+#·&É+ e\¢ á ù|s¡T e∫Ã+<äì n‘·´~Û≈£î\ $XÊ«dü+. 1930 »qe]˝À uÛ≤s¡‹ |üÁ‹ø£˝À ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢ >∑T]+∫ |ü]XÀ<ÛäHê‘·àø£ yê´kÕìï >∑qïes¡|ü⁄ düTã“sêeTj·T´ Á|ü#·T]+#ês¡T. n+<äT˝À nH˚ø£ ø£≥º&Ü\ bò˛{À\T yê{Ï ù|s¡T¢ Ç#êÃs¡T. ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE bò˛{À ÁøÏ+<ä e÷Á‘·+ m≥Te+{Ï ù|s¡T Çe«≈£î+&Ü ªªÇ~ ˇø£ bÕ‘· ãTs¡TE, Ç+<äT˝À q\¢eT+<äTqT <ë∫ b˛©düT\T ø±|ü˝≤ ø±düTÔHêïs¡Tμμ nì sêkÕs¡T. n˝≤π> <ë<ë|ü⁄ 40 dü+e‘·‡sê\T ø£s¡÷ï\T ÁbÕ+‘·+˝À ìedæ+∫q $*j·T+ Äs¡úsY kÕº+≥dt 1950˝À nyÓT]ø±˝À Á|ü#·T]+∫q ª~ ny˚ø£ì+>¥ Ä|òt Ç+&çj·÷μ nH˚ |ü⁄düÔø£+˝À ≈£L&Ü ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE ∫Á‘·+ ÁøÏ+<ä ªu≤dæºj·Tdt ≥T <ä z˝Ÿ¶ bò˛sYºμ nì sêkÕπs >±˙ ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE nì sêj·T˝Ò<äT. M{Ïì |ü]o*+∫q ø=+<äs¡T ndü\T 1950øÏ eTT+<äT ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE nH˚ ù|s¡T ñ+<ë? ˝Ò<ë? ñ+fÒ yê¬ses¡÷ |ü⁄düÔø±\˝À <ëìHÓ+<äT≈£î ù|s=ÿq˝Ò<äT? nì 24

n_ÛÁbÕj·T|ü&ÉT‘·THêïs¡T. Bì ìsêàD≤ìï |ü]o*ùdÔ Bìì ø£s¡÷ï\T q>∑sêìøÏ <ä>∑Zs¡˝À ñqï≥Te+{Ï »>∑Hêï<∏ä>∑≥Tº qT+&ç sêfi¯¢qT rdüTø=ì e∫Ã ˇø£<ëì MT<ä ˇø£{Ï ù|s¡Tdü÷Ô ÇdüTø£, düTqï+, u…\¢+ $TÁX¯eT+‘√ ø£{≤ºs¡T. ‘·÷s¡TŒyÓ’|ü⁄ ø±|ü˝≤<ës¡T ñ+&É{≤ìøÏ ˇø£ ∫qï >∑~, Äπ>ïj·T+yÓ’|ü⁄ yÓTT<ä{Ï n+‘·düTÔ≈£î #˚s¡Tø√e&ÜìøÏ M\T>± $XÊ\yÓTÆq yÓT≥T¢ ñHêïsTT. eT<Ûä´ uÛ≤>∑+˝À Hê\T>∑T düú+u≤\T ñHêïsTT. M{Ïì qyêãT\ ø±\+˝À ãTs¡TE |ü&çb˛≈£î+&Ü ì]à+∫q≥T¢ #ÓãT‘ês¡T. yÓTT<ä{Ï n+‘·düTÔ˝À ≈£î&ç, m&ÉeTyÓ’|ü⁄ >∑T+|ü⁄>± ø±≈£î+&Ü ˇø=ÿø£ÿs¡T #=|ü⁄Œq es¡Tdü>± mø£ÿ&ÜìøÏ Çs¡T¬ø’q yÓT≥T¢ ñHêïsTT. n+fÒ X¯Á‘·Te⁄˝…e¬s’Hê <ë&ç #˚dæq|ü⁄Œ&ÉT ˇø£ÿkÕ]>± ô|’øÏ sê≈£î+&Ü Ç$ n&ÉT¶ |ü&É‘êsTT. Ä ô|’ uÛ≤>∑+˝À ôd’ì≈£î\T ñ+&É{≤ìøÏ ◊<äT ô|<ä› ô|<ä› >∑<äT\T, U…’B\qT ã+~Û+#·&ÜìøÏ ¬s+&ÉT ∫qï >∑<äT\T ñHêïsTT. n<˚ $<Ûä+>± eT<Ûä´˝À nedüs¡+ |ü&çq|ü⁄Œ&ÉT ‘·|æŒ+#·Tø=e&ÜìøÏ M\T>± ˇø£ kıs¡+>∑ e÷s¡Z+ ≈£L&Ü ñ+~. á kıs¡+>∑ e÷s¡Z+ n\+|ü⁄s¡+ es¡≈£î ñ+<äì ø=+<ä] n_ÛÁbÕj·T+. ìC≤ìøÏ ‘·T+>∑uÛÑÁ<Ûä q~ ÁøÏ+<ä qT+&ç kıs¡+>∑ e÷s¡Z+ ì]à+#·&É+ n|üŒ{À¢ nkÕ<Ûä´+. ø±ã{Ïº á kıs¡+>∑ e÷s¡Z+ ø√≥ ãj·T≥ ‘·T+>∑uÛÑÁ<ëq~ ˇ&ÉT¶es¡≈£î ñ+&Ée#·TÃ. X¯Á‘·Te⁄\ qT+∫ ‘·|æŒ+#·Tø√e\dæq dü+<äsê“¤\˝À á kıs¡+>∑ e÷s¡Z+ <ë«sê yêfi¯ófl nø£ÿ&ç es¡≈£î yÓ[fl n˝≤π> ‘·T+>∑uÛÑÁ<ëq~ì <ë{Ï yÓ[flb˛e#·TÃ. ¬s+&Ée n+‘·düTÔ ns¡ú p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

e\j·÷ø±s¡+˝À ∫qï e÷s¡Z+˝À ñ+≥T+~. Ç+<äT˝À |ü&ÉeTs¡yÓ’|ü⁄ ôd’ì≈£î\ ø√dü+ ì]à+∫q @&ÉT >∑<äT\THêïsTT. yê{ÏøÏ m<äTs¡T>± X¯Á‘·Te⁄\qT m<äTs√ÿe&ÜìøÏ M\T>± ∫qï ∫qï s¡+Á<Ûë\T >∑\ eTìwæ |üfÒº+‘· ìsêàD≤\THêïsTT. á s¡+Á<Ûë\ <ë«sê ôd’ì≈£î\T ne‘·\ yê]øÏ ø£qã&É≈£î+&Ü ‘·eTì ‘êeTT s¡øÏå+#·T≈£î+≥÷, ø√≥ô|’øÏ e∫Ãq≥Te+{Ï X¯Á‘·Te⁄\ô|’ <ë&ç #˚j·T&ÜìøÏ M\e⁄‘·T+~. Çø£ÿ&ç qT+&ç ‘·TbÕ≈£î\ <ë«sê ÁøÏ+~yê]ì ø±\Ãe#·TÃ. n+‘˚ø±≈£î+&Ü ø√≥ô|’øÏ m>∑u≤≈£î‘·Tqï yêfi¯fl≈£î ô|’qT+∫ sêfi¯ófl >±˙, y˚&ç y˚&ç |ü<ësêú\Tø±˙ >∑TeTà]+#·&ÜìøÏ M\T>± ñ+≥T+~. eT÷&Ée n+‘·düTú˝À Ç≥Tø£\‘√ ì]à+∫q 7ôd’ìø£ >∑<äT\T yê{Ï eTT+<äT $XÊ\yÓTÆq düú\+ ñHêïsTT. düú\+ eT<Ûä´˝À 168n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ >∑\ bı&ÉyÓ’q dü÷Ô|ü+ ñ+~. Ç~ Á_{°wt yê] ø±\+‘√ yê] C…+&Ü m>∑s¡y˚j·T≥+ ø√dü+ ì]à+∫q≥T¢ ‘Ó\TdüTÔ+~. n+‘˚>±ø£ Bì ô|’¬øøÏÿ düT<ä÷s¡+>± edüTÔqï X¯Á‘·Te⁄\qT ≈£L&Ü |üdæ>∑≥ºe#·TÃqT. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT á dü÷Ô|ü+ô|’øÏ mø£ÿ&ÜìøÏ M\T>± ˇø£ ÇqT|ü ì#ÓÃq ñ+&˚~. ø±˙ Á|üe÷<ë\T »s¡>∑≈£î+&Ü <ëìì ‘·s¡Tyê‘· ‘=\–+#ês¡T. uÛ≤s¡‘· C≤rj·T |ü‘êø±ìï ìs¡+‘·s¡+ m>∑s¡y˚j·T≥+ ø√dü+ <˚X¯eT+‘ê ø=ìï m‘Ó’Ôq dü÷ÔbÕ\qT mìïø£ #˚j·T>± ø=+&Ü¬s&ç¶ ãTs¡TE ◊<äe kÕúq+ bı+~+~. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ bÕ\≈£î\T ˇø£ j·TT<ä∆ ‘·+Á‘·+>± X¯Á‘·Te⁄\qT >∑eTì+#˚+<äT≈£î á ãTs¡TEqT m‘·TÔ>± ì]à+#ês¡T.

&Ûç©¢

n~ $wüßídüÔ+uÛÑy˚T...

uÛ≤s¡rj·T ˝ÀVü≤XÊÁdüÔ`kÕ+πø‹ø£ #·]Á‘·≈£î düJe kÕø£å´+ Ä düÔ+uÛÑ+. $$<Ûä s¡ø±\ yê‘êes¡D |ü]dæú‘·T\qT ‘·≥Tºø=ì ‘·T|ü|ü≥º≈£î+&Ü e⁄+&É&É+ $wüßí (ÇqT|ü) düÔ+uÛÑ+ Á|ü‘˚´ø£‘·. ÇqT|üdüÔ+uÛÑ+ ‘·j·÷ s¡sTT 1600 dü+e‘·‡sê\T ô|’ã&çHê.. #Ó≈£îÿ#Ó<äs¡ø£ b˛e&É+ Hê{Ï˝ÀVü≤ |ü]ÁX¯eT ø±s¡T\ HÓ’|ü⁄D≤´ìøÏ #·ø£ÿì ì<äs¡Ùq+. düTe÷s¡T Äs¡T≥qTï\ ãs¡Te⁄>∑\ $wüßí (ÇqT|ü) düÔ+uÛÑ+ s¡÷bı+~+~ eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ˝Àì $~X¯ |ü≥ºD+ <ä>∑Zs¡>∑\ &Ûç©¢˝Àì |ü\T#ê]Á‘·ø£, |üsê´≥ø£, kÕ+düÿè‹ø£, düàè‹ Á|ü<˚XÊ˝À¢ $wüßí (ÇqT|ü) düÔ+uÛÑ+ n‘·´+‘· eTTK´yÓTÆq~. <ëìì ◊s¡Hé |æ\¢sY, nXÀø£|æ\¢sY nì≈£L&Ü |æ\TkÕÔs¡T. #ê]Á‘·ø£ ø£≥º&É+ ≈£î‘·TuŸ$THêsY düeTT<ëj·T+˝À ÇqT|üdüÔ+uÛÑ+ e⁄+~. $XÊ\yÓTÆq Äes¡D+ eT<Ûä´˝À düÔ+uÛÑ+ e⁄+~. düÔ+uÛÑ+ #·T≥÷º eT+&ÉbÕ\THêïsTT. eT+&ÉbÕ˝À¢ì sê‹ düÔ+uÛ≤˝À¢ n<äT“¤‘· •\Œdü+|ü<ä ø£\<äT. Ä Äes¡D˝À <ë<ë|ü⁄ 27 Væ≤+<ä÷, C…’q <˚yê\j·÷ \T+&˚eì #·]Á‘·ø± s¡T\T sêXÊs¡T. eT+&ÉbÕ˝À¢ì <˚e‘· \ •˝≤Œ\qT ∫ÛÁ<ä+ #˚dæq $wüj·÷ìï düŒwüº+>± >∑eTì+#·e#·TÃ. $•wüº‘·: XÊÁdüÔ`kÕ+πø‹ø£ s¡+>∑+ n+‘·>± n_Ûeè~∆ #Ó+<äì Ä s√E˝À¢ ˇø£ uÛ≤Ø ÇqT|üdüÔ+uÛ≤ìï ‘·j·÷s¡T#˚j·T&É+ e÷eT÷\T $wüj·T+ ø±<äT.

‘·j·÷s¡T #˚dæHê ‘·T|ü|ü≥ºì $<Ûä+>± ˝ÀVü≤ $TÁX¯e÷\ ‘·j·÷Ø˝À s¡kÕj·THê\qT yê&Üs¡+fÒ Hê{Ï bÕ\≈£î\T ` XÊÁdüÔE„\ $C≤„HêìøÏ #˚‘·T˝…‹Ô qeTdüÿ]+#·e\ dæ+<˚. $$<Ûä s¡ø±\ s¡kÕj·THê\qT $ìjÓ÷–+∫ ˝ÀVü≤ eTT&ç KìC≤\‘√ $TÁX¯e÷\qT dü]ø=‘·Ô>± Ä$wüÿ]+#·&É+, uÛ≤Ø Äø±s¡+˝À ˝ÀVü≤ düÔ+uÛ≤ìï s¡÷bı+~+#·&É+ 1600 dü+e‘·‡sê\ øÏ+<ä≥ nkÕ<Ûës¡D+. n+‘· ô|<ä› düÔ+uÛ≤ìï m˝≤ s¡÷bı+~+#ês¡qï~ n+‘·T∫ø£ÿì Á|üX¯ï. &Ûç©¢ e+{Ï $_Ûqï yê‘êes¡D |ü]dæú‘·T˝À¢q÷ ‘·T|ü|ü≥º≈£î+&Ü e⁄+<ä+fÒ >∑T|üÔsêE\ XÊÁdüÔE„\ ˝ÀVü≤XÊÁdüÔ ÁbÕMD´+ ns¡úeTe⁄‘·T+~. ÇqTeTT eTT&çKì»+ #ê˝≤ HêD´yÓTÆq<äì, ˝ÀVü≤$TÁX¯eT+˝À uÛ≤dü«s¡+ ≈£L&Ü m≈£îÿe XÊ‘·+ yê&Üs¡ì H˚{Ï Ä<ÛäTìø£ ˝ÀVü≤ XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T Á|üø£{Ï+#ês¡T. ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ˝Àì ø±q÷ŒsY ◊.◊.{Ï XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T ÇqT|üdüÔ+uÛÑ+ô|’ $düÔè‘·+>± |ü]XÀ<Ûäq\T #˚XÊs¡T. m+&É≈£î m+&ÉT‘·÷, yêq≈£î ‘·&ÉTdü÷Ô, $|üØ‘·yÓTÆq #·*ì, m&Ü] >±\T\qT ‘·≥Tºø=ì düÔ+uÛÑ+ ì\ã&É&É+˝À ˝ÀVü≤ $TÁX¯eT+˝À p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

yê&çq uÛ≤dü«s¡+ eTTK´ uÛÑ÷$Tø£qT b˛wædüTÔqï<äì XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T n_ÛÁbÕj·T|ü&Ü¶&ÉT. ø£ﬁ≤‘·àø£+: $wüßí (ÇqT|ü) düÔ+uÛ≤ìï m+‘√ø£ﬁ≤‘·à ø£+>± s¡÷bı+~+#ês¡T. 23.8 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ>∑\ düÔ+uÛÑ+ yê´dü+ ˇø£ n&ÉT>∑T ô|’>± e⁄+~. qTqï>± e⁄qï düÔ+uÛÑ+ ãs¡Te⁄ Äs¡Ty˚\ øÏ˝À\≈£î (6 ≥qTï\T) ô|’>± e⁄+≥T+<äì uÛ≤s¡‘· |ü⁄sêedüTÔ düπs«ø£åD XÊK ìsêú]+∫+~. düÔ+uÛÑ+ •KsêÁ>±q $$<Ûä Äø£è‘·T\THêïsTT. n+<äT˝À $ø£dæ+∫q |ü<äà+ ‹s¡>∑ã&çq $<Ûä+>± e⁄+~. <ëìô|’ ˇø£ ∫qï #·Áø£+, Äô|’ ô|<ä› #·Áø£+, <ëìô|’ eTs√ ∫qï #·Áø£+ Äø±sê\THêïsTT. nìï+{Ï ø£+fÒ ô|’q #·‘·Ts¡ÁkÕø±s¡|ü⁄ ~yÓTà\T ø£\e⁄. ÇqT|ü düÔ+uÛÑ+ nXÀø£ düÔ+uÛ≤ìï b˛* e⁄+&É&É+‘√ ø=+<äs¡T nXÀø£ |æ\¢sY n+≥THêïs¡T. ÇqT|ü düÔ+uÛ≤ìï mes¡÷ eTT≥Tºø√≈£î+&Ü #·÷≥÷º ø£+#Ó @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. düÔ+uÛÑ+ #·T≥Tº|ü≥¢ düe÷<ÛäT\THêïsTT. •~∏\ 25

ø£≥º&Ü\T mH√ïe⁄HêïsTT. düÔ+uÛ≤ìøÏ <äøÏåD+ yÓ’|ü⁄qTqï ˇø£ •~∏\ ø£≥º+ |ü]¸j·THé XË’*˝À e⁄+~. XÊdüq+: ÇqT|üdüÔ+uÛÑ+˝À ◊<äT |ü+≈£îÔ˝À¢ XÊdüq+ ø£\<äT. uÛ≤wü dü+düÿè‘·+ø±>± *|æÁãV”≤à. XÊdüq+ $wüßíe⁄qT ø°]ÔdüTÔqï~. ø±oàsY˝Àì dæ+<Ûä÷q~˝Àj·T ÁbÕ+‘·+ qT+∫ <äøÏåD≤qdüeTTÁ<ä+ es¡≈£î >∑T|üÔsê»´+ $düÔ]+∫q≥Tº XÊdüq+ ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. dæ+<Ûä÷q~, <äøÏåD (Væ≤+<ä÷ eTVü‰) düeTTÁ<ä+, e+>∑<˚X¯+ (|ü•ÃeTu…+>±˝Ÿ), #·+Á<ä>∑T|üÔsêE, $wüßíbÕ<ä–] (ñ<äj·T–]) ‘·~‘·s¡ ù|s¡T¢ XÊdüq+˝À e⁄HêïsTT. $wüßíe⁄≈£î Á|ü‹s¡÷|ü+>±, yÓ’wüíe <Ûäs¡à‘·‘ê«ìøÏ Á|ürø£>± düÔ+uÛÑ+ yÓ\dæ+~. bÕ≥©|ü⁄Á‘· sê»<Ûëì>± uÛ≤s¡‘·<˚XÊìï bÕ*+∫q ¬s+&√ #·+Á<ä>∑T|üÔ $Áø£e÷~‘·´ (Áø°.X¯.380`415) ÇqT|ü düÔ+uÛ≤ìï ‘·j·÷s¡T #˚sTT+#ê&ÉT. K>√ﬁ¯ XÊÁdüÔ n<Ûä´j·THê\ø√dü+ ÇqT|üdüÔ+uÛ≤ìï ñ<äj·T–] ø=+&Éô|’ ì\u…{≤ºs¡T. ñ<äj·T–]ì

$wüßí düÔ+uÛÑ+ô|’ $Áø£e÷~‘·´ XÊdüq+ 26

ª$wüßíbÕ<ä–]μ>± XÊdüq+˝À ù|s=ÿHêïs¡T. eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ˝Àì ñ<äj·T–]ô|’ yÓ\dæq $wüßí (ÇqT|ü) düÔ+uÛÑ+ &Ûç©¢øÏ m˝≤ #˚]+<äqï~ n+‘·T <=s¡ø£ì s¡Vü≤dü´+. |ü⁄sêedüTÔ, #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûäq≈£î&ÉT &Üø£ºsY ã+πøsêjYT 1903 ˝À XÊdüHêìï Ç+^¢wüß˝ÀøÏ ‘·s¡T®e÷ #˚XÊs¡T. dü+düÿè‘· XÊdüq bÕsƒêìï Ç+^¢wüß˝À ˇø£ ã+&Éô|’ sêsTT+∫, <ëìì Á|üy˚X¯eT+&É|ü+ >√&É˝À uÛÑÁ<ä+>± neTsêÃs¡T. |ü]XÀ<Ûä≈£î\≈£î n~ m+‘·>±H√ ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·Tqï~. ñ<äj·T–]: ñ<äj·T–] eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ sê»<Ûëì uÛÀbÕ˝Ÿ≈£î düTe÷s¡T 62 øÏ.MT, Á|üU≤´‘· uÖ<ä∆ j·÷Á‘·düú\+ kÕ+∫øÏ 13.øÏ.MT, Á|üeTTK #ê]Á‘·ø£ q>∑s¡+ $<äX¯≈£î 5 øÏ.MT.\ <ä÷s¡+˝À e⁄+~. <ë<ë|ü⁄ 40 y˚\ dü+e‘·‡sê\≈£î eTT+<äT Ä~eT e÷qe⁄\T ñ<äj·T –] >∑TVü≤˝À¢ ìedæ+∫q≥Tº Ä<Ûësê\THêïsTT. sê‹>∑TVü≤˝À¢ yês¡T #ÓøÏÿq ∫Á‘ê\T ø£\e⁄. nXÀ≈£îì ø±\+˝À $~X¯ eTTK´ es¡Ôø£ πø+Á<ä+>±, uÖ<ä∆<Ûäs¡à Á|ü#ês¡ πø+Á<ä+>± yÓ\T>=+~+~. $&ÉX¯ |üø£ÿqTqï ñ<äj·T–] >∑T|ü⁄Ô\ ø±\+˝À yÓ’wüíe πø+Á<ä+>± $\dæ*¢+~. ø=+&É\qT ‘=*∫ n‘·´<äT“¤‘· •˝≤Œ\qT eT\#ês¡T. K>√fi¯XÊÁdüÔ n<Ûä´j·T Hê\≈£î ñ<äj·T–] πø+Á<ä_+<äTesTT+~. ø£sêÿ≥ø£πsK (Tropic of cancer ` Á{≤|æø˘ Ä|òt ø±´q‡sY) ñ»®sTTì, $~X¯ düMT|ü+˝À yÓfi¯ófl‘·Tqï~. n+<äTe\¢H˚ $wüßíbÕ<ä–]ô|’ ¬s+&√ #·+Á<ä>∑T|ü⁄Ô&ÉT ÇqT|ü düÔ+uÛ≤ìï @sêŒ≥T #˚sTT+#ê&ÉT. 13e >∑TVü≤˝À X¯j·Tq uÛÑ+–eT˝À e⁄qï Áo eTVü‰$wüßíe⁄ ô|’ ˙&É |ü&˚ $<Ûä+>± ÇqT|ü düÔ+uÛ≤ìï ì\u…{≤ºs¡T. Ä~X‚wüßìô|’ |ü&ÉTø=qï $wüßíe⁄ ‘·\ <äøÏåD~≈£îÿ≈£î, bÕ<ë\T ñ‘·Ôs¡+ yÓ’|ü⁄q≈£î e⁄HêïsTT. $Á>∑Vü≤+` >∑TVü≤ ‘·÷s¡TŒ≈£î n_ÛeTTK+>± e⁄+~ ø=ìï Á|ü‘˚´ø£ s√E˝À¢ dü÷s√´<äj·T düeTj·T+˝À øÏs¡D≤\T $wüßíbÕ<ë\qT ‘ê≈£î‘êj·T≥. $wüßí>∑TVü≤≈£î m<äTs¡T>± sê‹ø=+&Ée⁄+~. Á|üdüTÔ‘·+ &Ûç©¢˝À>∑\ ÇqT|ü düÔ+uÛ≤ìï ãVüQX¯' Ä sê‹ ø=+&É ô|’H˚ e⁄+∫ e⁄+{≤s¡T. ÇqT|üdüÔ+uÛÑ+ ˙&É $wüßí bÕ<ë\qT ‘êπø<äì #·]Á‘·ø±s¡T\T sêXÊs¡T. düÔ+uÛÑ+ ˙&É ø£<ä*ø£\ Ä<Ûës¡+>± K>√fi¯XÊÁdüÔ |ü]XÀ<Ûäq\T »]>±sTT. Äs¡úÛÑ≥º (Áø°.X¯ 476`550), esêVü≤ $TVüQs¡T&ÉT (Áø°.X¯ 505`587) ‘·~‘·s¡T \T ÁbÕNq K>√fi¯XÊÁdüÔ n<Ûä´j·Tq+˝À m+‘√ Á|üdæ~∆ bı+<ës¡T. ø±>± ñ<äj·T–] ø=+&É˝À¢ 14 p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

>∑TVü≤\qT ‘=\∫, <˚e‘ê •˝≤Œ\qT n<äT“¤‘·+>± Ä$wüÿ]+#ês¡T. n˙ï ≈£L&Ü ˇπø sê‹˝À eT\∫q •˝≤Œ˝Ò. 5e >∑TVü≤˝À >∑\ uÛÑ÷esêVü≤•\Œ+ uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝À Á|üU≤´‹ >±+∫+~. uÛ≤Ø uÛÑ÷esêVü≤ kÕ«$T m‘·TÔ 20 n&ÉT>∑T\ ô|’H˚ e⁄+≥T+~. $Á>∑Vü≤+ m&ÉeT ø±*øÏ+<äTqï Ä~X‚wüß&ÉT uÛÑ÷esêVü≤ kÕ«$TøÏ qeTdüÿ]düTÔHêï&ÉT. <˚e‘·\T, s¡Twüß\T, j·T≈£åî\T, ‘·~‘·s¡T\ u§eTà\T >∑TVü≤>√&É \ô|’ e⁄HêïsTT. •e*+>±\T, sêE\ Á|ü‹eT\T e⁄HêïsTT. &Ûç©¢˝Àì $wüßí (ÇqT|ü) düÔ+uÛÑ+ Á|ükÕúHêìï <˚X¯ yê´|üÔ+>± nìï uÛ≤wü˝À¢ bÕsƒê´+X¯+>± uÀ~Û+#ê*. uÛ≤s¡rj·T ˝ÀVü≤XÊÁdüÔ` kÕ+πø‹ø£‘·, K>√ﬁ¯XÊÁdüÔ $C≤„HêìøÏ düJe kÕø£å´+ Ä ÇqT|ü düÔ+uÛÑ+. $•wüºyÓTÆq~ Ä $wüßí düÔ+uÛÑ+.

#·+Á<ä>∑T|üÔ $Áø£e÷~‘·´

ñ<äj·T –] >∑TVü≤˝Àì Ä~ uÛÑ÷ esêVü≤ $Á>∑Vü≤+

Á|ü‘˚´ø£+

Á|ü|ü+#·+˝À be]ø°˝Òì Ä˝À#·q eTÚs¡´ kÕÁe÷»´ eTVü‰#·Áø£e]Ô nXÀ≈£îìøÏ e∫Ã+~. n<˚eT+fÒ.. Á|ü»\‘√ ìs¡+‘·s¡+ e÷{≤¢&É&É+. sê»düuÛÑ ˝Ò<ë Á|üC≤<äsê“sY\˝À n‹ø=~› eT+~‘√ e÷Á‘·y˚T e÷{≤¢&˚ neø±X¯+ ø£\T>∑T‘·T+~. n<˚ düe÷#ês¡ Á|ü#ês¡+ <ë«sê nsTT‘˚ ø√{≤¢~ eT+~ Á|ü»\‘√ dü+uÛ≤wæ+#˚ M\T+≥T+~. nXÀ≈£îì Ä˝À#·q dü]ø=‘·Ô düe÷#ês¡ Á|ü#ês¡ kÕ<ÛäHê e´edüú≈£î lø±s¡+ #·T{Ïº+~. Á|ü|ü+#·+˝À n+‘·es¡≈£L bes¡÷ nqTdü]+#·ì |ü<ä∆‹ì ‘·q kÕÁe÷»´+˝À Á|üy˚X¯ô|{≤º&ÉT. ‘·qT #Ó|üŒ<ä\#·Tø=qï $wüj·T+ H˚s¡T>± Á|ü»\qT #˚sê\+fÒ ... XÊdüHê˝Ò dü¬s’q kÕ<ÛäHê\ì uÛ≤$+∫ <˚X¯eT+‘·{≤ sê‹ ã+&É\ô|’ sêE Ä<˚XÊ\qT, <Ûäs¡àdü+<˚XÊ\qT XÊdüHê\T>± #ÓøÏÿ+#ê&ÉT. <˚yêHê+Á|æj·T, Á|æj·T<ä]Ù, nXÀ≈£î&ÉT... MT‘√ e÷{≤¢&ÉT‘·THêï&ÉTμ n+≥÷ |ü\T n+XÊ\qT XÊdüHê˝À¢ bı+<äT |üs¡#ê&ÉT. sêÁwæº≈£î&ÉT, s¡»®≈£î&ÉT, eTVü‰eTÁ‘·T&ÉT

nH˚ n~Ûø±s¡T\T ‘·q Ä»„\qT neT\T #˚ùd u≤<Ûä´‘·\qT ìs¡«]Ôdü÷Ô, Á|üC≤dü+πøåe÷ìøÏ ìs¡+‘·s¡+ bÕ≥T|ü&Ü\ì Ä<˚•+ #ê&ÉT. dü‘·´+ ` XÊ+‹ ` düVü≤q+, Áù|eT ` ø£s¡TD ` <äj·T, sêE ` sê»≈£î≥T+;≈£î\‘√ düVü‰ Á|ü»\+‘ê <Ûäsêàìï Ä#·]dü÷Ô... <Ûäs¡àã<ä∆yÓTÆq J$‘êìï >∑&ÉbÕ\ì nXÀ≈£î&ÉT ‘·q XÊdüHê˝À¢ n_Û\wæ+#ê&ÉT. ø±oàsY qT+∫ ø£sêï≥ø£ <ëø±, ‘·ø£å•\ qT+∫ <ÛÍ[ es¡≈£î y˚˝≤~ XÊdüHê\T yÓ*XÊsTT. ã+&Ésêfi¯ófl, ô|<ä›>∑T+&ÉT¢ nXÀ≈£îì <Ûäs¡àdü+<˚XÊìøÏ n<äT“¤‘· Á|ü#ês¡ kÕ<ÛäHê\j·÷´sTT. eTÚs¡´ e÷sêE XÊdüHê\qT >∑TVü≤ XÊdüHê\T, düÔ+uÛÑXÊdüHê\T, ∫qï`ô|<ä› XÊdüHê\T>± $uÛÑõ+#·e#·TÃ. ∫qï ` ô|<ä› XÊdüHê\T ã+&É\T ` >∑T+&É¢ô|’ e⁄HêïsTT. #·+&É nXÀ≈£î&ÉT <Ûäs¡à nXÀ≈£îì>± e÷]q ‘·sê«‘· sê»´+˝À 84 y˚\ uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕ\T Ä$wüÿè‘·eTj·÷´sTT. dü÷ÔbÕ\T uÖ<ä∆<Ûäs¡à+ ` dü+düÿè‹ yê´|æÔøÏ <√Vü≤<ä|ü&Ü¶sTT. ø£[+>∑ j·TT<ä∆+˝À ˇø£{Ïqïs¡ \ø£åeT+~ #·ìb˛e&É+‘√... eTVü‰#·Áø£e]Ô rÁe eTH√ e´<Ûä≈£î >∑T¬s’ j·TT<ë∆\≈£î dü«dæÔ #ÓbÕŒ&ÉT. yÓ+≥H˚ ‘·q Ä˝À#·q≈£î nø£ås¡s¡÷|ü+ Çdü÷Ô <äj·÷q~ |üø£ÿqTqï <ÛÍ[˝À ªj·TT<ä∆uÒ] ø±<äT ` <Ûäs¡àuÛÒ] yÓ÷–+#êμ\ì >∑T+&ÉTô|’ XÊdüHêìï #ÓøÏÿ+#ê&ÉT. <ÛÍ[XÊdüq+ Áø°düTÔ |üPs¡«+ 261 Hê{Ï~. eTÚs¡´ e+X¯E&ÉT eT÷sêÔ_Ûwüß≈£îÔ &ÉsTTq 8 dü+e‘·‡sê\ ‘·sê«‘· ø£[+>∑ j·TT<ä∆+ »]–+~. Ä j·TT<ä∆+ ‘Ó∫Ãq |ü]es¡Ôq‘√ <˚X¯eT+‘·{≤ <Ûäs¡àÁ|ü#ês¡ XÊdüHê\T yÓ*XÊsTT. n≥Te+{Ï XÊdüHê˝À¢ n‘·´+‘· eTTKýÓTÆq~ bÁs¡>∑T&ç XÊdüq+. ‘·*¢<ä+Á&ÉT\ e÷≥ MTs¡≈£L&É<äì, ô|<ä›\qT >ös¡$+#ê\ì, JeVæ≤+dü #˚j·Tsê<äì, düs¡«ÁX‚jÓ÷sê»´+ ø√dü+ ìs¡+‘·s¡+ bÕ≥T|ü&É&É+, ø£[+>∑ j·TT<ë∆q+‘·s¡+ »]–q |ü]D≤e÷\T, ‘·q <Ûäs¡àBø£å, Á|ü»˝À¢ <Ûäs¡àC≤„q CÀ´‘·T\T yÓ*–+#·&É+, eTqTwüß\T ` |üX¯óe⁄\≈£î y˚πs«s¡T>± p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

 yÓTÆHêkÕ«$T

neTsêe‹ dü÷Ô|ü•˝≤Œ˝À¢ nXÀ≈£ #·Áø£e]Ô yÓ’<ä´XÊ\\T ìs¡«Væ≤+#·&É+, u≤≥\T ì]à+#·&É+, u≤e⁄\T ‘·$«+#·&É+, u≤≥\øÏs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ #Ó≥T¢ Hê{Ï+#·&É+, u≤≥kÕs¡T\≈£î kÂø£sê´\T düeT≈£Ls¡Ã&É+... e+{Ï bH√ï eTTKýÓTÆq $wüj·÷\qT bÁs¡>∑T&ç XÊdüHê\T $e]düTÔHêïsTT. nXÀ≈£îì XÊdüHê\T ø=\Te⁄B]q @qT>∑Tø=+&É ` sêfi¯fl>∑T≥º bÁs¡>∑T&ç ` C§qï–] Á>±e÷\ eT<Ûäé⁄+~. sêfi¯fl>∑T≥º Á|ü<˚X¯+ bÁs¡>∑T&ç Á>±eT bı˝≤˝À¢ e⁄+&É&É+‘√ mÁs¡>∑T&ç XÊdüHê\T>± Á|üdæ~∆ #Ó+<ësTT. C§qï–] |üPs¡«+ ù|s¡T dü«s¡í–]. eTÚs¡´ kÕÁe÷»´+˝À <äøÏåD sêÁwüº sê»<Ûë˙ q>∑s¡+. dü«s¡í–] düTes¡í–], kıs¡ï–], C§qï–]>± s¡÷bÕ+‘·s¡+ #Ó+~+~. sêÁwüº πø+Á<ä+ ø£qTø£H˚ nXÀ≈£î&ÉT nø£ÿ&É XÊdüHê\qT sêsTT+#ê&ÉT. bÁs¡>∑T&ç XÊdüHê\ô|’ ª≥÷]»+ q÷´dt μ Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+. 27

bÁs¡>∑T&ç sê‹>∑T≥º

kÕ+N dü÷Ô|ü+˝À nXÀ≈£î&ÉT

bÁs¡>∑T&ç >∑T≥º ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢ ‘·T>∑Z* eT+&É\+˝À e⁄+~. nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ >∑T‹ÔøÏ 13 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. bÁs¡>∑T&ç sê‹>∑T≥ºqT <ä÷s¡+ qT+∫ #·÷ùdÔ @qT>∑T Äø±s¡+˝À ø£ì|ædüTÔ+~. n+<äTe\¢ Ä >∑T≥ºqT ª@qT>∑Tø=+&Éμ nì |æ\TdüTÔHêïs¡T. @qT>∑Tø=+&É˝Àì 6 ã+&Ésêfi¯fl≈£î ªb,_,dæ,&ç,Ç, b|òtμ nì ù|s¡T ô|{≤ºs¡T. Äs¡T ã+&Ésêfi¯flô|’ 14 XÊdüHê\qT #Óø±ÿs¡T. ªbμ sêsTTô|’ e÷‘·Áy˚T 4 XÊdüHê\THêïsTT. ªbμ ã+&ÉsêsTT nìï{Ïø£+fÒ ô|<ä›~. ªbμ ã+&Éô|’ 1,2,3, 14 XÊdüHê\ kÕsê+XÊìï bı+<äT|üs¡#ês¡T. ªbμ ã+&É ‘·÷s¡TŒ eTTK+>± e⁄+~. Ä sêsTT 17 n&ÉT>∑T\ bı&Ée⁄, 6 n&ÉT>∑T\ b‘·TÔ e⁄+~. XÊdüHê\T sêdæq *|æ ªÁu≤V”≤àμ ø±>±, n+<äT˝Àì uÛ≤wü ªÁbÕø£è‘·+μ. <ëìì ã{Ïº n+Á<Ûä<˚X¯+˝Àì Á|ü»\yê&ÉTø£ uÛ≤wü ÁbÕø£è‘·+ nsTT e⁄+&Ée#·TÃqì uÛ≤$+#·e#·TÃ. nXÀ≈£îìø£+fÒ eTT+<äT ø±˝≤ìøÏ #Ó+~q ªuÛÑ{ÏºÁb˛\Tμ XÊdüq *|æ Áu≤V”≤à eT]j·TT uÛ≤wü ÁbÕø£è‘·y˚T. Áø°düTÔ |üPs¡«+ 400 dü+.s¡+ Hê{Ï >∑Dô|<ä› ≈£î;Ûs¡≈£î&ÉT uÛÑ{ÏºÁb˛\T XÊdüqø£s¡Ô nì

uÛ≤s¡‘· |ü⁄sê‘·‘·« XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T ‘˚˝≤Ãs¡T. >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢ ‘ÓHê*øÏ <ä>∑Zs¡˝À düeTTÁ<ärs¡+˝À uÛÑ{ÏºÁb˛\T Á>±eT+ e⁄+~. nø£ÿ&É ì]à+∫q uÖ<ä∆dü÷Ô|ü+˝Àì ù|{Ïø£\˝À XÊdüHê\THêïsTT. ‘Ó\T>∑TH˚\ô|’ \_Û+∫q ‘=*XÊdüq+ n<˚. Ä XÊdüq+ eTÁ<ëdüT eT÷´õj·T+˝À ˇø£eT÷\q |ü&çe⁄+~. ø±>± ÁãV”≤à*|æ, ÁbÕø£è‘· uÛ≤wü|ü]C≤„q+ ø£*–e⁄qï|üŒ{Ïø° bÁs¡>∑T&ç XÊdüHê\qT #·<äe&É+ n+‘·düT\Te⁄ ø±<äT. ã+&Ésêfi¯ófl qTqT|ü⁄>± ˝Òe⁄. b>∑T&ÉT~>∑T&ÉT>± e⁄HêïsTT. ªbμ ã+&ÉsêsTTô|’ #ÓøÏÿq 1,2,3, 14 XÊdüHê\qT #·<äe&É+ #ê˝≤ ø£wüºy˚T. XÊdüq ã+&É\T |ü>∑Tfi¯óflbÕsêsTT. düTe÷s¡T 2 y˚\ 265 dü+e‘·‡sê\ qT+∫ XÊdüq ã+&É\T b+&É≈£î b+&ÉT‘·÷, esê¸ìøÏ ‘·&çdæq+<äTe\¢ HÓÁs¡\T N˝≤sTT. n$ eT]+‘· bÕ&ÉTø±≈£î+&Ü uÛ≤s¡‘· |ü⁄sê‘·‘·«XÊKyês¡T s¡kÕj·Tìø£ #·s¡´\T #˚|ü{≤ºs¡T. |üXÊÃ‘êÔ|ü+ : nXÀ≈£îì 14 •˝≤XÊdüHê\T... n˙ï bÁs¡>∑T&ç sêfi¯fl˝À e⁄HêïsTT. 1,2 ∫qï XÊdüHê\T ªbμ ã+&Éô|’ e⁄HêïsTT. ny˚ XÊdüHê\T e÷s¡TŒ‘√ ªb|òtμ ã+&Éô|’ ≈£L&Ü e⁄HêïsTT. yÓTT‘·Ô+ 16 XÊdüHê\T ˇπø #√≥ e⁄+&É&É+ ns¡T<Ó’q $wüj·T+. ª<˚yêHê+ Á|æj·TT&ÉT ` Á|æj·T<ä]Ù nsTTq sêE jÓTTø£ÿ n»„#˚ á <Ûäs¡àXÊdüq+ sêj·Tã&ç+~μ nì ˇø£{À ∫qï XÊdüq+ yÓTT<ä{Ï |ü+øÏÔ ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. ªJeVæ≤+dü #˚j·Tsê<äì, »+‘·Tã*ì ìùw~Û+#ê eTì ‘·sê«‹ es¡Tdü˝À¢ $e]+#ês¡T. ¬s+&√ ∫qï XÊdüq+˝À eTqTwüß\≈£î, |üX¯óe⁄\≈£î y˚πs«s¡T>± yÓ’<ä´XÊ\\T sê»éT+‘·{≤ @sêŒ≥T #˚dæq≥Tº ù|s=ÿHêïs¡Tμ. eT>∑<Ûäsê»´+ ãj·T≥, bıs¡T>∑T sêC≤´˝…’q #√fi¯, bÕ+&É´, dürø£|ü⁄Á‘·, ‘êÁeT|ü]í (l\+ø£), j·Teq, Á^≈£î <˚XÊ˝À¢q÷ <˚yêq+ Á|æj·TT&ÉT yÓ’<ä´XÊ\\T HÓ\ø=˝≤Œ&ÉT. eTqTwüß\≈£î, |ü≈£åî\≈£î|üjÓ÷>∑&˚$<Ûä+>± |òü˝≤\qT Ç#˚Ã #Ó≥T¢, Wwü<Ûë\T ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+ ø√dü+ eT÷*ø±eHê\qT Á|æj·T<ä]Ù ô|+bı+~+|ü p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

>=|üŒ<äq+ ªªÁ|ü|ü+#êìï b+‘√ >=|üŒ>± Á|üuÛ≤ee+‘·+ #˚dæq Äs¡T>∑Ts¡T eTVü≤√qï‘· e´≈£îÔ˝À¢ nXÀø£ #·Áø£e]Ôμμ ˇø£s¡Tμμ nì Á|ü|ü+#· #·]Á‘·ø±s¡T&ÉT ôV≤#Y.õ.yÓ˝Ÿ‡ Á|üX¯+dæ+#ês¡T. yÓ˝Ÿ‡ ø=ìj·÷&çq $T>∑‘ê ◊<äT>∑Ts¡T... ãT<äT∆&ÉT, k˛Áø£{°dt, s√>∑sY ãø£Hé, nÁãVü‰+*+ø£Hé. ‘·qsê»´+˝À ìedæ+#˚ Á|ü»\T e÷Á‘·y˚T >±ø£ Á|ü|ü+#· Á|ü»\+‘ê düTK XÊ+‘·T\‘√ J$+#ê\ì nXÀ≈£î&ÉT Äø±+øÏå+ #ê&ÉT. Á|üC≤ dü+πøåeT+ ø√dü+ bH√ï |ü<∏äø±\qT neT\T #˚XÊ&ÉT. sê»´+˝À ‘=*kÕ]>± Á|üC≤ yÓ’<ä´XÊ\\T yÓ*XÊsTT. »+‘·Te⁄\ø√dü+ Á|ü‘˚´ø£ |üX¯óyÓ’<ä´XÊ\\T @sêŒ≥j·÷´sTT. JeVæ≤+dü »s¡>∑sê<äì, »+‘·Tã\T\T ìs¡«Væ≤+#˚ C≤‘·s¡\qT ìùw~ÛdüTÔHêïeTì sêC≤»„\T yÓ\Te&Ü¶sTT. eT>∑<ÛäkÕÁe÷»´+˝À Á|üj·÷D≤\T düT\Te⁄>± kÕ>∑&ÜìøÏ q\T~≈£îÿ˝≤ s¡Vü≤<ës¡T\T ì]à‘·eT j·÷´sTT. Á|üj·÷DÏ≈£î\≈£î kÂø£sê´\ ø£\Œq˝À uÛ≤>∑+>± s¡Vü≤<ës¡T\ yÓ+ã&ç #Ó≥¢qT Hê{Ï+ #ê&ÉT. u≤e⁄\T ‘·$«+#ê&ÉT. u≤≥kÕs¡T\ $ÁXÊ+‹ ø√dü+ <Ûäs¡àdüÁ‘ê\T ø£{Ïº+#ê&ÉT. ‘êqT dü«j·T+>± <Ûäsêàìï Ä#·]dü÷Ô.. Á|ü»\ø£+‘ê <Ûäs¡à e÷sêZìï nqTdü]+#ê\ì <˚X¯`$<˚XÊ˝À¢ <Ûäs¡à dü+<˚X¯ XÊdüHê\qT #ÓøÏÿ+#ê&ÉT. n+<äTe\¢H˚ Á|ü|ü+#· #·]Á‘·ø±s¡T\T nXÀ≈£îì >=|üŒ<äHêìï bı–&Üs¡T. eT>∑<Ûäe÷sêE kÕ–+∫q <Ûäs¡àbÕ\ qqT H˚{Ï bÕ\≈£î\T ø=qkÕ–ùdÔ... Ä<ÛäTìø£ düe÷»+ b+‘√ >=|üŒ>± n_Ûeè~∆ ne⁄‘·T+~. #˚XÊ&ÉT. s¡Vü≤<ës¡T\T ì]à+#·&É+‘√bÕ≥T ` s¡Vü≤<ës¡T\ øÏs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ #Ó≥T¢ Hê{Ï+#ê&ÉT. u≤≥kÕs¡T\ ø√dü+ u≤e⁄\T ‘·$«+#ê&ÉT. ªb|òtμ ã+&ÉsêsTTô|’ #ÓøÏÿq yÓTT<ä{Ï ∫qï XÊdüq+.. ªª<˚yêHê+|æj˚T ùV≤yêVü≤ n~Ûø±ì (ÁbÕø£è‘·+).. <˚yêHê+ Á|æj·TT&ÉT (nXÀ≈£î&ÉT) á $<ÛäeTT>± e÷{≤¢&ÓqTμμ nì yÓTT<ä\e⁄‘·T+~. ($T>∑‘ê 32e ù|J˝À)

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

RO No. TTD-40021(31)/1/2019/Adv No.13/PRO/2020 Dt. 16-02-2020

dü+düÿ è‹

ª˝ÒbÕøÏå.. H˚{Ï ‘·sêìøÏ dü÷Œ¤]Ôμ 

‘·ì¬øﬁ¯ﬂ uÛÑs¡DÏ

ª$»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ kÕ+düÿè‹ø£ yÓ’uÛÑyêìøÏ Á|ürø£ nsTTq ˝ÒbÕøÏå n+XÊ\qT yÓ\T>∑T˝ÀøÏ ‘˚e&É+˝À s¡#·sTT‘· $»j·T+ |ü⁄düÔø£+ H˚{Ï ‘·sêìøÏ dü÷Œ¤]ÔìdüTÔ+<äμì Á|üU≤´‘· dæ˙ s¡#·sTT‘· kÕ~Û+#ês¡ì ø±s¡´Áø£eT ìs¡«Vü≤D n<Ûä´≈£åî&ÉT l Ä+»H˚ ` dü≥T&ÉT l ‘·ì¬øfi¯fl uÛÑs¡DÏ nHêïs¡T. j·T ¬s&ç¶ n_ÛÁbÕj·T|ü&Ü¶s¡T. ˝ÒbÕøÏå •˝≤Œ\T ` es¡í ôV’≤<äsêu≤<é s¡M+Á<ä uÛ≤s¡‹ $T˙Vü‰˝Ÿ˝À ∫Á‘ê\ es¡íq n<äT“¤‘·+>± e⁄+<äì Äj·Tq n_Ûq+~+ Ä+.Á|ü. |üsê´≥ø£ dü+düú |üPs¡´ n<Ûä´≈£åî&ÉT #ês¡T. ª<äø£åj·T»„+μ j·Tø£å>±q Hê≥ø±ìï Ms¡uÛÑÁ<ä ª<Ûäs¡àlμ #Óq÷ïs¡T Ä+»H˚j·T ¬s&ç¶ n<Ûä´ø£å‘·q kÕ«$T düìï~Û˝À Á|ü<ä]Ù+#·&ÜìøÏ |üsê´≥ø£ XÊK »]–q ª˝ÒbÕøÏåμ Ä$wüÿs¡D düuÛÑ˝À uÛÑs¡DÏ >ös¡e #·s¡´\T #˚|ü{≤º\ì l Ä+»H˚j·T¬s&ç¶ dü÷∫+#ês¡T. n‹~∏>± Á|üdü+–+#ês¡T. ª‘Ó\T>∑T uÛ≤wü ` #·]Á‘· ‘Ó\T>∑T sêÁcÕº˝À¢ì Á|ü<Ûëq <˚yê\j·÷˝À¢, |üsê´≥ø£ ` dü+düÿè‹ |ü]s¡øÏå+|üã&Ü\+fÒ ˝ÒbÕøÏå e+{Ï Á|ü<˚XÊ˝À¢ kÕ+düÿè‹ø£ Á|ü<äs¡Ùq\T ìs¡+‘·s¡+ |ü⁄düÔø±\T eT]ìï sêyê*. yê{Ïì bÕsƒ¡≈£î\T u≤>± »s¡>∑&ÜìøÏ ø£èwæ #˚kÕÔqì >ös¡e n‹~Û Ä<ä]+∫q|ü⁄Œ&˚ ‘Ó\T>∑T C≤‹ >=|üŒ<äq+ ‘Ó\TdüTÔ+~μ ‘Ó\+>±D sêÁwüº |üsê´≥ø£ ` kÕ+düÿè‹ø£ XÊK nì Äj·Tq Äø±+øÏå+#ês¡T. ª˝ÒbÕøÏåμ s¡#·Hê$<Ûëq+, ø±s¡´<ä]Ù l ¬ø.bdt.lìyêdü sêE #ÓbÕŒs¡T. XÊdüHê\ |ü]XÀ<Ûäq, •\ŒXÀuÛÑ, ‘Ó’\es¡í∫Á‘ê\ >±<Ûë ˝ÒbÕøÏå >∑T&ç‘√ eTT&ç|ü&çe⁄qï ‘·q $X‚cÕ\ $es¡D.. yÓs¡dæ |ü⁄düÔø£+ bÕsƒ¡≈£î\ Vü≤è<äj·÷ u≤\´düàè‘·T\qT ø±s¡´<ä]Ù $e]+#ês¡T. \≈£î Vü≤‘·TÔø=+≥T+<äì ‘·ì¬øfi¯fl uÛÑs¡DÏ ù|s=ÿHêïs¡T. ˝ÒbÕøÏå e+{Ï |ü⁄düÔø±\T #·<äTe⁄‘·T+fÒ $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ $X‚cÕ\qT ‘Ó*ù| ˇø£ >=|üŒ ‘Ó\T>∑Tyê] •\Œø£fi≤#ê‘·Ts¡´+, ÁbÕNq |ü⁄düÔø±ìï n+~+∫q yÓTÆHêkÕ«$T n_Ûq+<ä˙j·TT&Éì dü+düÿè‹, Hê{Ï »qJeq $<ÛëHê\T Äj·Tq nHêïs¡T. ‘Ó\TkÕÔj·Tì l lìyêdüsêE nHêïs¡T. ˝ÒbÕøÏå |ü⁄düÔø±ìï bÕsƒê´+X¯+>± ô|{≤º\ì Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ ˝ÒbÕøÏå >∑T&ç Ä$sê“¤yêìøÏ eT÷\yÓTÆq ª<äø£åj·T»„+μ Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ‘·ì¬øfi¯fl uÛÑs¡DÏ $»„|æÔ #˚XÊs¡T. |ü⁄sêD >±<ÛäqT yÓTÆHêkÕ«$T #·ø£ÿ>± sêXÊs¡ì l <Ó’e»„X¯s¡à nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ ˝ÒbÕøÏå Ms¡uÛÑÁ<ë\j·T+˝À <ë–q bH√ï ø=ìj·÷&Üs¡T. |ü⁄düÔø£+ ‘·qqT b+‘·>±H√ Äø£≥Tºø=qï<äì Äj·Tq ‘Ó*bÕs¡T.

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

$»j·Tyê&É˝À ª˝ÒbÕøÏåμ |ü]#·j·TdüuÛÑ

ª#ê]Á‘·ø£ Á|ü<˚XÊ\ |ü]s¡ø£åD≈£î bÕ≥T|ü&Ü*μ

- Ábıô|òdüsY ¬ø.ùV≤eT#·+Á<ë¬s&ç¶,

ñqï‘· $<ë´eT+&É* n<Ûä´≈£åî\T

düuÛÑ˝À Á|üdü+–düTÔqï Ä+»H˚j·T ¬s&ç¶, lìyêdü sêE ˝ÒbÕøÏå Ms¡uÛÑÁ<äkÕ«$T düìï~Û˝Àì Á|ü‹ n+XÊìï |ü]o*+∫ |ü]XÀ~Û+∫ |ü⁄düÔø±ìï #·ø£ÿ>± bı+<äT |ü]#ês¡ì Á|üeTTK #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT &Üø£ºsY áeTì •eHê–¬s&ç¶ Á|üX¯+dæ+#ês¡T. #·*yÓ+<äT\ XÊdüq+˝Àì n+XÊ\T, ˝ÒbÕøÏå #·]Á‘·qT ‘Ó*ù| |ü\T XÊdüHê\qT s¡#·sTT‘· $e]+∫q rs¡TqT |ü]o*ùdÔ yÓTÆHêkÕ«$T |ü]XÀ<ÛäHê |ü{ÏeT ‘Ó\TdüTÔ+<äì &Ü.¬s&ç¶ ù|s=ÿHêïs¡T. |ü⁄düÔø£+˝À >∑T&ç $X‚cÕ\‘√ bÕ≥T #·ø£ÿì bò˛{À\qT #·÷düTÔ+fÒ... ˇø£ <äèX¯´ø±e´+˝≤ kÕ–b˛‘·T+≥T+<Ûäì Äj·Tq nHêïs¡T. ª˝ÒbÕøÏå |ü⁄düÔø£+ #·~$q yÓ+≥H˚ Ms¡uÛÑÁ<äkÕ«$T düìï~Ûì dü+<ä]Ù+#ê\qï ÄdüøÏÔ ø£\T>∑T‘·T+~. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ yÓ’uÛÑyêìï ` #·]Á‘·qT eT]+‘·>± #·<äyê\ì õC≤„dü ø£\T>∑T‘·T+~μ nì Á|üeTTK dæ˙`Hê≥ø£ ø£ﬁ≤ø±s¡T&ÉT, |ü<ä´Hê≥ø±\ ~≥º l >∑TeTà&ç >√bÕ\ÁøÏwüí #ÓbÕŒs¡T. |ü⁄düÔø±ìøÏ #·~$+#˚ X¯øÏÔ e⁄+<äì Äj·Tq nHêïs¡T. |ü<äVü‰s¡T HÓ\\ |ü]XÀ<Ûäq ` ìs¡+‘·s¡ ø£èwæøÏ nø£ås¡ s¡÷|üy˚T á ª˝ÒbÕøÏåμ nì |ü⁄düÔø£ s¡#·sTT‘· ` #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT l yÓTÆHêkÕ«$T $e]+#ês¡T. ˝ÒbÕøÏåøÏ n+‘·sê®rj·T U≤´‹ <ä≈£ÿq+<äT≈£î Äj·Tq Äy˚<äq e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T. Ms¡uÛÑÁ<äkÕ«$T düìï~Ûì ◊ø£´sê»´dü$T‹ Á|ü|ü+#· yês¡dü‘·« ø£≥º&Ü\ C≤_‘ê˝À #˚s¡Ã&ÜìøÏ #·s¡´\T #˚|ü{≤º\ì πø+Á<ä ` sêÁwüº Á|üuÛÑT‘ê«\≈£î s¡#·sTT‘· $»„|æÔ #˚XÊs¡T. ‘Ó\+>±D sêÁwüº Áb˛{Àø±˝Ÿ $uÛ≤>∑+ n~Ûø±] l ÄsY.bdt.$. ãÁBHê<∏é kÕ«>∑‘√|üHê´dü+ #˚j·T>±, ñkÕàìj·÷ $X¯«$<ë´\j·T+ ª &ûHé μ Ábıô|òdüsY u≤\øÏwüHé e+<äq düeTs¡ŒD #˚XÊs¡T. Ábıô|òdüsY yÓ÷Vü≤HésêyéT (f…ø±‡dt), &Ü. sêCÒX¯«s¡sêe⁄, leT‹ ◊sêe‹ sê|òüTe¬s&ç¶, l õ.$.qs¡dæ+Vü‰sêe⁄, l yÓ’._.¬s&ç¶, l düTuÛ≤wt >ö&é, ]wæHé sê‘·\T $»jYT, Ä*«Hé s¡eTDj·T´, Ä&ç≥sY sê|òüTesêe⁄, ø£sêe⁄\|ü*¢ eTùV≤wt ‘·~‘·s¡T\T ø±s¡´Áø£eT+˝À bÕ˝§Zì s¡#·sTT‘·qT n_Ûq+~+#ês¡T.

Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À bH√ï #ê]Á‘·ø£ Á|ü<˚XÊ\T, dü+düÿèr πø+Á<ë\THêïj·Tì, yê{Ï |ü]s¡ø£åD≈£î Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ bÕ≥T|ü&Ü\ì Ä+.Á|ü. sêÁwüº ñqï‘· $<ëéT+&É* n<Ûä´≈£åî\T Ábıô|òdüsY ¬ø.ùV≤eT#·+Á<ë¬s&ç¶ |æ\T|ü⁄ì#êÃs¡T. Á|üeTTK #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT ` s¡#·sTT‘· yÓTÆHêkÕ«$T sêdæq ª$»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ kÕ+düÿè‹ø£ yÓ’uÛÑyêìøÏ Á|ürø£ ` ˝ÒbÕøÏåμ |ü⁄düÔø£ |ü]#·j·T düuÛÑ $»j·Tyê&É˝À Ç{°e\ »]–+~. ñqï‘· $<ëéT+&É* n<Ûä´≈£åî\T eTTKń‹~∏>± bÕ˝§Z+≥÷.. ˝ÒbÕøÏå •\Œø£fi≤yÓ’uÛÑyêìï, ‘Ó’\es¡í ∫Á‘ê\ >=|üŒ<äHêìï $e]+#ês¡T. ÁbÕNq dü+düÿèr dü+Á|ü<ëj·÷\≈£î ì\j·÷˝…’q ˝ÒbÕøÏå e+{Ï bH√ï $X‚wüø£≥º&Ü\qT H˚{Ï ‘·sêìøÏ |ü]#·j·T+ #˚j·Te\dæq u≤<Ûä´‘· s¡#·sTT‘·\ô|’ e⁄+<äì Ábı. ùV≤eT#·+Á<ë¬s&ç¶ n_ÛÁbÕj·T|ü&Ü¶s¡T. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ yÓ’uÛÑe+‘√ bÕ≥T #·]Á‘· ` XÊdüHê\T ` sê»´+˝Àì düVü≤qo\ eT‘· <Ûäs¡à+μ ˝ÒbÕøÏå Ms¡uÛÑÁ<ä kÕ«$T düìï~Û˝Àì •˝≤Œ\T ` ‘Ó’\es¡í∫Á‘ê\ >±<∏ä\qT s¡#·sTT‘· >=|üŒ>± $e]+#ês¡ì Á|üeTTK kÕVæ≤ry˚‘·Ô &Üø£ºsY >∑Te÷à kÕ+ã•esêe⁄ ª˝ÒbÕøÏåμô|’ $X‚¢wæ+#ês¡T. ˝ÒbÕøÏå #·]Á‘·≈£î eT÷˝≤<Ûës¡yÓTÆq ª#·*yÓ+<äT\ XÊdüHêμìï yÓ*øÏrdæq+<äT≈£î yÓTÆHêkÕ«$Tì n_Ûq+~+#ês¡T. sêÁwüº+˝Àì ñqï‘· bÕsƒ¡XÊ\\T ` ø£fi≤XÊ\\ $<ë´s¡Tú\T ˝ÒbÕøÏå >∑T&çì dü+<ä]Ù+#·&ÜìøÏ ñbÕ<Ûë´j·TT\T, n<Ûë´|ü≈£î\T #·s¡´\T #˚|ü{≤º\ì Á>±eT dü∫yê\j·÷\ dü+j·T≈£Ô dü+#ê\≈£î\T l yÓTT–*#Ó+&ÉT düTπswt $»„|æÔ #˚XÊs¡T. ˝ÒbÕøÏå >∑T&ç >±<∏ä\‘√ bÕ≥T $»j·T q>∑s¡ kÕÁe÷»´ #·]Á‘·qT $e]+#·&É+˝À yÓTÆHêkÕ«$T ‘·q Á|ü‹uÛÑqT #ê{≤s¡ì d”ìj·TsY bÕÁ‹πøj·TT&ÉT l #·+<äT »Hês¡∆Hé Á|üX¯+dæ+#ês¡T. Á|üeTTK s¡#·sTT‘· l y˚+|ü*¢ wüØ|òt, l >√fi¯fl Hêsêj·TD sêe⁄ ‘·~‘·s¡T\T düuÛÑ˝À bÕ˝§ZHêïs¡T.

- yÓTÆ˝≤s¡+ eT+EHê<∏é

(yÓTÆ˝≤s¡+ eTùV≤wt düVü≤ø±s¡+‘√) bò˛{À\T : sêCŸ ≈£îe÷sY

&Ü. yÓ÷Vü≤Hé sêyéT (f…ø±‡dt) øÏ ˝ÒbÕøÏå |ü⁄düÔø±ìï n+<äCÒdüTÔqï yÓTÆHêkÕ«$T, lìyêdüsêE leT‹ ◊sêe‹ sê|òüTe ¬s&ç¶øÏ, yÓ’._. ¬s&ç¶øÏ ˝ÒbÕøÏå |ü⁄düÔø±ìï n+<äCÒdüTÔqï lìyêdüsêE p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt 31

(28e ù|J ‘·s¡TyêsTT) XÊdüqeT+‘ê uÖ<ä∆<Ûäs¡à Á|ü#êsêìøÏ dü+ã+~Û+ ∫q<˚. XÊdüq+ 11 es¡Tdü\T+&É>±.. 11e es¡Tdü˝À ªªÇj·T+ #· kÕeH˚ kÕyê|æ‘Ó eP´<∏˚q 200 50 6 (ÁbÕø£è‘·+).. <˚X¯+˝À 256 s√E\ |üs¡´≥q ‘·sê«‘· H˚qT á <Ûäs¡à dü+<˚X¯ XÊdüHêìï Á|üø£{Ï+#êqTμμ nì e⁄+~. ¬s+&√ ∫qïXÊdüq+˝À Je⁄\ |ü≥¢ Áù|eT, <äj·T, ø£s¡TD ø£*– e⁄+&É&É+, dü‘·´+ ` <Ûäs¡à+ Ä#·]+#·&É+, ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T ` ô|<ä›\qT >ös¡$+#·&É+ ‘·~‘·s¡ $wüj·÷\qT $e]+#ê&ÉT. #·+&É nXÀ≈£îì sê»´ø±+ø£å‘√ |ü{≤º_Ûwæ≈£îÔ&ÉsTT q 8 dü+e‘·‡sê\ ‘·sê«‘· »]–q ø£[+>∑ j·TT<Ûä∆+˝À \ø£å˝≤~ eT+~ ÁbÕD≤\T u*ø±e&É+, ø£[+>∑j·TT<ä∆ s¡ø£ÔbÕ‘êìï ø£fi≤flsê #·÷dæ, j·TT<ä∆ $eTTKT&Ó’q Á|æj·T<ä]ÙsêE rÁe eTH√e´<Ûä≈£î>∑T¬s’ |üXÊÃ‘êÔ|ü|ü&ç uÖ<ä∆ <Ûäs¡à+ yÓ’|ü⁄ yÓTT>∑TZ#·÷&É|ü+ ‘·~‘·s¡ $wüj·÷\qT 13e •˝≤XÊdüq+˝À $|ü⁄\+>± $e]+#·&É+ »]–+~. 13e XÊdüq+ ` ª_μ ã+&Éô|’ 1 qT+∫ 29 es¡Tdü\T, 30 qT+∫ 36e es¡Tdü<ëø± ªdæμ ã+&Éô|’ #Óø±ÿs¡T. 36 es¡Tdü˝À¢ n‘·´+‘· ÁbÕeTTKýÓTÆq n+XÊ\qT bı+<äT|ü]#ês¡T. ª_μ, ªdæμ sê‹ã+&É\ô|’ yÓTT‘·Ô+ 27 yêø±´\THêïsTT. ªª1. nsƒ¡edü nVæ≤dæ‘·q <˚yêHê+ |æj·Tq |æj·T<ädæHÓ˝≤õHÓ ø£*>± $C≤‘ê (ÁbÕø£è‘·+).. <˚yêHê+Á|æj·T Á|æj·T<ä]Ù |ü{≤º_Ûùwø£+ »]–q 8 dü+‘·e‡sê\ ‘·sê«‘· ø£[+>∑ sêC≤´ìï »sTT+#ê&ÉTμμ n+≥÷ 13e •\XÊdüq+ ÁbÕs¡+uÛÑeTe⁄‘·T+~. 2. ø£[+>∑ j·TT<ä∆+˝À \ø£å˝≤~ |üX¯óe⁄\T ` eTTqTwüß\T U…’B\T>± ‘·s¡*+#ês¡T. \ø£åeT+~øÏ ô|’>± ôd’q´+ j·TT<ä∆+˝À eTs¡DÏ+#·>± eT]ø=+‘· eT+~ $$<Ûä u≤<Ûä\‘√ #·ìb˛j·÷s¡T. 3. e÷s¡DôVAeT+ ‘·sê«‘· ø£[+>∑ $»j·T+ dæ~∆+∫+~. <ëì‘·sê«‘· <˚yêHê+ Á|æj·TT&ÉT <Ûäs¡à∫+‘·q ` Á|ü#ês¡+ #˚j·T&ÜìøÏ dü+ø£*Œ+#ê&ÉT. 4. ø£[+>∑j·TT<ä∆+˝À dü+uÛÑ$+∫q nbÕs¡ ÁbÕDqwüºy˚T <˚yêHê+ Á|æj·TTì eTqdüT˝À eTVü‰e÷s¡TŒq≈£î ø±s¡D uÛÑ÷‘·+. .................................................. 32

.................................................. 14. <˚yêHê+ Á|æj·TT&ÉT |üXÊÃ‘êÔ|ü+ #Ó+<ë&ÉT. #Ó&É¶|üqT\T #˚ùd yê]ì •øÏå+#˚ X¯øÏÔ e⁄Hêï.. yê]ì düHêàs¡Z+˝ÀøÏ ‘˚yê*. n+‘˚‘·|üŒ H˚s¡+ #˚dæq yê]ì #·+|ü&É+ ˝Ò<äT. (ø£åe÷_Ûø£å) 15. H˚s¡düTÔ\˝À |ü]es¡Ôq ‘˚e&Éy˚T sêEjÓTTø£ÿ ø£s¡Ôe´+. 16. <Ûäs¡à$»j·Ty˚T n‘·T´qï‘·yÓTÆq<äì <˚yêHê+ Á|æj·TTì uÛ≤eq. 17. <˚yêHê+ Á|æj·TTì sê»´+‘√ bÕ≥T X¯‘·jÓ÷»Hê\ <ä÷s¡+˝Àì Ç‘·s¡ sêC≤´˝À¢q÷ nXÀø£#·Áø£e]Ô bÕ{ÏdüTÔqï uÖ<ä∆<Ûäs¡à+ neT\T˝À e⁄+~. |ü&ÉeTs¡ <˚XÊ\ sêE˝…’q ` ôd\÷´ø£dt ìø£≥sY (#·+Á<ä>∑T|üÔì #˚‹˝À z&çqyê&ÉT) eTqTeT&ÉT Ä+{ÏjÓ÷ø£dt`2 (dæ]j·÷ ` Áø°.|üP. 261`246), ‘·T\Te÷sTT ({≤˝…$T |òæ\&Ó\Œ¤dt`2, áõ|tº ` Áø°.|üP. 278`230), eTø± (eT>∑dt` dæ]HÓ`Áø°.|üP.300`250), n*ø£ düT+<äs¡ (n˝…>±®+&ÉsY`b|æs¡dt <˚X¯+ ` Áø°.|üP. 272`255), <äøÏåD≤q ‘êÁeT|ü]í (l\+ø£), #√fi¯` bÕ+&É´ <˚XÊ˝À¢ ≈£L&Ü nXÀ≈£îì uÖ<ä∆<Ûäs¡à+ yê´|æÔ #Ó+~+~. (17e yêø£´+˝À ù|s=ÿqï $<˚o sêE\+<äs¡÷ nXÀ≈£îì düeTø±*≈£î˝Ò. eT>∑<Ûä sê»´ <Í‘·ý˚‘·Ô\T Äj·÷<˚XÊ˝À¢ |üì#˚düTÔHêïs¡T. Ä <˚XÊ\ <Í‘·ý˚‘·Ô\T eT>∑<Ûä˝À e⁄Hêïs¡T. nXÀ≈£î&ÉT n<äT∆‘·yÓTÆq $<˚o $<ÛëHêìï ne\+_+∫ K+&Ü+‘·s¡ U≤´‹ì Ä]®+#ê&ÉT). 18. n<˚$<Ûä+>± Hêsê»´+˝Àì j·Teq, ø±+uÛÀ», HêuÛÑø£, HêuÛÑ|ü+ø£Ô, uÛÀ» |æ‹ìø£, Ä+Á<Ûä, bÕ*‘· sêÁcÕº\ Á|ü»\T <Ûäs¡àe÷sêZìï nqTdü]düTÔHêïs¡T. ....................................................... ...................... 24. Hê yês¡düT\T sê»´ $düÔs¡D ø±+ø£å ˝Ò≈£î+&Ü J$+#ê*. XÊ+‹`düVü≤q+ bÕ{Ï+#ê*. j·TT<ä∆+ nìyês¡éTsTT‘˚ |üsêõ‘·T\ |ü≥¢ ø£åe÷>∑TD+ Á|ü<ä]Ù+#ê*. ‘·>∑Te÷Á‘·+ <ä+&Éq $~Û+#ê*. <Ûäs¡à$»j·Ty˚T ì»yÓTÆq $»j·TeTì Á>∑Væ≤+#ê*. 25. n≥Te+{Ï <Ûäs¡à$»j·Ty˚T ÇVü≤`|üs¡ kÂU≤´\qT ø£*–+#·TqT. 26. <Ûäs¡à+ e\¢ ø£*π> Äq+<ä+ XÊX¯«‘·yÓTÆq~. 27. b+<äT≈£q>± <Ûäs¡à+ ÇVü≤`|üs¡ kÂU≤´\≈£î eT÷\+ Ä$<Ûä+>± nXÀ≈£î&ÉT 13e •˝≤XÊdüq+˝À |üXÊÃ‘êÔbÕìï Á|üø£{Ï+#ê&ÉT. dü«<˚X¯+‘√bÕ≥T, $<˚XÊ˝À¢q÷ uÖ<ä∆<Ûäs¡àyê´|æÔ #Ó+<äT‘·Tqï $<ÛëHêìï $e]+#ê&ÉT. <Ûäs¡àã<ä∆ J$‘·+‘√H˚ dü«s¡ZdüTU≤\T <ä≈£îÿ‘êj·THêï&ÉT. Ç˝≤e⁄+&É>± bÁs¡>∑T&ç sêfi¯fl˝À <ë–q p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

nXÀ≈£îì •˝≤XÊdüHê\T >∑T»sê‘Y˝Àì ª–sêïsYμ XÊdüHê\≈£î Á|ü‹s¡÷|üeTì |ü]XÀ<Ûä≈£î\T ù|s=ÿ Hêïs¡T. bÁs¡>∑T&çøÏ 13 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝Àì sêE\ eT+<ä–] (|ü‹Ôø=+&É eT+&É\+) •˝≤ XÊdüq+˝À <˚yêHê+ Á|æj·TTì 1, 2 XÊdüHê\T e÷Á‘·y˚T e⁄HêïsTT. bÁs¡>∑T&ç ` sêE\ eT+~–] $TqVü‰ ‘Ó\T>∑T H˚\˝À nXÀø£#·Áø£e]Ô XÊdüHê\T bø£ÿ&Ü n>∑T|æ+#·&Ée⁄. ø£sêï≥ø£˝Àì ãfi≤fl] õ˝≤¢ ñ&˚>√fi¯+, ì≥÷ºs¡T, sêj·T#·÷s¡T õ˝≤¢ e÷dæÿ düMT|ü+˝Àì >∑$eTsƒ¡+, ∫Á‘·<äTs¡Z+ õ˝≤¢ dæ<ë∆|ü⁄s¡+ ` ÁãVü≤à–] ` »‹+>∑ sêy˚TX¯«s¡+, ø=|üŒq õ˝≤¢ >∑$eTsƒ¡+ ` bòÕ©ÿ>∑T+&ÉT Á|ü<˚XÊ˝À¢ nXÀø£ #·Áø£e]Ô XÊdüHê\T <Ûäs¡à dü+<˚XÊ\qT Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïsTT. düTe÷s¡T 2 y˚\ 280 dü+e‘·‡sê\ qT+∫ eT>∑<ÛäkÕÁe÷C≤´~ÛH˚‘· ‘·q XÊdüHê\ <ë«sê Á|ü»\‘√ e÷{≤¢&ÉT‘·THêï&ÉT. nsTT‘˚ ny√≈£î&ÉT ` e+X¯$esê\T XÊdüHê˝À¢ ø£ì|æ+#·e⁄. ø£[+>∑j·TT<ä∆+ : eTÚs¡´ kÕÁe÷»´ kÕú|ü≈£î&ÉT ` #·+Á<ä>∑T|üÔ eTÚs¡´ (l.|üP. 322`298) eTqTeT&ÉT, _+<äTkÕs¡Tì (Áø°.|üP. 298`269) ≈£îe÷s¡T&Ó’q nXÀ≈£î&ÉT ‘·+Á&ç eTs¡D≤q+‘·s¡+ Áø°.|üP. 269˝À #·Áø£e]Ô>± |ü{≤º_Ûwæ≈£îÔ&Éj·÷´&ÉT. n+‘·≈£îeTT+<˚ nXÀ≈£î&ÉT ñ»®sTTì sêÁcÕºìøÏ ñ|üsêE>± ùde#˚XÊ&ÉT. ÄsêÁwüº+˝Àì $~X¯ q>∑s¡ es¡Ôø£ Á|üeTTKT&ÉT ` <˚eXË{Ïº ≈£L‘·Ts¡T <˚$ì Áù|$T+∫ ô|+&ç¢ #˚düTø=Hêï&ÉT. ªnXÀø£`<˚$μ\≈£î eTùV≤+Á<ä ‘·qj·T, dü+|òüT$TÁ‘·\T ø£*>±s¡T. (ø=&ÉT≈£î` ≈£L‘·s¡T uÖ<ä∆ <Ûäs¡à Á|ü#êsêìπø n+øÏ‘·eTj·÷´s¡T). nXÀ≈£îìøÏ <˚$ ø±≈£î+&Ü eTs√ q\T>∑Ts¡T uÛ≤s¡´\THêïsTT. ‘êqT kÕÁe÷»´ |”sƒêìï n~Û+∫wæ˜+∫q 8 dü+e‘·‡sê\ ‘·sê«‘· ø£[+>∑ sêC≤´ìï »sTT+#ê qì nXÀ≈£î&ÉT 13e •˝≤XÊdüq+˝À ù|s=ÿHêï&ÉT. ø£[+>∑ sê»´+ düs¡« dü«‘·+Á‘· »q|ü<ä+>± e⁄+&˚~. ø£[+>∑ <˚XÊìï, eTÚs¡´ kÕÁe÷»´+˝À ø£\T|ü⁄ø√ yê\qï #·+Á<ä>∑T|üÔ, _+<äTkÕs¡ ø£\\THÓs¡y˚s¡˝Ò<äT. ‘·q ‘ê‘·`‘·+Á&ç ø£qï ø£\\qT HÓs¡y˚sêÃ\qï ‘·\+|ü⁄‘√ nXÀ≈£î&ÉT nX‚wü ôd’qýêVæ≤ì‘√ e∫Ã (H˚{Ï ˇ&çcÕ) <ÛÍ[ |ü≥ºD düMT|ü+˝À <äj·÷q~ e<ä› |òüTÀs¡j·TT<ä∆+ #˚XÊ&ÉT. düT•øÏå‘·T˝…’q nXÀ≈£îì ôd’ì≈£î\T y˚˝≤~ eT+~ kÕe÷qT´˝…’q ø£[+>∑ ôd’ì≈£î\ #˚‹˝À Vü≤‘·eTj·÷´s¡T. ø£[+>∑T\T ≈£L&Ü y˚˝≤~eT+~ Ms¡eTs¡D+ bı+<ës¡T. ø£[+>∑<˚X¯ n|üŒ{Ï n~Û|ü‘·T\T bes√ #·]Á‘·ø±s¡T\T H˚{Ïø° #Ó|üŒ˝Òø£b˛‘·THêïs¡T. ø£[+>∑ j·TT<ä∆+ Áø°.|üP. 261 ˝À »]–+~. Äj·TT<ä∆+˝À »]–q ÁbÕD qcÕºìï #·÷dæ ` #·*+∫ ` |üXÊÃ‘êÔ|ü|ü&ç ` |ü]es¡Ôq #Ó+~ #·+&É nXÀ≈£î&ÉT <Ûäs¡à nXÀ≈£î&ÉT>± e÷sê&ÉT. (s¡#·sTT‘· #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT)

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

<˚X¯ #·]Á‘· >∑‹ì e÷]Ãq #·+Á<ä–] sê»sê»sêCÒX¯«] Ä\j·T+

$»j·Tq>∑s¡ ‘Ó\T>∑T e÷{≤¢&˚ yês¡T. ø±πs«{Ïq>∑s¡+ sêE ÇeTà&ç j·÷<äe qs¡dæ+Vü≤sêj·T\T Áø°düTÔ X¯ø£+ 1000 dü+ˆˆ˝À #·+Á<ä–] kÕÁe÷»´ #·+Á<ä–] bÕ\≈£î&ÉT ø√≥qT ì]à+#ê&ÉT. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ #·]Á‘·˝À #·+Á<ä–] ø√≥ Á|üeTTK kÕúq+ düs¡«ôd’Hê<Ûä´≈£åî&ÉT ¬s+&√ ls¡+>∑sêj·T\T Á_{Ïwt eVæ≤+∫+~. lÁøÏwüí<˚esêj·T\T ‹s¡TeT\qT <ä]Ù+∫q|ü⁄Œ&ÉT Çø£ÿ&˚ $&ç~#˚ùd nq~Ûø±s¡ sêE ns¡M{Ï ádtº Ç+&çj·÷ ø£+ô|˙øÏ Áø°.X¯. yê&ÉT. n#·T´‘· <˚esêj·T\qT #·+Á<ä–] ø√≥˝À ìs¡“+~Û+#ês¡T. sêeTsêj·T\T <äø£ÿqT ÁbÕ+‘·+ 1639˝À uÛÑ÷$T Ç∫Ãq+<äTq Á_{°wt eTTdæ¢+sêE\ düe÷K´ #˚‹˝À Áø°.X¯. yêfi¯ófl n~Ûø±]ø£+>± ˇø£ ø√≥qT 1565 »qe]˝À s¡ø£ÿdæ ‘·+>∑&ç j·TT<ä∆+˝À ø£≥Tºø=Hêïs¡T. n<˚ ôdsTT+{Ÿ C≤sY® ø√≥ #ÓHÓ’ï˝À ≈£îÁ≥|üP]‘· Vü≤‘·´≈£î >∑Ts¡j·÷´&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT e⁄+~. ‘·sê«‘· Á_{°wt yêfi¯ófl yÓTT‘·Ô+ ô d sTT+{Ÿ C≤sY ® bò ˛ sY º , #Ó H Ó ’ ï dü<ë•esêj·T\T #·Áø£e]Ô>± e⁄+&˚yê&ÉT. uÛ≤s¡‘·<˚XÊqï+‘ê ‘·eT bÕ\q øÏ+<ä≈£î ‹s¡TeT\ sêj·T\T ‘·eT sê»<Ûëìì ‘Ó#·TÃø=Hêïs¡T. Ä $<Ûä+>± #·+Á<ä–] ˇ|üŒ+<ä+ ô|qTø=+&É≈£î e÷sêÃ&ÉT. |ü]bÕ\Hê #˚≥T ‘Ó∫Ã+~. sê»eTVü≤˝Ÿ˝À #·ø£ÿì eT÷´õj·T+ kÂ\uÛÑ´+ ø√dü+ sê»´+ 3 $uÛ≤>±\sTT+~. e⁄+~. #·+Á<ä–] ∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢ ‹s¡T|ü‹ qT+&ç ls¡+>∑ |ü≥ï+, ô|qTø=+&É, #·+Á<ä–]\T 12øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. Á|üeTTK #ê]Á‘·ø£ sê»<ÛëqT\j·÷´sTT. Á_{°wüß ádtº |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT ` bÕÁ‹πøj·TT&ÉT l yÓTÆHêkÕ«$T Ç+&çj·÷ ø£+ô|˙øÏ #Óqï|ü≥ï+˝À ø√≥qT 2002˝À ª‹s¡TeT\ #·+Á<ä–]μ |ü⁄düÔø±ìï sêXÊs¡T. ø£≥Tºø√e &ÜìøÏ Áø°.X¯. 1639 Ä>∑düTº 22q nqTeT‹ ∫Ã+~. #·+Á<ä–] ø√≥˝À ádtº Ç+&çj·÷ \ø°åà<˚$ >∑T&ç ø£+ô|˙ &Ó’¬sø£ºsY ÁbòÕì‡dt &˚ ‘=\T‘· e∫Ã lø±fi¯Vü≤dæÔ eT+&É\ bÕ\≈£î&ÉT ` kÕeT+‘·T&ÉT <ëyÓTs¡¢ yÓ+ø£{≤Á~ì ø£*XÊ&ÉT. #Óqï|ü≥ï+ (#ÓHÓ’ï) n|üŒ{Ï ù|s¡T yÓTÆ˝≤|ü⁄s¡+. yÓTÆ˝≤|ü⁄s¡+ lø±fi¯Vü≤dæÔ eT+&É\+˝À e⁄+&˚~. 95 XÊ‘·+ Á|ü»\T p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt 34

sêj·T\ ø±˝≤q+‘·s¡+ ‘Ó\T>∑T kÕVæ≤‘·´+ Ä+Á<ÛäuÛÀE&ÉT>± |òüTq‘·¬øøÏÿq l ÁøÏwüí<˚esêj·T\ j·TT>∑+˝À kÕVæ≤‘·´+ eT÷&ÉT |ü⁄e⁄«\T Äs¡T ø±j·T\T>± $sêõ*¢+~. ‘·q kÕVæ≤r yÓ’uÛÑyêìï #ê{Ï #Óù|Œ ªuÛÑTeq$»j·Tμ|ü⁄ $\TeqT ø±bÕ&É{≤ìøÏ uÛÑ÷$Tì |ü&çb˛≈£î+&Ü yÓ÷ùd nwüº~>∑ZC≤˝≤¢+{Ï ø£$eπsDT´\T ñ+&ÉH˚ ñHêïs¡T. Mπs ø±ø£ dü«j·T+>± sêj·T\yêπs ø£‹Ôì, ø£˝≤ìï ˇπøkÕ] $düs¡>∑\ kÕVæ≤r düeTsê+>∑D kÕs¡«uÛÖeTT\T. ^sê«D≤+Á<Ûä uÛ≤wü˝À¢ n~«rj·TyÓTÆq Á|ü‹uÛÑ, eT+∫ |ü]bÕ\Hê <äø£å‘·, yÓs¡dæ $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´|ü‘êø£ <äøÏåD uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À m>∑s¡{≤ìøÏ eT÷\ø±s¡D≤\j·÷´sTT. eTTK´+>± kÕVæ≤r $wüj·÷\ø=ùdÔ ‘Ó\T>∑TuÛ≤wüqT n$T‘·+>± Áù|$T+∫q e´øÏÔ, ø£qï&Éø£dü÷Ô] nì ø°]ÔdüTÔHêï ª<˚X¯uÛ≤wü\+<äT ‘Ó\T>∑T ˝…dü‡μ nì #ê{Ïq ‘Ó\T>∑T uÛ≤cÕ_Ûe÷ì. ÄeTTø£Ôe÷\´<ä ø±yê´e‘ê]ø£˝À Ä+Á<ÛäeTVü‰$wüßíe⁄ e÷≥\‘√ ‘êqT ‘Ó\T>∑T sêj·TT&ÉTqì dü>∑s¡«+>± Á|üø£{Ï+#ê&ÉT lÁøÏwüí<˚esêj·T\T. n+‘·{Ï y˚T<Ûë>∑]eTqT dü+‘·]+#·T≈£îqï sêj·T\yê] ø£e⁄\ s¡#·q ˇø=ÿø£ÿs¡T ˇø£ X¯‘êu≤›ìøÏ dü]b˛j˚T≥+‘·{Ï ø£èwæ dü*Œqyês¡T. ‘·eT bÕ+&çr>∑]eT‘√ sêj·T\ø°]Ôì ~>∑+‘ê\≈£î

#ê{Ï#Ó|æŒqyês¡T. sêj·T\ j·TT>±ìï ªÁ|üã+<Ûä j·TT>∑+μ>± ‘Ó\T>∑T uÛ≤wü≈£î dü«s¡íj·TT>∑+>± #Ó|üø√e&É+ |ü]bÕ{Ï. ø±ø£b˛‘˚ Á|üã+<Ûë\qT d”«ø£]+#·{≤ìøÏ eTTK´ ø±s¡D+ dü+düÿè‘· uÛ≤wü qT+&ç nqTe~+#·&ÜìøÏ y˚πs $wüj·÷\T @M ˝Òø£b˛e&Éy˚T. n+<äTπø n|üŒ{Ï ø£e⁄\T ncÕº<äX¯es¡íq\‘√, |ü⁄sêDÒ‹Vü‰kÕ\ qT+&ç d”«ø£]+∫q ∫qï ø£<∏äqT dü«ø°j·TyÓTÆq e÷s¡TŒ\T #˚dæ ô|<ä› ø±e´+>± sêj·T&Éy˚T Á|üã+<ÛäeT sTT´+~. <ë<ë|ü⁄>± ˇø£ X¯‘êã› ø±\+ á j·TT>∑+ ‹s¡T>∑T˝Òì sê»´y˚T*+~. Á|üã+<Ûä+˝À X¯è+>±sê‘·àø£ $wüj·÷\T+&É{≤ìøÏ Ä ø±\+˝Àì kÕe÷õø£ |ü]dæú‘·T˝Ò ø±s¡D+. ø±ãfÒº Á|üã+<Ûë\T X¯è+>±s¡ eTj·÷\j·÷´sTT. lÁøÏwüí<˚esêj·T\T $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ $düÔs¡D˝À uÛ≤>∑+>± $$<Ûä ø√≥\qT <äTsêZ\qT »sTT+∫ $»j·Tdü÷ÔbÕ\qT Hê{Ï+#ês¡qï dü+>∑‹ ‘Ó*dæ+<˚. nsTT‘˚ nwüº~>∑Z» ø£e⁄\T ø±≈£î+&Ü sêj·T\ ÄkÕúq+˝À m+<äs√ $<ä«‘·ÿe⁄\T n‘·ì $»j·÷\qT kÕVæ≤‘·´+˝À bı+<äT|ü]#ês¡T. n˝≤+{Ïyê]˝À ˝À\¢ \ø°åà<Ûäs¡ |ü+&ç‘·T˝§ø£s¡T. Ç‘·qT ÁøÏwüí<˚esêj·T\ $»j·T |üs¡+|üs¡qT XÊ¢|òæT+∫q ø°]Ô nyÓ÷|òüT+. ªªn$T‘· Á|ü‘ê|ü u≤˝≤s¡ÿ $dü÷Œ¤]Ô#˚ q<äq >√\Œ&çjÓT qj·TT´<äj·T •K] uÛÒØ<ÛäD+<ÛäD≤ |òüTÀs¡Hê<äeTT\#˚ $qTø=+&É <äTs¡Z+ãT $iÏ–|ü&çjÓT p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt



dü«s¡íj·TT>∑+

&Üø£ºsY ÁãVü‰àq+<ä¬s&ç¶

yêVæ≤˙ düe⁄‘êãT yêVü‰eTTK+ãTsê \ø£ÿjÓÆT ø£s¡¬> u…\¢+ãT ø=+&É Á≈£Ls¡ sêVüQ‘· K&ÉZ ≈£î*X¯<Ûës¡\ #˚‘· >=\dæ#ÓÁ≥T|ü>∑f…º >=+&ÉM&ÉT ≈£L˝… u…»yê&É ø£+|æ+#Ó >=+&É|ü*¢ |ü–˝… >∑≥ø£+ãT >∑>√Z\T |ü&çjÓT&Ûç*¢ j˚Tø£ <Ûë{Ï>∑˙e⁄ <ä+&Ó‹Ôq|ü⁄&ÉT ø°]Ô‘√bÕj·T <ÛÍπsj·T ø£èwüísêj·Tμμ Çìï $»j·÷\qT kÕ~Û+∫q sêj·T\T nìï uÛ≤wü\≈£î #Ó+~q kÕVæ≤reT÷s¡TÔ\qT düeTs¡dü uÛ≤e+‘√ dü‘·ÿ]+#·&É+ n‘·ì eT÷ØÔeT‘ê«ìøÏ ì<äs¡Ùq+. n‘·qT düø£\ ø£ﬁ≤e\¢uÛÑT&ÉT nì #Ó|üŒ{≤ìøÏ ì<äs¡Ùq+>± z ø£$ #Ó|æŒq n<äT“¤‘·yÓTÆq |ü<ä´+ ªª»+uÛ≤]>∑+;Ûs¡ s¡+uÛ≤≈£î#·düÔ+uÛÑ dü+uÛÀ>∑>∑]eT ˙ düeTs¡eTVæ≤eT ∫+‘êeTDÏ Áø±+‘· dü+‘êq ìÁXÊ+‘·? XÊ+‹ø£s¡+ãT ˙ dü‘·´ø°]Ô <Ûë{° düe÷s¡+uÛÑ uÛÒ{° s¡DuÛÒ]? uÛÒØs¡e+ãT ˙ ;ÛeT>∑]eT #·+&√Á>∑ <ä+&ÉyÓTÆ K+&ç+#·T]|ü⁄qdæ K+&ç+#·TyÓ’#·T ˙ K&ÉZ<Ûës¡ #·+Á<ä#·+<äq eT+<ës¡ #ês¡Ts¡T∫s¡ 35

≈£î{Ï\>√ø°ås¡ düTs¡sê» ≈£î+‘·qeTT\ qe|òüT[+#·T ˙ø°]Ô j·Tœ\~X¯\ ø°]Ô sê<Û˚j·T qs¡dæ+Vü≤ ø£èwüísêj·Tμμ Ç+‘·{Ï yÓ’uÛÑyêìï #·$#·÷∫q $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´+ ø£èwüí<˚esêj·T\ nq+‘·s¡+ ‹s√>∑ eTq+ #Ó+~+~. nbÕŒJ ø£fi¯ófl |”øÏ+∫q+<äT≈£î n‘·ì ≈£îe÷s¡T\T ‹s¡T>∑Tu≤≥T ˝ÒeHÓ‘·Ô&É+‘√ sê»´+˝À n\¢ø£˝À¢˝≤\T ÁbÕs¡+uÛÑeTj·÷´sTT. sê»´+ ø√dü+ sêj·T\ düe‹ ‘·eTTà&ÉT n‘·T´‘· <˚esêj·T\T, n\T¢&ÉT ns¡M{Ï (n[j·T) sêj·Tsêj·T\÷ ô|qT>∑T˝≤&Üs¡T. n#·T´‘· sêj·T\T yÓTT<ä≥ n+^ø£]+#·≈£îHêï ‘·s¡Tyê‘· sêj·Tsêj·T\‘√ dü+~Û#˚düTø=ì ø=+‘· uÛ≤>∑+ |ü+#·Tø=ì bÕ*+#ês¡T. Áø°.X¯.1542˝À n#·T´‘· sêj·T\T #·ìb˛e&É+‘√ n[j·TsêeTsêj·T\T yÓTT‘·Ô+ sêC≤´ìï kÕ«BÛq|üs¡T#·Tø=ì ù|s¡T≈£î dü<ë•esêj·T\≈£î |ü≥º+ø£{Ïº |ü]bÕ\q kÕ–+#ê&ÉT. sêj·T\ eTs¡D≤q+‘·s¡+ sê»´+˝À ˇø£ s¡ø£yÓTÆq ìùdÔ»+, ìdü‡‘·TÔe @s¡Œ&ç+<äH˚ nHê*. sêj·T\ ø±\+˝À n+<ä\yÓTøÏÿqyês¡T n<Ûä:bÕ‘êfi≤ìøÏ |ü&çb˛j·÷s¡T. ∫qï|ü&ÉT nwüºø£cÕº\T |ü&çq ‹eTàs¡düT, ÁbÕDbÕj·T>∑+&ÜqTï+&ç >∑f…ºøÏÿ+∫, düT$XÊ\ kÕÁe÷C≤´ìøÏ sêj·T\qT sêEqT#˚ùdÔ, e+<ä dü+e‘·‡sê\ ej·TdüT˝À ø£fi¯ófl |”πøsTT+#·ã &ÉT‘ê&ÉT. ‘·q e÷fÒ XÊdüq+>± Áã‹øÏq ‹eTàs¡düT eè<ë∆|ü´+˝À HêHê n>∑#ê≥T¢|ü&Ü¶&ÉT. ‘·q sêEqT dü«sêZìøÏ |ü+|æq ‹eTàs¡düT ‘êqT qs¡ø£ÁbÕj·TyÓTÆq J$‘êìï >∑&çbÕ&ÉT. sêj·T\‘√bÕ≥T ‹eTàs¡düT ≈£L&Ü ‹s¡TeT\≈£î mH√ï <ëHê\T #˚XÊ&ÉT. ªª<ëìøÏ Á|ü‹>± ‹s¡T|ü‹ <˚yê\j·T+yês¡T @{≤ ‹eTàs¡düT yê]øÏ Á|ükÕ<ë\T |ü+ù|yês¡T. sêj·T\ ìsê´D≤q+‘·s¡+ |ü{Ïº+#·Tø=H˚ Hê<∏äT&ÉT ˝Òø£, ~q+ »s¡T>∑ø£ ‹s¡T|ü‹ <˚ekÕúq+ yês¡T sTT#˚Ã Á|ükÕ<ë\qT neTTàø=ì Áã‘·ø±*‡q |ü]dæú‹ @s¡Œ&É≥+ XÀ#·˙j·T+. sêj·T\T #·ìb˛sTTq Äs¡T dü+e‘·‡sê\ ‘·s¡Tyê‘· nbÕŒJ #·ìb˛j·÷s¡T. n<˚ $<Ûä+>± sêj·T\T n$T‘·+>± Áù|$T+∫q n\¢kÕì ô|<ä›q ø√ø£≥+ nÁ>∑Vü‰sêìøÏ #˚s¡Tø= Hêï&ÉT. sêE ‘·qøÏ∫Ãq >ös¡yêìï ‘·\#·T≈£î+≥÷ ≈£î$T*b˛j·÷&ÉT. ‘·q≈£î ÄHê&ÉT »]–q >ös¡yê\qT düà]dü÷ÔH˚, ‘·q Bq |ü]dæú‹ì Ç˝≤ $e]+#ê&ÉT. ªªm<äT¬s’q#√ <äq eT<äø£Ø+Á<äeTT ì*Œ πø\÷‘· jÓTdü– jÓTøÏÿ+#·Tø=ìjÓT eTqT#·]Á‘·+ ã+<äTø=qTy˚fi¯ ãTTs¡y˚T>∑ ã\¢øÏ <äqπø\ã{Ïº jÓT‹Ô >√ø£≥ Á>±e÷<ä´H˚ø±Á>∑Vü‰s¡+ãT \&ç–q d”eT\j·T+<äTì#ÓÃ _s¡T<Ó’q ø£$>∑+&É ô|+&˚s¡eTTqø°e 36

‘·>∑T<äì ‘êHÓ bÕ<äeTTq <=&É¬> Ä+Á<Ûäø£$‘ê|æ‘êeTVü≤ n\¢kÕì ô|<ä›qø£M+Á<äj·Tì ‘·qTï _\TÃq{Ïº ø£èwüí<˚esêj·T\‘√ ~$πø>∑˝Òø£ μμ Áã‹øÏj·TTHêï&ÉT Je#·Ã¤e+ãq>∑T#·T nì ‘·q <äTdæú‹øÏ u≤<Ûä|ü&É‘ê&ÉT. sêj·T\ ìsê´D≤+‘·s¡+ πøe\+ ‘·Ts¡Twüßÿ\T e÷Á‘·y˚T <ä+&Éj·÷Á‘·\T kÕ–+#·˝Ò<äT. |æ\¢ì∫Ãq yês¡T ≈£L&Ü <ä+&Éj·÷Á‘· #˚j·T&É+ >∑eTHês¡Ω+. >∑»|ü‘·T\T ø£qï&Ésê»´+ô|’øÏ <ä+&Ó‹ÔeùdÔ ô|<ä›q sêdæ∫Ãq d”dü|ü<ë´ìï #·~$ dæ>∑TZ|ü&ç yÓqT‹]– yÓ[flb˛‘ê&ÉT. Ä |ü<ä´+.. ªªsêj·TsêVüQ‘· $T+&É sê#·j˚TqT>∑T e∫Ã j·÷s¡¢ø√≥ >√sê&ÉT Hê&ÉT dü+ô|≥ qs¡bÕ\ kÕs¡«uÛÖeTT&ÉT e∫Ã dæ+Vü‰Á~ »j·T•\ CÒs¡TÃHê&ÉT ôd\>√\T dæ+Vü≤+ãT #˚] ~Ûø£ÿè‹>∑+#·T ‘·\TŒ\ >∑s¡T\ &ûø=\TŒHê&ÉT |òüTq‘·s¡ ìs¡“¤s¡ >∑+&Éô|+&Ós¡$T∫Ã ≈£L‘·Tsêj·T\ ø=q>∑÷s¡TÃHê&ÉT ˇ&É˝…iT+>∑y=, #·∫Ã‘=, j·TT]«˝Òy= #˚s¡C≤\ø£ ‘·\C…&ç Js¡íyÓTÆ‘= ø£qï&É+u…≥T¢ kı#ÓÃ<äT >∑»|ür+Á<ä ‘Ói∫ ì\T ≈£îø£ÿkı∫Ãq ‘Ói>∑T <√|üμμ ‘Ós¡∫e⁄+∫q Ç+{Ï˝ÀìøÏ ≈£îø£ÿ <ä÷s¡&É+ >=|üŒø±<äT. sêj·T\T Áã‹≈£îqï|ü&ÉT MT Á|ü‘ê|ü+ #·÷ô|{Ïº ñ+fÒ u≤>∑T+&˚<äì |ü<äéTTKeT‘ê Nyê≥T¢ ô|&É‘ê&ÉT ô|<ä›q. n˝≤π> eTVü‰ø£$ <Ûä÷s¡®{Ï ‘·q dü«Á>±eT+ lø±fi¯Vü≤dæÔøÏ #˚s¡T≈£î+{≤&ÉT. n+<äs¡T ø£e⁄\T ‘·eT ‘·eT HÓ\e⁄\T ‘·bÕŒj·Tì ‘Ó\TdüTø=ì yÓT\¢>± C≤s¡T≈£î+{≤s¡T. n[j·TsêeTsêj·T\T q$Tà <ä>∑Zs¡≈£î #˚s¡Bdæ ô|+∫q eT*ÿuÛÑsêeTT&ÉT>± ù|s¡T ‘Ó#·TÃ≈£îqï ÇÁãV”≤+ #˚dæq Á<√Vü‰ìøÏ ã˝…’b˛‘ê&ÉT. me] düTdæús¡‘· ø√dü+ ‘·q kÕÁe÷»´+˝À nH˚ø£ eTd”<äT\T, Væ≤+<äTe⁄\‘√ düe÷q+>± Ä+‘·s¡+–ø£, s¡ø£åø£ ñ<√´>±*#êÃ&√ yê] #˚‘·T˝À¢, yÓ÷düb˛sTT ‘·\ø=fÒºsTT+#·T≈£î+{≤&ÉT. 1565˝À »]–q s¡ø£ådæ`‘·+>∑&ç j·TT<ä∆+˝À sêeTsêj·T\T #·+|üã&Ü¶&ÉT. Ç‘·&ÉT eTs¡DÏ+∫q ‘·sê«‘· Ç‘·ì ‘·eTTà&ÉT ‹s¡TeT\ <˚esêj·T\T |ü˝≤j·Tq+ ∫‘·Ô–dü÷Ô 1500 @qT>∑T\ MT<ä s¡‘·ïsêdüT\qT rdüTø=ì, dü<ë•esêj·T\‘√ ø£*dæ ô|qTø=+&É <äTs¡Z+ #˚s¡T≈£î+{≤&ÉT. ‘·Ts¡ø£\T Äs¡T HÓ\\ bÕ≥T $»j·Tq>∑sêìï ø=\¢>=≥º&Éy˚Tø±ø£ ‘·>∑T\u…≥º&ÜìøÏ M\Tqï eìï+{Ïì ‘·>∑T\u…{≤ºs¡T. Äs¡THÓ\\ ‘·sê«‘· ‹]–e∫Ãq sêEqT ‘·eT sêE>± bÂs¡T\T ‹s¡düÿ]kÕÔs¡T. ‹]– ô|qTø=+&É≈£î yÓ[fl dü<ë•e sêj·T\qT Á|üø£ÿ≈£î ‘√dæ ‹s¡TeT\ <˚esêj·T\H˚ ù|s¡T‘√ |ü]bÕ\q kÕ–kÕÔ&ÉT. Ç‘·ì eTT>∑TZs¡T p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

≈£îe÷s¡T\T kÕÁe÷C≤´ìï eT÷&ÉTeTTø£ÿ\T #˚dæ |ü]bÕ\q kÕ–kÕÔs¡T. ls¡+>∑<˚esêj·T\T ô|qTø=+&É≈£î, lsêeTsêE ls¡+>∑|ü≥ºD+, yÓ+ø£≥|ü‹ sêj·T\T #·+Á<ä–] ø√≥≈£î sêE\j·÷´s¡T. M] |ü]bÕ\Hê ø±\+˝À ø£e⁄\T, kÕVæ≤r ø±s¡T\Tqï|üŒ{Ïø° øÏèwüí<˚esêj·T\ ø±\+˝À ‘Ó\T>∑T yÓ\T>∑T\T õ\Tø£]+∫q≥T¢ ˝Ò<äT. <ë<ë|ü⁄>± 100 dü+e‘·‡sê\T ‘Ó\T>∑T kÕVæ≤reT ‘·*¢ ìsê<äs¡D≈£î >∑÷¬s’ HêHê n>∑#ê≥T¢ |ü&ç+<äq&É+˝À dü+<˚Vü≤+ ˝Ò<äT. ‘·Ts¡Twüßÿ\ <ä+&Éj·÷Á‘·\‘√ yê] <√|æ&û\‘√ <˚e⁄fi¯flπø ì\Te˙&É ˝Òø£ b˛sTT+<ä+fÒ kÕVæ≤‘·ýÓ÷ ˝…ø£ÿHê? nqï≥T¢+&˚~. n˝≤+{Ï ‘·s¡TD+˝À ‘Ó\T>∑T ‘·*¢ ‘·qqT ‘·qT ø±bÕ&ÉTø√e&ÜìøÏ Hêj·Tø£ sêE\ #Ó+‘·≈£î #˚] eT∞fl ‘·q |üPs¡«yÓ’uÛÑyêìï dü+‘·]+#·T≈£î+~. ‘·q kÕVæ≤r >∑TuÛ≤[+|ü⁄qî eT]+‘·>± dü+‘·]+#·Tø=ì X¯è+>±s¡HêsTTø£˝≤ ‘·q n+<ä#·+<ë\‘√ Äu≤\ >√bÕ˝≤ìï Äq+<ä|üs¡X¯ó*ï #˚dæ+~. sêE\T b˛j·÷s¡T, sêC≤´\T b˛j·÷sTT ø±˙ kÕVæ≤r eT÷s¡TÔ\T, kÕVæ≤‘ê´ìï ø±∫q sêE\T kÕVæ≤‘·´+ ã‘·T≈£îqï+‘·es¡≈£î ã‹πøe⁄+ {≤s¡T. kÕVæ≤r $<ë´s¡Tú\ Hê\Tø£\ô|’ q]Ôdü÷ÔH˚ e⁄+{≤s¡T. ‘·q ‘Ó\T>∑T \øÏåà k˛j·T>±\qT #·÷dæ sêj·T\T dü+‘√wædü÷ÔH˚ e⁄+{≤&ÉT. (s¡#·sTT‘· b˛dtº &Üø=ºs¡˝Ÿ ô|ò˝À - ‘Ó\T>∑T n<Ûä´j·Tq XÊK l y˚+ø£fÒX¯«s¡ $X¯«$<ë´\j·T+, ‹s¡T|ü‹).

‹s¡TeT\ –s¡T\ $•wüº‘·

uÛÑøÏÔ

>∑T+&É¢|ü*¢ •e≈£îe÷sY ly˚+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT ‹s¡TeT\ –]ô|’ yÓ*XÊ&Éì yêeTq |ü⁄sêD+ ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. ø£*j·TT>∑+˝À Á|ü»\T bÕs¡e÷]úø£ ∫+‘·q˝Òø£ kÕ«s¡ú|üP]‘·T\T>± e⁄+{≤s¡ì, n+<äT≈£î kÕ«$Tyês¡T ‹s¡TeT\ –s¡T˝À¢ ì*#ê&ÉT. Äs¡ÔÁ‘êD |üsêj·TDT&ÉT>± e÷qyê[øÏ eTTøÏÔ Á|ü<Ûë‘·>± e⁄+&Ü\ì ÁãVü≤àø√sê&ÉT. n+<äT≈£î n+^ø£]+∫ kÕ«$Tyês¡T dü|üÔ–s¡T\ô|’ ø£*j·TT>±+‘·+ es¡≈£î ì*∫ e⁄+{≤qì n+^ø£]+#ê&Éì ÁãVü‰à+&É |ü⁄sêD+, ÁãVü‰à$sê“¤e |ü⁄sêD+˝À ‘Ó\T|üã&ç+~. yÓ’≈£î+sƒ¡+˝À ˇø£|ü⁄Œ&ÉT yêj·TT<˚e⁄ìøÏ, düVü≤Ádü •s¡T\ Ä~X‚wüßìøÏ ˇø£ ∫qï yê–«yê<ä+ »]–+ <ä≥. n|ü⁄&ÉT Ä~X‚wüße⁄ ˇø£H√s¡T ‘Ó]∫ y˚Ts¡T |üs¡«‘·+ô|’ >∑\ ˇø£ •Ksêìï H√≥ ø£s¡T#·T ø=Hêï&ÉT. Ä •KsêÁ>±ìï ‘·q Vü‰˝≤Vü≤\+‘√ ù|*Ãy˚j·÷\ì nqTø=Hêï&É≥. yêj·TTe⁄ eTôVAÁ>∑+>± düT&ç>±*ì düèwæº+∫ yÓ’≈£î+sƒêìï ô|ø£[+#˚˝≤ #˚XÊ&É≥. n|ü⁄Œ&ÉT Ç+Á<ë~ <˚e‘·\T Ä~X‚wüßì ÁbÕ]ú+∫ yÓqTø£≈£î ‘·>∑ZeTì y˚&ÉTø=Hêïs¡T. X‚wüß&ÉT Ä $<Ûä+>± $s¡$T+#·T ø=H˚ Á|üÁøÏj·T˝À ˇø£ •Ks¡uÛ≤>∑+ ã<ä›\sTT uÛÑ÷$Tô|’ |ü&É+<äì n˝≤ X‚wüßì ø±s¡D+>± |ü&çq Ä |üs¡«‘· uÛ≤>∑+ X‚cÕ#·\+>± Á|üdæ~∆ bı+~+~. 

|üXÊÃ‘ê|ü ∫‘·Ô+‘√ ˇø£ ÁãVü≤àDT&ÉT ˇø£ eTìwæì ø£*dæ ÁbÕj·T•Ã‘√ÔbÕj·T+ #Ó|üŒeTì n]ú+#ê&É≥. s¡Twæ Ä<˚XÊqTkÕs¡+ j·÷Á‘·≈£î ñ|üÁø£$T+∫ X‚cÕ#·\ |üs¡«‘ê\≈£î e#êÃ&É≥. yÓ+≥H˚ n‘·ì X¯Øs¡+ uÛÑ>∑ïeTsTT´+~. ø=ìï ø£åD≤\ ‘·sê«‘· Ä ÁãVü≤àDT&ÉT ø£ì|æ+#ê&ÉT. eTT+<äTø£+fÒ eT]+‘· ‘˚»düT‡ >∑\ X¯Øsêìï bı+<ë&ÉT. á dü+|òüT≥q\qT >∑eTì+∫q s¡Twüß\T <˚e‘·\T á |üs¡«‘êìï düs¡«bÕ|üeTT\T q•+|ü#˚dæ+~. ø£qTø£ Bìì y˚+ø£{≤Á~ nì |æ*#ês¡ì esêVü≤|ü⁄sêD+ ˇø£≥e n<Ûë´j·T+˝À ù|s=ÿHêïs¡T. X‚cÕ#·\+ |üs¡«‘· ÁX‚DT\qT nH˚ø£ ù|s¡¢‘√

|æ*#˚yês¡ì ÁãVü≤à|ü⁄sêD+, ÁãVü≤àq+<ä |ü⁄sêD≤\˝À ‘Ó*j·TCÒj·Tã&ç+~. eèwüuÛ≤düTs¡Tì e~Û+∫q ly˚+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT Ä sêø£ådüTìøÏ ˇø£ es¡$T#êÃ&É˙, Ä Á|üø±s¡+ yê] ù|s¡T‘√H˚ á ø=+&É≈£î eèwüuÛ≤Á~ nH˚ ù|s¡T e∫Ã+<ä+≥. nH˚ø£ |ü⁄D´rsêú\T ø=+&É\ô|’ ñqï+<äTq á ø=+&É\qT X‚cÕÁ~ nì |æ\TkÕÔs¡ì ‘Ó\TdüTÔqï~. >∑s¡T&ÉT&ÉT lyê] Áø°&É\≈£î>±qT Á|ü‘˚´ø£+>± á |üs¡«‘êìï yÓ’≈£î+sƒ¡+ qT+∫ ‘Ó#êÃ&ÉT>±q Bìì >∑s¡T&ÜÁ~ n+{≤s¡T. qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T dü«j·T+>± Ä$sê“¤eeTsTTq >√>∑s¡“¤+˝À yÓ\dæq πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT •e⁄&ÉT

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

ø=+&É ø£qTø£ Bìì ªqs¡dæ+Vü‰Á~μ nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. n+»Hê<˚$ ‘·|ü: |òü\+>± Ä+»H˚j·TT&ÉT »ìà+∫q+<äTq, ‹s¡TeT\ ø=+&É\qT n+»HêÁ~ n+{≤s¡T. ‹s¡TeT\˝À eT÷&ÉTqïs¡ ø√≥¢ rsêú\Tqï≥T¢ Á|ür‹. yê{Ï˝À eTTK´yÓTÆq$. ≈£îe÷s¡<Ûës¡, ‘·T+ãTs¡ø√q, ø£{≤Vü≤rs¡úeTT, Äø±X¯>∑+>∑, bÕ|ü $HêX¯+, X‚würs¡ú+, #·Áø£rs¡ú+, bÕ+&Éers¡ú+, kÕ«$T |ü⁄wüÿ]DÏ, >√>∑s¡“¤+, uÛÑs¡<ë«» rs¡ú+, yÓ’≈£î+ sƒ¡ rs¡ú+, ndæú rs¡ú+, X¯+U≤~ rs¡ú+, j·TT<ë∆ìs¡düú s¡kÕj·Tq rs¡ú+, ÁãVü≤àrs¡ú+, $wü«πø‡q rs¡ú+, Ç+~sê rs¡ú+, ø£|æ\<Ûës¡rs¡ú+, eÁ»rs¡ú+. |ü+#·rs¡ú+, Äπ>ïj·Trs¡ú+, yêeTq rs¡ú+. e÷s¡ÿ+&˚j·T |ü⁄sêD+, >∑s¡T&É |ü⁄sêD+, uÛÑ$c˛´‘·Ôs¡ |ü⁄sêD+, düÿ+<ä |ü⁄sêD+, ÁãVü‰à+&É |ü⁄sêD+\˝À kÕ«$T |ü⁄wüÿ]DÏ, ‹s¡TeT\ rsêú\ ÁbÕeTTK´‘·qT ù|s=ÿq&É+ »]–+~. nH˚ø£ j·TT>±\ eTT+<äT <ÛäX¯<ä<∏ä eTVü‰sêE nX¯«<ä∆eèø£å+ ÁøÏ+<ä á πøåÁ‘·+˝À (kÕ«$T |ü⁄wüÿ]DÏ) >∑≥Tºq |ü⁄Á‘ê]újÓÆT ‘·|üdüT‡ #˚XÊ&É˙, ≈£îe÷s¡kÕ«$T ≈£îe÷s¡<Ûës¡ rs¡ú+˝À ‘·|üdüT‡ #˚XÊ&É˙, n>∑kÕÔ´~ eTVü‰s¡Twüß\T ‹s¡TeT\ πøåÁ‘·+˝À |òüTÀs¡ ‘·|üdüT‡ #˚dæ dæ~∆ bı+<ës¡˙ e÷s¡ÿ+&˚ |ü⁄sêD+, yêeTq |ü⁄sêD+, esêVü≤ |ü⁄sêD≤˝À¢ $X¯Bø£]+#ês¡T. kÕøå±´‘·÷Ô Ä~X‚wüß&˚ ø=+&É>± ne‘·]+∫ ªX‚cÕ#·\+>±μ |æ\Teã&˚ ‹s¡TeT\–s¡T\ô|’ 37

rsêú\THêïsTT. á |ü⁄D´ »˝≤\˝À »e` ‘·bÕ<äT\T, kÕïqbÕHê<äT\T ìs¡«]Ô+#·Tø=ì yês¡T uÛÑ>∑e‘Y ùde˝À ‘·]+#ês¡T. dü«s¡íeTTœq~ X‚cÕ#·\+ ø=+&É˝À¢ |ü⁄{Ïº ~>∑Te>± Á|üeVæ≤dü÷Ô e⁄+~. kÕøå±´‘·TÔ >∑+>∑q<˚ á $<Ûä+>± Çø£ÿ&É s¡÷bÕ+‘·s¡+ #Ó+~+<äì düÿ+<ä|ü⁄sêD+˝À 7e ≈£îe÷s¡<Ûës¡ rs¡ú+ n<Ûë´j·T+˝À e⁄+∫ ‘·\uÛ≤>±q ly˚+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT ì*#ê&É˙, q&ÉTeTT y˚Ts¡T |üs¡«‘· uÛ≤>±q nôVA_\+ qs¡•+VüQ&ÉT ne‘·]+#ê ã+>±s¡T •Ks¡+ &É˙, ‘√ø£ uÛ≤>±q lXË’\ eT*¢U≤s¡T®qT&ÉT ì*#ê&É˙ ÁãVü‰à+&É|ü⁄sêD+ ` 2e n<Ûë´j·T+˝À, |ü<äà|ü⁄sêD+˝Àì 28 qT+∫ 31 n<Ûë´j·÷˝À¢ $e]+#·ã&Ü¶sTT. eT÷&ÉT Á|ü<˚XÊ˝À¢ á –] á q~øÏ »qàkÕúq+ ø±ã{Ïº Bìì dü«s¡íeTTœ nì n+{≤s¡T. á q~øÏ düe÷s¡T 5yÓTÆfi¯fl <ä÷s¡+˝À n>∑düÔ´ eTVü‰eTTì ÄÁX¯eT+ e⁄+&˚~. Äj·Tq á qBrs¡+˝À •e*+>∑ Á|ü‹wü˜ #˚dæq+<äTq n>∑ùdÔX¯«s¡ Ä\j·T+>± ‘=+&Éyê&É˝À Á|üdæ~∆ #Ó+~+~. ‘=+&Éyê&É ‹s¡T|ü‹ ` #·+Á<ä–] e÷s¡Z eT<Ûä´+˝À ñ+~. |üsêX¯s¡ eTVü‰eTTì ÄÁX¯eT+ ≈£L&Ü dü«s¡íeTTF qB rs¡+˝À e⁄+&˚~. Äj·Tq |üsêX¯πsX¯«s¡ *+>∑ kÕú|üq #˚dæ ì‘ê´s¡Ãq\T »]ù|yês¡≥. M]s¡Te⁄]ì nqTdü]+∫ nH˚ø£ eT+~ s¡Twüß\T á |ü]düsê˝À¢ ÄÁX¯e÷\T #·Áø£rs¡ú+ j˚Ts¡Œs¡T#·Tø=ì ‘·|üdüT‡ #˚dæ yÓ÷ø£å+ bı+<ës¡ì |ü⁄sêD≤\T ‘Ó\T|ü⁄‘·THêïsTT. Ä $wüj·÷\T ÁX‚DT\˝À eTT>∑TZs¡T eTVü‰<˚e⁄\T Ä$s¡“¤$+∫ e÷s¡ ÿ+&˚j·T |ü⁄sêD+˝À düÿ+<ä |ü⁄sêD+˝À e÷qyê[øÏ eTTøÏÔì Á|ükÕ~düTÔHêïs¡T. Ä~ X‚wüß&˚ eT÷ØÔuÛÑ$+∫q X‚cÕ#·\+. y˚sTT ø£ì|ækÕÔsTT. ªjÓ÷–eT\¢es¡+μ ù|s¡T á $<Ûä+>±H˚ |ü&É>∑\ ìXÊ«kÕ\T Vü‰˝≤Vü≤\ düeT+>± e∫Ã+<ä≥. X¯óÁø£ÁãVü≤àeTTì lø£èwüí ` ã\sêeT $Á>∑Vü‰\T Á|ü‹wæº+∫ |üPC≤~Ûø±\T #˚XÊs¡ì X¯óø£ e⁄+{≤sTT. ‹s¡TeT\ |üs¡«‘· ÁX‚DT˝À¢ m+<äs√ s¡Twüß\T eTTì ÄÁX¯eT ÁbÕ+‘·+>±ã{Ïº á Á|ü<˚XÊìøÏ l X¯ó ÄÁX¯e÷\T j˚TsêŒ≥T #˚düTø=ì ‘·eT J$‘ê\qT ø£|ü⁄s¡+ n˙ ‘·s¡Tyê‘· ‘·$Tfi¯uÛ≤cÕ|üs¡+>± >∑&ÉT|ü⁄ø=+≥÷ eTTøÏÔ e÷sêZ+˝À |üj·Tì+#ês¡T. ‹s¡T#êø£|ü⁄s¡+>± ‘·sê«‘· ‹s¡T#êq÷s¡T nsTT´+~. M] ÄÁX¯e÷\≈£î n‹ düMT|ü+˝À nH˚ø£ |ü⁄D´ H˚{Ïø° ‹s¡T#êq÷s¡T Ä\j·T+˝À l ã\sêeT

‹s¡TeT\ ø=+&É˝À q+~ Äø±s¡+

‘·T+ãTs¡T rs¡ú+

‹s¡TeT\˝À düVü≤»dæ<ä›+>± yÓ\dæq •˝≤‘√s¡D+ »bÕ© rs¡ú+˝Àì Ä+»H˚j·T kÕ«$T <˚yê\j·T+ p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

#·]Á‘·

‘Ó\+>±D #·]Á‘· |ü⁄≥˝À¢

<√eTø=+&É dü+kÕúq+ ‘Ó\+>±D dü+düÿè‹ dü+Á|ü<ëj·÷\T, yÓ’uÛÑe+, Hê>∑]ø£‘· yÓTT<ä˝…’q yê{Ï >∑T]+∫ ‘Ó*j·TCÒùdyê{Ï˝À ø√≥\T Á|üeTTKyÓTÆq$. ø√≥˝À ¢ n|üŒ{Ï sêE\T <√eTø=+&É ø±e÷¬s&ç¶ õ˝≤¢˝À e⁄+~. bÕø£Hê{Ï ¬s&ç¶XÊK≈£î #Ó+~q ø±$TH˚ì sêsTT+∫q XÊdüHê\T, yê&çq HêD≤\‘√ bÕ≥T yês¡T e+X¯düTú\T á dü+kÕúHê~Û|ü‘·T\T. á dü+kÕúHêìøÏ _ø£ÿqy√\T (yÓT<äø˘ õ˝≤¢) kÕ–+∫q bÕ\q, X¯Á‘·T<äTπs“¤<ä´+>± ì]à+∫q sê‹ >√&É\T, dü+kÕúqeTì ≈£L&Ü Hêe÷+‘·s¡+ ø£\<äT. á dü+kÕúHêBÛX¯ó\T ‘=\T‘· >√˝£ÿ+&É düT˝≤ÔqT\≈£î, Ä ‘·s¡Tyê‘· ndü|òt C≤V”≤\≈£î kÕeT+‘·T\T>± e∫Ã #˚sês¡T. nãT“s¡|ü]#˚ ìsêàDXË’* e+{Ï $wüj·÷\T ø√≥\ <ë«sê <√eTø=+&É πø+Á<ä+>± ø±kÕ|ü⁄s¡+, dü+>∑y˚TX¯«s¡+, eTVü≤à<ë|ü⁄s¡+, $dü‡qï |ü*¢, ‘Ó\TkÕÔsTT. sê»e+oj·TT\T ‘Ó\+>±D yê] Ä#ês¡ u≤>√‘Y|ü*¢, ≈£î+<ës¡+, bÕ\«+#·, <˚e⁄ì|ü*¢ e+{Ï q\uÛ…’ Á>±e÷\qT bÕ*+#ês¡T. 19e X¯‘êã›+˝À á dü+kÕúq|ü⁄ dü+e‘·‡s¡ Ä<ëj·T+ ¬s+&ÉT \ø£å\ s¡÷bÕj·T\T. eéVü‰sê\T, ø£fi≤b˛wüD, Hê{Ï •\Œø£fi≤yÓ’uÛÑe+... n+<äTπø <√eTø=+&É ø√XÊ>±sêìøÏ ø±|ü˝≤>± Çs¡yÓ’ eT+~ ns¡ãT“\T >∑‘· #·]Á‘·≈£î kÕø°åuÛÑ÷‘·+>± ì*#êsTT. yês¡≥. Ms¡T ¬s&ç¶ <=s¡˝…’q|üŒ{Ïø° ìC≤+ Á|üuÛÑTe⁄\T M]øÏ sêe⁄ãVü≤<ä÷›sY nsTT‘˚ Ç|ü⁄Œ&ÉT #ê˝≤ es¡≈£î ø√≥\T •~∏˝≤edüú˝À e⁄HêïsTT. ñ+&˚ nH˚ _s¡T<äT Çe«&É+‘√ ø=+‘·eT+~ bÕ\≈£î\ ù|s¡T ∫es¡ sêe⁄ nqïù|s¡T‘√ ø=ìï ø√≥\T|üsê´≥ø£ πø+Á<ë\T>± e÷] |üsê´≥≈£î\≈£î #·˝≤eTDÏ nj·÷´s¡T. 1636˝À nãT›˝Ÿ VüQùd‡Hé ≈£î‘·TuŸ cÕ ø±e÷¬s&ç¶øÏ á dü+kÕúHêìï Ç#êÃ&ÉT. ÄVü‰¢<ëìï |ü+#·T‘·THêïsTT. ‘Ó\+>±D dü+kÕúHê˝À¢ á ÁbÕ+‘·+˝Àì nH˚ø£ Á>±e÷\T yê] e+oj·TT\ ù|s¡¢sTTq ø±e÷¬s&ç¶, <√eTø=+&É dü+kÕúq+ Á|üdæ~∆ bı+~+~. dü+>±¬s&ç¶, m˝≤¢¬s&ç¶, e÷<ë¬s&ç¶, dü<ë•eq>∑sY, |ü<ëàõyê&ç, ‘·Tø√ÿõyê&ç,

‹yÓ÷àõyê&ç\ MT<äH˚ yÓ*XÊsTT. á e+XÊìøÏ #Ó+~q sê»qï #Í<ä] 1760 ø±\+˝À sê»<Ûëìì _ø£ÿqy√\T qT+&ç ø±e÷¬s&ç¶ù|≥≈£î, Ç‘·ì ≈£îe÷s¡T&ÉT sêCÒX¯«s¡sêe⁄ ø±\+˝À ø±e÷¬s&ç¶ ù|≥ qT+&ç <√eTø=+&É≈£î e÷]+~. n|ü⁄Œ{Ï qT+&ç <√eTø=+&É dü+kÕúq+>± Á|üdæ~∆ #Ó+~+~. ø√≥, n<ë›\ ã+>∑ﬁ≤, sê»uÛÑeHê\T, nX¯«->∑» XÊ\\T, ≈£î&Ü´\T, ãTs¡TE\T, ø£+<äø£+ |üsê´≥≈£î\≈£î Á|ü<Ûëq Äø£s¡¸D. á n<ë›\ y˚T&É˝ÀH˚ ø±$TH˚ì e+oj·TT\T kÕ+düÿè‹ø£ ø±s¡´Áø£e÷\T »]|æ+#˚yês¡T. |ü⁄sêedüTÔ XÊK Ä<Ûä«s¡´+˝À |ü⁄q]ïsêàD |üqT\T »]>±sTT. dü+|ü<äqT ø±bÕ&ÉT≈£îqï≥¢sTT+~. <√eTø=+&É ø√≥ q\uÛ…’ mø£sê\ $d”Ôs¡í+˝À #·T≥÷º sê‹ ø£≥º&É+‘√ Á|üVü≤Ø>√&É‘√ bÕ≥T ãj·T{ÏyÓ’|ü⁄ qT+∫ X¯Á‘·Te⁄\T sê≈£î+&Ü ñ+&˚+<äT≈£î ìC≤+ sêE\ ø√≥˝≤>± yÓTT‘·Ô+ >√&É #·T≥÷º ˙{Ï ø£+<äø£+ e⁄+~. ‘Ó\+>±D õ˝≤¢˝À¢ì

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

eTVü‰<˚e⁄ì >∑T&ç

eTπs >∑&û #·T≥÷º Ç˝≤+{Ï ˙{Ï ø£+<äø£+ ˝Ò<äT. dü+kÕúHêBÛX¯ó\ eTVü≤\¢qT >∑&û\+{≤s¡T. s¡ø£åDøÏ πøe\+ n~Ûø±s¡ ØƒMì Á|üø£{Ï+#˚ uÛÑeHê\T. ø√≥˝À Á|üy˚•+#˚+<äT≈£î |ü&ÉeTs¡ yÓ’|ü⁄ ˇø£ ô|<ä› ø£e÷Hé, ‘·÷s¡TŒyÓ’|ü⁄ eTs=ø£{Ï e⁄HêïsTT. $XÊ\yÓTÆq ÁbÕ+>∑D+ eT<Ûä´˝À dü+kÕúHêBÛX¯ó\ Á|ü<Ûëq ìyêdü+ yÓ+ø£≥ uÛÑeq+ sê»dü+ ñ{Ïº|ü&˚˝≤ ø£ì|ædüTÔ+~. uÛÑeq+ ô|’uÛ≤>∑+ ˝Àì bÕ\sê‹ |òü\ø£+ô|’ yÓ+ø£≥ uÛÑeq+ nì ‘Ó\T>∑T˝À, ñs¡÷›˝À sêdæ ñ+~. Ä ø±\+˝ÀH˚ á uÛÑeq+ô|’ |æ&ÉT>∑T\T |ü&É≈£î+&Ü ìs√~Û+#˚ |ü]ø£sêìï _–+#ês¡T. ø√≥ q\uÛ…’ mø£sê\ #·T≥÷º ˙{Ï ø£+<äø£+‘√ bÕ≥T ø±$TH˚ì e+X¯düTú˝Ò m‘·ÔsTTq sê‹ >√&ÉqT ì]à+#ês¡˙ ø=+<äs¡+fÒ, ø±ø£rj·TT\T Ä >√&ÉqT ì]à+#·>± dü+kÕúHêBÛX¯ó\T n+<äT˝À uÛÑeHê\T ø£≥Tºø=Hêïs¡ì ø=+<äs¡+{≤s¡T. ø√≥˝À eTVü‰<˚e⁄ì >∑T&ç ñ+&É&Éy˚T ø±ø£rj·TT\T ì]à+#ês¡q&ÜìøÏ ì<äs¡ÙqeTì uÛ≤$kÕÔs¡T. nsTT‘˚ á ø£<∏äHêìøÏ Ä<Ûësê˝ÒM ˝Òe⁄. q>±sê uÛÑe+‹: ø√≥˝À q>±sêqT $ì|æ+#·&É+ ø√dü+ Á|ü‘˚´ø£+>± ˇø£ uÛÑe+‹ì ì]à+#ês¡T. Ä uÛÑe+‹ô|’q ˇø£ ˙{Ï ‘=f…ºqT @s¡Œs¡∫, <ë+{À¢ ˇø£ –HÓïøÏ s¡+Á<Ûä+ #˚dæ ñ+#˚yês¡≥. ‘=f…º˝Àì ˙s¡T –HÓï˝ÀøÏ ì<ëq+>±

#˚] eTTì–b˛j˚T~. Bì Ä<Ûës¡+>± düeTj·÷ìï #Óù|Œyês¡≥. ‘Ó\¢yês¡T s¡a≤eTTq Hê\T>∑T >∑+≥\ qT+&ç q>±sê yÓ÷–+#˚yês¡≥. Ç~ ≈£L&Ü X¯óÁø£, Ä~ yêsê˝À¢ Á|ü‹ eT÷&ÉT >∑+≥\ ø=ø£kÕ], $T>∑‘ê s√E˝À¢ Äs¡T qT+&ç |üHÓï+&ÉT >∑+≥\ø=ø£kÕ] yÓ÷–+#˚yês¡≥. sê»<äsê“sY : ø√≥\˝À q>±sê uÛÑe+‹

¬ø<äTs¡T>± n‹ô|<ä› sê‹>√&É, ∫es√¢ m‘·ÔsTTq ãTs¡TE\T ñHêïsTT. >√&É≈£î ñqï n‹ ô|<ä› <äsê«C≤≈£î X¯Á‘·Te⁄\T @qT>∑T\ô|’ eùdÔ... n&ÉT¶ø√e&ÜìøÏ nH˚ø£yÓTÆq ÇqT|ü X¯S˝≤\qT _–+#ês¡T. n˝≤π> <äsê«C≤ô|’q >∑\ s¡+Á<Ûë˝À¢+∫ dü\dü\ ø±π> q÷HÓqT b˛ùd @sêŒ≥T ≈£L&Ü #˚düTø=Hêïs¡T. <äsê«C≤ <ë{Ï ˝À|ü*øÏ yÓﬁ‚¢ e#˚Ã n+<äyÓTÆq uÛÑe+‘˚ sê» <äsê“s¡T. n+<äT˝ÀH˚ Vü≤]ø£<∏ä\T, |ü⁄sêD≤\T, ø£$‘ê>±Hê\T, qè‘ê´\T

»]π>e≥. Ä uÛÑe+‹ô|’q <ëd”\T qè‘·´+ #˚j·T&ÜìøÏ y˚~ø£ ≈£L&Ü ñ+~. á ø√≥˝À ≈£L&Ü <ëd” e´edüú ñ+&˚<ä≥. n<ë›\ y˚T&É eTT+<äT sêDÏ eTVü≤˝Ÿ e⁄+~. |üP]Ô>± •~∏\eTsTT+~. ø±$TH˚ì e+X¯+˝À nsTT<äeyê&Ó’q yÓTT<ä{Ï m˝≤¢¬s&ç¶ ø±\+ qT+∫ dü+kÕúq+˝À kÕVæ≤r $ø±dü+ »]–+~. Ç‘·ì ø±\+˝À dü+kÕúq+˝À |ü\Te⁄s¡T ø£e⁄\T+&˚yês¡T. yÓTT<ä{Ï m˝≤¢¬s&ç¶ eTqTeT&Ó’q ¬s+&Ée ø±∫¬s&ç¶ ø±˝≤ìï kÕVæ≤r dü«s¡íj·TT>∑+>± ù|s=ÿ+{≤s¡T. eT÷&Ée ø±∫¬s&ç¶ ≈£îe÷s¡T&Ó’q eT˝≤¢¬s&ç¶ dü«j·T+>± ø£$j˚T ø±≈£î+&Ü |ü<äà|ü⁄sêD√|ü] uÛ≤>±ìï nqTe~+#ês¡T. eT˝≤¢¬s&ç¶ k˛<äs¡T&Ó’q ¬s+&Ée m˝≤¢¬s&ç¶ ≈£L&Ü yêdæwü˜eTT, *+>∑ |ü⁄sêD+ nH˚ Á>∑+<∏ë\T sêXÊ&É≥. ãVüQuÛ≤cÕ $<ë«+düT˝…’q eT÷&Ée sêCÒX¯«s¡ sêe⁄ ñs¡÷›, bÕØÙ, ns¡;“ uÛ≤wü˝À¢ ∫s¡kÕúsTT>± ì*#˚ s¡#·q˝…H√ï #˚XÊs¡T. Äj·Tq Ä<Ûä«s¡´+˝À |ü\T ì|òüT+≥Te⁄\T, dü+ø£\Hê\T yÓ\e&Ü¶sTT. Äj·Tq ªn»ZsYμ nH˚ ø£\+ ù|s¡T‘√ sêùdyês¡T. <√eTø=+&É ø√≥≈£î ‹s¡T|ü‹ y˚+ø£≥ø£e⁄\T ≈£L&Ü e#˚Ã yês¡≥. <√eTø=+&É dü+kÕúHêBÛX¯ó\ bÕ\q≈£î yÓT∫Ã ìC≤+ sêE ôV’≤<äsêu≤<é˝Àì Hê+|ü*¢ <ä>∑Zs¡ ñe÷u≤>¥ nH˚ 30 mø£sê\ ‘√≥qT ãVüQeT‹>± Ç#êÃ&ÉT. ($ø°|”&çj·÷ kÂ»q´+‘√)

yÓ+ø£≥ uÛÑeq+

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

#Û·rÔdt|òüT&é

<ä+‘˚X¯«] <˚yê\j·T+

<ä+‘˚X¯«] <˚yê\j·T+˝À <ä+‘˚X¯«] <˚e‘· ø=\Te⁄B] uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝Àì 52 X¯øÏÔ|”sƒê\˝À ˇø£{Ï>± Á|üdæ~∆ bı+~+~. á <˚yê˝j·T+ #êﬁ¯óø£´ sêE\#˚ ì]à#·+ã&ç+~. <ä+‘˚X¯«] <˚$ HÓ\ø=qï ÁbÕ+‘·+ ø£qTø£ Á>±e÷ìøÏ <ä+‘Óyê&É nì ù|s¡T e∫Ã+~. á <˚e‘· ãdüÔsY õ˝≤¢ yêdüT\≈£î ≈£î\<Ó’e+. #ê]Á‘·ø£ Ç‹Vü‰kÕ\ Á|üø±s¡+ dü‘·´j·TT>∑+˝À <ä≈£åîì j·T»„+ e<ä› dür<˚$ ‘·q uÛÑs¡Ô≈£î nee÷q+ »]–q<äì j·T»„ >∑T+&É+˝ÀøÏ Á|üy˚•düTÔ+~. <ëìøÏ •e⁄&ÉT dür<˚$ <˚Vü≤+‘√ •e‘ê+&Ée+ #˚düTÔqï|ü⁄Œ&ÉT dür<˚$ <ä+‘ê\T |ü&çq ÁbÕ+‘·+ ø£qTø£ X¯øÏÔ|”sƒ¡+ ø=\TyÓ’q≥T¢ ø£<∏äq+. á ÁbÕ+‘·+˝À X¯+øÏì eT]j·TT &ÛÜøÏì nH˚ |ü⁄D´ q<äT\THêïsTT. á ¬s+&ÉT q<äT\T $$<Ûä s¡+>∑T\‘√ ñ+{≤sTT. Ç~ #Û·rÔdt>∑&Ûé sêh+˝Àì »>∑<ä˝Ÿ|üPsY ‘ÓVü≤d”˝Ÿ qT+&ç 80 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À >∑\ <ä+‘Óyê&É e<ä› ñ+~. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ <ädüsê dü+<äs¡“¤+>± y˚˝≤~ –]»qT\T $$<Ûä Á>±e÷\T eT]j·TT n&Ée⁄\ qT+&ç <ä+‘Óyê&É #˚] á <˚e‘ê $Á>∑Vü‰ìï ãj·T≥≈£î rdæ |ü≥ºD+ #·T≥÷º }πs–kÕÔs¡T. Á|üdüTÔ‘·+ ªãdüÔsY <ädüsêμ |ü+&É>∑ ÁbÕeTTK´‘· >∑\ |üsê´≥≈£î\ Äø£s¡¸D>± ì*∫+~. qesêÁ‹ dü+<äs¡“¤+>± CÀ´‹ ø£\XÊìï yÓ*–+#·&É+ nHê~>± edüTÔqï Ä#ês¡+. <ä+‘Óyê&É Á>±eT+ »>∑<ä˝Ÿ |üPsY≈£î <ä>∑Zs¡˝À e⁄+~. á ÁbÕ+‘·+˝À X¯+øÏì eT]j·TT &ÛÜøÏì nH˚ |ü⁄D´ q<äT\THêïsTT. á ¬s+&ÉT q<äT\T $$<Ûä s¡+>∑T\‘√ ñ+{≤sTT. uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝À ÁbÕNq #ê]Á‹ø£ düú˝≤\˝À <ä+‘Óyê&É ˇø£{Ï. ãdüÔsY ÁbÕ+‘·+˝À eT‘·, kÕe÷õø£, kÕ+düÿè‹ø£ #·]Á‘·˝À ˇø£{Ï>± á ÁbÕ+‘·+ ì\TdüTÔ+~. uÛ≤s¡‘· kÕ+düÿè‹ø£ #·]Á‘·˝À nH˚ø£ X¯‘êu≤›\ bÕ≥T á <˚yê\j·T+ ˇø£ yÓ\T>∑T yÓ*–+~. ãdüÔsY <ädüsê y˚&ÉTø£\≈£î 500 düe+‘·‡sê\ #·]Á‘· ñ+~. eTVü‰sê» |ü⁄s¡Tc˛‘·Ô+ <˚yé ø±\+˝À á y˚&ÉTø£\T ÁbÕs¡+uÛÑeTj·÷´sTT. ø±ø£rj·TT˝Ò Çø£ÿ&É <ä+‘˚X¯«Ø <˚$ $Á>∑Vü‰ìï Á|ü‹wæº+∫q≥T¢ ≈£L&Ü ø£<∏äHê\T yê&ÉTø£˝À e⁄HêïsTT. Çø£ÿ&É »]π>

90 s√E\ y˚&ÉTø£˝À¢ eTTK´+>± #Ó|ü⁄Œø√e\dæ+~ ∫e] |ü~s√E\ >∑T]+∫. Ä |ü~ s√E\ ø±\+˝À sêE n~Ûø±]ø£+>± Á|ü<Ûëq |üPC≤]>± e÷s¡T‘ê&ÉT. sê»]ø±ìï e~* |üP]Ô>± <ä+‘˚X¯«Ø |üP»˝ÀH˚ >∑&ÉT|ü⁄‘ê&ÉT. nsTT‘˚ ‘ê‘êÿ*ø£+>± sê»]ø±ìï e~* ô|{Ïºq|üŒ{Ïø° y˚>∑T\ <ë«sê

m|üŒ{Ïø£|ü⁄Œ&ÉT düe÷#êsêìï ‘Ó|æŒ+#·T ø=+{≤&ÉT. |üP»\ düeTj·T+˝À sêE ñ|üyêdü Bø£åqT bÕ{ÏkÕÔ&ÉT. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT <ä≈£åî&ÉT ãèVü≤düŒ‹ j·÷>∑+ #˚dæq|ü⁄Œ&ÉT n+<ä]˙ ÄVü‰«ì+#ê&ÉT. ≈£L‘·Ts¡T, n\T¢&ÉTì |æ\Te˝Ò<äT. m+<äTø£+fÒ <ä≈£åîì ≈£îe÷¬sÔ dür<˚$ (<ëøå±j·TDÏ) ‘·+Á&ç e÷≥≈£î $s¡T<ä∆+>± •e⁄ìï ô|fi≤fl&ç+~. |ü⁄{Ïº+{Ïyês¡T Á|ü‘˚´ø£+>± |æ\yê˝Ò$T{Ï? nì dür<˚$, •e⁄&ÉT yê]+∫Hê $q≈£î+&Ü, Á|üeT<Ûä>∑D≤ \qT yÓ+≥u…≥Tºø=ì j·÷>±ìøÏ yÓ[fl+~ >±ì, nø£ÿ&É nee÷HêìøÏ >∑Ts¡sTT´+~. eTTK´+>± •eì+<ä p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

düVæ≤+#·˝Òø£ ÄyÓT j·÷>±–ï˝À uÛÑdüàyÓTÆ+~. ÄÁ>∑Væ≤+∫q •e⁄&ÉT ‘·q >∑D≤\‘√ j·÷>∑XÊ\qT <Ûä«+X¯+ #˚XÊ&ÉT. ø±ì dür $jÓ÷>∑ <äTíK+ rs¡ì •e⁄&ÉT ÄyÓT eTè‘· X¯Øsêìï n+{Ïô|≥Tºø=ì ñ+&ç ‘·q »>∑Á<äø£åD≤ ø±sê´ìï e÷ìy˚XÊ&ÉT. <˚e‘·\ ÁbÕs¡úq\T eTìï+∫ $wüßíe⁄ düT<äs¡Ùq #·Áø£+‘√ Ä <˚Vü‰ìï K+&Ü\T>± #˚dæ, •e⁄&çì ø£s¡Ôy√´qTà KT&çì #˚XÊ&ÉT. dür<˚$ X¯Øs¡ uÛ≤>±\T |ü&çq düú˝≤\T X¯øÏÔ |”sƒê\T>± uÛÑ≈£îÔ\≈£î, eTTK´+>± ‘·+Á‘·kÕ<Ûä≈£î\≈£î Äsê<ÛäHê düú˝≤\T nj·÷´sTT. Á|ü‹ X¯øÏÔ |”sƒ¡+˝ÀqT <ëøå±j·TD° e÷‘· uÛ…’s¡e⁄ì (•e⁄ì) ‘√&ÉT>± <äs¡Ùq$TdüTÔ+~. dür<˚$ <ä+‘ê\T |ü&çq ÁbÕ+‘·+ ø£qTø£ <˚e‘·qT <ä+‘˚X¯«] nì |æ\TdüTÔHêïs¡T. <ä+‘˚X¯«] e÷‘· $Á>∑Vü≤+ q\¢ì sêsTT‘√ #Óø±ÿs¡T. >∑s¡“¤>∑T&ç eTTKeT+&É+, eTVü‰eT+&É|ü+, düuÛÑ eT+&É|ü+>± $uÛÑõ+#·ã &ç+~. >∑sê“¤\j·T+, eTVü‰ eT+&ÉbÕ\qT sê‹‘√ ì]à+#ês¡T. <˚yê\j·T Á|üy˚X¯+ eTT+<äT ˇø£ >∑s¡T&É düÔ+uÛÑ+ e⁄+~. $XÊ\yÓTÆq ÁbÕ+>∑D+ #·T≥÷º ô|<ä› >√&É\THêïsTT. •Ks¡+ $Á>∑Vü‰\‘√ n\+ø£]+#· ã&ç+~.

eTVü‰sêÁwüº

eTsêsƒê bÂs¡TcÕìøÏ Á|ürø£ sêjYT |òüT&é ø√≥ 

#·Á‘·|òü‹ •yêJ >∑T]+∫ eTq+ ∫qï|üŒ{Ï qT+&ç #·<äTe⁄‘·÷H˚ ñHêï+. Ms¡‘ê«ìøÏ Á|ürø£>± ø=\T#·T≈£îH˚ #·Á‘·|ü‹ •yêJ eTsêsƒê sê»´ kÕú|ü≈£î&ÉT. yÓTT>∑˝≤sTT\‘√ b˛sê&ç eTsêsƒê kÕÁe÷C≤´ìøÏ ‹s¡T>∑T˝Ò<äì #ê{Ïq Ms¡T&ÉT. j·TT<ä∆‘·+Á‘ê˝À¢ Ä]‘˚]q •yêJ ‘·q sêC≤´ìï s¡øÏå+#·Tø√e&ÜìøÏ >∑÷&ÛÉ#ê] eédüúqT @sêŒ≥T #˚düTø√e&É+‘√ bÕ≥T, X¯‘·è<äTπs“¤<äýÓTÆq ø√≥\ ìsêàD+ ≈£L&Ü #Ó|ü{≤º&ÉT. •yêJ eTs¡DÏ+#˚Hê{ÏøÏ <ë<ë|ü⁄ 300 ø√≥\T Äj·Tq ÄBÛq+˝À ñHêïj·T+fÒ ns¡ú+ #˚düTø√e#·TÃ . sê»´ s¡ø£åD≈£î ø°\ø£jÓÆTq ø√≥\ |ü≥¢ Äj·Tq m+‘· ÁX¯<ä∆ eVæ≤+#ê&ÉT. eTsê]ƒ kÕÁe÷C≤´ìøÏ eTTKýÓTÆq ø√≥\˝À ˇø£{Ï sêjYT |òüT&é ø√≥.

H√eTT\ qs¡à<ë ¬s&ç¶

eT{≤ºìøÏ 2700 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ˝À ñ+&˚ á ø√≥ #·T≥÷º düVü‰´Á~ |üs¡«‘ê\T ø£qT$+<äT #˚kÕÔsTT. Ä ø√≥ n+<ë\qT ‹\øÏ+#ê\+fÒ <ë<ë|ü⁄ 1737 yÓT≥T¢ møÏÿ ô|’øÏ yÓfi≤fl*‡ ñ+≥T+~. y˚TeTT sêjYT |òüT&é ø√≥qT #·÷ùd+<äT≈£î yÓ[¢q ñ<˚›X¯´+ eTsêsƒê kÕÁe÷C≤´ìøÏ ‘·\e÷ìø£+>± ñqï Ä ø√≥ yÓ’uÛÑyêìï #·÷&Ü\ì. eTT+<äT>± y˚TeTT ôV’≤<äsêu≤<é qT+&ç eTT+u…’ yÓ[fl nø£ÿ&ç qT+&ç eT÷&ÉT >∑+≥\ bÕ≥T Á|üj·÷D+ #˚dæ |ü#Ûê<é nH˚ Á>±e÷ìøÏ #˚s¡T≈£îHêï+. ˇø£|ü&ÉT á |ü#Ûê<é, sêjYT |òüT&é nH˚ ¬s+&ÉT Á>±e÷\T #ê˝≤ Á|üdæ~∆ #Ó+~q$. á Á>±e÷˝À¢ n+<äs¡÷ ôd’ì≈£î˝Ò ìe•+#˚yês¡≥. ø√≥ s¡ø£åD ø√dü+ Ç˝≤ @sêŒ≥T #˚dæq≥T¢ ‘Ó*dæ+~. ø√≥ ô|’øÏ yÓfi≤fl\+fÒ me¬s’Hê Çø£ÿ&ç qT+#˚ yÓfi≤fl*. á ø√≥˝ÀøÏ Á|üy˚•+#ê\+fÒ ¬s+&ÉT e÷sêZ\T ñ+{≤sTT. ˇø£{Ï ø±*q&Éø£q Ä yÓT≥¢qT m≈£îÿ‘·÷ yÓfi¯fl&É+. ¬s+&√~ s√|ty˚ <ë«sê nø£ÿ&çøÏ #˚s¡Tø√e&É+. y˚TeTT e÷Á‘·+ s√|t y˚ <ë«sêH˚ yÓfi≤fl\ì ìs¡ísTT+#·Tø=ì ãj·T\T<˚sê+. ˇø£ bÕπøCŸ˝À uÛ≤>∑+>± s√|ty˚ ¬s’&é, eT÷´õj·T+ #·÷&Ée#·TÃ. s√|ty˚ <ë«sê yÓ[‘˚ n~ MTHê <äsê«» nH˚ düú\+˝À

•yêõ eTVü≤sêCŸ düe÷~Û sêjYT |òüT&é ø√≥ eTT+u…’ eTVü‰q>∑sêìøÏ 160 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À ñ+≥T+~. yÓTT<ä{À¢ ¬s’] ø√≥>± |æ\Teã&çq Bìï »yê* sêE #·+Á<äsêJ yÓ÷sY ì]à+∫q≥T¢ #ÓãT‘ês¡T. #·Á‘·|ü‹ •yêJ

1656 ˝À á ø√≥qT kÕ«BÛq+ #˚düT≈£îì |ü{Ïwüº|ü]∫. |ü⁄qs¡T<ä∆]+∫ sêjYT>∑&é (øÏ+>¥‡ bò˛sYº) nì ù|s¡T ô|{≤ºs¡T. Çø£ n|üŒ{Ï qT+&ç Ç~ •yêJ eTsêsƒê sêC≤´ìøÏ sê»<Ûëì>± e÷]+~. düeTTÁ<ä p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

n~Ûø£ dü+K´˝À edüTÔ+{≤s¡T. y˚TeTT nø£ÿ&É ˇø√ÿ{Ï #·÷dü÷Ô yê{Ï |üì‘·Hêìï ‘Ó\TdüT≈£î+≥÷ Ä ÁbÕ+‘·+ n+‘ê ø£*j·T‹]>±+. Ä ø√≥˝ÀH˚ ˇø£ <ä>∑Zs¡ #·Á‘·|ü‹ •yêJ dæ+Vü‰dü+ ≈£L&Ü ø=\Te⁄B] ñ+~. •yêJ ~+ù|düTÔ+~. á MTHê <äsê«» nH˚~ ˇø£|ü&ÉT sêC≤kÕúq+˝Àì eTVæ≤fi¯\≈£î e÷Á‘·y˚T Á|üy˚X¯+ ñ+&˚ <ë«s¡+. nø£ÿ&É ~– Çø£ $T>∑‘ê ÁbÕ+‘ê\qT #·÷&É{≤ìøÏ yÓfi¯fle#·TÃ. nsTT‘˚ s√|t y˚ >∑T+&Ü ø√≥ ô|’øÏ yÓfi¯ó‘·T+fÒ ø£ì|æ+#˚ <äèXÊ´\ >∑T]+∫ m+‘· #Ó|ü≈£îHêï ‘·≈£îÿy˚. #·T≥÷º ñqï düVü‰´Á~ |üs¡«‘· ÁX‚DT\ n<äT“¤‘· Á|üø£è‹ <äèXÊ´\T, e+|ü⁄kı+|ü⁄\ »\bÕ‘ê \T, Ä≈£î|ü#·Ãì n&Ée⁄\T sê s¡eTàì |æ\Tdü÷Ô yê{Ï n+<ë\‘√ eTeTà*ï eT+Á‘· eTT>∑T∆*ï #˚XÊsTT. nø£ÿ&ç H˚\, ˙s¡T, ø=+&É, ø√q düeTq«j·T+‘√ Á|üø£è‹ì n+‘· n<äT“¤‘·+>± r]Ã~<ë›j·÷ nì|ædüTÔ+~ yê{Ïì #·÷düTÔ+fÒ. s√|ty˚ ~>±ø£ ø±düÔ eTT+<äT≈£î q&ÉTdü÷Ô yÓfi≤fl+. ˇø£ÿ n&ÉT>∑T eTT+<äT≈£î y˚XÊyÓ÷ ˝Ò<√ eTsêsƒê kÕÁe÷»´ yÓ’uÛÑe+ ˇø£ÿkÕ]>± ø£fi¯¢eTT+<äT ø£<ä˝≤&çq≥T¢ nì|æ+∫+~. X¯Á‘·T<äTπs“¤<äýÓTÆq sê‹ ø√≥, <ëì #·÷≥÷º m‘Ó’q >√&É, nãT“s¡|ü]#˚ •\Œø£fi≤ dü+|ü<ä #·÷dü÷Ô $düTÔb˛e&É+ e÷ e+‘Ó’+~. Ä ø√≥ ìsêàD+˝À rs¡T‘ÓqTï\˝À eTsêsƒê\ #ê‘·Ts¡´+ n&ÉT>∑&ÉT>∑Tq #·÷&Ée#·TÃ. ø√≥ Á|ü<Ûëq <ë«sêìï Ç‘·s¡T˝…es¡÷ #=s¡ã&˚+<äT≈£î M\T ˝Ò≈£î+&Ü |ü{Ïwüº+>± ì]à+#ês¡T. ø√≥ #·T≥÷º eT÷&ÉT yÓ’|ü⁄\ >√&ÉqT ì]à+∫ πøe\+ <ë«s¡+ >∑T+&Ü e÷Á‘·y˚T n+<äT˝ÀøÏ Á|üy˚•+#˚˝≤ ì]à+#ê&ÉT. ø√≥˝À Á|ü‘˚´ø£+>± Á|ükÕÔ$+#·Tø√yê*‡q$ n+<äT˝À ˇø£{Ï Á|ü<Ûëq <äsê«», ‘·sê«‘· $\T¢ Äø±s¡+˝À ñqï eTs√ Çs¡yÓ’ <äsê«»\T. ˇø√ÿø£ÿ{Ï 65`70 n&ÉT>∑T\T es¡≈£î ñ+{≤sTT. Çe˙ï ≈£L&Ü ø√≥˝À #ê˝≤ Á|ü‘˚´ø£yÓTÆq dü+<äs¡Ùq Á|ü<˚XÊ\T nì #Ó|üŒe#·TÃ. Çø£ÿ&çøÏ |üsê´≥≈£î\T

eTVü‰sêE≈£î dü+ã+~Û+∫q $Á>∑Vü≤+ ≈£L&Ü Ä ÁbÕ+‘·+˝À ñ+~. •yêJ $Á>∑Vü≤+ |üø£ÿH˚ Äj·Tq ô|+|ü⁄&ÉT ≈£î≈£îÿ≈£î dü+ã+~Û+∫q $Á>∑Vü≤+ ≈£L&Ü ñ+~. Bìï 2012 ÁbÕ+‘·+˝À mes√ >∑Ts¡TÔ‘Ó*j·Tì e´≈£îÔ\T <Ûä«dü+ #˚ùdÔ ô|<ä› m‘·TÔq n\¢s¡T »]>±j·Tì ‘Ó*dæ+~. sêjYT |òüT&é ø√≥˝À Á|ü‘˚´ø£ Äø£s¡¸D sêDÏ eTVü≤˝Ÿ. Äs¡T >∑<äT\T M{Ï˝À Á|ü‘˚´ø£+>± ≈£L&Ü ì]à+#ês¡T. Çø£ÿ&ç eT÷&ÉT yê#Y ≥es¡T¢ qT+&ç Á|üø£è‹ n+<ë\qT ‹\øÏ+#·e#·TÃ. Ç+‘· n<äT“¤‘·yÓTÆq ø√≥ô|’ ádæº+&çj·÷ ø£+ô|˙ yêﬁ¯ó¢ <ë&ç#˚dæ <ëìï Vü≤düÔ>∑‘·+ #˚düT≈£îHêïs¡T. #ê˝≤ eT≥Tº≈£î ø√≥ uÛ≤>±\T <Ûä«+dü+ nsTTq|üŒ{Ïø° Ç+ø± Ä <äTπs“¤<Ûä´yÓTÆq ø√≥ eTsêsƒê sêE\ bÂs¡TcÕìï Á|ü|ü+#êìøÏ #ê≥T‘·÷ ‘·q Á|ü‘˚´ø£‘·qT ì\T|ü⁄≈£îqï~. Áf…øÏÿ+>¥ Á|æj·TT\≈£î á sêjYT |òüT&é ø√≥≈£î

>∑+>∑ kÕ>∑sY

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

•yêõ ≈£îø£ÿ düe÷~Û

$T+∫q~ ˝Ò<äH˚ #Ó|üŒe#·TÃ. á ÁbÕ+‘·+˝À ‹s¡T>±&ç‘˚ ø√≥>√&É\T Hê{Ï Ms√∫‘· ø£<∏ä\qT $|æŒ#Ó|æŒq≥T¢>± nì|ædüTÔ+~. eTq≈£î ‘Ó*j·T≈£î+ &ÜH˚ eTsêsƒê Ms¡T\ bÂs¡TcÕ´ìï >∑T+&Ó ì+&Ü ì+|ü⁄ø=ì ‹]– ekÕÔeTT. sêjYT >∑&Ûé ø√≥ n+fÒ eTVü‰sêÁwüº˝Àì sêjYT >∑&Ûé õ˝≤¢ nì uÛ≤$+#·ø£+&ç. sêjYT >∑&Ûé ø√≥qT yÓTT>∑˝≤sTT\‘√ nH˚ø£ j·TT<ë∆\T #˚dæq •yêJ ì]à+|ü #˚XÊ&ÉT. ø√≥qT eT÷&ÉTy˚|ü⁄˝≤ Á|üy˚X¯+ ˝Òì ø=+&É\‘√qT Hê\T>∑e yÓ’|ü⁄ |üP]Ô uÛÑÁ<Ûä‘ê ø±e*‘√qT ñ+&˚˝≤ ìsêàD+ #˚XÊs¡T. ø√≥ Á|üy˚•+#ê\+fÒ ˇπø ø±*e÷s¡Z+. X¯Á‘·Te⁄\T ˝À|ü*øÏ #=s¡ã&É˝Òs¡T. U…’B\qT •øÏå+#˚ >∑<äT\T ≈£L&Ü ø£\e⁄. á ø√≥≈£î ÁbÕs¡+uÛÑ+˝À 1500 yÓT≥T¢ ø£\e⁄. nsTT‘˚ H˚&ÉT |üsê´≥≈£î\T 2700 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔø£\ á ø√≥qT #˚πs+<äT≈£î s√|t y˚ ñ|üjÓ÷–düTÔHêïs¡T. •yêõ $Á>∑Vü≤+ ˇø£{Ï ñ+≥T+~. ˇø£ <˚yê\j·T+, eT]j·TT •yêõ dæ+Vü‰düq|ü⁄ >∑~ ≈£L&Ü ø£\e⁄. á ø√≥ ˙{Ï nedüsê\T >∑+>± kÕ>∑sY düs¡düT‡ rs¡TdüTÔ+~. |üsê´≥≈£î\T á düT+<äs¡ Á|ü<˚X¯ #Ûêj·÷ ∫Á‘ê\T rdæ Äq+~+#·e#·TÃ. eTVü‰sêÁwüº˝À eTsêsƒê bÕ\Hê ø±\+ Hê{Ï nH˚ø£ ø√≥\T, Á|ü<˚XÊ\T ø£\e⁄. ø±ì sêjYT >∑&Ûé ñqï+‘· düT+<äs¡+>± H˚{ÏøÏ @ Ç‘·s¡ ø£≥º&ÉeT÷ ˝Ò<äT.

p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

|ü]XÀ<Ûäq

nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç



yÓTÆHêkÕ«$T

$»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ #·Áø£e]Ô lÁøÏwüí<˚esêj·T\T (Áø°.X¯. 1509`29) ‘·q bÕ\Hê ø±\+˝À e+<ä˝≤~ <˚yê\j·÷\qT ø£{Ïº+#ê&ÉT. y˚˝≤~ >∑Tfi¯flqT $düÔ]+|ü#˚XÊ&ÉT. ñ<äj·T–] <äTs¡Z+ô|’ kÕ~Û+∫q $»j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ>± Vü≤+|æ˝À ÁøÏcÕí\j·÷ìï ì]à+#ê&ÉT. ‘·÷s¡TŒ <˚X¯ ~–«»j·T <ä+&Éj·÷Á‘·≈£î ì<äs¡Ùq>± Vü≤+|æ $sƒ¡˝≤\j·÷ìï uÛ≤Ø>± $düÔ]+#ê&ÉT. ‘·*¢ Hê>∑˝≤<˚$ Äq‹ y˚Ts¡≈£î ∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢ Hê>∑˝≤|ü⁄s¡+˝À y˚<äHêsêj·TDkÕ«$T >∑T&çì n<äT“¤‘·+>± |ü⁄qsY ì]à+#ê&ÉT. ø=&ÉT≈£î ` ‹s¡TeT\<˚e eTVü‰sêj·T\qT Äπs+&É¢ ej·TdüT˝À sêE>± Á|üø£{Ï+∫q dü+<äs¡“¤+>±.. |ü⁄Á‘·Tì >ös¡yês¡ú+ ªnq+‘·X¯j·Tq>∑T&çμì Vü≤=düù|≥˝À ø£{Ïº+#ê&ÉT. l eTVü‰$wüßíe⁄ X¯j·Tq uÛÑ+–eT˝À e⁄qï q\¢sê‹ $Á>∑Vü‰ìï n‘·´<äT“¤‘·+>± eT*|æ+∫Hê.. >∑T&ç˝À Á|ü‹wæ˜+#·˝Òø£ b˛j·÷&ÉT. nq+‘·kÕ«$T uÛ≤Ø $Á>∑Vü‰ìï ø=\Te⁄ Bs¡Ã&É+ ø√dü+ >∑s¡“¤>∑T&çì uÛ≤Ø>± r]Ã~<ë›&ÉT. ãVüQX¯: <˚X¯+˝Àì @ <˚yê\j·T+˝Àq÷ n+‘·ô|<ä› >∑s¡“¤>∑T&ç e⁄+&É<ä+fÒ n‹X¯jÓ÷øÏÔ ø±<˚yÓ÷! >∑s¡“¤>∑T&çøÏ eT÷&ÉT ‘·\T|ü⁄\THêïsTT. >∑s¡“¤>∑T&çô|’ >∑\ $e÷q •Ks¡+.. e÷eT÷\T $e÷q •Usê\≈£î _Ûqï+>± e⁄+~. bı&Ée⁄>± Ä~X‚wüßì bÕqT|ü⁄ e÷~]>± e⁄+~. eTVü‰eT+&É|ü+˝Àì •\Œ+ m+‘√ u≤>∑T+~. nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç |üø£ÿH˚ neTàyê] ø√yÓ\ ø£\<äT. ñ‘·‡e eT+&É|ü+ Á|ü‘˚´ø£+>± e⁄+~. nq+‘· X¯j·Tq >∑T&çøÏ ˇø£ Ä\j·÷ìøÏ e⁄+&Ée\dæq nìï Vü≤+>∑T\÷ e⁄HêïsTT. l ÁøÏwüí<˚esêj·T\ J$‘·+˝À n‘·´+‘· eTTKýÓTÆq~...Ä >∑T&ç. ø±˙ dü+<äs¡Ù≈£î\T e÷Á‘·+ #ê˝≤ ‘·≈£îÿe>± yÓfi¯ófl‘·T+{≤s¡T. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ sê»<Ûëì ` Vü≤+|æ q>∑sêìï ì‘·´+ y˚˝≤~ eT+~ |üsê´≥≈£î\T dü+<ä]ÙdüTÔ+{≤s¡T. nsTT‘˚ nq+‘·Tì Ä\j·T+ >∑T]+∫ yê]øÏ n+‘·>± ‘Ó*j·T<äT. Ä >∑T&çì #·÷&Éø£b˛‘˚ Vü≤+|æ |üs¡´≥q dü+|üPs¡í+ ø±<äT. Vü≤+|æøÏ yÓ[flq|ü⁄&ÉT Vü≤=düù|≥≈£î 1.6øÏ.MT. <ä÷s¡+˝Àì nq+‘·X¯j·Tq >∑T&çì ‘·|üŒø£ #·÷&Ü*. nq+‘·X¯j·Tq>∑T&çô|’ ≥÷]»+ q÷´dt Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+ á $<Ûä+>± e⁄+~.

ø£sêï≥ø£˝Àì Vü≤+|æ˝À <ë<ë|ü⁄ 350 >∑Tfi¯óflqï≥Tº n+#·Hê. n+<äT˝À $s¡÷bÕø£å kÕ«$T Ä\j·T+, $sƒ¡˝≤\j·T+, ÁøÏwüßíì ø√yÓ\, Vü≤C≤s¡ sêeT <˚yê\j·T+, nq+‘·X¯j·Tq>∑T&ç n‘·´+‘· eTTKýÓTÆq$. Ä Ä\j·÷\T ÁøÏwüí<˚esêj·T\≈£î #ê˝≤ ÇwüºyÓTÆq$. Vü≤C≤s¡sêeT>∑T&ç πøe\+ sê» ≈£î≥T+ã+ ø√dü+ e÷Á‘·y˚T ì]à+∫q~. l eTVü‰$wüßíe⁄≈£î eTVü‰ uÛÑ≈£îÔ&Ó’q lÁøÏwüí<˚esêj·T\T nq+‘·|ü<äàHêuÛÑ kÕ«$T ø√dü+ Vü≤+|æ˝À Á|ü‘˚´ø£+>± ˇø£ >∑T&çì ø£{Ïº+#ê\ì dü+ø£*Œ+ #ê&ÉT. n+‘·≈£î eTTqTù| ‘·q ‘·*¢ Hê>∑˝≤+ã ù|s¡T MT<ä ø=‘·Ô |ü≥ºD+ ` Hê>∑˝≤|ü⁄s¡+qT ì]à+#ê&ÉT. Vü≤+|æ |üø£ÿH˚ eTs√ |ü≥ºD+ yÓ\dæ+~. Hê>∑˝≤|ü⁄s¡+qT Vü≤=düù|≥ nì ø£qï&É˝À 46

|æ*#˚yês¡T. ∫es¡≈£î Vü≤=düù|≥>± dæús¡|ü&ç+~. ÁøÏwüísêj·T\T ‘·q uÛ≤s¡´ ù|s¡T MT<ä Hê>∑˝≤|ü⁄s¡+ nH˚ ø=‘·Ô |ü≥ºD≤ìï ì]à+#ê&Éì b˛s¡TÃ^düT >∑TÁsê\ yê´bÕ] ô|òsêïyé q÷´ìCŸ ‘·|ü⁄Œ>± sêXÊ&ÉT. q÷´ìCŸ Áø°.X¯. 1535`1537 dü+e‘·‡sê\ eT<Ûä´ $»j·Tq>∑s¡+ (Vü≤+|æ)˝À |üs¡´{Ï+#ê&ÉT. ø=‘·Ô |ü≥ºD+˝À ˇø£ ô|<ä› >∑T&ç e⁄+&Ü\ì uÛ≤$+∫q sêj·T\T nq+‘·|ü<äàHêuÛÑ kÕ«$T ø√dü+ nq+‘·X¯j·Tq >∑T&çì Áø°.X¯. 1524˝À ø£{Ïº+#ê&ÉT. ‘·q ≈£îe÷s¡T&ÉT ‹s¡TeT\<˚eeTVü‰sêj·T\T |ü{≤º_Ûwæ≈£îÔ&ÉsTTq dü+<äs¡“¤+>± nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç s¡÷|ü⁄ ~<äT›ø=qï~. p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

H˚|ü<∏ä´+ : lÁøÏwüí<˚esêj·T\≈£î ‹s¡TeT\ <˚$ ` ∫qïe÷<˚$ uÛ≤s¡´\T. ‹s¡TeT\ <˚$øÏ ‹s¡TeT˝≤+ã, ∫qïe÷<˚$øÏ yÓ+>∑fi≤+ã |ü⁄Á‹ø£\T ø£*>±s¡T. ˇ]kÕ‡ >∑»|ü‘·T\ ÄBÛq+˝Àì ñ<äj·T–], ø=+&ÉM&ÉT, ø=+&É|ü*¢ qT+∫ ø£≥ø£+ <ëø± |ü\T <äTsêZ\qT Áø°.X¯. 1515 `16˝À »sTT+#ê&ÉT. ˇ]kÕ‡sêE Á|ü‘ê|üs¡TÁ<ä >∑»|ü‹ ≈£îe÷¬sÔ nqï |üPs¡í<˚$ (‘·TU≤â<˚$ eTs√ù|s¡T) ì sêj·T\T eT÷&√ uÛ≤s¡´>± d”«ø£]+#ê&ÉT. ‘·eT≈£î ø=&ÉT≈£î\T ø£\>±\ì m+<äs√ <˚e⁄fi¯flqT y˚&ÉTø=Hêïs¡T ‹s¡TeT\ <˚$ ` ∫qïe÷<˚$. ÁøÏwüísêj·T\ |ü≥º|ü⁄sêDÏ ` ‹s¡TeT\ <˚$ Ä»„Á|üø±s¡+ eT+Á‹ sêj·Tdü+ø=+&ÉeTs¡Tdüj·T´ ô|qTø=+&É sê»´+˝Àì #√fi¯ düeTTÁ<ä+ Á>±eT+˝À yÓ\dæq #Í&˚X¯«]e÷‘· >∑T&ç˝À Á|ü‘˚´ø£ |üP»\T #˚sTT+#ê&ÉT. #Í&ÉeTà ‘·*¢øÏ sêj·T\yê] ‘·s¡|ü⁄q ø±qTø£\T düeT]Œ+#ê&ÉT. n+<äT≈£î dü+ã+~Û+∫q XÊdüq+ #Í&ÉeTà <˚yê\j·T+ eTT+<äT e⁄+~. XÊdüq+ Áø°.X¯. 1517 &çôd+ãsY 1 Hê{Ï~. XÊdüq uÛ≤wü ø£qï&É+. ‹s¡TeT\<˚$ì ‹s¡TeT˝≤+_ø£>± ù|s=ÿHêïs¡T. XÊ*yêVü≤q X¯ø£es¡¸+ 1439 áX¯«s¡ HêeT dü+e‘·‡s¡+ e÷s¡Z•s¡ ãVüQfi¯ ‘·~j·THê&ÉT ªªÁøÏwüísêj·T eTVü‰ sêj·T]¬> dü+‘êHê_Ûeè~∆ j·÷>∑ uÒ¬ø+<äTμμ nì #Í&ÉeTàqT ÁbÕ]ú+#ê&ÉT ø=+&ÉeTs¡düj·T´. eTVü‰eT+Á‹ ‹eTàs¡TdüT ø=&ÉTπø ø=+&ÉeTs¡düT. #√fi¯ düeTTÁ<ä+ #Í&ÉeTà ‘·*¢ì Äsê~Û+∫q @&ÉT HÓ\\ ‘·sê«‘· ‹s¡TeT\ <˚$øÏ

\ø°åà<˚$ >∑T&ç

ø=&ÉT≈£î |ü⁄{≤º&ÉT. ÁøÏwüísêj·T\ dü+‘êq+ >∑T]+∫ yÓTÆdü÷s¡T <˚X¯+˝À XÊdüq+ yÓ\dæ+~. yÓTÆdü÷s¡T <ä>∑Zs¡ >∑\ >∑T+&ÉT¢ù|≥≈£î 12øÏ.MT. <ä÷s¡+˝Àì ;eTq;&ÉT˝À sê»Á|ü‹ì~Û >√$+<äs¡düT ÁøÏwüísêj·T\≈£î |ü⁄Á‘·T&ÉT ø£*>±&Éì ø£qï&É+˝À XÊdüq+ sêsTT+#ê&ÉT. XÊ*yêVü≤q X¯ø£es¡¸+ 1440 ãVüQ<Ûëq´ dü+e‘·‡s¡+ ÁXÊeD X¯ó<ä∆ <ë«<ä•... n+fÒ Áø°.X¯. 1518 p˝…’ 19q ÁøÏwüí<˚esêj·T\≈£î yês¡düT&ÉT |ü⁄{≤º&ÉT. ‹s¡TeT\ <˚$ ‘·q |ü⁄≥ºì+≥ ` ls¡+>∑|ü≥ï+˝À Á|üdü$+∫ e⁄+&Ée#·TÃ. n+<äTe\¢H˚ sê»Á|ü‹ì~Û >√$+<äs¡düT lìyêdü |ü+&ç‘·, ‹s¡TeT\ |ü+&ç‘· nH˚ Áu≤Vü≤àDT\≈£î düs¡«e÷q´+>± ø=+‘· uÛÑ÷$Tì <ëq+ #˚XÊ&ÉT. sêj·T\ø=&ÉT≈£î ` ª‹s¡TeT\sêj·T eTVü‰sêj·Tμ n+≥÷ ù|s¡TqT Á|ükÕÔ$dü÷Ô ¬s+&√ <ëqXÊdüq+ Vü≤+|æ ` ø£eT˝≤|ü⁄s¡+˝Àì ≈£îeTàs¡≈£î+f… e<ä› e⁄+~. ‘·q≈£î ø=&ÉT≈£î ø£*–q dü+<äs¡“¤+>± sêj·T\T ≈£îeTàs¡≈£î+f… uÛÑ÷$Tì n+»q–] (‹s¡TeT\) ‹s¡TyÓ+>∑ﬁ¯Hê<Ûä>∑T&çøÏ <ëq+ #˚XÊ&ÉT. Vü≤+|æ $sƒ¡˝≤\j·T+˝À $sƒ¡\Tì

>∑s¡“¤>∑T&ç ˝À|ü* ∫Á‘·+

düìï~Û˝À <ëq+ #˚dæq≥Tº ≈£îeTàs¡≈£î+f… XÊdüq+ #ÓãT‘·Tqï~. ª|ü≥ºeTVü‰<˚$ ` ‹s¡TeT\ <˚$ neTà qes¡T, ‹s¡TeT\ sêj·T eTVü‰sêj·T]¬> |ü⁄Dýê>∑ uÒ≈£îμ nì XÊdüq+ 9e |ü+øÏÔ˝À ù|s=ÿq&É+ »]–+~. XÊ*yêVü≤q X¯ø£es¡¸+ 1440 ãVüQ<Ûëq´ dü+. ø±ØÔø£e÷dü+ ãVüQfi¯<ë«<ä• X¯ìyês¡+Hê&ÉT XÊdüq+ sêj·Tã&ç+~. (Ç+^¢wt ‘˚B : 1518 nø√ºãsY 30). ÁøÏwüí<˚esêj·T\T ‘·q <˚y˚s¡T\‘√ 3 HÓ\\ |üdæø£+<äTqT yÓ+≥u…≥Tºø=ì ‹s¡TeT\ l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$Tì <ä]Ù+∫, $»j·Tq>∑sêìøÏ ‹]– e∫Ãq ‘·sê«‘· ≈£îeTàs¡ ≈£î+f… uÛÑ÷<ëq+ #˚XÊ&ÉT. ø±>± ‹s¡TeT\<˚esêj·T\T Äπs+&É¢ ej·TdüT Hê{Ïπø sê»j·÷´&ÉT. ø=&ÉT≈£î sêC…’q ‘·sê«‘· ÁøÏwüísêj·T\T eT+Á‹ nj·÷´&ÉT. n+‘·es¡≈£î eT+Á‹>± e⁄qï kÕfi¯óe‹eTàs¡TdüT <äTsêZ~Û|ü‹ nj·÷´&ÉT. Áø°.X¯. 1524 e÷]Ã ˝Ò<ë @Á|æ˝Ÿ˝À ‹s¡TeT\<˚esêj·T\T j·TTesêE>± |ü{≤º_Ûwæ≈£îÔ&Éj·÷´&ÉT. ‹s¡TeT\<˚esêj·T\qT sêE>± ù|s=ÿ+≥Tqï XÊdüHê\T eT÷&ÉT nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ >√s¡+≥¢˝À e⁄HêïsTT. ¬s+&ÉT XÊdüHê\T k˛y˚TX¯«sê\j·T+ ñ‘·Ôs¡ <ë«s¡+ >√&É ã+&É\ô|’ n≥÷ Ç≥÷ e⁄HêïsTT. ¬s+&ÉT XÊdüHê\÷ ˇπø s√E sêj·T&É+ »]–+~. >√s¡+≥¢ k˛y˚TX¯«s¡ >∑T&ç $e÷q •KsêìøÏ eTs¡eTà‘·TÔ\T #˚j·T&É+, >∑T&çøÏ eT{Ïº ÁbÕø±sêìï ì]à+#·&É+, $düÔsê≈£î\ yÓ{Ïºì s¡<äT› #˚j·T&É+, <ÛäsêàìøÏ eÁø£+>± q&ç#˚ yês¡T. <˚e‘êÁ<√VüQ\T e+{Ï $wüj·÷\T ≈£î&çyÓ’|ü⁄ >√&Éã+&Éô|’ e⁄HêïsTT. ªªleTHé eTVü‰sêC≤~Ûsê» sê»|üs¡y˚TX¯«s¡ l Ms¡Á|ü‘ê|ü ‹s¡TeT\<˚eeTVü‰sêj·T\T |üèB∏« sê»´+ #˚j·TT#·T+&É>±μμ nì ‘Ó\T>∑T˝À e⁄+~. yêøÏ{Ï Ä<Ó|üŒ Hêj·T≈£îì ø±s¡´ø£s¡Ô dü÷s¡|üsêE Ä XÊdüHêìï sêsTT+#ê&ÉT. XÊ*yêVü≤q X¯ø£ es¡¸+ 1446 ‘ês¡D dü+. n~Ûø£ uÛ≤Á<ä|ü<ä X¯ó<ä∆ 15 Ä~yês¡+ (Áø°.X¯. 1524 Ä>∑düTº 14) Hê&ÉT >√s¡+≥¢ •yê\j·T XÊdüq+ yÓ\dæ+~. n<˚ <ë«s¡+˝À m<äTs¡T>± e⁄qï eTs√ XÊdüq+˝Àq÷ <ë<ë|ü⁄ n<˚ $wüj·T+ e⁄+~. >√s¡+≥¢ e÷<Ûäesêj·T\ >∑T&ç eTVü‰ eT+&É|ü+˝À eTTK <ë«sêìøÏ m&ÉeTyÓ’|ü⁄ >√&Éô|’ >∑\ XÊdüq+ ‹s¡TeT\ <˚esêj·T\qT sêC≤~ÛsêE>± ù|s=ÿ+≥Tqï~. yêøÏ{Ï Ä<Ó|üŒ Hêj·T≈£î&ÉT ‘·eT ‘·+Á&ç sêeTs¡düT≈£î |ü⁄D´+ nu≤“\ì >√s¡+≥¢ sê$≈£î+≥ yÓqTø£ >∑\ uÛÑ÷$Tì e÷<Ûäesêj·TkÕ«$T <äX¯$T ùde≈£î, HÓ’y˚<ë´ìøÏ <ëq+ #˚dæq $wüj·T+ XÊdüq+˝À e⁄+~. X¯ø£es¡¸+ 1446 ‘ês¡D dü+. ø±ØÔø£ X¯ó<ä∆ 12 k˛eTyês¡+ (Áø°.X¯. 1524 qe+ãsY 7) Hê&ÉT XÊdüHêìï sêj·T&É+ »]–+~. >√s¡+≥¢ e÷<Ûäesêj·T\ >∑T&ç eTVü‰eT+&ÉbÕìï l ÁøÏwüí<˚esêj·T\T 1524˝À ø£{Ïº+#ê&ÉT. eTVü‰eT+&É|ü+˝À ‘Ó\T>∑T, ø£qï&É, p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt

nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç ˝À|ü* ∫Á‘·+

dü+düÿè‘·+˝À XÊdüHê\THêïsTT. >√s¡+≥¢ XÊdüHê\T $TqVü‰ eTπs XÊdüqeT÷ ‹s¡TeT\ <˚e eTVü‰sêj·T\qT sêE>± ù|s=ÿq˝Ò<äT. ‹s¡TeT\ <˚esêj·T\T sêE>± |ü{≤º_Ûwæ≈£îÔ&É sTTq ‘·sê«‘· dü+. s√E\T sê»´eT+‘·{≤ ñ‘·‡yê \T ìs¡«Væ≤+#ê\ì ÁøÏwüísêj·T\T Á|üø£{Ï+#ê&ÉT. Ä dü+<äs¡“¤+>± |ü\T <ëq <Ûäsêà\T #˚XÊ&ÉT. ‹s¡TeT\ sêj·T\ |ü{≤º_Ûùwø±ìøÏ >∑Ts¡TÔ>± yÓ\dæ+<˚ Vü≤=düù|≥ ` nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç. >∑T&ç e⁄qï ÁbÕ+‘êìï ‹s¡TeT\ sêj·TeTVü‰|ü⁄s¡+>± ù|s¡T ô|{≤ºs¡T. >∑T&ç rs¡T : nq+‘· |ü<äàHêuÛÑkÕ«$T ø√dü+ nq+‘·X¯j·Tq >∑T&çì $XÊ\yÓTÆq Äes¡D+˝À ì]à+#ês¡T. Äes¡D+˝ÀøÏ Á|üy˚•+#·&ÜìøÏ eTT+<äT ndü+|üPs¡í+>± e⁄qï eTTK<ë«s¡ >√|ü⁄s¡ y˚~ø£ ø£ì|ædüTÔ+~. y˚~ø£ |ü⁄Hê~ #ê˝≤ ã\+>± e⁄Hêï... ø=+‘· $<Ûä«+kÕìøÏ >∑Ts¡sTT+~. uÛ≤Ø <ë«s¡ ã+<Ûë\T $»j·Tq>∑s¡ •\Œ XË’*øÏ Á|ürø£\T>± e⁄HêïsTT. Á‹uÛÑ+–eT˝Àì •˝≤Œ\T s¡eTD°j·T+>± e⁄HêïsTT. >∑s¡“¤>∑T&ç, ns¡∆eT+&É|ü+, eTVü‰eT+&É|ü+, |üø£ÿq neTàyê] Ä\j·T+, eTs√|üø£ÿ ñ‘·‡e eT+&É|ü+, düMT|ü+˝ÀH˚ ˇø£ u≤$ e⁄+~. |ü<äàHêuÛÑkÕ«$T <˚yê\j·T+ dü+|üPs¡í+>± düs¡«Vü≤+>∑T\‘√ e⁄+~. eTVü‰ eT+&É|ü+˝ÀøÏ Á|üy˚•+#˚≥|ü⁄Œ&ÉT m&ÉeTyÓ’|ü⁄ düÔ+uÛÑ+˝À lÁøÏwüí<˚esêj·T\ •\Œ+ ø£ì|ædüTÔ+~. sêj·T\yês¡T dü«j·T+>± uÛÑ≈£îÔ\≈£î ÄVü‰«q+ |ü\T≈£î‘·Tqï≥Tº+~. yÓqTø£ e⁄qï düÔ+uÛÑ+˝À ‹s¡TeT\ <˚esêj·T\ u§eTà e⁄+~. mì$T~ es¡Tdü\‘√ e⁄qï eTVü‰eT+&É|ü düÔ+uÛ≤˝À¢ n‘·T´qï‘· •\Œ dü+|ü<ä e⁄+~. yÓ’wüíe >±<∏ä\≈£î dü+ã+~Û+∫q mH√ï •˝≤Œ\THêïsTT. yÓ’wüíe eT‘ê#ês¡T´&ÉT sêe÷qTE\ yê] u§eTà\THêïsTT. Vü≤+dü e+{Ï sê»|ü≈£åî\THêïsTT. eTVü‰ eT+&É|ü+˝Àì nq+‘· •\Œ dü+|ü<äqT #·÷dæ eTT]dæb˛‘·÷ eTT+<äT≈£î yÓ[ﬂ‘˚ ns¡∆ eT+&É|ü+ ø£ì|ædüTÔ+~. nø£ÿ&˚ Á|ü<äøÏåD≤|ü<∏ä+ e⁄+~. nq+‘· |ü<äàHêuÛÑkÕ«$T >∑s¡“¤>∑T&ç #ê˝≤ $XÊ\yÓTÆq~. >∑s¡“¤>∑T&ç n+‘· $XÊ\+>± mø£ÿ&Ü e⁄+&É<äT. >∑s¡“¤>∑T&ç m‘·TÔ <ë<ë|ü⁄ 80 n&ÉT>∑T\ <ëø± e⁄+≥T+~. Bs¡È #·‘·Ts¡ÁkÕø±s¡+˝À >∑\ >∑s¡“¤>∑T&çô|’ ì]à+∫q $e÷q •Ks¡+ Hê{Ï •\TŒ\ 47

$Á>∑Vü≤+ mø£ÿ&É : nq+‘·X¯j·Tq>∑T&ç˝À nq+‘·|ü<äàHêuÛÑkÕ«$T $Á>∑Vü≤+ ˝Ò<äT. >∑s¡“¤>∑T&ç U≤∞>± uÀdæb˛sTT ø£ì|ædüTÔ+~. Áø°.X¯. 1524˝À Ä\j·T+ ìsêàD+ |üPs¡ÔsTTq ‘·sê«‘· 1549 es¡≈£î |üP»\T »]–q≥Tº |ü⁄sêedüTÔ XÊK ˇø£ ìy˚~ø£˝À ù|s=ÿqï~. nsTT‘˚ nq+‘· |ü<äàHêuÛÑkÕ«$T $Á>∑Vü≤+ ` eT÷\ $sê{Ÿ≈£î dü+ã+~Û+#·q >±<∏ä m+‘√ ÄdüøÏÔì πs¬ø‹ÔdüTÔ+~. l eTVü‰$wüßíe⁄ X‚wü‘·\Œ+ô|’ X¯j·Tq uÛÑ+–eT˝À e⁄qï $<Ûä+>± q\¢sê‹˝À ˇø£ n<äT“¤‘· •˝≤Œìï s¡÷bı+~+#ê\ì >∑T&ç ìsêàD <ë‘· ÁøÏwüísêj·T\T •˝≤Œ#ês¡T´\qT Ä<˚•+#ês¡T. sêE Ä<˚X¯+ Á|üø±s¡+ •\TŒ\T q\¢XÊD+ sê‹˝À nq+‘·X¯j·Tq kÕ«$T düT+<äs¡s¡÷bÕìï Ä$wüÿ]+#ês¡T. $Á>∑Vü≤+ >∑s¡“¤>∑T&ç yÓqTø£ <äèX¯´+ ‘·s¡*+|ü⁄ ø=ìï jÓ÷»Hê\ <ä÷s¡+˝À Á|ü‹uÛÑqT #ê{Ï #ÓãT‘·Tqï~. $e÷q •Ks¡+ ÁbÕs¡+uÛÑeTsTT+~. m˝≤+{Ï Ä≥+ø±\T ˝Ò≈£î+&Ü düTe÷s¡T 35 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ e⁄+≥T+~. Ç≥Tø£\T ‘·eT yÓ+≥ Vü≤+|æøÏ sêyê\ì •\TŒ\T kÕ«$Tì ` >±s¡‘√ ø£{Ïºq $e÷q •Ks¡+˝À <˚e‘ê y˚&ÉTø=Hêïs¡≥. kÕ«$T ˇø£ wüs¡‘·T ô|{≤º&É≥. Á|ü‹eT\ ø√dü+ |ü+»sê\THêïsTT. kÕ<Ûës¡D+>± $e÷q •Ksê\T Hê>∑s¡, y˚düs¡, Á<ë$&É |ü<ä›‘·T˝À¢ e⁄+{≤sTT. <äøÏåD≤~˝À •Usê\T Á<ë$&É |ü<ä∆‹˝À m+‘√ n+<ä+>± s¡÷bı+<ësTT. $e÷q •Ks¡+ dü«sêZìøÏ ˝Ò<ë <˚e˝Àø±ìøÏ Á|ü‹s¡÷|ü+. $e÷q+ düs¡«<˚e‘·\≈£î ì\j·T+. nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç $e÷q •Ks¡+ _Ûqï+>± e⁄+~. $e÷q+˝À Áê+, •Ks¡+, |ü+»sê\THêïsTT. dü÷ú|æ, ø£\X¯+ ˝Òe⁄. |üø£ÿqTqï neTàyê] •Ks¡+ ~«‘·\ Vü≤=\\T >∑T&ç˝Àì nq+‘·X¯j·Tq kÕ«$T$Á>∑Vü≤+ $e÷q+. Á<ë$&É |ü<ä∆‹øÏ <äs¡ŒD+ |ü&ÉT‘·Tqï~. Hê\T>∑T #˚‘·T\‘√ ≈£Ls=Ãqï $<Ûä+>± e⁄qï \ø°åà<˚$ $Á>∑Vü≤+ neTàyê] >∑T&ç˝À e⁄+&˚<äì $Á>∑Vü≤+ ‘·s¡*+#˚ düeTj·T+˝À yÓqTø£≈£î uÛ≤s¡‘· |ü⁄sêedüTÔ düπs«ø£åD yê]¸ø£ ìy˚~ø£ ` #·÷&É≈£L&É<äT. ø=ìï jÓ÷»Hê\T Á|üj·÷DÏ+∫q 1922˝À ù|s=ÿq&É+ »]–+~. nq+‘·X¯j·Tq ‘·sê«‘· kÕ«$Tyês¡T dü]>± edüTÔHêïsê n+≥÷ ˇø£ >∑T&ç $<Ûä«+kÕìøÏ >∑Ts¡sTTq≥Tº, >∑s¡“¤>∑T&çì n–Z‘√ e´øÏÔ yÓqTø£≈£î ‹]– #·÷XÊ&É≥. ‘·sê«‘· ø±*Ãq≥Tº ø=ìï ìy˚~ø£\T düŒwüº+#˚düTÔHêïsTT. >∑T&ç |ü<äàHêuÛÑkÕ«$T $Á>∑Vü≤+ eTT+<äT≈£î ø£<ä\˝Ò<äT. Ä #·T≥÷º >∑\ s¡ø£åD>√&É ≈£L*Ãy˚‘·≈£î >∑Ts¡sTT+~. dü+|òüT≥q »]–+~ ãfi≤fl] õ˝≤¢ Vü≤&É>∑* Vü≤=\\T Á>±eT+ e<ä›. eTVü‰eT+&É|ü+ eTT+<äT Hê\T>∑T düÔ+uÛ≤\ ‘ê\÷ø± nq+‘· X ¯ j · T qkÕ«$T dü T +<ä s ¡ e T÷]Ô ªVü ≤ =\\Tμ ˝ÀH˚ eT+&É|ü+ e⁄+~. n+<äT˝À Ä+»H˚j·T kÕ«$T $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. e÷s¡T‹πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT Ä e⁄+&ç b˛sTT+~. Ä >±<ÛäqT Á_{Ïwt n~Ûø±] eT+&ÉbÕìø£+fÒ eTT+<äTqï B|üdüÔ+uÛÑ+ m+‘√ ÁbòÕì‡dt s¡÷bı+~+∫q 1904 Hê{Ï ãfi≤fl] ¬>õ{°sY ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. uÛ≤s¡‘· |ü⁄sêedüTÔ düπs«ø£åD ø£fi≤‘·àø£+>± e⁄+~. yês¡T Á|ü#·T]+∫q Vü≤+|æ |ü⁄düÔø£+˝À ≈£L&Ü Ä yê&ÉTø£ >±<∏äqT ù|s=ÿHêïs¡T. ìC≤ìøÏ Ä $Á>∑Vü≤+ Vü≤=\\T s¡+>∑Hê<ÛäkÕ«$T Ä\j·T+˝À |üP»\+<äTø=+≥Tqï~. eT] nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç˝À |üPõ+|üã&É¶ $Á>∑Vü≤+ mø£ÿ&ÉT+~. m+<äTø£+fÒ Áø°.X¯. 1549 es¡≈£î >∑T&ç˝À |üP»\T »]–q≥Tº Ä<Ûësê\T HêïsTT. ø£eT˝≤|ü⁄s¡+ eT÷´õj·T+ Äes¡D˝À ‘Ó\¢sê‹‘√ eT*∫q nq+‘·|ü<äàHêuÛÑkÕ«$T $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. n<˚ $Á>∑Vü≤y˚T |üP»\+<äTø=qï<˚yÓ÷. XÊdüq+ : nq+‘·X¯j·Tq>∑T&ç eTVü‰eT+&É|ü+˝À m&ÉeTyÓ’|ü⁄ >√&Éô|’ ô|<ä› XÊdüqeTT+~. n+<äT˝Àì kÕ\uÛÑ+õø£\ •˝≤Œ\T p˝…’ ` Ä>∑düTº 2021  ≥÷]»+ q÷´dt 48

ñ‘·‡e eT+&É|ü+ uÛ≤wü dü+düÿè‘·+ lÁøÏwüí<˚esêj·T\T ‘·q ø=&ÉT≈£î ‹s¡TeT\ <˚eeTVü‰sêj·T\T >ös¡yês¡∆+ 1524˝À >∑T&çì ì]à+∫q≥T¢ XÊdüq+˝À e⁄+~. nq+‘·X¯j·Tq >∑T&ç ÁbÕ+‘êìï ª‹s¡TeT\ eTVü‰sêj·T|ü⁄s¡+μ>± HêeTø£s¡D+ #˚XÊs¡T. ãfi≤fl] õ˝≤¢ dü+&É÷s¡T düMT|ü+˝Àì bı˝≤\qT >∑T&çøÏ e÷q´+>± Ç#êÃs¡T. yÓ’U≤qdü Ä>∑eT |ü<ä∆‹˝À ì‘·´ |üP»\T »s¡>±\ì ÁøÏwüísêj·T\T Ä<˚•+#ê&ÉT. ø±>± ‹s¡TeT\ <˚eeTVü‰sêj·T\T |ü{≤º_Ûwæ≈£îÔ&É sTTq dü+<äs¡“¤+>± »s¡T>∑T‘·Tqï ñ‘·‡yê\T eTT–j·Tø£ eTT+<˚ j·TTesêE eTs¡DÏ+#ê&ÉT. Á|ü‘˚´ø£ ñ‘·‡yê\T 8 HÓ\\ bÕ≥T »]–q≥T¢ #·]Á‘·ø±s¡T\T sêXÊs¡T. Áø°.X¯. 1524 @Á|æ˝Ÿ (ãVüQX¯: ñ>±~ Hê&ÉT)˝À |ü{≤º_Ûùwø£+ »s¡T>∑>±, n<˚ dü+e‘·‡s¡+ &çôd+ãsY˝À ‹s¡TeT\ <˚esêj·T\T eTs¡DÏ+∫ e⁄+&Ée#·TÃ. ‹s¡TeT\ sêj·T\ ù|s¡T‘√ yÓ\Te&çq ÄKs¡T XÊdüq+ ‘·$Tfi¯Hê&ÉT˝Àì #Ó+>∑\Œ≥Tº˝À 1524 &çôd+ãsY 11 Hê{Ï~. ‘·sê«‘· ‹s¡TeT\ ù|s¡T MT<ä XÊdüHê\T ˝Òe⁄. nq+‘·X¯j·Tq >∑T&çì dü+<ä]ÙùdÔ lÁøÏwüí<˚esêj·T\ yÓ’wüíeuÛÑøÏÔ‘·‘·«+‘√ bÕ≥T, ≈£îe÷s¡T&ÉT ‹s¡TeT\sêj·T\ô|’ >∑\ nyê´»yÓTÆq Áù|eT ‘Ó\TdüTÔ+~. (s¡#·sTT‘· #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT)

eTVü‰eT+&É|ü+˝Àì XÊdüq+

July - August 2021



Tourism News

Madhya Pradesh

History of Sanchi Stupa ascinating and world famous Stupa and other structures at Sanchi portraying brilliance of Buddhist Art and Sculpture attract the attention of thousands of Tourists and enthusiastic Historians. The Hill of Sanchi is at adistance of 9 Kms from Vidisa in Madhaya Pradesh.Vidisa is 60 Kms from Bhopal. Sanchi was Buddhist centre of attraction for a period of about fifteen hundred years, from 3rd century B.C. to 12th century A.D. The Maha Stupa at Sanchi is one of the oldest stone structures in India, and an important monument of Indian Architecture. It was originally commissioned by the Mauryan emperor Ashoka in the 3rd century BC. Its nucleus was a simple hemienlargespherical brick structure built over the relics of ment of Maha Stupa, the Buddha. According to chronicles of Sri erection of Lanka, Mahendra, son of Asoka and balustrades round its queen Devi, had played key role in ground, berm, stairway the development of Sanchi Stupa. and harmika, the reconstrucAsoka had married Devi, tion of aTemple and building of small Stupas etc activities took place daughter of a merchant of during Sunga period.The Satavahana Vidisa. Mahendra had Kings also made donations to Sanchi stayed at Sanchi viharas and beautified with gates. The before his visit to There was revival of sculptural activfoundation ity at Sanchi during the reign of Guptas. Sri Lanka. of the

Buddhist establishment at Sanchi, was laid by Mauryan emperor Asoka (269-231 B.C.). He built Maha Stupa and erected a huge monolithic pillar.Pillar was broken.There is inscription on the pillar with Bramhi script. Asoka married Devi,daughter of a trader in Vidisa. The religious fervour found its expression in vigorous building activity in the middle of the second century B.C. Stone encasing and

Guptas conquered the kingdom of Kshatrapas around 400 A.D. They had established peace and prosperity. The Gupta period, which ushered in a new epoch in the history of Indian TempleArchitecture, saw at Sanchi. Gupatas constructed a Temple in the premises of Sanchi Stupa. Temple has withstood the ravages of time, found one of the earliest Gupta temples. Harshavardhana (606-647 A.D.) achieved political unity

Gupta Temple - Sanchi 50

July - August 2021



Tourism News

in north India. His espousal of the cause of Buddhism brought a fresh lease of life to the religion. The vestiges of the seventh and eighth centuries, which saw the building of several monasteries and temples. Number of Buddha images of made during the period of Harshavardhana. After the death of Harsha, northern India once, more became a prey to the ambitions of different dynasties. The Pratiharas, who had established themselves in the Malwa region by the eighth century, were followed by the Paramaras in the next century. But Sanchi seems to have been hardly affected by these political changes, as the existence of number of medieval monasteries and temples testifies to a period of continued prosperity.

July - August 2021



Tourism News

IPR RO No. 04/Sou/Advt.II/2021-22 Dt.08-04-2021

Araku

In India, when we find a beautiful spot, preferably cold, we instantly compare it with Kashmir, the heaven on earth. We would rather draw parallel to this hidden gem of Andhra Pradesh to Ooty, but then Ooty never had snow. What are we talking about? It is a beautiful secret valley hidden in the dense forests of the Eastern Ghats, not far from Visakhapatnam. Lots of tourists visit Visakhapatnam, marvel at its beautiful beaches, museums, parks and food. But are you looking for something off the beaten track? We have the perfect solution. 4 hours away from Visakhapatnam, nestled in the strawberry and coffee plantations is Lambasingi, the place where the temperature goes down in minus in winter. Yes, you read that right. We suggest some sightseeing at Visakhapatnam first as to approach Lambasingi, it is the most convenient junction. Vizag is the City of Destiny, Waltair of yester years. Visakhapatnam is connected to all the major cities of India by many airlines and oh, yes, it is an international airport and a major railhead too. You will most definitely fall in love with this quaint east coast city and its offer of different trails of beaches, temples, tribes and wildlife. Clean and green Visakhapatnam has beautiful strands, gorgeous beaches and an offering of accommodation that ranges from urban to natJuly - August 2021 52

ural sanctuary, from reasonable and comfortable to the ultimate luxury of infinity pools. In search of more, we shall proceed to Araku Valley next. Have you ever travelled in a vistadome coach? Well, this is your chance!! This is a special coach in the Kirandul Express, connecting Visakhapatnam and Araku Valley. There is a glasstop coach in the train to let you enjoy the view to the fullest as you move through the dense forests and picturesque locales of Andhra Pradesh. Did you know, this train crosses 46 tunnels on the way? There is something magical about plunging into the dark and coming out again in light so many times in a journey!! Araku is at a height of 2990 ft from sea level and 123 kms from Visakhapatnam. Now, you may also choose to take a scenic road route, if you do not want a train ride. In case, you are taking the road route, do make a stop at Tyda. The famous Jungle Bells Resort of Andhra Pradesh Tourism at Tyda is a beautiful experience. Weather in Araku is just perfect hill station pleasant. Park yourself at a comfortable stay and let's explore Araku for sometime. Taking a dekko inside the famous Borra Caves is a must. The name comes from a hole at the top of the cave as Borra means hole in Odia. Borra Caves are the interconnected limestone caves where stalactite and stalagmites have made nature's own abstract sculpture from the ancient times. Stop at the tribal museum to know about the local 

Tourism News

Pilgrimage

CHIEF JUSTICE OF INDIA OFFERS PRAYERS IN S.V.TEMPLE - TIRUMALA uÛ≤s¡‘· n‘·T´qï‘· Hê´j·TkÕúq+ ` ªdüTÁ|”yéT ø√s¡Tºμ Á|ü<Ûëq Hê´j·TeT÷]Ô »dæºdt q÷‘·\bÕ{Ï yÓ+ø£≥s¡eTD dürdüy˚T‘·+>± ‹s¡TeT\ l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T yê]ì <ä]Ù+#·Tø=qï <äèX¯´e÷*ø£ tribal culture, history and lifestyle. If you are a caffeine aficionado, then a halt at the Coffee Museum of Araku is a must for you. 70 kms from Araku is Lambasingi, the abode of clouds and green rolling hills. Once in Lambasingi, you will find yourself surrounded by strawberry and coffee plantations. The chill in the air can best be felt in the mellow morning light moments. Request your travel agent to arrange for tent accommodation in Lambasingi. Enjoy Bongulo chicken, the way tribes cook, the chicken staffed in bamboo sitting beside a roaring campfire. Sway with the beats of dhimsa, the tribal dance of Araku and walk into the myst of the clouds. Trekking through the small trails of Lambasingi into the forest can be very rewarding for your camera and a treat for your pollution choked city lungs. Solitary trails will take you to the hilltop through sighing rows of Eucalyptus. Thajangi reservoir nearby adds to the beauty spots of Lambasingi. Gushing water and peaceful surroundings is a favourite with the shutterbugs. The shopaholic in you wants to go on a spending spree? Shop local, shop authentic. A must buy in this trip is Araku coffee and fruit preserves . Do not forget to step into the local coffee, strawberry plantations and apple orchards. Important note before you pack your bags for Lambasingi is to book your accommodation in advance. Take help from Andhra Pradesh Tourism and their booking website. The locals also offer homestays. You may also stay in Araku and go to Lambasingi for a day visit. Please keep in mind, these destinations are rich in biodiversity and poignant tribal culture. So, leave only your footprints behind and take care of the ecologically sensitive place. The best time to visit Lambasingi is December and January when it is the coolest of the year. If you are lucky, who knows, you may get to see some snowfall too!! (Author is Assistant Director-India Tourism, Hyderabad)

Borra Caves July - August 2021



Tourism News

Hyderabad

Hyderabad is popular tourist destination. This beautiful city is replete with structures and palaces from older times. World tallest monolithic Buddha statue -Hussain Sagar Lake and Golconda Fort Taramati Baradari are best choices in Hyderabad. Hyderabad is the capital city of Telangana State.The Sound and Light show of Golconda Fort is one of the main tourist attraction.It is a spectacular Show. Step into Taramati Baradari is memorable one.. olconda Fort is situated in the Western part of Hyderabad. Golconda fort is spread over an area of 3 square kms and length is 4.8 kms . One interesting phenomenon observed in Golconda Fort is that.. a person stands at a point near the dome entrance and make sound, it can clearly be heard at the hilltop pavilion. Pavilion is at a distance of one km. That is sound and resound system with ancient technology. Resound system was used as warning and alert sys-

tem,when enemies entered in to the fort. Now, it became entertainment for tourists. Golconda Fort comes to life with Sound and Light show. Show explains the history of the fort, its rise and fall. When the sun goes down the first show starts. It was an hour long show depicting the glorious past of this grand fortress. Neon lights shined through all sections of the fort with a loud speaker giving the story; in a mixture of English, Hindi, and Telugu. Show info : 1st Show English (All Days) and 2nd Show in Telugu on Monday, Wednesday & Friday, and Hindi on Tuesday, Thursday, Saturday & Sunday. (For more information please contact T.S.Tourism Development Corporation). www.tstdc.in

TARAMATI BARADARI Taramati Baradari is located at Ibrahimbagh on Gandipet Road and just outside the Golconda Fort.It is one of the popular monuments of Hyderabad. Taramati Baradari is consisted of a Music hall with 12 entrances. It was used an auditorium. Taramati has been situated on the top of the hill, This place has great acoustics and because of its association with Taramati, who dedicated her life for dance and music, Presently, it is a cultural complex - run by TSTDC. Various events,music concerts, dance performances and exhibitions are being conducted. The complex is consisted of a large open auditorium, along with a conference hall and business centre. The open auditorium has a seating capacity of 1,600 persons.Conference hall can accommodate 500 persons. Taramati Baradari complex is the symbol of Royal legacy of Ibrahim Kuli Qutub Shah.

Tourism News (Telugu Bi-Monthly) May - June 2021 and July - August 2021, Volume : 14 Issue : 3 & 4 RNI No. APTEL / 2007 / 22572. www.issuu.com/mynaaswamy. Printed, Published and Owned by MyNaa Swamy and Printed at C.N. Printers, Prakasam Road, Tirupati and Published at No. 19-12-372, Bairagipatteda, Tirupati - 517 501. Editor : MyNaa Swamy. Ph : 95026 59119 Email : tourismnews2007@yahoo.co.in 54

TOURISM NEWS, RNI No. APTEL / 2007 / 22572